1061640-Bijlage 1-Lokale aanpak Bestaanszekerheid gemeente Zutphen 2025

Conclusie De evaluatie bevestigt dat er binnen het team Schuldhulp een sterke basis ligt, dankzij de hoge deskundigheid en betrokkenheid van zowel professionals als ketenpartners. Dit vormt een sterke basis voor de toekomst. De voorgestelde verbeterkansen – van de inzet van ervaringsdeskundigen, communicatie verbeteren, via maatwerk in trajecten en versterking van de samenwerking, tot het ontwikkelen van specifieke aanpakken voor jongeren en het verbeteren van preventieve maatregelen – bieden concrete handvatten om de effectiviteit en bereikbaarheid van de schuldhulpverlening in de gemeente Zutphen te vergroten.

Statushouders Statushouders worden geconfronteerd met specifieke uitdagingen, zoals taalbarrières en cultuurverschillen, die de toegang tot hulp belemmeren. Er is daarom behoefte aan een op maat gemaakte aanpak, waarin onder meer het inzetten van tolken, eenvoudigere communicatiemiddelen en intensievere begeleiding centraal staat. Dit om ervoor te zorgen dat statushouders vanaf het eerste moment op een passende manier worden ondersteund.

Een groot deel van deze verbeterpunten sluit aan bij de Lokale Aanpak Bestaanszekerheid, terwijl andere direct door het team Schuldhulp worden opgepakt in een uitvoeringsplan. De strategische focus ligt hierbij op integreren van schuldhulp als integraal onderdeel van een breder bestaanszekerheidsbeleid, zodat inwoners niet alleen geholpen worden bij schuldenproblematiek, maar daadwerkelijk duurzame financiële stabiliteit bereiken.

5. Minder inwoners in schuldhulp Doorontwikkeling preventie Naast de hulpverlening is het voorkomen van schulden cruciaal. Het advies is om de preventieve aanpak verder te ontwikkelen, door life-events en risicofactoren als signalen serieus te nemen. Vroegtijdige interventie bij gebeurtenissen zoals scheidingen, inkomensdalingen of gezondheidsproblemen kan voorkomen dat inwoners in een vicieuze

31

Bijlage 2. Samenvatting interviews inwoners Het onderzoek De gemeente Zutphen wil inwoners met een laag inkomen beter ondersteunen. Daarom is onderzoek gedaan naar hun ervaringen met bestaanszekerheid. In totaal zijn 22 inwoners geïnterviewd. Deze inwoners komen uit verschillende wijken van Zutphen en hebben verschillende leeftijden. Zij vertelden over hun dagelijks leven, waar zij tevreden over zijn, welke problemen zij ervaren en wat volgens hen beter kan.

Aanbevelingen: •

•

• •

• •

Investeer in toegankelijke en zichtbare hulpverlening o Eén duidelijk punt voor hulp o Minder bureaucratische obstakels o Bied maatwerk, bv huisbezoek bij complexe situaties o Ken automatisch toe als het kan o Bied ondersteuning in begrijpelijke taal en meerdere talen o Zorg voor inloopplekken, zonder afspraak Versterk het sociale netwerk in de wijken o Meer en beter zichtbare plekken om te ontmoeten in de buurt o Met een aanbod dat past bij de buurt o Ondersteun gebruik van buurtapps voor praktische hulp en verbinding Maak gebruik van mensen met ervaring Zorg voor nazorg na schuldhulp o Voorkom terugval door nazorg o Bied lessen over omgaan met geld Bied mogelijkheden voor samen wonen op een slimme manier Verbeter de informatievoorziening o Vermijd lange keuzemenu’s en ingewikkelde formulieren o Bied alternatieven voor beperkte digitale vaardigheden

Wat is bestaanszekerheid volgens de deelnemers? Voor veel deelnemers betekent bestaanszekerheid dat je genoeg geld hebt om van te leven. Het hebben van een huis en naar de huisarts of het ziekenhuis kunnen wordt ook genoemd. Daarnaast is meedoen in de samenleving belangrijk, door af en toe iets leuk te kunnen doen. Ook denken ze aan genoeg sociale contacten, zoals met vrienden, familie en buren.

Wat gaat goed? Meerdere deelnemers zijn blij met hun gezondheid en die van het gezin. Ze zijn ook tevreden met hun woning of met het contact met vrienden of familie. Sommige deelnemers zijn vooral trots op hun kinderen. Ze vertellen dat hun zoon of dochter zich goed ontwikkelt, zelfstandig is geworden of een goede baan heeft gevonden. “Ik ben trots op dat alle drie mijn kinderen goed terecht zijn gekomen. Alle drie hebben ze een goede baan.”

32

Wat wil je veranderen? Veel deelnemers hebben zorgen. Gezondheidsproblemen (lichamelijk en geestelijk) maken het moeilijk om te werken of mee te doen aan het dagelijks leven. De kosten voor boodschappen, energie en zorg zijn hoog, wat bij veel mensen voor stress zorgt. Mensen vertellen dat zij geen geld hebben voor onverwachte kosten, zoals een kapotte wasmachine of een bezoek aan de dierenarts. Anderen wonen op een plek waar ze zich niet veilig voelen, of in een woning die niet goed bij hun situatie past. Voor jongeren is het moeilijk om zelfstandig te wonen. Ouderen of mensen met een handicap maken zich zorgen over eenzaamheid.

Ideeën voor de toekomst Verschillende organisaties hebben ideeën bedacht om inwoners met een laag inkomen beter te ondersteunen en bestaanszekerheid te verbeteren. De deelnemers hebben verteld wat ze hiervan vinden. Hieruit komen de volgende ideeën: •

•

•

•

•

Eén duidelijk punt voor hulp Mensen willen graag weten waar ze hulp kunnen krijgen. Het moet makkelijk zijn, zonder moeilijke regels. Hulp van mensen met ervaring Mensen die zelf geldproblemen hebben gehad, kunnen anderen goed helpen. Ze weten hoe het voelt. Lessen over omgaan met geld Op school en thuis leren over geld is belangrijk. Zo kunnen problemen worden voorkomen. Meer plekken om elkaar te ontmoeten in de buurt Buurthuizen zijn belangrijk. Maar niet iedereen weet dat ze er zijn. Ze mogen beter zichtbaar zijn. Samen wonen op een slimme manier Bijvoorbeeld jongeren en ouderen samen in één huis. Zo is het goedkoper en minder eenzaam.

33

Bijlage 3. Samenvatting interviews onderzoek werkenden Het onderzoek

Inwoners willen dat zowel de landelijke als lokale overheid en andere betrokken (zorg)instanties meedenken over wat zij nodig hebben om een bestaanszeker leven te kunnen leiden. Zij hebben behoefte aan een vast aanspreekpunt met kennis van zaken, duidelijke informatie en gebruiksvriendelijke systemen. De gemeente moet daarin op diverse manieren bereikbaar zijn: zowel via de telefoon en mail als via inloopmomenten. Informatievoorziening moet breed worden ingezet: van sociale media tot aan huis-aan-huis blad Contact.

Een passende, betaalbare woning, toegang tot zorg en onderwijs en voldoende inkomen om kosten van levensonderhoud mee te betalen: dit zijn de kernvoorwaarden voor een bestaanszeker leven. Toch zijn er in Nederland veel inwoners die in bestaansonzekerheid verkeren omdat deze voorwaarden voor hen onvoldoende op orde zijn. Dit heeft onder andere stressklachten, afname van de gezondheid en het uitstellen van levenskeuzes tot gevolg. Bestaansonzekerheid en armoede hangen nauw samen. De gemeente Zutphen concludeert dat steeds meer werkenden moeite hebben met het betalen van de rekeningen en dat armoede niet ophoudt boven de grenzen van het sociaal minimum. Werkende armen melden zich amper met een hulpvraag bij de gemeente en benutten niet alle voorzieningen. De gemeente Zutphen wil bestaanszekerheid voor alle inwoners en werkt aan een Lokale Aanpak Bestaanszekerheid. Als onderdeel hiervan is onderzoek gedaan naar de ondersteuningsbehoefte van werkende armen om een zeker bestaan te kunnen leiden.

Aanbevelingen De belangrijkste aanbevelingen op basis van dit onderzoek zijn: ▪

▪

Negen inwoners met een betaalde baan of eigen onderneming en een inkomen op of rond de armoedegrens van het CBS, SCP en Nibud zijn gesproken aan de hand van semi-gestructureerde diepte-interviews. Zij zijn gevraagd naar hun behoeften, knelpunten die zij ervaren en naar hun vertrouwen in de overheid.

▪

▪

Bevindingen De meeste inwoners hebben de behoefte aan maatwerk en een menselijke benadering in de uitdagingen die zij tegenkomen op het gebied van hun financiële situatie in combinatie met hun werk, gezinsleven, gezondheid en soms beperkte sociaal netwerk.

34

het verbeteren van de gemeentelijke toegankelijkheid en informatievoorziening door het gebruik van laagdrempelige contactmogelijkheden het versterken van de interne en externe samenwerking tussen de beleidsdomeinen rondom bestaanszekerheid en netwerkpartners in de stad verbeteren van de ondersteuning aan zelfstandige ondernemers met bijvoorbeeld trainingen gericht op financiën en het versterken verbinding en delen van deskundigheid tussen ervaren en beginnende ondernemers het bieden van maatwerk aan inwoners door uit te gaan van het besteedbaar inkomen en hun persoonlijke hulpvragen

Bijlage 4. Input maatschappelijke partners

35

36

37

38

39

40