Bijlage 4 - Adviezen klankbordgroep met reactie COA A26.000643

ADVIES 3 leden Klankbordgroep ROL Zuidplas

Helaas hebben wij moeten concluderen dat het komen tot een gezamenlijk advies op 21 Oktober geen haalbare kaart lijkt nu 2 klankbordgroep leden vlak voor de 5 de bijeenkomst van de KBG een open brief hebben gestuurd naar gemeente en pers waarin de onafhankelijkheid van de voorzitter in twijfel wordt getrokken. Wij kunnen ons daar niet in vinden en zien dit als een nieuwe poging om het proces te vertragen en hebben daarom moeten besluiten een eigen advies te schrijven als volwaardige klankbordgroep leden.

21 Oktober 2025

Dit document beschrijft de thema’s waarover de klankbordgroep van het COA heeft gesproken en nu adviseert en waarmee rekening gehouden dient te worden bij komst van de ROL aan de Spoorzone.

~ 1 ~

Adviesthema: ligging van de gebouwen

op

de locatie

Door de opzet in u-vorm is er duidelijk overzicht over wat er gebeurd en kunnen de statushouders een gemeenschap voelen. Nu het kavel is aangemerkt als bouwgrond lijkt deze lage bebouwing een mooie invulling. De afstand tot de meeste bebouwing is groot genoeg om geen geluidsoverlast voor de omwonenden te veroorzaken. De decibellen van voorbij rijdende treinen is vele malen groter dan menselijke stemmen.

Adviesthema: bebouwingshoogte Het is essentieel dat de bebouwing 2 laags is. De hoogte is daardoor lager dan een eengezinswoning met schuin dak en maakt het mogelijk om de zichtlijnen naar de achterliggende polder vanaf veel plekken te behouden.

Adviesthema: Materiaalgebruik

van

de bebouwing

Mooi dat er voor de houtlook ipv de grijze platen is gekozen. Op dit punt is een eerder advies van de klankbordgroep al in het VO terecht gekomen. Wij adviseren aanleg van zonnepanelen en warmtepompen. Dit zorgt voor minder milieubelasting en ook vermindering van exploitatie kosten na een eerste investering. Wij adviseren om voldoende vlaggenmasten te plaatsen zodat er voor elke bewoner zijn eigen vlag herkenbaar hangt en de omwonenden ook kunnen zien welke nationaliteiten vertegenwoordigd zijn in de ROL. .

Adviesthema: Regiefunctie gemeente

en

COA

Om te beginnen lijkt het ons van essentieel belang dat het verschil tussen een ROL en AZC heel duidelijk wordt gecommuniceerd door COA en de gemeente en dat in geen enkele publicatie nog gesproken wordt over AZC. Een naamgeven van het complex zou al helpen. Voor het bedenken van een naam kunnen we de Zuidplas bewoners inschakelen. Te denken valt aan een prijsvraag. Wij adviseren om gezamenlijk regie van COA en gemeente te realiseren. Waar mogelijk ook de Zuidplas bewoners hierin betrekken door bv een klankbordgroep. Op deze manier ~ 2 ~

kan er ook grip komen op de instroom waarbij gezinnen voorrang moeten krijgen en er geen veilige landers geplaats moeten worden aangezien die ook geen statushouder of kansrijke asiel zoekers zijn. Communicatie naar de Zuidplas bewoners van een dergelijk plaatsingsbeleid zal de acceptatie zeker bevorderen. Wij adviseren het creëren van een grote mate van zelfredzaamheid voor de ROLbewoners zodat iedereen taken heeft en er een redelijk normaal levensritme ontstaat. Wij denken hierbij aan een moestuin mogelijk met kas. Mogelijk kunnen we ook kippen of konijnen o. i. d. plaatsen zodat volwassenen en kinderen verzorgingstaken op zich kunnen nemen en verse eieren zijn natuurlijk altijd goed. Eigen verantwoordelijkheid voor het schoonhouden van ook de gemeenschappelijke ruimtes. Niets te doen hebben is voor ieder mens een drama dus laten we zorgen dat er voldoende aanbod is van activiteiten/taken. Daarnaast adviseren wij om vanaf dag 1 te beginnen met taallessen en na een korte gewenningsperiode een banenmarkt te organiseren voor de ROL bewoners. Dit kan ook werk in het vrijwilligers circuit betekenen. We adviseren om (bv maandelijkse) ontmoetings avonden te creëren (kopje koffie met elkaar) voor Zuidplas bewoners en ROL bewoners.

Zo gauw de bouw begint is het goed om een vrijwilligers groep samen te stellen die dan bv een excursie naar Gouda of Putte kunnen maken en zo leren van het reilen en zeilen van een ROL. Vrijwilligers moeten goed getraind worden door gemeente en COA. Voor het vinden van vrijwilligers kunnen Stichting ZO , de kerken en de moskee in Nieuwerkerk benaderd worden.

Adviesthema: Situering water – t. b. v. opgave waterberging Er is een omheining van minstens 180 cm voorzien te bescherming van kinderen die niet kunnen zwemmen. Alleen een hek geeft het gevoel van opgesloten zitten maar met snel groeiend groen (b. v. Hedera) ertegenaan wordt dit gevoel in ieder geval minder en is de water veiligheid gewaarborgd. Het aanbieden van zwemlessen voor kinderen en volwassenen is van groot belang. De geldende wachttijden die voor deze lessen gelden zijn al lang en moeten voor iedereen gelijk zijn en niet langer worden wat mogelijk personele consequenties heeft voor het zwembad.

Adviesthema: Risico’s omwonenden

~ 3 ~

Zoals bij elke bouwactiviteit kan er overlast ontstaan tijdens de bouw voor direct omwonenden. Als daarbij schade ontstaat moet die zoals gebruikelijk bij elk bouwproject opgelost worden. Het COA en de aannemer zullen hiervoor verzekerd moeten zijn. Overlast voor het verkeer zal mogelijk niet te voorkomen zijn maar overleg gemeente , provincie en COA is gewenst aangezien de N219 een provinciale weg is. Wel is het van belang om duidelijk te communiceren wanneer werkzaamheden aanvangen en in welk tijdsbestek.

Adviesthema: Aanzicht en zachte landing Zeer sterke aanbeveling om per direct te stoppen dit een azc te noemen want dat is het niet. Zelfs in de presentaties van het COA staat het weer en ook de gemeente maakt dit niet keer op keer duidelijk. Het is een ROL en er komen mensen die de procedure hebben doorlopen (soms al 2 jaar mee bezig , levend in een azc) of mogelijk mensen die het proces bijna door zijn en waarvan men een positieve uitkomst verwacht. Door het steeds weer noemen van een AZC zien veel mensen Ter Apel situaties voor zich en realiseren ze zich niet dat de mensen in de ROL zeer waarschijnlijk een woning krijgen in Zuidplas en het dus heel belangrijk is om vanaf dag 1 te beginnen met integratie. Een zachte landing is inmiddels niet meer mogelijk door alle negatieve publiciteit en het de ROL een AZC blijven noemen. Nu moeten we dus werken aan herstel van vertrouwen en de onrust wegnemen. Door de agressieve manier van communiceren ( vlaggen parade , spandoeken , flyers in de brievenbussen) van de tegenstanders durft de grote meerderheid die er geen problemen mee heeft niet zijn nek uit te steken. Het zou daarom goed zijn om op korte termijn te beginnen met het inventariseren van de belangstelling voor vrijwilligerswerk.

Het instellen van een groep meedenkers (kan een klankbordgroep zijn) die nadenken over de support aan ROL bewoners , integratie , initiatieven in en rond de ROL zoals bv een moestuin etc. Ook is het van belang angst (ook de ongegronde) weg te nemen door heel duidelijk te communiceren hoe het dagelijks leven in de ROL eruit gaat zien en welke betrokkenheid er dagelijks zal zijn van het COA en de gemeente. Ook adviseren we duidelijk communicatie dat hoewel het complex met houtlook gebouwd wordt maar dat dat niet wil niet zeggen dat het een luxe bouw is. De leefruimtes zijn klein en sober. Wat betreft het aanzicht (uiterlijk) van het complex is het voor ROL bewoners en omwonenden van gelijk belang dat het aanzicht vriendelijk is en er veel snelgroeiend groen zal worden gepland.

Adviesthema: Ontmoetings-

en

speelplekken

Op de binnenplaats tussen de hofjes is er ruim plaats voor speelplekken en bankjes etc. om elkaar bij mooi weer buiten te ontmoeten. Kinderspeelplekken zijn belangrijk waarbij we ook denken aan fietsen en steppen. Fietsen leren is ook voor de volwassenen belangrijk. Spelen is niet alleen een kinderactiviteit dus een basketbalring , korfbalkorf en jeu de boules baan kunnen ook volwassenen actief laten bewegen. Ook voor deze inrichting en ideeën

~ 4 ~

daaromtrent adviseren wij het instellen van een klankboordgroep of commissie vanuit de Zuidplas bewoners. Denk hierbij ook aan het betrekken van de lokale sportverenigingen.

Adviesthema: Wijze van ontsluiting van de locatie Een veilige toegang tot de locatie moet een samenwerking zijn met gemeente en provincie omdat de N219 een provinciale weg is. De huidige fietsstraat is niet als zodanig herkenbaar , er wordt heel hard gereden. Door strepen op de weg of verkeersdrempels zou dit al duidelijker zichtbaar worden Opties als verkeersdrempels , stoplichten etc. op de N219 moeten worden bekeken. De locatie moet een veilige toegang hebben. Hiervoor is samenwerken van gemeente en provincie van essentieel belang. Ook omdat de N19 een provinciale weg is. Voor de verkeersveiligheid zou onderzocht moete worden of stoplichten , verkeersdrempels e. d. een mogelijkheid zijn.

Adviesthema: Geluid In Nieuwerkerk wonen veel mensen dichter bij het spoor dan de plek van de ROL denk aan de flats in de bomenbuurt. Daar zijn geen extra geluidswerende maatregelen genomen dus vragen wij ons af of dat hier nodig is. Goed onderzoek is nodig en gedaan maar als de ROL er eenmaal staat moet de situatie nogmaals bekeken worden.

Adviesthema: Ruimte

voor

vrijwilligers

Zo gauw de bouw begint is het goed om een vrijwilligers groep samen te stellen die dan bv een excursie naar Gouda of Putte kunnen maken en zo leren van het reilen en zeilen van een ROL. Vrijwilligers moeten goed getraind worden door gemeente en COA. Voor het vinden van vrijwilligers zou contact gezocht kunnen worden met Stichting ZO , de kerken en de moskee in Nieuwerkerk aan den IJssel.

Adviesthema: Verkeersveiligheid ~ 5 ~

Naast het eerder genoemde advies voor maatregelen op de provinciale en gemeentewegen willen we nog toevoegen dat goede verlichting van groot belang is voor de veiligheid. Nu is de verlichting niet in orde op b. v. de Zuidplasweg. Dringend advies is het aanbieden van verkeerslessen voor kinderen en volwassenen. Misschien dat VVN afdeling Zuidplas hier een rol in kan nemen.

Adviesthema: Sociale veiligheid Het is van belang om Zuidplas bewoners te betrekken bij het veiligheidsplan. Aandachtspunten hierin moeten zijn: Nederlandse normen en waarden rond milieu (natuur , dieren en hygiëne) , gelijke rechten voor mannen en vrouwen en anders geaarden. Sociale veiligheid van de ROLbewoners is van gelijk belang en betekend dat hun rechten gerespecteerd moeten worden en zij niet met achterdocht mogen worden bekeken.

Adviesthema: Sociaal domein Het in opzet geplande gebouw voor onderwijs lijkt een goede optie om te zorgen dat lessen aan kinderen en volwassenen veelvuldig kunnen plaatsvinden. Er moet nog goed geïnventariseerd worden wat de capaciteit is binnen de huidige onderwijsinstellingen om goed onderwijs aan de ROLkinderen te waarborgen. Is die ruimte er niet dan zal er ruimte moeten zijn voor in eerste instantie taalonderwijs binnen de ROL. De volwassenen moeten via onderwijs , cursussen etc. worden voorbereid op werken en wonen in de regio als er een reguliere woning binnen Zuidplas of omgeving beschikbaar komt.

Adviesthema: Voorgestelde groenvoorziening Zoals in een eerder thema aangegeven is het planten van snelgroeiend groen van belang. Op veel plekken in de ROL is er ruimte voor groen en bloemen waarbij we ook denken aan plantenbakken die de bewoners zelf verzorgen. Betrokkenheid van de bewoners bij de aanplant en verzorging is belangrijk en daarom ook ons eerdere advies om een moestuin aan te leggen. Met vrijwilligers die graag tuinieren kan samen met de bewoners de groenvoorziening worden verzorgd. Met de kassenexpertise in onze omgeving moet het ook mogelijk zijn om een kleine kas neer te zetten en daarin te zaaien etc.

~ 6 ~

Adviesthema: Maatschappelijke initiatieven

In eerder thema’s hebben we al advies gegeven op dit gebied maar in het kort samengevat: het is van belang dat maatschappelijke initiatieven breed worden gedragen door beide , Zuidplasbewoners en ROLbewoners. Een initiatief groep vanuit Zuidplas startend voordat de ROL bewoond wordt is daarom van belang. Initiatieven waaraan wij denken zijn o. a. : • • • • • • •

Taallessen vanaf de dag van aankomst Lessen burgerschap Verkeerslessen Banenmarkt (kan ook vrijwilligerswerk zijn) Open dag bij opening en jaarlijks terugkerend Volkstuin aanleggen Opzetten van een fiets repareerplaats (banden plakken etc. )

Adviesthema: Ideeën met betrekking tot invulling resterende deel van de kavel In bovenstaande thema’s zijn hier al suggesties voor gegeven maar er valt daarnaast nog te denken aan: Versterking van de natuur op het overgebleven deel van het kavel , achter de ROL door verwildering van het groen of juist een drassig gebied voor o. a. weidevogels. Ook zou het een volkstuin gebied kunnen worden voor ROL en Zuidplasbewoners die graag een volkstuintje hebben.

Deze adviezen en aanbevelingen zijn opgesteld en getekend door 3 leden van de klankbordgroep van het COA op 21 Oktober 2025. Wij zouden graag betrokken blijven bij de verwezenlijking en het reilen en zeilen van de ROL.

~ 7 ~

Reactie: “ ADVIES 3 leden Klankbordgroep ROL Zuidplas”

Datum 26 november 2025 Betreft Reactie op advies 3 leden Klankbordgroep ROL Zuidplas

Reactienota op advies Klankbordgroep Zuidplas – drie leden Deze reactienota geeft het standpunt van het COA weer ten aanzien van het aanvullende advies dat is uitgebracht door 3 leden van de klankbordgroep (KBG) inzake de Regionale Opvanglocatie (ROL) te Nieuwerkerk aan den IJssel. Het doel is om inzicht te geven in hoe de aangedragen vragen zorgen en standpunten zijn besproken en afgewogen in het participatietraject zoals vastgelegd in het participatieverslag en de bijbehorende onderzoek bijlagen (bijlagen 10 t/m 13). ,

,

Veel van de opmerkingen en adviezen zijn uitgebreid in de verschillende klankbordgroepen besproken. De weergave hiervan is te vinden in het participatieverslag. Daarnaast heeft de KBG ook een aantal keren aanvullende vragen gestuurd in dezelfde lijn als in de advies memo. Deze zijn door het COA beantwoord in de bijlage 2412 en 13. ,

,

,

Regulier heeft een klankbordgroep een adviserende en raadplegende rol en denkt mee over omgevingsgerichte criteria zoals veiligheid integratie en leefbaarheid. De klankbordgroep in Zuidplas heeft in dit opzicht een bijzondere positie omdat in deze klankbordgroep veel aandacht is uitgegaan naar de gemeentelijke besluitvorming en de bouwtechnische aspecten van de ROL. ,

Vanuit het COA hebben we ons intensief ingezet om zo goed mogelijk mee te denken en mee te werken aan de participatie van de Klankbordgroep. De onderwerpen uit het opgestelde KBGadvies komt overeen met alles wat in de overleggen met de Klanbordgroep is besproken. In de overleggen met Klankbordgroep is vanuit COA alles zo goed mogelijk beantwoordt en toegelicht. In deze reactienota worden door de zienswijze en de standpunten van het COA uitgedragen zoals in de overleggen met de Klanbordgroep zijn besproken.

In deze nota wordt aangegeven hoe deze punten aansluiten bij het participatieproces en de verdere uitwerking van de ROL.

pagina 1 van 3

1. Adviesthema: ligging van de gebouwen op de locatie

Reactie COA: Advies is overgenomen. 2. Adviesthema: bebouwingshoogte

Reactie COA: Advies is overgenomen. 3. Adviesthema: Materiaalgebruik van de bebouwing Reactie COA: Advies is deel overgenomen wat voor deze ROL rendabel is. Binnen het COA is in

het Programma van Eisen opgenomen om zoveel als mogelijk (afhankelijk per locatie) zonnepanelen te plaatsen. Ook de toepassing van warmtepompen wordt onderzocht . Voor deze ROL wordt momenteel het aantal zonnepanelen berekend welke op de daken van de activiteitengebouwen en de verblijfsunits geplaatst kunnen worden. Warmtepompen plaatsen is bij deze ROL geen rendabele investering door de hoge investeringen en de gebruikerstijd van 10 jaar , om deze reden is dit geen haalbare businesscase voor deze locatie Het is een sympathiek idee om vlaggen op te hangen voor alle nationaliteiten , maar vlaggen hebben soms ook een negatieve associatie (een vlag van een dictator?). Op een COA-locatie wappert wel een Nederlandse vlag. Dat is vlag van het land waar bewoners nu thuis zijn. 4. Adviesthema: Regiefunctie gemeente en COA

Reactie COA: Advies in essentie positief , maar op onderdelen begrensd haalbaar. Het COA onderschrijft het belang van heldere communicatie: de ROL is geen asielzoekerscentrum (AZC) , maar een tijdelijke regionale opvanglocatie ROL. COA en gemeente werken samen vanuit hun eigen wettelijke taken en bevoegdheden. In de BO en werkafspraken zijn op de belangrijkste hoofdlijnen hierover duidelijke afspraken gemaakt. Het opzetten van een klankbordgroep om de integratie en de participatie tussen bewoners van de ROL en de gemeente te vergroten is standaard beleid en zal ook uitgevoerd worden voor deze locatie. Daarnaast stuurt COA op zinvolle dagbesteding , zoals (vrijwilligers)werk , scholing en activiteiten/taken. 5. Adviesthema: Situering water

– t. b. v. opgave

Reactie COA: Advies is overgenomen.

waterberging

6. Adviesthema: Risico’s omwonenden

Reactie COA: Advies is overgenomen.

7. Adviesthema: Aanzicht en zachte landing

Reactie COA: Advies is overgenomen. Waar we als COA graag gehoor aangeven. 8. Adviesthema: Ontmoetings- en speelplekken Reactie COA: Advies is overgenomen. Spel en sport zijn belangrijke thema’s voor COA. 9. Adviesthema: Wijze van ontsluiting van de locatie

Reactie COA: COA heeft geen zeggenschap over de verkeerssituatie buiten het terrein. Dit is een verantwoordelijkheid van provincie en gemeente.

pagina 2 van 3

10. Adviesthema: Geluid

Reactie COA: Het Programma van Eisen voor de bouw van de ROL is afgestemd op het geluid van het spoor. Het perceel waarop de ROL wordt geplaatst is een gegeven voor het COA. Dit perceel ligt dicht tegen een spoorlijn aan. Daar kan het COA niets aan veranderen. Het COA heeft bekeken of er sprake is van een prettig woonklimaat op de ROL door het effect van geluid van ,

wegen en spoorwegen vast te stellen en in beeld te brengen. Het Programma van Eisen is hierop afgesteld waarbij het COA een binnen-niveau van 33 dB als vereiste heeft vastgesteld. In de gevelopbouw van de verblijfseenheden worden voorzieningen getroffen zodat voldaan wordt aan het 33 dB binnen-niveau. De 10 dB afwijkingsmogelijkheid voor tijdelijke bouw (waaronder de ROL valt) wordt dus , conform advies van het rapport , niet gebruikt.

11. Adviesthema: Ruimte voor vrijwilligers

Reactie COA: Advies is overgenomen. Het COA zoekt actief naar vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties om te ondersteunen met activiteiten en scholing (bijv. taalmaatjes). Betrokkenheid van vrijwilligers zijn enorm belangrijk om de integratie van de ROL-bewoners te bevorderen. 12. Adviesthema: Verkeersveiligheid

Reactie COA: Advies is overgenomen. . Wederom met de kanttekening dat het COA geen bevoegdheid heeft over verkeersmaatregelen en verlichting buiten het COA terrein. 13. Adviesthema: Sociale veiligheid

Reactie COA: Bewoners van de ROL krijgen van het COA voorlichting over de Nederlandse maatschappij , waarin waarden en normen worden besproken. 14. Adviesthema: Sociaal domein

Reactie COA: De leerplicht geldt ook voor de kinderen op de ROL. Kinderen zullen de eerste jaren les krijgen in taalklassen op de basisschool en op het ISK op de middelbare school. 15. Adviesthema: Voorgestelde groenvoorziening

Reactie COA: Advies is overgenomen.

16. Adviesthema: Maatschappelijke initiatieven

Reactie COA: Positief is overgenomen. Het COA ondersteunt initiatieven met vrijwilligers van harte. 17. Adviesthema: Ideeën met betrekking tot invulling resterende deel van de kavel

Reactie COA: het COA wil graag meedenken over de mogelijkheden om het resterende deel van de kavel zo positief mogelijk te benutten. 18. Conclusie

Het advies sluit in grote lijnen aan bij de uitgangspunten van de ROL en biedt richting voor de verdere onderbouwing van de gemaakte keuzes op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Daarnaast bevat het waardevolle aanbevelingen over communicatie en sociale integratie. Deze inbreng wordt meegenomen in de verdere planuitwerking en in de beheerfase.

pagina 3 van 3

COA

EN

a

(geanonimiseerd)

Betreft:

het

Nieuwerkerk

gezamenlijk

advies

DIT IS EEN VOORLOPIG

CONCEPT.

KUNNEN

OVER

ONS NB.

BESCHIKKEN

ADVIES kunnen

van

VAN

OPENSTAANDE

TE KUNNEN om

20.00

IJssel, 21 oktober

2025

a/d IJssel

DE ONSTANE TIIJJDSDRUK VOOR

advies is op 20 oktober

ons

|

Conform

de

deadline

laten

AAN

ROL Nieuwerkerk

den

AFRONDING

EN

VRAGEN, BEHOUDEN

HET NIET OF TIJDIG WIJ ONS

HET RECHT OM

PASSEN. uur

nog

nieuwe

input gestuurd

vanuit

de gemeente.

Dit

hebben

niet

meer

klankbordgroep

ROL.

we

nemen.

(geanonimiseerd) De

leden

GEZIEN

NOG

Geachte

Wij,

klankbordgroep

BEANTWOORDING

OP ONDERDELEN

Tijdens de afronding

mee

de

van

aan

afgesproken

van

weten

de

de

klankbordgroep,

van

21 oktober 2025, ontvangt

zie ondergetekenden,

klankbordgroep te verlaten.

Nu in de diverse, eerdere

Dat

na

overleggen uitgebreid

is

het advies

van

betreuren het dat drie leden

van

bij

u

de start

het voorlezen

bij deze

van

van

de

een

de de

klankbordgroep bijeenkomst op 15 oktober jl., hebben door hen opgesteld statement.

stilgestaan bij de wijze van adviseren door de klankbordgroep namelijk gezamenlijk (zie in dat kader ook punt 5 van de Aktie- en Besluitenlijst van 4 september (“In behandeling’) en 15 september (‘Afgehandeld’) jl.) kan van een afzonderlijk advies van de drie voormalig klankbordgroepleden geen sprake zijn. —

—

van

de

klankbordgroep hierover,

onjuiste voorstelling

van

zaken.

Dat de voorzitter

“Ik moet

me

houden

aan

ROL’

25 augustus

participatie gemeenteraad.” Van

van

in

zijn e- mail van

17

oktober jl., heeft gesteld (zie hierna)

de formele besluiten zoals genomen door het college (in hun memo jl. wordt de optie voor meerdere adviezen wel geboden) en

‘hervatting uiteindelijk

is

een

de

(college)besluit, waarin de optie voor meerdere adviezen staat vermeld, is immers geen sprake. Wel is sprake van een memo vanuit de gemeente, waarover de klankbordgroep unaniem heeft vastgesteld dat er gezamenlijk advies zal worden uitgebracht, zie de Aktie- en Besluitenlijst. een

echter

bijeenkomst van 15 oktober jl., het niet willen deelnemen aan de geplande bijeenkomst klankbordgroep gezamenlijk advies uit te brengen (20 oktober) en de inhoud van het statement waarin staat “dus zullen nu de klankbordgroep verlaten…” geeft aan dat de drie voormalig letterlijk wij er voor kiezen niet conform de eerder gemaakte afspraken gezamenlijk advies te zullen klankbordgroepleden dus niet meer formeel uit naam van de klankbordgroep advies kunnen uitbrengen. uitbrengen en Het niet deelnemen van

de

aan

de

om

Wij bieden u hierbij het advies van de klankbordgroep aan. Gezien de hiervoor geschetste ontwikkelingen wijzen wij erop dat dit advies daarmee onder grote druk, met nog steeds veel vragen en bovendien zonder begeleiding van de procesbegeleiding is opgesteld. Eventuele andere adviezen kunnen

aangemerkt. Vriendelijke groet,

niet in de

hoedanigheid

van

een

advies

van

de

klankbordgroep worden

mmm

Adviesrapport Klankbordgroep ROL De Klankbordgroep (KBG) benadrukt dat zij door het vasthouden van het COA aan variant 1 feitelijk geen reële mogelijkheid heeft gehad om te adviseren over de ruimtelijke inpassing. Het COA is van oordeel dat slechts één beperkte inpassing op de locatie en de situering en vormgeving van de gebouwen op het kavel geschikt is , vanwege diverse kavel gerelateerde belemmeringen (geluid spoor , N219 , A20 en gifgaswolk). Dit terwijl steeds is gesteld dat de KBG over het gehele kavel mocht adviseren met de mogelijkheid van passende maatregelen. Daarmee is de ruimte voor advisering over de inpassing op het gehele kavel , en dus de adviesfunctie van de klankbordgroep , zwaar ingeperkt.

Overzicht adviesthema’s met de belangrijkste zorgpunten en weging Ruimtelijke inpassing Thema Ligging gebouwen op kavel

Aanzicht & zachte landing Geluid & leefklimaat Bebouwingshoogte Materiaalgebruik & natuurinclusiviteit Waterberging & situering Risico’s omwonenden (grond & bouw) Sociale veiligheid en regiefunctie Thema Regiefunctie gemeente en COA Sociale veiligheid Verkeersveiligheid Thema Verkeersveiligheid Ontsluiting op locatie Sociaal Domein Thema Sociaal domein Flora en Fauna & klimaatadaptatie Thema Groen op locatie

Biodiversiteit Klimaatadaptatie

Belangrijkste zorgpunt Onvoldoende afstand tot omwonenden , niet gevolgd advies ODMH (‘gesloten U’) , schending eerdere afspraken over variant 3 Geen landschappelijke inpassing , harde overgang naar Zuidplasweg en zicht Fresiaveld en Orchideeveld Rapport ODMH: leefklimaat ‘slecht tot tamelijk slecht’ , COA volgt advies niet Massaal , onvoldoende passend in omgeving Onzeker over materiaal (houtlook) en duurzaamheid uitstraling Geen zichtbaarheid , onveilig voor kinderen , geen belevingswaarde Onzekerheid over schade , verzekering en voorbelasting Belangrijkste zorgpunt Wet- en regelgeving doorstroomlocaties (zoals ROL) nog onduidelijk in verantwoordelijkheid gemeente; onvoldoende grip en bestuurlijke sturing; beperkte invloed van gemeente; onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en communicatie bij incidenten. Ontbreken veiligheidsplan ROL; gebrek aan regie; onvoldoende samenwerking tussen COA , gemeente en politie; ontbreken lokaal politiebureau en onderbezetting BOA’s , toegenomen polarisatie. Belangrijkste zorgpunt Ontbreken van verkeersveiligheidsplan , geen infrastructuurmaatregelen , risico’s bij oversteekplaatsen en hoge snelheden. Onveilige ontsluiting , te veel en te snel verkeer , risico’s bij rotonde en bocht Zuidplasweg , geen planmatige aanpak.

Belangrijkste zorgpunt Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden tussen het COA en de gemeente , geen afspraken over regionale samenwerking met buurgemeenten , druk op gemeentelijke voorzieningen , onderwijs en zorgketen , en onvoldoende voorbereiding in zijn algemeenheid. Belangrijkste zorgpunt Gebrek aan natuurinclusief ontwerp , te weinig groenstructuren , onvoldoende afstand tot weg en geen ruimte voor integratie of recreatief groen. Geen aandacht voor lokaal voorkomende soorten , verlies leefgebied , ontbreken inheemse beplanting en groene maatregelen die aansluiten op de behoefte van lokaal voorkomende soorten en ecologische verbindingszones. Geen integratie van klimaatadaptieve maatregelen in ontwerp , gebrek aan maatregelen tegen hittestress en wateroverlast , gemiste kansen voor duurzaamheid.

pagina 3 Weging

Zeer hoog Hoog Zeer hoog

Middel Laag

Middel Hoog

pagina 8 Weging

Zeer hoog

Zeer hoog

pagina 15 Weging

Zeer hoog Hoog

pagina 18 Weging

Zeer hoog

pagina 22

Weging Hoog

Zeer hoog Hoog

2

Adviesrapport Klankbordgroep ROL Ruimtelijke inpassing – Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone Datum: oktober 2025 Adviesorgaan: Klankbordgroep (KBG) ROL Aanvraag: COA – Voorontwerp ROL Spoorzone (BOPA-procedure) Onderwerp: Ruimtelijke inpassing van het VO

1. Inleiding De gemeente Zuidplas heeft een Klankbordgroep (KBG) ingesteld om te adviseren over de komst van het asielzoekerscentrum “ROL Spoorzone” , dat door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) wordt ontwikkeld. Het advies richt zich op de ruimtelijke inpassing van het Voorontwerp (VO) en is onderdeel van de vergunningsprocedure (BOPA). De bevindingen van de KBG dienen door het COA te worden meegewogen en beargumenteerd in de definitieve aanvraag. Het terrein betreft circa 6 hectare agrarisch restveengebied aan de rand van Nieuwerkerk aan den IJssel. Het COA heeft het VO beperkt tot het voorste deel van het kavel (max 15) , , terwijl de KBG formeel over het gehele kavel mag adviseren. De KBG constateert dat het terrein omgeven is door geluids- en veiligheidsbronnen (N219 , A20 , spoorlijn , vliegverkeer , transport gevaarlijke stoffen) en dat het restveen gevoelig is voor bodemdaling en schade bij voorbelasting. Ondanks deze omstandigheden stelt het COA dat het ontwerp haalbaar is. De KBG komt tot een ander oordeel. 2. Samenvatting en adviesoverzicht Thema

Belangrijkste zorgpunt

Weging

Adviesuitkomst

Ligging gebouwen op kavel

Onvoldoende afstand tot omwonenden niet gevolgd advies ODMH (‘gesloten U’) schending eerdere afspraken over variant 3

Zeer hoog

❌ Negatief

Aanzicht & zachte landing

Geen landschappelijke inpassing harde overgang Hoog naar Zuidplasweg en zicht Fresiaveld en Orchideeveld

❌ Negatief

Geluid & leefklimaat

Rapport ODMH: leefklimaat ‘slecht tot tamelijk slecht’ COA volgt advies niet

Zeer hoog

❌ Negatief

Bebouwingshoogte

Massaal onvoldoende passend in omgeving

Middel

⚠ Neutraal uitgaande

Materiaalgebruik & natuurinclusiviteit

Onzeker over materiaal (houtlook) en duurzaamheid uitstraling

Laag

,

,

,

,

,

zichtbaarheid onveilig voor kinderen Waterberging & situering Geen belevingswaarde ,

Risico’s omwonenden (grond & bouw)

Onzekerheid over schade verzekering en voorbelasting ,

,

geen

van tot 2 lagen

+ Positief met

voorwaarden

Middel

❌ Negatief

Hoog

❌ Negatief

3

Eindoordeel: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de ruimtelijke inpassing van het Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone. 3. Analyse per thema 3. 1 Ligging van de gebouwen op het kavel

Tijdens de bijeenkomsten van de Klankbordgroep is op 4 november 2024 in ruime meerderheid een voorkeur uitgesproken voor variant 3 , waarbij de bebouwing minimaal 50 meter verder naar achteren op het kavel werd geplaatst. Variant 3 werd gezien als een mogelijke basis om verder te onderzoeken of de bebouwing nog verder naar achteren zou kunnen worden geplaatst , op een deel van het kavel waar nauwelijks omwonenden zijn. De Klankbordgroep heeft hierbij nadrukkelijk verzocht om dit verder te verkennen , juist omdat verdere verplaatsing naar achteren de afstand tot de direct omwonenden aan de Zuidplasweg zou vergroten en de ruimtelijke impact voor hen aanzienlijk zou verminderen. De redenen hiervoor waren onder meer de wens tot een ‘zachte landing’ richting het dorp , meer openheid aan de Zuidplasweg , betere zichtlijnen en meer kwaliteit van groen. Nu is echter , tot verrassing van de klankbordgroep , teruggekeerd naar uitwerking van variant 1. Daarmee is een duidelijke afspraak met de KBG geschonden en is de afgesproken vervolgstap – verdere uitwerking variant 3 en onderzoek naar verdere inpassing richting de achterzijde van het kavel – nooit uitgevoerd. De KBG beschouwt dit als een breuk in vertrouwen en als teken dat de inbreng van bewoners onvoldoende wordt meegenomen.

Figuur 1. Overzichtskaart Spoorzone

4

De KBG acht de huidige positionering van de gebouwen onaanvaardbaar. De bebouwing ligt te dicht bij woningen aan de Zuidplasweg , terwijl het deel van het terrein meer naar achteren , aanzienlijk minder tot niet bewoond is. Daarnaast is het advies van de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) – om in een hoefijzervorm te bouwen en geluidsschermen te overwegen – niet opgevolgd. Het geluidniveau op dit kavel voldoet volgens ODMH slechts marginaal aan de normen , en het leefklimaat wordt als “slecht tot tamelijk slecht” beoordeeld. Advies: Negatief. De ligging is stedenbouwkundig onlogisch , onvoldoende afgestemd op omwonenden en niet in lijn met onafhankelijke deskundigenadviezen. 3. 2 Aanzicht en ‘zachte landing’

Het aanzicht vanaf de Zuidplasweg mist landschappelijke kwaliteit , ook vanuit bewoners Fresiaveld en Orchideeveld. Door de gekozen positionering en opzet ontstaat een harde overgang tussen bebouwing en open landschap. Er is geen sprake van een “zachte landing” in het dorpsbeeld , noch van een ruimtelijke overgang met groen of water. Dit vergroot de visuele impact op direct omwonenden. Advies: Negatief. Een betere landschappelijke overgang is noodzakelijk voor aanvaardbare inpassing. 3. 3 Geluid en leefklimaat

De KBG onderschrijft het oordeel van de ODMH dat het geluidsniveau op deze locatie structureel te hoog is. De nabijheid van de N219 , het spoor en de A20 leidt tot overschrijdingen of grenswaarden die slechts met ingrijpende maatregelen niet of nauwelijks worden gehaald. De adviezen van ODMH voor een geluidsscherm en hoefijzervorm zijn daarbij niet opgevolgd. Volgens ODMH blijft zelfs in de meest gunstige variant het leefklimaat “tamelijk slecht” , hetgeen strijdig is met een gezonde leefomgeving , zeker voor kwetsbare groepen en kinderen. Advies: Negatief. De locatie is akoestisch ongeschikt zonder ingrijpende aanpassingen (die niet worden opgevolgd door het COA in het voorliggende ontwerp). NB. Het concept van de ROL is gestoeld op snelle doorstroming naar een woning met als uitgangspunt: sobere opvang. Gezien de doorstroomproblematiek , is het voor de KBG onduidelijk hoe een acceptabel leefklimaat voor langere verblijfstermijn geborgd kan worden. 3. 4 Bebouwingshoogte

De voorziene bouwhoogte van circa 7 meter wordt als massaal ervaren en staat niet in verhouding tot de omringende bebouwing. De KBG adviseert een maximale hoogte van twee lagen , om het volume en de visuele impact te beperken. Advies: Negatief tenzij aangepast tot maximaal twee lagen. 3. 5 Materiaalgebruik en natuurinclusiviteit

5

Het COA stelt gevels met een houtlook voor. Onduidelijk is of dit echt hout betreft of kunststof met houtprint. De KBG geeft voorkeur aan duurzaam , echt hout , mits goed behandeld tegen verwering. Een realistische natuurlijke uitstraling draagt bij aan de visuele verzachting en past bij het landelijke karakter van de locatie. Advies: Voorwaardelijk positief: vasthouden aan echt hout en zorgen voor een duurzame afwerking. 3. 6 Waterberging en situering

In het huidige VO ligt het water achter de bebouwing , zonder zicht of belevingswaarde. Dit is nadelig voor de ruimtelijke kwaliteit en onveilig voor kinderen. In variant 3 was het water juist zichtbaar gepositioneerd , wat zowel veiligheid als ruimtelijke kwaliteit bevorderde. Advies: Negatief. De waterstructuur draagt niet bij aan de kwaliteit of veiligheid van het plan. 3. 7 Risico’s voor omwonenden bij voorbelasting

De KBG signaleert grote onzekerheid rond de voorbelasting van de veengrond. Er bestaat reëel risico op schade bij nabijgelegen woningen en bodemdaling van het restveengebied. Een sluitende verzekering en voorafgaand schadeonderzoek zijn randvoorwaarden. Advies: Negatief. Onvoldoende garanties voor schadebeperking omliggende woningen en aansprakelijkheid. 4. Conclusie en eindadvies

De Klankbordgroep Zuidplas komt unaniem tot een negatief advies over de ruimtelijke inpassing van het Voorlopig ontwerp ROL Spoorzone. Het huidige VO (variant 1) negeert zowel eerdere afspraken met de KBG als onafhankelijke deskundigenadviezen , en leidt tot een ruimtelijk , visueel en leefklimaattechnisch onwenselijke ontwikkeling. Samengevat: - De situering van de gebouwen is ongunstig en niet zorgvuldig ten opzichte van omwonenden. - Er is geen sprake van een “zachte landing” of passende overgang naar het landschap. - Geluid en bodemrisico’s zijn structureel onderbelicht. - Het ontwerp voldoet niet aan redelijke eisen van een goed woon- en leefklimaat. Eindadvies: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de ruimtelijke inpassing van het Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone. Tot slot Het terrein bestaat uit restveenbodem , waarvoor zware voorbelasting noodzakelijk is , ook bij tijdelijke bouw. Deze voorbelasting kan leiden tot onherstelbare bodemdaling en schade aan nabijgelegen woningen. In de directe nabijheid van het perceel is recent nog een vergunning voor een gronddepot afgewezen om dezelfde reden , namelijk het risico op onomkeerbare bodemdaling. Dit versterkt de zorg dat ook de uitvoering van dit plan tot schade zal leiden. 6

De Klankbordgroep benadrukt dat zij door het vasthouden van het COA aan variant 1 feitelijk geen reële mogelijkheid heeft gehad om te adviseren over de ruimtelijke inpassing. Indien het COA van oordeel is dat slechts één beperkte inpassing op de locatie en de situering en vormgeving van de gebouwen op het kavel geschikt is voor realisatie vanwege diverse kavel gerelateerde belemmeringen (geluid spoor , n219 , A20 en gifgaswolk) , dan roept dit de vraag op of het kavel als geheel wel geschikt kan worden geacht voor het beoogde gebruik. Dit terwijl steeds is gesteld dat de KBG over het gehele kavel mocht adviseren met de mogelijkheid van passende maatregelen. Daarmee is de ruimte voor advisering over de inpassing op het gehele kavel , en dus de adviesfunctie van de klankbordgroep , zwaar ingeperkt. Het participatieproces heeft hierdoor zijn doel gemist.

7

Adviesrapport Klankbordgroep ROL Sociale veiligheid en regiefunctie – Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone Datum: oktober 2025 Adviesorgaan: Klankbordgroep (KBG) ROL Aanvraag: COA – Voorontwerp ROL Spoorzone (BOPA-procedure) Onderwerp: Sociale veiligheid en regiefunctie binnen het VO

1. Inleiding

De gemeente Zuidplas heeft een Klankbordgroep (KBG) ingesteld om te adviseren over het Voorontwerp (VO) van de opvanglocatie ROL Spoorzone. In dit deeladvies ligt de nadruk op de thema’s ‘Sociale veiligheid’ en ‘Regiefunctie gemeente en COA’. De KBG heeft vastgesteld dat juist deze onderwerpen sterk bepalend zijn voor het draagvlak , de leefbaarheid en het vertrouwen van omwonenden in het plan. 2. Samenvatting en adviesoverzicht

Thema

Belangrijkste zorgpunt

Weging

Adviesuitkomst

Regiefunctie

Wet- en regelgeving doorstroomlocaties (zoals ROL) nog onduidelijk in verantwoordelijkheid gemeente; onvoldoende grip en bestuurlijke sturing; beperkte invloed van gemeente; onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en communicatie bij incidenten.

Zeer hoog

❌ Negatief

Ontbreken veiligheidsplan ROL; gebrek aan regie; onvoldoende samenwerking tussen COA , gemeente en politie; ontbreken lokaal politiebureau en onderbezetting BOA’s , toegenomen polarisatie.

Zeer hoog

❌ Negatief

gemeente en COA

Sociale veiligheid

Eindoordeel: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de sociale veiligheid en regiefunctie binnen het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. 3. Analyse per thema 3. 1 Regiefunctie gemeente en COA De Klankbordgroep constateert dat de regiefunctie van de gemeente Zuidplas in relatie tot het COA

onvoldoende is geborgd. 8

Een ROL is een tijdelijke opvanglocatie voor statushouders (mensen met een verblijfsvergunning) en ‘kansrijke asielzoekers’ (mensen waarvan verwacht wordt dat ze verblijfsvergunning krijgen) in de regio van een gemeente. Verschil met een klassiek AZC: in een ROL is direct aandacht voor inburgering , taal , participatie en koppeling aan een gemeente/regio , terwijl bij een regulier AZC die koppeling vaak later plaatsvindt. Voor (kansrijke) asielzoekers gelden andere verantwoordelijkheden dan voor statushouders. 3. 1. 1 Kansrijke asielzoekers (in procedure)

De gemeente heeft beperkte taken zolang iemand nog geen verblijfsstatus heeft , maar er zijn wel raakvlakken: Onderwijs voor minderjarige kinderen (leerplicht blijft gelden) Jeugdzorg/Jeugdbescherming: als er problemen zijn binnen gezinnen of met alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) Volksgezondheid: GGD-toezicht , infectieziektebestrijding , consultatiebureau Veiligheid en leefbaarheid rond het AZC (bijv politie en buurtcoördinatie) Inburgeringsvoorbereiding: soms via voortrajecten of lokale initiatieven Het COA blijft echter primair verantwoordelijk voor: -

Huisvesting en opvang Leefgeld en dagelijkse begeleiding Toegang tot medische basiszorg (GZA)

3. 1. 2. Statushouders (asielzoekers met verblijfsvergunning)

Zodra iemand een verblijfsstatus krijgt , valt hij/zij volledig onder het gemeentelijke verantwoordelijkheid. Dan gelden dezelfde rechten en plichten als andere inwoners. De gemeente is verantwoordelijk voor a.

b.

c.

d.

Huisvesting i. Gemeenten zijn verplicht statushouders te huisvesten volgens een landelijke taakstelling ii. Begeleiding bij inrichten woning , huurcontract , energie etc. Inkomen en bestaanszekerheid i. Participatiewet: recht op bijstand , re-integratie , trajecten naar werk of opleiding. ii. Schuldhulpverlening Zorg en ondersteuning i. Wmo (wet maatschappelijke ondersteuning): hulp bij integratie , begeleiding , mantelzorg , maatschappelijke participatie ii. Jeugdwet: jeugdzorg (incl jeugdhulp) , opvoedondersteuning iii. Zorgverzekeringswet: verplicht eigen verzekering afsluiten Inburgering i. Gemeenten regisseren het hele inburgeringsproces: 1. Leerroute bepalen (onderwijs , werk , taal) 9

e.

f.

g.

2. Integratieplan (PIP: Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie) 3. Begeleiding en monitoring Participatie en integratie i. Trajecten richting werk , opleiding of vrijwilligerswerk ii. Taalonderwijs en participatieverklaringstraject iii. Sociaal-culturele participatie (verenigingen , buurtactiviteiten) Gezondheid en welzijn i. Toegang tot regulier zorg , GGZ , GGD-activiteiten ii. Aandacht voor mentale gezondheid en traumaverwerking Veiligheid en leefbaarheid i. Openbare orde en veiligheid rond het ROL ii. De burgemeester heeft hierin de verantwoordelijkheid

3. 1. 3. Grijs gebied

Omdat statushouders in een ROL verblijven voordat ze hun definitieve woning in de gemeente hebben , ontstaat een grijs gebied: wie is waarvoor verantwoordelijk. Duidelijk is: -

-

Het COA blijft vaak verantwoordelijk voor de opvanglocatie zelf: huisvesting in de opvang , organisatie van de locatie , veiligheid , voorziening op de locatie. De gemeente neemt verantwoordelijkheid voor de integratie , participatie , koppeling aan regionaal woongebied , en inburgering van de bewoners in de ROL.

Grijze aspecten: -

-

-

-

Wie neemt de ‘volledige’ gemeentelijke zorgplicht op zich wanneer statushouders nog in de ROL zitten? Wanneer start precies de verantwoordelijkheid van de gemeente voor zaken zoals Wmo , Participatiewet , schuldhulpverlening? Aangezien verblijf in de ROL plaatsvindt voordat huisvesting in de gemeente is geregeld , zijn er overlappende fases. Hoe is de afstemming geregeld met de gemeenten waar de statushouders aan zijn gekoppeld? Het feit dat statushouders in de ROL al gekoppeld zijn aan een gemeente en een traject van integratie starten betekent dat de gemeente al deels taken heeft voor fysieke huisvesting , maar de volledige taakstelling (huisvesting , inschrijving in de basisadministratie etc) volgt pas later. Het overgangs-moment is dus cruciaal: zodra iemand wordt meegeteld voor de taakstelling en wordt gehuisvest in de gemeente , loopt alle verantwoordelijkheid van de gemeente door zoals bij statushouders in reguliere context.

Hoewel in de communicatie door de gemeente vaak gesproken wordt over ‘regie’ , blijkt uit de Bestuursovereenkomst (BO) dat de feitelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden vrijwel volledig bij het COA liggen. De BO biedt nauwelijks ruimte voor gemeentelijke sturing of toezicht op de dagelijkse gang van zaken op de opvanglocatie. 10

De gemeente Zuidplas is al betrokken bij de ROL (voor koppeling , integratie , inburgering , voorbereiding op woonplaats). Tegelijkertijd wordt de opvanglocatie beheerd door het COA en zijn de bewoners nog niet in de gemeente ingeplaatst in reguliere woningen. De wet- en regelgeving doorstroomlocaties (zoals ROL) is nog niet volledig aangepast om helder vast te leggen wanneer precies de gemeente alle taken overneemt vanuit de ROL-fase. Het is dus juridisch niet volledig afgebakend of de gemeente waar de ROL staat , verantwoordelijk is , of dat dit de koppel/toewijzingsgemeente is waar de statushouder uiteindelijk gaat wonen. Cruciaal voor succesvolle doorstroom en integratie is de Bestuursovereenkomst met het COA , maar ook regioafspraken met buurgemeenten. Beiden geven aanleiding tot zorgen. Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): •

•

Grip op instroom. In de bestuursovereenkomst staat dat voor de samenstelling van de bewoners , ‘Instroom bepalend is’. Geen borging voor de voorkeur voor Gezinnen , in plaats van voornamelijk alleenstaande mannen

• • •

• •

•

• • •

Geen borging over melding van incidenten vanuit het COA naar gemeente en openheid naar inwoners. Geen beleid om bij herhaalde/grove incidenten bewoners weg te kunnen sturen Er is geen garantie dat ‘Veiligelanders’ geweerd kunnen worden , want dit is niet expliciet vastgelegd in de bestuursovereenkomst. In de bestuursovereenkomst staat dat ‘in overleg’ andere doelgroepen kunnen worden geplaatst. We refereren aan de bestuursovereenkomst van gemeente Gouda met het COA , waarin deze clausule over het niet bieden van onderdak aan Veilige Landers in het AZC Gouda expliciet is opgenomen. Deze clausule blijkt in de praktijk zeer relevant en noodzakelijk , zo werd bevestigd tijdens ons bezoek aan het AZC Gouda. De inwoners van Zuidplas en de gemeente zijn niet actief betrokken bij het meedenken over de regiefunctie Er is geen strategie of plan om de zelfredzaamheid van bewoners te stimuleren , bijv. door hen zelf te betrekken bij taken als koken en schoonmaak (zoals bij de kleinschalige opvang in Putte). Er is geen regie over het type asielzoeker (afkomst , geslacht , gezinssamenstelling , mate van integratie) en er is geen regie over de verhouding aantal asielzoekers – aantal statushouders.

Landelijke instroom bepalend De vervangende beschrijving van het woord ‘primair’ in de BO over type asielzoeker , geeft geen houvast voor het uitsluiten van bepaalde ongewenste doelgroepen Te weinig harde afspraken op papier Klankbordgroep niet betrokken op onderwerp regiefunctie , terwijl dit wel is toegezegd van de wethouder en de projectleiding. Door de te krappe planning is er geen ruimte voor de klankbordgroep geweest om hier over in gesprek te gaan. Dit geldt ook voor de andere ‘thema’ bijeenkomsten.

De KBG maakt zich ernstig zorgen over de beperkte grip op de instroom en samenstelling van bewoners. De voorkeur van de klankbordgroep ligt nadrukkelijk bij gezinnen en kwetsbare groepen , en niet bij alleenstaande mannen of zogenoemde ‘veiligelanders’. 11

Zonder heldere afspraken over de toelatingscriteria kan de gemeente onvoldoende waarborgen bieden aan omwonenden over de samenstelling van de bewonersgroep. Ook ontbreekt het aan duidelijke escalatiemechanismen. Bij incidenten moet er onmiddellijk melding plaatsvinden en moet de gemeente de mogelijkheid hebben om in te grijpen. De huidige bestuursovereenkomst geeft geen invulling hier aan; er is geen expliciet mandaat voor de burgemeester om in te grijpen bij structurele of ernstige overtredingen. Er is ook geen exit strategie. Dit leidt tot een onwenselijke afhankelijkheid van het COA , dat zeer frequent wordt bekritiseerd vanwege gebrekkige communicatie over incidenten en het opzadelen van gemeentes met probleemveroorzakende asielzoekers. Daarnaast is er onvoldoende betrokkenheid van bewoners bij de regie. De KBG pleit voor een lokale structuur waarin inwoners , gemeente en het COA gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor toezicht en leefbaarheid. Het ontbreken van zulke mechanismen vergroot de afstand tussen bestuur en gemeenschap en ondermijnt het vertrouwen in de besluitvorming. Advies: Zonder regionale samenwerkingsovereenkomsten met COA en buurgemeenten , een concreet plan van aanpak met heldere afspraken en gemeentelijke regie adviseert de KBG negatief op dit thema. 3. 2 Sociale veiligheid

De KBG brengt op het onderdeel sociale veiligheid een nadrukkelijk negatief advies uit. De sociale veiligheid vormt volgens de gemeente zelf de ‘grootste gemene deler’ binnen dit project (zie resultaten enquête) , maar het feitelijke antwoord op de zorgen ontbreekt. Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): • • •

• •

• • •

Ontbreken veiligheidsplan Regie rond sociale veiligheid niet mogelijk binnen huidige bestuursovereenkomst. Team Veilig en politie afwezig tijdens de hervatte KBG-bijeenkomsten (was wel voorzien in de participatie opzet) Resultaten enquête over het voorlopig ontwerp van de ROL zijn aanleiding voor herbezinning , specifiek op het gebied van borging sociale veiligheid De wijze waarop wordt vormgegeven aan het voldoen aan de spreidingswet , veroorzaakt polarisatie binnen de gemeente. Inwoners voelen zich buitengesloten , niet gehoord en weggezet , en de gemeente en het College weigert de mogelijkheden te onderzoeken voor kleinschalige opvang , eventueel zonder het COA en in samenwerking met Rode kruis. In bestuursovereenkomst staat: COA informeert alleen burgemeester bij gevolgen voor openbare orde Gemeente heeft niet afgedwongen dat alle incidenten direct gemeld worden COA in eerdere gevallen niet transparant over incidenten (landelijke voorbeelden)

12

Het ontbreken van een uitgewerkt veiligheidsplan is een fundamenteel knelpunt. Tijdens de KBG-bijeenkomst van 29 september 2025 bleek dat er geen plan beschikbaar was , terwijl de gemeente op haar website reeds suggereerde dat dit wel bestond. Pas in oktober 2025 kondigde het college aan dat er voor €250. 000 een algemeen veiligheidsplan zal worden ontwikkeld. Deze late reactie schept geen vertrouwen in de voorbereiding of de urgentie waarmee dit thema wordt behandeld. De Klankbordgroep stelt bovendien vast dat de regie rond veiligheid binnen de huidige BO niet uitvoerbaar is. Het COA is primair verantwoordelijk gesteld , terwijl de rol van de gemeente beperkt blijft tot het informeren ná incidenten. De KBG acht dit onacceptabel: alle incidenten moeten direct aan de burgemeester worden gemeld , ongeacht de inschatting van het COA. Verder zijn zowel Team Veilig als de politie afwezig geweest tijdens de laatste KBG-bijeenkomst , ondanks herhaalde toezeggingen. Dit heeft ertoe geleid dat vragen over buurtwachtinitiatieven en preventie onbesproken bleven. De gemeente heeft nagelaten om bewoners actief te betrekken of te informeren over veiligheidsprocedures. Het gevoel van onveiligheid onder inwoners kan hierdoor toenemen. De resultaten van de gemeentelijke enquête bevestigen dit beeld. Zie figuur 1 en 2.

Een ruime meerderheid (85%) van de inwoners spreekt zich negatief uit over het project , met nadruk op zorgen rond overlast , massaliteit en gebrek aan veiligheid. Deze uitkomsten weerspiegelen een breed maatschappelijk onbehagen en tonen aan dat van een ‘stille meerderheid’ vóór het plan geen sprake is.

Figuur 1. Resultaat enquête

13

Figuur 2. Resultaat enquête

Ten slotte signaleert de KBG een groeiende polarisatie binnen de gemeente. Discussies op sociale media , demonstraties , reacties en negatieve uitlatingen van raadsleden in en buiten de raadszaal en spanningen tijdens raadsvergaderingen hebben de veiligheid van KBG-leden zelf in het geding gebracht. Deze context heeft het proces en de mogelijkheid tot zorgvuldige advisering ernstig belemmerd. Advies: Negatief. Zonder een uitgewerkt veiligheidsplan , duidelijke escalatieafspraken en actieve regie vanuit de gemeente kan de sociale veiligheid niet worden gegarandeerd. 4. Conclusie en eindadvies

De Klankbordgroep Zuidplas adviseert negatief over de sociale veiligheid en regiefunctie binnen het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. De huidige bestuurlijke afspraken en veiligheidsstructuren zijn onvoldoende om de risico’s te beheersen en het vertrouwen van de gemeenschap te waarborgen. Het ontbreken van gemeentelijke regie , het uitblijven van een veiligheidsplan en de gebrekkige communicatie met bewoners vormen structurele tekortkomingen. Zonder fundamentele herziening van deze onderdelen acht de KBG verdere planvorming onverantwoord. Eindadvies: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de thema’s sociale veiligheid en regiefunctie binnen het Voorlopig ontwerp ROL Spoorzone.

14

Adviesrapport Klankbordgroep ROL Verkeersveiligheid

– Voorlopig

ontwerp (VO) ROL Spoorzone

Datum: oktober 2025 Adviesorgaan: Klankbordgroep (KBG) ROL Aanvraag: COA – Voorontwerp ROL Spoorzone (BOPA-procedure) Onderwerp: Verkeersveiligheid en ontsluiting van de locatie

1. Inleiding

De Klankbordgroep (KBG) Zuidplas is gevraagd advies te geven over de ruimtelijke inpassing van het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. Dit deeladvies richt zich specifiek op de verkeersveiligheid en de ontsluiting van de locatie. De KBG constateert dat de huidige plannen onvoldoende zijn uitgewerkt en dat er sprake is van serieuze risico’s voor de veiligheid van bewoners , omwonenden en weggebruikers. Het ontbreken van een verkeersveiligheidsplan en concrete maatregelen wordt als een fundamenteel tekort beschouwd. 2. Samenvatting en adviesoverzicht

Thema

Belangrijkste zorgpunt

Weging

Adviesuitkomst

Verkeersveiligheid

Ontbreken van verkeersveiligheidsplan ,

Zeer hoog

❌ Negatief

Hoog

❌ Negatief

geen

infrastructuurmaatregelen , risico’s bij oversteekplaatsen en hoge snelheden. Ontsluiting op locatie

Onveilige ontsluiting , te veel en te snel verkeer , risico’s bij rotonde en bocht Zuidplasweg , geen planmatige aanpak.

Eindoordeel: De Klankbordgroep Zuidplas adviseert negatief over de verkeersveiligheid en ontsluiting van het Voorlopig ontwerp (VO) ROL Spoorzone. 3. Analyse per thema 3. 1 Verkeersveiligheid

De verkeersveiligheid is een van de meest kritieke aspecten van de voorgestelde opvanglocatie. De KBG stelt vast dat in de ingediende stukken geen onderbouwd verkeersveiligheidsplan is 15

opgenomen , terwijl de locatie onvermijdelijk zorgt voor een aanzienlijke toename van

verkeersbewegingen. Zonder zo’n plan ontbreekt inzicht in verkeersstromen , risico’s en noodzakelijke infrastructurele aanpassingen. Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): • • • • • • •

• •

Ontbreken van een verkeersveiligheidsplan (zeer belangrijk). Er is aangegeven dat aanpassingen niet mogelijk zijn bij N219 omdat het een provinciale weg is. Witte strepen / zebrapad en 30 km-zone noodzakelijk om snelheid te verminderen. Fietsstraat is niet duidelijk ingericht. Geen controle op bestemmingsverkeer. Sluiproute met hoge snelheden via Zuidplasweg; gevaarlijk punt bij oversteek ROL-bewoners. Waar zijn de verkeersonderzoeken? Eerdere gepresenteerde onderzoeken waren volgens KBG onbetrouwbaar want de onderzoeken zijn tot 2x toe uitgevoerd in vakantieperiode en zelfs op een moment van wegafsluiting van N219. Onduidelijkheid over verwachte verkeersbewegingen. Vervolgonderzoek toegezegd , maar nog niet uitgevoerd.

De huidige verkeerssituatie op de Zuidplasweg en directe omgeving is reeds problematisch , met hoge snelheden , beperkte oversteekmogelijkheden en onduidelijke weginrichting. De N219 staat in de top 10 van meest drukke N-wegen in Nederland. Het ontbreken van snelheidsremmende maatregelen en veilige oversteekplaatsen vormt een ernstig risico , zeker voor kwetsbare weggebruikers zoals kinderen en fietsers. De locatie van de opvang verhoogt deze risico’s aanzienlijk door extra verkeersdruk , ook in piekuren. Daarnaast ontbreken concrete maatregelen zoals aanpassing van kruispunten , aanleg van veilige fiets- en looproutes en snelheidsbeperkende voorzieningen. De KBG benadrukt dat verkeersveiligheid niet kan worden gegarandeerd zonder integrale afstemming tussen gemeente , provincie en politie. De noodzaak tot coördinatie met de provincie is groot , aangezien de N-weg niet in gemeentelijk beheer is. Advies: Negatief. Zonder een integraal verkeersveiligheidsplan en concrete maatregelen is de veiligheid van bewoners en weggebruikers niet te waarborgen. 3. 2 Ontsluiting op locatie Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): • • • • • •

Te veel verkeer op de Zuidplasweg. Te hoge snelheden in de directe omgeving. Gevaarlijke rotonde en onveilige bocht bij toegangspunt. Risico’s bij oversteekplaatsen voor ROL-bewoners. Onvoldoende inzicht in type verkeer (personen , vracht , hulpdiensten). Slechts één uitweg naar het dorp , wat risicovol is bij calamiteiten. 16

• •

Kruising met ander verkeer bij in- en uitrit niet veilig. Onduidelijkheid over mogelijke maatregelen , omdat N-weg niet van de gemeente is.

De ontsluiting van de ROL-locatie is onveilig en onpraktisch. De locatie kent één primaire toegangsweg die aansluit op een reeds drukke verkeersader. Door het ontbreken van alternatieve routes of verkeersregulering ontstaan gevaarlijke situaties , vooral bij spitsmomenten en noodsituaties. De verkeersdruk zal bovendien toenemen door bezoekers , bevoorrading en personeel , wat leidt tot extra congestie en risico op ongevallen. De bocht in de Zuidplasweg in combinatie met de rotonde creëert een slecht zichtpunt voor overstekende voetgangers en fietsers. Daarbij ontbreekt veilige infrastructuur zoals zebrapaden , duidelijke markering en verlichting. De KBG vraagt zich nadrukkelijk af welke maatregelen de gemeente nog kan nemen , aangezien de Nweg provinciaal eigendom is. Tot op heden ontbreekt een duidelijk plan om de veiligheid bij de ontsluiting te verbeteren. Advies: Negatief. De huidige ontsluitingsstructuur is verkeerskundig onveilig en vraagt om een herziening van de locatiekeuze of grondige aanpassing van de infrastructuur. 4. Conclusie en eindadvies

De Klankbordgroep Zuidplas adviseert negatief over de verkeersveiligheid en ontsluiting binnen het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. De huidige plannen bevatten geen verkeersveiligheidsplan en geen maatregelen om de bestaande onveilige situatie te verbeteren. Dit leidt tot ernstige risico’s voor bewoners van de opvanglocatie , omwonenden en overige weggebruikers. De KBG benadrukt dat zonder een integraal verkeersveiligheidsplan , afstemming met de provincie en concrete infrastructurele maatregelen de plannen niet verantwoord zijn. De veiligheid van alle betrokkenen moet aantoonbaar worden gegarandeerd voordat verdere planvorming kan plaatsvinden. Eindadvies: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de thema’s verkeersveiligheid en ontsluiting binnen het Voorlopig ontwerp ROL Spoorzone.

17

Adviesrapport Klankbordgroep ROL Sociaal Domein

– Voorlopig

ontwerp (VO) ROL Spoorzone

Datum: oktober 2025 Adviesorgaan: Klankbordgroep (KBG) ROL Aanvraag: COA – Voorontwerp ROL Spoorzone (BOPA-procedure) Onderwerp: Gevolgen voor het sociaal domein

1. Inleiding

De Klankbordgroep (KBG) Zuidplas is gevraagd te adviseren over de ruimtelijke en maatschappelijke inpassing van het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone. In dit deeladvies richt de KBG zich op de gevolgen voor het sociaal domein. Het sociaal domein verwijst naar alle gemeentelijke taken en voorzieningen die te maken hebben met maatschappelijke ondersteuning , participatie , (jeugd)zorg en inkomen. Gemeenten hebben binnen dit domein een belangrijke rol in het bevorderen van integratie , zelfredzaamheid en maatschappelijke deelname. De KBG constateert dat de effecten van de ROL op deze taken niet inzichtelijk zijn gemaakt en dat er sprake is van een groot aantal onduidelijkheden over verantwoordelijkheden , capaciteit en financiering. 2. Samenvatting en adviesoverzicht

Thema

Belangrijkste zorgpunt

Weging

Adviesuitkomst

Sociaal domein

Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden tussen het COA en de gemeente , geen afspraken over regionale samenwerking met buurgemeenten , druk op gemeentelijke voorzieningen , onderwijs en zorgketen , en onvoldoende voorbereiding in zijn algemeenheid.

Zeer hoog

❌ Negatief

Eindoordeel: De Klankbordgroep ROL adviseert negatief over de maatschappelijke uitvoerbaarheid binnen het sociaal domein van het Voorontwerp (VO) ROL Spoorzone.

18

3. Analyse per thema 3. 1 Sociaal domein Het COA blijft verantwoordelijk voor de opvang , leefgeld en basiszorg zolang bewoners nog in de ROL wonen , maar de gemeente heeft al een regierol bij inburgering , participatie en toeleiding naar werk of opleiding (dus sociaal domein-taken starten al deels). Voor de formele sociaal domein-verantwoordelijkheden (zoals Wmo , Participatiewet en Jeugdwet) ontstaat een grijs gebied in wie waarvoor verantwoordelijk is , wanneer onduidelijk is of statushouders in de ROL al gekoppeld zijn aan een gemeente (meetellen taakstelling/ inschrijven BRP). Zorgpunten (zoals door de KBG benoemd): •

• • •

•

Gebouw met klaslokalen is onderdeel van vergunning (BOPA) , maar bedoeld voor lesgeven , niet voor verblijf. Onderscheid tussen asielzoekers en statushouders is bepalend voor gemeentelijke taken en financiering. Onduidelijke verdeling van taken en verantwoordelijkheden maakt anticiperen door de gemeente moeilijk. De wet- en regelgeving doorstroomlocaties (zoals ROL) is nog niet volledig aangepast om helder vast te leggen wanneer precies de gemeente alle taken overneemt vanuit de ROL-fase. Onduidelijk of er een samenwerking is/ afspraken zijn gemaakt over taakverdeling , financiering tussen gemeente Zuidplas (als ROL gemeente) en de buurgemeenten (als koppel-/ toewijzingsgemeente).

Vragen (zoals door de KBG gesteld): • Worden bewoners van de ROL opgenomen in de gemeentelijke taakstelling? • Worden bewoners ROL ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) van Zuidplas? • Is rekening gehouden met extra druk op gemeentelijke voorzieningen (loketten -zoals Wmo loket , Sociaal Team , Welzijn Zuidplas- , wachttijden , ondersteuning , financiering)? • Zijn ketenpartners zoals zorgaanbieders , woningcorporaties en onderwijsinstellingen betrokken? • Wat is de impact op het onderwijs (huisvesting , capaciteit , beschikbaarheid leerkrachten)? • Hoe wordt vervoer geregeld voor kinderen als scholen niet op loopafstand liggen? • Hoe anticipeert Zuidplas en omliggende gemeenten op het vervallen van voorrang voor statushouders in sociale woningbouw? • Op welke wijze borgen de gemeente en het COA dat de verschillende onderdelen van het sociaal domein goed zijn voorbereid op de komst van de ROL en is hiervoor een integraal plan van aanpak in ontwikkeling? De KBG constateert dat de komst van de opvanglocatie directe gevolgen heeft voor de gemeentelijke taken binnen het sociaal domein. De opvang van zowel asielzoekers als statushouders leidt tot extra druk op het gebied van inburgering , participatie , zorg , onderwijs , maatschappelijke ondersteuning en huisvesting. Het onderscheid in verantwoordelijkheid tussen COA (voor asielzoekers) en gemeente (voor 19