Bijlage 4 - Adviezen klankbordgroep met reactie COA A26.000643
Tekst van het document
statushouders) is cruciaal , maar in de huidige planvorming niet helder uitgewerkt. Daardoor is onduidelijk welke taken , kosten en verplichtingen op de gemeente Zuidplas afkomen. Het ontbreken van afspraken over registratie in de BRP , toegang tot voorzieningen en de verdeling van kosten kan leiden tot organisatorische en financiële knelpunten. Niet alleen met het COA , maar ook met buurgemeenten voor wie de ROL statushouders en kansrijke asielzoekers huisvest. Ook is niet duidelijk of ketenpartners zoals welzijnsorganisaties , taalaanbieders , werkcoaches , zorgaanbieders , scholen en woningcorporaties zijn betrokken bij de voorbereiding. De ervaring leert dat onvoldoende afstemming tussen deze partijen leidt tot overbelasting van lokale voorzieningen en wachttijden bij gemeentelijke loketten. Een bijzonder aandachtspunt vormt de druk op het onderwijs. De aanwezigheid van kinderen binnen de ROL vraagt om passende onderwijshuisvesting , gekwalificeerd personeel en een goed georganiseerd vervoersplan. Op dit moment is niet duidelijk of deze randvoorwaarden zijn onderzocht of geborgd. Daarnaast heeft de uitstroom van statushouders naar de regio gevolgen voor de lokale woningmarkt , zeker nu het kabinet voornemens is de automatische voorrang voor statushouders in de sociale huursector te laten vervallen.
De KBG benadrukt dat de ROL niet los kan worden gezien van de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein. Zonder helder plan over taken , financiering en samenwerking kan de gemeente de bijkomende druk niet opvangen. Dit kan leiden tot overbelasting van ambtelijke capaciteit , toename van wachttijden in de zorg en onderwijsachterstanden bij kinderen. Advies: Negatief. De maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan is onvoldoende onderbouwd en vormt een aanzienlijk risico voor het sociaal domein van Zuidplas. 4. Conclusie en eindadvies
De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over het sociaal domein binnen het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. De plannen houden onvoldoende rekening met de gevolgen voor gemeentelijke taken , voorzieningen en ketenpartners. Er ontbreekt een concreet plan voor samenwerking , financiering en borging van verantwoordelijkheden. De druk op het gebied van inburgering , participatie , onderwijs , zorg en maatschappelijke ondersteuning zal aanzienlijk toenemen als de opvanglocatie wordt gerealiseerd zonder aanvullende maatregelen. De KBG acht dit maatschappelijk onverantwoord en adviseert het college om deze tekortkomingen eerst op te lossen alvorens verdere planvorming toe te staan.
20
Eindadvies: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over het sociaal domein binnen het Voorlopig ontwerp ROL Spoorzone.
21
Adviesrapport Klankbordgroep ROL Flora en Fauna & klimaatadaptatie – Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone Datum: oktober 2025 Adviesorgaan: Klankbordgroep (KBG) ROL Aanvraag: COA – Voorontwerp ROL Spoorzone (BOPA-procedure) Onderwerp: Flora , fauna en ecologische inpassing binnen het VO
1. Inleiding
De gemeente Zuidplas heeft een Klankbordgroep (KBG) ingesteld om te adviseren over het Voorontwerp (VO) van de opvanglocatie ROL Spoorzone. In dit deeladvies ligt de nadruk op de thema’s ‘Flora en fauna’ , met bijzondere aandacht voor groeninrichting , biodiversiteit en klimaatadaptatie. De KBG heeft vastgesteld dat de huidige plannen onvoldoende rekening houden met de natuurlijke omgeving , de ecologische waarden van het gebied en de noodzakelijke duurzaamheidsprincipes. 2. Samenvatting en adviesoverzicht
Thema
Belangrijkste zorgpunt
Weging
Adviesuitkomst
Groen op locatie
Gebrek aan natuurinclusief ontwerp , te weinig groenstructuren , onvoldoende afstand tot weg en geen ruimte voor integratie of recreatief groen.
Hoog
❌ Negatief
Biodiversiteit
Geen aandacht voor lokaal voorkomende soorten , verlies leefgebied , ontbreken inheemse beplanting en groene maatregelen die aansluiten op de behoefte van lokaal voorkomende soorten en ecologische verbindingszones.
Zeer hoog
❌ Negatief
Klimaatadaptatie
Geen integratie van klimaatadaptieve maatregelen in ontwerp , gebrek aan maatregelen tegen hittestress en wateroverlast , gemiste kansen voor duurzaamheid.
Hoog
❌ Negatief
Eindoordeel: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de thema’s flora , fauna en klimaatadaptatie binnen het Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone.
22
3. Analyse per thema 3. 1 Groen op locatie Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): •
• • •
• • •
•
•
Te dicht bij weg waardoor kavel niet verder ingericht kan worden door gemeente ten behoeve van compensatie verdwijning leefgebied van lokaal voorkomende soorten. Geen gebruik van groen voor integratie bewoners , zoals park met speelgelegenheid of ruimte voor een ommetje vanuit de omliggende wijken. Gebrek aan natuurinclusiviteit in het ontwerp; geen integrale aanpak voor bescherming en bevordering van biodiversiteit binnen bebouwing. Ontbreken van concrete plannen voor natuurinclusief bouwen of groene inrichting aansluitend op lokale soorten. Impact op lokale flora en fauna door verlies van leefgebied en onvoldoende ecologische compensatie. Onvoldoende betrokkenheid van lokale natuurorganisaties en ecologen. Ontbreken van specifieke maatregelen zoals groene daken , diervriendelijke structuren en inheemse beplanting. Geen ecologische verbindingszones binnen ontwerp wat aansluit op verbindingen van de omgeving. Er is aan de KBG geen plan overlegd over hoe om te gaan met de ecologische verbindingszone die in het puntje van het kavel (noordzijde) ligt. Geen maatregelen tegen licht- en geluidshinder , voor bijvoorbeeld vleermuizen en broedvogels voorkomend in de directe omgeving. Risico aantasting restveen gebied , met onomkeerbare gevolgen.
Figuur 1. Ecologische verbindingszone met zwart omkaderd ten noordoosten van het plangebied
23
De huidige inrichting van het terrein biedt nauwelijks ruimte voor vergroening of natuurlijke buffers. Doordat de bebouwing te dicht op de Zuidplasweg is geplaatst , vervalt de mogelijkheid om de overgang tussen dorp en opvanglocatie te verzachten met een groen park , speelgelegenheid of natuurlijke zone. Daarnaast ontbreekt een visie op natuurinclusief bouwen en ecologische samenhang. De inrichting is functioneel-technisch benaderd , zonder aandacht voor beplanting , fauna of klimaatadaptieve principes. De negatieve impact op lokale flora en fauna wordt hierdoor vergroot en de kans op herstel of versterking van biodiversiteit verkleind. Advies: Negatief. Het ontwerp voldoet niet aan de basiseisen voor een groene , natuurinclusieve inrichting en negeert kansen voor integratie met de omgeving. 3. 2 Biodiversiteit Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): • • • • •
Geen onderzoek naar effecten op algemene , maar ecologisch waardevolle soorten. Risico op verlies van leefgebied en versnippering van natuurlijke zones. Geen maatregelen ter bescherming van bestuivers en lokale fauna. Geen gebruik van inheemse beplanting of aansluiting op soorten voorkomend in het nabij gelegen Natuur Netwerk Nederland. Geen interactie of natuureducatie met bewoners van de ROL en omgeving.
De KBG constateert dat er geen integrale benadering is toegepast voor de bescherming en versterking van biodiversiteit. Hoewel er een quickscan flora en fauna is uitgevoerd , richt deze zich uitsluitend op wettelijk beschermde soorten en niet op algemeen voorkomende soorten die essentieel zijn voor het lokale ecosysteem. Deze omissie betekent dat er geen rekening wordt gehouden met ecologische functies zoals bestuiving , natuurlijke plaagbestrijding en habitatcontinuïteit. Het ontbreken van biodiversiteitsmaatregelen leidt tot een aanzienlijke ecologische achteruitgang en verlies van veerkracht in het landschap. Daarnaast wordt nagelaten om bewoners van de ROL te betrekken bij natuureducatie of natuurbeheer. Dit is een gemiste kans om integratie te bevorderen en bewustwording te creëren bij zowel nieuwe bewoners als omwonenden. De KBG benadrukt dat biodiversiteit niet alleen een ecologisch , maar ook een sociaal verbindend thema is dat hier volledig ontbreekt. Advies: Negatief. Het ontbreken van concrete maatregelen voor biodiversiteit maakt het plan ecologisch onverantwoord en maatschappelijk onbevredigend. 3. 3 Klimaatadaptatie Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): •
Onvoldoende aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen in ontwerp. 24
•
• • • • • • •
Geen integratie van groenvoorzieningen zoals schaduwvormende bomen , gevelgroen of groene daken. Geen strategie tegen hittestress of wateroverlast. Geen opvang van regenwater. Te veel verharding binnen ontwerp. Ontbreken van samenwerking met relevante stakeholders op het gebied van duurzaamheid. Gemiste kans om de opvanglocatie in te zetten als voorbeeld van toekomstbestendige inrichting. Er is geen rekening gehouden met het Schone lucht akkoord van Zuidplas m. b. t. de bouw van deze locatie. https://schoneluchtakkoord. nl/sla/deelnemers/ Geen aansluiting op tussentijdse uitkomsten van Gebiedspaspoort Nieuwerkerk , waar het thema Groen als belangrijkste thema is benoemd , inclusief behoud van groenstructuren , groen langs de dorpsranden en relevantie van groen voor klimaatadaptatie.
De huidige plannen schieten tekort op het vlak van klimaatadaptatie. Er is geen integrale visie ontwikkeld waarin groen , water en bebouwing op samenhangende wijze bijdragen aan een klimaatbestendige leefomgeving. Het ontbreken van groendaken , bomen , gevelgroen en andere natuurlijke elementen betekent dat de locatie kwetsbaar is voor hittestress , droogte en wateroverlast. En door de benodigde voorbelasting van het veengebied , heeft dit ongewenste , onomkeerbare gevolgen. Daarnaast ontbreekt een analyse van hoe de opvanglocatie kan bijdragen aan de veerkracht van de omgeving. Deze tekortkomingen tonen aan dat duurzaamheid en ecologie geen wezenlijk onderdeel vormen van de planvorming. Advies: Negatief. Zonder klimaatadaptieve maatregelen voldoet het plan niet aan hedendaagse ruimtelijke standaarden. 4. Conclusie en eindadvies
De Klankbordgroep Zuidplas adviseert negatief over de thema’s flora , fauna en klimaatadaptatie binnen het Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone. De huidige plannen houden onvoldoende rekening met de natuurlijke waarden , biodiversiteit en klimaatbestendigheid van het gebied. Er ontbreken integrale maatregelen om ecologische schade te beperken of duurzame meerwaarde te creëren. Het plan toont een eenzijdige functionele benadering en mist de noodzakelijke groene en ecologische samenhang. Hierdoor wordt niet alleen de leefomgeving van flora en fauna aangetast , maar ook de kwaliteit en leefbaarheid voor bewoners van zowel de ROL als de omliggende wijken. Eindadvies: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de thema’s flora , fauna en klimaatadaptatie binnen het Voorlopig ontwerp ROL Spoorzone.
25
Reactie op advies : “Adviesrapport Klankbordgroep ROL”
Datum: 26 november 2025 Betreft: Reactie van het COA op advies klankbordgroep ROL
Reactienota op advies Klankbordgroep Zuidplas (9 leden) Deze reactienota geeft het standpunt van het COA weer ten aanzien van het advies dat is uitgebracht door 9 leden van de klankbordgroep (KBG) inzake de Regionale Opvanglocatie (ROL) te Nieuwerkerk aan den IJssel. Het doel is om inzicht te geven in hoe de aangedragen vragen zorgen en standpunten zijn besproken en afgewogen in het participatietraject zoals vastgelegd in het participatieverslag en de bijbehorende onderzoek bijlagen (bijlagen 10 t/m 13). ,
,
Veel van de opmerkingen en adviezen zijn uitgebreid in de verschillende klankbordgroepen besproken. De weergave hiervan is te vinden in het participatieverslag. Daarnaast heeft de KBG ook een aantal keren aanvullende vragen gestuurd in dezelfde lijn als in de advies memo. Deze zijn door het COA beantwoord in de bijlage 2412 en 13. ,
,
,
Regulier heeft een klankbordgroep een adviserende en raadplegende rol en denkt mee over omgevingsgerichte criteria zoals veiligheid integratie en leefbaarheid. De klankbordgroep in Zuidplas heeft in dit opzicht een bijzondere positie omdat in deze klankbordgroep veel aandacht is uitgegaan naar de gemeentelijke besluitvorming en de bouwtechnische aspecten van de ROL. ,
Vanuit het COA hebben we ons intensief ingezet om zo goed mogelijk mee te denken en mee te werken aan de participatie van de Klankbordgroep. De onderwerpen uit het opgestelde KBGadvies komt overeen met alles wat in de overleggen met de Klanbordgroep is besproken. In de overleggen met Klankbordgroep is vanuit COA alles zo goed mogelijk beantwoordt en toegelicht. In deze reactienota worden door de zienswijze en de standpunten van het COA uitgedragen zoals in de overleggen met de Klanbordgroep zijn besproken. .
.
pagina 1 van 11
Op basis van bovenstaand schema dat is overgenomen uit het adviesrapport geeft het COA ,
hieronder puntsgewijs reactie op alle vragen opmerkingen en adviezen. ,
pagina 2 van 11
1. Ruimtelijke inpassing 1. 1 Thema Ligging gebouwen op kavel: 1. 1 Onvoldoende afstand tot omwonenden 1. 2 Niet gevolgd advies ODMH (‘gesloten U’) 1. 3 Schending eerdere afspraken over variant 3 Reactie COA: 1. 1 In de huidige positie is de afstand tussen locatie en omwonenden zeer acceptabel. De locatie is ruimtelijk gesitueerd en heeft behalve één woonhuis geen direct contact met omwonenden. 1. 2 Het dichtzetten van de U-vorm met units aan spoorzijde heeft tot gevolg dat het zicht vanuit het dienstengebouw en de doorgaande as door het terrein op de buitenruimte tussen de verblijfseenheden wegvalt. Het advies en reactie van het ODMH ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit luidt: De indeling van de opvanglocatie is zorgvuldig vormgegeven waarbij ondanks de aanwezige spoorlijn en provinciale weg aandacht is voor de kwaliteit van wonen en verblijven op het terrein. De compacte opzet beperkt de toename aan bebouwing. Wél wordt vanuit stedenbouwkundig oogpunt wordt geadviseerd om meer ruimte te creëren tussen gebouw 4 en 7. Ook zou het aanzicht van de entree verbeterd kunnen worden met meer openheid en meer bomen bij de nieuwe parkeerplaats. Dit kan terugkomen in een verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing waar bijvoorbeeld ook ingegaan kan worden op welke bomen (welke grootte?) er geplaatst worden.
Reactie COA: De afstand tussen gebouw 4 en 7 is in het ontwerp verruimt. De opmerkingen over het groen zijn tevens nader uitgewerkt. ,
,
1. 3 In de overleggen met de klankbordgroep is de positie van de locatie op het perceel vaak ter sprake gekomen. (lees participatieverslag pagina 7 t/m 32). In het advies geeft de meerderheid van de klankbordgroep aan dat zij de positie van de ROL zoveel mogelijk naar achteren willen plaatsen. Daarbij is veel gesproken over variant 3 (een extra 50 meter naar achteren). Het enige voordeel van variant 3 is dat er een ‘zachte landing in het landschap’ zou ontstaan. Deze zachte landing wordt in het definitieve ontwerp ook gehaald. Een extra stuk grond van 50 meter voegt daar weinig aan toe. Om juist een zachte overgang met het overige landschap te garanderen wordt de locatie voorzien van een brede groene strook De nadelen van variant 3 zijn groot waardoor deze optie niet is gekozen. De nadelen zijn: 1. ROL verder afgelegen van alle voorzieningen (winkels openbaar vervoer scholen etc. ) en daardoor meer geïsoleerd. 2. Hogere bouwkosten door verlenging van toegangswegen pijpleidingen rioolaansluiting etc. 3. Hogere structurele kosten voor periodiek onderhoud van het groen ,
,
,
,
,
4. 5. 6. 7.
,
(gemeentelijke kosten) Gevoel van veiligheid verminderd doordat bewoners (vrouwen kinderen) door extra stuk polder moeten lopen/fietsen. ,
Vrije uitzicht bewoners Zuidplasweg 2 geblokkeerd. Locatie dichterbij spoorzone daarmee op de ROL meer hinder door geluidsoverlast. Versnippering van het groen; het stuk polder achter de ROL wordt kleiner waardoor ecologische waarde afneemt. ,
pagina 3 van 11
1. 2 Thema: Aanzicht & zachte landing: 2. 1 Geen landschappelijke inpassing 2. 2 Harde overgang naar Zuidplasweg 2. 3 Zicht Fresiaveld en Orchideeveld Reactie COA: 2. 1 De rechte lijnen die terugkomen in het polderlandschap (verkaveling en watergangen) komen terug in de rechte lijnen van het ontwerp onder meer in de as die dwars door het terrein loopt in noordoostelijke richting en de rechthoekige opzet van de hofjes. ,
(participatieverslag p. 33)
2. 2 Er is bij de verdere uitwerking nadrukkelijk gekeken naar de positie van deze overige omwonenden. Door de situering van de opvangunits en de groene inrichting aan de randen van het terrein wordt ook voor deze bewoners een nieuwe invulling gegeven aan het groene karakter die aansluit bij de omgeving. (participatieverslag p. 34) 2. 3 De renderingen tonen het uitzicht op de ROL waaruit duidelijk blijkt dat de ROL op aanmerkelijke afstand is geplaatst met veel groen eromheen. Het groenplan wordt in overleg met leden van de klankbordgroep en de groenadviseur uitgewerkt en hierdoor geborgd. ,
1. 3 Thema: Geluid & leefklimaat: 3. 1 Rapport ODMH: leefklimaat ‘slecht tot tamelijk slecht’ COA volgt advies niet ,
Reactie COA: 3. 1 Het perceel waarop de ROL wordt geplaatst is een gegeven voor het COA. Dit perceel ligt dicht tegen een spoorlijn aan. Daar kan het COA niets aan veranderen. Het COA heeft bekeken of er sprake is van een prettig woonklimaat op de ROL door het effect van geluid van wegen en spoorwegen vast te stellen en in beeld te brengen. Het Programma van Eisen van het COA is hierop afgesteld waarbij het COA een binnen-niveau van 33 dB als vereiste heeft vastgesteld. In de gevelopbouw van de verblijfseenheden worden voorzieningen getroffen zodat voldaan wordt aan het 33 dB binnen-niveau. De 10 dB afwijkingsmogelijkheid voor tijdelijke bouw (waaronder de ROL valt) wordt dus conform advies van het rapport niet gebruikt. Dit houdt in dat het COA op deze ROL betere geluidseisen realiseert voor het binnen niveau dan het ODMH adviseert boven minimale norm ODMH. ,
,
,
,
1. 4 Thema: Bebouwingshoogte Massaal: 4. 1 onvoldoende passend in omgeving. Reactie COA: 4. 1 Doel is overgenomen: Een duidelijke wens vanuit de KBG was het ontwerp aan te passen naar maximaal 2 laags i. p. v. 3 laags. Het COA heeft deze wens ter harte genomen. Door intensief overleg met de unitbouwers waardoor de beukmaat is aangepast is aan de wens van de KBG tegemoet gekomen en is alles teruggebracht naar 2 laags. .
,
pagina 4 van 11
1. 5 Thema: Materiaalgebruik & natuurinclusiviteit 5. 1 Onzeker over materiaal (houtlook) en duurzaamheid uitstraling. Reactie COA: 5. 1 Doel is overgenomen: Door het participatieoverleg met de KBG heeft het COA gekozen voor een houten gevelafwerking (houtlook) en het gebruik van circulaire bouwmaterialen. Dit is in de verschillende overleggen met de KBG besproken en werd door de KBG-leden positief ontvangen. De voorkeur voor echt hout versus houtlook onderschrijft het COA niet. Houtlook kan als duurzamer worden beschouwd dan echt hout vooral door de langere levensduur het lagere onderhoud en de bestendigheid tegen vocht en slijtage die het houtlookmateriaal biedt. De units die worden gebouwd hebben een levensduur van 30 jaar en worden na de 10 jarige inzet voor de ROL weer elders hergebruikt. ,
,
1. 6 Thema: Waterberging & situering 6. 1 Geen zichtbaarheid 6. 2 Onveilig voor kinderen 6. 3 Geen belevingswaarde ,
,
Reactie COA: 6. 1 Uit het advies maakt het COA op dat de KBG-leden ontevreden zijn over de waterberging en het aanzicht aan de voorkant van het perceel. Dit punt is eerder in de overleggen besproken. Hierbij is gekeken naar het voorstel of er een waterberging met een groter oppervlaktewaterlichaam aan de voorzijde nabij de Zuidplasweg gerealiseerd kon worden. Dit idee is voorgelegd aan waterkundige adviseurs. De reactie van de adviseurs was dat het niet mogelijk is om de bestaande watergang fors te verbreden in verband met een groot opbarstrisico. Gegeven de eisen vanuit het waterschap rond het compenseren van watergangen (watergang max. 5m. breed onderhoudspaden van 5m. breed etc. ) levert dit een lastige puzzel op om de wateropgave aan de voorzijde te realiseren. Bovendien zal dit een onwenselijk beeld opleveren bezien vanaf de Zuidplasweg. Het COA heeft dit advies overgenomen en de KBG-leden geïnformeerd. (participatieverslag ,
,
pag. 16)
6. 2 Helaas verdrinken elk jaar asielzoekers/statushouders in Nederland. Voor het COA is dat een groot risico. Het COA kan niet alle sloten en plassen afzetten maar op een locatie stelt het COA de eis dat elke watergang omheind moet zijn door hekwerken i. v. m. verdrinkingsgevaar. (Participatieverslag p. 14). 6. 3 De constatering dat er ‘geen belevingswaarde’ zou zijn is in het adviesrapport naar onze mening onvoldoende toegelicht/onderbouwd. De term ‘beleving’ is sterk afhankelijk van persoonlijke waardering en daarmee een subjectief oordeel. Binnen het COA zien wij bij deze ROL door de opzet en uitvoering juist wel een duidelijke belevingscomponent zeker in vergelijking met andere COA locaties welke ook door de KBG leden bezocht zijn. Door met name de uitvoering in het COACH concept wens van de KBG en de wijze waarop de buitenruimte wordt ingezet ok wens KBG. Hierdoor wel overgenomen. ,
,
,
,
,
,
,
pagina 5 van 11
1. 7 Thema: Risico’s omwonenden (grond & bouw) • Onzekerheid over schade Verzekering en voorbelasting • Reactie COA: Advies is overgenomen: Er is begrip vanuit het COA dat omwonenden vrezen nadelen te ondervinden van de bouw van de ROL. Het COA dient zich zoals elke andere partij bij bouwactiviteiten te houden aan wettelijke beleidsmatige en praktische maatregelen. Het COA is hiervoor verantwoordelijk en aanspreekbaar. In de Omgevingswet staan concrete voorschriften en zorgplichten voor veiligheid en belangen van omwonenden waar het COA aan moet voldoen. ,
pagina 6 van 11
2. Sociale veiligheid en regiefunctie 2. 1 Thema: Regiefunctie gemeente en COA 1. 1 Wet- en regelgeving doorstroomlocaties (zoals ROL) nog onduidelijk in verantwoordelijkheid gemeente; 1. 2 Onvoldoende grip en bestuurlijke sturing; 1. 3 beperkte invloed van gemeente; onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en communicatie bij incidenten. Reactie COA: 1. 1/1. 2/1. 3 Regiefunctie gemeente en COA Uitleg: In het advies wordt aangegeven dat er onduidelijkheid is over de precieze verantwoordelijkheid van de gemeente bij statushouders die in de ROL worden opgevangen. Dit is onjuist. De ROL is een COA locatie en daarmee is COA primair verantwoordelijk voor de bewoners (ongeacht hun status). De verantwoordelijkheden als beschreven in het adviesrapport onder 3. 1. 1 gelden dus voor alle bewoners van de locatie. De verantwoordelijkheden van de gemeente als beschreven in 3. 1. 2. gelden pas als de statushouder in de gemeente gaat wonen. Inburgering/participatie bij de ‘gekoppelde’ gemeente zolang een vergunninghouder op een COA locatie woont is vrijwillig. Op dit moment zijn ongeveer 19. 000 bewoners van de in totaal 58. 000 bewoners van COA locaties statushouders (zie ook: COA - Personen in de opvang van het COA | www. coa. nl) bovenstaande geldt voor al de statushouders in de opvang. Dit is met de gemeente besproken en hier is geen onduidelijkheid over. Van het zgn.
grijze gebied als gesteld in 3. 1. 3 is dus geen sprake. In het 2e deel gaat het over de regiefunctie van de gemeente en in het kader de op te vangen doelgroep op de ROL en beleid rondom de opvang op locatie. In de BO en werkafspraken zijn op de belangrijkste hoofdlijnen hierover duidelijke afspraken gemaakt. Deze afspraken rondom de doelgroep zijn uitzonderlijk in de regio. We houden ons aan de afspraken in de BO. Het is een gemeenschappelijk belang om een gebalanceerde groep bewoners op de locatie op te vangen. Hierover zijn de gemeente en het COA in gesprek. Voor overtredingen van de huisregels en andere incidenten heeft COA een uitbreid maatregelenbeleid (COA - Aanpak van incidenten en overlast gevend gedrag | www. coa. nl) welk op alle COA locaties wordt gehanteerd.
pagina 7 van 11
2. 2 Thema: Sociale veiligheid 1. Ontbreken veiligheidsplan ROL; 2. Gebrek aan regie; 3. Onvoldoende samenwerking tussen COA gemeente en politie; 4. Ontbreken lokaal politiebureau en onderbezetting BOA’s 5. Toegenomen polarisatie. ,
,
Reactie COA: Thema Sociale veiligheid Dit advies is overgenomen. Uitleg: Het is gebruikelijk om tussen COA en de gemeente een veiligheidsplan te ontwikkelen waarbinnen verdere afspraken worden gemaakt over rondom veiligheid. Een escalatieladder en afspraken rondom informatievoorziening tussen COA en de gemeente over incidenten kan hier wat COA betreft onderdeel van zijn. COA herkent overigens niet dat er niet transparant wordt gecommuniceerd. Het is onze gewoonte om incidenten met maatschappelijk impact direct te communiceren met de gemeente en evt. klachten/incidenten zijn een standaard onderdeel van het reguliere overleg. Het COA herkent zich eveneens niet in de opmerking dat er onvoldoende samenwerking is tussen COA gemeente en politie. Op alle COA locaties zijn hier standaard overlegvormen voor ingericht en wordt er periodiek bij noodzaak of wanneer één van de partijen daar behoefte aan heeft onderling afgestemd. ,
,
pagina 8 van 11
3.
Verkeersveiligheid
3. 1 Thema: Verkeersveiligheid • Ontbreken van verkeersveiligheidsplan • •
Geen infrastructuurmaatregelen Risico’s bij oversteekplaatsen en hoge snelheden.
3. 2 Thema: Ontsluiting op locatie • Onveilige ontsluiting • Te veel en te snel verkeer • Risico’s bij rotonde en bocht Zuidplasweg • Geen planmatige aanpak. ,
Reactie COA: De thema’s ‘verkeersveiligheid’ en ‘ontsluiting locatie’ hebben in het advies van de KBG een grote overlap. Het COA reageert daarom niet afzonderlijk op beide thema’s maar ziet dat als één zorgpunt dat zwaar weegt voor de KBG-leden. In het overleg met de klankbordgroep is dit ook een agendapunt geweest waarbij een verkeersdeskundige uitleg heeft gegeven. ,
,
Het COA heeft geen zeggenschap over de infrastructuur van het bestaande wegennet en kan niets doen aan verkeersmaatregelen buiten het terrein. Het COA heeft wel zeggenschap over de ontsluiting van ROL op het bestaande infrastructuur. De ontsluiting van de ROL is om reden van verkeersveiligheid met opzet weg van de rotonde gesitueerd. Hierdoor kunnen bewoners in betrekkelijke rust en beschutting het terrein op- of afgaan. Daarnaast is door KBG-leden en omwonenden de zorg uitgesproken over het drukke verkeer op de provinciale weg. Bewoners van de ROL zullen bij de rotonde moeten oversteken als zij naar winkels school of werk in de gemeentelijke kern willen gaan. Er is geen andere optie mogelijk. Het COA zal voorlichting geven aan de bewoners dat zij goed moeten uitkijken bij het oversteken van de provinciale weg. Maar de bewoners van het ROL zijn hierin niet anders dan andere mensen die nu ook de provinciale weg oversteken. Het voordeel is dat bewoners kunnen oversteken bij een rotonde waardoor het verkeer al snelheid moet minderen. ,
,
pagina 9 van 11
4. Sociaal Domein 4. 1 Thema: Sociaal domein • • • •
Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden tussen het COA en de gemeente geen afspraken over regionale samenwerking met buurgemeenten druk op gemeentelijke voorzieningen onderwijs en zorgketen onvoldoende voorbereiding in zijn algemeenheid. ,
Reactie COA:
Sociaal domein
Het is belangrijk om vanuit de gemeente en het COA de aankomende periode meer informatie te verstrekken over hoe e. e. a. werkt bij de ROL en het sociaal domein. Hier blijkt bij de bewoners van Zuidplas nog veel onduidelijkheid over. Daarnaast zullen een aantal zaken de aankomende periode verder uitgewerkt worden. Uitleg: Zie ook de uitleg onder de paragraaf ‘regiefunctie van de gemeente’. Het idee dat er op de ROL een groot onderscheid is tussen kansrijke asielzoekers en statushouders is niet correct; De verantwoordelijkheden van COA en de gemeente voor beide groepen zijn in de basis hetzelfde. Het klopt dat er nog geen formele afspraken zijn gemaakt tussen de Zuidplas als ROL gemeente en de verschillende koppelgemeentes. Deze afspraken gaan echter niet over verregaande verantwoordelijkheid in genoemde zaken maar zitten vooral op thema’s als het starten van inburgering in gekoppelde gemeente tijdens het verblijf in de ROL. Er is nog meer dan voldoende tijd om deze afspraken te maken. Daarnaast is het goed om te beseffen dat een gedeelte van de omringende gemeentes al een AZC in de gemeente hebben (Gouda Lansingerland Rotterdam Capelle en t. z. t. ook Waddinxveen). ,
,
,
,
Wat betreft de extra belasting van het sociaal domein. Voor een gedeelte zal COA hierin ontzorgen. Dit zit bijvoorbeeld in het feit dat de eerstelijns zorg door GZA op locatie wordt aangeboden dat bewoners via het COA verzekerd zijn dat er taalles computerles handvaardigheidsles op de locatie plaatsvindt dat er een OBHA regeling is voor extra kosten van onderwijs dat er zo nodig leerlingenvervoer wordt geregeld en dat inschrijving in BRP via de landelijke BRP straten wordt gefaciliteerd. Voor een ander gedeelte zijn de bewoners van de ROL ‘extra bewoners’ van de gemeente waar de gemeente financiering voor krijgt en waar indien nodig ook de gebruikelijk vergoedingen vanuit verschillende ministeries gelden. Kinderen zullen de eerste jaren les krijgen in taalklassen op n. t. b. onderwijsinstellingen. ,
,
,
,
,
,
,
pagina 10 van 11
5. Flora en Fauna & klimaatadaptatie 5. 1 Thema: Groen op locatie
Gebrek aan natuurinclusief ontwerp
•
te weinig groenstructuren onvoldoende afstand tot weg geen ruimte voor integratie of recreatief groen.
• • •
5. 2 Thema: Biodiversiteit • Geen aandacht voor lokaal voorkomende soorten • verlies leefgebied • ontbreken inheemse beplanting en groene maatregelen die aansluiten op de o behoefte van lokaal voorkomende soorten en ecologische verbindingszones. 5. 3 Thema: Klimaatadaptatie • Geen integratie van klimaatadaptieve maatregelen in ontwerp • gebrek aan maatregelen tegen hittestress en wateroverlast • gemiste kansen voor duurzaamheid. Reactie COA: Bij het ontwerp van deze ROL is er een bovengemiddelde aandacht uitgegaan naar de flora en fauna. Er is een concept ontwerp gepresenteerd met daarin keuzes voor het flora en fauna op de locatie. De details op welke wijze het groen op de locatie wordt ingevuld wordt in een later stadium verder ingevuld. Samen met klankbordleden wordt dit groenplan geanalyseerd. Het COA neemt het advies ter harte om ruimhartig te kijken naar de wensen en te zorgen dat de locatie een natuur inclusief ontwerp krijgt met goede biodiversiteit waarbij specifiek aandacht uit gaat naar lokale ondersteunende soorten zodat er een ecologische verantwoord totaal ontwerp ontstaat.
Er zijn wel een aantal voorwaarden opgesteld waar rekening mee gehouden moet worden: • Snelgroeiend groen (voor de westrand van het terrein); • Gebiedseigen groen met positief effect op de biodiversiteit (afgestemd met beplantingsdeskundige • Betaalbaarheid (vanwege de duur van 10 jaar waarvoor de ROL wordt ingericht); • Geschiktheid voor de functie (bijv. het vermijden van giftige plantensoorten o. b. v. een lijst met giftige planten vanuit het COA) ,
In de huidige uitwerking zijn zeker wel klimaat adaptieve elementen opgenomen waaronder het principe van de waterberging en de wijze waarop de situering bijdraagt aan een compacte inrichting. De inrichting van het buitenruimte speelt een belangrijke rol in de bewust omgang met klimaat omgeving en gebruik. Zoals bijvoorbeeld regenwaterhergebruik verhoogde infiltratie door half verharding of waterdoorlatede bestrating biodiversiteitsversterking door bloemrijke zones waterberging in wadi’s natuurlijke afvoer en buffering etc. ,
,
,
,
,
pagina 11 van 11