1132999 - Bijlage 1 - Rapport Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

36 / 57

gemeente. Het is juridisch waarschijnlijk niet haalbaar om deze percentages als harde eis te hanteren. Dus het zijn dan meer richtlijnen. We streven nu naar minimaal 30% openbaar groen bij herinrichtingen, reconstructies e.d. en dat werkt goed. De gemeente onderschrijft ook het belang en de ecologische en sociale waarde van volkstuinen en het behoud daarvan. Verder kunnen we de percentages goed gebruiken om te prioriteren waar we als eerste aan de slag gaan/waar vergroening het hardst nodig is: daar waar de percentages nog niet worden gehaald. Er zijn in de gemeente een aantal grote parkeerplaatsen waar we grasbeton kunnen toepassen ten behoeve van regenwaterinfiltratie, zoals bij sportaccommodaties. Grasbeton kan ook op andere plekken worden aangelegd, zoals niet-doorgaande straten. Naast deze concrete zaken zou het handig zijn om inzicht te krijgen in de plekken waar we aan de slag kunnen (prioritering) als het gaat om vergroening en klimaatadaptatie. De uitkomsten van het onderzoek kunnen vertaald worden in de herziening van het groenbeleid, waarover in de reactie op aanbeveling 7.1 meer. Wat stellen we voor? We stellen voor om een onderzoek te laten doen naar een percentage groen per wijk. Dat hoeft niet per se door Arcadis gedaan te worden. Het lijkt nuttig om bij het onderzoek meer indicatoren mee te nemen, zoals bijv.

het percentage overbodige verharding in de buurt (en in beeld brengen waar deze plekken zich bevinden) en waar zich schaduwrijke loop- en fietsroutes en groene koelteplekken bevinden. Daarnaast stellen we voor om op meerdere plekken verharding te vervangen door grasbeton. Wat hebben we daarvoor nodig? Een opdracht uitzetten voor dit onderzoek past niet binnen de reguliere budgetten en vergt circa €30.000 euro extra budget. Het vervangen van verharding door grasbeton: Voor een eenmalig bedrag van €100.000,- euro kunnen de komende jaren meerdere plekken worden aangepakt.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

37 / 57

8. Rechtvaardige transitie 8.1 De gemeente ondersteunt huurders, financieel en juridisch, bij het ondernemen van stappen richting verhuurders om verduurzaming van de huurwoning af te dwingen. Hoe willen we dat bereiken? Zorg als gemeente voor: • Stimuleren en faciliteren van de samenwerking tussen huurder en verhuurder op het gebied van verduurzaming van de woning • Faciliteren van mediation bij geschillen tussen huurder en verhuurder • Initiëren van een transparant puntensysteem waarmee huurders een rechtvaardige huurprijs kunnen bepalen en afdwingen • Faciliteren van dit puntensysteem met een jurist en adviseur • Aandacht voor succesvolle projecten • Samenwerken met juiste partners • Transparante communicatie Waarom vinden we dit belangrijk? • Meer aandacht voor temperatuurregulatie van huurwoningen. • Huurwoningen blijven achter bij verduurzaming • Huurders zijn afhankelijk van de verhuurder • Een grote groep huurders kan verduurzamende maatregelen zelf niet betalen.

Reactie gemeente Huidige situatie Voor de ondersteuning van huurders zijn landelijk een aantal plekken aangewezen. Zo vervult de Huurcommissie een belangrijke rol bij het aankaarten van nalatigheid bij verhuurders. En de Woonbond behartigt belangen van huurders en verstrekt informatie aan huurders om voor hun eigen belangen op te komen. De gemeente krijgt een enkele keer een Melding Ongewenst Verhuurgedrag die gaat over verduurzaming. Dat is niet zozeer de juiste plek, maar de gemeente gaat dan wel in gesprek om mee te denken. Het woningbestand van de lokale woningbouwcorporaties heeft gemiddeld een energielabel B. Dit beslaat ongeveer driekwart van de lokale huurwoningen. De corporaties hebben tot 2030 een heel aantal renovaties in de planning waarin verduurzaming ook aangepakt wordt. Met de Energiefixers van ZutphenEnergie worden huurders praktisch ondersteund. En er is bij woningen die op de nominatie staan om afgebroken te worden, een pilot gedaan om voor de overbrugging bijvoorbeeld voorzetramen en vochtvreters beschikbaar te stellen. Afwegingen De gemeente heeft geen directe rol in de verduurzaming van huurwoningen. We lezen de aanbeveling van het inwonersberaad als een oproep aan de gemeente om haar invloed uit te oefenen om de verduurzaming van huurwoningen te stimuleren. De gemeente maakt prestatieafspraken met woningcorporaties over verduurzaming, naast de

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

38 / 57

regelgeving die de Rijksoverheid hiervoor heeft opgesteld. Zo moeten alle verhuurders hun woningen vanaf 1 januari 2029 verbeteren naar energielabel D. Dus alle woningen met label E, F of G zullen dus aangepakt gaan worden. Enkele punten bij ‘hoe willen we dat bereiken’ zijn al op andere plekken voorzien. Wat stellen we voor? De gemeente is voorzichtig met het inrichten van een extra informatiepunt voor huurders. We willen voorkomen dat de informatie weer onoverzichtelijk wordt. Voor ons ligt deze aanbeveling in het verlengde van aanbeveling 5.2. De gemeente zal bij de doorontwikkeling van de informatievoorziening ook de informatie voor huurders goed toegankelijk maken en kijken hoe de ondersteuning het beste geboden kan worden. Wat hebben we daarvoor nodig? Hiervoor is geen extra budget nodig.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

39 / 57

8.2 Zorg als gemeente voor toegankelijke informatie over energiemaatregelen, afgestemd op jong, oud en laaggeletterden. Hoe willen we dat bereiken? • De gemeente moet een actieve houding aannemen om mensen te stimuleren en te activeren om gebruik te maken van alle verduurzamende mogelijkheden. • Laat per maatregel duidelijk zien wat het oplevert en verspreid dit actief lokaal en digitaal ter voorkoming/vermindering van energiearmoede. • Met een aanspreekpunt/loket, zoals het Buurthuis Waterkwartier inloopmiddag of via Perspectief • Indien nodig per huishouden kijken naar mogelijkheden voor verduurzaming Waarom vinden we dit belangrijk? • Veel verduurzamende maatregelen zijn niet bekend of worden niet gebruikt • We vinden het belangrijk dat de gemeente een actieve rol neemt in de bestrijding van energiearmoede. • De meeste mensen gaan op eigen initiatief er niet mee aan de slag, hoewel het wel een grote impact kan hebben op de energiebesparing.

Reactie gemeente Huidige situatie Zoals bij aanbeveling 5.2 al aangegeven, zijn er al verschillende kanalen met informatie over energiemaatregelen. Dit zijn algemene kanalen die niet per se op een bepaalde doelgroep gericht zijn. Afwegingen Deze aanbeveling is zeker haalbaar en voegt daarnaast ook echt wat toe aan de huidige werkwijze van de gemeente. Een degelijke voorbereiding is wel voorwaarde, waardoor de implementatie enige tijd kost. Voordat we per maatregel laten zien hoe het bijdraagt aan het verminderen van energiearmoede, maken we inzichtelijk waar energiearmoede speelt en wat effectieve maatregelen zijn per type woning/huishouden. Daarnaast maken we inzichtelijk hoe we de verschillende doelgroepen het beste bereiken (en wat hen op dit moment nog tegenhoudt om die maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld kennis of praktische zaken). Zo kunnen we per doelgroep zorgen voor toegankelijke informatie over wat effectieve maatregelen zijn, bijvoorbeeld via het centrale informatieloket. Wat stellen we voor? Het aanbieden van informatie aan specifieke doelgroepen zal extra voorbereiding nodig hebben. De gemeente gaat een vertaalslag maken van de beschikbare informatie voor de genoemde doelgroepen.

We stellen voor om de informatievoorziening daarna via het centrale informatiepunt te laten verlopen (zie aanbeveling 5.2) Wat hebben we daarvoor nodig? Eenmalige uren: 650 (strategie, informatie in kaart brengen, inrichten van de communicatie) Structurele uren: 2 per week (onderhoud communicatiekanalen en -middelen).

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

40 / 57

8.3 De gemeente zorgt ervoor dat financiële drempels weggehaald worden, zodat iedereen mee kan doen in de energietransitie. Hoe willen we dat bereiken? • Stimuleer lokaal duurzaam opgewekte energie zonder winstoogmerk. • Probeer marktwerking tegen te gaan. Zorg ervoor dat lokale eigenaren kiezen voor een eerlijke verdeling van duurzame energie. • Eventuele energiewinst wordt weer geïnvesteerd in het winnen van nieuwe groene energie in lokaal eigendom/gemeente. Waarom vinden we dit belangrijk? • De kosten met betrekking tot verduurzaming moeten eerlijk verdeeld worden, zodat iedereen iets heeft aan de reductie van CO2. • Omdat dan mensen gemotiveerd zijn om mee te werken/helpen aan de energietransitie.

Reactie gemeente Huidige situatie Met verschillende isolatieacties, waarbij er veel isolatiemaatregelen gesubsidieerd of geheel door de gemeente betaald worden (max €7.500,- subsidie), nemen we rond isolatie al veel drempels weg. Als gemeente subsidiëren we nog extra bovenop de landelijke ISDE-subsidieregeling. Ook in de warmtetransitie kiezen we ervoor om met een publiek warmtebedrijf te gaan werken, waarbij de kosten gemiddeld niet hoger uit mogen vallen dan men nu voor gas kwijt is. Voor eventuele investeringen die gedaan moeten worden, zijn verschillende financieringsvormen beschikbaar, zoals de Energiebespaarlening en de Toekomstbestendig Wonen Lening gemeente Zutphen, ook voor zonnepanelen, en met specifieke aandacht voor lage inkomens. Afwegingen Wij delen het uitgangspunt met het beraad dat de gemeente zorg moet dragen, dat iedereen mee kan doen met de energietransitie. De vraag is bij deze aanbeveling wat we als gemeente nog meer zouden kunnen doen met de beschikbare middelen. Financiële drempels kunnen er heel verschillend uit zien. Het kunnen bijvoorbeeld ook problemen zijn met de complexe aanvragen van subsidies. Hier kunnen we als gemeente natuurlijk hulp bij bieden. Met het oog op lokaal eigendom van opwek en tegengaan van marktwerking/publiek eigendom verwijzen we naar aanbeveling 1.1.

Wat stellen we voor? We stellen voor om een onderzoek uit te laten voeren om in beeld te brengen welke financiële drempels nog ervaren worden en naar de opties die we als gemeente nog meer hebben om deze financiële drempels weg te halen. Wat hebben we daarvoor nodig? Eenmalig onderzoek: €30.000,Eventuele kosten voor vervolgacties: nog onbekend.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

41 / 57

9. Warmte 9.1 Stimuleer woningisolatie en kierdichting om: • Warmteverlies in de winter te beperken en • Bevorder groen, zonwering en groene daken om oververhitting in de zomer te voorkomen. Hoe willen we dat bereiken? • Ondersteun bewoners met (extra) subsidie en aanbeveling voor een comfortabele en energiezuinige woning. • Goede isolatie leidt tot lager energieverbruik • Gemeente benadert actief (met brief oid) alle bewoners, te beginnen met de slechtst geïsoleerde type woningen en faciliteert onafhankelijk aanbeveling • extra budget voor voorlichting en energie-fixers • budget voor subsidies voor groene daken, gevels en groene zonwering • rekening houden met groenaanplant op openbaar terrein zodat het schaduw geeft Waarom vinden we dit belangrijk? Door isolatie en warmtewering is er minder energie nodig om woningen te koelen en verwarmen. Hierdoor daalt de CO2uitstoot.

Reactie gemeente Huidige situatie We hebben als gemeente tot 2031 een goede regeling voor isolatie van woningen (zie ook aanbeveling 8.3). Wie wil, kan bij een energiecoach gratis en onafhankelijk advies krijgen over energiemaatregelen. We communiceren over deze acties op vele manieren. Via de Toekomstbestendig Wonen Lening, is er al voor een aantrekkelijke rente de mogelijkheid om verduurzaming verder te financieren. Tot half 2026 hebben we Rijksbudget voor Energiefixers. Zij brengen in koop- en huurwoningen gratis energiebesparende maatregelen aan, zoals kierdichting. Daarnaast zal het vanaf 2026 ook mogelijk zijn om subsidie aan te vragen voor een groen dak. Het stimuleren van vergroening door particulieren doen we al op verschillende manieren. We hebben regelmatig projecten/acties waar particulieren aan mee kunnen doen (en subsidie/compensatie ontvangen) zoals voor de aanplant van vogelbosjes, landschapselementen, klimaattuinen, groene bedrijfspercelen, groene schoolpleinen etc. Ook het Groenpunt dat begin 2025 van start is gegaan zet in op het stimuleren van bewoners om aan de slag te gaan met vergroening. Een vaste subsidie voor groene maatregelen voor meer schaduw bij woningen hebben we echter nog niet. Afwegingen Het inwonersberaad geeft met deze aanbeveling een bredere inhoud dan de bestaande regelingen. We subsidiëren zonwering nog niet.

We verwachten wel dat er de komende jaren veel behoefte is aan koeling in woningen. We zien al dat er steeds meer airco's geplaatst worden. Airco's vragen echter extra elektriciteit en warmen de omgeving op. Wij

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

42 / 57

zien net als het inwonersberaad liever dat oververhitting voorkomen wordt, door het plaatsen van bomen of zonwering. Wat stellen we voor? We stellen een aantal maatregelen voor: 1. Het voortzetten van de energiefixers om mensen te helpen met het verduurzamen van de woning, zodat we kunnen aansluiten bij de isolatie-actie en de warmtetransitie in de startwijken en zo meer huishoudens energie kunnen besparen. 2. Het starten van een subsidieregeling voor zonwering. Een aandachtspunt is dat de subsidie voor zonwering mogelijk ook terecht komt bij mensen die het eigenlijk zelf wel kunnen betalen. Zonwering hoeft echter niet duur te zijn; deze kan zelf gemaakt worden, en dan met zuignappen of tourniquets op de ramen bevestigd worden. 3. Particulieren een boom aanbieden en deze bomen uit te delen op vaste uitgiftedagen. Een partij met wie we het aanbod voor een boom zouden kunnen oppakken, is Landschapsbeheer Gelderland. Dit gaat om circa €100 per boom en extra kosten voor Landschapsbeheer Gelderland als zij ons hierin ondersteunen. Wat hebben we daarvoor nodig? 1. Een structurele subsidie van €200.000,- per jaar voor Energiefixers. 2. In eerste instantie een budget van €100.000,- per jaar, eenmalig 250 uur voor het opzetten van de zonwering-regeling en structureel 4 uur per week voor de uitvoering hiervan. 3. €10.000 per jaar voor 100 bomen.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

43 / 57

9.2 De gemeente onderhoudt al haar eigen technische installaties zodanig dat er een minimale hoeveelheid energie verbruikt wordt Hoe willen we dat bereiken? De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld en communiceert over de investeringen en de behaalde resultaten zoals CO2 vermindering en kostenbesparing aan de inwoners. Waarom vinden we dit belangrijk? Het goed aanpassen, in- en naregelen van apparatuur kost weinig geld en levert behoorlijke besparingen op. Doordat de gemeente hiermee het goede voorbeeld geeft hoe het kan, kun je de inwoners stimuleren om dit ook te doen.

Reactie gemeente Huidige situatie De gemeente werkt met een onderhoudsagenda voor de eigen gebouwen en bijbehorende installaties. Daarnaast wordt er momenteel gewerkt aan een verduurzamingsplan voor het gemeentelijk vastgoed. Afwegingen We lezen in deze aanbeveling dat het beraad de verantwoordelijkheid van de gemeente als het gaat om haar eigen energieverbruik hier benadrukt. Die verantwoordelijkheid nemen we als gemeente graag. We zien het onderhoud van de eigen technische installaties als onderdeel van het beheer van het gemeentelijk vastgoed, maar daarbij zeker als kans om meer energie te besparen. Wat stellen we voor? Deze aanbeveling meenemen in de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, zoals al genoemd in aanbeveling1.4 Wat hebben we daarvoor nodig? Hiervoor is niets extra’s nodig.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

44 / 57

9.3 De gemeente gaat werken volgens de CO2-prestatieladder. Dit is een managementsysteem dat de gemeente verplicht om bij alles wat de gemeente doet CO2 te besparen/reduceren. Hoe willen we dat bereiken? De gemeente zoekt de samenwerking op met SKAO. (Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen). Deze stichting beheert de CO2-prestatieladder. Waarom vinden we dit belangrijk? Door de CO2-prestatieladder te gebruiken wordt de gemeente verplicht om zo efficiënt mogelijk CO2 te besparen. Omdat de CO2-prestatieladder ook in meerdere andere gemeentes gebruikt wordt, kan de gemeente haar prestaties toetsen/vergelijken met andere gemeentes.

Reactie gemeente Huidige situatie Tot nu lag de focus van de gemeente Zutphen op de reductie van CO 2 voor de gehele gemeente. Hier is voor gekozen omdat de inzet op de totale CO2-uitstoot van de hele gemeente meer bij kan dragen dan die van alleen de gemeentelijke organisatie. Uiteraard zijn er acties uitgezet om de uitstoot van de organisatie te verlagen, maar dit wordt niet gemeten. Afwegingen Met de CO2-prestatieladder meet je als gemeente de CO2-uitstoot van de eigen organisatie. En dat wordt open en transparant gecommuniceerd. Je acties worden elk jaar beoordeeld en daarmee kan een certificaat verkregen worden. Meerdere gemeenten werken al met de CO2-prestatieladder en zij bevinden zich op verschillende treden van de ladder. We zien de inzet van de CO2-reductie van de totale gemeenschap als belangrijkste doel. En we vinden uiteraard ook dat de gemeentelijke organisatie daaraan bij moet dragen. Dat kan op meerdere manieren, waaronder werken met de CO2-prestatieladder. Het implementeren hiervan vraagt de nodige capaciteit en kosten. Wat stellen we voor? We stellen voor om als gemeente te gaan werken met de CO2-prestatieladder. We starten in 2026 met de voorbereidingen hiervoor. Er zal onderzoek gedaan moeten worden naar de manier waarop we de implementatie het best kunnen vormgeven.

Wat hebben we daarvoor nodig? We schatten in dat dit incidenteel €25.000,- en 200 uur kost om de implementatie te starten. Daarna is er structureel €10.000,- en 2upw nodig voor contributies, audit en rapportage.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

45 / 57

10. Rol van bedrijven 10.1 Stimuleer ondernemingen om zowel energiebesparend als milieubewuster te worden en ondersteun ze daarin. Hoe willen we dat bereiken? • De gemeente faciliteert bedrijven, bijvoorbeeld door een contactpunt in te stellen waar ondernemers zich kunnen melden en waar vanuit contact wordt gezocht met bedrijven. • Promoot samenwerking tussen bedrijven (Smart Energie Hub). • Ken extra subsidies toe en geef belastingvoordelen. • Maatwerk voor verschillende types en formaten bedrijven. • Maak duidelijk wat het oplevert. • Stel iemand aan (coördinator) die kennis heeft van het gemeentebeleid, technische mogelijkheden en meedenkt vanuit de bedrijfsvoering. • Maak verduurzamen leuk door te belonen (bijvoorbeeld een certificaat). • Stel eisen voor bedrijven zonder het vestigingsklimaat te verslechteren. • Bij afgeven van vergunningen voor bedrijven het genoemde aanbeveling opnemen in de vergunning, indien mogelijk. • Stel eisen voor afvalscheiden bij bedrijven en handhaaf daar ook op . • Maak duidelijk hoe veel CO2 vermindering verduurzamingsmaatregelen wat het oplevert. Waarom vinden we dit belangrijk? Dit bevordert het vestigingsklimaat voor nieuwe bedrijven met een duurzaamheidsvisie. Het verbetert ook de leefbaarheid voor de inwoners.

Reactie gemeente Huidige situatie We werken met ondernemingen samen om te werken aan energiebesparing. Bijvoorbeeld in een Smart Energy Hub. We helpen graag met vragen en verbinden bedrijven die elkaar kunnen helpen. Afwegingen We lezen een flinke hoeveelheid suggesties van het beraad over de manier waarop de gemeente dit bij voorkeur gaat invullen. We waarderen dat het beraad de rol van bedrijven in dit vraagstuk belangrijk vindt. Helaas zijn de mogelijkheden voor de gemeente tot het afdwingen van gedragsverandering via vergunningen en lokale belastingvoordelen juridisch beperkt. En voor fiscale maatregelen en stevige vergunning eisen is (veelal) landelijke wetgeving nodig. Wat stellen we voor? In de uitvoering zien we ruimte voor doorontwikkeling van het gemeentelijk accountmanagement richting een meer ondersteunende en verbindende rol op het gebied van duurzaamheid. Onderzocht zal worden in welke vorm dit ingepast kan worden

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

46 / 57

in de sociaal economische visie van de gemeente en de daarbij behorende uitvoeringsagenda. Wat hebben we daarvoor nodig? Er zal extra capaciteit nodig zijn om ondernemers verder te kunnen ondersteunen. Hoeveel dat zal zijn, is momenteel nog onbekend.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

47 / 57

Conclusie De gemeente Zutphen heeft het inwonersberaad gevraagd om met aanbevelingen te komen hoe we op een rechtvaardige manier de uitstoot van CO 2 terug kunnen dringen. Hierbij heeft de gemeenteraad aan de voorkant een mandaat afgegeven om deze aanbevelingen over te nemen mits deze financieel en juridisch haalbaar zijn. Vraag inwonersberaad Geven deze aanbevelingen gezamenlijk antwoord op de vraag die aan het Inwonersberaad gesteld is? Deze vraag bestaat uit meerdere componenten. Het gaat over CO2-besparing, over samen, over rechtvaardigheid en over realisatie in 2050. Elke aanbeveling heeft impact op een of meerdere van deze aspecten. Zo heeft aanbeveling 1.1 veel impact op de rechtvaardigheid en het gezamenlijk bereiken van doelen. Voor de CO2-impact maakt het niet zoveel uit wie de opwekprojecten realiseert. Concluderend zien we in de aanbevelingen een gebalanceerd geheel dat op elk onderdeel van de vraag een grote bijdrage levert aan het antwoord. Maar er zal ook nog vervolgonderzoek, verdere uitwerking en evaluatie nodig zijn om te bepalen hoe groot de effecten zullen zijn. Juridische haalbaarheid Alles overziend kunnen we concluderen dat de meeste aanbevelingen juridisch goed uitvoerbaar zijn. Bij enkele aanbevelingen (bv 3.1) zien we dat er aan aanbeveling wordt gedaan over een onderwerp buiten de bevoegdheid van de gemeente.

In de geest van de aanbeveling van het inwonersberaad hebben we gekeken naar wat er wél mogelijk is voor het uitvoeren van deze aanbeveling en daar een voorstel voor gedaan. Financiële haalbaarheid We kunnen nu nog niet concluderen of de aanbevelingen financieel haalbaar zijn. We hebben berekend dat het uitvoeren van deze aanbevelingen een investering vraagt van €697.800,- incidenteel en €726.600,- structureel. Dit wordt nog concreter gemaakt in het uitvoeringsprogramma. Financiële haalbaarheid is echter een politieke keuze die ook vraagt om een politieke afweging. Voor de komende vijf jaar brengen we in kaart welke investeringen nodig zijn in acties, beleid en onderzoek. Als deze investeringen gevolgen hebben voor het budgetrecht van de gemeenteraad, zal het college hierover een raadsvoorstel indienen, inclusief financiële dekking. We zien bij verschillende aanbevelingen ook mogelijkheden om het uit bestaande budgetten te financieren. Een duidelijke richting Concluderend geeft het inwonersberaad ons een duidelijke richting mee: zet als gemeente Zutphen breed in op verduurzaming. Veel aanbevelingen gaan over het stimuleren en ondersteunen van rechtvaardige en duurzame initiatieven. Daarnaast gaan ook veel aanbevelingen over het stimuleren van duurzaam gedrag door te investeren in kennis en bewustwording.

Ten slotte krijgen we een aantal concrete aanbevelingen mee: zet in op windenergie (onder voorwaarde van gedegen locatieonderzoek), neem

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

48 / 57

vergroening mee als uitgangspunt bij besluitvorming en kijk naar wat je als gemeente zelf kan doen door gemeentelijk vastgoed te verduurzamen.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

49 / 57

Indeling in categorieën In dit overzicht wordt duidelijk wat ervoor nodig is om de aanbevelingen uit te kunnen voeren. Het kan zijn dat de aanbeveling meteen helemaal of deels uitgevoerd kan worden, dat er meer onderzoek nodig is of dat er eerst beleid gemaakt moet worden. Bij geen enkele aanbeveling zeggen we op voorhand dat deze in zijn geheel niet uitvoerbaar is. Het kan wel zo zijn dat sommige onderdelen niet uitvoerbaar zijn.

Aanbevelingnummer

Kan (deels) worden uitgevoerd

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5a 1.6 2.1 2.2 3.1 3.3 4.1 4.2 5.1 5.2 6.1 6.2 7.1 7.2 8.1 8.2 8.3 9.1 9.2 9.3 10.1

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

Eerst aanvullend beleid nodig x

Eerst onderzoek nodig

x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x

x x x x x x x

50 / 57

Financiële tabellen In onderstaande tabellen staan de eerste inzichten in de financiële impact van de aanbevelingen. Bij het opstellen van het uitvoeringsplan zal dit verder aangescherpt worden. Dan worden de bedragen ook meer in de tijd verspreid omdat niet alle aanbevelingen tegelijk uitgevoerd zullen worden en zal er een dekking voorgesteld worden. Voor de uitvoering van aanbevelingen die niet binnen de bestaande begroting en reserves passen, komt er uiteraard een voorstel naar de gemeenteraad.

Incidentele kosten Aanbevelin g nr. 1.2

inhuur

Incidenteel budget

Totaal

€10.000

€10.000

1.3

€67.600

€67.600

1.5a

€85.200

€85.200

3.1

€100.000

3.3

pm

5.2

€20.000

€50.000

6.1

€30.000

€30.000

7.1

€60.000

€60.000

7.2

€130.000

€130.000

8.2

€30.000

€100.000

€65.000

8.3

€65.000 €30.000

€30.000

9.1

€25.000

€25.000

9.3

€20.000

€25.000

€45.000

totaal

€192.800

€405.000

€697.800

Budget

Totaal

€10.000

€10.000

Structurele kosten Aanbevelin gnr. 1.2

Formatie

1.5a

€12.500

€10.000

€22.500

1.6

€12.500

€5.000

€17.500

2.2

€56.000

pm

€56.000

3.1

pm

3.3

pm

4.1

€112.000

€50.000

€162.000

5.1

€56.000

€25.000

€81.000

5.2

€12.500

€10.000

€22.500

€10.000

€10.000

6.1 6.2

pm

7.1 8.2

pm pm

6.300

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

€6.300 51 / 57

8.3

pm

9.1

12.500

€310.000

€322.500

9.3

6.300

€10.000

€16.300

10.1 totaal

pm 286.600

€440.000

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

€726.600

52 / 57

Net afgewezen aanbevelingen 3.2 De gemeente stimuleert deelvervoer en het delen van vervoermiddelen. Hoe willen we dat bereiken? • Meer plekken voor deelvervoer (bakfiets, (elektrische) auto, fiets, scooter). • Divers aanbod van type vervoer (kleine auto’s, gezinsauto’s, etc). • De gemeente gaat actief kijken in de wijken waar deelvervoer mogelijk en wenselijk is, om dit toegankelijk te maken voor iedereen. • De gemeente informeert bewoners over de mogelijkheid en het gebruik van deelvervoer; licht de eenvoud toe. Maak een loket voor fysiek contact i.p.v. alleen een app (dit voor mensen die digibeet zijn). Dit loket kan ook ondersteunen bij vragen over het gebruik, schade etc. Waarom vinden we dit belangrijk? Omdat deelvervoer bijdraagt aan CO2 reductie.

Reactie gemeente Huidige situatie Er zijn verschillende vormen van deelvervoer aanwezig in Zutphen: deelauto’s en deelfietsen. Afwegingen We zijn het met het Inwonersberaad eens dat deelvervoer bijdraagt aan het terugdringen van het totaal aantal vervoersmiddelen en de CO2-uitstoot. Maar niet alle vormen van deelvervoer zijn succesvol. Elektrische deelscooters zijn in een aantal gemeenten juist weer afgeschaft omdat het geen succes was. Wat stellen we voor? We starten met het opstellen van beleid voor deelmobiliteit. Daarin kijken we nadrukkelijk naar deelauto’s en deelfietsen. We gaan daarover in overleg met MyWheels, dat nu ook al deelauto’s in Zutphen heeft. Voor deelfietsen moeten we nog op zoek naar een aanbieder. NS wil alleen fietsen bij het station verhuren. Wat hebben we daarvoor nodig? Om het deelvervoer goed te regelen is er eenmalig €50.0000,- nodig voor het opstellen van het beleid. Hier kunnen extra kosten uit voortkomen: Start en latere uitrol kost structureel €250.000,(5 nieuwe deelautos, ca. €50.000,- per jaar). Daarnaast is er structureel 0,3FTE nodig voor de contacten met de deelmobiliteitaanbieders, contractmanagement, klachtenafhandeling etc. De kosten per auto zitten in aanschaf, kortingen op abonnementen en laadpalen.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

53 / 57

5.3 Wij adviseren de gemeente om per wijk een klankbordgroep te organiseren die meedenkt over duurzaamheid. Hoe willen we dat bereiken? Per wijk organiseert de gemeente een klankbordgroep. De deelnemers van het Inwonersberaad wordt gevraagd of zij hieraan deel willen nemen. De klankbordgroep functioneert als schakel tussen de inwoners en de gemeente, hierbij maken ze gebruik van bestaande communicatiemiddelen (wijkcentra, buurtkrant). De klankbordgroep voorziet inwoners van informatie en de gemeente van aanbevelingen. Waarom vinden we dit belangrijk? Laagdrempelige benadering vergroot het begrip en participatie van de inwoners voor de noodzaak van de maatregelen gericht op CO2-reductie in de wijk..

Reactie gemeente Huidige situatie Rondom de verduurzaming van woningen, zijn er in meerdere wijken al bewonersinitiatieven actief die door de gemeente ondersteund worden. Soms is dit echt een direct initiatief van bewoners, soms is het een klankbordgroep die meedenkt over projecten waar de gemeente mee bezig is, zoals het aardgasvrij maken van bepaalde wijken. De gemeente heeft budget beschikbaar gesteld om bijvoorbeeld de vergaderkosten van dit soort initiatieven te betalen, zodat die kosten niet in de weg staan van een club mensen die zich voor de wijk inspannen. Daarnaast is er uit de deelnemers van het Inwonersberaad een monitoringsgroep voortgekomen. Deze ongeveer 25-30 deelnemers komen enkele keren per jaar samen en bespreken dan met de gemeente de voortgang van de verschillende aanbevelingen die door het Inwonersberaad zijn gegeven. Afwegingen Praktisch gezien is het mogelijk om hier op wijkniveau een klankbordgroep naast te zetten. En hoewel we de ambities van het inwonersberaad waarderen, bestaan er twijfels over de effectiviteit en wenselijkheid hiervan. Een breed overleg zonder vaste agenda heeft geen directe relevantie voor de deelnemers in de wijken en voor ons als gemeente.

Het risico bestaat dat we bij de uitvoering van deze aanbeveling, mensen betrekken die al in hoge mate betrokken zijn bij gemeentelijke besluitvormingsprocessen en deze ‘usual suspects’ dus meer invloed geven op onze gemeentelijke besluitvormingsprocessen. Deze aanbeveling streeft na om op termijn meer begrip voor de noodzaak rondom CO 2reductie te ontwikkelen. Lessen uit de praktijk leren ons dat het inrichten van klankbordgroepen niet zorgt voor een breed draagvlak voor beleidsontwikkelingen in de maatschappij. Daarnaast zijn er in sommige wijken al klankbordgroepen, omdat daar gericht gewerkt wordt aan bijvoorbeeld warmtenetten. We denken dat deze structuur meer effect heeft, doordat we ze koppelen aan bestaande onderwerpen en ze daarmee relevant worden om in deel te nemen. Zo kan de monitor-klankbordgroep betrokken blijven bij thema's die over de hele gemeente gaan en de klankbordgroepen bij projecten goed meedenken over het project zelf.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

54 / 57

Wat stellen we voor? We stellen voor om deze aanbeveling niet op te volgen op de manier zoals het verwoord is. Uiteraard zien we wel de meerwaarde in het blijven ondersteunen van bewonersinitiatieven die betrekking hebben op het verduurzamen van de buurt. Daar willen we voor elke buurt een budget voor realiseren. Daarnaast willen we ook de monitoringsgroep van het inwonerberaad kunnen ondersteunen. Wat hebben we daarvoor nodig? Voor elk van de in totaal 8 gebieden van Zutphen willen we jaarlijks €2.500,- voor de ondersteuning van inwonersinitiatieven beschikbaar stellen. Datzelfde bedrag reserveren we voor de monitoringsgroep. Dat komt neer op €22.500,- structureel. Daarvan is nu al €10.000,- structureel begroot. Er moet dus €12.500,- structureel bij. Er is geen verdere capaciteit nodig.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

55 / 57

3.3 Het ENERGIESpel van gemeente Zutphen uitgeven en ter beschikking stellen aan inwoners. Hoe willen we dat bereiken? Door het spel binnen gezinnen, scholen en buurthuizen te spelen treedt bewustwording op, door de discussie met elkaar aan te gaan. De gemeente zoekt een partner die het spel professioneel en ludiek kan maken. Denk aan bijvoorbeeld Ravensburger voor de ontwikkeling en toevoeging. Wij denken dit te bereiken door het spel op scholen uit te geven (wat vast onderdeel van onderwijs wordt), uitgifte bij de plaatselijke bibliotheek en bij Zutphen Energie iemand plaatsen die dit spel snel eigen kan maken. Inwoners die bij ZE komen kunnen dan het spel onder begeleiding spelen. We stellen ook voor om van dit spel een digitale variant te maken. Ook het ENERGIEspel beschikbaar stellen aan de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) die het kunnen ontwikkelen voor de eigen leden. Voor een bredere bewustwording zou het spel ook gespeeld kunnen worden in andere gemeenteraden. We stellen tot slot voor onze gemeenteraad eerst het ENERGIEspel te laten spelen en daarna over te dragen aan de VNG. Een idee kan nog zijn dat de gemeente bij iedere geboorteaangifte van dit spel ter beschikking stelt aan hun inwoners en aan nieuwe inwoners. Waarom vinden we dit belangrijk? Door het ENERGIEspel te spelen, word je je bewust van de keuzes die de gemeente moet maken.

Hierdoor wordt elk individu zich bewust van de mogelijkheden en beperkingen die eigenlijk genomen moeten worden voor het plaatsen van zonnepanelen, windmolens en bebossing. Met als uiteindelijk doel het verminderen van CO2. Door deze bewustwording kan dit leiden tot vermindering van energieverbruik. Minder aanschaf van elektrische apparaten kan hier het gevolg van zijn. Dus consuminderen. Wij stellen ook voor om bij de ontwikkeling rekening te houden met nieuwe en onbekende energie systemen, die zowel duurzaam als hernieuwbaar zijn. Kijkend naar 2050.

Reactie gemeente Huidige situatie Het Energiespel is bedacht door een medewerker van de gemeente Zutphen en brengt in kaart hoe groot de opgave van CO2-reductie eigenlijk is. Het spel is gespeeld tijdens het Inwonersberaad, op scholen, binnen de ambtelijke organisatie en wordt aangeboden tijdens de Klimaatweek. Afwegingen We zien het spel als een goede manier om de CO2-opgave op een speelse en visuele manier over te brengen. Het ontwikkelen en professionaliseren van een digitaal ENERGIEspel kan zeker interessant zijn voor inwoners, maar is wel zeer prijzig (afhankelijk van de complexheid tot 250.000 euro, en dit spel is complex om te bouwen) in relatie tot het effect en de interesse die we verwachten onder inwoners. Dit kunnen we beter overlaten aan bijvoorbeeld een VNG, MilieuCentraal of provincie om dit voor meerdere gemeenten tegelijk te ontwikkelen. We kunnen deze partijen vragen of ze hierin interesse hebben, en dan vervolgens meedenken.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

56 / 57

Het spel zorgt voor inzicht en dialoog. Goede begeleiding is dan ook nodig. Het uitgeven en aan alle inwoners verstrekken lijkt ons dan ook niet de meest effectieve wijze. Wat stellen we voor? We willen het spel graag professionaliseren en mensen zoeken die het kunnen begeleiden. Met een aantal exemplaren is het dan mogelijk om het regelmatig op verschillende plekken te spelen. Wat hebben we daarvoor nodig? De professionalisering van het spel zal naar schatting eenmalig €10.000,- kosten. Daarna is er €2.000,- per jaar nodig om het spel actueel te houden en het op verschillende plekken te spelen en begeleiden.

Reactie op aanbevelingen Inwonersberaad

57 / 57