Bijlage 4 Achtergronddocument Mobiliteitsvisie A25.003306
Tekst van het document
Gemeente Zuidplas
Achtergronddocument mobiliteitsvisie Achtergrondinformatie en verslag van de participatie concept, 25 september 2025
Achtergronddocument
Inhoudsopgave
Leeswijzer Bij het opstellen van de mobiliteitsvisie is veel onderzoek gedaan en zijn verschillende gesprekken gevoerd. In dit achtergronddocument vindt u hier een overzicht van.
1. Participatieverslag
3
Het eerste hoofdstuk is een verslag van het participatieproces voor de mobiliteitsvisie. We beschrijven hoe we dit hebben aangepakt. Daarna vindt u een verslag van alle
2. Huidige verkeerssituatie
18
meedenk-momenten.
In hoofdstuk 2 wordt de huidige mobiliteitssituatie in Zuidplas in beeld gebracht:
3. Trends en ontwikkelingen
34
hoe mensen zich verplaatsen, welke vervoersmiddelen zij gebruiken en welke infrastructuur mensen daarin ondersteunt. Daarbij wordt gekeken naar verschillende modaliteiten, van lopen en fietsen tot openbaar vervoer, auto- en vrachtverkeer. Ook
4. Beleidskader
37
wordt ingegaan op de ruimtelijke en demografische context van onze gemeente en de manier waarop deze de mobiliteitsbehoefte beïnvloedt.
Daarnaast beschrijft het achtergrond¬document de trends en ontwikkelingen die de komende jaren van invloed zijn op de mobiliteit in Zuidplas. Denk aan maatschappelijke veranderingen, technologische innovaties en verduurzaming .Deze inzichten helpen om de keuzes in de mobiliteitsvisie te onderbouwen en richting te geven aan toekomstige beslissingen.
Het laatste hoofdstuk geeft een overzicht van relevante beleidsstukken die van toepassing zijn op de mobiliteitsvisie. Zoals de omgevingsvisie Zuidplas of het provinciale beleid.
2
Gemeente Zuidplas
1. Participatieverslag
Participatie bij het opstellen van de
conceptvisie te bespreken. Met onderstaande partijen is
verschillende gesprekken in het gemeentehuis
mobiliteitsvisie
contact geweest:
georganiseerd. Zo spraken we drie keer met een groep beleidsadviseurs van verschillende vakgebieden. En
Bij het opstellen van de mobiliteitsvisie is het belangrijk om inwoners, ondernemers en organisaties goed
•
Samenwerkingsverband voor ouderen
organiseerden we twee keer een gesprek met de
te informeren en betrekken. Daarvoor is vooraf een
•
Senioren actief Zuidplas
gemeenteraad over de mobiliteitsvisie.
participatieplan opgesteld. Hierin is afgesproken om
•
Adviesraad Sociaal Domein
zoveel mogelijk gebruik te maken van de inbreng van
•
Fietsersbond
De inbreng uit de verschillende gesprekken is gebruikt
eerdere, recente processen. Daarnaast is afgesproken
•
LTO
om de mobiliteitsvisie aan te passen en aan te scherpen.
om te focussen op drie doelgroepen:
•
Cumela
Op die manier maken we een visie die invulling geeft aan
•
VVN
wat er buiten en binnen het gemeentehuis leeft, en waar partijen en ambtenaren samen mee aan de slag kunnen!
•
Lokale partijen
•
Stichting onbeperkt Zuidplas
•
Regionale partijen
•
Stichting ZO! (Jongerenwerker)
•
Ambtenaren en gemeenteraad
•
Rover – afdeling regio Gouda (belangenvereniging
Verslag
reizigers OV)
Op de volgende pagina's leest u het verslag van:
We maken gebruik van wat er is
•
Platform Mooi Zuidplas
Tijdens het opstellen van de gebiedspaspoorten hebben
•
Winkeliersverenigingen
•
Commissievergadering gemeenteraad
veel inwoners al laten horen wat zij belangrijk vinden
•
Ondernemersverenigingen
•
Werksessie lokale partijen
•
Gesprek LTO en Cumela
in de dorpen. Ook op het gebied van mobiliteit. Hun inbreng is te vinden in het participatielogboek dat per
Regionale partijen
•
Informatiebijeenkomst gemeenteraad
dorp is gemaakt. Dit is gebruikt bij deze mobiliteitsvisie.
Met regionale partijen, zoals de provincie en
•
Bijeenkomst lokale partijen
Voor Nieuwerkerk aan den IJssel hebben we gebruik
buurgemeenten, vindt regelmatig overleg plaats over
•
Overleg regionale klankbordgroep
gemaakt van de tussentijdse versie van het
het thema mobiliteit. Tijdens dit proces nodigden we hen
participatielogboek.
uit voor een gesprek over de concept mobiliteitsvisie.
Een verslag van de gesprekken met ambtenaren is
Daarnaast konden de partijen een inspraakreactie
niet in dit participatieverslag opgenomen. In een apart
indienen.
document is de Nota van Beantwoording weergegeven.
Lokale partijen
Daarin staan de inspraakreacties die zijn ontvangen op
Tijdens dit proces is een groep lokale partijen twee keer uitgenodigd om mee te denken. Eén keer om in gesprek
Ambtenaren en gemeenteraad
de concept mobiliteitsvisie. In het document vindt u ook
te gaan over oplossingen en een tweede moment om de
Naast de participatie met externen, hebben we ook
een reactie vanuit de gemeente.
3
Achtergronddocument
Commissievergadering gemeenteraad
De richting voor de mobiliteitsvisie is getoetst via vragen in Mentimeter. Tijdens deze vergadering kwamen vanuit de gemeenteraad duidelijke aandachtspunten naar voren, zowel qua inhoud als qua proces.
Tijdens de commissievergadering van 27 augustus 2024 zijn de eerste resultaten vanuit het proces ‘mobiliteitsvisie’ aan de gemeenteraad gepresenteerd.
Tijdens de commissievergadering van 27 augustus 2024 vroeg de gemeenteraad met name aandacht voor:
•
een bij Zuidplas passende balans in vervoerswijzen (ook de auto is hierbij belangrijk) – waarbij er voor inwoners en ondernemers voldoende keuzemogelijkheden zijn;
•
het eigen karakter en opgaven van de verschillende dorpen en gebieden in de gemeente.
Het signaal was ook dat er tijdens de commissievergadering weinig gelegenheid was om hier een goed gesprek met elkaar over te voeren. En dat de gekozen vorm van de commissievergadering niet goed aansloot bij wat de raadsleden hierbij voor ogen hadden.
Datum 27 augustus 2024 Met wie? Gemeenteraad
Locatie Gemeentehuis
4
Gemeente Zuidplas
Werksessie lokale partijen
Gezonde, vitale en leefbare dorpen Een gezond dorp is ook een veilig dorp Bij dit thema stond de leefbaarheid in de
Op dinsdag 17 oktober vond een werksessie
dorpen centraal. Veel deelnemers koppelden
plaats over de visie op mobiliteit in de gemeente
verkeer(sveiligheid) aan gezondheid en een prettige
Zuidplas. We begonnen met een presentatie
leefomgeving. Dorpen moeten daarom veilig zijn voor
over de opgaven en kansen rondom verkeer en
fietsers, voetgangers én kinderen. Daar hoort volgens
vervoer in de gemeente.
sommigen ook minder autoverkeer in (woon)straten bij.
Daarna gingen deelnemers in groepen langs vier thematafels. Elk thema had een eigen kaart en de vragen: wat gaat goed, wat kan beter en wat valt verder op? Deelnemers schreven hun ideeën op post-its en gingen met elkaar in gesprek.
In dit verslag leest u wat er leeft per onderwerp.
“Fiets en auto kunnen beter gescheiden worden” Enkele deelnemers vinden dat de verschillende verkeersstromen – auto, fiets, voetganger – beter van elkaar gescheiden kunnen worden. Dit draagt bij aan veiligheid én rust in de dorpen. Ook handhaving op
een 30 km/ uur zone heeft alleen effect als er ook wordt
Heb ook aandacht voor jongeren In elk dorp is behoefte aan veilige en toegankelijke
17 oktober 2024
plekken waar jongeren kunnen samenkomen. Deze moeten bewust worden ingericht, zodat ze uitnodigen maar ook passen in de omgeving. Eén idee was een
Met wie?
dorpsbus die jongeren tussen dorpen kan vervoeren,
Lokale stakeholders
bijvoorbeeld in de avonden of weekenden.
(zie pagina 3)
Locatie
De infrastructuur in en rond de dorpen speelt een belangrijke rol in de leefbaarheid. Zo wordt de A20 als een barrière ervaren: mensen willen graag veilig kunnen fietsen of wandelen onder deze weg door. Ook de aansluiting van Moordrecht op de nieuwe N457 kwam ter sprake en de functie van de N219.
Kies een duidelijke koers Een aantal deelnemers pleitte voor duidelijke keuzes in de inrichting van de dorpen. Alles tegelijk willen – ruimte voor alle vervoersvormen – leidt volgens hen tot spanningen. Het voorstel: werk met uitgangspunten en doelen, zoals veiligheid of leefbaarheid, en bouw daar het beleid omheen.
snelheid en parkeren werd meerdere keren genoemd:
opgetreden tegen overtreders.
Datum
Dorpen moeten goed verbonden blijven
Duurzame verbindingen tussen dorpen en regio
Sommige routes moeten beter Bij dit thema ging het veel over bereikbaarheid. Sommige dorpen, zoals Moerkapelle, zijn volgens de deelnemers niet goed aangesloten op het hoofdwegennet. Dat geldt ook voor de aansluiting van Zevenhuizen op de N219. Ook werd gesproken over het doortrekken of verbreden van bestaande wegen, zoals de N457, en de aanleg van rotondes op gevaarlijke punten.
Gemeentehuis
5
Achtergronddocument
“Werk eerst de achterstanden weg” Er klonk soms frustratie over het tempo waarin maatregelen worden genomen. Volgens sommige deelnemers zijn er al jaren knelpunten bekend, maar is daar weinig mee gedaan. Let daar goed op bij het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen, zoals Cortelande.
OV en deelmobiliteit kunnen beter Er is behoefte aan beter openbaar vervoer, vooral tussen de dorpen onderling. Jongeren, bijvoorbeeld uit Zevenhuizen, moeten nu ver fietsen naar school zonder goed verlichte routes. Nachtvervoer, extra haltes en veiligere stations werden genoemd als verbeterpunten. Ook werd opgeroepen om als gemeente de regie te nemen bij deelmobiliteit, want commerciële aanbieders werken te versnipperd.
“We moeten het dorpse karakter behouden” Veel mensen willen dat Zuidplas haar eigen karakter bewaart. Nieuwe wegen en verbindingen moeten daarom passen bij de schaal en sfeer van de dorpen. Verkeer moet gestuurd worden naar de hoofdwegen, zodat binnen de dorpen de rust blijft bestaan.
Communicatie is ook mobiliteit Tot slot kwamen communicatie en informatievoorziening aan bod. Bewoners voelen zich soms niet goed geïnformeerd. Informatie is nu vaak alleen gericht op Nieuwerkerk aan den IJssel, terwijl mensen graag dorpsgericht worden betrokken.
6
Groei mogelijk maken, overlast beperken
Het wordt drukker op de wegen De verwachte groei van Zuidplas – met onder meer een vijfde dorp – baart sommige mensen zorgen. Deelnemers verwachten dat het autoverkeer verder zal toenemen. Ze willen dat dit niet ten koste gaat van de leefbaarheid. Daarom moet het verkeer buitenom via hoofdwegen worden geleid, en niet door de dorpen.
“Deelauto’s en fietsen zijn de toekomst” Een aantal deelnemers gelooft dat deelmobiliteit en fietsen kunnen helpen om de overlast te beperken. Brede fietspaden en doorfietsroutes maken de fiets aantrekkelijker. Ook werd er gepleit voor samenwerking met buurgemeenten op het gebied van deelauto’s en carpoolen.
Infrastructuur belemmert soms Er kwamen meerdere voorbeelden voorbij van infrastructuur die als barrière wordt ervaren. Tunnels onder de A20 of N219 zouden voetgangers en fietsers veiliger kunnen laten oversteken. Ook werden ideeën gedeeld voor ongelijkvloerse kruisingen op gevaarlijke plekken, zoals de Bredeweg in Zevenhuizen.
“Zorg dat OV echt aansluit” Volgens deelnemers mist Zuidplas een duidelijke visie op regionaal openbaar vervoer. Ze willen goed
Deelauto's en fietsen zijn de toekomst!
Gemeente Zuidplas
OV naar steden én binnen de regio. Aansluitingen
“Basisvoorzieningen moeten bereikbaar zijn”
moeten logisch en toegankelijk zijn, ook voor ouderen.
Supermarkten, huisartsen, bibliotheken en scholen
Carpoolplaatsen kunnen daarnaast een grotere rol
moeten voor iedereen bereikbaar zijn, vinden veel
spelen als overstappunt.
deelnemers. Of je nu jong bent of oud, lopend gaat of met de bus. Sommige voorzieningen zijn dorps-
Kies: alles tegelijk kan niet
overstijgend, zoals zwembaden of middelbare scholen,
Er werd opgeroepen om keuzes te maken. Als
en vragen dus om goede verbindingen tussen dorpen.
je overlast echt wilt beperken, kun je niet élke vervoerswijze maximaal faciliteren. Sommige
Zuidplas is geen 15-minutendorp
deelnemers vonden dat er te veel belangen door elkaar
Er werd veel gesproken over het idee van een
spelen, en pleitten voor een duidelijke prioritering.
‘15-minutendorp’. De meeste deelnemers vinden dat dit niet realistisch is voor de hele gemeente. Per
Heb aandacht voor de bereikbaarheid van bedrijven
dorp zijn sommige basisvoorzieningen wel binnen 15
Van meerdere bedrijventerreinen was iemand aanwezig.
minuten te bereiken, vooral met de fiets. Maar niet alle
Zij maken zich zorgen over de bereikbaarheid van
voorzieningen kunnen overal aanwezig zijn.
bedrijven, de aansluiting op de provinciale wegen en vooral de vertraging op deze wegen. Er werd gepleit om
“Vergeet de stoepen niet”
de bereikbaarheid goed te regelen voordat er nieuwe
Ook de inrichting van de openbare ruimte kwam aan
ontwikkelingen komen. Naar aanleiding van dit gesprek
bod. Toegankelijke stoepen, veilige oversteekplaatsen
is ook een apart gesprek geweest met LTO en Cumela.
en bereikbare recreatiegebieden zijn belangrijk. De groep ouderen groeit, en de ruimte moet daarop
Een inclusief mobiliteitssysteem
aangepast worden.
OV moet betrouwbaarder worden Iedereen moet kunnen meedoen
Mensen willen dat het openbaar vervoer dekkend, veilig
Bij dit thema stond toegankelijkheid centraal. Mobiliteit
en logisch is. Lange buslijnen zijn volgens sommigen
moet voor iedereen beschikbaar en betaalbaar zijn:
kansrijk, omdat elektrische bussen dan efficiënt kunnen
voor jongeren, ouderen, mensen met een smalle beurs
opladen. Ook werd het idee gedeeld om lijnen beter aan
en mensen met een beperking. De deelnemers zijn
te laten sluiten op elkaar, zoals een bus van Alphen via
voorstander van het plan van de provincie Zuid-Holland
Moerkapelle naar Den Haag.
om OV voor minima gratis te maken.
7
Achtergronddocument
Gesprek LTO en Cumela
Gemeente Zuidplas is in 2024 het traject gestart
Het wordt opvallend genoemd dat in de mobiliteitsvisie
van functies. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt te
om te komen tot een nieuwe mobiliteitsvisie.
van 2015 het landbouwverkeer niet één keer wordt
gemakkelijk aangenomen dat bestaande infrastructuur
Als onderdeel van dit traject vond op 17 oktober
genoemd. Dit terwijl Zuidplas van oorsprong een
voldoende is om nieuwe functies te ontsluiten. Er wordt
een eerste werksessie plaats. Tijdens deze
landbouwgemeente is en er veel ontwikkelingen
onvoldoende rekening gehouden met de bestaande
bijeenkomst werd duidelijk dat een verdiepend
spelen in het landelijk gebied waar de sector mee
gebruikers van het wegennet. De deelnemers aan het
gesprek met vertegenwoordigers uit de agrarische
geconfronteerd wordt.
gesprek vragen om aandacht hiervoor.
Belangrijke ontwikkelingen
Landbouwroutes
sector wenselijk is. Doel van dit overleg is (nader) kennismaken en aandachtspunten vanuit de sector inventariseren.
van wegen die toegankelijk zijn voor landbouw-
Op de volgende pagina's leest u het verslag
1.
en loonwerkverkeer. De gemeente heeft daarbij
hiervan.
Door ruimtelijke ontwikkelingen, woningbouw, recreatie
aangegeven dat zij de N219 ter hoogte van Nieuwerkerk
en toename van sluipverkeer, wordt het agrarisch
aan den IJssel graag wil openstellen voor dit verkeer, als
gebied steeds intensiever gebruikt door andere functies.
alternatief voor de ’s Gravenweg. Helaas is dit verzoek
De infrastructuur is hier veelal niet op aangepast.
niet meegenomen door de provincie.Verkeersveiligheid
2.
is in het landelijk gebied een groot probleem. Er zijn
Datum 8 januari 2025
Toename van andere weggebruikers
Grotere en snellere voertuigen
Landbouwvoertuigen en machines worden steeds
onvoldoende passeerstroken, bijvoorbeeld op de Tweede
groter en zwaarder, en rijden met hogere snelheden
en Derde Tochtweg.
(voertuigen zijn voorzien van een kenteken > 40 km/
Met wie?
uur). Dit leidt tot risico’s, doordat andere weggebruikers
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet niet alleen locatie-
LTO en Cumela
zich vaak niet bewust zijn van de beperkte
specifiek gekeken worden, maar ook naar doorgaande
zichtmogelijkheden van bestuurders van deze grote
landbouwroutes die op gemeentelijk en bovenregionaal
voertuigen.
niveau van belang zijn. Voorbeelden zijn ’s Gravenweg,
Locatie J. van Dorp & Zn. Loonbedrijf en kraanverhuur Zevenhuizen
8
De provincie heeft recent een actualisatie gemaakt De sector signaleert twee hoofdontwikkelingen:
Zuidelijke Dwarsweg en Knibbelweg. Doordat meerdere De infrastructuur is te smal
provinciale wegen niet beschikbaar zijn voor landbouw-
Sommige wegen zijn te smal voor een veilige menging
en loonwerkverkeer, zijn de alternatieve routes belangrijk.
Gemeente Zuidplas
Onderhoud van wegen en groenbeheer
er zijn knelpunten die van invloed zijn op landbouwen loonwerkverkeer
Ontsluiting en Kruisweg in Moerkapelle
Het onderhoud van wegen en beplanting is aangepast:
Via Noordeinde/Dorpsstraat: ook hier speelt ontsluiting
het maaibeheer is teruggebracht van zes naar twee
van een nieuwe woonwijk. Er is een wens voor een
keer per jaar. Dat belemmert het zicht, wordt in het
directe verbinding van Moerkapelle naar de toekomstige
gesprek benadrukt. Ook het beheer van bomen gebeurt
verlenging van de provinciale weg N457 (randweg
minder vaak. Een concreet voorbeeld zijn de knotwilgen
Waddinxveen).
langs de ’s Gravenweg, waar landbouwvoertuigen door de overhangende beplanting moeten rijden.
De verkeerslichten bij de heringerichte kruising zijn te krap aangelegd. Er zijn hier vooraf zorgen over geuit,
Specifieke knelpunten
maar deze zijn onvoldoende meegenomen.
Men vindt het onwenselijk dat er 'onvriendelijke maatregelen' worden aangelegd in belangrijke
Zuideinde in Zevenhuizen / Koningsbrug
landbouw- en loonwerkroutes. Als voorbeeld wordt
Er is onduidelijkheid over hoe landbouwverkeer
de Noordelijke Parallelweg genoemd met 10 ‘stevige’
veilig aan de andere kant van het water kan komen.
verkeersdrempels. Graag heeft de sector van tevoren
De Koningsbrug is te smal voor landbouw- en
afstemming over dergelijke maatregelen, een langer
loonwerkverkeer.
plateau had hier voor agrarische ondernemers de voorkeur gehad.
Specifieke routes en knelpunten
Knibbelweg in Zevenhuizen Het gaat om het inrichten als 30 km/uur-zone en ontsluiting van de nieuwe woonwijk bij Zevenhuizen
Er zijn specifieke knelpunten in de huidige
voor langzaam verkeer. Er is sprake van gedrag waarbij
infrastructuur van Zuidplas, die van invloed zijn op
weggebruikers hun ‘eigen plek’ op de weg claimen,
landbouw- en loonwerkverkeer.
wat leidt tot conflicten met landbouwverkeer. De Knibbelweg maakt een onderdeel uit van de route naar
François Viaduct
sport(voetval)verengingen.
Verkeer moet momenteel rijden via de Reigerhof en
voorrangsregeling (niet meer ‘rechts heeft voorrang’)
de Waterdrager. Deze route is ongeschikt voor groot
wordt als een verbetering gezien.
De recente wijziging in de
verkeer en leidt door het centrum van Nieuwerkerk aan den IJssel, langs een middelbare school. Dit wordt als zeer onwenselijk ervaren.
9
Achtergronddocument
Zuidelijke Dwarsweg en Knibbelweg en Cortelande Deze wegen vormen een belangrijke as voor landbouw- en loonwerkverkeer. Tijdens de bouwfase en in de eindfase van ontwikkelingen is het belangrijk om alternatieve routes te bieden, zeker als er een ‘knip’ komt of als de wegen worden ingericht als hoofdfietsroute of gebruikt worden door bouwverkeer.
’s Gravenweg Hoewel dit nu de officiële route is voor landbouwverkeer, is deze weg niet geschikt. De naastgelegen N219 zou een beter alternatief zijn, maar is niet opengesteld voor landbouw- en loonwerkverkeer.
Moordrechtboog / N457 De infrastructuur is hier volledig ingericht op autoverkeer. Verkeerslichten zijn niet afgestemd op landbouwverkeer, onderdoorgangen (tunneltjes) zijn te klein voor grote voertuigen.
Vervolgstappen Het is wenselijk dat er structuur in het overleg met de agrarische sector komt. Afgesproken is dat er een vervolgsessie komt om het routenetwerk voor landbouw- en loonwerkverkeer in kaart te brengen.
10
Gemeente Zuidplas
Informatiebijeenkomst gemeenteraad Naar aanleiding van het verloop van de
In een informatiebijeenkomst hebben raadsleden
Tijdens de avond werd een toelichting gegeven op
commissievergadering van 27 augustus,
meer de gelegenheid om op een informele manier met
de huidige situatie wat betreft mobiliteit in Zuidplas
is besloten om een extra bijeenkomst met
elkaar van gedachten te wisselen over de toekomst
(en de regio). Daarna werd een eerste richting voor
raadsleden te organiseren over de mobiliteitsvisie.
van mobiliteit in de gemeente. Raadsleden kunnen
de mobiliteitsvisie gepresenteerd. Raadsleden gaven
Deze vond plaats op 19 maart 2025 in de vorm van
aandachtspunten en kansen meegeven voor het
hierover hun aandachtspunten mee. Hierbij ging het
een informatiebijeenkomst.
uitwerken van de mobiliteitsvisie.
onder andere over:
•
De noodzaak van het uitbreiden van het fietsnetwerk
•
Het gedrag in het verkeer en de mogelijkheid om dit
•
De kwaliteit van het openbaar vervoer
•
Ontwikkelingen op het gebied van de auto en motor
en de kwaliteit van de fietspaden
GOEDE VERBIN DINGEN TUSS EN DORPEN EN ME T DE REGIO De drukte in de regio en op de wege n neemt autobereikb aarheid. En ook voor
toe. Daarom blijven we ons inzetten goede alternatieve voor een goede n. Zo beperken we de (extra) druk op het wegennet.
te beïnvloeden
1
(schonere brandstoffen, elektrisch rijden)
Voorstel speerpun
ten
Fijnmazig fietsn
etwerk
•
Vervoer over water
•
De positie van mobiliteit in nieuwe wijken
•
De gemeentelijke rol in mobiliteitsvraagstukken, bijvoorbeeld op de provinciale wegen en rijkswegen
Versterken op
enbaar vervoer
Datum
•
De uitvoerbaarheid van de mobiliteitsvisie
19 maart 2025 Met wie?
Autobereikbaa
rheid op peil
Gemeenteraad
Locatie
Bedrijventerre
inen goed berei
kbaar
Gemeentehuis
11
Achtergronddocument
Bijeenkomst lokale partijen
Op maandagavond 30 juni vond een overleg met een aantal lokale organisaties plaats. Van de genodigden kwam een klein aantal partijen langs om in gesprek te gaan.
Tijdens het overleg bespraken we de conceptversie van de mobiliteitsvisie. De genodigden konden hierop ook schriftelijk reageren. De reacties zijn opgenomen in de Nota van Beantwoording.
Veilige en sterke verbindingen Landbouwverkeer en verkeersveiligheid Een aanwezige gaf aan dat landbouwverkeer het liefst zo kort mogelijk gebruik maakt van de openbare weg: de routes moeten dus kort zijn vanuit het oogpunt van veiligheid. Ook zien sommige aanwezigen kansen om landbouwverkeer meer gebruik te laten maken van de provinciale weg. De snelheid van de landbouwvoertuigen is toegenomen. Ze geven aan dat veiligheid voor alle weggebruikers voorop moet staan.
Een punt van zorg is de herinrichting van de Knibbelweg. Oorspronkelijk is dit een landbouwweg, maar nu wordt er soms geklaagd door bewoners en zijn aanpassingen gedaan. Een aanwezige benoemt dat er aandacht moet zijn voor het scheiden van fietsroutes Datum
en de echte landbouwroutes. En niet alleen voor de
30 juni 2025
Knibbelweg, maar voor alles.
Met wie? Lokale stakeholders (zie pagina 3)
Locatie Gemeentehuis
12
Een goed voorbeeld van een verbeterde verkeerssituatie is het Zuideinde. Daar is jaren geleden en knip in gekomen om sluipverkeer te voorkomen en het daarmee veiliger en aantrekkelijker te maken voor de fiets. De smalle Koningsbrug vormt een knelpunt. Bij de aanleg van bruggen en tunnels wordt soms onvoldoende
rekening gehouden met landbouwverkeer. Dat zorgt voor langere omrijdroutes en daarmee meer onveilige situaties.
Landbouwroutes worden binnenkort beter in beeld gebracht, hier zijn de aanwezigen tevreden over.
Openbaar vervoer en nieuwe stations Een aanwezige geeft aan dat het doortrekken van de metro vanuit Nesselande richting Zevenhuizen/zuidplas onvoldoende aandacht krijgt in de mobiliteitsvisie. Daarnaast vroegen de aanwezigen zich af waarom er een nieuw station is ingetekend op de lijn RotterdamGouda en niet op de lijn Den Haag-Gouda. De lijn Rotterdam-Gouda is al erg druk, de betrokkenen denken dat een extra station alleen kan als het spoor wordt verdubbeld. Hier is een toelichting op gegeven, er is verwezen naar openbare documenten waarin onderzoek naar HOV Zuidplaspolder is gedeeld.
De partijen benadrukken dat openbaar vervoer aanwezig moet zijn voordat mensen ergens komen wonen. Tegelijkertijd geeft iemand aan dat eengezinswoningen weinig OV-gebruikers zal opleveren, maar dat bewoners van appartementen hiervoor vaak wel een goede doelgroep zijn.
Gemeente Zuidplas
STOMP en doelgroepen Openbaar vervoer stimuleren
Een aanwezige vraagt om welke doelgroepen het gaat
Iemand geeft aan dat de Rotterdampas in Capelle aan
per STOMP-principe. Bij 'stappen' kan het gaan om
den IJssel er voor gezorgd heeft dat er meer gebruik
ouderen met een rollator, maar ook om hardlopers.
wordt gemaakt van het OV. Een betrokkene draagt het
En bij 'trappen' heb je verschillende soorten fietsen en
idee aan om mensen te belonen als ze vaak met het OV
snelheden. Hier moet rekening mee gehouden worden.
reizen, bijvoorbeeld door middel van korting. Daarnaast vroeg iemand wat de gemeente precies
Verder stelde iemand voor om de buslijnen op de kaart
gaat doen aan gedragsverandering. Dit kan in de
in te tekenen, zodat zichtbaar is waar deze heen gaan.
mobiliteitsvisie opgenomen worden. Goede mobiliteit
Vooral voor ouderen en scholieren zijn de buslijnen
gaat ook over gedrag!
belangrijk, deze doelgroep is voor een groot deel afhankelijk het openbaar vervoer.
Bereikbaarheid en voorzieningen In de visie wordt nog te weinig aandacht besteed
De mobiliteitskaart
aan de bereikbaarheid binnen de dorpen. Er ligt
De kaart bij ‘gezonde, aantrekkelijke en leefbare dorpen’
veel nadruk op verbindingen tussen dorpen en naar
roept vragen op. De suggestie is om meer detail te laten
buiten, maar veilige routes binnen de dorpen zijn ook
zien, bijvoorbeeld door per dorp een kaart te maken.
belangrijk. Zeker voor ouderen. Een voorbeeld is de Zevenster in Nieuwerkerk, hoe komen mensen daar
Samenwerking en vervolgstappen
veilig bij de Jumbo? Ook werd teruggekeken op eerder gemaakte keuzes, zoals de locatiekeuze van scholen
Acties concretiseren
en voorzieningen. Denk onder andere aan goede
Tot slot sprak iemand de wens uit om acties op korte
oversteekplaatsen en toegankelijke bushaltes. In de
termijn concreter te maken. Hoe gaat de gemeente om
toekomst moet hier beter over worden nagedacht.
met urgente problemen? Wat is laaghangend fruit?
Fietsinfrastructuur en veiligheid
Tot slot
Er zijn vragen over het het fietsen over de ’s Gravenweg
In het algemeen waren de aanwezigen te spreken over
tussen de Scheve Overweg en Capelle aan den IJssel.
de concept mobiliteitsvisie. Partijen hebben nog tot 30
Dit is volgens de aanwezigen gevaarlijk voor fietsers.
juli de tijd om op de visie te reageren. We maken een document met alle reacties en vragen de partijen ook om nog een schriftelijke reactie in te dienen.
13
Achtergronddocument
Overleg regionale klankbordgroep
In gesprek over het concept Vragen en reacties op de visie De bijeenkomst werd geopend met een korte
Op 30 juni en 1 juli vond een online overleg met het ambtelijk klankbordgroep plaats. Hiervoor waren verschillende partijen persoonlijk uitgenodigd. De partijen kregen de keuze tussen 2 data om de gesprekken bij te wonen.
voorstelronde en een presentatie over de concept mobiliteitsvisie. Tijdens de presentatie kwamen een aantal vragen en opmerkingen naar voren. De gemeente Lansingerland vroeg of er inzicht is in de reistijden tussen woon- en werklocaties, en of economische gebieden goed verbonden zijn met de
Aanwezig waren de gemeente Gouda, gemeente Capelle aan den IJssel, gemeente Lansingerland, gemeente Waddinxveen, Regio Midden Holland en
woonwijken in Zuidplas. Ook vroeg de gemeente of deze mobiliteitsvisie los staat van de omgevingsvisie of dat er een koppeling is.
Provincie Zuid Holland. De Provincie Zuid Holland gaf een compliment over de Tijdens het overleg bespraken we de conceptversie van de mobiliteitsvisie.
concept mobiliteitsvisie, en gaf aan dat de financiële paragraaf nog mist. Verder pleitte Regio Midden Holland voor het opnemen van ketenmobiliteit en vroeg aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen.
Gemeente Waddinxveen vindt dat de visie er goed en
Datum 30 juni 2025 1 juli 2025
duidelijk uitziet. Ze herkennen veel van wat er in staat uit het mobiliteitsplan van gemeente Waddinxveen (dat bijna klaar is). Er zijn wat opmerkingen en ideeën gedeeld om het plan sterker te maken.
Met wie? Regionale klankbordgroep Locatie Online
De gemeente Capelle aan den IJssel vond het een mooi stuk, maar miste een overkoepelend doel, zoals het realiseren van modal shift. De gemeente Capelle aan den IJssel merkte op dat de auto in veel dorpen toch nog centraal staat. Hier zouden we meer ambitie
14
in kunnen tonen. De gemeente Waddinxveen mist uitleg over hoe je de keuzes maakt vanuit het STOMPprincipe. Worden alle modaliteiten (vervoermiddelen) als ‘even’ belangrijk gezien? Gemeente Waddinxveen gebruikt STOMP onder andere om keuzes te maken bij de prioritering van projecten en middelen.
Gemeente Zuidplas reageerde daarop dat STOMP als langetermijnvisie is opgenomen en dat hier in stappen meer naar toe wordt gewerkt. Maar dat de auto op dit moment een veel gebruikt vervoermiddel is waar we ook rekening mee moeten houden. We kijken wat in Zuidplas daarin mogelijk is.
Ervaringen uit andere gemeenten Gouda geeft aan dat ze met zo’n 50 indicatoren werken om jaarlijks de voortgang te meten van hun mobiliteitsbeleid. Lansingerland heeft indicatoren opgenomen in de P&C-cyclus en rolt momenteel een nieuw monitoringssysteem uit. Zij gebruiken STOMP vooral als instrument voor ruimtelijke ordening en kijken daarbij ook naar 15-minuten wijken.
Gemeente Zuidplas
Reacties op kaarten en routes
Bewegen en bouwen
Iemand vroeg waarom de kern Moordrecht niet
Een van de speerpunten van de visie is ‘Eerst bewegen
is ingekleurd bij de kaart over het nieuwe station,
dan bouwen’. Er werd gevraagd of dit principe geen
aangezien dit station ook relevant is voor Moordrecht.
risico vormt voor woningbouw, omdat infrastructurele
Ook vroeg iemand of de thema’s mobiliteitstransitie
maatregelen soms tientallen jaren op zich laten
en duurzaamheidstransitie explicieter benoemd
wachten. De deelnemers zijn het erover eens dat het
kunnen worden. Hier werd op gereageerd dat deze
belangrijk is om dit goed te definiëren.
begrippen inderdaad niet letterlijk zijn genoemd, maar wel inhoudelijk verwerkt. Het doel is namelijk niet om
Gemeente Waddinxveen geeft aan dat dit principe soms
de transitie op zichzelf centraal te stellen, maar om
een lastig uitgangspunt is. Het moet duidelijk blijken uit
mensen te verleiden tot lopen, fietsen en OV.
de visie dat bewegen en bouwen samen gaan, want er wordt aangegeven dat mobiliteit en nieuwbouw op een gelijk tempo worden opgepakt. Bewegen én bouwen.
Gemeente Gouda vroeg of de doorfietsroute niet ook door Moordrecht getekend moet worden. Deze wordt
Vervoer en logistiek
in het fietsroutenetwerk wel als hoofdfietsroute gezien.
Ook was de vraag of er is gekeken naar bouwlogistiek of
Iemand vroeg zich af wat het doel is van de pijlen van de doorfietsroutes op de kaarten. Er ontbreken nog routes
Concept
bouwhubs. Zuidplas reageerde dat dit voor Cortelande
en verbindingen. Iemand benadrukt dat de verbinding
zeker een punt van aandacht is. Regio Midden
tussen de Rotte en het Bentwoud belangrijk blijft voor
Holland noemde de behoefte aan een gezamenlijke
de fiets. Afgesproken is om nog te bekijken hoe de
logistieke hub, mogelijk ook via vervoer over water. Er
kaarten duidelijker kunnen.
werd verwezen naar de website van Move voor meer informatie.
Voor zero-emissiezones is op dit moment niets opgenomen in de mobiliteitsvisie. Hier werd nog naar gevraagd door de aanwezigen. Het is denkbaar dat ondernemers in Zuidplas meerbehoefte aan elektrisch laden krijgen, omdat bedrijven die bijvoorbeeld in het centrum van Gouda of Rotterdam werken hun mobiliteit hierop moeten aanpassen.
15
Achtergronddocument
OV-hubs
Ontsluiting Moerkapelle
Volgens gemeente Waddinxveen is een oostelijke
De gemeente Waddinxveen staat positief tegenover
Op de kaart staan pijlen richting het oosten en westen.
ontsluiting van Moerkapelle logisch vanuit het
het gezamenlijk ontwikkelen van OV-hubs met andere
De gemeente Waddinxveen vraagt zich af waarom er
perspectief van de gemeente Zuidplas, maar voor
gemeenten. Dit sluit aan bij hun eigen mobiliteitsplan,
geen verbinding naar het zuiden is opgenomen. Een
gemeente Waddinxveen zelf heeft deze niet direct
waarin dit onderwerp ook wordt benoemd. Een
parallelstructuur is een belangrijk onderdeel
een toegevoegde waarde. Het zal alleen zorgen voor
mogelijke locatie die daarin genoemd wordt, is in
gewenst mobiliteitsonderzoek. Gemeente Waddinxveen
extra bezoekers van het winkelcentrum en kan de
de omgeving van de aansluiting N219 op de A12 ten
stelt daarom voor om een pijl naar de N457 en naar
doorstroming op de weg beïnvloeden.
behoeve van Moerkapelle, nabijgelegen bedrijventerrein
het zuidwesten toe te voegen. De invloed op de
en Waddinxveen.
doorgetrokken N457, als randweg om Waddinxveen, is
Gemeente Waddinxveen geeft aan graag bij een
voor de gemeente Waddinxveen relevant.
onderzoek naar de ontsluiting van Moerkapelle
Verder wordt aangegeven dat het bij ruimtelijke plannen
van een
betrokken te worden.
goed is om af te stemmen met andere partijen in de omgeving. Ook zijn er enkele tekstuele opmerkingen
Fijnstof bij fietsroutes
gemaakt, zoals over de wijk Triangel. Die is grotendeels
Gemeeente Waddinxveen mist het onderwerp fijnstof.
gerealiseerd, waardoor die tekst aangepast moet
De doorfietsroute langs de A12 is minder aantrekkelijk
worden.
door de verminderde lucktkwaliteit daar. De gemeente Zuidpals reageert dat het een mobiliteitsvisie betreft en
30 km/u
geen milieudocument. Wel willen we bewegen in een
In de dorpen gaan we waar mogelijk uit van
gezonde omgeving, dit is een logische route in woon-
een maximale snelheid van 30 km/u om de
werk relatie en richting station Lansingerland.
verkeersveiligheid te verbeteren. Dit is begrijpelijk volgens de gemeente Waddinxveen, maar vraagt zich wel af hoe dat zich dat verhoudt met de snelheid van het openbaar vervoer (een buslijn is erbij gebaat dat er goed doorgereden kan worden). Dit is een onderwerp dat wordt opgepakt in het wegencategoriseringsplan.
16
Gemeente Zuidplas
Samenwerking en vervolg Samenwerking In het uitvoeringsprogramma is opgenomen dat we de treinfrequentie willen verhogen en de kwaliteit van het station Nieuwerkerk aan den IJssel willen verbeteren. Er werd besproken dat Capelle aan den IJssel en waarschijnlijk Rotterdam Noord graag willen samenwerken op dit vlak. Zij hebben ook baat bij een hogere treinfrequentie. Lansingerland heeft hier ook belang bij, maar dan richting het oosten van de regio. Zij zijn namelijk aan het lobbyen voor het verhogen van de frequentie op de lijn Den Haag-Gouda, wat misschien concurreert met andere plannen.
Lansingerland wil graag betrokken zijn bij de verbreding
Overige opmerkingen uitvoeringsprogramma Regio Midden Holland vroeg of het uitvoeringsprogramma tot 2040 vastligt, of dat jaarlijks kan worden bijgestuurd. Er werd gereageerd dat het uitvoeringsprogramma regelmatig wordt herzien. Ook vroeg Regio Midden Nederland aandacht voor vervoersarmoede en provinciale en landelijke initiatieven op dat gebied.
Verder vroeg iemand waarom er alleen werkgeversaanpakken worden genoemd en niet andere aanpakken. Zuid-Holland Bereikbaar is immers breder.
Tot slot De partijen hebben nog tot 30 juli de tijd om op de visie te reageren. We maken een document met alle reacties.
van de A20 en de ontwikkelingen rond de N457, zeker in relatie tot de openstelling van de verlengde A16. Dat wordt dan de kortste route voor verkeer, en zorgt mogelijk voor meer druk op de N209. Het verbreden van A20 kan beide routes aantrekkelijk houden. Lansingerland geeft aan hier graag nog over door te praten. Het doortrekken van de A16 wordt gezien als positief voor de bereikbaarheid. Maar de lokale effecten kunnen negatief zijn. Daarom wordt dit proces goed gemonitord.
17
Achtergronddocument
2. Huidige verkeerssituatie Over de gemeente Zuidplas Tekst mobiliteitsvisie Onze gemeente ligt in de Zuidelijke Randstad; een verstedelijkte regio en een belangrijke economische motor in Nederland. Zuidplas heeft een centrale positie tussen de steden Rotterdam, Gouda, Zoetermeer, Delft en Den Haag. Tegelijkertijd ligt onze gemeente bij het Groene Hart, en heeft Zuidplas een landelijk en waterrijk karakter. Je kunt hier aantrekkelijk en rustig wonen in de bestaande dorpen Nieuwerkerk aan den IJssel, Zevenhuizen, Moerkapelle en Moordrecht en straks in het nieuwe dorp Cortelande. Elk dorp heeft hierin zijn eigen oriëntatie en mogelijkheden. Zuidplas heeft daarnaast een mooi en uitgestrekt buitengebied.
Met het station in Nieuwerkerk aan den IJssel, verschillende buslijnen, twee snelwegen (A12 en A20), verschillende provinciale wegen (N219 en N457), diverse fietsverbindingen en de Hollandsche IJssel is de gemeente verbonden met de regio. Ook de treinstations buiten onze gemeentegrenzen (in Lansingerland, Waddinxveen en Gouda) en de metrostations in Nesselande en Capelle aan den IJssel spelen een rol in de bereikbaarheid van Zuidplas.
figuur 1.
18
Zuidplas in de regio. Bron: omgevingsvisie
Gemeente Zuidplas
Achtergrondinformatie De gemeente Zuidplas telt 4 woonplaatsen, 4 wijken en 53 buurten . Er zijn 24.985 adressen en 19.670 woningen 1
in de gemeente. 69% van de woningen in de gemeente is een koopwoning. De woningen hebben een gemiddelde WOZ waarde van € 435.000.
Gemeente Zuidplas heeft een totale oppervlakte van 6.405 hectare, waarvan 5.796 hectare land en 609 hectare water (honderd hectare is één vierkante kilometer, 1 km2). De gemiddelde dichtheid van adressen is 1.215 adressen per km2. Ongeveer 1.600 ha van de totale oppervlakte is bebouwd (bebouwing en infrastructuur). De overige 4.800 ha is buitengebied inclusief glastuinbouw, infrastructuur en kleinschalige bebouwing2. De gemeente heeft daarmee een relatief groot buitengebied. Dat heeft invloed op de mobiliteitsvraag.
Demografie Tekst mobiliteitsvisie Wie verplaatst zich in Zuidplas? Onze gemeente telt bijna 50.000 inwoners. De afgelopen jaren is het aantal inwoners sterk gegroeid. Onze bevolking is relatief jong: er zijn veel kinderen en jongeren. Zij gaan naar school, sport en vrienden of spelen op straat. Bijna 20% van onze inwoners is boven de 65 jaar oud (en dit aantal groeit).
Ongeveer de helft van de inwoners is tussen de 25 en 65 jaar oud. Een groot deel van hen werkt; de werkloosheid en het aantal mensen met een uitkering is laag. Veel
figuur 2.
Leeftijdsopbouw Zuidplas in 2024
mensen werken in de buurt van hun huis: zo’n 70% werkt op maximaal 15 kilometer afstand . 3
In Zuidplas vind je een groot aantal bedrijven en bedrijventerreinen waar dagelijks werknemers en goederen zich van en naartoe verplaatsen. Daarnaast komen er bezoekers naar Zuidplas om te recreëren.
Tekst mobiliteitsvisie: Hoe verplaatsen mensen zich? In Zuidplas worden verschillende vervoersvormen gebruikt. De keuze is afhankelijk van de gebruiker en de verplaatsing. De auto en fiets zijn in onze gemeente de meest gebruikte vervoersmiddelen. Daarnaast vinden ook veel verplaatsingen te voet plaats.
1 2
Allecijfers Zuidplas (2024) Zuidplas.nl / Landschappelijk Zuidplas
3
CBS (2020). Banen van werknemers naar woon- en werkregio
19
Achtergronddocument
Voetganger Achtergrondinformatie
Werkgemeente
Er wonen 48.705 inwoners in de gemeente Zuidplas. Gemeente Zuidplas telt 19.433 huishoudens van gemiddeld 2,4 personen. Verder zijn er 37.371 voertuigen en 7.090 bedrijfsvestigingen geregistreerd in de gemeente Zuidplas . 4
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat 85% van de inwoners tussen de 18 en 65 zelf vindt dat ze in (zeer)
Zuidplas Rotterdam Capelle ad. IJssel Gouda ‘s-Gravenhage figuur 3.
% van de werkende Gemiddelde woonbevolking werkafstand (km.) 22% 1,6 19% 12,6 7% 6,6 7% 8,4 6% 25,8
Woon-werkafstand per gemeente
goede gezondheid verkeert .In de gemeente voldoet
Tekst mobiliteitsvisie: voetgangers Lopen is een belangrijke manier van verplaatsen in Zuidplas Circa 15% van de verplaatsingen vindt te voet plaats . 8
Lopen gebeurt vooral veel binnen de dorpen. De voetganger is een diverse groep mensen (wandelaars, kinderwagens, rollator/ rolstoelgebruikers, skaters, hardlopers) waar we rekening mee willen houden.
5
45% van de inwoners aan de beweegrichtlijn tegenover 49% landelijk. Deze richtlijn adviseert volwassenen om wekelijks minimaal 150 minuten matig intensief te bewegen. In 2022 voldeed maar 37,7% van de mensen in Zuidplas aan deze richtlijn. Er zit dus progressie in. Daarnaast heeft ruim 52% van de inwoners van Zuidplas overgewicht, vergeleken met 50% van de Nederlanders gemiddeld .
Voetgangers zijn een kwetsbare doelgroep Risicolocaties voor voetgangers zijn bijvoorbeeld bij oversteekpunten van 50 km/uur wegen en plekken waar veel ouderen of kinderen komen (zoals schoollocaties en verzorgingstehuizen). De voetganger is (ook in 30 km/ uur gebieden) een kwetsbare doelgroep ten opzichte van de snelheid en ‘massa’ van het autoverkeer.
6
Uit data
7
Achtergrondinformatie voetgangers
blijkt dat 22% van onze werkende inwoners in
de gemeente Zuidplas werkt. De gemiddelde afstand is daarbij nog geen twee kilometer. In onderstaande tabel is op hoofdlijn aangegeven in welke andere gemeenten onze inwoners werken. Zo’n 29% werkt op een afstand van minder dan 7,5 kilometer van zijn of haar werk en 68% van onze werkende inwoners op een afstand van minder dan 15 kilometer. Deze afstanden zijn voor veel mensen te doen op een (elektrische) fiets.
Er is weinig specifieke informatie over voetgangersaantallen of voetgangersbewegingen. Sinds 2019 is het aantal verplaatsingen te voet toegenomen, met een piek in 2021 . Het aantal verplaatsingen te voet 9
neemt sinds 2021 geleidelijk weer af.
Binnen de bebouwde kom zijn de meeste straten toegankelijk voor voetgangers met trottoirs. Soms is er een doorsteekje tussen bebouwing door, dat alleen voor voetgangers toegankelijk is. Bij Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel is er een pontje over de Hollandsche IJssel. Er is nog geen voetgangersnetwerk of beleid specifiek gericht op voetgangers.
4
20
5
Allecfijers Zuidplas (2024) Allecijfers Zuidplas (2024) Lichamelijke gezondheid
6 7
Waarstaatjegemeente (2024) Gezondheid
8
CBS (2020). Banen van werknemers naar woon- en werkregio
9
Onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023) Waarstaatjegemeente (2024) Mobiliteit
Gemeente Zuidplas
Fietser
Tekst mobiliteitsvisie: fietsers Veel mensen fietsen in Zuidplas Er wordt veel gefietst in Zuidplas, zowel binnen de dorpen als naar de omliggende regio en het buitengebied. De afstanden tussen de dorpen en naar steden om ons heen zijn relatief kort. Dat maakt de fiets in Zuidplas een aantrekkelijk vervoermiddel. Meer dan een kwart van onze verplaatsingen gebeurt dan ook op de fiets
. We gebruiken (steeds meer) verschillende
10
type fietsen met variërende snelheden en verschil in actieradius.
Fietsroutes volgen vaak doorgaande autoroutes Op bijna alle wegen in Zuidplas kan gefietst worden. In de dorpen en het buitengebied liggen fietsverbindingen op of naast de doorgaande wegen. Daarnaast zijn er vrijliggende recreatieve fietspaden in het landschap.
Er zijn ontbrekende schakels Daarom werken we aan een aantrekkelijk fietsroutenetwerk. Daarbij is de inzet om de kwaliteit van de bestaande fietsverbindingen te verbeteren en ontbrekende schakels te realiseren. Ook moet Cortelande goed ingebed worden in het fietsroutenetwerk.
Achtergrondinformatie fietsers De doorgaande fietsroutes binnen de gemeente volgen nu vaak hetzelfde tracé als de ontsluitende autowegen van de dorpen, veelal in de vorm van aanliggende of vrijliggende fietspaden. De snelwegen en provinciale wegen, de Rotte, de Hollandsche IJssel, Ringvaart en het spoor kunnen vanuit de fietser als barrière worden ervaren.
De gemeente ligt in een mooie omgeving en er lopen dan ook verschillende recreatieve fietsroutes door de gemeente, onder andere langs de Hollandsche IJssel.
Ruim 2/3 van de inwoners van de gemeente werkt op een afstand van minder dan 15 kilometer van de werklocatie
. De (elektrische) fiets kan op deze afstand
11
sterk concurreren met de auto.
Fietsroutenetwerk Zuidplas Recent is het Fietsroutenetwerk Zuidplas door het college vastgesteld. De inzet is om de kwaliteit van de bestaande verbindingen te verbeteren en ontbrekende schakels te realiseren. Het fietsroutenetwerk is gebaseerd op de uitgangspunten die in de startnotitie voor de Mobiliteitsvisie zijn meegegeven en is daarmee feitelijk al een concrete uitwerking van de Mobiliteitsvisie Zuidplas.
figuur 4.
10 11
Onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023) CBS (2020). Banen van werknemers naar woon- en werkregio
Fietsnetwerk kaart, Gemeente Zuidplas
21
Achtergronddocument
Openbaar vervoer Achtergrondinformatie openbaar vervoer
Net als in veel gemeenten staat het openbaar vervoer,
Tekst mobiliteitsvisie: openbaar vervoer
Het treinstation van Nieuwerkerk aan den IJssel
met name in de kleinere dorpen onder druk. In de
Zuidplas heeft een treinstation
bevindt zich aan de spoorlijn Rotterdam - Gouda. In de
nieuwe concessie is ruimte voor oplossingen op
Deze bevindt zich in Nieuwerkerk aan den IJssel. Het
reizigerswaardering van NS-stations in 2023, scoort het
het gebied van publiek vervoer. Het tegengaan van
station wordt laag beoordeeld qua reizigerstevredenheid
station niet goed
vervoersarmoede is een belangrijk aandachtspunt voor
(derde van onderen van alle stations in Nederland).
tot reconstructie van het station. ProRail zoekt hierin een
ProRail werkt aan een reconstructie van het station
nauwe samenwerking met de gemeente. Het onderhoud
en kijkt daarbij ook naar een verdichting van de
is gepland voor 2027. Er wordt ook een traject – mede
Rondom de gemeente liggen metrohaltes, zoals
stationsomgeving. Momenteel stopt hier twee keer per
in het kader van het Gebiedspaspoort Nieuwerkerk aan
Nesselande, die de gemeente verbinden met het
uur de sprinter Rotterdam - Gouda. In het verleden was
den IJssel - opgestart om een verdere kwaliteitsimpuls
stedelijk netwerk van Rotterdam en Den Haag.
dit (in de spits) vier keer per uur. Inwoners en bezoekers
te geven aan het station en de omgeving in relatie tot het
van Zuidplas maken ook gebruik van de trein en metro
centrumgebied Nieuwerkerk aan den IJssel.
. Mede daarom heeft ProRail besloten
12
in buurgemeenten.
de komende jaren.
Veel reizigers lopen naar de bus-, metrohalte en treinstation. 47% van de treinreizigers loopt naar het
Vanaf december 2024 is de nieuwe concessie Zuid-
station Nieuwerkerk aan den IJssel en 70% van de
Er zijn verschillende buslijnen door de dorpen
Holland Noord gestart voor een periode van 13 jaar met
reizigers die aankomt op het treinstation vervolgt de
Alle dorpen worden door buslijnen aangedaan, maar
busvervoer van Qbuzz. In de gemeente zijn verschillende
reis lopend
niet allemaal even goed. Zo is het oostelijk deel van
busverbindingen (zie figuur 5). Buslijn 190 rijdt tussen
vervoermiddel bij het voor- en natransport naar de
Moerkapelle eigenlijk niet goed verbonden met het
Rotterdam Station Alexander en Gouda Station, met
bus, metro of trein. De fiets wordt richting het station
OV-netwerk. Dit geldt ook voor de nieuwe woonwijken
haltes in onder andere Nieuwerkerk aan den IJssel
Nieuwerkerk aan den IJssel door 34% van de reizigers
EsseZoom en Koningskwartier. De buslijnen hebben
en Moordrecht. Bus 383 rijdt van Rotterdam Metro
gebruikt als voortransport. De stallingsmogelijkheden
bovendien een beperkte frequentie. De buslijnen doen
Capelsebrug naar Den Haag Centraal, en stopt onderweg
bij het station – aan beide zijden van de ringvaart - zijn
de verschillende dorpen aan (geen directe routes),
onder andere in Nieuwerkerk aan den IJssel, Zevenhuizen
niet altijd toereikend. De fietsenstalling is onbewaakt, wel
waardoor de bus niet echt snelheid kan maken op het
en Moerkapelle. In Moerkapelle rijdt lijn 386 die het
zijn er fietskluizen aanwezig. Onder het viaduct aan de
traject van de buslijn.
traject Waddinxveen - Den Haag rijdt. Ook de lijn 382
oostzijde van het station is een informele fietsenstalling.
. De fiets is daarnaast een belangrijk
13
rijdt door Zuidplas, maar deze heeft geen halte binnen
Dit heeft een relatie met de trappen die zich hier bevinden.
Reizigers lopen of fietsen naar het OV, of komen met de
onze gemeente. De bussen rijden in een relatief lage
Het treinstation van Nieuwerkerk aan den IJssel heeft
auto
frequentie (1 à 2 keer per uur) tot vroeg in de avond (circa
momenteel geen OV-fietsen. Sinds eind 2024 is er een
Toch zijn niet alle gebieden in Zuidplas zijn even goed
20.00 uur). Dit is een aandachtspunt in relatie tot de OV-
aantal deelfietsen van Donkey Republic bij het station
toegankelijk met het openbaar vervoer. De loop- en
bereikbaarheid buiten de reguliere school/werkdag.
geplaatst; dit is onderdeel van de concessieafspraken
fietsafstanden naar de haltes zijn dan te lang.
tussen Qbuzz en Provincie Zuid-Holland.
12
22
13
NS (2023) Reizigerswaardering NS (2024) Dashboard Reizigersgedrag
Gemeente Zuidplas
Delen van de gemeente zijn voor voetgangers of fietsers minder snel bereikbaar met het openbaar vervoer (zie
724
ReeuwijkDorp
Waarder
726
123
Zoetermeer
figuur 6). De cirkels rondom de gewone bushaltes zijn
Moerkapelle
383
400 meter (5-10 minuten lopen), rondom de treinstations
Hollevoeterbrug
Reeuwijk
386 382
lopen of 3-5 minuten fietsen).
175
275
175
1
175
Gouda
190
275 497
726
Moordrecht
175
3 106/107
Haastrecht Polsbroekerdam 106
497
Gouderak Essendreef
190
107
Middenmolenplein
3
190
196 996
190
Groeneweg
Oudewater
196
2
Bergschenhoek
Hogebrug
196
Hekendorp
2
Griendakker
Metro Nesselande
178
275
383
123
1 2 3 4 106 107
175
Zevenhuizen
Lijnbaan
Station
1
3
175
Bleiswijk
Sluipwijk
1 3
275 382 386
386
Papekop
Driebruggen
178 Gildenburg Coenekoop Noord
382
en metrohaltes is de cirkel 800 meter (10-15 minuten
726
Waddinxveen
725
106
Oranje-Nassau school
Polsbroek
725
996
Oud Verlaat
Vlist
Stolwijk 725
Lageweg
Nieuwerkerk aan den IJssel
Station Alexander 190
Cabauw
725
196
295
Schoonhoven
383
196
497 725
497
Ouderkerk aan den IJssel
295
196
292 295 383
Centrum/Veer
Bergambacht
196
Capelsebrug 194
Berkenwoude
Essenlaan
Capelle aan den IJssel
Centrum
Liesveld
Willige Langerak
Nieuwpoort Langerak
Ammerstol 194 Bergstoep Ammersluis
Krimpen aan den IJssel
292
194
295
292
194
Tiendweg-West
Krimpen aan de Lek
Goudriaan
Lekkerkerk
Streefkerk
Schuwacht
Kinderdijk
figuur 5.
292 725
Nieuw-Lekkerland
Brandwijk
Ottoland NS trein
Lijnennetkaart, regio Gouda
23
Achtergronddocument
figuur 6.
Deelmobiliteit
Bereik openbaar vervoer (dekkingsgraad)
Tekst mobiliteitsvisie: deelmobiliteit Er zijn enkele deelauto’s in de gemeente Bijvoorbeeld bij station Nieuwerkerk aan den IJssel. Daarnaast komt ook particulier autodelen voor in Zuidplas: dat betekent dat inwoners hun auto via een app ter beschikking stellen.
Er is ook een aantal deelfietsen in de gemeente (bij het station, bij bedrijventerrein Gouwepark en in Zevenhuizen). Deze deelfietsen worden door het bedrijf Donkey Republic aangeboden. Dit is geregeld binnen de OV concessie met vervoersmaatschappij Qbuzz Op dit moment is er geen OV-fiets in Zuidplas.
Het aandeel deelmobiliteit is laag Als je kijkt naar het Nederlands gemiddelde, zijn er in Zuidplas weinig deelauto’s. Er is, samen met de andere gemeenten in regio Midden-Holland, een Regionale Visie en een Actieplan Deelmobiliteit vastgesteld voor onder andere deelfietsen en deelauto’s.
figuur 7. NS (2024) Reizigersgedrag Nieuwerkerk aan den IJssel
24
Gemeente Zuidplas
Interessescan Deelmobiliteit
een vorm van deelmobiliteit uitproberen en nog eens
Regio Midden-Holland heeft een ‘interessescan
26% zegt dit misschien te willen. Van alle vormen
deelmobiliteit’ laten uitvoeren onder bewoners en
van deelmobiliteit is de interesse voor de deelauto
Achtergrondinformatie deelmobiliteit
werknemers van de regio Midden-Holland (periode
het grootst. Daarna komt de deelfiets en -scooter, en
In gemeente Zuidplas zijn al enkele vormen van
maart – april 2024). Dit betrof een enquête met vragen
tot slot de deelbakfiets. De deelbakfiets scoort met
deelmobiliteit aanwezig. Aanbieder Greenwheels
rondom deelmobiliteit. Uit de scan valt af te lezen hoe
name hoog bij de relatief jonge gezinnen. De interesse
heeft momenteel 4 deelauto’s in Zuidplas staan
de bewoners en werkenden per gemeente aankijken
naar deelmobiliteit voor Zuidplas is in het geheel het
(2024). Binnenkort komen hier nog extra auto's bij.
tegen deelmobiliteit en of zij zelf zouden overwegen er
grootst onder de leeftijdsgroep van 18 tot 29 jarigen.
Deze deelauto’s zijn station-based. Dit betekent dat
gebruik van te maken.
Er is aan de respondenten gevraagd waarom men geen deelauto heeft geprobeerd. De voornaamste
deze deelauto’s een vaste parkeerplek hebben en dat gebruikers deze auto’s na hun reis altijd moeten
De interessescan is ingevuld door 1.100 personen,
reden dat bewoners geen deelauto hebben
afsluiten op deze plek. Het gebruik van de deelauto’s
waarvan 287 afkomstig uit Zuidplas. Uit de
geprobeerd is dat er geen deelauto bij de bewoners in
auto’s ligt, volgens cijfers van Greenwheels, rond het
interessescan blijkt dat er breed interesse is
de buurt staat. Daarnaast gaven ze aan dat mensen
nationaal gemiddelde gebruik van deelauto’s. Er zijn in
voor het uitproberen van verschillende vormen
bang waren dat de deelauto niet beschikbaar zou zijn.
Zuidplas omgerekend gemiddeld circa 10-11 deelauto’s
van deelmobiliteit. Hierin verschillen inwoners
per 100.000 inwoners zijn (ten opzichte van 33,7 als
wel in mening over waar hun voorkeur ligt, zowel
Van de inwoners die deelmobiliteit wel of misschien
Nederlands gemiddelde).
in het vervoersmiddel als voor welk type reis
willen uitproberen verwacht 41% dat het voor een
ze deelmobiliteit zouden willen gebruiken. Veel
lager eigen autobezit zou gaan zorgen. Volgens
Naast station-based autodelen zijn er ook enkele
respondenten uit Zuidplas gaven aan nog geen
1/3 van de respondenten kan deelmobliteit in de
vormen van particulier autodelen in Zuidplas. Dit is een
ervaring te hebben met het gebruik van deelmobiliteit.
werkomgeving de OV-reis verbeteren.
vorm van autodelen die minder bekend is, maar met
Slechts 10% van de 287 respondenten heeft wel
potentie. Eigenaren van auto’s of bestelbusjes kunnen
eens gebruik gemaakt van een deelauto en 23%
De uitkomsten van de interessescan hebben als input
hun eigen voertuig via een deelplatform aanbieden
heeft weleens gebruik gemaakt van een deelfiets- of
gediend voor het opstellen van de Regionale Visie
om voor een bepaalde periode te verhuren. Het is een
scooter. Van de 287 respondenten uit Zuidplas wil 24%
Deelmobiliteit en bijbehorend Actieprogramma.
particulier initiatief. Het is lastig te zeggen hoeveel mensen gebruik maken van deze vorm van particulier autodelen. Echter, via een platform als SnappCar staan er meestal tussen de vijf en tien auto’s te huur binnen de gemeente Zuidplas.
Daarnaast zijn er 12 deelfietsen in de gemeente Zuidplas (2025) geplaatst door Donkey Republic.
figuur 8.
CROW(2022) Deelauto's per 100.000 inwoners.
25
Achtergronddocument
Auto Tekst mobiliteitsvisie: auto
Gemiddeld telt Zuidplas 1,35 auto per huishouden
.
14
Dit is per dorp en per doelgroep verschillend. In Moerkapelle is het autobezit het hoogst, in Moordrecht het laagst. Ongeveer 50% van onze verplaatsingen gebeurt met de auto
. Daarnaast zijn er ook
15
verplaatsingen met de motor.
Zuidplas kent verschillende type wegen Deze hebben een verschillende functie in het wegennet. Zo zijn er wegen met een verkeersfunctie en wegen met een ontsluitende functie of verblijfsfunctie. Door onze gemeente lopen twee rijkswegen: de A20 en A12. Die worden beheerd door Rijkswaterstaat. De N219 en de N457 zijn de provinciale wegen in onze gemeente. Daarnaast zijn er de lokale wegen. Hiervoor is gemeente Zuidplas verantwoordelijk.
De bereikbaarheid is vaak goed Zuidplas ligt in de Zuidelijke Randstad en is veelal goed te bereiken met de auto. In de spits is er echter regelmatig een langere reistijd. De grootste vertragingen doen zich voor op de rijks- en provinciale wegen en op de aansluitingen van onze lokale wegen met deze wegen. Door de verkeersdrukte in de spits zijn er in Zuidplas een aantal sluiproutes. Hier ervaren mensen verkeersoverlast als gevolg van het oneigenlijk gebruik van deze wegen.
14
26
15
Onderzoek Spark voor Nota parkeernormen (2025) Onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023)
Achtergrondinformatie auto
Monitor van reistijden
Voor de gemeente Zuidplas is de auto een belangrijke
Gemeente Zuidplas monitort sinds enkele jaren de
manier van vervoer. Zuidplas is een landelijke
reistijdvertraging op het wegennet. Deze gegevens
gemeente binnen de Zuidelijke Randstad en met goede
worden ingekocht via de Nationale Databank
verbindingen naar het hoofdwegennet. De A12, A20,
Wegverkeersgegevens (NDW). Het betreft hier niet
N219 en de N457 zijn de belangrijkste (snel)wegen die
alleen de gegevens van de wegen waar de gemeente
zorgen voor de ontsluiting van Zuidplas.
Zuidplas wegbeheerder is. Ook de reistijdvertraging op de provinciale wegen en rijkswegen die in de gemeente
Ondanks de aanwezigheid van openbaar vervoer is de
Zuidplas liggen wordt hiermee in beeld gebracht.
afhankelijkheid van de auto groot. Dit geldt vooral ook de kern Moerkapelle waar het autobezit per huishouden
Als grenswaarde wordt ervan uitgegaan dat een
het hoogst is. Een hoger bezit van auto’s leidt ook tot
vertragingsfactor van 1,5 acceptabel is. Dit betekent
(meer) automobiliteit.
dat het acceptabel wordt gevonden dat over een traject, waar zonder enige vorm van oponthoud (free
Een belangrijke factor in het bovenregionaal wegennet
flow) 1 minuut over gereden wordt, het bijvoorbeeld
dat van invloed is op de verkeersafwikkeling in Zuidplas
in de spits acceptabel wordt gevonden dat hier 1,5
is de onvolledige aansluiting van de A12 / A20. De
minuut over wordt gereden. De analyse van de reistijd
Moordrechtboog (N457) is aangelegd om de uitwisseling
laat zien dat er vooral tijdens de avondspits sprake is
van verkeer tussen A12 / A20 in de richting Den Haag
van reistijdvertraging op de A20 en N219 (het traject
/ Rotterdam (vice versa) mogelijk te maken. Op de
van de Zuidelijke Dwarsweg tot aan de A12). Op de
Moordrechtboog is echter geen sprake van volledig
aansluiting van onze lokale wegen op deze belangrijke
vrije verkeersdoorstroming. De Moordrechtboog is
doorgaande wegen wordt hierdoor ook hinder ervaren.
mede gerealiseerd om op het traject N219 tussen de
De aansluiting van Zevenhuizen op de N219 wordt als
A12 en de A20 de verkeersdruk te laten afnemen. Voor
kritisch ervaren.
autoverkeer geldt de route over de N219 echter nog altijd als aantrekkelijk alternatief.
In de ochtendspits is er vooral sprake van reistijdvertraging op de A20 richting Gouda bij Nieuwerkerk aan den IJssel en richting Rotterdam voor de aansluiting bij Moordrecht.
Gemeente Zuidplas
figuur 9.
Reistijdvertraging (2023, ochtendspits en avondspits)
27
Achtergronddocument
Door autonome verkeersgroei en als gevolg van
Voor de ontwikkeling van Cortelande zijn veel
Parkeren
meerdere ruimtelijke ontwikkelingen binnen Zuidplas,
mobiliteitsstudies uitgevoerd. In de Deelovereenkomst
In Zuidplas is sprake van een hoger autobezit dan het
maar ook in de wijdere omgeving Midden-Holland /
Mobiliteit Middengebied (2023) heeft gemeente
Nederlands gemiddelde. Dit heeft te maken met de
Zuidelijke Randstad, zal de automobiliteit toenemen.
Zuidplas met Provincie Zuid-Holland en de gemeenten
specifieke kenmerken van de gemeente.
Dit heeft gevolgen voor de verkeersafwikkeling en
Gouda en Rotterdam afspraken vastgelegd hoe
ervaren reistijdvertragingen. Een slechte doorstroming
omgegaan wordt met de mobiliteitsopgaven bij deze
De meeste auto’s staan een groot deel van de tijd stil
op doorgaande wegen heeft ook zijn weerslag op
grote gebiedsontwikkeling. Het betreft afspraken
en moeten dan geparkeerd worden. In Zuidplas is
de bereikbaarheid van de dorpen. De drukte op de
over het garanderen van bereikbaarheid, het sturen
alleen in het centrum van Nieuwerkerk aan den IJssel
N219 heeft bijvoorbeeld negatieve invloed op de
van verkeerstromen en het realiseren van nieuwe (of
een bepaalde parkeerregulering in de vorm van het
autobereikbaarheid van Zevenhuizen.
aanpassingen aan bestaande) infrastructuur.
maximaal 2 uur mogen parkeren.
Daarnaast werkt Rijkswaterstaat aan de verbreding A20. Gemeente Zuidplas voert regelmatig parkeertellingen
In opdracht van Regio Midden-Holland is er een verkeersmodel opgesteld dat, op basis van uitgevoerde
Zuid-Holland Bereikbaar
uit om de parkeerdruk in wijken te monitoren. Een
verkeerstellingen, een beeld van de huidige situatie
Regio Midden-Holland is samen met Zuid-Holland
bezettingsgraad van 85% wordt vaak als drempelwaarde
geeft (basisjaar 2024) en een toekomstige situatie
Bereikbaar (ZHB) in 2025 een basisaanpak gestart,
gehanteerd in gemeentelijk parkeerbeleid. Dit houdt
(planjaar 2040). Voor dit planjaar is uitgegaan van
die moet doorgroeien naar een gebiedsaanpak
in dat een parkeerdruk van 85% op het maatgevend
alle voorgenomen (vastgestelde) plannen richting
‘Duurzaam bereikbaar Midden-Holland’. Het doel is