Veiligheidsbeeld gemeente Zundert

4.2 Brandveiligheid

Dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruikstechnische brandveiligheid van bepaalde soorten gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op de voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen zien gemeente, brandweer en omgevingsdienst toe op pro-actie en preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden. 4.2.1 Cijfermatig beeld Monitor integrale veiligheid

44

4.2.2 Beeld partners De focus ligt met name op verminderd tot niet zelfredzame gebruiksfuncties. Hier zijn minder zelfredzame personen aanwezig die bij brand hulp nodig hebben. Met name jongereninstellingen hebben aandacht nodig, uit ervaring blijkt dat zij niet buiten staan ten tijde van een brand. Daarnaast is Amarant in Rijsbergen nog een blijvend aandachtspunt. Hier is nog niet voor alle objecten een gebruiksvergunning afgegeven door de gemeente. De intentie is om dit in 2022 volledig af te werken. Brandveiligheid rondom kampeerterreinen/recreatieparken vragen ook aandacht. Zijn alle vergunningen op orde en is er inzichtelijk of en hoeveel arbeidsmigranten hier wonen? De brandweer heeft over het algemeen geen goed beeld over de hoeveelheid arbeidsmigranten. Dit heeft gevolgen voor de repressie aangezien er bij een brand geen beeld is hoeveel personen daadwerkelijk zich bevinden in een pand of op een (recreatie)terrein. In Zundert is momenteel geen goed beeld van de status van awareness op het vlak van brandveiligheid. In andere gemeenten wordt gewerkt met ambassadeurs. Dit zijn lokale vrijwilligers met kennis op het gebied van de woonomgeving en kunnen worden ingezet bij bewustwordingsactiviteiten voor de woonomgeving en huisbezoeken. Op dit vlak is nog winst te boeken in Zundert. Ook is aandacht gevraagd voor de algehele bluswatervoorzieningen in de gemeente.

De oproep van de brandweer om deze op te nemen in de risicokaart om dit goed in beeld te houden en hierover het gesprek te kunnen voeren of het afdoende is bij aanpassingen in de openbare ruimte. Lijnen in Zundert zijn informeel waardoor je elkaar snel weet te vinden. Nadeel hiervan is wel dat niet altijd alles goed op papier staat. Veel kennis zit in de hoofden bij de partijen. 4.3 Externe veiligheid

Bij dit thema staan de risico’s van gevaarlijke stoffen centraal. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt in inrichtingen en vervoerd via weg, water, spoor, lucht en buisleidingen. Te onderscheiden zijn het ‘groepsrisico’ (GR) en het ‘plaatsgebonden risico’ (PR). In beide gevallen gaat het om dodelijke ongevallen buiten de grens van de inrichting met de gevaarlijke stoffen van de inrichting of de infrastructuur. 4.3.1 Beeld partners Dagelijks vindt er transport van gevaarlijke stoffen plaats over de weg, het water, het spoor en ondergronds via buisleidingen. Daarnaast worden gevaarlijke stoffen geproduceerd, bewerkt, opgeslagen of mee gewerkt. Uiteraard zijn er regels verbonden aan het werken met of vervoeren van gevaarlijke stoffen. Ondanks alle genomen maatregelen kan er altijd een ongeval plaatsvinden waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen. Daar moet het bedrijf zelf zich op voorbereiden, maar ook de hulpdiensten en de overheid. Dit komt om die reden dan ook terug in de op te stellen omgevingsplannen. Er wordt gewerkt met een risicokaart. Afgelopen jaar is gebleken dat de risicokaart niet actueel was. Hiervoor zijn interne procesafspraken gemaakt hoe de risicokaart up to date te houden en is een actualisatieslag gemaakt waardoor deze nagenoeg volledig actueel is. Op basis van deze kaart leveren wij onze input aan de OMWB en de VRMWB.

Kwetsbare objecten worden in beeld gebracht. De brandweer heeft deze daardoor ook paraat. Er komen wel eens vragen binnen van inwoners/ontwikkelaars die een locatie voor ogen hebben en of dat dan past gezien de risicokaart en de afstanden tot andere gebouwen in de omgeving. Dit soort zaken worden ook besproken met de OMWB en VRMWB. Zo is bijvoorbeeld eens een vraag binnen gekomen of een kinderopvang geplaatst kon worden in de buurt van de transportzone Meer. Dit is 45

ook een onderdeel binnen het ruimtelijk traject waarbij er geen signalen zijn dat dit niet goed zou lopen. Verder is er een samenwerking met de OMWB die toezicht houdt op de bijzondere instellingen in het kader van externe veiligheid en dat loopt ook goed. We hebben tot heden nog geen signaal gehad dat n.a.v. een melding of constatering er een link ligt met externe veiligheid. 4.4 Crisisbeheersing

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio’s en Besluit veiligheidsregio’s) maar zijn verplicht deze taken te laten uitvoeren door de veiligheidsregio, met uitzondering van het onderdeel bevolkingszorg (i.e. de ‘gemeentelijke processen’) van de crisisbeheersingsorganisatie. Dit onderdeel wordt door de gemeente, in samenwerking met andere gemeenten en de veiligheidsregio, op peil gebracht en gehouden. Monitor integrale veiligheid

4.4.1 Beeld partners In veiligheidsregio bereiden gemeenten zich voor op rampen en crises. De veiligheidsregio stelt een risicobeeld op en op basis daarvan worden maatregelen getroffen (proactief, preventief, preparatief, repressief). Crises (met name fysieke rampen) worden binnen de veiligheidsregio bestreden. Dit wordt voorbereid door middel van planvorming (werkwijze conform GRIP) en opleiden en oefenen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het onderdeel bevolkingszorg. Dit wordt per gemeente voorbereid, maar ook op samengewerkt in districtelijk en in regionaal verband. Echter, komen incidenten buiten GRIP om vaker voor. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om incidenten binnen het sociaal domein of het openbare orde en veiligheidsdomein. In deze gevallen wordt veelal gewerkt op basis van improvisatie. Daar ligt ook de kracht. Tegelijkertijd is daar ook winst te boeken door dit beter voor te bereiden en te werken met een proces. Ook de gemeenten binnen de veiligheidsregio hebben als visie om zich beter voor te bereiden op alle mogelijke incidenten. De komende periode moet dit verder worden uitgewerkt.

46

5. Integriteit en veiligheid Binnen het veiligheidsveld integriteit en veiligheid vallen de thema’s polarisatie en radicalisering, integriteit en georganiseerde criminaliteit. 5.1 Polarisatie en radicalisering

Bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van de burgers. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. Stromingen die op die manier kunnen radicaliseren, zijn bijvoorbeeld: rechts-extremisme, islamisme/jihadisme, dierenrechtenradicalisme, asielrechtenradicalisme, links-extremisme. 5.1.1 Beeld partners De laatste jaren zitten we in een fase waarin vanwege diverse maatschappelijke thema´s polarisatie toeneemt. Of het nu gaat om de zwarte piet discussie, de huidige woningmarkt of het wel of niet vaccineren tegen Covid-19, in alle gevallen worden de tegenstellingen tussen groepen verstevigd. Zo was de laatste anderhalf jaar dit duidelijk te zien tijdens de coronapandemie in relatie tot de landelijke ingevoerde maatregelen. De coronacrisis heeft het geloof in complottheorieën versterkt en het vertrouwen in de overheid onder groepen verlaagt, maar ook verstevigd bij andere groepen.

Dit is een landelijk beeld waarbij uit de gesprekken naar komt dat dit ook lokaal binnen de gemeente Zundert speelt, maar dat het niet erg zichtbaar is/ het zich niet erg uit. Dat komt ook doordat veelal deze zaken zich in de digitale arena plaatsvinden. Momenteel is er geen goed beeld van de polarisatie binnen de gemeente Zundert, maar zijn er wel zorgen omtrent de verharding die landelijk lijkt te zijn in voor- en tegenstanders op vele onderwerpen welke de komende tijd niet lijken te verminderen. Vanuit dat beeld blijft het van belang om goed in contact te blijven met de verschillende doelgroepen. Dat is niet per se een veiligheidsthema, maar wel een maatschappelijk thema. 5.2 Ondermijning / georganiseerde criminaliteit

Bij dit thema gaat het om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich manifesteren in gemeenten/op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan drugsgerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen en vastgoedfraude, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Mogelijk dat de fenomenen zich concentreren op bepaalde locaties zoals recreatieparken, bedrijventerreinen, buitengebied, waarbij deze locaties aangewezen kunnen zijn als zgn. ‘handhavingsknelpunten’. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving. De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (misbruik) maken van gemeentelijke voorzieningen en beschikkingen (vergunningen en aanbestedingen). Sprake kan zijn van verweving van onder- en bovenwereld.

47

5.2.1 Cijfermatig beeld Monitor integrale veiligheid

Dumplocaties en productie-opslaglocaties synthetische drugs: aantal in 2020 (bron: politie) 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0

4 3 2 2 1 1

1

1 0 0

1 1 0 0

Dumplocaties synthetische drugs

0 0

0 0

Productie-opslaglocaties synthetische drugs

Hennepkwekerijen: aantal in 2020 45 40 39

35 30 25 20 15 10 5

12 1

7

2

4

1

5

4

0

Ontmanteling hennepkwekerijen

48

Gestarte RIEC-casussen: aantal in 2020 8 7 7

6 5 4 3 2 1

0

1

0

0

1

0

1

0

0

Gestarte RIEC-casussen

Misdrijven geweld tegen politie-ambtenaren en Veilige Publieke Taak: aantal in 2020 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

78

0 2

9 1

0 0

84

2 3

Misdrijven geweld tegen Politie-ambtenaren

7 8

3 0

16 5

5 1

Misdrijven Veilige Publieke Taak

49

Enquête Samen Zundert

In welke mate voelt u zich onveilig door ideologische groepen Veilig

20

Onveilig

6

Niet veilig en onveilig

26

Niet van toepassing

34

Heel veilig

10

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

40

In welke mate voelt u zich onveilig door radicalisering Veilig

21

Onveilig

12

Niet veilig en onveilig

28

Niet van toepassing

25

Heel veilig

10

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

50

In welke mate voelt u zich onveilig door druggerelateerde criminaliteit Veilig

11

Onveilig

27

Niet veilig en onveilig

36

Niet van toepassing

11

Heel veilig

4

Heel onveilig

8 0

5

10

15

20

25

30

35

40

In welke mate voelt u zich onveilig door mensenhandel Veilig

21

Onveilig

3

Niet veilig en onveilig

28

Niet van toepassing

32

Heel veilig

12

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

In welke mate voelt u zich onveilig door witwassen Veilig

19

Onveilig

4

Niet veilig en onveilig

33

Niet van toepassing

31

Heel veilig

9

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

51

In welke mate voelt u zich onveilig door vastgoedfraude Veilig

19

Onveilig

5

Niet veilig en onveilig

30

Niet van toepassing

33

Heel veilig

9

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

In welke mate voelt u zich onveilig door motorbendes Veilig

22

Onveilig

2

Niet veilig en onveilig

29

Niet van toepassing

32

Heel veilig

11

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

In welke mate voelt u zich onveilig door misbruik vergunningen Veilig

21

Onveilig

8

Niet veilig en onveilig

31

Niet van toepassing

30

Heel veilig

6

Heel onveilig

1 0

5

10

15

20

25

30

35

52

5.2.2 Beeld partners Ondermijning is een veelomvattend thema wat zeker ook speelt in de gemeente Zundert. Hoewel de cijfers niet hoog zijn en vergeleken met andere gemeenten Zundert positief scoort, voedt dat ook juist weer de zorgen op dit thema. Is er goed zicht op dit thema binnen de gemeente, worden signalen van ondermijning herkend en actief gemeld? Er zijn de afgelopen jaren wel hennepkwekerijen en drugslabs opgerold. Er is geen goed beeld van problematiek op recreatieparken. Wel zijn er signalen van misstanden op recreatieparken (zie ook paragraaf 2.5.1), zorgen omtrent vitaliteit en het houden aan wet- en regelgeving. Het beeld is dat niet te lang gewacht moet worden met de aanpak van de betreffende recreatieparken omdat problematiek complexer en groter lijkt te worden naar mate het langer duurt voor in gezamenlijkheid met de partners mee aan de slag wordt gegaan. Hierin moet ook de samenwerking gezocht met worden met het beleidsveld economie om vanuit vitaliteit naar recreatieparken te kijken en veiligheid naar de basis op orde. Daarnaast wordt ook de samenwerking gezocht met andere thema´s zoals huisvesting arbeidsmigranten (met welke gesteldheid zitten zij daar?) en vanwege de overspannen woningmarkt zijn er signalen dat mensen permanent op een recreatiepark wonen. Afgelopen jaar is de gemeentelijke weerbaarheid t.o.v.

ondermijning geanalyseerd conform de piramide fitte gemeente. Uit deze analyse kwam naar voren dat de gemeente Zundert over een aanpak ondermijning beschikt dat zich in de derde fase bevindt. In deze fase is de aanpak van ondermijning al voor een groot gedeelte ingebed in de organisatie. Van belang is dat de bewustwording binnen de organisatie geborgd blijft en de interne informatiepositie te verstevigen. Tevens is het in deze fase van belang om ook maatschappelijke bewustwording te creëren. Deze punten die uit de analyse kwamen, worden herkend en wordt ook al mee aan de slag gegaan. Het gaat hierbij wel om zaken die langdurige/blijvende aandacht behoeven en waarin nog stappen gemaakt kunnen worden. Op regionaal en landelijk niveau is te zien dat er fraude wordt gepleegd met steunmaatregelen van de overheid en dat er zorgfraude wordt gepleegd op het gebied van PGB budgetten. Binnen Zundert zijn er nog geen concrete signalen, maar gezien het landelijk beeld, is het van belang om hier samen met de partners ook blijvend aandacht aan te schenken en barrières op te werpen. Verder wordt ervaren dat het soms lastig is samen te werken met diverse ketenpartners omdat je informatie met elkaar moet delen terwijl niet alle informatie gedeeld mag worden wat de aanpak van ondermijning wel zou vergemakkelijken.

Daarbij is het soms lastig om de juiste balans te vinden tussen veiligheid (aanpak ondermijning) en privacywetgeving. Ook vanuit de agrarische sector zijn er signalen dat er misstanden zijn; mensen worden benaderd door malafide personen om leegstaande schuren te huren. Daarbij is ook bekend dat niet iedereen dit durft te melden vanuit de angst voor represailles. Dit geldt overigens niet alleen voor de agrarische sector, maar überhaupt voor het melden van misstanden binnen het thema ondermijning. Als mensen eenmaal ingaan op wat wordt aangeboden door malafide personen, komen mensen daar ook weer moeilijk van los. Aangezien Zundert een groot buitengebied heeft, maakt dat het thema vitaal buitengebied een belangrijk thema is om preventief en repressief waar nodig op in te zetten. In de gesprekken met de dorpsraden en buurtpreventie komt naar voren dat veel mensen signalen van ondermijning niet herkennen en als men het wel herkend niet iedereen dit durft te melden uit angst voor represailles. Hierover zou sterker gecommuniceerd moeten worden waarop men moet letten en hoe men anoniem kan melden. Ook de behoefte om extra voorlichting op het thema 53

ondermijning (met onderliggende thema´s) is geuit. Dit vooral omdat ondermijning een containerbegrip is waarin veel mensen de onderliggende thema´s niet kennen en daardoor mogelijk ook signalen missen. 5.3 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Schending van integriteit kan samenhangen met belangenverstrengeling maar ook het gevolg zijn van ‘niet-intentionele’ verrommeling van processen. In dit laatste geval ontstaat de integriteitschending min of meer ‘per ongeluk’. Integriteitschendingen kunnen gevolgen hebben voor de lokale veiligheid doordat bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven (vergunning voor onveilige gebouwen of bedrijfsvoering), criminele groepen bewegingsruimte krijgen (onvolkomen BIBOB-procedures), ambtenaren of bestuurders kwetsbaar worden voor verdere aantastingen van hun integriteit. 5.3.1 Beeld partners De gemeente Zundert is een kleinschalige gemeente waarbij een ons kent ons cultuur heerst, dus bestuurlijke weerbaarheid is en blijft een thema. Welke informatie wordt wanneer gedeeld en andere bronnen/ingangen om zaken voor elkaar te krijgen en belangenverstrengeling, zijn thema´s waaraan blijvend aandacht geschonken moet worden in de ambtelijke organisatie en gemeenteraad. Het beeld is dat het nu goed gaat op dit vlak en dat moeten worden vastgehouden.

Er is een BIBOB-beleid binnen de gemeente en deze wordt momenteel opnieuw geactualiseerd n.a.v. nieuwe mogelijkheden. Hier komt niet een specifiek beeld uit naar voren waarop meer aandacht aan moet worden geschonken. Belangrijk om je instrumenten actueel te houden om zo barrières op te kunnen werpen om malafide praktijken tegen te kunnen gaan.

54

6. Zorg en veiligheid De beleidsthema´s zorg en veiligheid zitten sinds een aantal jaar nadrukkelijker naast elkaar aangezien een groot aantal thema´s beide velden raakt; denk aan personen met verward gedrag, huiselijk geweld, woonoverlast enzovoorts. Samenwerkingsverbanden zoals het zorg en veiligheidshuis is een plek waar partners vanuit de verschillende ketens samenkomen om casuïstiek te bespreken. 6.1 Cijfermatig beeld

Monitor integrale veiligheid

Meldingen vermoedens huiselijk geweld: absoluut aantal in 2020 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1780

570 410

370 50

195

160

40

120

Meldingen vermoedens huiselijk geweld (Veilig Thuis)

Aantal meldingen vermoedens huiselijk geweld per 10.000 inwoners in 2020 120

105 94

100

82

88

80 60 40

39

48

48

58

29

20 0

Aantal meldingen vermoedens huiselijk geweld

55

Casusregie door Veilig Thuis en opgelegde huisverboden: aantal in 2020 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

41 29

5 0 0

2

1 3

0 0

Casusregie door Veilig Thuis

2 4

3 3

9 7

3 3

Opgelegde huisverboden Veilig Thuis

Incidenten overlast verward/ overspannen persoon: aantal in 2020 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1628

20

175

11

75

437

158

377

73

Incidenten overlast verward/overspannen persoon

Aantal incidenten overlast verward/ overspannen persoon per 10.000 inwoners in 2020 120 100 80 60 40 20 0

100

88 20

31

16

73 28

67

33

Aantal incidenten overlast verward/overspannen persoon

56

Enquête Samen Zundert

In hoeverre ervaart u overlast van personen met verward gedrag in uw buurt? 100

77

80 60 40 20

17 3

0 Geen antwoord

Soms

Zelden of nooit

57

6.2 Beeld partners Het beeld bij de partners is dat het thema huiselijk geweld wel binnen Zundert voorkomt, maar niet zo veel; mogelijk zelfs minder vergeleken met de andere gemeenten vanuit het district. Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat het best vaak voorkomt vergeleken met de andere gemeenten binnen het district. De samenwerking met Veilig thuis op het gebied van huiselijk geweld kan soms beter. Niet alle partners hebben altijd het gevoel dat casussen op een goede manier worden opgepakt en dat de regie ook opgepakt wordt. Binnen Zundert lossen veel mensen hun problemen zelf op of proberen dat in eerste instantie zelf op te lossen. Dat is ene kant positief want mensen zijn daardoor zelfredzaam, maar aan de andere kant zit hier het knelpunt in dat wanneer mensen met hun problemen komen, het gelijk een zware casus is. Hierbij is het beeld dat de partners niet altijd op tijd een melding bij Veilig Thuis doen, maar pas als de problemen dermate heftig zijn waardoor het een complexe casus is. Er wordt gewerkt conform het afwegingskader. Met het afwegingskader worden afwegingen gemaakt om wel of geen hulp te bieden. Als hulp nodig is, gaat het dus eigenlijk altijd al om complexe casuïstiek. Met andere woorden; tussen partners is een wisselend beeld op het vlak van verwachtingen.

Enerzijds ingegeven vanuit het idee om zaken vroegtijdig op te willen pakken en anderzijds opschalen wanneer het nodig is. Daarnaast is er nog winst te boeken als het gaat om kennis van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en het volgen van de juiste stappen, zowel bij ons intern als bij onze ketenpartners. Personen met verward gedrag is in veel gemeenten een groot probleem. Er zijn veel meldingen van overlast door personen met verward gedrag. Dit kost de politie veel capaciteit en de personen met verward gedrag krijgen dan niet de hulp die zij nodig hebben. Dit landelijke beeld, speelt in mindere mate in de gemeente Zundert. Er zijn meldingen en cases van personen met verward gedrag, maar het aantal is beperkt. Het gaat in Zundert vaak om verwarde ouderen door dementie. Vanuit de verschillende kernen komt tegelijkertijd terug dat zij juist een oogje in het zeil houden bij dementerende ouderen/de sociale controle is hoog. Zo wordt bij de buurtsuper gelet dat niet te veel bederfelijke zaken worden gekocht en bij niet bederfelijke zaken is de afspraak gemaakt dat de kinderen dit mogen terugbrengen. Op het gebied van burenruzies is het beeld dat dit wel eens voorkomt, maar dat het vaak meevalt. Zaken zijn vaak redelijk makkelijk op te lossen eventueel met buurtbemiddeling of een wijkagent die bemiddelt. De samenwerking met het zorg- en veiligheidshuis verloopt goed.

Er zijn weliswaar weinig casussen vanuit Zundert, maar dat klopt ook met het beeld van andere partners dat dit niet direct nodig is. Vanuit verschillende gesprekken met partners komt terug dat het beeld (zonder dat dit onderbouwd kan worden) is dat ouders uit Zundert zelf zaken proberen op te lossen en pas later op de lijn komen (bij het CJG) voor hulp waardoor de casus vaak al geëscaleerd is. Tenslotte valt op dat het aantal casussen ouderenmishandeling toeneemt (niet allen in Zundert, maar ook in de regio). De uitdaging ligt er om deze problematiek aan te pakken en op welke wijze en met welke partners je dit het best kunt doen. Hiervoor zijn de eerste contacten inmiddels wel gelegd bij Veilig thuis, maar moeten daar nog wel verder in investeren.

58

7. Cybercrime & gedigitaliseerde criminaliteit Binnen het veiligheidsveld cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit vallen alle onderwerpen waarvan sprake is van een digitale vorm van (on)veiligheid. 7.1 Cijfermatig beeld Monitor integrale veiligheid

Slachtofferschap cybercrime totaal: trend in % inwoners 16 14 14

13

12

13

11

10 8

7 6

6 4 2 0 Breda

Zundert 2016

2017

2019

Slachtofferschap cybercrime per categorie % inwoners in 2019 7 6 6 5

5

5

5 4

4

4 3 2 1 1 0 0 Breda

Zundert

Percentage slachtoffers cyberpesten

Percentage slachtoffers hacken

Percentage slachtoffers identiteitsfraude

Percentage slachtoffers koop- of verkoopfraude

59

Enquête Samen Zundert

Aantal van 21. Van welke cyberdelicten bent u de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geweest? Online bedreiging, Identiteitsfraude Koop- en verkoopfraude Helpdeskfraude, Phising Geen slachtoffer Credit card gegevens gestolen 0

2

4

6

8

10

12

14

Heeft u hier aangifte gedaan bij de politie? 60 48

50 40 30 20 10

4

0 Ja

Nee

Waarom heeft u wel / geen aangifte gedaan? 14

13

12 10 10 8 6 4 4 2 2

1

1

1

0 Geen zaak voor Geen slachtoffer Geen zin / tijd Helpt toch niets Lukte niet om de politie aangifte te doen

Al opgelost

Schuld- of schaamtegevoel

60

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van koop- en verkoopfraude Niet van toepassing

1

Neutraal

32

Klein

21

Heel klein

26

Heel groot

2

Groot

5

Geen antwoord

10 0

5

10

15

20

25

30

35

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van hacken Niet van toepassing

1

Neutraal

40

Klein

18

Heel klein

17

Heel groot

2

Groot

12

Geen antwoord

7 0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van cyberpesten Niet van toepassing

4

Neutraal

25

Klein

21

Heel klein

34

Heel groot

2

Groot

2

Geen antwoord

9 0

5

10

15

20

25

30

35

40

61

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van phishing Niet van toepassing

1

Neutraal

30

Klein

19

Heel klein

22

Heel groot

2

Groot

13

Geen antwoord

10 0

5

10

15

20

25

30

35

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van online oplichting met financiële schade Niet van toepassing

2

Neutraal

32

Klein

23

Heel klein

20

Heel groot

2

Groot

9

Geen antwoord

9 0

5

10

15

20

25

30

35

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van sexting Niet van toepassing

6

Neutraal

23

Klein

17

Heel klein

38

Heel groot

2

Groot

1

Geen antwoord

10 0

5

10

15

20

25

30

35

40

62

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van online bedreiging Niet van toepassing

2

Neutraal

30

Klein

21

Heel klein

29

Heel groot

3

Groot

2

Geen antwoord

10 0

5

10

15

20

25

30

35

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van identiteitsfraude Niet van toepassing

1

Neutraal

40

Klein

18

Heel klein

22

Heel groot

1

Groot

4

Geen antwoord

11 0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

35

40

Hoe groot acht u de kans dat u het komende jaar in de gemeente Zundert slachtoffer wordt van helpdeskfraude Niet van toepassing

2

Neutraal

35

Klein

17

Heel klein

24

Heel groot

1

Groot

7

Geen antwoord

11 0

5

10

15

20

25

30

63

In hoeverre heeft u vertrouwen in de gemeente over de omgang met uw persoonlijke gegevens? Vertrouwen

47

Veel vertrouwen

5

Geen vertrouwen

9

Een beetje vertrouwen

36 0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

7.2 Beeld partners Cybercrime is een thema dat de afgelopen jaren enorm is toegenomen. Dat is een landelijk beeld. De klassieke misdrijven nemen af en de digitale criminaliteit neemt toe. Het raakt inwoners en ondernemers. Daarbij is het lastig om doelgroepen te liëren aan gedigitaliseerde criminaliteit. Welke delicten komen vaker voor binnen de gemeente Zundert en elke doelgroep is daarvan vaker slachtoffer? Tegelijkertijd komt terug uit de gesprekken met partners waaronder de dorpsraden dat het thema cybercrime niet erg leeft, danwel dat hier niet veel signalen over worden gedeeld. Mensen krijgen geregeld wel eens foute appjes of Sms’jes, maar niet bekend of iemand ook daadwerkelijk slachtoffer is geworden. Schaamte om slachtoffer te zijn geworden is een mogelijkheid waarom dit niet bekend is. Omdat het beeld van welke doelgroepen vaker slachtoffer worden van bepaalde gedigitaliseerde criminaliteit nog ontbreekt, is het lastig om de juiste aanpak hierop in te zetten. Wel komt vanuit het algemene beeld naar voren dat bij WhatsApp fraude / phising ouderen vaker slachtoffer worden. Naast het beeld naar buiten (onze inwoners en ondernemers) moet de gemeente zich ook voorbereiden en beschermen tegen digitale aanvallen op gemeentelijke netwerken.

64

8. Trends/ontwikkelingen Hieronder een aantal trends en ontwikkelingen die uit de gesprekken met de partners naar voren zijn gekomen. Sommige van de trends/ontwikkelingen zijn landelijk en hoeven niet altijd zich nu ook al voor te doen binnen Zundert. Het kan zijn dat hier nog geen beeld van is of dat deze ontwikkeling pas later zich uit. Criminaliteit in relatie tot sociaal maatschappelijke problematiek De aanpak van ondermijning en georganiseerde criminaliteit staat bij het Rijk, provincie, regio´s en veel gemeenten opgenomen als prioriteit. Ondermijning is echter een thema dat erg breed is qua onderwerpen niet altijd even goed zichtbaar waardoor het een complex thema is. De gevolgen van ondermijning kunnen groot zijn voor de veiligheid en daarmee ook de leefbaarheid in de leefomgeving. Hierdoor is het niet alleen een veiligheidsprobleem, maar ook een sociaal maatschappelijk probleem. Dat vraagt naast een veiligheidsaanpak ook om een sociaal maatschappelijke aanpak. Dat neemt met zich mee dat meer gewerkt moet worden aan bewustwording bij inwoners. Kwetsbare ondernemers of mensen in het buitengebied met schuren die voorheen gebruikt werden voor het werken op het land kunnen benaderd worden door criminelen. Een voorstel dat te mooi lijkt om waar te zijn, is ook vaak te mooi om waar te zijn. Eenmaal deze stap gezet, kom je er niet makkelijk meer uit.

De uitdaging ligt op het vlak om mensen bewust en weerbaar te maken. De aanpak van veiligheidsproblemen is verbreed tot de aanpak van problematiek voortkomend uit sociaal maatschappelijke problemen. Dit zie je bijvoorbeeld terug in onderwerpen op het vlak van arbeidsmigranten, polarisatie, aanpak personen met verward gedrag en opvang vluchtelingen. Informatie gestuurd werken Verschillende databronnen bijeen brengen en daar een beeld uit halen waarop je je aanpak kunt opstellen en uitvoeren is een ontwikkeling die de afgelopen jaren is gestart en verder ontwikkeld. Meer data betekent dat je meer moet kunnen analyseren en interpreteren. Dit vraagt andere competenties, maar brengt ook nieuwe inzichten in veiligheidsproblemen. Je kunt hiermee beter veiligheidsproblemen in beeld brengen. Een belangrijk thema hierbinnen is echter wel dat je de informatie die je deelt, dat het ook rechtmatig en doelmatig gebeurt. Data kan van verschillende partijen komen, maar niet alle data mag gedeeld worden. Aanpak complexe problematiek Afgelopen anderhalf tot twee jaar leven en werken meer mensen thuis, hebben minder sociale contacten, minder afleiding en meer onzekerheid. Spanningen lopen eerder op en dat kan leiden tot meer fysiek, psychisch of seksueel geweld achter de voordeur. Een ontwikkeling dat niet direct hoeft te eindigen wanneer het sociale leven weer meer op gang komt.

De juiste hulp bieden aan mensen/gezinnen waar dit soort problematiek speelt is een belangrijk thema voor de komende tijd. Burgerparticipatie Een ontwikkeling dat al geruime tijd aan de gang is, maar wel steeds groter/belangrijker wordt om te werken aan onder andere veiligheid. Inwoners hebben een grote rol in de veiligheid en leefbaarheid van de eigen woonomgeving. De meeste delicten worden opgelost door middel van inwoners. Ook gezien de ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke thema´s gelieerd aan de versterking van polarisatie in met name op digitale platforms en in mindere (maar wel toenemende) mate aantal demonstraties is burgerparticipatie een belangrijk thema om op in te blijven zetten.

65

Sluitende aanpak casuïstiek zorg en veiligheid Het aantal personen met verward gedrag is de afgelopen jaren (landelijk gezien) enorm gestegen. Elke dag komen er meldingen bij de politie binnen over mensen die met hun verwarde gedrag voor overlast zorgen of een acuut gevaar vormen voor zichzelf of hun omgeving. Deze mensen hebben zorg nodig en daarvoor is een sluitende aanpak noodzakelijk. Daarmee kan de politie ook meer inzet plegen op het vlak van criminaliteit. Het hebben van een sluitende aanpak blijft ook gelden voor het thema nazorg ex-gedetineerden en de aanpak van criminele families. Voor het laatste thema geldt dat het op de een of andere manier doorbroken moet worden dat jongeren binnen een criminele familie automatisch dezelfde kant op gaan. Maar ook samenwerking tussen het RIEC (ondermijning) en het zorg- en veiligheidshuis (criminaliteit en zorg) is hierin een belangrijk thema. Wat dat betreft sluit deze trend ook aan bij de trend criminaliteit in relatie tot sociaal maatschappelijke problematiek. Omgevingswet Met de komst van de omgevingswet veranderen zaken binnen het ruimtelijk domein. Dit kan gevolgen hebben voor de (fysiek) veilige leefomgeving van inwoners. De wijze waarop in de toekomst de omgeving wordt ingericht heeft gevolgen voor de veiligheid in de leefomgeving.

Risico’s op brand, incidenten met gevaarlijke stoffen, overstroming of risico’s bij extreem weer moeten worden meegewogen bij de keuzes over de inrichting, het ontwerp en het gebruik van de leefomgeving. Gezien de landelijke maatschappelijke opgaven die ook in regionaal en lokaal verband moeten worden meegenomen is het van belang om vooruit te kijken. Maatschappelijke opgaven als gevolgen van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen de omgeving flink veranderen. Deze veranderingen nemen ook nieuwe, onbekende en gecombineerde risico’s met zich mee. Juist vanwege deze reden moeten veiligheidsaspecten meegewogen worden in de omgevingsvisie en -plan om zo structureel en vroegtijdig veiligheidsaspecten mee te nemen in de inrichting en het gebruik van de openbare ruimte. Criminaliteit bij duurzaamheidsprojecten Waar nieuwe ontwikkelingen zijn en veel geld te verdienen is, zijn criminelen ook te vinden. Ze maken veelal misbruik van beschikbare subsidies voor duurzaamheidsprojecten en daarom ligt er bij steeds meer gemeenten de focus om hier voldoende aandacht aan besteden.

66