1116354 - Bijlage 2 - Nota financieel beleid 2025
Tekst van het document
Wet financiering decentrale overheden (fido) De kredietwaardigheid van decentrale overheden staat in de Wet fido centraal. Een belangrijk uitgangspunt van de wet is dat men bedachtzaam om moet gaan met publieke middelen. Dit betekent dat risicobeheersing van groot belang is. Artikel 2, eerste lid van de Wet fido geeft aan dat het aangaan van leningen, het uitzetten van middelen en het verlenen van waarborgen en garanties uitsluitend zijn toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak. Bankachtige activiteiten - zoals in de zin van aantrekken en uitzetten van middelen met als doel het genereren van inkomen - worden volgens de Wet fido in elk geval niet tot de publieke taak van gemeenten gerekend en zijn verboden. Ook een rentevoordeel ten opzichte van een financiële instelling is op grond van Wet fido onvoldoende reden voor verstrekking van een lening, borg- of garantstelling door de gemeente. In de toelichting op de Wet fido wordt aangegeven dat de raad bepaalt wat onder ‘de publieke taak’ wordt verstaan. Beleidsuitgangspunten: ➢ Van een publieke taak is sprake als: 1. De aanvraag aansluit op door de raad of het college vastgesteld beleid, zoals in de programmabegroting, begrotingswijzigingen, verordeningen, regelingen, beleidsregels, plannen etc.. 2.
De aanvrager al gebruik maakt van een gemeentelijke subsidie, dan is er een stevige indicatie dat het gaat om een publieke taak.
Nota financieel beleid 2025
32 / 68
Algemene wet bestuursrecht en Algemene subsidieverordening Volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt het verstrekken van een lening, borg- of garantstelling aangemerkt als subsidieverlening. Artikel 4:21, eerste lid van de Awb definieert een subsidie als de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt, met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Een subsidieverhouding wordt vastgelegd in een beschikking. Aan de beschikking wordt verdere invulling gegeven door een of meerdere tweezijdige privaatrechtelijke overeenkomsten. Zo zal bij een lening een geldleningovereenkomst tussen de gemeente en de aanvrager van de geldlening worden gesloten. Bij een borg- of garantstelling wordt een overeenkomst van garantieverlening of van borgtocht gesloten tussen de gemeente en de geldgever. Daarnaast kan er een overeenkomst worden gesloten tussen de gemeente en de aanvrager van de borg- of garantstelling waarin de rechten en plichten van beide partijen worden vastgelegd. Het is niet zo dat pas van een subsidie wordt gesproken als er daadwerkelijk financiële middelen worden verstrekt. Een aanspraak op de financiële middelen is voldoende.
Als een gemeente rente en aflossing van een door een bank aan een ontvanger verstrekt krediet garandeert, ontstaat een subsidieverhouding. Als de ontvanger zijn verplichtingen nakomt, eindigt deze subsidieverhouding zonder dat de gemeente ook maar één euro heeft uitgekeerd. In de Algemene subsidieverordening staan de door de raad vastgestelde kaders voor subsidieverstrekking. Financiële verordening en Treasurystatuut In de Financiële verordening is geregeld dat de raad het te voeren beleid op het gebied van de treasury vastlegt in het Treasurystatuut. Conform het Treasurystatuut mag de gemeente leningen, borg- en garantstellingen uit hoofde van de publieke taak verstrekken. Europese staatssteunregels, Mededingingswet en Wet Markt en Overheid Conform de Mededingingswet moet een overheid, die activiteiten verricht die ook door marktpartijen kunnen worden verricht (zoals het verstrekken van een lening, waarmee de overheid actief is op de financiële markt), zich aan de Europese mededingingsregels houden om verstoring van de grensoverschrijdende marktwerking te voorkomen. Er bestaat een uitzondering voor economische activiteiten in het algemeen belang. Voor het uitzetten of verstrekken van middelen (waaronder een lening, borg- of garantstelling) voor de uitoefening van de publieke taak moet een gemeente rekening houden met de staatssteunregels uit het EU-verdrag.
Steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, zijn onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. Kortom er is sprake van staatssteun als aan de volgende criteria is voldaan:
Nota financieel beleid 2025
33 / 68
• • • •
•
Als het voordeel is bekostigd met publiek geld. Het voordeel zou nooit via de commerciële weg verkregen zijn. Het betreft een selectief voordeel (bevoordeling). Het voordeel moet de mededinging (dreigen te) vervalsen. Het voordeel moet een ongunstig effect hebben op het handelsverkeer tussen de lidstaten.
Het is aan de gemeente om te bepalen of er bij het uitzetten of verstrekken van middelen sprake is van staatssteun, en zo ja, of die meldingsplichtig is.
7.4 Risico’s Leningen, borg- of garantstellingen kunnen van invloed zijn op de ratio weerstandsvermogen. Voor leningen geldt specifiek dat zij van invloed zijn op de gemeentelijke schuldpositie. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de programmabegroting en jaarrekening wordt hierover gerapporteerd. Het geheel van alle verleende leningen, borg- en garantstellingen wordt geconsolideerd tot één risico en meegenomen bij de berekening van de ratio weerstandsvermogen. Beleidsuitgangspunt: ➢ Bij elke aanvraag wordt het risico beoordeeld en het effect op de financiële positie van de gemeente. We kijken daarbij naar: • De hoogte van de lening, borg- of garantstelling • Argumenten en kanttekeningen • Te treffen beheersmaatregelen • Het effect op de financiële positie van de gemeente
Nota financieel beleid 2025
34 / 68
8. Overhead 8.1 Inleiding Aanleiding voor het opstellen van dit hoofdstuk is de ‘Notitie Overhead 2023’ die door de commissie BBV is gepubliceerd. De aanpassingen uit deze notitie zijn verwerkt in dit hoofdstuk en zijn van toepassing vanaf het begrotingsjaar 2025. Het doel van dit hoofdstuk is heldere kaders te scheppen voor de bepaling van overhead en de toe te rekenen overhead aan diverse onderdelen in de begroting en jaarstukken met ingang van het begrotingsjaar 2025. Het gaat om het formuleren van beleid en de vastlegging van uniforme gemeentelijke regels voor overhead. Daarbij hebben wij ons te houden aan hogere wet- en regelgeving, zoals de Gemeentewet, het BBV en de ‘Notitie Overhead 2023’ van de commissie BBV. In de programmabegroting en jaarstukken kan dan worden volstaan met een overzicht van de doelstellingen c.q. de actuele stand van zaken met betrekking tot de overhead.
8.2 Nadere duiding definitie overhead Om te voorkomen dat er verschillen optreden in de wijze van toerekening van overhead is een algemene definitie van overhead in artikel 1 van het BBV voorgeschreven. Onder overhead verstaat het BBV in artikel 1 l. ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’. Uitgangspunt van bovenstaande definitie is dat (andere uitvoerings-)lasten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. De definitie van overhead uit artikel 1.l van het BBV wordt in de nieuwe notitie van de Commissie BBV nader geduid als: ‘het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen.’
8.3 Uitgangspunten toerekening van overhead Baten en lasten van overhead worden niet onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd maar op het product 960 overhead. Een overzicht van de overhead maakt ook onderdeel uit van de begroting en jaarrekening (art 8.1.c en art 25.1.a BBV).
Nota financieel beleid 2025
35 / 68
Medewerkers in het primaire proces leveren een rechtstreekse bijdrage aan producten die door de gemeente aan de inwoners worden geleverd, zoals het uitgeven van paspoorten, het verstrekken van uitkeringen en subsidies. Deze medewerkers worden aangestuurd door leidinggevenden en ondersteund door PIOFACH-functies: personeel en organisatie, informatisering en automatisering, financiën, archivering, communicatie en facilitair (huisvesting valt indien van toepassing onder facilitair maar niet alle huisvesting is overhead). Deze sturende en ondersteunende functies zijn overhead.
8.3.1 Wel of geen overhead? (Uitvoerings-)lasten worden zoveel mogelijk direct toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Alle functies, bijbehorende systemen en aanverwante lasten en baten die rechtstreeks aan een specifieke taak binnen een taakveld zijn toe te wijzen, maken onderdeel uit van de overige taakvelden en niet van het taakveld 0.4 overhead. Tot taakveld 0.4 overhead behoren de kosten van overhead, dat wil zeggen alle lasten van de functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. De website https://findo.nl/content/04---Overhead bevat een overzicht van alle lasten die op taakveld 0.4 overhead verantwoord moeten worden. Hieronder wordt ingegaan op de functies en de bijbehorende systemen en aanverwante lasten van de PIOFACH- functies: personeel & organisatie, informatisering en automatisering, financiën, archivering, communicatie en huisvesting. Personeel en organisatie, financiën, archivering, communicatie De functies en de systemen en aanverwante lasten en baten zijn organisatiebreed gericht op ondersteuning van leidinggevenden (sturing) en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Daarom wordt dit op taakveld 0.4 als overhead geclassificeerd.
Echter archieven met een historische betekenis horen onder taakveld 5.4 musea. Informatisering en automatisering Softwarelasten/applicaties die voor de primaire processen worden gebruikt moeten worden toegerekend aan een taakveld. Hardware, informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen, inclusief organisatie overkoepelende systemen zoals zaaksystemen, Office applicaties en kantoorthuiswerkapplicaties behoren tot taakveld 0.4 overhead Specifieke applicaties gericht op een of meerdere taakvelden worden zoveel mogelijk toegerekend aan dat taakveld. Dat geldt ook voor het applicatiebeheer als de medewerker een groot deel van zijn werkzame uren toegerekend kan worden aan een specifiek taakveld. Huisvesting en facilitair De huisvestingslasten hebben betrekking op zowel de lasten van huisvesting als de bijbehorende facilitaire lasten. Huisvesting die wordt gerekend tot de overhead heeft betrekking op kantoorruimten. Huisvestingslasten die behoren tot een specifiek
Nota financieel beleid 2025
36 / 68
uitvoerende taak en daarmee tot een specifiek taakveld vormen geen onderdeel van de overhead. Dit geldt onder meer voor bijvoorbeeld een sporthal, zwembad, theater of wijkcentrum. Leidinggevenden Teammanagers en leidinggevenden in het primaire proces die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken worden op het taakveld overhead verantwoord. Andere leidinggevenden worden aan het primaire proces toegerekend.
8.3.2 Wel of niet toerekenen van overhead? Een gemeente heeft de keuze om wel of geen overhead toe te rekenen aan onderdelen van de begroting. Het toerekenen van overhead is niet verplicht. Afhankelijk van het onderwerp dient dit intracomptabel dan wel extracomptabel te geschieden. Intracomptabel In het BBV is één uitzondering gemaakt op het verplicht centraal begroten en verantwoorden van overhead. In de toelichting op het wijzigingsbesluit BBV van 5 maart 2016 is bepaald dat de kosten van overhead op een indirecte wijze wel kunnen (en mogen) worden toegerekend aan investeringen en grondexploitaties. Dit sluit aan op de ‘kan’-bepaling in artikel 63 lid 3 BBV waarin is bepaald dat een redelijk deel van de indirecte kosten kunnen worden opgenomen in de vervaardigingsprijs van een activum. Er is dus sprake van een keuze om overhead toe te rekenen aan grondexploitaties en investeringen. De gemeente Zutphen kiest ervoor wel overhead toe te rekenen aan grondexploitaties en aan bepaalde investeringen in de openbare ruimte. Deze uitzondering voor de toerekening aan grondexploitaties en te activeren investeringen is gemaakt, omdat het niet toerekenen van overhead aan dergelijke investeringen anders kan leiden tot een begrotingstekort.
De jaarlijkse overheadlasten van deze investeringen zouden dan namelijk in één keer ten laste van de exploitatie moeten worden gebracht in plaats van deze te activeren en meerjarig af te schrijven. Voor groot onderhoudsprojecten die ten laste van een voorziening worden gebracht mag men er ook voor kiezen overhead toe te rekenen. De gemeente Zutphen kiest ervoor geen overhead toe te rekenen aan groot onderhoudsprojecten die ten laste van de voorziening worden gebracht. Extracomptabel Voor bijvoorbeeld heffingen, leges, tarieven, gesubsidieerde activiteiten of activiteiten die worden gedekt door inkomsten van derden, is het verplicht om de overhead centraal te begroten en te verantwoorden. In de afrekening of kostprijsberekening kan de overhead immers extracomptabel worden meegenomen, zodat er geen begrotingstekort ontstaat.
Nota financieel beleid 2025
37 / 68
Dit geldt onder andere voor de tariefbepaling van de riool- en afvalstoffenheffing waar de overhead, het BTW-compensatiefonds en kwijtschelding extracomptabel wordt meegenomen in de berekening voor de heffing. Beleidsuitgangspunten: ➢ Overhead wordt toegerekend aan grondexploitaties en aan investeringen in de openbare ruimte. ➢ Er wordt geen overhead toegerekend aan groot onderhoudsprojecten die ten laste van de voorziening worden gebracht.
8.4 Methodiek voor toerekenen overhead In onze financiële verordening is het volgende opgenomen over de kostprijsberekening en overhead: ‘Artikel 13 - Kostprijsberekening en overhead 1. Voor het bepalen van de geraamde kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken en diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, wordt een systeem van kostentoerekening gehanteerd. Bij deze kostentoerekening worden naast de directe kosten, de indirecte kosten betrokken die rechtstreeks samenhangen met de door de gemeente verleende diensten. 2. Bij de directe kosten worden betrokken de bijdragen aan en onttrekkingen uit voorzieningen voor de noodzakelijke vervanging van de betrokken activa en de kapitaallasten van de in gebruik zijnde activa. Voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing, worden daarbij ook de compensabele belasting over de toegevoegde waarde (BTW) en de gederfde inkomsten van het kwijtscheldingsbeleid betrokken. 3. De indirecte kosten bestaan uit overheadkosten en de rentetoeslag. 4.
De overheadkosten worden berekend op basis van een procentuele verhouding tussen de totale geraamde loonsom en de aan het betreffende taakveld toegerekende loonkosten.’ De gemeente Zutphen kiest dus voor de methodiek de overheadkosten te berekenen op basis van een procentuele verhouding tussen de geraamde loonsom en de aan het betreffende taakveld toegerekende loonsom. Deze methodiek geldt voor alle onderdelen waar overhead wordt toegerekend. Dit houdt in dat er op basis van de totaal geraamde loonsom en de aan het taakveld toegerekende loonsom een opslagpercentage wordt berekend. Dit percentage wijzigt per jaar en is afhankelijk van de loonsom en de overhead.
Nota financieel beleid 2025
38 / 68
8.4.1 Toerekening van overhead en kostprijsberekening bij publiek- en privaatrechtelijke grondslag Binnen een gemeente worden kosten doorberekend aan burgers en bedrijven voor producten die door de gemeente worden geleverd. Deze producten kunnen een publiekrechtelijke of een privaatrechtelijke grondslag hebben. Voor privaatrechtelijke producten heeft de gemeente meer ruimte om tot een prijsbepaling te komen. Publiekrechtelijk Voor producten en diensten op publiekrechtelijke grondslag is de gemeente aan wettelijke kaders gebonden voor wat betreft de kostprijsberekening en hoogte van tarieven. Zo mogen voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing in de begroting de baten niet boven de lasten uitgaan (maximaal 100% kostendekkend). Ook bij kostenverhaal bij (faciliterend) grondbeleid dient er sprake te zijn van de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit (op basis van de Wet ruimtelijke ordening en Omgevingswet). De overhead kan alleen buiten de begroting om (extracomptabel) aan de tarieven voor lokale heffingen worden toegerekend, omdat deze in de begroting volledig opgenomen moeten worden op het product overhead. In het BBV zijn geen voorschriften opgenomen op welke wijze de overhead aan de tarieven moet worden toegerekend.
Maar zoals bij de methodiek voor de toerekening van overhead is aangegeven heeft de gemeente Zutphen in haar financiële verordening opgenomen dat de overheadkosten worden berekend op basis van een procentuele verhouding tussen de totale geraamde loonsom en de aan het betreffende taakveld toegerekende loonkosten. Privaatrechtelijk Voor producten en diensten op privaatrechtelijke grondslag zoals verhuur van gemeentelijke accommodaties, diensten voor derden en het sluiten van anterieure overeenkomsten bij faciliterend grondbeleid heeft de gemeente meer vrijheid om te komen tot een kostprijs. Ten aanzien van toerekening van overhead is er dus ook meer vrijheid en kan de kostprijs mede op basis van onderhandeling worden bepaald. Op grond van de Wet markt en overheid zijn gemeenten bij het verrichten van economische activiteiten in beginsel aan bepaalde gedragsregels gebonden. De belangrijkste gedragsregel bij economische activiteiten is dat het bestuursorgaan ten minste de integrale kostprijs doorberekent aan zijn afnemers. In de financiële verordening staat hierover het volgende: ‘Artikel 14 - Prijzen economische activiteiten 1. Voor de levering van goederen, diensten of werken waarbij de gemeente met de bijbehorende activiteiten in concurrentie met marktpartijen treedt, wordt tenminste de geraamde integrale kostprijs in rekening gebracht.
Bij afwijking doet het college vooraf voor elk van deze activiteiten afzonderlijk een voorstel voor een raadsbesluit, waarin het publiek belang van de levering wordt gemotiveerd. 2. Bij het verstrekken van leningen, borg- of garantstellingen brengt de gemeente
Nota financieel beleid 2025
39 / 68
de geraamde integrale kosten in rekening. Bij afwijking doet het college vooraf een voorstel voor een raadsbesluit, waarin het publiek belang van de lening, borg of garantie wordt gemotiveerd.’
Nota financieel beleid 2025
40 / 68
Bijlage 1: Toelichting per reserve en voorziening Algemene reserve 980.2001 Algemene reserve Functie Financieringsfunctie Doel Het vormen van een financiële buffer voor het dekken van incidentele tegenvallers. Voeding en Voeding vindt voornamelijk plaats door jaarrekeningresultaten. onttrekking Claims De algemene reserve maakt onderdeel uit van het weerstandsvermogen dat inhoudt dat de algemene reserve beklemd is (tot het niveau van het weerstandsvermogen). Omvang Minimaal € 17.500.000. De ratio weerstandsvermogen is minimaal 1,5.
Bestemmingsreserves ten behoeve van dekking kapitaallasten 980.3007 Reserve kantoorautomatisering Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve wordt aangewend voor de dekking van de kapitaallasten van de geactiveerde bedrijfsmiddelen met een economisch nut en voor dekking van incidentele nominale lasten in directe relatie tot kantoorautomatisering. Voeding en Voeding vindt plaats door structureel te storten op basis van onttrekking het vervangingsplan. Onttrekking vindt plaats op basis van het vervangingsplan. Claims N.v.t. Omvang Op basis van het vervangingsplan. 980.3029 Reserve civiele kunstwerken Functie Bestedingsfunctie Doel In 2002 is besloten om een reserve te creëren voor dekking van de kapitaallasten van investeringen van de bruggen. Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 435.000. onttrekking Onttrekking vindt plaats op basis van het vervangingsplan Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Nota financieel beleid 2025
41 / 68
980.3033 Reserve vervanging bedrijfsmiddelen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve wordt voornamelijk aangewend ter dekking van de kapitaallasten van de geactiveerde bedrijfsmiddelen. Voeding en Voeding vindt plaats door structureel te storten op basis van onttrekking het vervangingsplan. Onttrekking vindt plaats op basis van het vervangingsplan. Claims N.v.t. Omvang Op basis van het vervangingsplan. 980.3049 Reserve vervanging inventaris Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is ingesteld voor de vervanging en uitbreiding van de inventaris van het (oude en nieuwe) Stadhuis in Zutphen. Voeding en Onttrekkingen bestaat uit kapitaallasten van de vervanging onttrekking van inventaris in het oude en nieuwe Stadhuis. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3056 Reserve mobiliteit Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is in 2009 ingesteld ter dekking van de exploitatielasten van toekomstige parkeervoorzieningen. Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 500.000. onttrekking Onttrekkingen bestaan uit kapitaallasten van de investeringen en exploitatielasten in het kader van mobiliteit. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3061 Reserve investeringen vastgoed Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is voor de dekking van kapitaallasten van investeringen in gemeentelijke gebouwen. Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 126.900.
onttrekking Onttrekkingen bestaan uit kapitaallasten voor de gemeentelijke gebouwen. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3073 Reserve vervanging sportaccommodaties Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is ingesteld bij de kerntakendiscussie in 2011 ten behoeve van vervanging sportaccommodaties. Voeding en Voeding vindt plaats door structureel te storten op basis van onttrekking het vervangingsplan.
Nota financieel beleid 2025
42 / 68
Claims Omvang
Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten van de accommodaties waarvoor geen kostprijs dekkende huur wordt ontvangen. Vanaf 2025 geen mutaties begroot. N.v.t. Niet bepaald
980.3078 Reserve duurzame voorzieningen Broederenklooster Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is ingesteld naar aanleiding van de kerntakendiscussie en bestemd voor investeringen ter realisatie van duurzame maatschappelijke voorzieningen met betrekking tot het Broederenklooster. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten op basis onttrekking van de exploitatieopzet. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3086 Reserve dekking kapitaallasten Kaardebol Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve dient ter dekking van kapitaallasten van het krediet verbouw van de Kaardebol. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Maximaal € 100.000 980.3094 Reserve dekking kapitaallasten ontsluitingsweg Revelhorst Functie Bestedingsfunctie Doel Doel van deze reserve is dekking van de jaarlijkse kapitaallasten voor de ontsluitingsweg Revelhorst. Deze reserve is in 2019 ingesteld. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Maximaal € 200.000 980.3116 Reserve kapitaallasten Packagedeal De Mars Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de dekking van de kapitaallasten van de investeringen ter verbetering van de fietsinfrastructuur op De Mars en is op 12 juli 2021 door de raad vastgesteld.
Voeding en Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Nota financieel beleid 2025
43 / 68
980.3141 Reserve renovatie Bourgonjetoren Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is voor de dekking van kapitaallasten van het krediet renovatie Bourgonjetoren. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit de jaarlijkse kapitaallasten. onttrekking Claims n.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3159 Reserve accommodatiebeleid Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is voor onderhoud en vervanging van gymzalen. Voeding en Gevormd vanuit de reserve dekking kapitaallasten Dreiumme, onttrekking Duurzame voorziening Zwembad Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Bestemmingsreserves ten behoeve van egalisatie 980.3019 Reserve lokaal huisvestingsbeleid onderwijs Functie Egalisatiefunctie Doel Deze reserve is gevormd om de kapitaallasten van investeringen in onderwijshuisvesting de komende jaren te kunnen dekken. Voeding en Het exploitatiesaldo onderwijshuisvesting wordt aan deze onttrekking reserve toegevoegd c.q. onttrokken. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3084 Reserve bedrijfsvoering (loonsomsturing) Functie Egalisatiefunctie Doel Deze reserve is met ingang van 2012 gevormd voor de sturing op en beheersing van de loonsom. Voeding en Voeding bestaat uit vrijvallende middelen van het onttrekking generatiepact. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3093 Reserve archeologie Functie Egalisatiefunctie Doel Deze reserve is bedoeld om de lasten inzake archeologie te egaliseren. Voeding en Voeding bestaat uit egalisatie van de baten en lasten van onttrekking archeologie. Onttrekkingen worden gevormd door het benodigde budget.
Nota financieel beleid 2025
44 / 68
Claims Omvang
N.v.t. Maximaal € 150.000
980.3115 Reserve ‘oneigenlijk gebruik’ Functie Egalisatiefunctie Doel Om de inkomsten en uitgaven in het project snippergroen te monitoren en ervoor te zorgen dat een saldo beschikbaar blijft tot alle kosten zijn voldaan. Voeding en Voeding bestaat uit egalisatie van de baten en lasten van onttrekking verkoop openbaar (snipper)groen. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Reserves grondbedrijf 980.3006 Reserve bovenwijkse voorzieningen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is ingesteld om kosten van bovenwijkse voorzieningen te kunnen dekken. Voeding en Voeding bestaat uit een opslag op de m2 prijs bij de verkoop onttrekking van gronden. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3011 Reserve Grondzaken (GZ) exploitatieresultaten Functie Financieringsfunctie Doel Deze (algemene) reserve is ingesteld om de financiële resultaten en risico’s van de grondbedrijfstaken apart te houden van de Algemene reserve van de overige gemeentelijke taken. Voeding en Voeding bestaat uit jaarlijks 20% van het tekort. onttrekking Onttrekking bestaat uit 20% van het surplus. Claims N.v.t. Omvang Het totaal aan financiële gevolgen van de risico’s voor de grondbedrijfstaken voor de komende vijf jaren. 980.3025 Reserve strategische aankopen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is ingesteld om strategische aankopen mogelijk te maken (een vorm van actief grondbeleid). Voeding en Voeding bestaat uit de verkoop van gronden die niet behoren onttrekking tot een geopende grondexploitatie, agrarische eigendommen en verkoop van vastgoed. Onttrekkingen bestaan uit strategische grondaankopen. Claims N.v.t. Omvang Maximaal € 1.500.000.
Nota financieel beleid 2025
45 / 68
Overige bestemmingsreserves 980.3005 Reserve afgesloten complexen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is ingesteld voor dekking van niet voorziene afwikkelingskosten van reeds afgesloten grondexploitatie complexen. Voeding en Voeding vindt plaats bij afsluiten grondexploitatie complexen. onttrekking Onttrekkingen bestaan uit afwikkelingslasten van afgesloten complexen. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3010 Reserve risico-inventarisatiefonds Functie Bestedingsfunctie Doel De lasten die voortkomen uit de risico-inventarisatie op basis van Arbowetgeving. Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 12.500. onttrekking Onttrekkingen bestaan uit lasten volgend uit de risicoinventarisatie. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3015 Reserve herwaardering aandelen Alliander Functie Financieringsfunctie Doel In 1999 zijn de Gamog-aandelen omgewisseld tegen Nuonaandelen. Aangezien deze aandelen nog niet vrij verhandelbaar zijn, gaat het voorlopig over een papieren waarde. De gemeente Zutphen is als gevolg van de splitsing van het productie- en leveringsbedrijf NUON aandeelhouder geworden van N.V. Alliander, het netwerkbedrijf van het voormalige NV NUON. Voeding en N.v.t. onttrekking Claims N.v.t. Omvang N.v.t.
980.3023 Reserve Besluit Woning-gebonden Subsidies (BWS) rente kasmiddelen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd bij de invoering van het BWS ten behoeve van de volkshuisvesting en is bedoeld voor lasten voor volkshuisvesting. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten voor volkshuisvesting. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Nota financieel beleid 2025
46 / 68
980.3063 Reserve onderhoud monumentale bomen Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is in 2009 ingesteld bij het vaststellen van de nieuwe bomenverordening. De reserve is voor onderhoud aan bomen die in particulier eigendom zijn. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten voor de vervanging van onttrekking bomen. Voeding bestaat uit de afkoop van herplantplicht als herplant niet mogelijk is. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3064 Reserve voor de sport Functie Bestedingsfunctie Doel Gezien de regelmatige verzoeken vanuit de sportwereld om financiële steun, is bij de voorjaarsnota 2009 besloten een fonds voor de sport in te stellen. Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 100.000. onttrekking Onttrekkingen bestaan uit de verstrekte sportsubsidies. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3074 Reserve voor de cultuur Functie Bestedingsfunctie Doel Ingesteld bij de kerntakendiscussie in 2011 voor incidentele subsidies op het gebied van cultuur Voeding en Voeding bestaat uit een structurele storting van € 20.000. onttrekking Onttrekking bestaat uit de uitgaven in het kader van de cultuurnota 2025-2028 “Zutphen als inspiratie voor makers en verhalen”. Claims N.v.t Omvang Niet bepaald 980.3076 Reserve Rivier in de Stad (RIDS) Functie Bestedingsfunctie Doel Gevormd vanuit de reserve opbrengst verkoop aandelen NUON.
Ter financiering van het project Rivier in de Stad, onderdeel van het stadscontract 2012-2015. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit investeringen in het kader van het onttrekking programma RIDS. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3089 Reserve onderhoud zwembad Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd om het onderhoud van het zwembad te dekken.
Nota financieel beleid 2025
47 / 68
Voeding en onttrekking Claims Omvang
Voeding bestaat uit een structurele storting van € 115.000. Onttrekkingen bestaan uit lasten voor onderhoud van het zwembad. N.v.t. Niet bepaald
980.3091 Reserve snelfietsroute/fietsparkeren Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd om toekomstige uitgaven voor de snelfietsroute Zutphen – Deventer te kunnen dekken. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten voor de aanleg van de onttrekking snelfietsroute. Claims N.v.t. Omvang Maximaal € 1.000.000 980.3092 Reserve overheveling exploitatiebudgetten Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd voor de overheveling van exploitatiebudgetten naar een volgend begrotingsjaar. Op deze wijze kunnen deze budgetten beschikbaar blijven voor het betreffende doel in volgende jaren. Voeding en Voeding bestaat uit budgetten die overgeheveld worden naar onttrekking een volgend begrotingsjaar. Onttrekkingen bestaan uit budgetten die overgeheveld zijn. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3095 Reserve Energie-neutrale maatregelen Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd om maatregelen c.q. onderzoeken in het kader van de energietransitie te kunnen bekostigen. Voeding en Onttrekking vindt plaats door uitgaven in het kader van de onttrekking energietransitie. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3097 Reserve jongerenhuisvesting Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd om de mogelijkheden voor jongerenhuisvesting te verbeteren.
Voeding en Onttrekking vindt plaats voor uitgaven in het kader van de onttrekking subsidieregeling jongerenhuisvesting. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3101 Reserve toegang sociaal domein (Routekaart) Functie Bestedingsfunctie
Nota financieel beleid 2025
48 / 68
Doel
Voeding en onttrekking Claims Omvang
Deze reserve is gevormd voor bovenformatief personeel van de GR Plein en voor een verlofvoorziening voor deze medewerkers. De inrichting van de toegang conform operationeel ontwerp veroorzaakt € 600.000 aan frictiekosten. Onttrekking vindt plaats door uitgaven in het kader van de doorontwikkeling toegang sociaal domein. N.v.t. Niet bepaald
980.3104 Reserve krachtig Zutphen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de middelen van Krachtig Zutphen. Het doel van Krachtig Zutphen is het versterken van de sociaal economische kracht van Zutphen. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten om de sociaal economische onttrekking kracht te versterken. Ze dienen als versneller van projecten en als middel voor cofinanciering. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3108 Reserve Doorontwikkeling organisatie Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd door de samenvoeging van de reserve versterking ambtelijke organisatie en de reserve organisatieontwikkeling. Deze reserve is gevormd voor organisatiebrede verbeteracties. Voeding en Onttrekking zijn uitgaven in het kader van de onttrekking organisatieontwikkeling. Claims N.v.t Omvang Niet bepaald
980.3109 Reserve inclusie en diversiteit Functie Bestedingsfunctie Bij de resultaatbestemming 2023 is € 25.000 toegevoegd aan Doel deze reserve. Deze reserve is bestemd voor verschillende initiatieven op het gebied van inclusiviteit en diversiteit. De gemeente Zutphen is voor iedereen een veilige en gezonde plek om te wonen, te werken, te sporten en naar school te gaan. Niemand wordt gediscrimineerd op grond van afkomst, huidskleur, seksualiteit, gender, leeftijd, geloof of het hebben van een beperking. Voeding en Onttrekkingen zijn voor uitgaven in het kader van inclusie en onttrekking diversiteit. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3110 Reserve warmtetransitie Functie Bestedingsfunctie
Nota financieel beleid 2025
49 / 68
Doel Voeding en onttrekking Claims Omvang
Deze reserve is gevormd voor het opstellen van de transitievisie warmte en de uitvoering daarvan. Onttrekkingen zijn uitgaven in het kader van de transitievisie warmte. n.v.t. Niet bepaald
980.3111 Reserve invoering omgevingswet Functie Bestedingsfunctie Doel Voor de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de voorbereiding en implementatie van de omgevingswet. Voeding en Onttrekkingen zijn uitgaven met betrekking tot de onttrekking voorbereiding en implementatie van de omgevingswet. Claims n.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3117 Reserve coronaeffecten Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd om de positieve en negatieve effecten van de coronacrisis de komende jaren op te kunnen vangen Voeding en De reserve is gevoed met het positieve saldo van de onttrekking financiële voor- en nadelen van de coronacrisis. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3119 Reserve bestemmingsplan noordrand de Hoven Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de herziening van het bestemmingsplan noordrand De Hoven. In 2019 is er een structuurvisie opgesteld. Om uitvoering te geven aan deze structuurvisie en het gebied in exploitatie te nemen is het nodig het bestemmingsplan te herzien. Voeding en Onttrekkingen zijn uitgaven voor het herzien van het onttrekking bestemmingsplan Noordrand De Hoven. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3121 Reserve Hanzehof Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor het achterstallig onderhoud van de Hanzehof.
Voeding en Bij de Voorjaarsnota 2021 is er voor de jaren 2023, 2024 en onttrekking 2025 jaarlijks € 937.500 van het verwachte positieve jaarrekeningresultaat te storten. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Nota financieel beleid 2025
50 / 68
980.3122 Reserve betaalbaar wonen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is bedoeld als startkapitaal om betaalbare woningen te realiseren. Deze reserve is bij de behandeling van de begroting 2022 gevormd door een aangenomen amendement. Voeding en Onttrekkingen zijn voor uitgaven van projecten in het kader onttrekking van betaalbare woningen. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3123 Reserve armoedebestrijding Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd naar aanleiding van de motie (2022M0003) over het behoud en meer inzet van middelen tegen armoede. Voeding en In de motie werd voorgesteld € 1.000.000 over te hevelen onttrekking naar boekjaar 2022 vanuit het resultaat bij de jaarrekening 2021 zodat deze middelen beschikbaar blijven voor armoedebestrijding. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3124 Reserve innovatiebudget Werktmee Functie Bestedingsfunctie Doel In 2021 is het beleidsonderzoek en de daaruit volgende aanbevelingen ‘Maatwerk en begeleiding naar Waardevol Werk’ vastgesteld. Tevens zijn in 2021 de gewijzigde beleidsvoorschriften voor toepassing van het WerktMee product van kracht geworden. De implementatie is in 2021 niet geheel afgerond en daarom is het restantbudget beschikbaar gebleven voor de verdere implementatie. Voeding en Onttrekkingen zijn voor uitgaven voor implementatie van onttrekking WerktMee. Claims N.v.t.
Omvang Niet bepaald 980.3132 Reserve WKR-gevolgen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor het opvangen van een naheffing van de belastingdienst in het geval het WKR (werkkostenregeling) forfait wordt overschreden. Voeding en Onttrekkingen zijn voor naheffingen WKR. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Nota financieel beleid 2025
51 / 68
980.3133 Reserve verkabeling hoogspanningsleidingen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor dekking van de lasten voor het ondergronds brengen van hoogspanningsleidingen. Voeding en Voeding bestaat uit 40% van het voordelig saldo van het onttrekking jaarrekeningresultaat met een maximum van € 1.500.000 per jaar. Als de reserve voor aanvang van de werkzaamheden onvoldoende gevuld is, wordt het resterende bedrag geleend op de kapitaalmarkt en afgelost in maximaal 40 jaar. Onttrekkingen bestaan uit lasten voor het ondergronds brengen van hoogspanningsleidingen.. Claims N.v.t. Omvang Maximaal € 6.800.000 980.3140 Reserve buurthuis De Hoven Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor een investeringsbijdrage voor buurthuis De Hoven. Voeding en Onttrekkingen zijn voor uitgaven in het kader van het onttrekking realiseren van een buurthuis. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3143 Reserve inwoner in beeld Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor uitgaven voor het project ‘Inwoner in beeld’. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten voor het project ‘Inwoner in onttrekking beeld’. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3144 Reserve opbrengst verkoopportefeuille Functie Financieringsfunctie Doel Deze reserve is gevormd om de dotaties in 2023 en 2024 aan de Voorziening groot onderhoud gemeentelijk vastgoed te dekken.
Voeding en Onttrekkingen bestaan uit dotaties in 2023 en 2024 aan de onttrekking Voorziening groot onderhoud gemeentelijk vastgoed. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3145 Reserve openbaar toilet Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor uitgaven voor onderzoek naar de realisatiemogelijkheden van twee openbare toiletten. Voeding en Onttrekkingen bestaan uit lasten voor onderzoek. onttrekking Nota financieel beleid 2025
52 / 68
Claims Omvang
N.v.t. Niet bepaald
980.3147 Reserve Wet open overheid Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de verplichte aansluiting op het landelijk Platform Open Overheidsinformatie. Voeding en Een bedrag van € 80.000 is, via de resultaatbestemming, onttrekking gestort in de reserve Wet open overheid. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3150 Reserve ondersteuning woningisolatie Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd om eigenaren van slecht geïsoleerde woningen een bijdrage te kunnen geven. Voeding en Een bedrag van € 676.000 is, via de resultaatbestemming, onttrekking gestort in de reserve ondersteuning woningisolatie. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3151 Reserve panden broedplaatsbeleid Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de kosten voor die als broedplaats zijn aangewezen. Voeding en onttrekking Uitgaven voor kosten van onderhoud. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3152 Reserve RVU Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is met ingang van 2024 gevormd ter dekking van de kosten voor medewerkers die gebruik maken van de RVU regeling. Voeding en Een bedrag van € 896.000 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2023, gestort in deze reserve. Claims N.v.t.
Omvang Niet bepaald 980.3153 Reserve ontwerpkosten openbare ruimte Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd voor de uitgaven van het ontwerp van de openbare ruimte Helbergen. Voeding en Een bedrag van € 65.800 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2024, gestort in deze reserve. Claims N.v.t.
Nota financieel beleid 2025
53 / 68
Omvang
Niet bepaald
980.3155 Reserve Herinneren Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd met het doel om naar aanleiding van het themajaar 80 jaar vrijheid de herinneringskalender door te ontwikkelen. Voeding en Een bedrag van € 100.000 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2023, gestort in deze reserve. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3156 Reserve toeristische bebording Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd met het doel om de huidige toeristische bebording aan te passen en de relatie tussen binnenstad en het nieuwe stuk binnenstad – Noorderhaven te ontwikkelen. Voeding en Een bedrag van € 100.000 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2023, gestort in deze reserve. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3157 Reserve versterken buurthuizen Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd om de buurthuizen Geweldig!, Waterkracht en Lighthouse een extra impuls te geven. Voeding en onttrekking Claims Omvang
Onttrekkingen bestaan uit subsidieverleningen voor deze drie buurthuizen N.v.t. Niet bepaald
980.3160 Reserve actualiseren erfgoedportaal Functie Bestedingsfunctie Doel Deze reserve is gevormd voor de uitgaven van de actualisatie van het erfgoedportaal. Dit is een wettelijke verplichting. Voeding en Een bedrag van € 90.000 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2024, gestort in deze reserve. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 980.3161 Reserve actualiseren hoogbouwbeleid Functie Bestedingsfunctie
Nota financieel beleid 2025
54 / 68
Doel
Voeding en onttrekking Claims Omvang
Deze reserve is gevormd voor de uitgaven van de actualisatie van de hoogbouwvisie. Deze volgt op de vastgestelde omgevingsvisie. Een bedrag van € 50.000 is, via de resultaatbestemming 2024, gestort in deze reserve. N.v.t. Niet bepaald
980.3162 Reserve gebiedsvisie ‘De Mars’ Functie Bestedingsfunctie Doel De reserve is gevormd voor de uitgaven van de bestuursopdracht van de gebiedsvisie “De Mars”. Voeding en Een bedrag van € 89.400 is, via de resultaatbestemming onttrekking 2024, gestort in deze reserve. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald
Voorzieningen 981.6007 Voorziening waardevast pensioen wethouders Doel Deze voorziening is bedoeld om te kunnen voldoen aan de verplichting om aan oud-wethouders pensioenaanspraken toe te kennen. Voeding en Voeding bestaat uit een jaarlijks te bepalen bedrag. onttrekking Onttrekkingen bestaan uit lasten voor pensioenen en waardeoverdrachten pensioenafspraken. Claims N.v.t. Omvang Wordt jaarlijks bepaald 981.6016 Voorziening Grondexploitatie De Mars Noorderhaven Doel Deze voorziening is bedoeld om verliezen op te vangen van de grondexploitatie. Voeding en N.v.t. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Maximale hoogte van het verlies. 981.6019 Voorziening afval Doel Deze voorziening is bedoeld om tariefschommelingen op te vangen. Voeding en Voeding is gevormd doordat de reserve afvalstoffenheffing is onttrekking omgezet naar een voorziening. Voeding wordt gevormd door egalisatie. Claims N.v.t.
Nota financieel beleid 2025
55 / 68
Omvang
Niet bepaald
981.6020 Voorziening riolering Doel Deze voorziening is bedoeld om tariefschommelingen op te vangen. Voeding en Voeding is gevormd doordat de reserve verouderde riolering onttrekking is omgezet naar een voorziening. Voeding wordt gevormd door egalisatie. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 981.6023 Voorziening grondexploitatie Fort de Pol Doel Deze voorziening is bedoeld om verliezen op te vangen van de grondexploitatie. Voeding en N.v.t. onttrekking Claims N.v.t Omvang Maximale hoogte van het verlies. 981.6024 Voorziening Achtermars Doel Deze voorziening is bedoeld om verliezen op te vangen van de grondexploitatie. Voeding en N.v.t. onttrekking Claims N.v.t Omvang Maximale hoogte van het verlies. 981.6125 Voorziening spaarcontracten Doel Deze voorziening is gevormd ter dekking van op te nemen toekomstig spaarverlof. Voeding en Voeding bestaat uit effectuering van opgebouwde rechten. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 981.6131 Voorziening risico leningen Doel Deze voorziening is gevormd ter afdekken van het risico van uitstaande leningen. Voeding en Voeding bestaat uit de hoogte van de uitgegeven lening. onttrekking Onttrekking vindt plaats na het aflossen van de lening. Claims N.v.t.
Omvang Niet bepaald 981.6133 Spaarvoorziening Riolering Doel Deze spaarvoorziening wordt gebruikt om rioolinvesteringen (deels) af te boeken in de balanssfeer met als positief effect dat het ontstaan van kapitaallasten wordt beperkt. Daardoor dempt de afhankelijkheid van de rente. Nota financieel beleid 2025
56 / 68
Voeding en onttrekking
Claims Omvang
Voeding bestaat uit een structurele storting opgenomen in het tarief. Onttrekkingen bestaan uit kapitaallasten van de rioolinvesteringen. N.v.t. Niet bepaald
981.6134 Voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen Doel De voorziening is gevorm om schommelingen in het cyclisch onderhoud van de gemeentelijke gebouwen op te vangen. Voeding en Voeding bestaat uit structurele stortingen op basis van het onttrekking beheerplan. Onttrekkingen vinden plaats op basis van het beheerplan. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 981.6135 Voorziening juridische claims Doel De voorziening is gevormd voor onderwerpen waarbij juridische claims en rechtszaken spelen. Over de uitkomst van deze claims en procedures is op dit moment geen uitspraak te doen. Voor de eventuele financiële gevolgen heeft de gemeente een voorziening voor juridische claims gevormd. Voeding en De voorziening wordt gevoed op basis van een reële onttrekking inschatting. Onttrekkingen vinden plaats op basis van werkelijke uitkomsten van de claim. Claims N.v.t. Omvang Niet bepaald 981.6136 Voorziening Veld 18 Noorderhaven Doel Deze voorziening is bedoeld om verliezen op te vangen van de grondexploitatie. Voeding en N.v.t. onttrekking Claims N.v.t. Omvang Maximale hoogte van het verlies
Nota financieel beleid 2025
57 / 68
Bijlage 2: Afschrijvingstermijnen Materiële vaste activa met economisch nut
Afschrijvingstermijn in jaren
Woonruimten Woningen
40
Restauratie en verbouwing
25
Gebouwen Gebouwen van steen
40
Gebouwen van hout
10
Houten gebouw met stenen voet
20
Restauratie en verbouwing
25
Incidentele voorzieningen
10
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Riolering(annuïteit) Riolering 1e aanleg
40
Herstelwerkzaamheden
25
Incidentele voorzieningen
10
Gemalen
25
Elektrische installaties
20
Begraafplaats Begraafplaats
40
Uitbreiding begraafplaats
20
Vervoermiddelen Aanhangwagens
5-10
Auto's
7
Tractor
8
Zoutstrooier
15
Machines, apparaten en installaties Hardware
maximaal 5
Software
maximaal 5
Materiële vaste activa met economisch nut
Nota financieel beleid 2025
Afschrijvingstermijn in jaren
58 / 68
Overige machines, apparaten en installaties Parkeerautomaten
10
Werktuigdrager
6
Veegmachine
6
Beluchtingmachine
6
Houtversnipperaar
8
Grafdelfmachine
8
Hefbrug
10
Strooiapparatuur
10
Geluidinstallaties
10
Alarminstallaties
15
Verwarmingsinstallaties
15
Inventaris (machines)
15
Verkeerslichten
15
Versnipperaar
15
Liftinstallaties
20
Elektrische installaties
20
Overige materiële vaste activa Hekwerk
10
Inventaris (overig)
10-15
Inrichting
20
Onderwijs eerste inrichting
40
Materiële vaste activa met maatschappelijk nut
Afschrijvingstermijn in jaren
Sportvoorzieningen Kunstgrasvelden bovenlaag
maximaal 15
Kunstgrasvelden onderlaag
maximaal 50
Inrichting sportterreinen
25
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Aanleg, reconstructie straten, pleinen wegen
30
Herstraten wegen
15-20
Bruggen en tunnels
40
Bruggen en tunnels herstelwerkzaamheden
25
Bruggen en tunnels incidentele voorzieningen
10
Openbare verlichting
20
Nota financieel beleid 2025
59 / 68
Bijlage 3 Financiële spelregels gemeenteraad Zutphen
Inleiding De gemeenteraad van Zutphen heeft een belangrijke rol in het bepalen van het financieel beleid van de gemeente. De raad stelt de kaders vast waarbinnen het college werkt, controleert het gevoerde financiële beleid en bewaakt een gezonde financiële huishouding. Om deze taken goed en eenduidig te kunnen uitvoeren, is behoefte aan heldere afspraken over hoe de raad met financiële besluiten omgaat. Dit document bevat die afspraken: de financiële spelregels van de raad. De spelregels geven richting aan hoe de raad zelf met financiële besluiten omgaat, hoe raadsvoorstellen financieel onderbouwd moeten zijn, en hoe het college verantwoordingsinformatie aanlevert. Daarmee zorgen ze voor duidelijkheid, voorspelbaarheid en transparantie in het financieel bestuur. De raadswerkgroep ‘Herijking financiële kaders (2025)’ heeft op basis van de eerdere spelregels deze opnieuw geëvalueerd. Het college wordt verzocht om deze spelregels te betrekken bij de eerstvolgende herziening van de financiële verordeningen en beleidsstukken, zodat consistentie ontstaat tussen bestuurlijke afspraken en formele kaders.
Nota’s en verordeningen De gemeenteraad van Zutphen heeft een aantal belangrijke documenten die het financieel beheer en de controle regelen. Deze documenten leggen vast waar besluiten aan moeten voldoen en hoe de raad toezicht houdt op de financiën. Hieronder een kort overzicht van de belangrijkste financiële documenten en de rol van de raad daarbij. Financiële Verordening Dit is de door de raad vastgestelde verordening (op grond van artikel 212 Gemeentewet) die de kaders voor het financiële beleid en beheer bepaalt. Hierin staan regels voor het opstellen van de begroting, de jaarrekening, tussentijdse rapportages en bijvoorbeeld hoe met kredieten en reserves wordt omgegaan. De verordening schrijft ook voor dat er periodiek beleidsnota’s moeten komen (zoals de Nota financieel beleid). De raad stelt de
Nota financieel beleid 2025
60 / 68
Financiële Verordening vast en actualiseert deze indien nodig; het college moet zich bij het financieel handelen aan deze verordening houden en de raad informeren volgens de hierin vastgelegde afspraken. Nota Financieel Beleid In deze nota, die periodiek ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden, wordt het gemeentelijke financiële beleid uitgewerkt. Het gaat om beleidsuitgangspunten voor onder andere reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen en risicomanagement, leningen en garantiestellingen, rentebeleid en afschrijving van activa. De raad stelt deze nota vast en bepaalt daarmee de financiële beleidskeuzes op hoofdlijnen. De nota financieel beleid concretiseert de kaders uit de Financiële Verordening: zo legt de raad bijvoorbeeld vast hoe hoog de algemene reserve minimaal moet zijn, hoe met schulden wordt omgegaan en welk risiconiveau aanvaardbaar is. Controleverordening Op grond van artikel 213 Gemeentewet moet de raad bij verordening regels stellen voor de controle op het financieel beheer en de inrichting van de jaarrekening. In de Controleverordening (door de raad vastgesteld) is geregeld dat de gemeenteraad een externe accountant benoemt die jaarlijks de jaarrekening controleert. Ook staan hierin eventuele aanvullende controles of onderzoeken (bijv. doelmatigheidsonderzoeken ex art. 213a Gemeentewet) die de gemeente uitvoert.
De raad bewaakt via deze verordening dat de accountantscontrole goed is geregeld en ontvangt uiteindelijk van de accountant een controleverklaring en verslag bij de jaarrekening. De Controleverordening legt dus vast hoe en door wie de jaarlijkse controle plaatsvindt en wat de reikwijdte daarvan is. Controleprotocol Dit is een nadere uitwerking (meestal jaarlijks) van de Controleverordening. In het controleprotocol staan praktische instructies voor de accountant die de jaarrekening controleert. De raad stelt dit protocol vast (of mandateert de auditcommissie dit te doen). Er wordt bijvoorbeeld in vastgelegd wat de materialiteitsgrens is, hoe om te gaan met rechtmatigheidscriteria, welke specifieke aandachtspunten of risico’s de accountant in de controle moet meenemen, enzovoort. Het controleprotocol zorgt ervoor dat de controle van de jaarcijfers aansluit bij de aandachtspunten van de raad. Ook worden hierin afspraken opgenomen over de wijze van rapporteren door de accountant (bijv. de controleverklaring en het accountantsverslag). Samengevat: de Controleverordening regelt dat er controle plaatsvindt; het controleprotocol regelt hoe die controle in detail gebeurt.
Planning & Control-cyclus De Planning & Control-cyclus (P&C-cyclus) omvat alle stappen waarmee de gemeente gedurende het jaar plant, bijstuurt en verantwoording aflegt over de financiën. Het begint met plannen (kaders stellen en een begroting vaststellen), vervolgens de uitvoering
Nota financieel beleid 2025
61 / 68
monitoren (tussentijdse rapportages via de Burap) en eindigt met verantwoording achteraf (jaarstukken en controle door de accountant). Deze cyclus waarborgt dat de raad telkens inzicht heeft in de financiële voortgang en tijdig kan bijsturen of ingrijpen. Door de opzet van de cyclus is de raad in hetzelfde jaar bezig met drie verschillende jaren. Via de jaarstukken controleert de raad de realisatie van het college in het voorgaande jaar, via de Burap monitort de raad het huidige jaar en via de voorjaarsnota en begroting stelt de raad kaders voor het volgende jaar. Hieronder is een schematische weergave van dit proces weergeven en wordt elke product van de P&C-cyclus nader toegelicht.
Figuur 1 Schematische weergave P&C-cyclus gemeente Zutphen
Voorjaarsnota In de eerste helft van het jaar (voor het zomerreces) stelt het college een Voorjaarsnota op voor het volgende begrotingsjaar. Hierin staan de ontwikkelingen en voorstellen/opgaven voor het komende jaar. Ook wordt een meerjarig financieel perspectief geschetst, een investeringsprogramma voor de lange termijn en een meerjarige strategische inhoudelijke koers. De Voorjaarsnota fungeert tevens als kaderstellend document waarmee de raad richting geeft voor het opstellen van de programmabegroting. De voorjaarsnota is het moment voor raadsleden om kaders te stellen wat er structureel en incidenteel moet gebeuren en hoe zij de middelen daarvoor verdelen. Programmabegroting In het najaar stelt het college de programmabegroting op voor het volgende jaar (begrotingsjaar) en de drie jaar daarna. Deze wordt doorgaans in november door de raad besproken en vastgesteld (wettelijk uiterlijk 15 november). In de begroting legt de gemeente vast wat zij in het komende jaar (en meerjarig) wil bereiken, welke activiteiten worden uitgevoerd en hoeveel geld daarvoor beschikbaar is. De raad autoriseert met de vaststelling van de begroting de uitgaven en inkomsten voor het komende jaar en zet daarmee het beleid in gang. De begroting van Zutphen omvat meerdere programma’s; de raad stelt de begroting vast op programmaniveau (zie financiële spelregels).
De programmabegroting is het moment voor raadsleden om kaders te stellen hoe het moet gebeuren en of de inzetten passend zijn bij de doelstellingen. Tussentijdse rapportage (Burap) Tijdens de uitvoering van de begroting in het lopende jaar informeert het college de raad via tussentijdse bestuursrapportages (Burap). Deze rapportages geven inzicht in de
Nota financieel beleid 2025
62 / 68
realisatie van de begroting: vallen uitgaven of inkomsten hoger of lager uit dan gepland, hoe staat het met belangrijke projecten en de voortgang op de afgesproken inzetten in de programmabegroting. In Zutphen zijn er traditioneel twee momenten van rapportage: periode januari tot en met april (1e Burap) en over de periode januari tot en met september (2e Burap). Deze rapportages worden aan de raad ter besluitvorming aangeboden. De raad kan bij deze gelegenheid vragen stellen of zorgen uiten, en eventueel via moties of amendementen het college opdracht geven tot actie. Waar nodig kunnen bij de Burap ook begrotingswijzigingen worden voorgesteld (bijvoorbeeld het doorschuiven van budgetten, zie spelregels). Het doel is de raad tijdig te laten zien of de uitvoering nog op koers ligt en of bijsturing nodig is om het jaar zowel inhoudelijk als financieel gezond af te ronden. Jaarstukken (jaarrekening en jaarverslag) Na afloop van het begrotingsjaar legt het college verantwoording af via de jaarstukken. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (toelichting op beleid en de resultaten) en de jaarrekening (de financiële verantwoording met cijfers van inkomsten en uitgaven van het afgesloten jaar). Meestal in het voorjaar (april/mei) na het betreffende jaar worden de concept-jaarstukken aan de raad aangeboden.
De externe accountant controleert de jaarrekening en rapporteert daarover aan de raad. Uiteindelijk stelt de gemeenteraad de jaarrekening vast. Hiermee wordt het vorige jaar financieel formeel afgesloten en besluit de raad over de resultaatbestemming (wat er met het eventuele overschot of tekort gebeurt, zie ook financiële spelregels). De jaarstukken vormen zo de afsluiting van de P&C-cyclus.
Financiële spelregels Voor de gemeenteraad van Zutphen gelden de volgende financiële spelregels (kaders en afspraken) bij het opstellen van beleid en het controleren van de financiën. Deze spelregels zijn grotendeels afkomstig uit eerder vastgestelde financiële kaders, aangevuld met de uitkomsten van de raadswerkgroep Herijking financiële kaders (2025) en overige relevante afspraken. Ze zijn hier puntsgewijs samengevat per onderwerp. Weerstandsvermogen en reserves Minimale Algemene Reserve – De gemeente hanteert een norm voor de minimale omvang van de Algemene Reserve om financiële tegenvallers op te vangen. Afgesproken is dat Zutphen streeft naar een vaste bodemwaarde van € 17,5 miljoen voor de Algemene Reserve als minimum. Dit bedrag is gebaseerd op een inschatting van risico’s en komt grofweg overeen met een weerstandsratio van 1,5 en circa 5% van het begrotingsvolume (oude norm). Eens in de 4 jaar (of bij grote veranderingen in de financiële positie) evalueert de gemeente of dit minimumbedrag nog passend is. Als de Algemene Reserve door verliezen zou dalen onder deze grens (of de weerstandsindicator zakt onder 1,5), moet het college dit melden en met een voorstel komen om de algemene reserve op peil te brengen.
Nota financieel beleid 2025
63 / 68
Gebruik van de Algemene Reserve –Structurele uitgaven worden niet gedekt uit de Algemene Reserve. Incidentele uitgaven kunnen alleen ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht als deze boven het minimaal benodigde niveau blijft. Hiermee wil de raad voorkomen dat de Algemene Reserve wordt “opgegeten” voor allerlei zaken; het gebruik ervan vereist expliciete toestemming van de raad via een besluit (meestal bij de Voorjaarsnota of begroting). De gedachte is om “potjesvorming” (veel kleine specifieke reserves) te beperken, maar toch behoedzaam om te gaan met de Algemene Reserve. Als de Algemene Reserve wordt aangesproken, gebeurt dat idealiter bij de behandeling van de Voorjaarsnota of begroting, zodat er een integrale afweging van alle wensen en behoeften plaatsvindt. Reserves instellen en gebruiken – Wanneer de raad besluit een bestemmingsreserve in het leven te roepen, moet daarbij duidelijk worden vastgelegd met welk doel de reserve wordt ingesteld, voor welke termijn of beoogde uitputtingsperiode, en onder welke omstandigheden de reserve weer kan vrijvallen. Reserves worden alleen ingezet voor het doel waarvoor ze oorspronkelijk zijn ingesteld; de raad moet instemmen met elke wijziging van de bestemming.