1. Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
Inzet We zetten in op algemene voorzieningen in de gemeente Zutphen met behulp waarvan inwoners met een hulpvraag en hun mantelzorgers zo lang mogelijk kunnen blijven meedoen, zonder dat zij hiervoor een indicatie nodig hebben. We onderzoeken wat er nodig is om vrijwilligers en mantelzorgers beter in positie te brengen en te ondersteunen, en hoe we dit kunnen uitvoeren. We pakken de regierol verder op om samen met onze maatschappelijke partners voorliggende zorg en ondersteuning te bieden die aansluit bij wat de doelgroep nodig heeft. Dit doen we door afstemming met het Wmo Team en door middel van de zogenaamde thematafels waarbij we in gesprek zijn met onze sociale partners over de thema’s eenzaamheid, dementie en gezondheid. We onderzoeken in welke behoeftes van de doelgroep het aanbod nog niet voldoende voorziet, versterken waar nodig het bestaande aanbod en ontwikkelen nieuw (innovatief) aanbod. Aangaande eenzaamheid richten we ons op het vergroten van de bewustwording en bespreekbaarheid van het thema en op het verbinden van organisaties. Hiermee beogen we dat problematiek eerder wordt gesignaleerd, inwoners succesvol worden doorverwezen en dat organisaties (meer) initiatieven starten die voorzien in een lokale behoefte voor ontmoeting.
Samen met inwoners, maatschappelijke partners en relevante beleidsterreinen werken we toe naar een woonzorgvisie per 2024 (dit wordt een wettelijke verplichting). Deze woonzorgvisie wordt onderdeel van de nieuw op te stellen woonvisie. We denken mee aan de totstandkoming van een nieuwe Omgevingsvisie en nemen de behoeften van de inwoners voor ontmoetingsplekken in de openbare ruimte daarbij mee. We ondersteunen kinderboerderij de Schouw en de Kaardebol.
Volksgezondheid Doelen
66
We willen een gemeente zijn waar mensen in een gezonde leefomgeving wonen, waar de gezondheidsverschillen kleiner worden en waar een gezonde leefstijl steeds meer vanzelfsprekend wordt. Programmabegroting 2023 - 2026
We willen dat bij de jeugd het gebruik van alcohol, drugs, roken en overgewicht afneemt in de periode t/m 2025.
Inzet
67
We werken samen met onze partners aan de uitvoering van de Nota Lokaal gezondheidsbeleid. Deze betrekken we ook bij de op te stellen Omgevingsvisie. In het kader van het Lokaal Preventieakkoord werken we samen met organisaties en inwoners aan preventieactiviteiten op het gebied van alcohol, drugs, roken en gezond gewicht. We ontwikkelen, samen met het ziekenhuis en andere zorgpartners een gezamenlijke visie voor de vormgeving van een duurzaam zorglandschap (zorgbehoefte, sluitende aanpak in de zorgketen en zorg als werkgever in relatie tot onderwijs). We gaan in 2023 een verkenning doen en in 2024 beginnen met de uitvoering daarvan.
Programmabegroting 2023 - 2026
Product 625 Wmo vervoer PlusOV is een Gemeenschappelijke Regeling waar 9 gemeenten deelnemer van zijn. Het doel van Plus OV is het organiseren van een goed vervoersysteem, zodat inwoners uit Zutphen (en regiogemeenten) op een prettige manier kunnen reizen en mee kunnen doen. PlusOV is vanaf 2015 vormgegeven middels een regionale regiecentrale die het vervoer aanstuurt en plant.
Doelen Het verminderen van de organisatiekosten van PlusOV. Aanpassen van de Gemeenschappelijke Regeling PlusOV. Regionale samenwerking rondom vervoer in regiecentrale versterken.
Inzet
De organisatiekosten van PlusOV zijn gedaald in 2021, maar zijn nog altijd hoger dan gewenst. De bezuinigingstaakstelling voor 2023 voor de 9 samenwerkende gemeenten is 1,5%. Daarvoor monitoren we het Plan van Aanpak van PlusOV. Het wetsvoorstel ‘Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen’ is per 1 juli 2022 in werking getreden. Uiterlijk 1 juli 2024 is de Gemeenschappelijke Regeling PlusOV aangepast aan de geldende wetgeving.
Product 630 Jeugdzorg in natura Sterke eerste lijn Doel
Ondersteuning en zorg zetten we in als het echt nodig is. Zo licht als mogelijk, maar intensief en duurzaam als het moet. Een sterke eerste lijn is daarvoor essentieel. We steven naar een toegang voor jeugdhulp met deskundigheid, casus- en procesregie en een brede blik.
Inzet
Lichte hulpverlening laagdrempelig en vrij toegankelijk vormgeven. Daarmee voorkomen we onnodig medicaliseren van opvoed- en opgroeiproblematiek en komt er meer tijd en ruimte voor kinderen met complexe problematiek. In 2023 beschikt de gemeente Zutphen over een team van zorgaanbieders die gezamenlijk vorm en gestalte geven aan lichte jeugdhulp. Dit aanbod is laagdrempelig, vrij toegankelijk (na triage) en beschikkingsvrij. Het team werkt vindplaatsgericht en is daar waar de inwoner is, op scholen, bij de huisarts en in de wijk.
De gemeentelijke toegang Jeugd richt zich op het regievoeren bij complexe casuïstiek en blijft verantwoordelijk voor de toegang en toeleiding naar het specialistisch aanbod in het vrijwillig kader.
68
Systeemgericht en integraal werken versterken. Om de gemeentelijke toegang toe te rusten op de toenemende complexiteit van casuïstiek wordt op projectmatige wijze gewerkt aan Programmabegroting 2023 - 2026
professionalisering van Team Jeugd. In een tweejarig ontwikkelplan geven we gestalte aan het verduidelijken van rollen en taken, zijn consulenten toegerust om regie te voeren, zijn werkprocessen geoptimaliseerd, is er uitvoering gegeven aan het deskundigheidsplan en is er meer sturing mogelijk door monitoring en normeringen.
Samenwerking met de jeugdbeschermingsketen optimaliseren. De jeugdbeschermingsketen doet een steeds groter appèl op de ondersteuning van de gemeentelijke toegang Jeugd. Taken die eerder door Veilig Thuis en de jeugdbeschermingsorganisaties werden uitgevoerd verschuiven naar de gemeente. Dit zorgt voor een toenemende uitdaging voor samenwerking en regievoering op complexe zorg.
De toegangsteams Jeugd en Wmo verder trainen in de aanpak van huiselijk geweld van 0-100 jaar en trainen in het opstellen en monitoren van veiligheidsplannen.
Een nieuwe werkwijze voor het meten van cliënttevredenheid ontwikkelen. Ook betrekken we ervaringsdeskundigen bij het tussentijds evalueren van beleid.
Verbetering intensieve jeugdhulpverlening Doel
Kwalitatief goede en betaalbare zorg, kostenbewust, met minder regelgeving.
Inzet
Bij complexe zorgvragen staan veiligheid (zie ook eerste lijn) en het gedachtegoed ‘voor elk kind een thuis’ voorop. We faciliteren de beweging om met zorgaanbieders te komen tot meer passende zorg, minder uithuisplaatsingen en minder kinderen in residentiële jeugdvoorzieningen. Dat doen we door in te zetten op bijvoorbeeld intensieve ambulante ondersteuning thuis en plaatsing in gezinshuizen en pleeggezinnen, en waar nodig op te schalen naar het regionaal expertteam. Met de Zorgregio Midden IJssel Oost Veluwe werken we aan de optimalisatie van de inkoop van Jeugd- en Wmo voorzieningen. In 2023 nemen we een besluit over de inkoopstrategie voor de komende jaren. De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd speelt een rol bij de overwegingen hierbij. Lokaal zetten we in op het verder professionaliseren van contractmanagement, toezicht, budgetsturing en strategisch partnerschap voor transformatie. Daarbij willen we onnodige regelgeving en administratieve lasten voorkomen, en gaan we in gesprek met aanbieders waar twijfels of signalen zijn. De budgetten voor zorg in natura (geïndiceerd) en preventie zijn communicerende vaten. Deze budgetten kunnen flexibel worden ingezet om een verschuiving van maatwerk naar een algemene voorziening te realiseren.
Product 632 Jeugd algemeen Doel
Effectieve en efficiënte ondersteuning lokaal en regionaal.
Inzet Deze productgroep is een verzamelpost voor ondersteuning: de bijdrage aan de Zorgregio
Midden IJssel Oost Veluwe, Jeugd overige uitgaven (tolkkosten, instemmingsverklaringen, medische onderzoeken), monitoring en Jeugdwetvervoer. Daarbij streven we naar 69
Programmabegroting 2023 - 2026
optimalisatie van de samenwerking in de regio en verbetering van de monitoring lokaal en regionaal.
Product 633 Jeugd PGB Doel
Evenveel of minder ouders/kinderen die gebruik maken van een Persoonsgebonden Budget (PGB) voor jeugdhulp.
Inzet
Realisatie beleidsregels die het mogelijk maken om PGB’s efficiënt en effectief in te zetten en alleen waar nodig.
Product 634 Preventie jeugd De visie in het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 is: álle kinderen groeien gezond, veilig en kansrijk op. De focus van het jeugdbeleid ligt op het versterken van het pedagogisch klimaat op scholen, met ouders en in de gemeenschap. We gaan uit van ‘normaliseren’ in plaats van medicaliseren.
Verbinding jeugdhulp en onderwijs Doelen
Kinderen en ouders in het speciaal (basis) onderwijs (SBO en SO) worden beter en sneller ondersteund, waardoor gespecialiseerde hulp wordt voorkomen en verminderd. In het reguliere basis en voortgezet onderwijs (PO en VO) zetten we de beweging ‘van medicaliseren naar normaliseren’ door; we blijven inzetten op versterken van het pedagogisch klimaat zodat minder kinderen geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben.
Inzet
In 2023 realiseren we structurele inzet van jeugdhulp in het SBO en SO op basis van capaciteitsgebonden bekostiging. In 2023 breiden we de pilots jeugdhulp in het PO uit, gefinancierd vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). We monitoren resultaten en werken toe naar structurele inzet van jeugdhulp in alle basisscholen. We evalueren de bestaande inzet van jeugdhulp in het VO met betrokken gemeenten en scholen en werken aan effectieve en efficiënte afspraken over de inzet van jeugdhulp in het VO voor de toekomst.
Jongerenwerk Doelen
70
Jongeren gedragen en voelen zich veilig op school en op straat. Vroegtijdig signaleren en voorkomen van (zware) problemen onder jongeren. Voorkomen van schoolverzuim; om schoolverlaters weer naar school te krijgen staat vertrouwen en het geven van een tweede kans centraal. (Door)ontwikkelen en stimuleren van nieuwe initiatieven, zoals de Techniekfabriek en Walhallab. Programmabegroting 2023 - 2026
Inzet
We verankeren onze stevige inzet op jongerenwerk op straat. We financieren in 2023 (het vergroten van) het aanbod aan activiteiten voor jeugd en jongeren en maken dit aanbod zichtbaar voor jongeren en scholen. We stemmen af met het initiatief van de scholen voor voortgezet onderwijs om jongerenwerk in te zetten. We werken aan goede afstemming met en tussen partners in preventie, onderwijs, werk en zorg zodat verschillende disciplines elkaar goed vinden ter ondersteuning van jongeren in een kwetsbare situatie (Zie ook programma 3).
Speelbeleid Doel
In iedere buurt een veilige en kwalitatief goede plek om te spelen.
Inzet
Het speelbeleid werken we verder uit.
Opvoed- en opgroei ondersteuning Doel
Doorlopende lijn voor opvoed-/opgroeiondersteuning met als doelen versterken psychosociaal welbevinden en minder kinderen die geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben.
Inzet Samen met onze partners voeren we ons preventieplan uit. Daar hoort ook bij het omzetten van geïndiceerde zorg naar een vrij toegankelijke algemene voorziening, waar dat efficiënter en inhoudelijk beter is. Het budget voor preventie en jeugdzorg in natura zijn daarom communicerende vaten. Speerpunten in 2023 zijn: Het realiseren en borgen van een aanbod voor het omgaan met echtscheiding;
71
Lichte hulp anders organiseren;
Het realiseren van een integraal groepsaanbod voor onder andere versterken sociale vaardigheden, omgaan met faalangst, versterken ouderschap;
Het borgen van de integrale aanpak “kansrijke start 1e 1000 dagen”;
Het realiseren van een voorlichtingsaanbod voor gezond opgroeien, waaronder leefstijl;
Het monitoren van Buitenschoolse Opvang plus; Nauwe samenwerking met Participatie op het thema voorkomen armoede in gezinnen; Versterken van kinderopvang en voor-en vroegschoolse educatie (zie programma 3).
Programmabegroting 2023 - 2026
Product 670 Inburgering Doel
Actieve integratie van vluchtelingen en statushouders. Daarbij streven we ernaar dat 90% van alle inburgeraars binnen 10 weken een Persoonlijk plan Inburgering en Participatie heeft.
Inzet
72
Wij nemen onze verantwoordelijkheid bij het huisvesten, integreren en participeren van asielzoekers, statushouders en ontheemden uit Oekraïne. Wij spannen ons in voor asielzoekers en richten ons op realisatie van de taakstelling op huisvesting. We blijven ons met betrokken partners zoals het COA en de woningcorporaties inzetten op het realiseren van de taakstelling van statushouders. Daarnaast blijven we ons inzetten voor het opvangen van ontheemden uit Oekraïne, vanaf oktober 2022 op een locatie aan de Piet Heinstraat. Voor asielzoekers blijven we met het COA volop inzetten op het versterken van integratie en participatie, zo kunnen ze deelnemen aan projecten en meedoen in de lokale samenleving. Met de komst van de Wet Inburgering (WI2021) ligt sinds 1 januari 2022 de regie voor inburgering van statushouders volledig bij de gemeente. In 2023 concentreren we ons op het tijdig starten met de inburgering en het vlot doorlopen van een traject zodat statushouders snel en naar vermogen kunnen participeren in de gemeente Zutphen. Dit doen we door voor elke inburgeraar een op maat gesneden Persoonlijk plan Inburgering en Participatie op te stellen. We blijven inburgeringsplichtigen die onder de oude Wet Inburgering vallen monitoren tot het moment dat zij voldaan hebben aan de inburgeringsplicht.
Programmabegroting 2023 - 2026
Gerelateerde informatie
73
Strategische visie sociaal domein Zutphen 2020 Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2020-2025 Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 Regiovisie Transformatie maatschappelijke opvang, verslavingszorg, openbare geestelijke gezondheidszorg en beschermd wonen GGZ 2017-2022, met regionaal en lokaal actieplan Passende schuldhulp (2021-2023) Beleidsplan Handhaving (2021-2024) Maatwerk en begeleiding naar Waardevol Werk Convenant huisvesting bijzondere doelgroepen 2021-2024
Programmabegroting 2023 - 2026
Financiën Rekening
Raming
Raming
Raming
Raming
Raming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Brandweer
3.222
3.272
3.356
3.354
3.263
3.262
1.710
1.690
1.916
1.864
1.867
1.863
530
Openbare orde en veiligheid Sport
3.084
3.084
3.127
3.065
3.167
3.084
605
Minimabeleid
5.308
3.272
3.480
3.480
3.391
3.391
608
Schulphulpverlening
333
2.387
2.106
2.008
2.008
2.008
610
Inkomensvoorziening
25.648
24.638
24.518
24.417
24.417
24.417
621
Wmo begeleiding
9.693
7.630
7.542
7.056
7.018
7.018
622
4.690
6.024
6.095
6.055
6.055
6.055
1.555
2.516
2.374
2.334
2.334
2.334
5.090
5.026
5.416
5.196
5.188
5.172
625
Wmo huishoudelijke hulp Wmo individuele hulpmiddelen Wmo subsidies en overig Wmo vervoer
659
1.517
1.263
1.315
1.355
1.403
630
Jeugdzorg in natura
19.423
18.764
25.106
24.546
23.346
23.346
632
Jeugd algemeen
846
1.396
1.367
1.317
1.317
1.317
633
Jeugd PGB
177
302
231
231
231
231
634
Jeugd Preventie
2.082
2.605
2.312
2.582
2.582
2.582
670
Inburgering
182
289
332
332
332
332
83.702
84.412
90.541
89.152
87.871
87.815
Brandweer
-313
-59
-60
-60
-60
-60
-239
-6
-9
-9
-9
-9
530
Openbare orde en veiligheid Sport
-1.169
-884
-1.169
-1.160
-1.192
-1.192
605
Minimabeleid
-141
-96
-96
-96
-96
-96
608
Schulphulpverlening
-53
-52
-53
-53
-53
-53
610
Inkomensvoorziening
-23.362
-20.635
-20.635
-20.635
-20.635
-20.635
621
Wmo begeleiding
-148
-420
-1.158
-996
-778
-778
622
-478
-538
-601
-587
-604
-621
625
Wmo huishoudelijke hulp Wmo individuele hulpmiddelen Wmo subsidies en overig Wmo vervoer
-47
-76
-65
-78
-78
-78
74
Programmabegroting 2023 - 2026
Bedragen x € 1.000 Lasten (excl. mutaties reserves) 120 140
623 624
Totaal lasten Baten (excl. mutaties reserves) 120 140
623 624
-3
630
Jeugdzorg in natura
632
Jeugd algemeen
633
Jeugd PGB
634
Jeugd Preventie
670
Inburgering
Totaal baten
-35
-146
-26.134
-22.766
-23.846
-23.674
-23.505
-23.522
399
399
680
680
680
680
-655
-572
-699
-625
-772
-739
-256
-173
-19
55
-92
-59
57.315
61.474
66.677
65.531
64.272
64.232
Mutaties reserves Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal mutaties reserves
75
Programmabegroting 2023 - 2026
Aanvullende informatie Subsidies programma 4 Programma 4
(bedragen *€1)
Subsidieregeling/doel In stand houden van sportaccommodaties.
Subsidiedoel/organisatie Optisport Warnsveld BV, St. Sportaccommodaties Ztp
Raming 2023 € 616.700
Het organiseren van stimuleringsactiviteiten t.b.v. jeugd.
Incidentele Subsidies, St. De Muzehof, St. Sportaccommodaties Ztp
€ 54.800
Sportstimulering, sport, bewegen en meedoen.
Beweegwijs BV, Dans en theaterschool Mars Bentum, De Onderwijsspecialisten, GGD NO Gelderland, Praktijkonderwijs Ztp, St. Klimmendaal, St. Muehof, St. Sportaccommodaties, ZRZV isala, ZVV AZC Incidentele subsidies
€ 240.000
Het stimuleren van incidentele activiteiten die sportdeelname cq sport en bewegen in brede zin bevorderen en bijdragen aan een sportief en levendig sportklimaat. Voorkomen en verminderen van armoede en schulden. St. Voedselbank, St Jeugdfonds gelderland, St. Leergeld Ztp, St. Samenwerkende kerken, St. Verbindingskracht, St. WGDGO Ondersteuning van statushouders en stimuleren integratie. St. Vluchtelingenwerk Oost Gelderland Antidiscriminatie St. Stimenz Overige activiteiten ter versterking van de zelfredzaamheid van de Zutphense inwoners. Onafhankelijke cliëntenondersteuning en ondersteuningsprojecten voor inwoners. Ondersteuning van mensen van dementie en ontlasten van de betrokken mantelzorgers.
Voorkomen en verminderen van eenzaamheid. Versterking van de leefbaarheid van de wijk en inwoners ondersteunen bij zelfredzaamheid.
76
Programmabegroting 2023 - 2026
€ 37.500
€ 181.200
€ 94.300 € 24.700
Incidentele subsidies, St. Slachtofferhulp, St. Hospice, St. Perspectief St. MEE Oost Gelderland, St. Perspectief
€ 235.650
St. Odensehuis, St. De Bovenkamer, St. Sutfene, St. Zorgcomb. Marga Klom Incidentele subsidies diverse instellingen. St. Perspectief
€ 130.400
€ 525.698
€ 55.400 € 2.313.800
Uitvoering geven aan de zorgplicht van de gemeente benoemd in artikel 4.1.1, eerste lid van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Voorkomen en verminderen van schooluitval en jeugdwerkeloosheid.
Versterken van opvoed- en opgroei ondersteuning.
Verbeteren van gezondheid en welzijn.
Het zorgdragen voor veiligheid en naleving van regels door het bevorderen van maatschappelijk gewenst gedrag. Geestelijke gezondheidsdienst
77
Programmabegroting 2023 - 2026
GGD N&O Gelderland, St. Veilig Thuis Noord-Oost Gelderland St. Cornerstone, Vereniging Samenwerkinsverband regio ZTP, GGD N&O Gelderland, St. Walhallab, ZVV AZC, Incidentele subsidies, St. Impulz, St. Perspecrief Zutphen, St. Yunio
€ 305.300
GGD N&O Gelderland, St Yunio, St. Ixta Noa, St. Perspectief Stichting perspectief
€ 1.137.700
GGD N&O Gelderland
€ 75.400
€ 234.600
€ 348.400
€ 40.700
Beleidsindicatoren programma 4 Taakveld
Indicator
eenheid periode Zutphen Provincie Nederland
Bron
Beschrijving
Programma 4. Vitale samenleving
voor alle data-overzichten zie https://zutphen.incijfers.nl/dashboard/beleidsindicatoren-bbv
5. Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters
%
6. Sociaal domein
Banen
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
6. Sociaal domein
Bijstandsuitkeringen
6. Sociaal domein
2016
47,7
46,8
2020
50,8
49,4
RIVM – Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking Zorgatlas van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet 49,3 minstens één keer per week aan sport doet. ZiC BBV
per 1.000 2020 inw 15-64jr 2021
698,6
786
795,9
701,1
792,6
805,5
2020
66
69
68,4
CBS
2020
66,0
69,0
68,4
ZiC BBV
per 10.000 2020 inw 18jr eo 2021
566,4
403,8
459,7
CBS
471,0
324,9
400,3
Lopende reper 10.000 2020 integratievoorzieningen inw 15-65jr 2020
572,8
192,6
202
CBS
572,8
192,6
202,0
ZiC BBV
%
48,7
LISA
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit ZiC BBV betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet ZiC BBV (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Het aantal lopende re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
6. Sociaal domein
Wmo-cliënten met een per 10.000 2020 maatwerkarrangement inw 2021
6. Sociaal domein
% kinderen in uitkeringsgezin
%
6. Sociaal domein
% werkloze jongeren
%
4. Onderwijs Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %
4. Onderwijs Absoluut verzuim
810
691
700
720
600
632
2019
8
5
6
2020
7
5
6
2019
3
2
2
2020
3
2
2
2019
1,9
1,8
2
2020
1,9
1,6
1,7
per 1.000 2019 leerlingen 2020
0,7
2,5
2,4
0,8
2,4
2,7
%
CBS
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van ZiC BBV specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeen CBS
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden ZiC BBV is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. CBS
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen ZiC BBV baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. DUO
Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder ZiC BBV startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019". Ingrado Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of ZiC BBV instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2019' staat voor schooljaar
'2018/2019'.
4. Onderwijs Relatief verzuim
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdbescherming
per 1.000 2019 leerlingen 2019
31
21
26
31
21
26
% van alle 2020 jongeren tot 18 jaar 2021
13,7
11,8
11,9
16,6
13,6
12,9
2020
1,6
1,3
1,2
2021
1,6
?
1,2
%
Ingrado Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd ZiC BBV de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2019' staat voor schooljaar '2018/2019'. CBS
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en ZiC BBV zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. CBS
Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door ZiC BBV de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
%
6. Sociaal domein
Jongeren met delict voor rechter
% 12 t/m 21 jarigen
2020
0,5
0,3
0,4
2021
0,5
?
0,3
2019
1
1
1
2020
1
1
1
CBS
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren ZiC BBV (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. CBS
Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers ZiC BBV van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000
Rekening
Raming
Raming
Raming
Raming
Raming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten (excl. toevoegingen reserves) 911 Geldleningen 913
Effecten
28
57
7
7
7
7
920
Belastingen
628
874
776
777
800
823
921
Algemene uitkering
922
Algemene baten en lasten
2.225
1.798
2.915
2.924
3.545
4.113
960
Overhead
17.821
18.409
20.206
19.983
19.661
19.233
20.702
21.138
23.904
23.691
24.013
24.176
Totaal lasten Baten (excl. toevoegingen reserves) 911 Geldleningen
-23
913
Effecten
-710
-645
-723
-723
-723
-723
920
Belastingen
-16.182
-14.454
-14.829
-14.829
-14.829
-14.829
921
Algemene uitkering
-105.520
-107.217
-117.799
-122.600
-125.766
-118.723
922
Algemene baten en lasten
-521
-137
-138
-138
-138
-138
960
Overhead
-516
-932
-799
-799
-799
-799
-123.472
-123.385
-134.288
-139.089
-142.255
-135.212
Toevoeging reserves
7.673
951
711
6.226
9.557
1.888
Onttrekking reserves
-7.938
-1.947
-1.698
-1.236
-1.048
-788
-264
-996
-987
4.990
8.508
1.100
-103.036
-103.244
-111.371
-110.408
-109.733
-109.935
Totaal baten
Mutaties reserves
Totaal mutaties reserves Saldo Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
82
Programmabegroting 2023 - 2026
Beleidsindicatoren Algemene dekkingsmiddelen Taakveld Indicator Algemene dekkingsmiddelen
eenheid periode Zutphen Provincie Nederland
Bron
Beschrijving
8. Vhrowv
Woonlasten éénpersoonshuishouden
euro
2021
752
740
733 COELO, Groningen Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.
8. Vhrowv
Woonlasten meerpersoonshuishouden
euro
2021
794
800
810 COELO, Groningen Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
8. Vhrowv
WOZ-waarde woningen
1.000 euro 2021
231
281
290
CBS - Statistiek De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Waarde Onroerende Zaken
8. Vhrowv
Nieuwbouw woningen
2021
12,6
8
8,9
ABF - Systeem Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals Woningvoorraad transformaties.
8. Vhrowv
Demografische druk
aantal per 1.000 woningen %
2022
78,4
74
70,3
CBS De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in Bevolkingsstatistiek verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Paragrafen
84
Programmabegroting 2023 - 2026
Lokale heffingen Het wettelijke kader voor de lokale belastingen wordt door de Rijksoverheid vastgesteld. De gemeenteraad bepaalt het plaatselijke belastingbeleid en de tarieven, binnen de wettelijke kaders. Naast belastingen hanteren wij heffingen voor individuele dienstverlening aan de inwoners. De heffingen en belastingen in 2023 zijn:
Onroerende zaak belastingen (OZB) Afvalstoffenheffing Rioolheffing Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting Parkeerbelasting forensenbelasting Diverse leges en rechten
Over de hoogte van de tarieven krijgt u dit najaar een voorstel. We gaan daarbij uit van een verhoging van de belastingen van 2,5% vanwege inflatie. Uitzonderingen hierop zijn de OZB en de Toeristenbelasting. De OZB zal naast de genoemde 2,5% ,vanwege inflatie, met € 35.000 extra worden verhoogd vanwege een bezuinigingsmaatregel uit 2021. Voor de Toeristenbelasting is bij raadsbesluit van 31 mei 2021 (zaaknummer 186226) besloten om deze tarieven tot en met het jaar 2023 te bevriezen op het niveau van de tarieven uit 2021. Verder mogen de opbrengsten van de heffingen voor dienstverlening aan de burger maximaal kostendekkend zijn. Kwijtschelding Wij voeren een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid voor mensen met een inkomen op het niveau van een bijstandsuitkering. Het is mogelijk om gedeeltelijk kwijtschelding te krijgen voor de afvalstoffenheffing en hondenbelasting. Belastingcentrum Tribuut zorgt voor de heffing en invordering van de gemeentelijke heffingen en de uitvoering van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ).
Doelstellingen Correcte en tijdige uitvoering van de wet WOZ, belastingheffing en een kostendekkende bedrijfsvoering.
Onze inzet Onroerende zaak belasting (OZB) De OZB is een algemene heffing die bestaat uit een eigenaren- en een gebruikersdeel. Het gebruikersdeel heffen we alleen voor niet-woningen. Voor 2023 gelden de WOZ-waarden per 1 januari 2022. Door de jaarlijkse herwaardering moeten de OZB-tarieven voor 2023 opnieuw worden berekend en vastgesteld. In 2023 zal de OZB opbrengst stijgen met 2,5% (inflatie). Het voorstel is om de totale OZB opbrengst te verhogen van € 13.725.400 in 2022 naar € 14.104.500 in 2023 85
Programmabegroting 2023 - 2026
Gemeenten kunnen de hoogte van de OZB-tarieven zelf bepalen. Vanaf 2020 is de macronorm vervangen door de benchmark woonlasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). De benchmark vergelijkt voor alle gemeenten binnen een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing. Gemeenten kunnen op basis van deze vergelijking rekening houden bij de ontwikkeling van de lokale lasten. Kostendekkendheid Binnen de gemeentelijke begroting is een aantal producten opgenomen waarvan is bepaald dat deze op begrotingsbasis niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing, marktgelden, lijkbezorgingsrechten en producten waarvoor leges worden geheven. Voor deze producten is een toelichting opgenomen ten aanzien van de wijze waarop de kostendekkendheid wordt bepaald. Deze toelichting is afgestemd op de vereisten in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Afvalstoffenheffing Via de afvalstoffenheffing berekenen wij alle kosten die te maken hebben met het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval, door aan de inwoners. Uitgangspunt is een kostendekkend tarief. De inwoners van Zutphen hebben invloed op hun rekening door goed te scheiden.
Berekening kostendekkende afvalstoffenheffing (bedragen *€)
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen
5.272.900 -105.600 5.167.300 273.600 82.100 950.400 6.473.400 6.473.400
dekkingspercentage 100% Riool- en waterzorgheffing (rioolheffing) De riool- en waterzorgheffing bestaat (vanaf 2021) alleen nog uit een eigenarendeel. Het eigenarendeel is een vastgesteld bedrag op basis van de kosten van beheer en onderhoud aan de riolering, gedeeld door het aantal woningeigenaren en eigenaren van bedrijven in de gemeente. Bij riool- en waterzorgheffing is geen sprake van jaarlijkse indexering met het inflatiecijfer, maar gaat het om kostenverhaal. De gemeente mag maximaal 100% van de gemaakte kosten verhalen op de burger via de rioolheffing. De tariefvoorstellen voor het eigenarendeel leggen wij eind 2022 aan de gemeenteraad voor. 86
Programmabegroting 2023 - 2026
Berekening kostendekkende riool- en waterzorgheffing (bedragen *€)
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen (inclusief verminderingen)
2.580.600 -500 2.580.100 626.400 318.500 204.500 3.729.500 3.729.500
dekkingspercentage 100,00% Leges De gemeente levert op aanvraag van individuele burgers een uiteenlopend pakket aan diensten. Door het heffen van leges verhalen we de kosten die we hiervoor maken in principe op de burger die de dienst afneemt. Voorbeelden zijn het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een vergunning. Net als bij de Rioolheffing en Afvalstoffenheffing geldt dat de tarieven in de Legesverordening maximaal kostendekkend zijn. De kostendekkendheid dient te worden beoordeeld op de verhouding tussen de kosten en opbrengst per titel uit de Legesverordening. Berekening kostendekkendheid van de leges (bedragen *€) Titel 1 Algemene dienstverlening
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen (inclusief verminderingen) Mate van kostendekking
536.129 211.029 747.158 664.130 88,89%
(bedragen *€) Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen (inclusief verminderingen) Mate van kostendekking
87
Programmabegroting 2023 - 2026
1.146.018 627.817 1.773.835 1.472.000 82,98%
(bedragen *€) Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BTW
46.318 35.256
Totale kosten Opbrengst heffingen (inclusief verminderingen)
81.574 33.577
Mate van kostendekking
41,16%
Parkeren
Voor het parkeren zijn er 2 soorten heffingen: 1. parkeergelden via betaald parkeren en parkeervergunningen 2. boetes De opbrengst van de parkeergelden en parkeervergunningen zullen met 2,5% stijgen, voor parkeerboetes volgen wij de landelijk vastgestelde maximale bedragen. Kwijtscheldingsbeleid Als iemand met schulden door geldproblemen de opgelegde heffing niet kan betalen, kan hij in aanmerking komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en hondenbelasting. In de begroting zijn daar voor 2023 de volgende bedragen voor opgenomen:
€ 296.000 voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing € 20.200 voor kwijtschelding van de hondenbelasting.
Net als in voorgaande jaren kunnen we vooraf kwijtschelding verlenen op basis van de gegevens van het landelijke Inlichtingenbureau van het Ministerie van Sociale Zaken. Hierbij geeft een inwoner vooraf toestemming om zijn gegevens zoals die bij de landelijke overheid bekend zijn, te gebruiken voor de kwijtscheldingsaanvraag. Als voldaan wordt aan de kwijtscheldingsnormen wordt automatisch vooraf kwijtschelding verleend. Aanvragers die geen automatische kwijtschelding krijgen, omdat bijvoorbeeld niet alle gegevens konden worden gecheckt, kunnen achteraf een aanvraag indienen. Soms wijzen we een aanvraag af vanwege een te hoog inkomen en/of een te hoog vermogen.
88
Programmabegroting 2023 - 2026
Financieel overzicht Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) brengt jaarlijks een woonlastenmonitor uit. Het COELO is het kennisinstituut op het gebied van lokale en regionale lasten. Volgens deze woonlastenmonitor liggen de woonlasten (2022) in Zutphen iets onder het landelijk gemiddelde. In Zutphen bedragen de woonlasten per huishouden € 894 terwijl de gemiddelde landelijke woonlasten liggen op € 904. Bij de berekening van de woonlasten gaat het COELO uit van de tarieven OZB +afvalstoffenheffing+ rioolheffing. Bij de berekening van de hoogte van de OZB is uitgegaan van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde van € 314.925. Lokale lastendruk
2022 Zutphen
(bedragen *€)
Landelijk gemiddelde
OZB
419
380
Afvalstoffenheffing rioolheffing
324 151 894
317 207 904
totaal
Hieronder staat een vergelijk van de woonlasten per huishouden binnen het samenwerkingsverband Tribuut gebaseerd op de tarieven in 2022: Woonlasten per huishouden (bedragen *€)
2022 Zutphen Apeldoorn
Epe
Lochem
Voorst
OZB
419
438
372
330
481
Afvalstoffenheffing rioolheffing totaal
324 151 894
290 191 919
238 186 796
269 333 932
216 218 915
De geraamde kosten van kwijtschelding van de belangrijkste gemeentelijke heffingen in Zutphen zijn: Kwijtschelding (bedragen *€)
Afvalstoffenheffing rioolheffing hondenbelasting
89
Programmabegroting 2023 - 2026
2022
2023
265.100
296.000
19.700
20.200
De geraamde opbrengst van lokale belastingen en heffingen in Zutphen zijn Opbrengsten belastingsoort
(bedragen *€)
2022
2023
13.725.400
14.104.500
306.000 89.600
313.900 91.800
(water)toeristenbelasting afvalstoffenheffing
174.000 6.164.300
174.000 6.473.400
rioolheffing haven- en opslaggelden
3.776.400 12.000
3.729.500 12.300
marktgelden lijkbezorgingsrechten leges parkeerbelastingen forensenbelasting totaal
143.300 359.400 1.936.900 2.655.300 35.500 29.378.100
146.300 368.400 1.950.500 2.721.700 11.400 30.097.700
OZB hondenbelasting precario
90
Programmabegroting 2023 - 2026
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Doelstellingen Wij hebben een actueel risicoprofiel en een actueel overzicht van het weerstandsvermogen. Risicomanagement is integraal onderdeel van de werkzaamheden. Medewerkers zijn risicobewust en kunnen passende beheersmaatregelen nemen. Door het inzicht in de risico's kunnen de raad, het college en de organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen.
Onze inzet We actualiseren in 2023 twee keer het gemeentebrede risicoprofiel. Bij werksessies om de risicoprofielen te actualiseren worden medewerkers gevraagd risico's, de gevolgen en de beheersmaatregelen te benoemen. De risico’s voeren we in softwareprogramma Naris in. Hierdoor hebben we een actueel beeld van de risico's voor de totale gemeente en het hieraan gerelateerde weerstandsvermogen.
Financieel overzicht Zomer 2022 zijn de risico's geïnventariseerd. In de volgende tabel staat de top 10 van risico's met de grootste financiële impact, gerangschikt op percentage van invloed. Nr Risico
Kans
Financieel Invloed gevolg maximaal
1
Voor de meerjarige onderhoudskosten van De Hanzehof zijn onvoldoende middelen beschikbaar gesteld.
95%
€ 3.500.000 43.13%
2 3
Claims als gevolg van juridische procedures. 60% Sociaal Domein Jeugdzorg: Beperkte sturingsmogelijkheden op 95% budgetten. De zorgbehoefte en daaraan gerelateerde kosten kunnen hoger uitpakken door een toename van de zorgvraag, de complexiteit daarvan, de beperkte invloed op externe verwijzers en de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Het maximale financiële gevolg van € 1.500.000 bestaat uit: 1. de bezuinigingsopgave van € 300.000 en 2. toename van de zorgvraag € 500.000.
€ 4.200.000 17.84% € 800.000 7.18%
4
Een vereniging of instelling kan niet meer voldoen aan de betalingsverplichting voor rente en aflossing van de lening waarvoor de gemeente een garantie heeft afgegeven.
50%
€ 1.000.000 4.76%
5
Door onvoldoende interne capaciteit/uitval van medewerkers en het 50% nog niet op orde zijn van de interne beheersing, is het beheer van huur-, opstal- en erfpachtovereenkomsten onvoldoende geborgd. Hierdoor bestaat het risico dat niet alle inkomsten gerealiseerd worden.
€ 300.000 1.52%
91
Programmabegroting 2023 - 2026
6
Sociaal Domein Participatie: Beperkte sturingsmogelijkheden op de 30% kosten van uitkeringen en bijzondere bijstand. Doordat het gaat om open einderegelingen staat op voorhand niet vast in welke mate er een beroep op wordt gedaan. Het meerjarig financieel perspectief voor Participatie is onzeker, ook omdat het rijk regelmatig wetgeving wijzigt en nieuwe taken bij gemeenten neerlegt. Het aandeel inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt neemt relatief gezien toe. Door een nieuwe Cao voor beschut werk kunnen de kosten van beschut werk stijgen.
€ 650.000 1.47%
7
Kosten voor uitkeringen van ex-medewerkers omdat de gemeente verplicht eigenrisicodrager is voor de Werkloosheidswet (WW). Langdurige uitval van computersystemen door hacken en gijzelsoftware.
50%
€ 250.000 1.33%
20%
€ 1.000.000 1.31%
De in de meerjarenbegroting extra opgenomen bedragen voor prijscompensatie kunnen onvoldoende zijn om stijgende prijzen te compenseren. Het gaat hier om prijzen voor bouwmaterialen, grondstoffen en energie.
30%
€ 500.000 1.16%
10 De prijzen van lopende ICT-contracten kunnen significant stijgen. De leverancier stopt met een ICT-product dat in gebruik is bij de gemeente.
50%
€ 250.000 1.13%
8 9
Totalen Totaal maximaal financieel gevolg top 10 risico's: € 12.450.000 Totaal maximaal financieel gevolg overige risico's: € 10.400.000 Totaal maximaal financieel gevolg alle risico's: € 22.850.000 De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige risico-inventarisatie (voor de jaarrekening 2021) zijn: Risico nummer 3 (Sociaal Domein: Jeugdzorg) is gestegen van 30% kans op een maximaal financieel gevolg van € 600.000 naar 95% kans op een maximaal financieel gevolg van € 800.000. Het risico is gestegen omdat de kans groot is dat de taakstelling van € 300.000 in de begroting 2023 niet wordt gerealiseerd. Er zijn twee nieuwe risico's in de top tien: Nummer 5 : Beheer van huur-, opstal- en erfpachtovereenkomsten. Nummer 9: Stijgende prijzen. Het risico met betrekking tot het Sociaal Domein: Wmo is verlaagd van 50% kans op een maximaal financieel gevolg van € 500.000 naar 50% kans op een maximaal financieel gevolg van € 250.000. Door de verlaging staat het risico niet meer in de top tien.
Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie doen we omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 22.850.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Het is voor 90% zeker dat alle
92
Programmabegroting 2023 - 2026
risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 8.566.865. Dit is dan ook onze benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is met € 643.917 gestegen. Bij de vorige risico-inventarisatie bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit namelijk € 7.922.948. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die we hebben om de risico's in financiële zin af te dekken. De berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is gebaseerd op de stand per 1 januari 2023. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen * € 1) Algemene reserve
€ 19.423.484
Raming voor onvoorzien Reserve exploitatieresultaten grondbedrijf (niet geblokkeerd deel)* Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
€ 141.000 €0 € 19.564.484
Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is, moet de relatie worden gelegd tussen: 1. de financieel gekwantificeerde risico's en 2. de daarbij de gewenste en de beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaande figuur laat de relatie zien: Risico's
Weerstandscapaciteit
Bedrijfsproces, Financieel
Algemene reserve
Letsel / Veiligheid
Raming voor onvoorzien
Materieel, Milieu
Reserve exploitatieresultaten grondbedrijf
Personeel / arbo
(niet geblokkeerd deel)
Product
↓
↓
Weerstandsvermogen
93
Programmabegroting 2023 - 2026
Ratio weerstandsvermogen Als we de benodigde weerstandscapaciteit, die uit de risicosimulatie voortvloeit, afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit, ontstaat als uitkomst de volgende ratio:
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
€ 19.564.484 € 8.566.865
= 2,3
In het gemeentelijk beleid is vastgelegd dat de ratio weerstandsvermogen minimaal 1,5 moet zijn. Onderstaande normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwerking met de Universiteit Twente. De formele ratio van onze gemeente valt per 1 januari 2023 in klasse A. Dit duidt op uitstekend. A B C D E F
>2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6
Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Verloop van de ratio Onderstaand figuur laat het verloop zien van de ratio weerstandsvermogen en de –capaciteit.
Toelichting bij de X-as (horizontale as): deze as is opgesteld op basis van de chronologische volgorde van het maken van het gemeentelijk risicoprofiel. Dus in het kalenderjaar 2019 maken we in het voorjaar het risicoprofiel voor de jaarrekening 2018 (R2018) en in het najaar het risicoprofiel voor de 94
Programmabegroting 2023 - 2026
begroting 2020 (B2020). In het voorjaar van 2020 maken we het risicoprofiel voor de jaarrekening 2019 (R2019) en in het najaar maken we het risicoprofiel voor de begroting 2021 (B2021). In chronologische volgorde wordt het dan R2018, B2020, R2019, B2021 et cetera. Verplichte financiële kengetallen Financiële kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting/jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Gemeenten zijn verplicht onderstaande financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij ministeriële regeling is vastgesteld hoe de kengetallen worden berekend en hoe deze in de begroting en jaarrekening moeten staan. Kengetal
Jaarrek.
Netto schuldquote
2021 60%
2022 81%
2023 71%
2024 66%
2025 58%
2026 56%
51% 27% 2% 2% 99%
72% 20% 1% 1% 100%
65% 25%
60% 28%
52% 32%
49% 32%
-2%
-3%
-3%
-2%
1% 100%
3% 100%
5% 100%
1% 100%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Signaleringswaarden verplichte financiële kengetallen Er is geen wettelijke normering voor de kengetallen. Het Ministerie van BZK heeft samen met enkele provincies, waaronder de provincie Gelderland, signaleringswaarden opgesteld waaraan de kengetallen kunnen worden getoetst. De signaleringswaarden zijn in 3 categorieën verdeeld, waarbij categorie A als minst en categorie C als meest risicovol wordt bestempeld. Netto schuldquote
<90%
90-130%
>130%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen <90%
90-130%
>130%
Solvabiliteitsratio Grondexploitatie
>50% <20%
20-50% 20-35%
<20% >35%
Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit
begr. én mjr.>0% begr. of mjr.>0% <95% 95-105%
begr. én mjr.<0% >105%
Op verzoek van de auditcommissie worden de relevante financiële kengetallen ook grafisch weergegeven.
95
Programmabegroting 2023 - 2026
96
Programmabegroting 2023 - 2026
Toelichting financiële kengetallen Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote laat de hoogte van de schuldenlast van de gemeente zien ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft geen probleem te zijn. Een hoge schuld kan ontstaan doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden kunnen vervolgens weer doorgeleend zijn aan derden die op hun beurt weer aflossen. Dan hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen De netto schuldquote wordt gecorrigeerd voor alle doorgeleende gelden zodat we weten hoeveel geld er is doorgeleend. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Als er een hoge schuld is en veel eigen vermogen, hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Daar is bijvoorbeeld sprake van als een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van de gemeente.
Grondexploitatie Als gemeenten leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een project hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van deze schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningbouwprojecten kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Wanneer de grond tegen de prijs van landbouwgrond is aangekocht, loopt een gemeente relatief gering risico. Het is dus belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of grondexploitatie kan bijdragen aan de verlaging van de schuld. Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en 97
Programmabegroting 2023 - 2026
moet die worden afgewaardeerd dan leidt dit tot een lager eigen vermogen en dus een lager solvabiliteitsratio. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing van een lening) te dekken. Belastingcapaciteit De onroerende zaakbelasting (OZB) is voor gemeenten de belangrijkste eigen belasting inkomst. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan landelijk gemiddelde tarieven. In de Meicirculaire van het Gemeentefonds staat een overzicht met de (ontwikkeling van de) gemiddelde lastendruk van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden.
Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt ook gekeken naar de rioolen afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet gebruikt wordt. Niet verplichte financiële kengetallen Naast de verplichte financiële kengetallen wordt op advies van de Auditcommissie een aantal niet verplichte financiële kengetallen opgenomen. Deze kengetallen worden gebruikt voor het op hoofdlijnen inzichtelijk maken van de financiële positie van de gemeente Zutphen. Exploitatieresultaten Totale lasten Totale baten Resultaat vóór bestemming Storting in reserves Onttrekking aan reserves Saldo inzet reserves Resultaat na bestemming reserves
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek. Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
179.850 175.832 177.366 176.800 180.020 195.883 188.717 184.344 182.834 -170.217 -173.698 -184.897 -188.621 -180.404 -194.938 -193.960 -192.968 -184.159 9.633 2.134 -7.531 -11.821 -384 945 -5.243 -8.624 -1.325 11.672 10.208 6.415 12.218 4.745 3.071 8.575 11.905 4.237 -19.366 -15.623 -9.086 -11.068 -4.361 -4.016 -3.332 -3.281 -2.912 -7.694 -5.415 -2.671 1.150 384 -945 5.243 8.624 1.325 1.939
-3.281
-10.202
-10.671
-
-
-
-
-
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek. Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een voordelig resultaat
Reserves/eigen vermogen
98
Programmabegroting 2023 - 2026
2018 6.081 37.270 -1.939 41.412
2019 5.380 30.616 3.281 39.277
2020 5.381 31.225 10.202 46.808
2021 10.156 37.802 10.671 58.629
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek. Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2018 43.351 -1.939 8.663 131.768 181.843 180.792 27.371 208.163
2019 35.996 3.281 10.204 132.756 182.237 177.144 27.924 205.068
2020 36.606 10.202 11.834 123.166 181.808 178.603 15.554 194.157
2021 47.958 10.671 13.555 111.545 183.729 180.686 7.392 188.078
2022 58.480 14.216 111.904 184.600 197.295 2.853 200.148
2023 57.535 12.782 111.545 181.862 213.947 2.853 216.800
2024 62.777 12.283 111.545 186.605 209.232 -871 208.361
2025 71.401 12.451 111.545 195.397 202.311 -1.605 200.706
2026 71.725 13.665 111.545 196.935 193.789 -2.217 191.572
-26.320
-22.831
-12.349
-4.349
-15.548
-34.938
-21.756
-5.309
5.363
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek.
Jaarrek. Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2018 27.371 -9.522
2019 27.924 -3.002
2020 15.554 -4.973
2021 7.392 -3.294
2022 2.853 -313
2023 -871 -313
2024 -1.605 -313
2025 -2.217 -313
2026 -870 -313
11.338
5.494
4.973
3.294
3.625
3.625
3.625
3.625
3.625
5.541
3.267
3.138
4.855
4.794
4.768
4.741
4.715
4.689
Algemene reserve Bestemmingsreserves Jaarresultaat Totaal eigen vermogen
2022 19.423 39.057 58.480
2023 18.924 38.611 57.535
2024 24.439 38.338 62.777
2025 33.285 38.116 71.401
2026 33.462 38.263 71.725
Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat
Financiering Reserves/eigen vermogen Jaarresultaat Voorzieningen Schulden op lange termijn Beschikbare middelen Vaste bezittingen Voorraden Vastgelegd op lange termijn Nog te financieren/ kortlopende financiering Bedragen x € 1.000
Een negatief bedrag is een nadelig resultaat
Risico's bouwgronden Voorraden onderhanden werk Verliesverwachtingen (Netto Contante Waarde) Voorzieningen voor verliezen Reserve GZ exploitatieresultaten Bedragen x € 1.000
Een negatief bedrag is een nadelig resultaat
99
Programmabegroting 2023 - 2026
Onderhoud kapitaalgoederen Doelstellingen
Goede wegen en openbare verlichting in stand houden. De afvalwaterketen beheren en in stand houden, ter bescherming van de volksgezondheid. Het grond-, hemel- en oppervlaktewater doelmatig beheren. Daarbij houden we rekening met de klimaat- en duurzaamheidsopgaven. De civieltechnische kunstwerken veilig houden. Het openbaar groen zo beheren dat het optimaal bijdraagt aan de leefbaarheid van de openbare ruimte en aan de ecologie in de gemeente. De gebouwen van de gemeente efficiënt en duurzaam onderhouden met zorg voor de toekomst. Veiligheid en gebruiksvriendelijkheid zijn daarbij gewaarborgd. Een evenwichtige vastgoedportefeuille die een bijdrage levert aan de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen.
Onze inzet Beheer en onderhoud openbare ruimte
We zetten in opdat alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte zijn opgenomen in beheersystemen, waarvan een groot aantal gegevens ook geografisch digitaal gekoppeld zijn.
We beheren al onze kapitaalgoederen zo integraal mogelijk, om daarmee maximale doelmatigheid en efficiëntie te bereiken. Daarvoor beschikken we per onderdeel over beheer- en onderhoudsplannen die minimaal eens per jaar op elkaar worden afgestemd. Waarbij tegelijkertijd een doorkijk wordt gemaakt voor de komende jaren. Hierin is het beheer van een aantal kapitaalgoederen leidend en waarbij andere kapitaalgoederen qua beheer en onderhoud volgend zijn. Rioolvervanging en wegenonderhoud zijn de belangrijkste parameters voor de onderhoud- en/of vervangingsopgave. In de nabije toekomst komt de opgave rondom energietransitie hier als belangrijke integrale opgave bij.
De hele openbare ruimte moet schoon, heel, veilig en leefbaar zijn. Voor het centrum en de winkelcentra is beeldkwaliteitsniveau (netheidsonderhoud) A vastgesteld. Voor de rest van de gemeente geldt niveau B. Deze kwaliteitsniveaus staan weergegeven in de Beeldkwaliteitscatalogus van de Openbare Ruimte van het CROW.
Bij onderhoud, beheer en (her)inrichting stemmen we zo nodig af met vakgebieden als sport en beweging, jeugdbeleid en preventiebeleid jeugdcriminaliteit.
Samenwerking/participatie
100
Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte betrekken we steeds meer omwonenden. Werken we steeds meer samen met bewoners in instellingen. Zo ruimen bijvoorbeeld cliënten van Zozijn zwerfvuil op in delen van de stad. Ook hebben wij afspraken gemaakt met individuele inwoners om delen van de wijk schoon te houden of kleine groenvakken te onderhouden die grenzen aan hun eigen tuin. Het gaat dan om het “netheidsonderhoud”.
Binnen het groenonderhoudsbestek dat in 2020 door een drietal aannemers is aangenomen is participatie een belangrijk gunningscriterium geweest. Helaas is door de coronacrisis het
Programmabegroting 2023 - 2026