1149642 - Bijlage 2 - Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
Tekst van het document
Wijkontwikkelingsplan De
Hoven
Samen
bouwen
aan
2025-2035
een leefbare, verbonden
en
toekomstbestendige wijk, een waardevolle investering
WijkPlatform
De 23 oktober
2025
Hoven
Voorwoord Het n 2022 gestarte nieuwe Wijkplatform De Hoven, opvolger van de Wijkraad, kreeg medio 2024 te horen dat het WijkOntwikkelingsPlan (WOP) in 2025 verliep en dat er een nieuw moest komen
voor de komende 10 jaar. Wat hield dit in, wat stond erin, wat was er mee gedaan, wat is ervan terechtgekomen en hoe moeten of willen we er mee verder? Allemaal vragen die omhoog kwamen. Met enthousiasme, optimisme, idealisme, maar ook opportunisme, hebben we als bestuur het naar
ons toe getrokken. We zien kansen en mogelijkheden door het in eigen beheerte doen. Het vorige plan is namelijk grotendeels door ambtenaren geschreven en vervolgens goed bevonden en
geaccordeerd door de toenmalige Wijkraad de Hoven. In het kader van burgerparticipatie en zelf regie en verantwoordelijkheid nemen, hebben we de handen ineengeslagen en de mouwen opgestroopt. Er is hard aan gewerkt, ook om de informatie, meningen en ideeën van bewoners maximaal te horen
en goed te interpreteren en te beschrijven. Een WOP van en voor ons allemaal, wonende in en werkende voor deze prachtige wijk ‘De Heuve’. Wij (als klein bestuur) hebben in goede samenwerking en met ondersteuning van verschillende
(geanonimiseerd) vertegenwoordigers van de Gemeente Zutphen, in het bijzonder met de wijkregisseur N maar ook met een groepje betrokken bewoners er hard aan moeten trekken. Met professionele onder-
(geanonimiseerd) i)dmreiensio(geanonimiseerd) minanea g( onmisbare schakel was dt niet gelukt. Er is een wijkbrede enquête steuning van (geanonimiseerd) N)dr esNN=1s gehouden en een aantal thema-avonden. Niet alleen informatie ophalen, en wat veel klinkende geluiden vertolken,
maar ook verifieerbaar en aantoonbaar voor iedereen. Om de informatie vervolgens dan ook
nog helder, begrijpelijk, uitnodigend geformuleerd te presenteren. Een WOP in de vorm van wensen en adviezen, geaccordeerd door de Gemeente Zutphen en met de intentie budget vrij te maken en inzet om de dromen en plannen realiteit te laten worden. Wij gaan het WOP jaarlijks evalueren om te volgen waar we staan en om te bezien wat er gelukt is of waar nog extra aan getrokken zou moeten worden. Dit in de overtuiging dat op deze manier de wijk
zich verder ontwikkelt tot een sterkere, mooiere, actievere, gezondere wijk met op elkaar betrokken bewoners.
Mijn persoonlijke droom is dat meer mensen zich prettig, veilig en betrokken voelen bij elkaaren hun omgeving. Deels door er zelf goed voor te zorgen en deels door de gemeente uit te dagen goed voor ons te zorgen.
Niet klagen,
maar dragen
is daarbij een houding die zich dan ook weer positief kan
ontwikkelen.
Sluit jij je ook aan? Je bent welkom. Rest me nog iedereen die betrokken
is geweest en zich ingezet heeft hartelijk te bedanken, zonder
die inzet kan
een bestuur van een Wijkplatform niets bereiken en was het niet gelukt dit tot stand te brengen.
En nu verder. “D'r bunt leuj die veur elke oplossing ’n probleem hebt’. En dat schiet ook niet op. Genoeg geschreven en gepraat, handen uit de mouwen door en voor
onszelf, bewoners van de Hoven.
Laten zien waar een kleine wijk of een klein dorp groot in is.
Peter Bast, voorzitter Wijkplatform de Hoven
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| Voorwoord
Inhoudsopgave Pag.
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doel
1.2 Het sociale fundament: gemeenschap én welzijn 1.3 Werkwijze en participatieproces 14
Samenwerking met partners en bewoners
1.5 Leeswijzer Wijkontwikkelingsplan (deel 1, deel 2)
no 10
2. De Hoven in Vogelvlucht 2.1
Hovenaren
en Heuvenaren
2.2
Bevolkingssamenstelling en woningaanbod
11
2.3
Sociaal-culturele kenmerken
12
2.4
Bewonersorganisatie Wijkplatform De Hoven
13
3. Resultaten participatie 3.1 3.2
10
14
Conclusies op basis van de uitkomsten wijk brede inwonersenquête juni 2025
14
3.1.1
15
Enquête leefbaarheid scholieren Elegant College
Opbrengsten thema sessies
16
3.2.1 Wonen - Mooie plekken (24/9)
16
3.2.2 Vitaliteit: Verenigingen en (bewegings)activiteiten in De Hoven 3.2.3 Historie & traditie -brainstormsessie Boer Kip (29 september 2025)
16
3.2.4
17
Thema-avond Welzijn
3.2.5 Verkeer-
13 oktober 2025
4. Van opbrengst naar toekomstvisie 4.1
Wonen
in de
* Nieuwbouw
Hoven
17
17
18 19
voor de toekomst
19
© Bestaande woningbouw
20
4.2 Voorzieningen in de Hoven
21
4.2.1
21
Gebrek aan een supermarkt: een groot gemis
4.2.2 Onderwijs en kinderopvang
21
4.2.3
Gezondheidszorg
21
4.2.4
Buurthuis De Hoven
22
4.2.5 Sport en verenigingsleven
22
4.2.6
Ontmoetingsplekken
22
4.2.7
Openbaar vervoer
22
4.3. Verkeer en Parkeren
in de Hoven
23
4.4. Erfgoed en Traditie in de Hoven
26
4.5. Groen
27
en leefbaarheid in de Hoven
4.6. Het Welzijn en de sociale samenhang in de Hoven
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| Inhoudsopgave
28
5. Van advies voorstellen tot acties: indelen, afwegen en plannen Adviesvoorstellen 5.1
Wonen
in de
30 31
Hoven
31
5.2 Voorzieningen in de Hoven
32
5.3
Verkeer en
33
5.4
Wonen
in de
5.5
Groen
en Leefbaarheid
Parkeren
in de Hoven
Hoven
34
in de Hoven
5.6 Welzijn en sociale samenhang in de Hoven
6. Samen verder bouwen aan De Hoven: een sterke wijk 6.1 Jaarlijkse herijking
Bijlage 1:
_ Pdf presentatie aan professionele stakeholders juni 2025
Bijlage 2:
Opzet, uitnodiging, wijkwaardenkaart en communicatie wijk brede enquête
Bijlage 3:
_ De Hoven in cijfers
Bijlage 4:
_ Samenwerkingsovereenkomst tussen Wijkplatform de Hoven en gemeente Zutphen
Bijlage 5A:
Kwantitatieve resultaten wijk enquête & diagrammen
Bijlage 5B:
Overzicht conclusies wijk enquête op basis van de uitkomsten taartdiagrammen
lage 5C:
Opmerkingen verkeer en parkeren enquête Vragenlijst en enquête antwoorden scholieren Elegant College Zutphen, Leefbaarheid van de Hoven
Bijlage 6B: Vragen leefbaarheid De Hoven Bijlage 7: _ Uitnodiging (A), presentatie procesregisseur (B) & presentatie en opbrengsten ‘hema sessie’ Wonen en Mooie plekken (C) en visie leder1 op wonen in de Hoven (D), 24/9 Bijlage 8:
_ Uitnodiging ‘thema sessie’ Vitaliteit - Burendag, 27/9
Bijlage 9:
_ Resultaat ‘thema sessie’ Historie & traditie: brief bestuur Boer Kip
lage 10:
Bijlage 11:
uitnodiging thema sessie Welzijn, 7/10
Werkgroep verkeer
(A), Procesregisseur WOP (B) en bureau Goudappel (C}
thema sessie Verkeer, 13/10
Bijlage 12:
Verenigingen en bewegings (activiteiten) organisaties
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
35
36 36
Bijlagen
Bijlage 6A:
34
| Inhoudsopgave
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035, deel 1 De Hoven, een sterke wijk Samen
bouwen
aan een leefbare, verbonden
en
toekomstbestendige wijk, een waardevolle investering
Wanneer u houdt van de natuur
Prijs stelt op een goede buur Kom dan wonen
in de Hoven
U zult spoedig weer geloven In de wereld, in de mensen
En geen beter leven wensen
Henk Hoogeveen, mei 1980
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
1. Inleiding Wijkontwikkelingsplan De Hoven staat aan de vooravond van een grote stap, in kwaliteit én kwantiteit. Met De Hoven Noord, de nieuwste woningbouwplannen in De Hoven Zuid, het nieuwe buurthuis, verkeersmaatregelen en een sterk sociaal programma kan de wijk haar dorpse karakter, historische identiteit en levendigheid
behouden en versterken. Dit WOP geeft daarvoor de gezamenlijke koers. Met jaarlijkse herijking en gerichte uitvoering groeit het uit tot een concreet, meetbaar tien jaren programma.
1.1 Aanleiding en doel De Hoven is een wijk met een rijke geschiedenis én een blik op de toekomst. Het vorige Wijkontwikkelingsplan liep tot 2025 en werd in 2014 opgesteld in nauwe samenwerking tussen de toenmalige Wijkraad
De Hoven en de gemeente Zutphen. Daarmee zijn in de afgelopen tien jaar veel verbeteringen gerealiseerd: van de aanleg van de Rondweg en de herinrichting van de Weg naar Voorst tot nieuwe
groene randen (Tichelbeeksewaard en Groene Dorpsrand in de Teuge) en de voorbereiding voor de bouw van een eigen buurthuis. Sinds 2023 is het Wijkplatform De Hoven de opvolger van de Wijkraad. Samen met de gemeente
Zutphen is afgesproken dat het nieuwe Wijkontwikkelingsplan (2025-2035) door en voor de wijk wordt gemaakt, met actieve inbreng van bewoners. Daarbij kreeg het Wijkplatform ondersteuning van een externe procesbegeleider. In dit plan komen de ideeën, wensen en dromen samen van bewoners, verenigingen en organisaties in De Hoven. Het doel is duidelijk: samen werken aan een sterke, fijne, verbonden en toekomstgerichte
wijk. Een plek waar jong en oud zich thuis voelen. Gemaakt voor en door de wijk - dat maakt dit plan zo bijzonder.
1.2 Het sociale fundament: gemeenschap én welzijn Een belangrijk uitgangspunt in dit Wijkontwikkelingsplan is het versterken van het sociale fundament van De Hoven: de samenhang tussen gemeenschap en welzijn. Een sterke gemeenschap betekent dat buren
elkaar kennen, elkaar ontmoeten en elkaar helpen als dat nodig is. Welzijn gaat over het op tijd signaleren van problemen, het bieden van zorg en ondersteuning en het hebben van voorzieningen dicht bij huis.
Het wijkontwikkelingsplan geeft invulling aan de gemaakte afspraken van het gemeentebestuur van Zutphen over sterke en levendige wijken. Deze zijn terug te vinden in het coalitieakkoord 2022-2026.
https:/zutphen.nl/burgemeester-en-wethouders/coalitieakkoord (pagina 8) en verder uitgewerkt in de bestuursopdracht Sterke Wijken.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
|
1. Inleiding Wijkontwikkelingsplan
1.3 Werkwijze en participatieproces Het Wijkontwikkelingsplan is samen met de wijk gemaakt via een open participatieproces. We begonnen
met een analyse van eerdere plannen en een stakeholdersanalyse’. Daarbij gebruikten we de ringen van invloed - van meeweten (op de hoogte blijven), meedenken (ideeën aandragen), meebeslissen (samen keuzes maken) tot meebepalen (gezamenlijk richting geven).
Terugkoppeling aan professionele stakeholders Begin juni vond een belangrijke bijeenkomst plaats met een selecte groep professionele stakeholders
uit de wijk. De procesregisseur presenteerde namens het Wijkplatform De Hoven de gekozen aanpak, methodiek en voortgang van het nieuwe Wijkontwikkelingsplan 2025-2035, ( ). Aanwezig waren onder meer Stichting Perspectief, woningcorporatie leder1, Stichting Buurthuis De Hoven
en de gemeente Zutphen (wijkregisseur).
Stakeholders bijeenkomst juni 2025
Het doel was om transparant verantwoording af te leggen over gemaakte keuzes, draagvlak te creëren en deze partners actief te betrekken bij de vervolgstappen. Samen werd gekeken naar de onderzoeksopzet, de omvang van de steekproef, de vragenlijst en het evenwicht tussen kwantitatieve en kwalitatieve input.
1
Een stakeholdersanalyse is een overzicht van alle mensen, groepen en organisaties die betrokken zijn bij de wijk of het plan. Daarbij wordt gekeken welke belangen zij hebben en hoeveel invloed zij kunnen uitoefenen.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
|
1. Inleiding Wijkontwikkelingsplan
Wijk brede enquête Daarna volgde een wijk brede enquête onder alle 1.100 huishoudens,
verspreid door twintig betrokken inwoners die herkenbaar aanwezig waren in de wijk (huis aan huis). Bewoners konden hun mening geven over
wonen, verkeer, voorzieningen, groen en sociale samenhang -
zowel online als op papieren deze op drie inleverpunten verspreid door de wijk inleveren.
Communicatie over de participatie (bijlage 2) Om zoveel mogelijk bewoners te bereiken en actief te betrekken, is de start van de enquête breed aangekondigd:
…
Verspreiding van een persbericht in Zutphen en omgeving.
Flyers op strategische plekken in de wijk. Aandacht
via sociale
media van
en voor De
Hoven.
Enquêteurs herkenbaar in opvallende gele hesjes met het logo van
het Wijkplatform. *
Stembussen op de drie inleverlocaties voorzien van duidelijke, herkenbare uitingen.
Zo wisten bewoners op tijd dat de enquête eraan kwam, waarom
aa
meedoen belangrijk is en hoe zij konden deelnemen.
Jong helpt oud bij het invullen van de enquête
Themasessies en verdieping De resultaten van de enquête vormden de basis voor themasessies met bewoners, verenigingen, wijkprofessionals en gemeenteambtenaren. Hierbij maakten we ook gebruik van de Wijkwaardenkaart een gespreksinstrument uit het sociaal domein dat helpt om samen met bewoners te benoemen wat zij
belangrijk vinden in hun wijk. Deze methodiek brengt wensen, zorgen en kansen op een gestructureerde manier in beeld en ondersteunt betekenisvolle gesprekken, waarbij de leefwereld van bewoners het uitgangspunt vormt. Zo ontstond dit plan dat niet alleen voor, maar vooral van de wijk is. Het Wijkontwikkelingsplan vormt idealiter straks ook de basis voor een zogeheten Wijk-/Dorpendeal met de provincie Gelderland. Hoewel
de plannen voor De Hoven Noord nog in ontwikkeling zijn, is daar in dit plan alvast rekening mee gehouden.
In De
Hoven
vind
i
belangrijk
In De
Historische
Hoven
wilik
gebouwen
veranderen
dn Groen n en
om de wijk
r mm e Hoven
Wijkwaardenkaart
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035 | 1. Inleiding Wijkontwikkelingsplan
—
1.4 Samenwerking met partners en bewoners Het succes van het Wijkontwikkelingsplan staat of valt met samenwerking. Het Wijkplatform werkt
daarom nauw samen met bewoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties in De Hoven, én met partners zoals de gemeente Zutphen, Woonbedrijf Ieder1, Stichting Perspectief, Gezondheidscentrum De Hoven, Stichting Buurthuis De Hoven en andere betrokken organisaties. Het proces van de totstandkoming van dit plan heeft, naast de inhoudelijke opbrengst, nog een
waardevol resultaat opgeleverd: het leggen van (nieuwe) verbindingen tussen partijen die allemaal - vrijwillig of betaald - actief zijn in en voor De Hoven. Onder het motto Informeren is motiveren, en onbekend maakt onbemind'wil het Wijkplatform deze vernieuwde relaties graag blijvend onderhouden. Zo kunnen we als platform écht dwars door de wijk heen blijven verbinden, n alle sociale verbanden. In de voorbereidende fase zijn alle stakeholders betrokken. We hebben actief contact gezocht met de relevante ambtenaren van de gemeente Zutphen om hen bij de verdiepende themasessies te betrekken.
Deze samenwerking betekent dat we elkaar tijdig informeren, meedenken over elkaars plannen en samen kansen
benutten.
Bewoners brengen de kennis van het dagelijks leven in de wijk; partners voegen hun professionele expertise en middelen toe. Door deze krachten te bundelen, ontstaat een stevig fundament voor het uitvoeren van de ambities in het Wijkontwikkelingsplan. Het uitgangspunt is steeds: samen bedenken, samen doen, samen dragen. Zo bouwen we niet alleen aan projecten, maar ook aan vertrouwen en verbondenheid in en met elkaar.
1.5 Leeswijzer Wijkontwikkelingsplan (deel 1, deel 2) Het Wijkontwikkelingsplan (WOP) is geschreven door het Wijkplatform De Hoven: een groep
enthousiaste en betrokken inwoners. We schrijven vanuit ‘we' - als mede-inwoners van De Hoven. Het complete Wijkontwikkelingsplan bestaat uit twee delen. Deze opzet maakt het document overzichtelijk en prettig Ieesbaar. Vanaf hier gebruiken we daarom de term plan wanneer we het over
het Wijkontwikkelingsplan hebben. Deel 1 vormt een afgerond, toegankelijk en compleet verhaal dat ook los van deel 2 te lezen is.
Wel verwijzen we soms naar deel 2 voor meer
achtergrond, verantwoording of onderbouwing van
keuzes, aanpak en werkwijzen. Deel 1 start met een schets van de wijk: haar geschiedenis, de huidige situatie en de rol van het Wijkplatform. Daarna komen de belangrijkste thema's aan bod, zoals
wonen, voorzieningen, verkeer, erfgoed, groen en welzijn. Elk thema bevat observaties, wensen en aanbevelingen. Het plan sluit af met adviezen per categorie en een gezamenlijke oproep om de komende tien jaar samen te werken aan een sterke, hechte gemeenschap.
Bij de thema's laten we alvast enkele hoofdconclusies zien uit de wijk brede inwoners enquête, omdat deze direct aansluiten bij de actuele vraagstukken in onze wijk. Deel 2 bestaat voornamelijk uit diverse bijlagen en bevat zo de uitgebreide onderbouwing van het plan. Hierin staan de bronnen en cijfers waarop wij ons baseren, zoals de onderzoeksopzet, de resultaten van
de brede bewonersenquête, uitnodigingen en presentaties van de themabijeenkomsten en wijk brede sessies, en andere relevante documentatie.
Jeugd en jongeren: de wijk enquête is hoofdzakelijk door volwassen wijkbewoners ingevuld. Tegelijkertijd is het voor
de ontwikkeling van de wijk belangrijk dat de jonge wijkbewoners het naar hun
zin hebben. Het Wijkplatform wil daarom in 2026 samen met de stichting Buurthuis De Hoven enkele
bijeenkomsten organiseren met de jonge generaties om hun wensen en behoeften te inventariseren.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
|
1. Inleiding Wijkontwikkelingsplan
2. De Hoven in vogelvlucht 2.1 Hovenaren
en Heuvenaren
De Hoven is een dorp met een eigen geschiedenis en tradities, een herkenbaar historisch centrum en bewoners die trots zijn op hun unieke woonplek. Hoewel De Hoven onderdeel is van de gemeente
Zutphen, zien veel Zutphenaren het als een apart dorp met bijzondere bewoners: de Heuvenaren. Inwoners van De Hoven waarderen dat juist; het voelt als erkenning van hun eigen identiteit. Tegelijk profiteren zij van de nabijheid van de stad, met voorzieningen als supermarkten op tien minuten
fietsen. Uit de enquête blijkt dat 70% van de inwoners de Hoven meer als een dorp dan een wijk van Zutphen beschouwt. De mensen die het toch een wijk vinden geven vaak als argument het ontbreken van winkels.
In de afgelopen decennia veranderde De Hoven ingrijpend. Tot n de jaren tachtig waren er nog volop winkels, maar die verdwenen in rap tempo. In 2024 sloot ook de laatste buurtsuper. Daarnaast veranderde de bevolkingssamenstelling geleidelijk. Vanaf de grotere nieuwbouwprojecten in de
Mulderskamp en later in De Teuge stroomden nieuwe inwoners binnen — mensen die niet van oudsher in De Hoven geworteld waren. In de afgelopen 10 à 15 jaar werden veel koopwoningen gekocht door nieuwkomers, aangetrokken door de charme van de wijk, de nabijheid van Zutphen, ruime tuinen en niet
onbelangrijk: het aanbod van vrijeschoolonderwijs in Zutphen. Hierdoor ontstond een mix van culturen: Heuvenaren én aspirant-Heuvenaren. Dat is een ontwikkeling
die in veel dorpen en steden speelt. Toch verloopt de versmelting van oude en nieuwe bewoners minder vanzelfsprekend dan vroeger. Kinderen gaan niet meer allemaal naar dezelfde
school, men komt elkaar
minder tegen bij het winkelen en men sluit zich aan bij verschillende sportverenigingen, niet alleen in
de Hoven maar juist ook in de stad. Daar komt bij dat veel nieuwe inwoners het plaatselijke dialect niet verstaan en spreken. Het gevolg: mensen leren elkaar minder snel kennen, ondernemen
minder samen en
helpen elkaar minder vanzelfsprekend. Daarom is het belangrijk actief te werken aan gemeenschapszin en saamhorigheid. Het nieuwe buurthuis wordt daarin een waardevolle spil. Het biedt straks ruimte voor gezamenlijke activiteiten en huisvest ook
de grootste sportvereniging van De Hoven, ZV. De Hoven. Zo ontstaat een plek voor ontmoeting, sport en uiteenlopende andere activiteiten.
De eigen geschiedenis speelt een steeds grotere rol in de identiteit van De Hoven. Een recent voorbeeld is een bewonersinitiatief dat, ter gelegenheid van 80 jaar Bevrijding, een boek en een film presenteerde over De Hoven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook in het straatbeeld is het erfgoed zichtbaar, vooral
in het oude dorpsdeel. Een bijzondere bijdrage aan dat erfgoed kwam van Herman Kip. Bij zijn overlijden liet hij zijn boerderij
en schilderijen verzameling na aan de gemeenschap (formeel aan de gemeente Zutphen). Zo ontstond Museum
Boer Kip: een museale voorziening van en voor De Hoven, die ook van betekenis is voor de stad
Zutphen en voor iedereen van buiten die dit bijzondere erfgoed wil leren kennen. Voor een gezonde dorpsontwikkeling is het belangrijk om regelmatig nieuwe woningen te bouwen. In de afgelopen twintig jaar gebeurde dat niet, met vergrijzing en druk op voorzieningen als de school en
sportverenigingen tot gevolg. Daar komt nu verandering in: binnen afzienbare tiijd start de bouw van De Hoven Noord. De gemeente is van plan hier 800 tot 900 woningen te bouwen. Zeer recent zijn er ook plannen voor woningbouw in de Hoven Zuid bekend geworden.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 2. De Hoven in vogelvlucht
Deze forse uitbreiding — De Hoven telt nu zo’n 1.100 huizen — biedt kansen voor het behoud van voorzieningen,
maar ook een uitdaging: zorgen voor een goede verbinding tussen nieuwe bewoners
en huidige Heuvenaren en het behouden van het ‘dorpse karakter’.
Hier ligt een belangrijke taak voor
de bewonersorganisatie, samen met inwoners en [okale organisaties, om het integratieproces vorm te geven.
Het is ook interessant om te zien dat 70% van de deelnemers aan de enquête al langer dan 10 jaar in de Hoven woont.
2.2 Bevolkingssamenstelling en woningaanbod Bevolkingssamenstelling en woningaanbod In 2023 telt De Hoven 2.370 inwoners, een daling van ruim 300 inwoners ten opzichte van 2013. De leeftijdsopbouw laat zien dat het aandeel 25-44jarigen relatief laag is (17%) ten opzichte van het
gemiddelde in Zutphen. Dit kan mogelijk in de toekomst voor problemen zorgen in relatie tot vrijwilligers en mantelzorgers in de wijk, terwijl het aandeel 65-plussers op 19% ligt. Dit wijst op een vergrijzende bevolking. Tegelijkertijd is het aandeel alleenwonenden gestegen van 24% naar 33%, en is de gemiddelde
woningbezetting gedaald van 2,5 naar 2,2 personen per woning. Er staan 1.100 woningen in De Hoven. Ongeveer 64% daarvan s een koopwoning, 36% betreft sociale
huur. Het grootste deel van de sociale huurvoorraad is in handen van Woonbedrijf leder1. Een klein percentage is n handen van Ons Huis in Apeldoorn. Dit betreft een aantal woningen in de Teuge. In de afgelopen tien jaar is er nauwelijks bijgebouwd, waardoor de woningvoorraad gelijk is gebleven en de
doorstroming beperkt is. De vraag naar woningen in De Hoven blijft hoog, mede door de combinatie van relatief betaalbare
koopwoningen, soms met royale tuinen, en de gunstige ligging dichtbij het centrum van Zutphen. Nieuwkomers waarderen daarnaast het dorpse karakter en voorzieningen in Zutphen zoals het vrijeschoolonderwijs.
Entree van De Hoven
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 2. De Hoven in vogelvlucht
2.3 Sociaal-culturele kenmerken Het aantal kinderen per gezin ligt op 1,76 en de gemiddelde woningbezetting is gedaald naar 2,2 personen per woning,
in lijn met landelijke trends. 82% van de respondenten in de enquête is ook ouder dan
45 jaar.
Qua huishoudens valt op dat 33% alleenwonend is (lager dan in Zutphen en Nederland), 35% gehuwd of samenwonend met kinderen en 32% gehuwd of samenwonend zonder kinderen. Het aandeel
eenoudergezinnen hierbinnen ligt op 7%. Slechts 13% van de inwoners heeft een migratieachtergrond, beduidend lager dan in Zutphen (19%) en landelijk (26,4%). Drie kwart van de respondenten woont ook met 2 of meer personen in een huishouden. Het gemiddeld besteedbaar inkomen is de afgelopen tien jaar sterk gestegen van € 18.200,- naar € 26.900, - bijna gelijk aan het gemiddelde in de gemeente Zutphen. Het aandeel werkzoekenden
in De Hoven ligt iets lager dan in Zutphen (6,6% tegenover 7,5%). Daarnaast maken relatief weinig inwoners gebruik van Wmo-ondersteuning (58 per 1.000 inwoners) in vergelijking met het gemeentelijk gemiddelde (81). Drie kwart van de respondenten woont ook een in een koopwoning.
Deze cijfers? laten zien dat De Hoven een relatief welvarende wijk is met een sterke sociale structuur maar ook met duidelijke uitdagingen: vergrijzing, een lage instroom van jonge volwassenen en beperkte
diversiteit in bevolkingssamenstelling. De combinatie van langdurige binding met de wijk, een groot aandeel meerpersoonshuishoudens, economische stabiliteit, en een relatief hoge mate van eigenaarschap n woningen maakt dat je kunt zeggen dat De Hoven een sterke sociale structuur heeft.
De mooie bloemenborders Weg naar Voorst
2)
bron 2.2 en 2.3: https:/zutphen. ncifers.nl/dashboard/buurt--en-wijkdata-2 - zie bijlage 3 oor de hier getoonde cijfers
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 2. De Hoven in vogelvlucht
2.4 Bewonersorganisatie Wijkplatform De Hoven De Hoven kent een lange traditie van georganiseerde bewoners inzet. Lange tijd stond de Wijkraad De
Hoven bekend als de oudste wijkorganisatie van Nederland. In 2023 nam het Wijkplatform De Hoven
deze rol over. Op 24 mei 2023 werd hiervoor een samenwerkingsovereenkomst (zie bijlage 4) gesloten met de gemeente Zutphen, waarin i vastgelegd hoe beide partijen samenwerken en elkaar informeren.
Het Wijkplatform zet zich in voor het verbeteren van de leefbaarheid in De Hoven en behartigt de belangen van alle bewoners. Daarbij gaat het om thema's als behoud en versterking van voorzieningen,
wonen en woningbouw, verkeer en parkeren, het sociale klimaat en het verenigingsleven. In dit plan wordt onder De Hoven ook het buitengebied meegerekend.
Het Wijkplatform werkt proactief: we wachten niet af, maar zoeken actief contact met bewonersgroepen die ondersteuning nodig hebben. Zo hielpen we onder andere de bewonersgroep Molenweg/ Baankstraat, de Actiegroep Zonnepanelen, de groep VAL (Vliegendijk - Akkerstraat - Lijnbaanstraat) en
de Bewonersgroep De Hoven Noord bij hun acties en plannen. Op dit moment bestaat het Wijkplatform uit acht actieve inwoners. Om een sterk netwerk in de wijk op
te bouwen, is De Hoven verdeeld in elf buurten. Het Wijkplatform streeft ernaar dat elke buurt een eigen Buurtmaker krijgt. Deze Buurtmakers zorgen voor activiteiten die bewoners dichter bij elkaar brengen en het buurtgevoel versterken. Deze aanpak is nog volop in ontwikkeling. Ook leert de praktijk dat een
groep van 100 huishoudens eigenlijk te groot is om een sterk netwerk te bouwen. Daarom zijn enkele wijkbewoners gestart met het opzetten van voorzorgcirkels. Hier gaan we later verder op in.
Daarnaast werkt het Wijkplatform aan de oprichting van een Kenniskring. Er komen veel vraagstukken op ons af waarbij specifieke kennis nodig is. Door gebruik te maken van de expertise die in de wijk aanwezig is — van juridische kennis tot ruimtelijke ordening, van communicatie tot groenbeheer — kan
het Wijkplatform beter en sneller reageren. Om
bewoners op de hoogte te houden, verschijnt er regelmatig een nieuwsbrief met informatie over
ontwikkelingen in de wijk en activiteiten van het Wijkplatform en is er een eigen website: www.wpdehoven.nl. Het breder inzetten van sociale media is ook een wens voor 2026.
Voor de verdere uitbouw van de Buurtmakers Aanpak en de Kenniskring is deskundige ondersteuning wenselijk. Stichting Perspectief ondersteunt de ontwikkeling van voorzorgcirkels. Zo kan het Wijkplatform ook in de toekomst krachtig en effectief blijven werken aan een leefbaar, verbonden en
toekomstbestendig De Hoven.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 2. De Hoven in vogelvlucht
3. Resultaten participatie 3.1
Conclu
s op basis van de uitkomsten wijk brede inwonersenquête juni 2025
Betrouwbaarheid van de enquête
In totaal zijn er 1.100 vragenlijsten huis-aan-huis verspreid n De Hoven. Daarvan zijn 501 enquêtes ingevuld teruggekomen, zowel digitaal als via de brievenbussen in de wijk. Dat betekent dat bijna de helft
van alle huishoudens (circa 46%) heeft meegedaan. Met deze hoge respons kan worden gesproken van een zeer betrouwbare opbrengst. Bij een betrouwbaarheidsniveau van 95% bedraagt de foutmarge ongeveer +2,4%. De resultaten zijn daarmee
met grote zekerheid representatief voor de mening van de inwoners van De Hoven. De uitkomsten geven een betrouwbaar beeld van wat er leeft in de wijk en vormen een stevig fundament
voor het nieuwe Wijkontwikkelingsplan 2025-2030. Bovendien laat de hoge respons zien dat er veel betrokkenheid is in de wijk.
Voor de complete resultaten en details van de uitkomsten verwijzen we naar bijlagen 5A, 5B en 5C. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste inzichten.
Beleving en sentiment Wonen
en leven
Inwoners ervaren De Hoven overwegend als een prettige en hechte wijk. Men voelt zich er thuis, waardeert de dorpse sfeer en de nabijheid van de stad. Het overgrote deel van de respondenten is zeer tevreden
over de wijk. Er is veel sociale samenhang; mensen kennen elkaaren voelen zich
verantwoordelijk voor de leefbaarheid. Veiligheid en leefbaarheid
Over het algemeen voelt men zich veilig in de wijk. Problemen doen zich vooral voor rond verkeersveiligheid, drukte en parkeren. Ook hondenpoep wordt vaak als ergernis genoemd. Tegelijkertijd is er in het algemeen veel waardering voor voorzieningen zoals verlichting, schoonhouden van straten en
de rustige sfeer. Recreëren en groen
Bewoners hechten sterk aan de groene en dorpse kwaliteiten van De Hoven. Men vindt het fijn dat je dichtbij de natuur bent, en tegelijkertijd vlakbij de binnenstad. Er is wel behoefte aan meer speelplekken en ontmoetingsmogelijkheden voor kinderen en jongeren. Ouderen vragen om betere toegankelijkheid
(stoepen, openbaar vervoer). Voorzieningen
Een opvallende uitkomst is dat veel bewoners het enorm missen dat er geen winkel meer n de wik is. Het ontbreken van een eigen winkel wordt breed gevoeld en genoemd als gemis in de leefbaarheid van De
Hoven.
Welzijn en vitaliteit Er is aandacht nodig voor voorzieningen die ontmoeting, bewegen en gezondheid stimuleren. Denk
aan wandelroutes, sportmogelijkheden en activiteiten om elkaarte ontmoeten en die jong en oud samenbrengen. Bewoners hechten waarde aan een vitale wijk waarin iedereen kan meedoen.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 3. Resultaten participatie
Traditie en historie
De Hoven kent een rijke geschiedenis en dat i voor veel bewoners iets om trots op te zijn. Het behoud
van historische gebouwen en karakteristieke plekken wordt breed gedragen. Men wil de eigen identiteit en tradities koesteren en versterken bij toekomstige ontwikkelingen.
Algemene trend De uitkomsten laten zien dat De Hoven wordt beleefd als een fijne, veilige en betrokken gemeenschap, met een sterke identiteit en veel waardering voor groen, historie en rust. Tegelijk zijn er duidelijke
wensen voor verbetering op het gebied van verkeer, parkeren, ‘woningen voor de Heufse jongeren' en doorstroming voor ouderen vanuit een koopwoning naar een levensloopbestendige woning, speel- en ontmoetingsplekken, voorzieningen voor ouderen én het terugbrengen van een winkel.
3.1.1 Enquête leefbaarheid scholieren Elegant College Geheel toevallig heeft een groepje middelbare scholieren van het Elegant College ook vlak voor de zomer
een leefbaarheidsonderzoek in De Hoven uitgevoerd voor het vak Aardrijkskunde. We zijn in contact getreden met deze scholieren en de school en we hebben ook toegang gekregen tot de uitkomsten van
deze enquête. Voor de volledigheid voegen we die ook toe als bijlage 6A en 6B. De scholieren hebben de resultaten ook mondeling toegelicht aan het Wijkplatform De Hoven. De uitkomsten komen op het gebied van de leefbaarheid ook overeen met de uitkomsten uit de wijk brede enquête zelf. Samengevatte conclusie enquête leefbaarheid scholieren Elegant College De Hoven is een buurt van Zutphen aan de overkant van de IJssel, met een overwegend goede leefbaarheid. Bewoners waarderen de natuur en rust, maar missen voorzieningen zoals een kleine supermarkt, een bakker,
voldoende parkeerruimte en bushaltes. De leefbaarheid kan vooral verbeteren op het gebied van voorzieningen en de fysieke omgeving, met 00 voor wat inwoners zelf belangrijk vinden.
Enquete
s
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 3. Resultaten participatie
iitform
BeHloven
3.2 Opbrengsten thema sessies 3.2.1 Wonen - Mooie plekken (24/9) Op 24 september heeft Wijkplatform de Hoven alle inwoners uitgenodigd voor een
informatieavond
over
wonen
en de
plannen voor ‘mooie plekken' in de wijk. Programmateam De Hoven Noord was te
gast en lichtte de laatste conceptschets van het stedenbouwkundige plan toe en inwoners konden vragen stellen en hun
mening geven. De opbrengsten hiervan in de vorm van ‘tips en tops’ zijn verzameld door het stedenbouwkundig bureau BügelHajema
die hier weer mee aan de slag gaat. In bijlage 7A de uitnodiging voor de avond. De procesregisseur koppelde de stand van zaken
terug van de enquête en dit plan (bijlage 7B). Mooie
Plekken
in De
Hoven
Het Wijkplatform De Hoven presenteerde tijdens de thema-avond het projectplan Mooie Plekken. Met dit plan wil het platform de wijk mooier, groeneren aantrekkelijker maken. De werkgroep
lichtte haar ideeën toe en aanwezigen konden reageren op zowel het projectplan als de plannen voor De Hoven Noord. In bijlage 7C de reacties op het plan. Het Wijkplatform gaat hier verder mee aan de slag. Visie op wonen in De Hoven door woningcorporatie leder1 Tijdens deze avond waren ook belangrijke partners aanwezig, zoals woningcorporatie leder1. In het gesprek dat ontstond, is gevraagd naar hun toekomstvisie op wonen in De Hoven.
Deze visie is opgenomen als bijlage 7D. De belangrijkste opbrengst van deze avond was niet alleen de inhoud, maar ook het contact en de
verbinding die zijn gelegd. Zo blijven we samen in gesprek en bouwen we letterlijk en figuurlijk verder aan een mooie en fijne wijk.
(erenigingen en (bewegings)activiteiten n De Hoven Voor het thema vitaliteit zijn alle verenigingen en (bewegings)groepen in De Hoven benaderd om mee te doen aan een thema-avond. Doel was om n kaart te brengen wat er speelt bij de verenigingen en wat zij
nodig hebben om zelf vitaal de toekomst in te gaan. De landelijke Burendag op 27 september 2025 had in De Hoven hetzelfde thema: vitaliteit, met speciale
aandacht voor de link met het toekomstige buurthuis. Deze dag is bewust gebruikt als verbindend moment tussen de verschillende verenigingen. Alle verenigingen zijn persoonlijk benaderd en
geïnformeerd. Zie bijlage 8A en 8B voor de thema sessie uitnodiging en de wijk brede uitnodigingsposter voor de landelijke Burendag. Uit de gesprekken kwam naar voren dat veel verenigingen te maken hebben met een tekort aan
jeugdleden, terwijl juist nieuwe aanwas belangrijk is voor de toekomst. Sommige groepen richten zich vooral op ouderen, andere activiteiten sluiten minder goed aan bij de interesses van jongeren of zijn te kostbaar.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035 | 3. Resultaten participatie
n
Het is waardevol om dit verderte onderzoeken, want meer jeugdige deelname maakt verenigingen vitaler en versterkt hun bestaansrecht. Bovendien zijn deze plekken belangrijk voor ontmoeting en verbinding
tussen buurtbewoners — essentieel voor de mentale gezondheid van de wijk. Het is ook de wens en streven van het Wijkplatform om jaarlijks in contact en verbinding te blijven met alle verenigingen.
3.2.3 Historie & traditie -brainstormsessie Boer Kip (29 september 2025) bijlage 9 brief bestuur Het Wijkplatform heeft getracht relevante organisaties bij elkaarte krijgen maar dat is op korte termijn nog niet gelukt. Wel is er intensief contact en overleg geweest met het bestuur van museum
Boer Kip.
Een hele grote stakeholder als het gaat om historie en behoud van cultureel erfgoed in de Hoven. In hoofdstuk 4 gaan we daar verder op in.
3.2.4 Thema-avond Welzijn - 7 oktober 2025 Aan de bijeenkomst deden 13 deelnemers mee, waaronder bewoners, zorgprofessionals en betrokkenen uit de wijk. Huisarts M. Kerkhoven uit Brummen gaf een inspirerende inleiding over het belang van lokale
netwerken en samenwerking rond gezondheid en welzijn. In bijlage 10 de uitnodiging. Het doel van de avond was om samen te verkennen hoe we welzijn - formeel en informeel - in De Hoven
kunnen verbinden. In 3 groepen werd gedroomd over welzijn en zorg in de wijk over 5 jaar, waarna een volgende groep weerwoord gaf op de voorstellen. Vanuit dat weerwoord werd bedacht wat wel kan.
De opbrengst was groot: er is verbinding gelegd tussen verschillende professionals en men ziet het belang van samenwerking, preventie, de inwoners leren kennen en het versterken van bestaande netwerken. Ook is uitgesproken dat het Wijkplatform en het buurthuis een rol kunnen spelen bij het
ondersteunen van buurtverbinders. Hoven
Voor een volgende keer is het van belang dat meer inwoners uit de
aansluiten.
Deelnemers willen graag samen verder in gesprek en vervolg avonden organiseren. De ABCD-aanpak - uitgaan van wat er al aan kracht en initiatieven in de wijk is - werd hierbij als kansrijk genoemd. Afgesproken is om klein en concreet te beginnen, en stap voor stap samen verdere bouwen aan een
zorgzame en verbonden wijk. 3.2.5 Verkeer- 13 oktober 2025
Tijdens de thema avond Verkeer georganiseerd door de gemeente, bureau Goudappel en de werkgroep verkeer van het Wijkplatform de Hoven alsmede het bestuur. Het gezamenlijke doel was helder: een veilige en leefbare wijk, waar lopen, fietsen en autorijden prettig en veilig is, kinderen zelfstandig op
pad kunnen en parkeren logisch en eerlijk is verdeeld. Dat vraagt om goede samenwerking tussen bewoners, gemeente en deskundigen. De belangrijkste opbrengst van de avond bestond uit het delen, herkennen en toelichten van de knelpunten. Tevens is de afspraak gemaakt dat de verkeersgroep van het
Wijkplatform bij de verdere planontwikkeling van het Verkeerscirculatieplan actief zal worden betrokken. Dit zal worden ingevuld door periodieke overleggen tussen de gemeente, Bureau Goudappel en het Wijkplatform.
Ook zal gebruik gemaakt worden van kansen door het toepassen van het principe “werk voor werk” wat inhoudt dat verkeerszaken die hoge prioriteit hebben binnen lopende projecten versneld aangepakt
kunnen worden. Een goed voorbeeld hiervan is de inrichting rond het nieuwe Buurthuis waar budget voor is gereserveerd om dit te kunnen realiseren.
Zie bijlagen:
11A Presentatie thema sessie Verkeer, Werkgroep verkeer 11B Presentatie thema sessie Verkeer, procesregisseur WOP, context en plannin 11C Presentatie thema sessie Verkeer, bureau Goudappel
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 3. Resultaten participatie
4. Van opbrengst naar toekomstvisie De uitkomsten van de enquête en de opbrengsten van de themasessies geven een helder beeld van wat bewoners belangrijk vinden in De Hoven. Ze laten ook zien hoe andere betrokkenen - zoals professionals en organisaties - naar de wijk kijken en wat hun plannen voor de toekomst zijn. De resultaten bevestigen grotendeels wat al bekend was bij het Wijkplatform en vormden samen de basis voor het opstellen van onze toekomstvisie en de adviezen in dit plan. Daarbij hebben we bewust gekozen
om de wensen, zorgen en ideeën van bewoners centraal te stellen. Met het vorige Wijkontwikkelingsplan (2015-2025) is samen al veel bereikt. Grote projecten zoals de aanleg van de Rondweg, de herinrichting van de Weg naar Voorst, de groene randen rondom de wijk inclusiefde Tichelbeeksewaard zijn binnen afzienbare tijd gerealiseerd. Daarnaast is er na jaren van voorbereiding de financiering voor een nieuw buurthuis beschikbaar gekomen.Ook zijn er veel sociale
initiatieven ondersteund en activiteiten georganiseerd die de saamhorigheid in de wijk hebben versterkt. Tegelijkertijd zijn er nieuwe thema's zoals een grote behoefte aan
meer woningen en thema's die meer
tijd vragen en waar we in dt nieuwe plan nadrukkelijk op verder bouwen. Verkeersveiligheid en parkeren blijven belangrijke aandachtspunten. Het verdwijnen van de winkel wordt breed germist. Er s behoefte aan meer speel- en ontmoetingsplekken voor kinderen en jongeren, en ook ouderen actief en betrokken
houden in en met de wijk is een belangrijk aandachtspunt. Het nieuwe plan voor 2025-2035 vormt daarmee een logisch vervolg: we koesteren wat goed gaat
- zoals de saamhorigheid, de dorpse sfeer en de waardering voor groen en historie — en pakken de vraagstukken aan die nog spelen of zijn gaan spelen. Alles wat het Wijkplatform voorstaat draagt bij aan prettig wonen en leven in De Hoven en aan een sterke sociale cohesie in de wijk. Daarmee sluiten we direct aan bij het programma Sterke Wijken van de gemeente Zutphen, waarin wordt ingezet op vitale en leefbare buurten, met ruimte voor ontmoeting, participatie en samen bouwen aan de toekomst.
Zo is dit Wijkontwikkelingsplan niet alleen een document van het Wijkplatform naar de gemeente, maar
vooral een plan vóór en dóór de wijk, dat aansluit bij wat er leeft in De Hoven en richting geeft aan de komende tien jaar.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
4.1 Wonen
in De
Hoven
Wie in De Hoven woont, weet: hier woon je niet zomaar. De combinatie van dorpse gezelligheid, het
historische karakter én de stad Zutphen op een paar minuten fietsen maakt onze wijk uniek. Bewoners zijn over het algemeen zeer
tevreden over hun woonomgeving: van de woning zelf tot het gevoel van
veiligheid en het groen in de wijk. Uit de enquête blijkt dat 90% tevreden is met de huidige woonsituatie
(vraag 3). Toch zijn er duidelijke knelpunten. De woningvoorraad is beperkt en de vraag is groot.
Dat leidt tot problemen: Weinig plek voor jonge gezinnen uit de wijk
zelf.
Oudere bewoners die in een te grote, niet-levensloopbestendige woning blijven wonen. Weinig doorstroming, waardoor de samenstelling van de wijk relatief statisch blijft en jongeren die
nu nog thuis wonen bij hun ouders in De Hoven, geen huis in de Hoven kunnen vinden, wat wel een grote wens is. 33% van de bewoners vindt de eigen woning niet toekomstbestendig — een belangrijk signaal dat er
behoefte is aan variatie en aanpasbare woningen (bijlage 5A, vraag 6). Dit roept ook de vraag op in hoeverre bewoners kunnen worden ondersteund om de woningen wel toekomstbestendig te maken. Veel opmerkingen in de enquête gingen over doorstroming en woonwensen voor inwonende kinderei “Ik wil graag kleiner wonen in De Hoven, maar er is niets beschikbaar” of “Mijn zonen willen graag het huis uit
en ook in De Hoven een plekje vinden.” Nieuwbouw
voor de toekomst
De afgelopen twintig jaar is er, op enkele uitzonderingen na, nauwelijks gebouwd in De Hoven. Dat heeft gevolgen: jonge woningzoekenden trekken weg, ouderen blijven in huizen die niet meer bij hun levensfase passen, en het aantal leerlingen op de basisschool daalt. De gemiddelde leeftijd stijgt en
de vergrijzing zet door. Gelukkig zijn er plannen. In De Hoven Noord wil de gemeente Zutphen circa 800 tot 900 nieuwe
woningen realiseren — een forse uitbreiding van bijna 70%. Dit biedt kansen om de wijk te verjongen, voorzieningen als scholen en verenigingen te versterken en meer doorstroming mogelijk te maken. Starters, jonge gezinnen en ouderen uit De Hoven krijgen zo meer kans op een passende woning in de
eigen wijk. Onderzocht zou moeten worden hoe starters gefaciliteerd kunnen worden om een eigen woning te realiseren.
De realisatie is complex. Naast het stedenbouwkundig plan spelen uitdagingen zoals stikstof regels en de beperkte capaciteit van het energienet. Het is daarom belangrijk nu al vooruit te kijken en te zorgen dat de woningbouw ook op langere termijn doorgang kan vinden. Het agrarisch gebied binnen de Rondweg is
daarbij een logische uitbreidingslocatie. Recent is dit ook als woongebied aangewezen door de gemeente Brummen. Omdat een deel van dit gebied in de gemeente Brummen ligt,is samenwerking tussen Zutphen en Brummen
noodzakelijk. Hiervoor is een intentieverklaring tussen beide gemeenten getekend.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
Bestaande woningbouw De Hoven telt ongeveer 1.100 woningen: zo’n 750 particuliere en 350 sociale huurwoningen, waarvan
het merendeel in eigendom is van Woonbedrijf leder1. Een klein deel op de Teuge is eigendom van woningcorporatie Ons Huis. In de particuliere sector zijn veel oudere woningen opgeknapt en verduurzaamd en leegstand is zeldzaam. Woonbedrijf leder1 vernieuwt en verduurzaamt actief. In 2024 zijn de woningen aan de Molenweg gesloopt en in 2025 volgt de Baankstraat, waar 54 nieuwe energiezuinige huurwoningen worden
gebouwd. Begin 2025 zijn bovendien twaalf sociale huurwoningen aan de Weg naar Voorst en zes aan de Dwarsstraat verduurzaamd.
Voor deze woningen zal nog een pilot worden uitgevoerd om de voortuinen
te verfraaien. In 2019 zijn woningen aan de Mulderskamp verduurzaamd. Het appartementencomplex
aan de Mulderskamp kent veel gebreken. Vooral de oude appartementen behoeven aandacht qua isolatie en verduurzaming.
Een bijzonder aandachtspunt zijn de 47 woningen aan de Vliegendijk - Akkerstraat - Lijnbaanstraat. Deze voldoen niet meer aan de huidige eisen, kampen met schimmelproblemen en worden daarom gesloopt. Voor dit project is een bewonerscommissie opgericht die samen met Woonbedrijf leder1 zorgt voor communicatie en participatie. Ons
doel
Een plek die vooral mogelijkheden moet gaan bieden voor oudere en jongere woningzoekenden om een betaalbare huur- of koopwoning te verwerven met oog voor duurzaamheid en kwaliteit. Zo blijft De Hoven een plek waar je kunt blijven wonen in elke fase van je leven.
Dierenwei met zicht op de Mulderskamp
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
4.2 Voorzieningen in De Hoven Een sterke wijk draait niet alleen om goede woningen,
maar ook om voorzieningen die het leven
compleet maken. In dit plan verstaan we onder andere de voorzieningen die plekken en diensten in de wijk die bijdragen aan prettig wonen, leven en samenleven. Dat zijn zowel sociale voorzieningen - zoals het buurthuis, de huisarts en ontmoetingsactiviteiten - als praktische voorzieningen, zoals winkels,
scholen en openbaar vervoer. In De Hoven zijn we trots op wat er nog is— van de basisschool tot het gezondheidscentrum en van sportverenigingen tot ontmoetingsplekken zoals bijvoorbeeld het café en het Wok restaurant. Tegelijkertijd weten we dat voorzieningen alleen blijven bestaan als ze goed worden
gebruikt én meegaan met de tijd. De huidige voorzieningen worden ook als verre van compleet en toereikend
ervaren.
4.2.1 Gebrek aan een supermarkt: een groot gemis De meeste bewoners zijn ontevreden over het aantal dagelijkse voorzieningen. Meer dan 70% van de inwoners mist een supermarkt! Eris 153 maal de losse opmerking gemaakt over het ontbreken van
winkels en een supermarkt. Ook wordt vaak aangegeven dat dit het verschil maakt tussen een dorp of een wijk van Zutphen. Een dorp heeft winkels. Tevens is het ook de allergrootste wens bij de ‘droomvraag” over De Hoven. Als alles kan, wat zou je dan morgen willen veranderen in de Hoven? Een supermarkt in de wijk!
1. Er zijn voldoende voorzieningen voor mijn dagelijkse leven in de Hoven. 00
anwoorden
@ 2 Helemasl mee eens
@ b Moooens © c Meo oneens @ «. Helemaal mee oneens.
4.2.2 Onderwijs en kinderopvang Sinds 2022 heeft De Hoven een eigen Jenaplanschool. Deze onderwijsvorm spreekt veel ouders aan
en zorgt ervoor dat meer kinderen uit de wijk in de wijk naar school gaan. Het gebouw huisvest ook kinderopvang, buitenschoolse opvang en een sportzaal — een waardevolle combinatie die we voor de toekomst willen behouden.
Maar het pand is verouderd. Daarom wil het Wijkplatform samen met de gemeente kijken naar nieuwbouw of grondige vernieuwing, liefst in combinatie met andere voorzieningen voor de wijk. Zo blijft
het onderwijs stevig verankerd in De Hoven, ook als de wijk straks groeit door nieuwbouw in De Hoven Noord.
4.2.3 Gezondheidszorg Het Gezondheidscentrum De Hoven is een onmisbare schakel in de wijk. Hier vind je de huisarts, apotheek, fysiotherapie, podotherapie, diëtetiek, psychologische zorg en een prikpost. Het gebouw,
ooit gebouwd als school en later buurthuis, is nu aan verduurzaming en verbouwing toe. Samen met de gemeente wordt onderzocht hoe we deze markante plek toekomstbestendig maken, zodat bewoners dicht bij huis terecht kunnen voor goede zorg.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
4.2.4 Buurthuis De Hoven
Na jaren van plannen maken, kan het nu écht: de bouw van het nieuwe Buurthuis De Hoven gaat als de
vergunningen zijn verleend in 2026 van start. Het wordt veel meer
dan alleen een gebouw — het wordt
het kloppend hart van de wijk. Een plek waar bewoners elkaar ontmoeten, activiteiten organiseren .en waar sport en ontspanning samenkomen. Het buurthuis wordt gecombineerd met sportfaciliteiten
voor ZVV De Hoven, maar staat open voor iedereen. Van yoga tot theater, van koffieochtenden tot jeugdactiviteiten: dit wordt dé plek om elkaar te ontmoeten en nieuwe initiatieven te laten groeien. Om
het buurthuis goed te laten functioneren is een professionele kracht onontbeerlijk. Ook is een
aantrekkelijke inrichting van de directe omgeving van het buurthuis belangrijk.
4.2.5 Sport en verenigingsleven De Hoven heeft een rijk verenigingsleven. ZVV De Hoven is de grootste club met een volleybal afdeling, maar ook tennis, schieten, darten, Yoga, Kung Fu, hondenclub,
duivensport, de Vitality Club en de
wandelgroep hebben hier hun thuis. Daarnaast is er ook nog de buurtvereniging in de Hoven die jaarlijks
een aantal activiteiten voor jong en oud verzorgd. De verenigingen versterken de sociale samenhang ‚én bieden jong en oud de kans om actief te blijven. Met de komst van het nieuwe buurthuis en sportcomplex ontstaat er ook voor hen extra ruimte om te groeien. Zie bijlage 12 een overzicht van
de verenigingen.
Opening Burendag
4.2.6 Ontmoetingsplekken Naast het buurthuis is er nu ook nog het ontmoetingscentrum aan de Mulderskamp. Deze locatie heeft
de afgelopen jaren een belangrijke rol gespeeld, maar kent beperkingen zoals geluidsoverlast. Het idee is om activiteiten hier in de toekomst over te hevelen naar het nieuwe buurthuis, zodat we één sterke,
centrale ontmoetingsplek krijgen voor de hele wijk.
4.2.7 Openbaar vervoer Het openbaar
vervoer is een uitdaging. De buurtbus rijdt beperkt en er is geen directe verbinding meer
met het station zoals voorheen. Het Wijkplatform wil dat de gemeente onderzoekt of de buurtbus weer door
de wijk kan rijden. Voor ouderen, jongeren zonder rijbewijs en mensen die minder mobiel zijn, is dit
belangrijk voor hun zelfstandigheid.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
4.3 Verkeer en parkeren in De Hoven Met de aanleg van de Rondweg is een langgekoesterde wens vervuld: minder verkeer, geluidsoverlast en
luchtvervuiling in de wijk. Vooral langs de Weg naar Voorst merken bewoners het verschil. Nu deze stap is gezet, is het tijd om doorte pakken en de wijk verder duurzaam en veilig in te richten.
Begin 2025 maakte de Werkgroep Verkeer van het Wijkplatform een uitgebreide inventarisatie van knelpunten. De belangrijkste problemen volgens bewoners zijn: te hard rijden, onveilige kruispunten, onveilige fietsroutes, smalle drukke straten, parkeerproblemen, slechte stoepen, lawaai van
verkeersdrempels en een gebrek aan handhaving. Uit de enquête blijkt nu ook dat 36% van de bewoners de verkeerssituatie onveilig vindt, 39%
parkeerproblemen ervaart en dat verkeer het op een na grootste verbeterpunt is in de ‘droomvraag’. Er zijn maar liefst 155 negatieve opmerkingen over verkeer binnengekomen thema
— meer dan bij welk ander
ook.
De meest genoemde locaties voor te hard rijden zijn:
Weg naar Voorst, Vliegendijk, Oude Kanonsdijk,
Kanonsdijk, Baankstraat, Spoordijkstraat, Mulderskamp en Hoveniersweg. Bewoners zien oplossingen in
snelheid remmende maatregelen zoals plantenbakken, versmallingen en een ‘auto te gast’-inrichting. Ook kruispunten als Weg naar Voorst/Kanonsdijk en Baankstraat/Molenweg vragen om betere zichtlijnen, zebrapaden en duidelijke markeringen.
Voor fietsers (we bedoelen hiermee alle typen fietsen) zijn vooral de Weg naar Voorst, Oude Kanonsdijk, Baankstraat en Spoordijkstraat kwetsbaar, maar ook de oude brug als belangrijke voet en tweewielers
verbinding met de stad. Er is behoefte aan een fietssluis ter hoogte van de Scheurweideweg en een fietsoversteek bij de Oude Brug. In het oude deel van de wijk is éénrichtingsverkeer gewenst om ruimte te maken voor voetgangers
en spelende kinderen. Samengevat gaat het om de veiligheid verhogende
maatregelen voor voetgangers en tweewielers door deze verkeersstromen goed te scheiden. Parkeerproblemen spelen vooral rond kruisingen, tunnels en viaducten,
hoeken en bij versmallingen staan.
Presentatie Werkgroep verkeer
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
waar auto's vaak te dicht op
Verkeerscirculatieplan voor de hele wijk Het ontwerpen van een nieuw Verkeerscirculatieplan voor de Hoven is een gecompliceerd geheel.
Dit heeft te maken met de grotendeels organisch gebouwde oude kern van de Hoven die later s uitgebreid met nieuwbouw. Daarnaast moet er geanticipeerd worden op verschillende ontwikkelingen die voor een sterke toename van verkeersstromen zorgen. Een belangrijke ontwikkeling is de afwikkeling van het autoverkeer van de Hoven Noord. Met de beoogde bouw van 800-900 woningen gaat het om een forse hoeveelheid dagelijkse autobewegingen.
Bureau Goudappel heeft een eerste verkenning gedaan naar de verkeerstechnische mogelijkheden voor de afwikkeling van het autoverkeer voor de Hoven Noord via de Weg naar Voorst.
De gemeente Zutphen heeft besloten de verkeersafwikkeling voor de Hoven niet os te bekijken, maarop te nemen in een totaalplan voor de hele wijk. Bureau Goudappel werkt aan een Verkeerscirculatieplan waarin verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid centraal staan.
De inventarisatie van de Werkgroep Verkeer vormt hiervoor een belangrijke basis. De uitkomsten van de bewonersenquête onderschrijven en bevestigen wat de werkgroep eerderal
had geïnventariseerd. Vooral het aantal en de aard van de opmerkingen die bij het thema verkeer en parkeren zijn gegeven, spreken voor zich. Zie
voor een compleet overzicht van de gemaakte
opmerkingen hierover. Bewoners willen dat de meest urgente problemen - vooral op de Weg naar Voorst
- met voorrang
worden aangepakt, met maatregelen die betrekking hebben op snelheid en veiligheid. Kassenbouw WIMAplan In de Hoven speelt ook het verplaatsen van de kassen van de fa. WIMAplan om zo ruimte te creëren voor
de nieuwbouw in de Hoven Noord. Van belang daarbij is dat het vrachtverkeeren het personenverkeer goed gescheiden zijn.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
Oude Brug
Wat betreft de voetgangers die gebruik maken van de oude Brug ontbreekt een stuk waardoor fietsers en voetgangers gebruik maken hetzelfde stuk. Uit oogpunt van veiligheid is is het wenselijk als deze verkeersstromen volledig gescheiden worden tot aan de Hoven door het voetgangersdeel door te trekken.
Spoorwegonderdoorgang
Door de Hoven kruist de spoorlijn naar Arnhem
maar ook naar Apeldoorn. De bewoners gaan zowel met
snel als langzaam verkeer via een smalle tunnel van het ene deel van de wijk naar het andere deel. Het is wenselijk dat de gemeente met NS en Prorail onderzoekt of er een spoortunnel
voor voetgangers en
fietsers kan worden gerealiseerd. Bouwweg
Nieuwbouw Woonbedrijf leder1
Het omzetten van de bouwweg tussen de Baankstraat en Molenweg in verband met de nieuwbouw van de sociale huurwoningen van woonbedrijf Ieder1 naar een permanente verbinding is noodzakelijk voor een goede ontsluiting in dat gebied.
Extra ontsluiting Mulderskamp In het wijkdeel de Mulderskamp leeft de wens om aan het einde van deze wijk een extra aansluiting te
krijgen op de Weg naar Voorst om zo de Mulderskamp beter te ontsluiten. Dit is een onderdeel van het verkeerscirculatieplan.
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
4.4 Erfgoed en traditie in De Hoven De
Hoven
is meer
dan
een
woonwijl
: het is een plek met een ziel, gevormd door eeuwen geschiedenis,
bijzondere gebouwen en tradities die bewoners verbinden. Ons erfgoed is zichtbaarin de straten, voelbaar in de verhalen en levend dankzij de mensen die het koesteren. 96% van de inwoners vindt het ook belangrijk dat historische gebouwen in De Hoven goed behouden blijven. Historische wortels
Hoewel De Hoven al eeuwenlang verbonden is met Zutphen, begon de echte groei pas rond 1850. Toen
bestond het dorp uit slechts veertig huizen en boerderijen. In de loop der tijd kwamen er steenfabrieken, arbeiderswoningen en later hele nieuwbouwwijken
bij. De historische dorpskern — met zijn kronkelende
straten zoals de Touwbaanstraat, Baankstraat en Oude Kanonsdijk — ademt nog steeds de sfeer van vroeger.
Monumenten vertellen dit verhaal. Denk aan de voormalige wasserij De IJsselstroom, het iconische Herberg Het Kanon en de karakteristieke gebouwen aan het Hertog van Gelreplein. Sommige van deze
panden verkeren in kwetsbare staat, maar hun historische waarde is onmiskenbaar. Museum Boer
Kip
Een van de parels van De Hoven is Museum Boer Kip, gevestigd in een authentieke boerderij uit 1860. Het museum bewaart niet alleen de kunst en nalatenschap van Herman Kip, maar ook het verhaal van het boerenleven in de wijk. Bezoekers ervaren er hoe het leven op de boerderij vroeger was, tussen
kunst, gebruiksvoorwerpen en verhalen van toen. Vrijwilligers houden dit culturele hart levend: zij ontvangen bezoekers in de weekenden, begeleiden doordeweeks groepen, ontvangen schoolklassen, organiseren historische wandelingen en brengen de collectie én het verhaal van Herman Kip ook naar
woonzorgcentra in de regio.
Museum Boer Kip
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
Om
het museum toekomstbestendig te houden, wil het bestuur de beleving versterken, het horeca-
aanbod uitbreiden, de collectie en veiligheid verbeteren en het vrijwilligersbestand professionaliseren.
Hiervoor is een jaarlijks werkbudget nodig, plus een eenmalige investering van voor vernieuwingen aan terrein, receptie en presentatie. De wens van het bestuur van museum boer Kip treft u aan in bijlage 9. Het Heufs Volksfeest
En dan is er het jaarlijkse Heufs Volksfeest — drie dagen vol muziek, spel, ontmoeting en gezelligheid. Vrijwilligers zetten zich met hart en ziel in om dit feest al bijna 45 jaar tot een succes te maken. Het is
hét moment waarop oud- en nieuw-Hovenaren samenkomen, herinneringen ophalen en nieuwe banden smeden.
Toekomst voor ons erfgoed Ons erfgoed is geen statisch verleden, maar een levend onderdeel van de wijk. Daarom wil het Wijkplatform samen met de gemeente investeren in behoud en vernieuwing. Dat betekent: monumenten
restaureren, de oude straten opnieuw bestraten, historische lantaarnpalen terugbrengen en het museum toekomstbestendig maken.
4.5 Groen
en leefbaarheid
in de Hoven
Groen, kunst en een prettige omgeving zijn meer dan luxe: ze maken een wijk leefbaar, herkenbaar en aantrekkelijk. In De Hoven weten we hoe belangrijk dat is. De kleurrijke bloemenborders langs de Weg
naar Voorst laten zien wat een goed ontworpen buitenruimte kan doen. 93% geniet van de natuur in en rond De Hoven. Opvallend vaak worden ook juist die fleurige bloemenborders aan de Weg naar Voorste apart benoemd evenals de uiterwaarden als heerlijk wandelgebied. Te lezen valt dat het de inwoners blij maakt en een
geluksgevoel geeft. 70% van de inwoners vindt de wijk ook schoon en goed onderhouden maar hier zijn wel 92 losse opmerkingen
geplaatst over alledaagse irritaties zoals losliggende stoeptegels, onkruid in voortuinen, hondenpoep en lelijke viaducten en omgeving'
Gebruik Bestrijdingsmiddelen De Hoven is omgeven door een agrarisch gebied. Bij de bewoners bestaat de vrees dat het agrarisch gebruik van bestrijdingsmiddelen de gezondheid van de Wijkbewoners bedreigt. De werkgroep Natuur
en Milieu wil graag dat de gemeente Zutphen onderzoek laat doen naar de mogelijke effecten hiervan. Van sobere straten naar ‘mooie plekken’ Tegelijkertijd zien we dat veel straten en pleintjes in de wijk nog een sobere uitstraling hebben. Eris weinig samenhang tussen de oudere kern en de
latere uitbreidingen. De Werkgroep Schoonheid & Kunst wil dat veranderen met het project “Mooie Plekken”: lelijke of saaie plekken opknappen,
meer groen toevoegen, kunstwerken plaatsen en bijzondere details creëren die mensen laten glimlachen.
Droombeeld “Mooie plekken”
Wijkontwikkelingsplan De Hoven 2025-2035
| 4. Van opbrengst naar toekomstvisie
Groene vingers en verbinding Bij de nieuwbouw in De Hoven Noord is al rekening gehouden met een groene en landschappelijke
inrichting. Het plan is om deze ‘groene vingers' door te trekken naar het bestaande deel van de wijk, zodat oud en nieuw op een natuurlijke manier verbonden worden. Een belangrijk onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het nieuwe wijkpark De Heufse Hof, dat de schakel wordt tussen het oude en nieuwe
deel van de wijk. Kunst als blikvanger
Naast groen wil de werkgroep ook meer kunst in de wijk brengen. Denk aan kunstwerken in de spooronderdoorgangen, opgeknapte geluidsschermen en verrassende objecten in plantsoenen of op pleinen. Samen