Bijlage 4 Achtergronddocument Mobiliteitsvisie A25.003306

moment als norm wordt gehanteerd (85% van de

2040, waaronder de ontwikkeling van Cortelande,

de transitie naar een duurzaam mobiliteitssysteem te

beschikbare parkeerplaatsen is dan bezet). Ook in de

Westergouwe en de verbreding van de A20. Maar ook

versnellen door meer uitvoeringscapaciteit, structurele

Parkeernota 2019 van Zuidplas is deze voorwaarde

samenwerking en gerichte projecten. De aanpak richt

opgenomen.

kleinere ontwikkelingen als Swanladriehoek en Jonge Veenen zijn erin opgenomen.

zich op gedragsverandering, werkgevers, logistiek en communicatie, waarbij bestaande ervaringen en

Bij nieuwe ontwikkelingen wordt een initiatief aan

netwerken van ZHB benut worden.

deze voorwaarde getoetst; als er onvoldoende parkeerplaatsen in de omgeving van het initiatief op het maatgevend moment beschikbaar zijn, dient de initiatiefnemer zelf de parkeeropgave op te lossen. In woonwijken ligt het maatgevend moment qua parkeerbezetting in de nacht; in de dorpscentra ligt het vaak op de zaterdagmiddag. In de tabel op de pagina hiernaast staan de recente parkeerdruk-tellingen van 2025, gesplitst per dorp en per wijk. In de bestaande situatie is te zien dat de parkeerbezetting in sommige wijken hoger dan 85% is en in sommige wijken lager. Bij

28

Gemeente Zuidplas

reconstructie of herinrichting van wijken kan gezocht worden naar het realiseren van enkele parkeerplaatsen, om de bestaande parkeerdruk iets te verlagen.

De parkeertellingen zijn een belangrijke factor bij de afweging of ruimtelijke ontwikkelingen in bestaande wijken kunnen plaatsvinden of dat aanvullende parkeermaatregelen nodig zijn. De gemeente hanteert hiervoor parkeernormen die zijn vastgelegd in de Parkeernota 2019. Voor de ontwikkeling van Cortelande is een Nota maatwerk parkeren opgesteld.

Kern Moerkapelle Moordrecht Zevenhuizen Oud Verlaat Nieuwerkerk aan den IJssel Zuidplas totaal Wijk Jonge Veenen Kern Moerkapelle Moerkapelle-Oost Moerkapelle-West Wilde Veenen Ambonwijk Dorp Noord (Moordrecht) Kern Moordrecht Moordrecht Bloemenbuurt Staatsliedenbuurt/Vijfakkers Uiterwaard Vijfakkers-Noord Westeinde Bomenbuurt Dorrestein-Noord Dorrestein-Zuid Esse Hoog Esse Laag Esse Zoom Laag Kern Nieuwerkerk aan den IJssel Kleinpolder Kortenoord Parkzoom Verspreide bebouwing Achter Esse Verspreide bebouwing Essepolder Zuidplas Dalen Zuidplas Kruiden Zuidplas Mossen Zuidplas Velden Kern Zevenhuizen Swanla Verspreide bebouwing Zuidplaspolder Zevenhuizen Zevenhuizen Bloemenbuurt Zevenhuizen-West 1 Zevenhuizen-West 2 Zevenhuizen-Zuid

Capaciteit 2.527 3.818 5.111 411 11.423 22.879

Bezetting 1.620 3.138 2.692 86 7.921 15.371

Bezettingsgraad 64% 82% 53% 21% 69% 67%

Capaciteit 671 565 603 378 88 264 731 633 311 905 110 473 148 512 1092 1.330 1.029 1.035 972 132

Bezetting 484 313 466 295 41 203 621 603 318 754 92 400 118 449 642 837 731 784 753 90

Bezettingsgraad 72% 55% 77% 78% 47% 77% 85% 95% 102% 83% 84% 85% 80% 88% 59% 63% 71% 76% 77% 68%

534 72 551 339

351 12 180 52

66% 17% 33% 15%

97

69

71%

1.278 643 895 807 353 499 103

864 502 792 779 115 354 29

68% 78% 88% 97% 33% 71% 28%

483 573 729 1.527

276 362 492 963

57% 63% 67% 63%

figuur 10. Parkeerdrukmeting per wijk (nacht)

29

Achtergronddocument

Vracht- en landbouwverkeer Tekst mobiliteitsvisie vracht- en landbouwverkeer:

Vrachtverkeer maakt gebruik van de autowegen Het vrachtverkeer gebruikt hetzelfde wegennet als de auto. Vanzelfsprekend is het percentage vrachtverkeer op bedrijventerreinen of bij grote bedrijven groter. Soms zijn bedrijven ontstaan en uitgebreid op locaties die (nu) minder geschikt zijn voor vrachtverkeer. Landbouwverkeer is op de provinciale wegen in Zuidplas veelal niet toegestaan. Alleen bij de aansluiting van de N219 op de A20 rijdt het landbouwverkeer op de provinciale weg.

Bedrijventerreinen liggen gunstig Veel bedrijventerreinen hebben een goede ligging voor het vrachtverkeer. Ze liggen bij provinciale wegen en in de nabijheid van aansluitingen op rijkswegen. Maar door vertragingen in de spits zijn sommige bedrijventerreinen op die momenten minder goed bereikbaar.

Op smallere wegen: soms lastige situaties

Achtergrondinformatie vrachtverkeer

Wegen in het buitengebied zijn vaak te smal voor de

Gemeente Zuidplas laat met regelmaat

menging van de functies. Bij ruimtelijke ontwikkelingen

verkeerstellingen uitvoeren op haar eigen wegen.

moet rekening worden gehouden met de bestaande

Met deze tellingen is er op de specifieke tellocaties

gebruikers van de wegen: ‘er wordt te gemakkelijk

specifiek inzicht in de samenstelling van het verkeer.

over de beschikbaarheid van het bestaand wegennet

Het gemotoriseerd verkeer kan onderscheiden worden

gedacht’.

in licht, middelzwaar en zwaar verkeer. Verkeersveiligheid is in het landelijk gebied een groot Achtergrondinformatie landbouw- en

probleem. Er dienen voldoende passeerplekken (grotere

loonwerkverkeer

passeerstroken) te zijn.

Ten behoeve van het opstellen van de mobiliteitsvisie heeft ook een gesprek plaatsgevonden met de

Provincie Zuid-Holland heeft recent een actualisatie

landbouw- en tuinbouworganisaties/loonwerkers.

gemaakt van de provinciale wegen die zij openstelt voor

Hieronder staat een aantal hoofdzaken – voor zover

landbouw- en looonwerk verkeer. De N457 en de N219

kaderend voor de mobiliteitsvisie - uit dit gesprek

grotendeels zijn niet opengesteld voor het landbouw- en

aangegeven.

loonwerk verkeer.

De sector geeft een aantal ontwikkelingen /

Er dient niet locatie specifiek gekeken te worden

aandachtspunten aan. In hoofdlijn signaleert de sector

naar de impact van ruimtelijke ontwikkeling op

twee ontwikkelingen:

landbouwverkeer, maar er dient rekening gehouden te worden met doorgaande landbouwroutes die op (boven)

•

De combinatie van vracht- en landbouwverkeer met fietsers en wandelaars is in de dorpen en in het buitengebied niet altijd veilig.

•

30

Er komen steeds meer burgers: ruimtelijke

gemeentelijk niveau ook relevant zijn (bijvoorbeeld ’s

ontwikkelingen (woningbouw), recreanten,

Gravenweg, Zuidelijke Dwarsweg, parallelwegen langs

sluipverkeer. Een van oorsprong agrarisch gebied

A20 en Knibbelweg). Doordat meerdere provinciale

wordt door steeds meer andere functies gebruikt;

wegen niet beschikbaar zijn voor landbouw- en

de wegen worden veelal niet of onvoldoende

loonwerk verkeer is er in de huidige situatie sprake van

aangepast.

soms aanzienlijke omrijdroutes.

Grotere voertuigen op de weg: voertuigen en machines worden groter / zwaarder en rijden

De sector heeft ten behoeve van de mobiliteitsvisie een

met grotere rijsnelheid (voertuigen zijn inmiddels

kaart opgesteld waarin zij inzicht geven in de belangrijke

voorzien van een kenteken > 40 km/uur).

doorgaande landbouwroutes binnen de gemeente

Gemeente Zuidplas

Zuidplas (zie hiernaast); wetend dat landbouwverkeer overal in het buitengebied kan rijden. Naast deze kaart heeft de sector een aantal beperkingen in de routes benoemd waar rekening mee gehouden moet worden bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Beperkingen •

De tunnel in de Noordelijke Dwarsweg (hoogtebeperking 3,5 m) en de spoortunnel van Bredeweg (hoogtebeperking 3,2 m) zijn te laag voor landbouwvoertuigen. Landbouwvoertuigen mogen namelijk 4,00 m hoog zijn en 3,00 m breed.

•

De rijstroken op de Koningsbrug in de Van Oudheusdenweg in Zevenhuizen zijn te smal voor landbouwvoertuigen die breder zijn dan 3,00 m. De brug ontsluit het landbouwgebied ten westen van Zevenhuizen, maar voldoet niet voor de sector.

•

De tunnel in de Noordelijke Dwarsweg is te laag. Groot landbouwverkeer richting Moerkapelle en Waddinxveen rijdt nu via de Knibbelweg en de Zuidelijke Dwarsweg.

•

De provinciale weg N219 tussen de rotonde Zuidplaslaan-Schielandweg en de T-splitsing Blaardorpseweg-Schielandweg is gesloten voor (land)bouwvoertuigen. Hierdoor moet het landbouwverkeer over de Zuidplaslaan in Nieuwerkerk aan den IJssel en de ’s Gravenweg rijden. Landbouwverkeer van en naar Kortenoord kan nu geen gebruik maken van de weg François Viaduct en moet nu omrijden via de Zuidplaslaan. Ander doorgaand landbouwverkeer moet gebruik maken van de ’s-Gravenweg.

figuur 11. Inventarisatie routes (inbreng vanuit de landbouwsector)

31

Achtergronddocument

Verkeersveiligheid Tekst mobiliteitsvisie verkeersveiligheid

Het aantal verkeersongevallen neemt de laatste jaren iets toe Na jaren van daling sinds 2000, is het aantal verkeersongevallen in Zuidplas de laatste jaren weer iets toegenomen. Dit is een landelijke trend. Overigens is ook het aantal inwoners de afgelopen jaren gestegen. Vooral kwetsbare weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers, zijn vaak de dupe: zij behoren tot 53% van de geregistreerde slachtoffers

16

.

We doen veel om veiligheid te verbeteren Met een risicogestuurde aanpak worden plekken waar

in plaats van de vroegere reactieve

Risicolocaties

verkeersveiligheidsaanpak (achteraf handelen). Vroeger

Gemeente Zuidplas heeft een risicoanalyse

werden locaties aangepakt op basis van opgetreden

verkeersveiligheid vastgesteld in december 2021.

verkeersongevallen; met focus op de 'black spots'.

Het lokale uitvoeringsprogramma bestaat uit een 71tal opgaven binnen de gemeente. Hieruit is een top 13

Nu gaat het erom de verkeersveiligheid te verhogen

locaties geselecteerd die prioriteit hebben. De locaties

door primair te werken aan het verbeteren van het

zijn geselecteerd aan de hand van een aantal methoden

verkeersveiligheidsniveau van en voor alle in het

die de objectieve en subjectieve verkeersveiligheid

plan benoemde beleidsthema’s (het verbeteren

meten. Sinds 2021 is proactief actie ondernomen om

van de basis). En éxtra inspanning te leveren op

de verkeersveiligheid op deze locaties te verbeteren.

(factoren binnen de) thema’s die een verhoogd

Op een deel van de wegen zijn al infrastructurele

risico vormen. Wegbeheerders werken nu met een

maatregelen genomen en voor een ander deel zal dit de

risicogestuurde aanpak aan het verbeteren van het

komende jaren gedaan worden. In onderstaande tabel

verkeersveiligheidsniveau van hun infrastructuur.

staat de top 13

risicolocaties.

risico’s zijn, proactief aangepakt. Bijvoorbeeld door een slimme inrichting van de straat, handhaving, voorlichting en educatie. De gemeente is ambassadeur van ‘maak een punt van nul’ en onderschrijft daarmee de ambities van het nationaal Strategisch Plan Verkeersveiligheid om te streven naar nul verkeersslachtoffers.

Achtergrondinformatie verkeersveiligheid Vernieuwde en extra aandacht voor verkeersveiligheid is noodzakelijk. Daarom hebben Rijk, provincies, gemeenten en vervoerregio’s samen met maatschappelijke partijen nieuw beleid geïntroduceerd om de verkeersveiligheid structureel te verbeteren: het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030.

Het SPV is een visie op een nieuwe aanpak van verkeersveiligheid: een risicogestuurde aanpak. Het SPV gaat uit van een proactieve verkeersveiligheidsaanpak,

figuur 12. Risicolocaties 16

32

BLIQ Verkeersveiligheidsrapportage 2020-2024

Gemeente Zuidplas

In het collegeprogramma is de inspanning opgenomen

De overige locaties krijgen de prioriteit ‘laag’ of ‘hoog’.

om van de top 13 risicolocaties een nadere analyse en

Dit is gebaseerd op de ernst van de gemeten objectieve

uitwerking te maken en van de overige locaties een

knelpunten op de weg. De locaties met dhet label ‘hoog’

quickscan. Dit is in de voortgangsnotitie Risicogestuurd

komen hoger op de prioriteitenlijst te staan. Locaties

Uitvoeringsprogramma van maart 2025 vastgelegd.

waar de snelheid ‘zorgelijk’ is, krijgen bijvoorbeeld altijd

De voortgangsnotitie monitort de voortgang van het

de prioriteit hoog. De nieuwe lijst van risicolocaties

uitvoeringsprogramma over de afgelopen jaren. Dit

De nieuwe lijst van risicolocaties is als volgt:

Restant top 13 •

Burgemeester van de Lindelaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Burgemeester Klinkhamerweg (Zevenhuizen)

•

Noordelijke Dwarsweg (Zevenhuizen)

bestaat daarmee uit de restante locaties uit de top 13

•

De Opril (Zevenhuizen)

laat zien op welke locaties de veiligheidsrisico’s zijn

waar geen project of concrete planning voor is en de

•

Raadhuisplein (Nieuwerkerk aan den IJssel)

weggenomen en welke locaties de komende periode nog

overgebleven locaties uit de overige 58 opgaven, waar de

aandacht behoeven.

prioriteit ‘laag’ of ‘hoog’ aan toegekend is.

Hoge prioriteit •

Middelweg/Verbindingsweg (Zevenhuizen)

•

Ringvaartlaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Strandweg (Zevenhuizen)

Na deze analyse, aan de hand van objectieve data,

Op een deel van de wegen zullen de komende periode

hebben alle locaties een prioriteit toegekend gekregen

infrastructurele maatregelen genomen worden om de

om tot een nieuw overzicht van risicolocaties te komen.

verkeersveiligheid te verbeteren. De grootste focus ligt

Alle locaties, waar een project wordt uitgevoerd of

hierbij op de restante locaties uit de top 13. De locaties

waar al een concrete planning voor is, krijgen de status

met de prioriteit ‘hoog’ zullen zoveel mogelijk worden

‘nvt’. Op deze locaties wordt de bekende problematiek

meegenomen in de projecten van BOR door ‘werk

aangepakt, waardoor deze locaties van de lijst kunnen

met werk’ te maken. Locaties met de prioriteit ‘laag’

•

Dijkgraaflaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

verdwijnen.

worden actief gemonitord en hier wordt ingezet op

•

Dorpsstraat (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Dorpsstraat (Zevenhuizen)

•

Dorpsstraat (Moordrecht)

•

Europalaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Hoogeveenenweg (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Groenendijk (Nieuwerkerk aan den IJssel)

ontwikkelingen of de beheer- en onderhoudscyclus

•

J.A. Beijerinkstraat (Nieuwerkerk aan den IJssel)

van BOR en/of hier moet aanvullende subsidie voor

•

Kerklaan (Moordrecht)

•

Kerkplein (Moordrecht)

•

Koningin Julianastraat (Moordrecht)

•

Kortenoord (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Middelweg / Bredeweg (voorheen N456)

•

Schielandse Hoge Zeedijk West (Moordrecht)

•

Vrijheidslaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Zuidelijke Dwarsweg (Zevenhuizen)

•

Zuidplaslaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

•

Zuidplaspolderweg (Moordrecht)

•

Zuidplasweg (Zevenhuizen)

verkeersveiligheidscampagnes.

De ambities waarvoor geen budget beschikbaar is moeten gekoppeld worden aan (gebieds-)

worden gevonden. In het geval dat er voor een project onvoldoende middelen beschikbaar zijn, dan worden die op dat moment inzichtelijk gemaakt en voorgelegd aan de raad.

Lage prioriteit •

Ambachtweg (Moordrecht)

•

Bredeweg (Zevenhuizen)

•

Burgemeester van Heugtenlaan (Nieuwerkerk aan den IJssel)

33

Achtergronddocument

3. Trends en ontwikkelingen

Er zijn allerlei ontwikkelingen binnen de

De meest relevante trends worden in dit hoofdstuk

mobiliteitswereld

beschreven. Er wordt onderscheid gemaakt in drie

Waren een paar jaar geleden elektrische fietsen vooral

trends: de Groene, Blauwe en de Grijze trend.

een symbool voor ouderen op een fiets, tegenwoordig hebben ook veel jongeren een elektrische fiets of fatbike. Een paar jaar geleden werden de boodschappen veelal met de auto of fiets gedaan; online winkelen geeft consumenten nu een groter aanbod aan artikelen. Deze worden vaak thuisbezorgd met bestelbusjes die door de woonwijken rijden. Er komen steeds meer elektrische auto’s, auto’s worden steeds groter en er is steeds meer ondersteuning in de auto om het rijden voor de automobilist gemakkelijker en veiliger te maken. Tegelijkertijd kunnen we met een app de beste en snelste route voor onszelf op een specifiek moment vinden. En (video)bellen maakt reizen soms zelfs helemaal overbodig.

Niemand weet hoe de toekomst er daadwerkelijk uit gaat zien. Voor de mobiliteitsvisie is het van belang om inzicht te krijgen in de trends die zich (gaan) voordoen en hoe die van invloed kunnen zijn op de mobiliteit. We kijken hierbij naar trends en ontwikkelingen op regionale en nationale schaal die invloed (kunnen) hebben op de situatie in de gemeente Zuidplas. Denk daarbij aan de veranderde bevolkingssamenstelling, de groeiende aandacht voor het klimaat en energie en de technologische ontwikkelingen die razendsnel gaan.

34

Groene trend Een aantal voorbeelden van groene trends zijn de energietransitie, deelmobiliteit en stimuleren van duurzame vormen van mobiliteit. Dit is ook zichtbaar in de gemeente Zuidplas.

Energietransitie De energietransitie is de omslag van fossiele brandstoffen naar alternatieve vormen van brandstof. Dat heeft ook invloed op de mobiliteit.

Binnen de gemeente Zuidplas stijgt bijvoorbeeld het aantal elektrische voertuigen zoals auto’s, bussen en fietsen. Daarmee ligt er ook een opgave om het aantal elektrische landpalen in de openbare ruimte de komende jaren uit te breiden.

De gemeenten Gouda en Rotterdam, hebben per 1 januari 2025 zero-emissiezones (ZE-zone) ingevoerd, waar wordt gehandhaafd op uitstootvrij vervoer. Deze zones zijn bedoeld om de leefbaarheid te vergroten, de luchtkwaliteit en de bereikbaarheid te verbeteren en een stap te zetten richting een CO2- neutrale stad in 2040. Inwoners in Zuidplas worden met deze zones geconfronteerd als zij in deze steden moeten zijn. Dit kan mogelijk invloed hebben op het wagenpark van

Gemeente Zuidplas

Deelmobiltieit

Duurzaamheid

onze ondernemers (bedrijfsbusjes die in de binnenstad

Deelmobiliteit is de laatste jaren in opkomst.

'Duurzaamheid' is een derde groene trend. Het

moeten zijn) en een extra laadbehoefte met zich

Hierbij gebruikt men een vervoersmiddel enige tijd

gaat om een toename in gebruik van duurzame en

meebrengen.

(bijvoorbeeld auto’s, scooters en fietsen) om deze later

ruimte-efficiënte voertuigen. Hierbij kan gedacht

weer beschikbaar te stellen voor anderen. Een bekend

worden aan duurzaam goederenvervoer (bijvoorbeeld

voorbeeld hiervan is de OV-fiets. Helaas is deze niet

bij pakketbezorging) of een toename in het gebruik

beschikbaar in de gemeente Zuidplas. In de gemeente

van de fiets. Maatregelen zoals pakketbezorging via

zijn wel deelauto’s van Greenwheels en er staan enkele

pakketwanden, ZE-zones zijn steeds meer zichtbaar

deelfietsen van Donkey Republic. Hoewel er relatief

in meer stedelijke gebieden. De verwachting is dat in

minder deelauto’s in de gemeente staan, volgt het wel

Zuidplas dit vooralsnog niet aan de orde is.

de landelijke trend

.

17

Doordat steeds meer e-bikes worden verkocht (453.000

figuur 13. Aantal elektrische auto’s in Zuidplas

Binnen de gemeente Zuidplas is er nog beperkte

exemplaren in 2023, 56% marktaandeel) neemt de

ervaring met deelmobiliteit. Duidelijk is dat

gemiddelde geaccepteerde reisafstand op de fiets ook

deelmobiliteit vraagt om duidelijke randvoorwaarden

toe. Voor een normale fiets is dit circa 7,5 km. Voor een

om succesvol te kunnen zijn. Er is een interessescan

e-bike is dit circa 15 kilometer. Met een speed pedelec,

uitgevoerd voor deelmobiliteit. De gemeente verkent

elektrische fietsen die tot 45 km/u gaan, is deze afstand

op basis van deze scan wat de mogelijkheden binnen

nog groter.

Zuidplas zijn. De scan is ingevuld door inwoners uit Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard,

Doordat de verschillende kernen in Zuidplas op

Waddinxveen en Zuidplas. Ruim een kwart van de

beperkte afstand liggen van elkaar en omliggende

deelnemers kwam uit Zuidplas. Van deze groep geeft

gemeenten, is voor een aanzienlijk aantal

50% aan deelmobiliteit te willen gebruiken of dit te

verplaatsingen de elektrische fiets een aantrekkelijk

overwegen. De meeste interesse gaat uit naar de

alternatief. Er ligt een opgave om rekening te

deelauto, gevolgd door de deelfiets en -scooter, en tot

houden met de toenemende snelheidsverschillen en

slot de deelbakfiets.

verschillende type gebruikers van de fietsinfrastructuur.

In hoofdstuk 2 in dit achtergronddocument wordt nader ingegaan op de deelmobiliteit in Zuidplas.

17

CROW (2024) Duurzaamheidsscore - thema mobiliteit

35

Achtergronddocument

Blauwe trend De blauwe trend staat voor nieuwe technologieën die zorgen voor een verandering van het straatbeeld, waarin digitale mogelijkheden nieuwe vormen van mobiliteit faciliteren.

Data en digitalisering Gedacht kan worden aan het gebruik van data. Door het verzamelen van data en het toepassingsgericht gebruik maken hiervan, wordt het steeds beter mogelijk om mobiliteitsgedrag te begrijpen en te sturen.

Ook zorgt

dit ervoor dat kaartenapplicaties, zoals Google Maps, het voor de individuele gebruiker gemakkelijker maken om de snelste route te vinden. Soms gaat deze route echter door de dorpen heen, wat niet wenselijk is vanuit leefbaarheidsoogpunt en verkeersveiligheid.

Door digitalisering kunnen ook steeds meer zaken online geregeld worden, waardoor de noodzaak voor mensen om zich te verplaatsen, met name voor winkelen en werken, afneemt. Er wordt vaker vanuit huis gewerkt en als we naar een werklocatie gaan doen

Nieuwe voertuigen

een belangrijke rol. Het aantal ouderen neemt toe en zij

Verder zorgen nieuwe voertuigen ook voor

blijven ook steeds mobieler. De elektrische fiets speelt

veranderingen in de mobiliteit. Zo zorgt de komst van

hier onder andere een belangrijke rol zodat mensen

de bakfietsen, fatbikes en speed pedelec voor drukkere

langer mobiel kunnen blijven. Tegelijkertijd blijkt uit

fietspaden. Ook binnen de gemeente Zuidplas zijn deze

de ongevalscijfers dat het ook een kwetsbare groep

verschillende voertuigen aanwezig. In de gemeente

is in relatie tot verkeersveiligheid. Dit betekent dat de

Zuidplas zijn (veel) meer speed pedelecs per 1.000

inrichting van de openbare ruimte hier rekening mee

bewoners dan gemiddeld in Nederland

moet houden.

.

18

Autonome voertuigen

Bevolkingsgroei en verstedelijking

Een derde voorbeeld van de blauwe trend is de

De krappe woningmarkt en het woningtekort is een

groeiende technologie in auto’s en parallel de komst

landelijke uitdaging waar ook de gemeente Zuidplas

van de autonome voertuigen. Dit vraagt in de toekomst

mee te maken krijgt. De totale woningbouwopgave

wellicht om een aanpassing aan de infrastructuur.

in Zuid-Holland bedraagt 250.000 woningen tot 2030.

Hoewel er zich ontwikkelingen op dit gebied voordoen

In de gemeente Zuidplas zijn de dorpen ook volop

zijn deze nog niet zover dat autonome voertuigen

in ontwikkeling. Er wordt gebouwd in wijken aan

voor de consument te koop zijn. Voor de wegen in de gemeente Zuidplas is het belangrijk om deze technologieën in de gaten te houden en te zorgen voor een goede kwaliteit van de infrastructuur. Denk hierbij aan duidelijke bebording en belijningen op de belangrijkste gebiedsontsluitingswegen.

we dat meestal op dinsdag en donderdag. Daardoor is de spits op die dagen drukker geworden, zowel in het openbaar vervoer als op de wegen.

Cortelande gebouwd met uiteindelijk 8.000 woningen, voorzieningen en twee bedrijventerreinen. Ook in de omliggende gemeenten vinden volop ontwikkelingen plaats, waaronder Westergouwe (Gouda).

Al

deze ontwikkelingen leiden tot een toenemende mobiliteitsbehoefte in een gebied waar de mobiliteit

Grijze trend Voorbeelden van de grijze trend zijn de vergrijzing, bevolkingsgroei en verstelijking, mondigheid en diversiteit in de maatschappij.

Vergrijzing Een veranderde demografie heeft invloed op de invulling van de ruimte. Zo speelt vergrijzing in veel gemeenten

18

36

de bestaande dorpen. Er wordt ook een nieuw dorp

RDW via waarstaatjegemeente.nl

onder druk staat.

Mondigheid en diversiteit Er zijn nog andere maatschappelijke veranderingen. Zo vinden mensen het steeds belangrijker om betrokken te worden bij ontwikkelingen in hun stad of dorp. En neemt de diversiteit in de maatschappij toe. Dit zijn ook aspecten die van invloed zijn op de mobiliteit in de gemeente.

Gemeente Zuidplas

4. Beleidskader

De mobiliteitsvisie van Zuidplas staat niet op zichzelf.

overstijgt. In sommige landelijke gebieden neemt

Landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen

door de afname van de bevolking ook de vraag naar

hebben invloed op de bereikbaarheid en mobiliteit

openbaar vervoer af en wordt de klassieke vorm - met

van Zuidplas. Op verschillende beleidsniveaus zijn al

vaste routes en een vaste dienstregeling - te duur om

kaders vastgesteld die van invloed zijn op de inhoud van

goed te exploiteren.”

onze mobiliteitsvisie. Het gaat te ver om alle kaders op de verschillende niveaus tot in detail uit te werken.

In de NOVI zijn verschillende opgaven benoemd met

We beperken ons tot de hoofdlijnen per niveau. Die

betrekking tot mobiliteit. De meest relevante voor

maken duidelijk wat de actuele rode draad is in het

Zuidplas zijn:

overheidsbeleid op het gebied van mobiliteit.

1.

Het slim en veilig inrichten van de (verkeers)ruimte.

2.

Het voorkomen en oplossen van de (voorziene)

Nationale Omgevingsvisie

knelpunten op weg, spoor en water. Dit vergt onder

Op landelijk niveau vormt de Nationale Omgevingsvisie

andere het beter benutten, uitbreiden en goed

(NOVI) een belangrijk kader. De NOVI biedt een

verknopen van de verschillende (inter)nationale,

langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de

regionale en lokale netwerken (waaronder

leefomgeving in Nederland tot 2050.

ook voetgangers- en fietsnetwerken, inclusief hoogwaardige stallingen), en verbetering van overstap- en overslagpunten.

De NOVI meldt met betrekking tot mobiliteit o.a. het volgende:

3.

Het behalen van de doelstellingen voor de uitstoot van CO2(-equivalenten), vastgelegd

“Zonder een goed functionerend mobiliteitssysteem

in het Klimaatakkoord. De inzet richt zich op

komen onze economie en onze samenleving letterlijk tot

elektrificatie en slim en efficiënt gebruik van het

stilstand. Het economische en sociale belang is gediend

mobiliteitssysteem.

Coalitieakkoord Zuid-Holland In het coalitieakkoord Zuid-Holland (2023) wordt de nationale lijn doorgetrokken op provinciaal niveau:

“Onze sterke bereikbaarheidspositie staat onder druk. Economische groei, een groeiende bevolking en een trek naar de stad zorgen voor toenemende drukte op de bestaande infrastructuur, zowel wat betreft goederenals personenvervoer. Het openbaar vervoer, dat steeds schoner en slimmer wordt, is nog herstellende van de enorme teruggang van het personenvervoer tijdens de coronapandemie. Onze wegen blijven onverminderd druk. Fietspaden worden steeds drukker. En de bereikbaarheid van de landelijke gebieden staat onder druk. (…) Onze uitdaging is om de stap te maken naar een gezonde, sociale en duurzame leefomgeving voor onze inwoners. Wij willen vitale en goed bereikbare steden en dorpscentra waar het fijn werken, wonen en recreëren is en waar culturele voorzieningen elkaar versterken.”

bij een goede bereikbaarheid op alle schaalniveaus. De bereikbaarheid voor personen en goederen komt steeds meer onder druk te staan. In, om en tussen de steden gebeurt dit omdat de vraag op bepaalde delen van de dag de capaciteit van de verschillende netwerken

37

Achtergronddocument

Provincie Zuid-Holland hanteert voor haar

Speerpunten

J. Bevorderen van deelgebruik van

mobiliteitsbeleid enkele heldere uitgangspunten:

In het bestaande RVVP en uitvoeringsprogramma uit

mobiliteitsvoorzieningen.

•

STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar

2017 van de regio Midden-Holland zijn 10 speerpunten

Vervoer, Mobility as a Service en Privéauto) bij

benoemd. Dit zijn speerpunten voor het beleid, als

In het nieuwe uitvoeringsprogramma zijn hier vanuit

•

nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen;

antwoord op de hoofdopgaven binnen de regio op het

het thema duurzaamheid en naar aanleiding van het

Beschikbaarheid van openbaar vervoer,

gebied van verkeer en vervoer. De volgorde van de

Klimaatakkoord en Schone Lucht Akkoord nog twee

deelmobiliteit, wegen en fietsinfrastructuur vanaf

speerpunten geeft geen prioritering aan:

speerpunten aan toegevoegd:

het moment van oplevering van nieuwe wijken; •

Betaalbaar openbaar vervoer heeft prioriteit;

A. Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer

K. Stimuleren van fietsen, lopen, OV-gebruik en

•

Kleine kernen en steden moeten met het openbaar

optimaal benutten;

deelmobiliteit door fysieke- en gedragsmaatregelen;

vervoer in dunbevolkte gebieden waarbij breder

B. Economische bereikbaarheid voor goederen

L. Stimuleren schone mobiliteit door versnellen van zero

wordt gekeken dan de reguliere busverbindingen,

garanderen langs kwaliteitsnetwerken;

emissie tank- en laadinfrastructuur.

C. Doorstroming rond brugopeningen voor auto en

Belangrijk voor Zuidplas

scheepvaart;

Diverse ontwikkelingen en opgaven zijn voor Zuidplas

vervoer toegankelijk blijven: fijnmazig openbaar

bijvoorbeeld door deelvervoer, carpoolen en (taxi) busjes.

Regio Midden-Holland

bijzonder belangrijk:

Regio Midden-Holland werkt aan de mobiliteit van onze

D. Stimuleren OV-gebruik en ketenmobiliteit van en naar

regio. Om in te spelen op alle ontwikkelingen heeft de

grote(re) steden;

regio het RVVP (regionaal verkeers- en vervoerplan) in 2022 geactualiseerd.

Gouda;

voor nieuwe verbindingen;

F. Afmaken van het kwaliteitsnetwerk veilige fietsroutes;

G. Bevorderen van de veiligheid op recreatieve wandel-

ambitie is uitgewerkt in speerpunten en vervolgens

en fietsnetwerken;

vertaald in projecten op lokaal en integraal niveau. Integraal wil zeggen dat de projecten moeten bijdragen

H. Minimaliseren conflict tussen zwaar (landbouw-)

aan de hoofddoelen van de regio: “Midden-Holland wil

verkeer en zwakkere verkeersdeelnemers;

een concurrerende regio zijn, die leefbaar, groen en

38

Richting Gouda: bij elkaar komende vervoersknooppunten (wegen en OV) creëren kansen

leefbaarheid en verkeersveiligheid centraal. Deze

van ontwikkelingen die op ons afkomen.”

•

collectief vervoer;

klimaat. Als het gaat om mobiliteit staan duurzaamheid,

veilig is voor de inwoners en die adaptief is ten aanzien

Doorontwikkeling spoorverbinding Rogerdam-

E. OV in buitengebied borgen, faciliteren kleinschalig

De ambitie van de regio is om een evenwicht te zoeken tussen bereikbaarheid, economie, leefmilieu en

•

I. Flexibel en duurzaam reisgedrag bevorderen door gebruik van ICT en nieuwe technologie;

•

Verbreding A20;

•

Ontsluiting A12-west;

•

Regionaal fietsroutenetwerk en Ambitieroute Fiets Rotterdam-Gouda;

•

Regionaal beleidskader Deelmobiliteit.

Gemeente Zuidplas

Lokale kaders In Zuidplas vormen verschillende documenten het kader voor de mobiliteitsvisie. Hierna lichten we de Omgevingsvisie, het Collegeprogramma 2022-2026 en de Deelovereenkomst Mobiliteit Middengebied kort toe.

Daarnaast zijn er ook nog andere stukken, zoals het Mobiliteitsconcept Middengebied of de Motie Deelmobiliteit. Ook beleidsstukken van andere onderwerpen vormen het kader voor deze visie.

Omgevingsvisie Samen maken we Zuidplas 2040 In de Omgevingsvisie wordt het thema Mobiliteit niet uitgebreid belicht (hiervoor is immers de mobiliteitsvisie), maar wel worden de volgende uitgangspunten en doelen benoemd:

•

We hanteren bij nieuwbouwontwikkelingen het principe ‘Eerst bewegen, dan bouwen’;

•

We streven naar een beter en aantrekkelijk

•

We werken aan een goede bereikbaarheid met de

Openbaar Vervoer;

auto; •

We zorgen voor een aantrekkelijk langzaam verkeersnetwerk binnen de gemeente en de regio (fietsers en voetgangers);

•

We hebben aandacht voor goede recreatieve verbindingen;

•

We gaan voor een goede ontsluiting van het rijkswegennet (A12 en A20)

Collegeprogramma 2022-2026

Spoor 4: Groeiend Zuidplas

In het collegeprogramma blijkt het belang van mobiliteit

•

Dankzij de woningbouw ontstaat ruimte

en bereikbaarheid als middel voor de realisatie van

voor investeringen in autowegen, langzaam

de verschillende ambities van de gemeente. In het

verkeerroutes en openbaar vervoer;

collegeprogramma worden vijf sporen uitgewerkt. In

•

Vergroten van de verkeersveiligheid, het verbeteren van de verkeersafwikkeling en het verminderen

drie daarvan komt het thema mobiliteit terug.

van piekbelasting van de infrastructuur (lokaal en regionaal);

Hieronder per spoor de belangrijkste ambities en kaders uit het collegeprogramma met betrekking tot

•

Meer werk maken van het uitgangspunt ‘eerst

•

In het kader van slim combineren meer

bewegen, dan bouwen’;

mobiliteit op een rij.

Spoor 2: Duurzaam Zuidplas •

Elektrisch vervoer stimuleren door meer en

•

Deelmobiliteit mogelijk maken;

•

De fiets stimuleren en wandelen binnen de dorpen

•

Duurzame vormen van mobiliteit bevorderen;

•

Meer recreatieve verbindingen tussen voorzieningen

•

Beweegvriendelijke leefomgeving voor jong en oud.

mogelijkheden voor mobiliteitshubs.

toegankelijke laadinfrastructuur;

en tussen voorzieningen aantrekkelijk maken;

realiseren;

Spoor 3: Vitaal & beleefbaar Zuidplas •

Verkeersafwikkeling krijgt een prominente plek;

•

Verminderen van piekbelasting van lokale en

•

Bevorderen van duurzame mobiliteit: netwerk van

•

Stimuleren van elektrisch vervoer;

•

Ruimte creëren voor deelmobiliteit.

regionale infrastructuur;

fiets en wandelroutes aantrekkelijker maken;

39

Achtergronddocument

Onderstaande figuur vat de ambities van gemeente Zuidplas ten aanzien van mobiliteit samen.

40

Gemeente Zuidplas

Deelovereenkomst Mobiliteit Middengebied In de deelovereenkomst (28 en 29 juni 2023) heeft gemeente Zuidplas afspraken gemaakt met provincie, gemeente Gouda en Rotterdam over een infra- en mobiliteitspakket van maatregelen. Dit betreft o.a. maatregelen aan de N219 en de N457, het realiseren van een modal shift bij de ontwikkeling van het nieuwe dorp, aanbod van deelmobiliteit, het realiseren van goede fietsverbindingen naar belangrijke OV-locaties en voorzieningen en onderzoek naar hoogwaardig openbaar vervoer in Zuidplaspolder. Deze afspraken worden in projecten en onderzoeken uitgewerkt en gelden als uitgangspunt in de autonome ontwikkeling van Zuidplas.

Naar aanleiding van MER en bestemmingsplan Cortelande en in relatie tot de verbreding A20 wordt er momenteel gewerkt aan het gezamenlijk verkennen van de mobiliteits- en bereikbaarheidsopgaven van de regio in het kader van de Mobiliteitstafel. De afspraken vanuit de Deelovereenkomst Mobiliteit Middengebied zijn in de analyses die ten behoeve van de Mobiliteitstafel een uitgangspunt.

41

Achtergronddocument

42