Document · PDF

Bijlage 3 Accountantsverslag gemeente Zuidplas 2024 - definitief A25.001664

Gemeenteraad 24 juni 2025, gemeente ZuidplasBij agendapunt: Rv Jaarstukken 202413.459 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Accountantsverslag 2024 Gemeente Zuidplas, 20 juni 2025

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Zuidplas Postbus 100 2910 AC NIEUWERKERK A/D IJSSEL Onderwerp Accountantsverslag 2024 Datum 20 juni 2025 Ons kenmerk 250618F8ED Behandeld door N.W. van den Akker MSc RA EMITA 088 288 4556 drs. R.M.J. van Vugt RA 088 288 1108

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Zuidplas. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Zuidplas. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas. Wij zijn voornemens bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging d.d. 30 september 2024, en met ons auditplan, dat op 5 september 2024 is besproken in uw auditcommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk besproken alvorens het aan u is verstrekt. Graag lichten wij dit rapport ook toe aan de auditcommissie, tijdens de vergadering van 4 juni 2025 Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

drs. R.M.J. van Vugt RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

• Speerpunten auditcommissie

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe. De onderwerpen linken dan ook door naar de verdiepende teksten, en zijn te raadplegen door op de categorie of het onderwerp te klikken. Categorie

Onderwerp

Observatie en/of aanbeveling

Algemeen

1. Controleverklaring

1. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring bij de jaarstukken 2024 te verstrekken.

2. Rechtmatigheid 3. Fraude

2. De door het college geconstateerde onrechtmatigheden overschrijden de vastgestelde verantwoordingsgrens. De niet-acceptabele onrechtmatigheden zijn echter ver beneden de verantwoordingsgrens. 3. Het college heeft vorig jaar de frauderisicoanalyse geactualiseerd. Wij adviseren u om deze analyse als periodiek gespreksonderwerp in de auditcommissie te agenderen.

1. Financiële positie

1. De financiële positie ultimo 2024 is verslechterd ten opzichte van 2023.

2. Kwaliteit jaarstukken

2. Wij hebben vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoen aan de daaraan te stellen eisen. In dit kader hebben wij vastgesteld dat schattingen op een gedegen wijze zijn onderbouwd en dat de jaarstukken het vereiste inzicht verschaffen aan de gebruikers.

1. Ontwikkeling interne beheersing

1. Wat betreft het toekennen van zorg wordt samengewerkt met Stichting Zuidplas Ondersteunt (ZO!) en voor het leveren van de zorg wordt in regioverband (RWO) samengewerkt. Wij hebben in onze managementletter verbeterpunten ten aanzien van de interne beheersing vermeld, maar hebben geen significante tekortkomingen geïdentificeerd die acute opvolging vereisen. 2. Sinds 1 januari 2025 wordt in regioverband zorg ingekocht via de GR Jeugd en Wmo Midden-Holland. Dit betreft een nieuwe verbonden partij, welke de verantwoording van zorglasten over 2024 reeds heeft verzorgd. Wij merken op dat bij deze verantwoordingswijze relatief veel onzekerheden inzake prestatielevering zijn ontstaan, als gevolg van het ontbreken van voldoende en geschikte controle-informatie, bijvoorbeeld in de vorm van een gecontroleerde productieverantwoording. Deze onzekerheid heeft een omvang ad. € 0,43 miljoen en is verwerkt in onze foutenevaluatie.

Financiën

Sociaal domein

2. Prestatielevering zorg

Grondexploitatie

IT-omgeving

1. Schattingen

1. De grondexploitaties zijn getrouw weergegeven, zoals blijkt uit onze controlewerkzaamheden.

2. Voorziening 3. Middengebied

2. De gemeente heeft haar voorziening voor verlieslatende complexen geactualiseerd en heeft deze in overeenstemming gebracht met de verwachte negatieve resultaten per grondexploitatie. 3. De ontwikkeling van het ‘Middengebied’ is nog niet als actieve grondexploitatie in de jaarrekening 2024 verwerkt, op basis van de geclausuleerde besluitvorming bij het openen van de grondexploitatie. Wel hebben wij de grondexploitatie laten toetsen door specialisten van Deloitte Real Estate, zoals ook met de raad is gedeeld. De rapportage naar aanleiding hiervan is reeds met de auditcommissie besproken.

1. IT-maturity

1. Wij hebben voorgaand jaar de resultaten uit een IT-Maturity assessment met de auditcommissie besproken. Als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole hebben wij een follow-up gesprek gevoerd. In dit gesprek is afgestemd om als onderdeel van de interim-controle 2025 een nieuwe IT-Maturity assessment uit te voeren. 2. De aandacht voor cybersecurity is vanaf het najaar van 2024 wettelijk verankerd in de Europese NIS2-richtlijn. Wij vragen uw aandacht voor de mogelijke impact van deze nieuwe wetgeving op de IT-omgeving van de gemeente Zuidplas.

2. Cybersecurity 3. General IT controls

3. In onze boardletter met kenmerk 2411013C00/SP hebben wij onze belangrijkste bevindingen ten aanzien van de general IT controls aan u gerapporteerd.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

• •

Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,75 miljoen, respectievelijk € 5,25 miljoen. Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en de controleverordening( die door uw raad is vastgesteld op 16 mei 2024) bepalend (geweest) voor onze controle.

•

Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

Het college van B&W heeft in zijn rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd die uitkomen boven de verantwoordingsgrens. Deze fouten bestaan nagenoeg volledig uit acceptabele afwijkingen, op € 0,7 miljoen aan niet-acceptabele afwijkingen na. In de paragraaf Bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college. De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 1,75 miljoen, respectievelijk € 0,1 miljoen.

•

• • • •

Welke verbeteringen zien wij?

Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd: • • • •

Welke aandachtspunten zien wij?

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken. Hieruit zijn geen materiële tekortkomingen gebleken. Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

Wij constateren dat het opsteldossier ten behoeve van de jaarrekeningcontrole kwalitatief verbeterd is ten opzichte van voorgaand jaar. Onze controle is daardoor soepel en constructief verlopen. De gemeente Zuidplas besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s ‘fraude’ en ‘integriteit’, en treedt daarover tijdig met ons in contact. De ambtelijke organisatie heeft veel inspanningen geleverd inzake het op een gedegen wijze onderbouwen van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij willen de organisatie complimenteren met de uitgevoerde werkzaamheden en met de in dit kader opgeleverde rapportage. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de aandachtspunten rond het team Belastingen en het kritische rapport van de Waarderingskamer inzake het mogen opleggen van aanslagen over 2025. Wij constateren dat de organisatie, vooruitlopend op de uitbesteding aan de RBG, de nodige verbeterslagen heeft doorgevoerd. Hierdoor is een ‘groen licht’ van de Waarderingskamer verkregen voor het opleggen van nieuwe aanslagen, waarmee wij de organisatie complimenteren.

Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •

Als onderdeel van het voorwaardencriterium van de rechtmatigheidsverantwoording is het van belang om de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen te toetsen. Het college heeft in de rechtmatigheidsverantwoording vijf onrechtmatige inkoopcontracten geconstateerd. Wij vragen uw aandacht voor het belang van de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen en adviseren om te onderzoeken of het mogelijk is om procesverbeteringen door te voeren, ter voorkoming van onrechtmatigheden in de toekomst.

•

In de balans per 31 december 2024 is nog een forse post opgenomen aan nog op te leggen belastingen. Gemeente Zuidplas blijft (ook na de uitbesteding aan de RBG) verantwoordelijk voor het opleggen en innen van deze belastingen, betrekking hebbend op 2024 en eerdere jaren. In dat kader vragen wij uw aandacht voor de tijdige afwikkeling hiervan. Vanaf het definitieve moment van uitbesteding is de RBG verantwoordelijk voor nieuwe opleggingen, heffingen en inningen. De onzekerheden als gevolg van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen binnen het sociaal domein (Wmo & Jeugd) zijn toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Wij adviseren de gemeente om te onderzoeken of het mogelijk is om af te stappen van de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen en de prestatielevering op alternatieve wijze(n) vast te stellen.

•

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Welke aandachtspunten zien wij? (vervolg)

•

Wij adviseren u om uw administratie te vereenvoudigen, bijvoorbeeld wat betreft het doorbelasten van de overhead naar de verschillende kostenplaatsen. Hierbij staat de volgende vraag centraal: Welke boekingsgangen zijn complex en kunnen op basis van de huidige informatiebehoefte worden vereenvoudigd? Ook het nut en de noodzaak van interne verrekeningen kunnen hierbij worden betrokken. De organisatie heeft aangegeven met vereenvoudigingen bezig te zijn en deze door te willen voeren vanaf begrotingsjaar 2025. Van belang is een adequate wisselwerking tussen de centrale en de decentrale organisatie. Dit vraagt om een centrale kaderstelling richting de organisatieonderdelen, met vanuit die onderdelen een versterking van de informatievoorziening. Dit is bijvoorbeeld vorm te geven via: - Het verbeteren van de input voor een uniforme en consistente documentatie. -

Frauderisicoanalyse

Opstel- en controleproces

Het verbeteren van de projectbeheersing, om te komen tot een consistente werkwijze en tot dossiervorming per organisatieonderdeel. Het vormgeven van het risicomanagement voor het kwantificeren en afdekken van risico’s.

•

Via (thema)onderzoeken en interne controles besteedt uw gemeente passende aandacht aan de onderwerpen ‘fraude’ en ‘integriteit’. Wij hebben u in voorgaande rapportages geadviseerd om de frauderisicoanalyse te actualiseren en deze ook op verschillende punten te versterken. Gedurende 2024 is dit ook gebeurd, hiervoor hebben wij ook gerapporteerd in onze boardletter. Wij zijn overwegend positief over deze geactualiseerde frauderisicoanalyse en constateren dat onze eerdere aanbevelingen ter harte zijn genomen. Wel willen wij (nogmaals) benadrukken dat het voor een gedegen frauderisicoanalyse van belang is dat er wordt geredeneerd vanuit de mogelijkheden tot het plegen van fraude binnen het gehele landschap waarin de gemeente zich bevindt. In het verlengde hiervan adviseren wij u daarom om scherp te blijven op eventuele veranderingen in dit landschap. Het regelmatig (bijvoorbeeld jaarlijks, of tweejaarlijks) actualiseren van de analyse kan hierbij helpen.

• •

Voor verdere observaties inzake fraude en met betrekking tot uw interne beheersing verwijzen wij tevens naar de boardletter 2024. Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2024 zijn er door ons geen fraudegevallen geconstateerd.

•

Het opstel- en controleproces zijn goed verlopen. Het opsteldossier was bij aanvang van de controle kwalitatief beter dan voorgaand jaar. In samenspraak met de ambtelijke organisatie is gekozen voor een langere doorlooptijd van de controle, wat meer tijd en ruimte heeft geboden voor het doorlopen van het controleproces. Wij zullen dit proces nader evalueren met de ambtelijke organisatie. De controle van de grondexploitaties (exclusief het ‘Middengebied’) is goed verlopen. Wij hebben vastgesteld dat de inschattingen van de nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten adequaat zijn onderbouwd zijn en op een aanvaardbare wijze zijn ingeschat.

• •

Wij hebben geen bevindingen geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage. De organisatie heeft gedurende 2024 diverse acties ondernomen om het SiSa-opsteldossier kwalitatief te verbeteren. Hoewel wij dit vanuit onze controle herkennen, constateren wij dat het SiSa-opsteldossier kwalitatief nog (verder) verbeterd kan worden. Gedurende 2024 is een centrale SiSa-coördinator aangesteld. Wij adviseren om komend jaar meer standaardisatie en toepassing van vaste formats te implementeren in het SiSa-opstelproces.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Financiële positie

•

De financiële positie ultimo 2024 is verslechterd ten opzichte van 2023.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2024 bedraagt € 22,0 miljoen (2023: € 25,6 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Zuidplas onderkende en aanwezige risico’s van € 8,1 miljoen (2023: € 8,3 miljoen). Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen begroting en realisatie, en kent een nadelig rekeningresultaat 2024 ad. € 1,9 miljoen (2023: nadelig € 0,5 miljoen).

•

Realiteitsgehalte begroting

Kwaliteit verslaggeving

•

Uit het overzicht van baten en lasten over 2024 blijken afwijkingen c.q. volumeverschillen in zowel de lasten, de baten als de saldi. Deze afwijkingen, in combinatie met de absolute omvang en de oorzaken van het nadelige resultaat van circa € 1,9 miljoen ten opzichte van gewijzigde begroting 2024, wijzen erop dat de gemeente Zuidplas de nodige stappen heeft gezet in het opstellen van een realistische begroting. In voorgaande jaren hebben wij gerapporteerd over de forse positieve jaarrekeningresultaten, als gevolg van het gebrek aan capaciteit om projecten tot uitvoering te brengen. Wel blijven wij benadrukken dat het van belang is om grip te blijven houden op het realiteitsgehalte van de begroting en de gevoteerde investeringskredieten.

•

Wij adviseren u om in 2025 nader onderzoek te doen naar de (structurele) oorzaken van het nadelige rekeningsaldo 2024 en na te gaan hoe het realiteitsgehalte en de voorspellende waarde van de begroting en de tussentijdse informatievoorziening verder zijn te verbeteren. Een mogelijke aanpak hiervoor is het ‘zero based’ opbouwen van de begroting 2026. Feitelijk is dit het opzetten van de begroting ‘vanaf nul’, in plaats van – sterk vereenvoudigd gesteld – het indexeren van de begroting 2024, aangevuld met nieuwe projecten, investeringen en activiteiten. Dit dwingt de organisatie om opnieuw te kijken naar de taken die werkelijk moeten worden uitgevoerd en om deze te analyseren ten opzichte van de beschikbare personele capaciteit. Het college heeft hier reeds de nodige stappen in ondernomen, onder meer via het traject “inzicht en weerbaarheid” dat gestart is met de gemeenteraad.

•

Wij merken op dat gemeente Zuidplas reeds in de begroting 2024 van een negatief saldo van baten & lasten uitging. Tezamen met het nadelige jaarrekeningresultaat heeft uw gemeente circa € 5,5 miljoen ingeteerd op de reservepositie. Mede gezien de forse uitdagingen waar uw gemeente de komende jaar voor komt te staan, onder meer de ontwikkeling van Cortelande (Middengebied), vraagt dit om het maken van keuzes. In de auditcommissie is hier reeds een gesprek over gevoerd, ook in het kader van risicomanagement.

Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij de processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de WNT-verantwoording, in verband met wijzigingen wat betreft de topfunctionaris(sen). Wij onderkennen in het kader van de kwaliteit en transparantie van de jaarstukken de volgende aandachtspunten: •

De kwaliteit van de toelichtingen en analyses kan worden verbeterd. Zo ontbreken vaak de oorzaakanalyses en worden verschillen veelal cijfermatig verklaard. Als gevolg waarvan een afwijking is veroorzaakt en of deze al dan niet al eerder was te voorzien, blijkt in de meeste gevallen niet.

• •

Een logische vervolgstap is het meer integreren van de doelen en euro’s in de beleidscyclus c.q. de kadernota’s, en vervolgens de begroting en de jaarrekening. Het uitgangspunt is hierbij dat de toelichtingen en analyses betrekking hebben op de brutolasten en -baten. In diverse gevallen zijn deze echter gebaseerd op het saldo van baten en lasten (netto) en worden verschillende afwijkingen hierdoor onderbelicht of niet (geheel) verklaard, ook als gevolg van het tussentijds verrekenen hiervan met de reserves.

Wij hebben, ondanks de bovenstaande (verbeter)punten, wel vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoende zijn om het gewenste inzicht aan de gebruikers te verschaffen. Wij hebben tevens vastgesteld dat de jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor provincies en gemeenten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing

• •

Sociaal domein

•

Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het digitaliseren van de interim- en de jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in, bijvoorbeeld voor de controle van de memoriaalboekingen. In het najaar van 2025 zullen wij nader met u van gedachten wisselen over de vereisten in de automatiseringsomgeving en over de inrichting van uw financiële administratie, met als doel de diverse mogelijkheden van data-analyse maximaal te benutten.

•

Wat betreft het toekennen van zorg wordt samengewerkt met Stichting Zuidplas Ondersteunt (ZO!) en in het kader van het leveren van de zorg wordt in regioverband (GRJW) samengewerkt. Wij hebben middels onze managementletter verbeterpunten ten aanzien van de interne beheersing gerapporteerd, maar hebben geen significante tekortkomingen geïdentificeerd die acute opvolging vereisen. Tijdens onze interim-controle hebben wij vastgesteld dat momenteel gewerkt wordt aan verschillende procesverbeteringen binnen de stichting. De gemeente voert zelf (aanvullende) werkzaamheden en analyses uit op het gebied van de prestatielevering van de zorg in het kader van de Wmo en de Jeugdwet. Ondanks deze aanvullende werkzaamheden is er voor twee zorgaanbieders in het kader van de Wmo en één zorgaanbieder in het kader van Jeugdzorg onvoldoende geschikte controle-informatie beschikbaar om de prestatielevering te kunnen vaststellen. Hierdoor ontstaat een onzekerheid ad € 0,43 miljoen. Deze onzekerheid is een stuk hoger dan voorgaande jaren. Zoals reeds eerder in deze rapportage benoemd adviseren wij de organisatie om te onderzoeken of het mogelijk is om de ‘afhankelijkheid’ van gecontroleerde productieverantwoordingen te reduceren, waarmee de onzekerheden mogelijkerwijs ook zouden afnemen.

•

Grondexploitatie

• •

Overig

Op basis van de interim-controle 2024 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u (gemeenteraad) gedeeld via de boardletter 2024 (kenmerk 2411013C00/SP). In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben in 2024 een IT-audit uitgevoerd, waarover middels de boardletter 2024 aan u is gerapporteerd. Tijdens de fysieke bijeenkomst met de auditcommissie op 21 mei 2024 hebben wij tevens de resultaten naar aanleiding van ons IT-maturity assessment bespreken. Onze conclusie is dat er sprake is van tekortkomingen die van invloed zijn op de jaarrekening, de compliance en/of de operationele prestaties. Vanwege deze conclusie konden wij tijdens onze controle over 2024 niet zonder meer steunen op de IT-omgeving en/of op (informatie uit) de applicaties. Wij hebben daarom (extra) gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles. Hierbij zijn geen afwijkingen geconstateerd.

Wat betreft de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2024 versus de schattingen inzake de jaarrekening 2023 geanalyseerd (‘backtesting’). Wij hebben kennisgenomen van de geclausuleerde besluitvorming rond het vaststellen van de nieuwe grondexploitatie Middengebied. Op basis van de aard en inhoud van deze besluitvorming is de ambtelijke organisatie tot het oordeel gekomen dat er nog geen sprake is van een actieve grondexploitatie in de context van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wij zijn tot het oordeel gekomen dat dit de juiste interpretatie van het BBV is, en dat de gemaakte (plan)kosten ten aanzien van het Middengebied in 2024 terecht zijn verwerkt als onderdeel van het voorbereidingskrediet, onder de immateriële vaste activa. Wel hebben onze specialisten van Deloitte Real Estate de grondexploitatie getoetst zoals deze door de raad is vastgesteld bij opening (in 2023). De resultaten naar aanleiding hiervan zijn separaat met de auditcommissie gedeeld en besproken. Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de impact van de veranderende (woning)markt op de grondexploitaties van de gemeente Zuidplas. Naar aanleiding hiervan hebben wij geen bevindingen geconstateerd.

Wij constateren tevens dat de gemeente de specifieke kennis op het gebied van grondexploitaties (extern) inhuurt. Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is, en consistent met voorgaand jaar.

•

Uit bijlage A bij dit accountantsverslag blijkt welke (niet-)gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Speerpunten auditcommissie Speerpunt

Toelichting

Proces rond inhuur van ZZP’ers, in het Gemeente Zuidplas beschikt over een (Europees aanbesteed) inkoopcontract met Yacht, specifiek bedoeld voor het inhuren van tijdelijk personeel. In de contractvoorwaarden is opgenomen dat Yacht kader van de Wet DBA verantwoordelijk is voor borging van naleving van wettelijke bepalingen, waaronder de Wet DBA. Voor alle inhuur die via Yacht verloopt is zodoende geborgd dat het risico op mogelijk schijnzelfstandigheid niet bij de gemeente Zuidplas ligt. Daarnaast vindt in sporadische gevallen inhuur plaats buiten Yacht om. De verantwoordelijkheid voor het naleven van de Wet DBA berust in dat geval wél deels bij de gemeente Zuidplas. Wij hebben vastgesteld dat gemeente Zuidplas de hiermee gemoeide risico’s inzichtelijk heeft, maar niet over formele procedures en/of proceshandelingen beschikt, waarmee de naleving van de Wet DBA wordt geborgd. Wij hebben begrepen dat de gemeente wel actief stuurt op het zoveel als mogelijk terugdringen van inhuur van tijdelijk personeel, buiten Yacht om. Wij adviseren de organisatie om het proces rond inhuur te standaardiseren op dit punt en specifieke proceshandelingen te formuleren, ter borging van de naleving van de Wet DBA.

Proces rond acceptatie van nieuwe crediteuren

Wij hebben als onderdeel van onze interim-controle kennis genomen van het proces rond inkopen en betalen, inclusief mutaties in crediteurstamgegevens. De gemeente beschikt over een proces waarbij de bankgegevens van nieuwe crediteuren, dan wel van gewijzigde crediteuren, nader worden gevalideerd. Deze validatie vindt op verschillende manier plaats, in veel gevallen wordt dit nagevraagd bij de crediteur, maar het komt ook voor dat rekeningnummers worden gevalideerd met openbare bronnen (zoals de website van de crediteur). Wij hebben in onze management- en boardletter geen tekortkomingen gerapporteerd ten aanzien van dit proces. Wel adviseren wij om de controle van rekeningnummers zichtbaar(der) te documenteren, op een standaard wijze. Deze controle vindt namelijk nu (deels) nog ad hoc plaats.

Ontwikkeling Middengebied

Wij verwijzen naar de diverse toelichtingen in dit accountantsverslag inzake de ontwikkeling van het Middengebied. De grondexploitatie ‘Middengebied fase 1a’ is, evenals in 2023, nog niet definitief geopend. Zodoende is de grondexploitatie ook nog niet als zodanig verwerkt in de jaarstukken 2024. Wij hebben de gemaakte voorbereidingskosten, welke zijn verantwoord onder de immateriële vaste activa, getoetst als onderdeel van onze controle. Voor verdere informatie hierover zie ook pagina 27.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Bevindingen jaarrekening

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verslechterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2024 bedraagt € 5,5 miljoen nadelig. Per saldo is tussentijds € 3,6 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 circa € 1,9 miljoen nadelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 circa 22% van het balanstotaal (ultimo 2023: 26% van het balanstotaal) en is verslechterd ten opzichte van 2023. Sa ldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in de reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2024

2023

2022

2021

Eigen vermogen per 1 januari

6 4 ,9

6 8 ,1

6 2 ,3

5 6 ,1

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 3,6

-/- 2,7

-/- 1,9

-/-0,3

Gerealiseerd resultaat

-/- 1,9

-/- 0,5

7,7

6,5

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 5,5

-/- 3,2

5 ,8

6 ,2

Eigen vermogen per 31 december

5 9 ,4

6 4 ,9

6 8 ,1

6 2 ,3

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen) Totale baten

168.650

Totale lasten

-/- 174.140

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 5.490

Af: stortingen in reserves

-/- 8.853

Bij: onttrekkingen aan reserves

12.486

Saldo mutaties reserves

3.632

Gerealiseerd resultaat

-/- 1.858

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2024 laat een nadelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 5,5 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 5,1 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen) 10 5

De jaarrekening 2024 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een nadelig gerealiseerd resultaat van circa € 1,9 miljoen.

In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de paragraaf Bedrijfsvoering heeft het college de rechtmatigheid van de begrotingsafwijkingen nader toegelicht. Er is geen sprake van overschrijdingen ten opzichte van de begroting na wijzigingen.

(5) (10) 2021

2022

2023

2024

Mutaties in reserves (x € 1 miljoen) 5 3 1 (1) (3) (5) 2021

2022

2023

2024

Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen) 10 5 (5) 2021

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

2022

2023

Interne beheersing

2024

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor de gemeente Zuidplas (werkelijk over de periode 2021-2024)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Structurele exploitatieruimte Voor het beoordelen van de financiële positie is het ook van belang om te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, waarbij de structurele baten en lasten worden vergeleken met de totale baten.

Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken.

Grondexploitatiequote

Solvabiliteit 35% 6%

30%

25% 20%

15%

10%

0% 2021

2022

2023

2021

2024

Werkelijk

2024

Structurele exploitatieruimte 8%

90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

6% 4% 2% 0% -2% -4% 2022

2023

2024

2021

Werkelijk

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

2023

Werkelijk

Netto schuldquote

2021

2022

Bestuurlijke samenvatting

2022

2023

2024

Werkelijk

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | Begroting vs. realisatie (x € 1 miljoen)

De jaarrekening 2024 sluit met een negatief gerealiseerd resultaat van circa € 1,9 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad de financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college zijn beleid en doelen kan realiseren.

(5) (10)

De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en de mogelijkheden. Daarmee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren.

(15) Begroting 2023

Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In de afgelopen jaren heeft uw gemeente reeds maatregelen genomen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht hiervan dichter bij elkaar te brengen. Desondanks willen wij u adviseren om aandacht te houden voor dit onderwerp.

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Baten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 170 160

Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben de jaarstukken tijdens onze werkzaamheden integraal doorgenomen en hebben daarbij – behalve op de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken, vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.

150 140 Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Lasten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 190 180 170 160 150 140 Begroting 2023

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Realisatie 2023

Begroting 2024

Interne beheersing

Realisatie 2024

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Wij onderkennen in het kader van de kwaliteit en transparantie van de jaarstukken de volgende aandachtspunten: 1. De kwaliteit van de toelichtingen en analyses behoeft verbetering. Oorzaakanalyses ontbreken vaak nog. Voorkomende verschillen worden bovendien veelal cijfermatig verklaard, waarbij in de meeste gevallen niet duidelijk wordt door welke oorzaak een afwijking is veroorzaakt en of deze al dan niet eerder was te voorzien. 2. Een logische vervolgstap is het meer integreren van de doelen en euro’s in de beleidscyclus c.q. de kadernota’s, en vervolgens in de begroting en de jaarrekening. 3. Het uitgangspunt is dat de toelichtingen en analyses betrekking hebben op de brutolasten en -baten. In diverse gevallen zijn deze echter gebaseerd op het saldo van baten en lasten (netto). Hierdoor, en ook vanwege het tussentijd verrekenen hiervan met de reserves, blijven diverse afwijkingen onderbelicht of worden deze niet (geheel) verklaard.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) Het weerstandsvermogen is afgenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beide zijn gemuteerd in 2024; de ratio weerstandsvermogen is met 0,4 afgenomen.

Beschikbare weerstandscapaciteit

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 22 miljoen (2022: € 25,6 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar. Dit wordt deels ook verklaard door een aanpassing in de nota risicomanagement. Dit is adequaat toegelicht in paragraaf.

Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 8,1 miljoen (2023: € 8,3 miljoen). Ten opzichte van 2023 is hiermee sprake van een afname. Uw weerstandscapaciteit van € 22 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 8,1 miljoen. Dit is door het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.

10 5 2021

2022

Benodigde weerstandscapaciteit

2023

2024

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

3,75

3,50

3,25

3,00

2,75 2020

2021

2022

2023

Ratio weerstandscapaciteit

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin het zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief de begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden, en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen, is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens Via de controleverordening en op basis van een specifiek genomen raadsbesluit d.d. 16 mei 2023 heeft de gemeenteraad de verantwoordingsen rapportagegrens vastgesteld. Het college heeft de verantwoordingsgrens gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daarbij. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college, waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, evenals de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college blijken onrechtmatigheden die de verantwoordingsgrens te boven gaan.

Deze onrechtmatigheden betreffen grotendeels acceptabele onrechtmatigheden. De niet-acceptabele onrechtmatigheden zijn kleiner dan de verantwoordingsgrens. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 11 februari 2025. Wij hebben vastgesteld dat het normenkader voor het college leidend is geweest bij het komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het college de financiële verordening en heeft geactualiseerd. Deze gewijzigde verordening is vastgesteld in de vergadering van 12 december 2023. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen voor de wijze en diepgang van het rapporteren over de rechtmatigheid en voor de wijze waarop het college moet omgaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.

Begrotingscriterium

Voorwaardencriterium

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. De financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (het begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij de investeringen heeft geautoriseerd. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.

Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan het uitvoeren van de financiële beheershandelingen. Deze eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s de kaders vast die van invloed zijn op de verslaggeving. Het gaat hierbij om het geven van invulling aan de ruimte die het BBV biedt voor de eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan de grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, en het omgaan met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en per definitie ook onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. De voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden evenmin opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Hierbij kan worden gedacht aan het nietnaleven van de voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen, met als gevolg dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist en/of onvolledig zijn. Het niet-naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening.

De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt over de situaties waarin lastenoverschrijdingen weliswaar onrechtmatig zijn, maar wel acceptabel (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf Bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde een controle op programmaoverschrijdingen, waaronder een nulproef en een controle op kredietoverschrijdingen. Kredietoverschrijdingen Er is sprake van een aantal overschrijdingen van de gevoteerde investeringskredieten. Omdat de rapportage- en verantwoordingsgrens hierbij worden overschreden, zijn deze kredietoverschrijdingen toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering en opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de kredietoverschrijdingen adequaat zijn toegelicht. Begrotingsrechtmatigheid Wat betreft de begrotingsrechtmatigheid is het autorisatieniveau van de raad leidend bij het bepalen van de onrechtmatigheden. Het autorisatieniveau van de raad van de gemeente Zuidplas betreft het totaal van de baten en lasten op programmaniveau. Op dit niveau is sprake van begrotingsoverschrijdingen, welke de rapportage- en verantwoordingsgrens overschrijden.

Uit onze werkzaamheden blijkt dat de overschrijdingen adequaat zijn toegelicht.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, worden hierna nader toegelicht, inclusief de wijze waarop het college deze in zijn werkzaamheden heeft betrokken. Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op het naleven van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatige totstandkoming van inkoopcontracten adequaat gecontroleerd is middels de door de ambtelijke organisatie uitgevoerde werkzaamheden. De (verbijzonderde) interne controlefunctie van uw gemeente heeft aan de hand van een risicoanalyse en hierop inspelende detailwerkzaamheden met voldoende diepgang de crediteuren beoordeeld, welke (mogelijk) aan de Europese aanbestedingsrichtlijnen onderhevig zijn. Middels deze werkzaamheden zijn vijf onrechtmatige inkoopcontracten geconstateerd, waarvan de uitgaven in 2024 de rapportagegrens overschrijden. Deze onrechtmatigheid is adequaat toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Tevens zijn door de (V)IC een aantal inkoopcontracten geïdentificeerd welke in de nabije toekomst (opnieuw) zullen moeten worden aanbesteed. De gemeente heeft hierop reeds actie ondernomen, door de betreffende aanbestedingen op te nemen in een aanbestedingskalender. Zoals ook gerapporteerd in onze boardletter constateren wij nog mogelijkheden tot het (verder) optimaliseren van het inkoop-en aanbestedingsproces. Wij dringen derhalve aan op het opvolgen van onze bevindingen om aanbestedingsonrechtmatigheden in de toekomst te mitigeren.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Sociaal domein Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGB-verantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2024 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2024 bedragen circa € 1,3 miljoen (2023: € 1,3 miljoen).

In een aantal gevallen is geconstateerd dat een zorgleverancier onvoldoende informatie heeft verstrekt aan de gemeente Zuidplas, met als gevolg een onzekerheid inzake de getrouwheid van de verantwoorde lasten. De hiermee samenhangende onzekerheid in de jaarrekening van de gemeente Zuidplas bedraagt € 0,43 miljoen (2023: € 0,13 miljoen).

Uw organisatie heeft, evenals in voorgaande jaren, de aanvullende internebeheersingsmaatregelen en interne controles ook over 2024 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is er voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en de rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is er onder andere nader onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal gebruikers van de PGB-gelden. Met de getroffen beheersingsmaatregelen en uitgevoerde interne controles is er voor de PGB-bestedingen over 2024 voldoende zekerheid verkregen over zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid van deze bestedingen. Sociaal domein | Jeugdzorg en Wmo Uw gemeente voert het aan cliënten verstrekken van de voorzieningen in het kader van de Wmo en de Jeugdwet volledig in eigen beheer uit. Ten aanzien van deze onderdelen is uw gemeente voor het getrouw en rechtmatig kunnen verantwoorden van de hiermee samenhangende lasten (deels) afhankelijk van de gecontroleerde productieverantwoordingen en/of bestuursverklaringen waarmee de zorgleveranciers aan de gemeente Zuidplas verantwoording afleggen over de bestedingen. In lijn met de landelijke trend zijn de kosten voor de jeugdzorg ook bij uw gemeente in de afgelopen jaren (fors) gestegen. Verwacht wordt dat deze ontwikkeling ook in de komende jaren nog doorzet.

In het geval van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen en/of bestuursverklaringen van zorgleveranciers is er in het beginsel geen sprake van voldoende en geschikte controle-informatie en blijft er dus onzekerheid bestaan over de getrouwe en rechtmatige verantwoording van de hiermee samenhangende lasten. De gemeente Zuidplas hanteert echter binnen het eigen beheersingssysteem een ‘controlemix’ die bij het ontbreken van de verantwoordingen toch voldoende zekerheid geeft over de getrouwheid en rechtmatigheid van deze lasten. © 2025. For information, contact Deloitte The Netherlands.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De voorraad onderhanden werk

•

De balanspost waarbij sprake is van de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is vanwege het saldo ultimo 2024 ad. € 3,9 miljoen relevant voor de accountantscontrole. Dit is echter ook het geval vanwege de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2025 e.v. nog te realiseren baten ad € 37,8 miljoen en lasten ad € 34,3 miljoen. Deze nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij het afsluiten van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor het waarderen van de grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of zij de boekwaarde, plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste schatting, kan terugverdienen. Ultimo 2024 gaat het om zeven individuele projecten welke doorlopen naar 2025 en verder, exclusief het Middengebied. De gemeente Zuidplas schat ultimo 2024 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 3,0 miljoen bedraagt (2023: € 3,0 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen.

Deze voorziening is voor een bedrag van € 2,9 miljoen in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Het resterende deel van de verliesvoorzienig is aan de passivazijde van de balans gepresenteerd, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Het controleproces inzake de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: • Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. •

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, met als gevolg dat de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen, en dus naar bouwcapaciteit, is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de daarbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en vanuit de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

20 15 10 5 2020

2021

2022

2023

2024

Ontwikkeling boekwaarde

De 5 P’s vormen de basis voor het actualiseren van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1.000) 35.000 25.000 15.000 5.000 (5.000)

Esse Zoom Laag

De Tweemaster

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen)

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Jonge Veenen fase 3 &4

Nog te realiseren baten

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Swanla Verlaat

Dorpsstraat 38

Keijzerschool

Rehobothschool

Nog te realiseren lasten

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 20 Jun 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) In het kader van onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen wat betreft het actualiseren van de grondexploitaties (vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode)) hebben wij de volgende vragen in overweging genomen: •

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op een passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er sprake van consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), waarbij de verwachtingen, indien nodig, naar beneden zijn bijgesteld, waarmee tevens is nagegaan of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en van gerealiseerde kosten.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 voor € 3,7 miljoen tussentijdse winst genomen op de grondexploitatie (2023: € 1,9 miljoen). Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties

Van deze (deel)projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd.

Als onderdeel van de controle op de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en van de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet).

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, aangezien de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt. Dit type projecten is (financieel gezien) gevoeliger voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Esse Zoom Laag, Dorpsstraat 38, De Jonge Veenen en Swanla Verlaat de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn, waarbij wij de grondexploitatie Swanla Verlaat voor onze controle op deelcomplexniveau hebben geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achtten op grond van onze professionele oordeelsvorming – hebben geselecteerd voor een nadere controle.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15706595/1