Veiligheidsbeeld gemeente Zundert
Tekst van het document
Veiligheidsbeeld 2021 Gemeente Zundert concept
1
Inhoud Algemeen veiligheidsbeeld ..................................................................................................................... 3 1. Veilige woon- en leefomgeving........................................................................................................... 5 1.1 Sociale kwaliteit ........................................................................................................................ 5 1.2 Fysieke kwaliteit ........................................................................................................................ 7 1.3 Objectieve veiligheid ............................................................................................................... 12 1.4 Subjectieve veiligheid ............................................................................................................. 20 2. Bedrijvigheid en veiligheid ................................................................................................................ 27 2.1 Veilig winkelgebied ..................................................................................................................... 27 2.2 Veilige bedrijventerreinen ..........................................................................................................
28 2.3 Veilig uitgaan/horeca .................................................................................................................. 29 2.4 Veilige evenementen .................................................................................................................. 30 2.5 Veilig toerisme ............................................................................................................................ 31 3. Jeugd en veiligheid ............................................................................................................................ 33 3.1 Jeugdoverlast en– criminaliteit ................................................................................................... 33 3.2 Alcohol, drugs en jeugd............................................................................................................... 38 3.3 Veilig in en om school ................................................................................................................. 40 4. Fysieke veiligheid .............................................................................................................................. 42 4.1 Verkeersveiligheid.......................................................................................................................
42 4.2 Brandveiligheid ........................................................................................................................... 44 4.3 Externe veiligheid........................................................................................................................ 45 4.4 Crisisbeheersing .......................................................................................................................... 46 5. Integriteit en veiligheid ..................................................................................................................... 47 5.1 Polarisatie en radicalisering ........................................................................................................ 47 5.2 Ondermijning / georganiseerde criminaliteit ............................................................................. 47 5.3 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit ......................................................................................... 54 6. Zorg en veiligheid .............................................................................................................................. 55 7. Cybercrime & gedigitaliseerde criminaliteit ..................................................................................... 59 8.
Trends/ontwikkelingen ..................................................................................................................... 65
2
Algemeen veiligheidsbeeld Kijkende naar Zundert vanuit een veiligheidsbril is Zundert over het algemeen genomen een veilige gemeente waar veel mensen zich ook veilig voelen. Van oudsher zijn alle dorpskernen dorpen waar het ons kent ons principe groot is. Ondanks dat dit de laatste jaren mogelijk wat is afgenomen, geldt dit principe nog steeds. Door een sterke verbondenheid tussen bewoners vanwege een sterk verenigingsleven en de buurtschappen vanuit het bloemencorso is er een hoge mate van sociale cohesie en controle. Dit maakt dat meer geaccepteerd wordt tussen bewoners, bewoners elkaar makkelijker aanspreken bij misstanden (bijvoorbeeld geluidsoverlast) en men elkaar ook sneller helpt als dat nodig is (men zorgt voor elkaar). Tegelijkertijd zit hier ook een risico aan verbonden. Door veel zaken zelf onderling op te lossen, zijn zaken niet altijd in beeld en zijn casussen wanneer dit gemeld wordt bij bijvoorbeeld de gemeente vaker zwaarder/complexer van aard. Ook kan door groepsdruk meer oogluikend worden toegelaten i.p.v. dat men elkaar aanspreekt op misstanden. Zundert kent een sterk en breed netwerk aan buurtpreventisten. Zowel via whatsapp groepen als buurtpreventisten die fysieke rondes door de buurt doen en misstanden melden.
Dit levert dan ook een sterke bijdrage aan een veilig Zundert aangezien je nu veel meer personen hebt die meekijken, gesignaleerde misstanden melden en andere bewoners informeren. Vanuit het veiligheidsbeeld komen ook een aantal thema’s naar voren wat de komende periode meer aandacht behoeft, te weten; - Ondermijning - Cybercrime - Voorkomen van criminele aanwas en preventie jeugd (waaronder ook gebruik van alcohol/drugs) - Interne werkwijzen/trends Ondermijning Ondermijning is een thema dat op veel verschillende niveaus onder aandacht is en ook aandacht vraagt. Het gaat hierbij om een breed begrip waaronder veel verschillende criminele activiteiten vallen. Voor Zundert geldt dat hierin aandacht moet worden geschonken aan vitaal buitengebied en vitale recreatieparken. Vanuit het veiligheidsbeeld komt naar voren dat er signalen zijn dat er misstanden zijn op recreatieparken (permanente bewoning, zorgen om bewoners, geen goed zicht wat er precies speelt) en in het buitengebied (hennepkwekerijen, drugslabs). Verder komt naar voren dat meldingsbereidheid onder druk staat vanwege de angst om slachtoffer te worden. Voor beide thema’s geldt dat hier verschillende soorten veiligheidsthema’s kunnen spelen en dat het meer om gebieden gaat waar zorgen zijn, dan specifieke thema’s.
Ook geldt dat dit bij uitstek een sociaal maatschappelijk probleem is wat in breder verband vanuit verschillende beleidsterreinen opgepakt moet worden. Cybercrime Cybercrime is een thema waarbij het landelijke beeld is dat dit de afgelopen jaren enorm is toegenomen. De klassieke criminaliteit neemt af en gedigitaliseerde criminaliteit neemt toe en raakt verschillende doelgroepen. Hetgeen wat het nog complex maakt is dat daders niet in de buurt (en zelfs niet in Nederland) hoeven te wonen. Het beeld moet de komende tijd verder opgebouwd worden. Momenteel bestaat dit alleen nog uit gegevens vanuit monitoren. Om die reden is nog niet in beeld welke delicten nu vaker worden gepleegd en welke doelgroepen vaker slachtoffer worden. 3
Er is nog veel onbekendheid bij inwoners over dit thema; op het gebied van vormen van gedigitaliseerde criminaliteit als de mogelijkheid en risico’s om slachtoffer te worden. Voorkomen van criminele aanwas en preventie jeugd (waaronder gebruik van alcohol en drugs) Dit thema komt positief naar voren vanuit het veiligheidsbeeld. Er is weinig sprake van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Hiervoor wordt ook nadrukkelijk ingezet op vroeg signalering en de sociale controle binnen Zundert zal hier ook een positieve bijdrage aan hebben. Dit niveau willen we de komende jaren vasthouden. Wel wordt een toename van drugsgebruik onder jongeren bij horecagelegenheden en bij evenementen (landelijk beeld) gesignaleerd. Een van de redenen is dat jongeren/feestgangers lang willen feesten en drugs goedkoper is dan alcohol. Op het vlak van veiligheid zit bij het gebruik van drugs door jongeren niet direct een probleem, maar kan vanuit gezondheid bezien anders liggen. Drugs dat (vaker) gebruikt wordt, moet ook geproduceerd en verkocht worden. Daar zitten wel veiligheidsrisico’s aan verbonden. Wel kunnen gebruikers van bepaalde soorten drugs (sneller) agressiever zijn wat tot problemen kan leiden in de horeca, op een evenement of in de openbare ruimte. Trends/ontwikkelingen Een aantal veiligheidsproblemen staan niet meer op zich.
Het gaat hierbij om een onderdeel binnen sociaal maatschappelijke problemen. Dat betekent dat niet alleen gefocust moet worden op veiligheidsproblemen, maar dit breder opgepakt moet worden om daarmee ook de veiligheid te verbeteren. Zo heeft de omgevingswet en de implementatie daarvan gevolgen voor het veiligheidsniveau en bijvoorbeeld het handhavingskader bij veiligheidsproblematiek. Of moet je bij de aanpak van misstanden op recreatieparken dit meer bekijken vanuit de vitaliteit waarin veiligheid een onderdeel is. Op die wijze kun je duurzaam werken naar gezonde en veilige (in dit geval) recreatieparken. Daarnaast is er de ontwikkeling van het informatie gestuurd werken, waarin verschillende databronnen gebruikt worden om effectiever en efficiënter veiligheidsproblemen aan te pakken. Dat betekent een andere werkwijze dan nu. Uiteraard moet dit wel binnen de kaders vanuit privacy.
4
1. Veilige woon- en leefomgeving In dit veiligheidsveld staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid. 1.1 Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk of kern heeft betrekking op de ‘intermenselijke relaties’ in een buurt, dat wil zeggen: tussen bewoners en eventueel andere aanwezige personen. Belangrijke aspecten van de sociale kwaliteit zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, de mate van informele sociale controle, e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, drank- en drugsoverlast, overlast van prostitutie en overlast van zwervers. 1.1.1 Cijfermatig beeld Conflictbemiddeling en burenruzie Indicator Bron: Politie 2017 2018 2019 Jaar - Achtmaal 0 0 2 - Klein-Zundert 1 1 0 - Rijsbergen 16 10 7 - Wernhout 12 8 3 - Zundert 7 11 11 Totaal 36 30 23
2020 1 4 18 3 19 45
Overlast door personen Indicator
Bron: Politie Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
3 9 94 2 64 172
0 15 37 5 35 92
6 8 48 9 40 111
10 30 31 7 78 156
Geluidsoverlast Indicator
Bron: Politie Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
2 1 24 1 19 47
0 3 11 1 21 36
5 1 24 3 10 43
1 1 38 7 27 74
5
Drugs dealen Indicator
Bron: Politie Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
2 2 14 2 14 34
1 1 8 4 15 29
3 0 7 5 6 21
1 0 7 1 11 20
Enquête Samen Zundert Hoe vaak is er sprake van overlast van uw buren in uw buurt? 80 70 60 50 40 30 20 10 0
74
14
8
1 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
6
In hoeverre is er sprake van overlast door personen in uw buurt? 100 78
80 60 40 20
16 3
0 Geen antwoord
Soms
Zelden of nooit
1.1.2 Beeld partners Conflictbemiddeling en burenruzies vormen vaak de bron van overlastmeldingen. Het beeld vanuit de partners is dat het aantal burenruzies en conflictbemiddelingen relatief gezien niet vaak voorkomen binnen de gemeente Zundert. Ook in gesprekken met dorpsraden wordt dit herkend. De acceptatie tussen bewoners -zeker in de buitengebieden- is erg hoog. Daarbij scoren de verschillende kernen ook hoog op het gebied van sociale cohesie. Men kent elkaar vanuit het verenigingsleven of vanuit de buurt. Dat zie je ook terug in het zelf oplossen van problemen, het op elkaar letten en het aantal mensen dat participeert binnen buurtpreventie. De stijging van het aantal overlastmeldingen heeft mogelijk een verband met de corona pandemie. Inwoners bevonden zich vaker in de eigen woning wat mogelijk kan leiden tot irritaties doordat vaker omgevingsgeluiden worden waargenomen die je normaliter niet hoort doordat mensen dan op kantoor/school/enzovoorts zijn. Daarnaast is er een aantal gezinnen waar vaker iets speelt tussen gezinsleden of buren. Dit uit zich ondanks dat het voor betrokkenen wel erg vervelend is- niet in zware casussen. Op het gebied van geluidsoverlast scoort Zundert laag ten opzichte van het gemiddelde van WestBrabant.
Uit de cijfers en de beelden van partners blijkt dat geluidsoverlast en -hinder voornamelijk voortkomt vanuit verkeer en in mindere mate corsotenten. Vanuit de gesprekken met de dorpsraden komt naar voren dat zo nu en dan wel eens een feestje is, maar dit over het algemeen al bekend is. Doordat het hierbij niet om structurele feestjes gaat, accepteert men dit sneller van elkaar. Daarbij, mocht de overlast te erg worden, kunnen inwoners elkaar makkelijker aanspreken omdat men elkaar kent. Verder valt op dat het aantal meldingen geluidsoverlast in Rijsbergen relatief hoog ligt. Waarom dit hoger uitvalt, is niet bekend. 1.2 Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft logischerwijs betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving, in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Meest algemeen gaat het bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt, gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn dan onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d.. Inbreuk op de fysieke kwaliteit maken onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. 1.2.1 Cijfermatig beeld De Leefbaarometer geeft inzicht in de leefbaarheid in alle bewoonde wijken, buurten en straten in Nederland.
De Leefbaarometer laat zien hoe de situatie van de leefbaarheid er is en hoe die zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. In 2018 scoorde gemeente Zundert hoger dan het landelijk gemiddelde. 7
Vernieling Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
Indicator
2017
2018
2019
2020
2 5 25 6 21 59
4 3 11 8 14 40
1 2 20 9 33 65
2 2 15 7 20 46
Monitor integrale veiligheid
8
Enquête Samen Zundert Hoe vaak is er sprake van rommel in uw buurt? 50
45
45 40 35
30
30 22
25 20 15 10 5 0 Soms
Vaak
Zelden of nooit
Is er sprake van straatmeubilair, zoals vuilnisbakken, bankjes of bushokjes, dat vernield is in uw buurt? 60
53
50 40
35
30 20 10
6
3
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
Is er sprake van bekladde muren of gebouwen in uw buurt? 66
70 60 50 40 30
24
20 10
6 1
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
9
Belangrijkste probleem in de buurt Hondenpoep
1
Inbraken schuren / loodsen
1
Personen met verward gedrag
1
Bekladde muren of gebouwen
1
Hinder horecagelegenheden
2
Agressief rijgedrag
2
Vandalisme
2
Dronken mensen op straat
3
Overlast door jongeren
4
Parkeerproblemen
6
Overlast door buren
4
Rommel op straat
8
Drugsgebruik of drugshandel
16
Te hard rijden
36 0
5
10
15
20
25
30
35
40
60
70
Slachtofferschap laatste 12 maanden Straatroof
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 3
Gevaarlijk gedrag in het verkeer Gevaarlijk gedrag in het verkeer Vernieling gedeelte van de tuin Inbraak bedrijfsterrein Straatroof Fietsendiefstal Overlast van buren Diefstal van spullen op het erf Autodiefstal / diefstal uit auto
6 Geen slachtoffer
58 0
10
20
30
40
50
10
Heeft u hier aangifte gedaan bij de politie? 60
52
50 40 30 20 10 10 0 Ja
Nee
Reden geen aangifte Geen beleid voor dus heeft geen nut
1
Aangekaart maar wordt niet opgepakt
1
Uit angst of wraak
1
Al opgelost
1
Geen zaak voor de politie
1
Lukte niet om aangifte te doen
2
Het was niet zo belangrijk
4
Het helpt toch niets
12
N.v.t.
16 0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
1.2.2 Beeld partners Het aantal vernielingen fluctueert de laatste jaren. Het beeld vanuit de monitor integrale veiligheid geeft een positief beeld voor Zundert vergeleken met Breda1. Uit een intern leefbaarheidsonderzoek dat is uitgevoerd in de buitengebieden is gebleken dat inwoners van de gemeente geen extra voorzieningen willen in hun eigen woonomgeving. Ook is gebleken dat een derde van de inwoners behoefte heeft aan het inzetten van zichtbare handhaving om de veiligheid te vergroten. Andere opties zijn het verbeteren van de verlichting en de wegen. Uit verschillende gesprekken komt naar voren dat het aantal vernielingen (ondanks de fluctuerende cijfers) laag is/niet vaak voorkomen. Om de zoveel tijd is er wel eens sprake van een aantal vernielingen, waarbij het beeld leeft dat dit veelal door jongeren na het uitgaan wordt gedaan. Vaak wordt dit door bewoners onderling opgelost/worden de betreffende personen erop aangesproken. Er komen wisselende beelden naar voren omtrent zwerfafval en afvaldumpingen. Zo geven sommige dorpsraden aan dat zij het beeld hebben dat het aantal de afgelopen jaren lijkt te zijn afgenomen. Intern vanuit de Servicedienst komt het beeld naar voren dat het aantal niet is afgenomen, maar dat 1
De andere gemeenten binnen het district hadden geen gegevens waardoor op dit vlak alleen met Breda vergeleken kan worden.
11
zij direct acteren op meldingen. Het gaat hierbij om meldingen als afvalzakken die op verkeerde dagen aan straat worden gezet, huisraden die aan straat worden gezet en sloopafval. Daarnaast kwam een specifieke casus naar voren wat valt onder het thema fysieke kwaliteit; zo zijn er zorgen om een sloot (het waterschap) die vergeleken met de grond eromheen een stuk lager ligt en door de steile helling in relatie met de kinderrijke buurt zorgen dat een kind daar in valt. Daarnaast zijn er veel ratten gesignaleerd bij de betreffende sloot. 1.3 Objectieve veiligheid Bij dit thema gaat om de diverse, veelvoorkomende vormen van criminaliteit in de buurt, wijk, gemeente. Soorten criminaliteit die in elk geval bepalend zijn en uitgewerkt dienen te worden in de analyse, zijn woninginbraak, voertuigcriminaliteit en geweldscriminaliteit (waaronder huiselijk geweld). 1.3.1 Cijfermatig beeld
Rapportcijfer veiligheid: gemiddelde in verschillende jaren 7,4
7,2
7,3
7,2
7,2
7
7,3
6,9
7 6,8 6,6 Breda
Zundert 2016
2017
2019
monitor integrale veiligheid
Totaal misdrijven georganiseerde criminaliteit per 10.000 inwoners in 2020 120 100 80
106 82 69
76
97 83
94
79 64
60 40 20 0
monitor integrale veiligheid
12
Straatroof Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 2 2
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
Woninginbraak (Poging ja) Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 3 1 10 14
1 1 1 1 4 8
0 1 0 1 2 4
0 0 3 0 4 7
Woninginbraak (Poging nee) Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
4 3 3 6 26 36
8 2 1 4 14 29
1 4 0 7 7 19
0 1 3 5 8 17
2019
2020
5 3 6 4 13 31
6 6 16 6 16 50
Diefstal/inbraak schuur/tuinhuis etc. Indicator Bron: BVH 2017 2018 Jaar - Achtmaal 1 0 - Klein-Zundert 5 8 - Rijsbergen 24 8 - Wernhout 2 1 - Zundert 16 8 Totaal 48 25
13
Diefstal van motorvoertuigen Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 1 1 2 5 9
1 2 1 0 8 12
2 0 2 0 6 10
0 0 3 0 1 4
2019
2020
0 2 6 12 7 27
2 7 13 3 25 50
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Indicator Bron: BVH 2017 2018 Jaar - Achtmaal 2 1 - Klein-Zundert 1 0 - Rijsbergen 12 9 - Wernhout 1 5 - Zundert 24 14 Totaal 40 29 Diefstal fiets Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
1 4 14 2 33 54
1 3 8 0 9 21
1 0 5 0 12 18
0 0 4 0 7 11
Diefstal brom- en snorfietsen Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 2 0 0 2
0 0 1 1 0 2
0 0 1 0 2 3
1 0 1 1 0 3
14
Openlijk geweld Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 1 0 1 2
0 0 1 0 0 1
0 0 1 0 0 1
0 0 0 0 0 0
2017
2018
2019
2020
1 3 22 0 12 38
2 3 12 1 13 31
6 2 4 0 16 28
1 0 4 0 12 17
2017
2018
2019
2020
0 1 17 6 5 29
0 0 10 2 8 20
0 0 4 4 4 12
0 0 2 2 15 19
Mishandeling Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
Bedreiging Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
Overvallen - woning Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 1 0 0 1
0 0 1 1 0 2
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
15
Overvallen - woning Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 1 0 0 1
0 0 1 1 0 2
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
Overvallen - Bedrijven / Geldinstellingen Indicator Bron: BVH 2017 2018 2019 Jaar - Achtmaal 0 0 0 - Klein-Zundert 0 0 0 - Rijsbergen 0 0 0 - Wernhout 0 0 0 - Zundert 0 0 0 Totaal 0 0 0
2020 0 0 0 0 0 0
16
Enquête Samen Zundert
In welke mate komt inbraak in woningen voor in uw buurt? 52
60
32
40 20
10
3
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
In welke mate komt inbraak in schuren, tuinhuizen of bergingen voor in uw buurt? 50
42
40 30
25
26
Vaak
Zelden of nooit
20 10
4
0 Geen antwoord
Soms
In welke mate komt inbraak bij bedrijven voor in uw buurt? 40 35 30 25 20 15 10 5 0
37 33
15
Geen antwoord
12
Soms
Vaak
Zelden of nooit
17
In welke mate komt autodiefstal / diefstal uit auto voor in uw buurt? 60 48
50 38
40 30 20 10
9 2
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
In welke mate komt diefstal van motorvoertuigen voor in uw buurt? 57
60 40 20
25 11
4
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
In welke mate komt straatroof voor in uw buurt? 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0
78
12
Geen antwoord
7 Soms
Zelden of nooit
In welke mate komt bedreiging voor in uw buurt? 80
72
70 60 50 40 30 20
12
13
Geen antwoord
Soms
10 0 Zelden of nooit
18
In welke mate komt mishandeling voor in uw buurt? 74
80 70 60 50 40 30 17
20
6
10 0 Geen antwoord
Soms
Zelden of nooit
1.3.2 Beeld partners
Zundert scoort met 64 misdrijven per 1000 inwoners ten opzichte van de andere gemeenten in de Baronie het best in 2020. Dit beeld wordt ook herkend vanuit de partners. Desondanks tasten misdrijven de veiligheid en het veiligheidsgevoel aan. Het aantal woninginbraken is laag in de gemeente Zundert en in de afgelopen jaren afgenomen. Ondanks de verminderende cijfers wordt dit als een belangrijk thema gezien vanwege de grote impact op het veiligheidsgevoel van de slachtoffers en -in mindere mate- de omwonenden. Over de jaren heen bekeken is een patroon zichtbaar. Het hoogste aantal inbraken vindt plaats tijdens de donkere dagen. Maar ook in het voorjaar is het aantal inbraken hoger. Wel verschuift het dan meer naar de schuren en bedrijven (waar in 2020 juist weer een piek te zien is). De buit bestaat uit gereedschap, fietsen en landbouwapparatuur. Met name navigatieapparatuur van landbouwvoertuigen neemt de afgelopen jaren toe als buit. Het beeld dat het aantal inbraken in schuren hoger ligt dan het aantal inbraken in woningen wordt ook herkend door de partners. Daarbij valt op dat vergeleken met de gemeenten om ons heen in Zundert er meer inbraken in schuren zijn (wat dan ook weer logisch is gezien het grote buitengebied in Zundert).
Hiervoor geldt dat de politie graag vroegtijdig signalen ontvangt van inwoners en dat bij sommige inwoners het beeld leeft dat er niet genoeg gedaan wordt met meldingen waardoor de meldingsbereidheid afneemt. Bij de delicten diefstal van en uit en vanaf motorvoertuigen valt op dat de aantallen behoorlijk fluctueren. Diefstallen uit voertuigen scoren hoger dan vanaf voertuigen. De buit is verschillend. Het gaat om airbags, kinderwagens en kinderstoelen. Er is geen sprake van specifieke patronen. Wel lijkt het mobiel banditisme een rol te spelen (net als bij woninginbraken en winkeldiefstallen). Het aantal fietsdiefstallen is de afgelopen jaren enorm afgenomen en zijn cijfermatig laag. Het aantal diefstallen van brom- en snorfietsen ligt net als landelijk een stuk lager dan de diefstallen van fietsen. Weliswaar is dit een delict waarbij minder vaak aangifte van wordt gedaan. Tegelijkertijd is landelijk het beeld dat het aantal aangiften van fietsdiefstal wel is toegenomen door de komst van elektrische fietsen die vaker verzekerd zijn en waarbij de verzekeraar om een aangifte vraagt wanneer een claim binnenkomt. Daarnaast kunnen fietsdiefstallen ook geschreven staan onder diefstallen uit schuren. Zeker in de buitengebieden leeft het beeld dat fietsen minder snel van straat worden gestolen en meer vanuit schuren.
19
Het aantal delicten openlijk geweld, mishandeling en bedreiging zijn relatief laag. Het aantal mishandelingen is in 2020 bijna gehalveerd vergeleken met voorgaande jaren. Verder is het beeld dat met name een aantal bekende adressen/gezinnen bij de politie een groter aandeel hebben in de cijfers. Tegelijkertijd gaat het hierbij over het algemeen niet om complexe/zware casussen. Overvallen komen (gelukkig) niet veel voor. Het beeld vanuit de partners is dat de vluchtmogelijkheden vanuit de kernen redelijk beperkt zijn en dat bij de grensovergangen ook camera´s hangen. Daarnaast is de sociale controle hoog in de gemeente wat een gunstig effect heeft op dit en voorgaande delicten. 1.4 Subjectieve veiligheid Hier gaat het enerzijds om het ‘algemene veiligheidsgevoel’ van bewoners (hoe vaak voelt men zich onveilig, in hoeverre mijdt men bepaalde plekken in de gemeente e.d.) en anderzijds om het veiligheidsgevoel van bewoners op bepaalde plekken binnen de gemeente (station, winkelgebied, uitgaansgebied, e.d.). 1.4.1 Cijfermatig beeld Monitor integrale veiligheid
Algemene beleving van onveiligheid: % inwoners in 2019 40 35 30 25 20 15 10 5 0
38 28
1,9
1,5 Breda
Zundert
Algemene beleving van onveiligheid: voelt zich vaak onveilig Algemene beleving van onveiligheid: voelt zich weleens onveilig
20
Enquête Samen Zundert
Hoe vaak voelt u zich onveilig? 60 50
48
44
40 30 20 5
10 0 Soms
Vaak
Zelden of nooit
Is uw gevoel van onveiligheid de afgelopen jaren veranderd? Nee mijn gevoel van onveiligheid is gelijk gebleven
65
Ja ik voel mij veiliger
4
Ja ik voel mij onveiliger
28 0
10
20
30
40
50
60
70
21
Hoe onveilig voelt u zich in uw eigen buurt? 54
60 40
37
20
6
0 Soms
Vaak
Zelden of nooit
Is uw gevoel van onveiligheid in de buurt de afgelopen jaren veranderd? Nee mijn gevoel van onveiligheid is gelijk gebleven
66
Ja ik voel mij veiliger
1
Ja ik voel mij onveiliger
30 0
10
20
30
40
50
60
70
Hoe vaak is er sprake van criminaliteit in uw buurt? 60
53
50 40 28
30 16
20 10 0 Soms
Vaak
Zelden
Is uw beeld bij de criminaliteit in uw buurt in de afgelopen 12 maanden veranderd? Nee mijn beeld is gelijk gebleven
68
Ja mijn beeld is negatief veranderd
29 0
10
20
30
40
50
60
70
80
22
Hoe vaak doet u ’s avonds de deur niet open doet omdat u het onveilig vindt? Zelden of nooit
49
Vaak
12
Soms
16
Niet van toepassing
20 0
10
20
30
40
50
60
Hoe vaak doet u overdag de deur niet open doet omdat u het onveilig vindt? Zelden of nooit
67
Vaak
3
Soms
7
Niet van toepassing
20 0
10
20
30
40
50
60
70
80
Hoe vaak voelt u zich onveilig voelt als u ’s avonds bij u in de buurt op straat loopt? Zelden of nooit
53
Vaak
3
Soms
33
Niet van toepassing
8 0
10
20
30
40
50
60
23
Hoe vaak voelt u zich onveilig voelt als u overdag bij u in de buurt op straat loopt? Zelden of nooit
77
Soms
11
Niet van toepassing
9 0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
Hoe vaak voelt u zich onveilig als u ’s avonds alleen thuis bent? Zelden of nooit
64
Vaak
4
Soms
22
Niet van toepassing
7 0
10
20
30
40
50
60
70
Hoe vaak voelt u zich onveilig als u overdag alleen thuis bent? Zelden of nooit
79
Vaak
1
Soms
9
Niet van toepassing
8 0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
24
In hoeverre bent u bang bent dat u zelf slachtoffer wordt van criminaliteit? Zelden of nooit
49
Vaak
3
Soms
40
Niet van toepassing
5 0
10
20
30
40
50
60
In hoeverre voelt u zich onveilig voelt in het centrumgebied van uw woonkern? Zelden of nooit
64
Vaak
3
Soms
18
Niet van toepassing
12 0
10
20
30
40
50
60
70
In hoeverre voelt u zich onveilig in het centrumgebied van uw gemeente? Zelden of nooit
61
Vaak
3
Soms
26
Niet van toepassing
7 0
10
20
30
40
50
60
70
In hoeverre ervaart u dronken mensen op straat in uw buurt? 50 40 30 20 10 0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
25
In hoeverre ervaart u drugsgebruik of drugshandel in uw buurt? 40 30 20 10 0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
1.4.2 Beeld partners Zundert wordt als een veilige gemeente gezien met een hechte gemeenschap waarbij de sociale controle hoger ligt dan in andere gemeenten. Het verenigingsleven (sport en Corso) zorgt voor dat veel inwoners elkaar kennen. Dit vormt de basis van veiligheid. Uit gesprekken met dorpsraden komt naar voren dat veiligheidsgevoelens fluctueren, maar nu veel inwoners zich veilig voelen. Het is ook bepalend wat in je omgeving speelt. Wel worden bepaalde momenten (vaak in de avond/nacht) bepaalde locaties of fietsroutes gemeden. Zo geven sommige aan de fietsbrug van Klein Zundert naar Zundert liever te willen mijden doordat daar wel eens jongeren die niet bekend zijn hangen. Vanuit de jongerenraad kwam het voorbeeld naar voren dat bepaalde routes worden gemeden doordat het zo donker is en het niet altijd een fijn gevoel geeft (zonder dat bekend is of er eerder situaties hebben voorgedaan wat de veiligheid of het veiligheidsgevoel zou aantasten). Men pakt liever bepaalde routes waar meer woningen staan omdat dit een fijner gevoel geeft. Daarnaast vinden veel Zundertenaren veiligheid ook een belangrijk thema waarbij ze zelf ook een actieve rol willen vervullen. Zo is er een dekkend netwerk aan buurtpreventieteams en zijn veel mensen lid van whatsapp groepen. Dit versterkt de veiligheidsaanpak enorm.
Er zit ook een negatieve kant aan dat inwoners veel zaken zelf willen oplossen. Doordat veel zaken door inwoners zelf worden opgelost komen niet alle zaken in beeld bij de politie en of gemeente. Daardoor kunnen veiligheidscijfers positiever lijken dan dat ze daadwerkelijk zijn. Verder komt uit verschillende gesprekken naar voren dat mensen niet altijd misstanden durven te melden uit angst voor represailles. Dit speelt met name op het gebied van ondermijning.
26
2. Bedrijvigheid en veiligheid Onder dit veiligheidsveld vallen thema’s als veilig winkelgebied en bedrijventerreinen, veilig uitgaan, veilige evenementen en veilig toerisme. 2.1 Veilig winkelgebied In winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal en zakkenrollerij maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de gebouwen. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. 2.1.1 Cijfermatig beeld
Winkeldiefstal (aangiften) Indicator
Bron: BVH Jaar - Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
2017
2018
2019
2020
0 0 0 0 4 4
0 0 0 0 10 10
0 0 3 0 8 11
0 0 0 0 3 3
Enquête Samen Zundert
In hoeverre voelt u zich onveilig in een winkelgebied in uw woonkern? Zelden of nooit
70
Vaak
1
Soms
14
Niet van toepassing
12 0
10
20
30
40
50
60
70
80
In hoeverre voelt u zich onveilig in een winkelgebied in uw gemeente? Zelden of nooit
69
Vaak
2
Soms
21
Niet van toepassing
5 0
10
20
30
40
50
60
70
80
27
2.1.2 Beeld partners Over het algemeen zijn er veilige winkelgebieden/kernen waar een of meerdere winkels zijn. De zaken die naar voren komen betreffen; verkeersveiligheid Molenstraat, Prinsenstraat en Sint Bavostraat. Uit een enquête van dorpsraad Rijsbergen is gebleken dat inwoners de Sint Bavostraat een aandachtspunt vinden rondom verkeersveiligheid. Een 30km zone is hier wenselijk, maar niet mogelijk vanwege inrichtingseisen (hoofdweg). Ook zijn er een aantal ram- en plofkraken geweest in Zundert. Daarnaast is er vanuit landelijk beeld dreiging geweest op Europese supermarkten. Er zijn weinig overlastmeldingen rondom winkelgebieden/kernen. De meldingen die er zijn, richten zich vaak op het gebied van overlast van dronken mensen. 2.2 Veilige bedrijventerreinen Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en tevens brandveiligheid (NB: ‘externe veiligheid’ ofwel veiligheid rond inrichtingen waarin gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt, is onderdeel van veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid).
2.2.1 Cijfermatig beeld Diefstal/inbraak bedrijven/instellingen
Indicator
Bron: BVH
- Achtmaal - Klein-Zundert - Rijsbergen - Wernhout - Zundert Totaal
Jaar
2017
2018
2019
2020
1 1 13 1 19 35
3 7 6 0 11 27
0 1 1 2 4 8
0 1 1 1 12 15
28
2.2.2 Beeld partners Er zijn een aantal inbraken geweest bij (een van de) supermarkten. Het aantal auto-inbraken op de Grote Heistraat is afgenomen. Dit was in het verleden een aandachtspunt. Er is mogelijk een verband met het feit dat veel vrachtwagenchauffeurs de bedrijventerreinen gebruiken als overnachtingsplaats met de vrachtwagen. Op de Business Centre Treeport (BCT) en Beekzicht zijn er signalen geweest dat er sprake zou zijn van verkeersoverlast. Veel vrachtwagens stonden daar geparkeerd waardoor het onoverzichtelijk werd en de verkeersveiligheid negatief beïnvloedde. Daarnaast wordt aangegeven dat er te weinig verlichting is en voetpaden ontbreken op het bedrijventerrein Beekzicht. Ook zijn er in het verleden verschillende BIT (Baronie Interventie Team) acties gedaan op bedrijventerreinen naar aanleiding van signalen. Zo is er een Bitcoin-mining farm aangetroffen waarin brandveiligheid een issue was. De knelpunten die er zijn geweest bevinden zich vooral op casusniveau. Agrarische bedrijven Ondernemers geven aan dat zij signalen van ondermijning niet melden vanwege de angst ten aanzien van de onderwereld. Mede hierdoor ontvangen wij ook weinig signalen van ondermijning. Tegelijkertijd zien agrariërs wel welke bedrijven vatbaar zijn voor ondermijning.
Daarnaast leeft het beeld dat de afgelopen jaren een forse toename is in het aantal diefstallen van GPS systemen wat een bedreiging vormt voor de akkerbouw. Tenslotte liggen spullen bij veel agrarische bedrijven op het erf waardoor het voor inbrekers makkelijk is om zaken te ontvreemden. Om hierop in te spelen zijn er twee pilots (ZLTO uit de regio) gestart, (1) het opstarten van een vertrouwensloket en (2) een gebiedsgerichte aanpak met als doel de leefbaarheid te versterken. De relatie met boeren en tuinders moet verbeterd worden. Het beeld leeft dat door de beperkte politiecapaciteit het weinig nut heeft om misstanden te melden waardoor er weinig tot geen meldingen worden gemaakt; dit vanuit de gedachte ‘waarom melden als er niks mee wordt gedaan’. Daarnaast vormt de beperkte opvolging in de agrarische sector een risico ten aanzien leegstand en ondermijning. Sommige dorpsraden maken zich zorgen om het buitengebied. Weten we echt met elkaar wat er speelt in het buitengebied bij bepaalde woningen? Enerzijds is het positief dat drugslabs worden ontmanteld, tegelijkertijd geeft dit het gevoel dat op meer locaties dit soort zaken kunnen spelen. 2.3 Veilig uitgaan/horeca Horecagelegenheden hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid omdat mensen daar bij elkaar komen.
Anderzijds kan dit ook specifieke veiligheidsproblemen met zich meebrengen, zoals geweldpleging, overlast en vernieling (eventueel vernielingen rond de zogenaamde (s)looproutes). Enquête Samen Zundert
In hoeverre voelt u zich onveilig rondom uitgaansgelegenheden in uw gemeente? Zelden of nooit
49
Vaak
3
Soms
24
Niet van toepassing
21 0
10
20
30
40
50
60
29
In hoeverre ervaart u hinder van horecagelegenheden zoals cafés, restaurants of snackbars 80
72
70 60 50 40 30 15
20 10
6
4
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
2.3.1 Beeld partners Zundert heeft mooie horecagelegenheden waar veel Zundertenaren ook gebruik van maken. Helaas heeft Zundert ook een slecht imago als het gaat om uitgaan en drinken onder de 18. Er zijn signalen van andere gemeenten dat jongeren onder de 18 jaar naar Zundert komen omdat het beeld leeft dan men hier alcohol kan drinken. Het schijnt eenvoudig te zijn om aan alcohol te komen in Zundert; met name tijdens evenementen, carnaval en in mindere mate bloemencorso. Ook bij reguliere horecagelegenheden gaat het geluid rond dat er wanneer politie of BOA´s in de buurt komen, er een bel af gaat waardoor mensen de tijd hebben om zich aan de regels te houden. Er is weinig tot geen zicht op alcoholgebruik thuis. Daarnaast is het signaal dat er steeds meer drugs wordt gebruikt in de horeca. Ook valt op dat de leeftijd steeds lager wordt van jongeren die drugs gebruiken en tegenwoordig zien we vaker dat jongeren die een goede opleiding volgen, ook drugs gebruiken. Dat was voorheen anders. Tenslotte komt er wel eens overlast voor door horecabezoekers nadat zij de horeca hebben bezocht. Er komen wel eens klachten over geluidsoverlast n.a.v. de corsotenten. Hiervoor vinden wel eens bemiddelingsgesprekken plaats. Daarnaast zijn er zorgen omtrent (horeca)gelegenheden waarbij eigenaren het financieel zwaar hebben, wat een ingang kan zijn voor malafide personen (ondermijning).
Tenslotte ligt de komende periode de vraag hoe we om kunnen gaan met geluidsoverlast nu de vergunningverlening wordt aangepast i.r.t. de omgevingswet. 2.4 Veilige evenementen
Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. Daarnaast er mogelijke dwarsverbanden met externe veiligheid (evenementenlocaties nabij externe veiligheidsinrichtingen?) en aanpak georganiseerde criminaliteit (uitbreiding BIBOB-beleidslijn met evenementen?). 2.4.1 Beeld partners Op dit thema is de afgelopen jaren een professionaliseringsslag gemaakt en het beeld leeft dat deze professionalisering de komende tijd door zal zetten. Voor de evenementen met grotere risico’s vindt vooraf afstemming plaats tussen organisator, gemeente en hulpdiensten. Op basis van veiligheidsplannen worden gesprekken gevoerd om een evenement zo veilig mogelijk te laten verlopen. Een uitdaging voor de komende tijd kan liggen op hoe je organisatoren in de toekomst nog beter meeneemt in het veilig en gezond organiseren van evenementen. Ontwikkelingen in dit veld moeten meegenomen worden in het proces van het verlenen van de evenementenvergunning. Dan 30
kan ook gewerkt worden aan het verbeteren van de samenwerking tussen hulpdiensten, evenementenorganisatoren en gemeente; ieder vanuit de eigen rol. Bij sommige evenementen zien we een vermenging tussen de gemeentelijke organisatie en het evenement. Dat hoeft niet een probleem te zijn, maar als gemeente moeten we hier wel bewust van blijven. Daarom is het ook belangrijk, zoals gebeurd, om helder het proces te weer te geven en daar aan vast te houden en in voorkomende gevallen (zoals afgelopen jaar met de wijzigende coronamaatregelen) tussentijds het proces aan te passen en de partners en organisatoren daarin mee te nemen. Dat zit met name in uitvoerende onderdelen. Qua besluitvorming v.w.b. de evenementenvergunning is de onafhankelijkheid goed geborgd. Het komt voor dat evenementenvergunningsaanvragen te laat worden ingediend en vergunningen kort voor het evenement worden afgegeven. Hierin wil je als gemeente enerzijds flexibel zijn naar organisatoren en inwoners, maar anderzijds zorgt dit ook voor lastige situaties voor hulpdiensten en wordt er niet altijd voldaan aan termijnen en is er minder tijd voor organisatoren om de buren tijdig te informeren. Een sterk punt dat gehanteerd wordt bij speciale/grote evenementen is een doorleefsessie.
Samen met de organisator, de hulpdiensten en gemeente wordt het evenement vooraf doorleefd en aan de hand van scenario´s bekeken op welke wijze de partijen daarmee omgaan en wie welke rol en verantwoordelijkheid daarin heeft. De omgevingswet kan voor gemeenten een belangrijke rol gaan spelen. Naast strategische keuzes in de omgevingsvisie kunnen in de omgevingsplannen regels worden opgenomen om veiligheid en gezondheid te borgen. Zo kan er gewerkt worden met locatieprofielen met voorwaarden (geluid, milieu, tijden van evenementen, zelfredzaamheid, inrichting, brandveiligheid) die van invloed kunnen zijn voor te organiseren evenementen. Ook kan dit gevolgen hebben voor de corsotenten. 2.5 Veilig toerisme
Veilig toerisme heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings en bungalowparken. De risico’s betreffen bijvoorbeeld brandveiligheid, beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel, …). 2.5.1 Beeld partners In Zundert komen veel mensen recreëren. Zo zijn er veel dagjesmensen waarvan een groot deel daarvan ook in de omgeving fietst. Het gevoel leeft dat een aantal wegen in het buitengebied gevaarlijk zijn voor fietsers. Veel landbouwwegen zijn smal en de landbouwvoertuigen zijn de afgelopen jaren groter geworden waardoor dit tot onveiligheid(sgevoelens) kan leiden. Daarnaast kent Zundert verschillende recreatieparken. Recreatieparken zijn gebieden waar je naast andere gebieden in de gemeente toezicht moet houden. Er zijn geen objectieve gegevens bekend, maar wel signalen dat het niet bij elk recreatiepark even goed gaat, danwel duidelijke zorgen over zijn.
Ook zijn er recreatieparken die vanuit vitaliteit aan de slag willen/moeten om het recreatiepark op een goed niveau te houden. Op dit vlak liggen wat dat betreft uitdagingen voor de komende periode. Ook vanwege de overbelaste woningmarkt neemt de kans toe dat mensen permanent op een recreatiepark (willen) gaan wonen wat tegen de regels is. Tenslotte zijn er signalen dat meervoudige problematiek naar voren komt als we dieper aan de slag gaan met de recreatieparken. 31
Met andere woorden, er zijn duidelijke zorgen en meerdere signalen vanuit verschillende partners dat het niet goed gaat bij sommige recreatieparken. Des te langer er gewacht wordt om samen met de partners dit integraal aan te pakken, hoe groter en complexer de problemen worden en hoe lastiger om zaken goed op te pakken.
32
3. Jeugd en veiligheid In dit veiligheidsveld staan veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd centraal. 3.1 Jeugdoverlast en– criminaliteit
Bij jeugdoverlast gaat het vooral om overlast in groepsverband, zowel in ‘milde’ vorm als hardnekkiger, ’zwaarder’. Het kan gaan om geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook vernielingen en andere vormen van criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Ze vormen mogelijk de harde kern van jeugdgroepen, soms zelfs criminele groepen. Het betreft zgn. ‘complexe casuïstiek’ die een integrale PGA (evt. Top X-aanpak) behoeft. 3.1.1 Cijfermatig beeld
Meldingen overlast jeugd: aantal in 2020 1100
1200 1000 800
670
600
200
327
326
400
209
160 17
41
15
0
Incidenten overlast jeugd
Aantal meldingen overlast jeugd per 10.000 inwoners in 2020 140 120 100 80 60 40 20 0
120 97 75 60
58 17
59
22
19
Aantal meldingen overlast jeugd
33
Verdachten 12 tot 25 jaar: absoluut aantal in 2020 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0
450
130 80 10
50
80
50
20
10
Verdachten 12 tot 25 jaar: aantal
Aantal verdachten 12 tot 25 jaar per 10.000 12- tot 25jarigen in 2020 250
210 169
200 150
108
100
152
111
207
135 93
48
50 0
Verdachten 12 tot 25 jaar per 10.000 12- tot 25-jarigen in 2020 Overlast door jeugd
Indicator
Bron: Politie
2017
2018
2019
2020
1
0
0
4
- Klein-Zundert
1
2
0
3
- Rijsbergen
19
8
11
7
- Wernhout
0
1
1
0
- Zundert
27
19
10
28
Totaal
48
30
22
42
Jaar - Achtmaal
Jeugdhulp in het gedwongen kader
Indicator
Bron: gemeente
2019
2020
2021
47
57
14
47
57
Jaar Toegewezen Lopende zaken Totaal
17 14
34
Zaken waarbij jeugdreclassering betrokken is
Indicator
Bron: gemeente
2020
2021
8
1
Jaar Toegewezen Lopende zaken Totaal
3 8
1
Jeugdhulp waar complexe veiligheidscasuïstiek speelt
Indicator
BRON: CJG
CVC (toegewezen in 2018, 2019 en 2020) CVC-zaken licht
2018
2019
2020
2021
Lopend op 23-11-2021
25
15
2
0
1
8 1 14 25
1 7 11 19
5 6 17 29
-
-
CVC-zaken midden
-
-
CVC-zaken zwaar
-
-
25
15
Totaal
Monitor integrale veiligheid
Enquête Samen Zundert
In hoeverre ervaart u overlast door jongeren in uw buurt? 70 60 50 40 30 20 10 0
61
31
5 Soms
Vaak
Zelden of nooit
35
In hoeverre ervaart u overlast van groepjes jongeren in de wijk overdag 100 80 80 60 40 13
20
4
0 Een beetje
Geen
Geen antwoord
In hoeverre ervaart u overlast van groepjes jongeren in de wijk ’s avonds 80
67
60 40
22
20
4
4
Geen antwoord
Veel
0 Een beetje
Geen
In hoeverre ervaart u overlast van groepjes jongeren in het winkelgebied 70 60 50 40 30 20 10 0
61
23 12 1 Een beetje
Geen
Geen antwoord
Veel
36
In hoeverre ervaart u overlast van spelende / voetballende jongeren in uw buurt? 100
82
80 60 40 20
9
4
2
Geen antwoord
Veel
0 Een beetje
Geen
In hoeverre ervaart u overlast van ruziemakende / schreeuwende jongeren in uw buurt? 68
80 60 40
24
20 0 Een beetje
Geen
4
1
Geen antwoord
Veel
In hoeverre ervaart u overlast van jongeren die buurtbewoners of kleine kinderen lastigvallen of intimideren in uw buurt? 100
81
80 60 40 20
9
6
1
Geen antwoord
Veel
0 Een beetje
Geen
In hoeverre ervaart u overlast van jongeren op straat die dingen vernielen of bekladden in uw buurt? 80
61
60 40
28
20
5
3
Geen antwoord
Veel
0 Een beetje
Geen
37
3.1.2 Beeld partners Er komen weinig meldingen van jeugdoverlast binnen. Mocht er sprake zijn van jeugdoverlast, dan wordt dit besproken in het overlast overleg waarin handhaving, jongerenwerk, zorg, politie, openbare orde en veiligheid en Surplus participeren. Het beeld vanuit dit overleg is dat er weinig overlast is door jeugd. Dit blijkt ook uit het lage aantal meldingen. Ook wordt vroegtijdig ingezet door Surplus om in contact te komen met jongeren wat een preventieve werking heeft. Uit de gesprekken met de dorpsraden komt naar voren dat het positieve en het sterke van Zundert is dat de sociale controle relatief hoog is. Veel mensen kennen elkaar wat resulteert dat men meer van elkaar accepteert, elkaar makkelijker aanspreken bij overlast en dat dit ook sneller geaccepteerd wordt. Daarnaast hebben jongeren, zeker in het buitengebied, meer ruimte om bijeen te komen waardoor de overlast ook beperkt(er) is. Ook is het beeld dat er veel te doen is voor jeugd. Enerzijds vanuit de sportverenigingen en anderzijds via de buurtschappen. Wel is en blijft het alcoholgebruik onder jongeren (18-minners) een aandachtspunt (zie ook paragraaf 2.3 en 3.2). Daarnaast wordt ingezet op vroeg signalering bij scholen en is er een samenwerking met bijvoorbeeld het CJG.
Desondanks geven sommige scholen aan dat de samenwerking met het CJG moeizaam verloopt/danwel dat signalen die gedeeld worden door scholen niet opgepakt (kunnen) worden.
3.2 Alcohol, drugs en jeugd Hierbij gaat het bijvoorbeeld om overlast van alcohol- en drugsgebruik in de openbare ruimte, eventueel in uitgaansgebied/-gelegenheden. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen, geluidsoverlast. De beheersing van het gebruik en de overlast is een belangrijke opgave van de gemeente. Een ander onveiligheidsaspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol- en drugsgebruik. 3.2.1 Cijfermatig beeld Brabantscan (GGD)
Monitor integrale veiligheid
38
Enquête Samen Zundert
In hoeverre ervaart u overlast van jongeren die alcohol of drugs gebruiken 70
62
60 50 40 30
23
20 10
5
7
Geen antwoord
Veel
0 Een beetje
Geen
3.2.2 Beeld partners Zoals bij paragraaf 2.3 en 3.1 geschetst is het thema alcohol en jeugd een thema waarop nog steeds zorgen zijn vanuit de partners. Dit is niet alleen een probleem bij jongeren, maar (overmatig) drankgebruik vind plaats binnen alle leeftijdsklassen. Daarbij zijn een hoop ouders -die eigenlijk een voorbeeldfunctie hebben- die dit bagatelliseren. Bij gesprekken met ouders kwam het beeld naar voren dat zij vonden dat jongeren al eerder alcohol mochten drinken dan wettelijk toegestaan. Bij de vraag om je vinger op te steken als je het eens was bij; nix 18, nix 16 stak niemand zijn/haar vinger op. Pas bij NIX 14 en NIX 13 staken mensen hun vinger op. Ook uit gesprekken kwam het beeld naar voren dat veel mensen vonden dat jongeren van 16 jaar prima een biertje konden drinken. Men was het eens dat 16-jarigen geen zwaar alcoholische dranken mochten, maar licht alcoholisch moest kunnen. Daarbij, als wij dit niet zouden toestaan, zouden deze jongeren naar België gaan waar het wel mag of thuis (in de schuur). Het valt op dat het aantal Halt-verwijzingen n.a.v. alcohol laag is in de gemeente Zundert. Gezien de knelpunten die er zijn, zou je verwachten dat er meer verwijzingen zouden zijn. De politie en handhaving geven aan wel te willen, maar verwijzingen blijven uit.
Afgelopen jaar is vanwege Covid de prioritering verschoven, waardoor minder inzet op alcohol is gepleegd en daardoor ook minder verwijzingen zijn. Dit middel kan wel vaker worden ingezet en een bijdrage leveren aan het
39
aanpakken van het knelpunt. Daarbij voorkomen we hiermee dat jongeren gelijk het strafrecht in gaan, wat negatieve gevolgen kan hebben voor hun toekomst. Surplus zet zich in op dit thema en benaderen jongeren actief vooraf en tijdens feesten om dit thema onder de aandacht te brengen. Het geven van voorlichting aan jongeren is iets wat Surplus kan doen, maar ook afspraken maken met organisatoren van feesten; te denken valt aan blaastesten en/of het door ouders laten ophalen van jongeren die gedronken hebben. Maar dan moet er eerst een goede basis worden gelegd en organisatoren van evenementen, uitbaters van horecagelegenheden en ouders mee hebben. Vanuit horecaondernemers is het signaal naar voren gekomen dat hen opvalt dat jongeren bij hen binnenkomen die drugs hebben gebruikt en dat dit vaker voorkomt dan een aantal jaar geleden. Vanuit de andere partners komt een verschillend beeld naar voren; enerzijds dat het niet specifiek is toegenomen, maar dat het meer opvalt. Anderzijds dat het vaker voorkomt dan vroeger, dat jongeren makkelijker aan drugs kunnen komen en dat drugs (om een stapavond/-nacht door te halen) goedkoper is dan alcohol. In tegenstelling tot vroeger waarbij veelal minder hoogopgeleiden drugs gebruikten, wordt nu door meerdere personen drugs gebruikt ongeacht het opleidingsniveau.
Kortom, er is een wisselend beeld vanuit de partners of er nu wel of niet vaker drugs gebruikt wordt of niet, maar het beeld is in ieder geval dat er gebruikt wordt. Ander knelpunt is dat er weinig tot geen zicht is op het drank- en drugsgebruik van jongeren thuis. Dit in relatie tot de bagatelliserende rol die veel ouders hebben, maakt dat dit wel een risico is. De GGD ziet de gemeente Zundert als een gezonde gemeente (waar gezond geleefd wordt), maar niet op het vlak van alcohol gebruik onder jongeren en volwassenen. 3.3 Veilig in en om school Jeugd kan dader zijn en slachtoffer van onveiligheid; thuis, in de buurt, bij het stappen maar ook op school. Mogelijke veiligheidsproblemen op en rond scholen zijn pesten, geweldpleging, diefstal, overlast (voor omwonenden), vernielingen en verkeersonveiligheid.
40
3.3.1 Beeld partners Uit de gesprekken met de basisscholen kwam het beeld naar voren hoe zij de veiligheid in en rondom scholen ervaren. Hieronder wordt het beeld weergegeven. Echter kan het per school verschillen in de mate waarin zij zaken signaleren/ervaren. Bij elke school kwam voornamelijk naar voren dat het brengen en halen van kinderen naar en van school voor gevaarlijke situaties lijdt. Het bijzondere hieraan is dat elke ouder wil dat het veilig is voor de kinderen op en rondom de school, maar tegelijkertijd zelf wel voor onveilige situaties zorgen. De scholen blijven hieraan aandacht besteden en ook vanuit handhaving wordt hier aandacht aan geschonken. Echter ziet men dat dit een structureel probleem blijft. De scholen geven aan goede contacten te hebben met het CJG met betrekking tot problematieken/hulpvragen en crisisopvang. Echter lopen zij wel tegen zaken aan. Zo zijn er gevallen geweest waarbij de school aangaf dat ouders/kind(eren) hulp nodig hadden, de school de ouders moet adviseren om de hulpvraag te stellen bij het CJG. De school mag de hulpvraag niet indienen bij het CJG. Niet alle ouders stellen de hulpvraag op dat moment, en als de zorgen er wel zijn bij de school, kunnen zij alleen nog een melding doen bij veilig thuis wat een best zwaar middel kan zijn en de verhoudingen op scherp kan zetten.
Het jongerenwerk geeft hierop aan dat zij hierin ook een rol kunnen betekenen. Zij kunnen de ouders bij bepaalde problemen aan de hand meenemen. Op die manier wordt er meer preventief en laagdrempelig gewerkt. Deze werkwijze is niet altijd even goed in beeld bij de scholen. Laatste jaren zien sommige scholen vaker probleemgezinnen waarbij de wens is geuit om hierin meer spreiding over de verschillende scholen te hebben. Verder kwam naar voren dat scholen een beter beeld hebben van thuissituaties van kinderen door de coronacrisis. Kinderen met een minder stabiele thuissituatie en kinderen die extra hulp nodig hadden, konden op school les krijgen. Ook kwam naar voren dat het thema cyber een ontwikkeling is dat meer aandacht moet krijgen bij de jongeren. Het gaat hier bijvoorbeeld om pesten via WhatsApp en dat zij niet altijd de consequenties kennen rondom het plaatsen van foto´s en berichten op sociale media. Sommige scholen missen de contacten met de wijkagent en vinden het jammer dat de politie geen vuurwerklessen of andere lessen meer komt geven. Andere ogen in de klas (helemaal iemand in politie-uniform) doen het altijd goed bij kinderen.
41
4. Fysieke veiligheid In dit veiligheidsveld vallen thema’s als verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid en de crisisbeheersing. 4.1 Verkeersveiligheid
Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied e.d.). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden; objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast. Enquête Samen Zundert
In hoeverre ervaart u overlast van personen die te hard rijden 70
58
60 50 34
40 30 20
5
10 0 Soms
Vaak
Zelden of nooit
In hoeverre ervaart u parkeerproblemen, bijvoorbeeld fout geparkeerde voertuigen of drukte in uw buurt? 50
43
40 28
30
22
20 10
4
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
In hoeverre ervaart u agressief gedrag in het verkeer? 46
50 40
30
30 19
20 10
2
0 Geen antwoord
Soms
Vaak
Zelden of nooit
42
4.1.1 Beeld partners Het valt op dat de provincie Brabant ten aanzien van andere provincies veel verkeersslachtoffers heeft. Daarnaast zijn er ontwikkelingen rondom het type verkeer. Zo komen er meer scooters / elektrische fietsen/steppen op de weg en worden de elektrische fietsen steeds sneller. Dit terwijl het landelijk verkeersbeleid gericht is op spreiding van snelheden op verschillende vlakken; dit loopt inmiddels steeds meer door elkaar wat voor verkeersonveilige situatie kan leiden. Het aantal verkeersongevallen met letsel en dodelijke afloop is in de afgelopen jaren toegenomen. Voornamelijk overdag en onder normale omstandigheden vinden deze plaats. Bij zwakke weggebruikers en eenzijdige aanrijdingen is een verhoogd risico op zwaar letsel. Er is gemeten dat afleiding, te hoge snelheid en alcohol/drugs in het verkeer nog steeds structureel aan de orde zijn. Uit beeld van de politie blijkt dat verkeersslachtoffers van de afgelopen jaren in ons gebied gemiddeld 46 jaar oud zijn. Het gaat om ongeveer twee keer zo veel mannen dan vrouwen. De slachtoffers hebben voor 83% de Nederlandse nationaliteit. Op een enkeling na vallen alle slachtoffers in de categorie ervaren bestuurder. In 74% was er een personenauto bij betrokken. In overige gevallen betreffen het fietsers, snor- en bromfiets, scootmobiel of voetgangers.
Daarnaast is het beeld dat de verkeersveiligheidsrisico´s met name rondom provinciale wegen in relatie tot bomen, bermen en obstakels liggen. Daarbij wordt de regievoering op verkeersveiligheid gemist. Bij verkeersonveilige situaties wordt er door verschillende partners en beleidsterreinen naar elkaar gekeken. Partners hebben verschillende belangen die niet altijd overeenstemmen met wat het optimaalst is voor de verkeersveiligheid. Zo geven handhavende partners bijvoorbeeld aan dat ze niet op snelheid handhaven omdat de weginrichting niet voldoet. Wegbeheerders daarentegen geven aan dat er behoefte is aan meer handhaving, omdat de weginrichting niet verder geoptimaliseerd kan worden. Trends verkeersveiligheid - Slimme systemen: zoals zelfrijdende auto’s vormen kansen, maar ook dreigingen zodra de omgang met deze techniek niet juist is - Voertuigsoorten: onbekende voertuigen die de wegen op gaan, vragen om nieuw beleid - Minder middelen vrij voor verkeersveiligheid: je wegennet goed inrichten vraagt om investering die vaak niet direct mogelijk zijn gezien de kosten die dat met zich meebrengen. Een ander punt dat naar voren is gekomen dat bij buurtschappen in het buitengebied veel mensen met de auto komen en er niet altijd genoeg parkeerplaatsen zijn en elders geparkeerd wordt. Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties als auto’s bijvoorbeeld in de berm worden geparkeerd.
Hierdoor kunnen verkeerssituaties onoverzichtelijk worden. Ook gelet op het feit dat veel mensen met de fiets komen en niet alle wegen even goed verlicht zijn en veel fietsers zonder verlichting fietsen. Uit gesprekken met dorpsraden komt verkeersveiligheid bij allen naar voren waarbij een aantal concrete situaties worden weergeven; - Buntweg in Achtmaal; donker punt met een bocht die uit het niets lijkt te komen als je daar niet bekend bent. Het waarschuwingsbord valt niet genoeg op. - In de bebouwde kom van Achtmaal wordt op meerdere plaatsen op het trottoir geparkeerd waardoor op sommige plaatsen de doorgang voor voetgangers (met name mensen met kinderwagens, rollators en rolstoelen) wordt geblokkeerd en moeten uitwijken naar de weg. - Wernhoutseweg; met name de snelheid tussen Wernhout en Zundert waarbij het beeld bestaat dat voornamelijk bewoners zelf te hard rijden.
43
-
-
-
-
Kern van Wernhout; woonwijken (zoals de Daliastraat) waar veel mensen hun auto half op het trottoir parkeren waardoor de weg breder wordt wat uitnodigt om harder te rijden in de straat. Daarbij moeten sommige bewoners met een rolstoel, kinderwagen enzovoorts de straat op omdat ze te weinig ruimte hebben op het trottoir. Klein-Zundert; verkeersveiligheid op veel plekken goed, maar op sommige plekken kan het beter. Sluipverkeer en of te hard rijden in de Hulsdonkstraat, Bredaseweg, Kapellekestraat en kruising Palmbosstraat en Stuivezandseweg. Veel landbouwwegen zijn vrij smal, terwijl er wel veel vrachtverkeer over rijdt. Tegenwoordig zijn landbouwvoertuigen ook steeds breder. Kruispunt van Rucphenseweg, Pastoor van Vessemstraat en Eldertstraat is onlangs aangepast, maar de fietsers die van links komen als je vanaf de Pastoor van Vessemstraat richting de Ruchpenseweg rijdt, kun je niet zien zonder op het fietspad te moeten staan. Bavostraat Rijsbergen komt heel veel verkeer doorheen, waaronder vrachtverkeer. Voor bedrijven/boomkwekers uit de gemeente wordt dit geaccepteerd, maar de doorgaande weg wordt ook gebruikt als sluiproute als het op de A16 vaststaat. Ook wordt ervaren dat de zebrapaden niet op de juiste plek liggen en je als voetganger om moet lopen om over te kunnen steken als je van/naar de supermarkt gaat.