Bijlage 2 F 851 3 Voorlopige Jaarrekening 2025 van GR JW A26.001750
Tekst van het document
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo Datum: 30-4-2026 Versie: Dagelijks bestuur
www.grjw.nl
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
2
Voorwoord
5
1.
5
Inleiding
1.1 Inleiding
5
1.2 Algemeen beeld
5
1.3 Samenvatting financieel beeld
7
2.
8
Beleidsverantwoording
2.1 Inleiding
8
2.2 Regiovisie
8
2.3 Wat hebben we gedaan?
8
2.4 Toezicht
10
2.5 Datagedreven werken
11
2.6 Bovenregionale samenwerking: Jeugdzorgplus en jeugdbescherming & jeugdreclassering
12
2.7 Jeugdbeschermingstafel
13
2.8 Samenwerking met het onderwijs
13
3.
14
Programma Maatschappelijke zorg
3.1 Inleiding
14
3.2 Wat hebben we gedaan?
14
3.3 Wat heeft het gekost?
17
4.
19
Programma regionaal zorgaanbod
4.1 Inleiding
19
4.2 Wat hebben we gedaan?
19
4.3 Wat heeft het gekost
21
5.
22
Programma integraal zorgakkoord
5.1 Inleiding
22
5.2 Wat hebben we gedaan?
22
5.3 Wat heeft het gekost?
23
6.
24
Programma transformatiemiddelen IZA
6.1 Inleiding
24
6.2 Wat hebben we gedaan?
24
6.3 Wat heeft het gekost?
25
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
7.
Programma Organisatie
26
7.1 Inleiding
26
7.2 Wat hebben we gedaan?
26
7.3 Wat heeft het gekost?
28
8.
29
BBV Paragrafen
8.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
29
8.2 Financiering
30
8.3 Bedrijfsvoering
32
8.4 Openbaarheid
35
9.
Jaarrekening
36
o
Overzicht van baten en lasten
36
9.2 Toelichting op baten en lasten
37
9.3 Balans
42
9.4 Grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en rechtmatigheidsverantwoording 43
3
9.5 Toelichting op de balans
45
9.6 Niet in de balans opgenomen rechten/verplichtingen
49
9.7 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen
50
9.8 Gebeurtenissen na balansdatum
51
9.9 Rechtmatigheidsverantwoording
51
10.
Bijlage taakvelden
53
11.
Sisa bijlage
54
12.
Vaststellingsbesluit
55
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Leeswijzer Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bestaan de jaarstukken uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Hoofdstukken 2 tot en met 7 vormen samen het jaarverslag, waarbij een verantwoording gedaan wordt per programma. Hoofdstuk 8 bevat de voorgeschreven paragrafen uit de BBV. Deze geven inzicht geven in diverse bedrijfsvoeringsaspecten van GR JW. Hoofdstuk 9 is de jaarrekening, met financieel inzicht in het gevoerde beleid (overzicht van baten en lasten met toelichting), de financiële positie (balans met toelichting) en enkele verplichte overzichten.
4
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Voorwoord Voor u liggen de eerste jaarstukken van Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo, ofwel GR JW, over het oprichtingsjaar 2025. We hebben een spannend en intensief jaar achter de rug, waarin we hard hebben gewerkt aan de opbouw van de nieuwe organisatie. Tegelijkertijd hebben we de reguliere en geplande werkzaamheden uitgevoerd, en daarnaast een aantal minder of niet voorziene taken opgepakt. Voor wat betreft dat laatste springen vooral de werkzaamheden in het kader van het Integraal Zorg Akkoord en het project Inzicht en Impact eruit, twee programma's die in potentie grote gevolgen hebben voor de stand van de zorg in onze regio de komende jaren. Het jaar overziend, kijken we met gepaste trots terug. Er zijn nog genoeg verbeterpunten en we leren met elkaar nog elke dag. Maar we hebben dit eerste jaar meer neergezet dan we hadden verwacht, en dat tegen kosten die ruim binnen de begroting zijn gebleven. GR JW is goed van start gegaan!
1. Inleiding 1.1 Inleiding In deze jaarstukken verantwoordt Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (GR JW) over de begroting 2025. In het najaar van 25 is de begroting aangepast wegens toevoeging van het programma transformatiemiddelen IZA (zie hoofdstuk 6), waarvoor landelijke middelen beschikbaar gesteld zijn. Op basis van deze stukken kunnen het bestuur en de gemeenteraden hun controlerende taak vervullen. De jaarstukken gaan in op de inzet en resultaten van GR JW en bieden daarmee een inhoudelijke en financiële verantwoording van hoe en tegen welke kosten GR JW haar werk heeft gedaan. Het totale bedrag waarover we ons hier verantwoorden, bedraagt 47 miljoen. Dat bedrag is inclusief een beperkt aantal specifieke voorzieningen en de maatschappelijke zorg (zie hoofdstukken 3 tot en met 6). Los hiervan geven gemeenten via contracten die door GR JW zijn afgesloten nog eens 148 miljoen uit aan kosten voor zorg in natura. Deze uitgaven lopen via de gemeentelijke begrotingen. Verantwoording voor deze kosten wordt door de gemeenten zelf in de eigen jaarrekening gedaan. Reden hiervoor is dat vooral gemeentelijke besluiten over inzet van de hulp bepalend zijn voor de omvang van de kosten.
1.2 Algemeen beeld Na een intensieve voorbereidingstijd is GR JW op 1 januari 2025 van start gegaan als zelfstandige organisatie. De eerste begroting voor de nieuwe organisatie is begin 2025 in het algemeen bestuur vastgesteld. Deze eerste begroting vormt het uitgangspunt voor deze jaarstukken. GR JW is opgericht om ervoor te zorgen dat de zorg in de regio ook in de toekomst betaalbaar, veilig en kwalitatief goed blijft. Een regionale organisatie wordt geacht efficiënter beleid op het gebied van jeugdhulp te ontwikkelen, efficiënter contracten met zorginstellingen op te stellen en beheren, en efficiënter toezicht te houden op de zorg dan in de vijf gemeenten afzonderlijk mogelijk is. In lijn daarmee is het vanaf 2026 landelijk verplicht om als gemeente samen te werken in de jeugdhulpregio. Met de oprichting van GR JW voldoen de vijf gemeenten in Midden-Holland aan de nieuwe wetgeving (en zelfs meer dan dat, omdat er ook op het gebied van de Wmo wordt samengewerkt in onze regio).
5
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Het eerste jaar van GR JW stond in het teken van opbouw van de nieuwe organisatie. Belangrijk was daarbij dat er meer rust kwam na een veelbewogen tweede helft van 2024, een periode waarin GR JW in de steigers werd gezet, en tegelijkertijd nieuwe contracten werden opgesteld voor alle zorg in de regio. Er is hard gewerkt aan het opzetten van een professionele organisatie, en er is meer rust. Daarbij zijn de personele lasten flink lager dan begroot (zie voor de organisatorische ontwikkelingen paragraaf 7.2). De honderden nieuwe contracten zijn geïmplementeerd zonder grote problemen. Het nieuwe aanbod blijkt voor een heel groot deel de gewogen vraag van de inwoners af te dekken1. De totale zorguitgaven zijn gestegen (door een stijgende vraag en inflatie), maar blijven onder het vooraf aangegeven plafond. Toch vreesden gemeenten in de lente van 2025 een zeer sterke kostenstijging. Dat werd gevoed doordat contracten op een andere manier waren geformuleerd, en de uitgaven lang onduidelijk waren, omdat zorgaanbieders vaak laat factureren. De vrees verdween na intensivering van onze contacten met de gemeenten en, uiteindelijk, het duidelijk worden van de werkelijke kosten. We deden in 2025 meer dan het borgen van doorlopende zorg en de kosten beheersbaar houden.
Zo is expliciet ingezet op een meer gelijkwaardige relatie met de zorgaanbieders in de regio, omdat we denken dat we de grote (toekomstige) issues in de zorg alleen samen kunnen oplossen. Het beste voorbeeld van de nieuwe relatie is het in de zomer van '25 gestarte programma Inzicht en Impact. Samen met vrijwel alle aanbieders van hoogspecialistische jeugdhulp in de regio zijn we gestart met het programma dat op termijn inzicht geeft in welke oplossingen voor jongeren wel en welke niet werken. Dat gaat een enorme impuls geven aan zowel de kwaliteit als de kostenbeheersing van de zorg op dit terrein. Het programma zal de komende jaren worden uitgebreid naar de andere beleidsterreinen van GR JW (zie voor meer informatie over Inzicht en Impact paragraaf 3.4). Een andere belangrijke ontwikkeling die in 2025 plaats vond, is de start van onze Zorglandschapsteams. Daarin werken beleidsadviseurs en contractmanagers nauw samen op aanpalende terreinen, zodat onze aanpak niet gefragmenteerd is, en medewerkers niet alleen staan in hun opdracht. In 2025 bereikten we ook diverse doorbraken op issues die al lange tijd vast zaten.
Voorbeelden zijn de nieuwe aanpak van Zorg in Onderwijs (de zorg voor kinderen die onder schooltijd ondersteuning nodig hebben voor niet-onderwijsgerelateerde zaken), en het besluit om de expertisetafel (voor jongeren die dringend een oplossing nodig hebben die er via de reguliere kanalen niet is) voortaan zelf te trekken. Daarnaast heeft Toezicht zich ondanks tegenslagen weten te ontwikkelen tot een meer geïntegreerd onderdeel van onze werkprocessen, met een steeds professionelere aanpak (zie verder paragraaf 2.4). Veel meer werk dan verwacht was er rond het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en de IZA Transformatiemiddelen, een ambitieus en omvangrijk programma waarin het medisch en het sociaal domein samenwerken om de zorg op termijn betaalbaar te houden. De aanloop was arbeidsintensief en liep veel vertraging op, mede door bureaucratische procedures van het Rijk (dat het programma financiert). De vertraging leidt ertoe dat we op de Transformatiemiddelen lang niet hebben uitgegeven wat was begroot, er is ruimte om de middelen van de Rijksoverheid de komende jaren alsnog te besteden. In de tweede helft van 2025 is dan echt gestart met het programma. GR JW speelt daarin een cruciale rol op diverse terreinen: in de regie op, en het projectmanagement van, grote onderdelen; als aanjager, als vertegenwoordiger van de gemeenten, en als bruggenbouwer tussen de verschillende partijen.
Naast alle goede ontwikkelingen, zijn er zeker ook zaken die we in 2025 nog niet voor elkaar kregen.
1Daar waar dat niet het geval is, lossen we dit op met uitzonderingscontracten. Die zijn duur en lijken in principe niet wenselijk, maar dit ligt
uiteraard anders als de groep mensen voor wie wordt ingekocht te klein is voor een regulier contract.
6
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Ook dit jaar bleef, net als in de jaren vóór GR JW, binnen het programma Maatschappelijke Zorg een aanzienlijk budget onbenut Het lukt nog niet om het beoogde aantal beschermde woonplekken gerealiseerd te krijgen, onder meer doordat een deel van de plekken samen met de cliënt verschuift naar de Wet Langdurige Zorg. Daarnaast is de samenwerking met de gemeenten op onderdelen nog voor verbetering vatbaar. Dat ligt deels aan een onvoldoende uitgewerkte taakverdeling (waar intussen hard aan gewerkt wordt) en daarmee samenhangende verkeerde verwachtingen over en weer. Deels gaat het ook om communicatie: het is van groot belang alle geledingen van de gemeenten goed te betrekken bij wat we als GR JW doen, en dat is zeker in het eerste half jaar niet altijd gebeurd In de tweede helft 2025 hebben we daar extra tijd in geïnvesteerd, en verbeterde de samenwerking langzamerhand verder.
1.3 Samenvatting financieel beeld GR JW (x 1.000)
Begroting 2025
Realisatie 2025
Realisatie vs Begroting
Lasten Primaire taken Personeel Kosten zorgaanbieders Gemeentelijke dienstverlening Overige kosten
6.960 32.666 1.485 466
5.121 25.517 1.478 419
1.839 7.150 7 47
Personeel Gemeentelijke dienstverlening Accountantskosten Overige kosten
1.150 1.100 50 -
1.612 1.096 74 303
-462 4 -24 -303
Totaal lasten
43.877
35.619
8.259
Gemeentelijke bijdragen Rijksbijdragen Doorberekening aan gemeenten Overige baten Financiele baten en lasten
8.080 31.672 3.798 328 -
8.080 27.503 3.861 649 169
-4.168 63 321 169
Totaal Baten
43.877
40.262
-3.615
Saldo baten en lasten
-
4.644
-4.644
Reserve mutaties Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves
-
-8.170 -
-8.170 -
Resultaat
-
-3.526
-3.526
Overhead
Baten
Er blijft een aanzienlijk bedrag over Een groot deel daarvan heeft betrekking op Maatschappelijke Zorg (vooral door het niet realiseren van beschermd wonen plekken, zie hoofdstuk 3), Regionaal Zorgaanbod (hoofdstuk 4) en Personeel (zie daarvoor hoofdstuk 7, organisatie). Wij zullen het Algemeen Bestuur voorstellen doen voor de bestemming van de niet uitgegeven gelden.
7
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
2. Beleidsverantwoording 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk rapporteren we inhoudelijk over organisatiebrede onderwerpen. Wat deed GR JW op het gebied van inkoop, contractmanagement en toezicht? Daarnaast beschrijven we de bovenregionale samenwerking, de jeugdbeschermingstafel en de samenwerking met het onderwijs. De inhoudelijke verantwoording op de maatschappelijke zorg, het regionaal zorgaanbod en het integraal zorgakkoord komen in aparte hoofdstukken aan bod.
2.2 Regiovisie De kaders voor ons werk staan in de regiovisie jeugd en Wmo Midden-Holland Samen scherper aan de wind (2021-2024), die begin 2025 door de gemeenteraden is herbevestigd. In 2025 is de regiovisie geëvalueerd en zijn aanbevelingen gedaan voor een toekomstige visie. De belangrijkste punten zijn: • We doen op veel terreinen wat we hebben afgesproken met elkaar. • De samenwerking op regionaal niveau is geformaliseerd. • Samenwerking en integraal perspectief op uitvoeringsniveau zijn in ontwikkeling. • Er wordt gewerkt aan beschikbaarheid en kwaliteit van zorg (dekkend zorglandschap), maar de dekking is soms nog onvoldoende en de juiste hulp is niet altijd beschikbaar wanneer nodig. • De samenhang met andere domeinen betekent dat sturing soms minder direct is, waardoor het veel tijd kan kosten om ambities te realiseren. • Bovenregionale samenwerking is complex én levert betere sturing op budget en kwaliteit. • Monitoring, duiding en sturing van data over kwaliteit en effectiviteit van ingezette zorg moet beter zodat de gemeenten meer grip en sturing hebben op de budgetten en kwaliteit van zorg. • De wereld van het sociaal domein is groter geworden: het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een pijler die veel invloed heeft op ambities en verhoudingen. De volledige evaluatie is te vinden op onze website.
Op basis van de evaluatie heeft GR JW een procesvoorstel voor de ontwikkeling van een nieuwe regiovisie gemaakt en voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden.
2.3 Wat hebben we gedaan? 2.3.1 Inkoop Opzet vakgroep inkoop Na de grote inkoop in 2024, die met externe medewerkers is uitgevoerd, is 2025 gebruikt om binnen GR JW een vakgroep Inkoop op te zetten met interne medewerkers. Er is een inkoopregisseur aangetrokken en er is een tweede collega toegevoegd aan de vakgroep Inkoop zodat continuïteit geborgd is. Evaluatie inkoop 2025 De grote inkoop van 2025 is geëvalueerd, samen met aanbieders, gemeenten en collegas. Belangrijkste uitkomst is dat de rolverdeling tussen gemeenten en GR JW scherper moet. Verder werd duidelijk dat een inkoop waarbij alle contracten tegelijkertijd in de markt worden gezet, ten koste gaat van de kwaliteit. Tot slot bleek dat de doorontwikkeling van het zorglandschap pas echt start als de inkoop is afgerond. Opstellen inkoopkalender Om te vermijden dat gemeenten en GR JW in de toekomst weer alle contracten tegelijkertijd inkopen, hebben we een meerjarenplanning opgesteld. Daarin staan alle zorgcontracten van GR JW met het jaar waarin het betreffende contract opnieuw wordt ingekocht. De planning is afgestemd met de gemeenten en de zorgaanbieders zijn ingelicht. Het document staat op onze website en wordt actueel gehouden.
8
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Invoeren contractstandaarden Ketenbureau i-Sociaal Domein In 2025 hebben we de contractstandaarden van het Ketenbureau i-Sociaal domein geïmplementeerd. Als regio hebben we ons gecommitteerd aan deze landelijke standaarden maar bij de inkoop voor 2025 zijn ze nog niet consequent ingezet. Met de invoering van de contractstandaarden, die door gemeenten en zorgaanbieders onder de vlag van de VNG zijn opgesteld, daalt de administratieve last. Concrete inkooptrajecten Na de grote inkoop van 2024 zijn in 2025 enkele aanvullende inkooptrajecten uitgevoerd: • Inkoop crisisdienst en coördinatie spoedzorg voor 2026; overgang naar een aanbieder die deze dienst ook uitvoert voor de volwassen GGZ. • De open house contracten Ambulant Jeugd en Dagbesteding Jeugd zijn tussentijds opengesteld om de dekking van het zorglandschap te vergroten. Dit leidde in beide gevallen tot nieuwe aanbieders. • Er is een partij gecontracteerd die ons helpt bij het realiseren van datagedreven werken in de keten. Daarnaast liepen twee trajecten die geresulteerd hebben in een subsidieovereenkomst: • De scholen voor speciaal basisonderwijs, scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs cluster 3 en 4 en scholen voor praktijkonderwijs krijgen vanaf 2026 subsidie om zelf zorg in onderwijstijd te organiseren. Deze ontwikkeling draagt bij aan een efficiëntere inzet van zorg op scholen.
• We continueren de inzet van Jeugdhulp op School. Via een uitgebreide procedure zijn de aanbieders geselecteerd die deze hulp de komende jaren gaan leveren. 2.3.2 Contractmanagement Doorontwikkeling van contractmanagement In 2025 is verder gewerkt aan de professionalisering van contractmanagement en contractbeheer. Na de grote inkoop lag de nadruk op het borgen van nieuwe contractafspraken en het versterken van de samenhang tussen beleid en contractsturing. Contractmanagement is nadrukkelijk gepositioneerd als strategische functie, en daarom zijn de contractmanagementteams opgegaan zorglandschapsteams, waarin contractmanagement en beleid samen optrekken. Per zorglandschap wordt gewerkt aan een gedeelde visie en aan sturingsafspraken en KPIs die richting geven aan de verdere ontwikkeling. Relatiemanagement en overlegstructuren Relatiemanagement met aanbieders vormde in 2025 een belangrijk aandachtspunt, vooral binnen de hoogspecialistische jeugdhulp. We hebben geïnvesteerd in de samenwerking tussen gemeenten, GR JW en aanbieders. In dat kader zijn de zogeheten fysieke overlegtafels met aanbieders opnieuw ingericht. Verder is in 2025 de basis gelegd voor een bestuurlijke overlegtafel voor hoogspecialistische jeugdhulp.
Met onder andere Enver zijn maatwerkafspraken gemaakt binnen de kaders van het contract hoogspecialistische jeugdhulp, om contractafspraken beter te laten aansluiten op de uitvoeringspraktijk. Sturing op doelmatigheid en afspraken In 2025 is veel aandacht besteed aan sturing op doelmatigheid en het maken van betere afspraken. Dit geldt bijvoorbeeld voor vervoer, waar verzoeken tot tariefsverhoging kritischer worden bekeken. Ook is gestart met de implementatie van een regionaal werkproces voor niet-gecontracteerde zorg, waarin de prijs-kwaliteitverhouding uit de gecontracteerde zorg richtinggevend is en als referentiekader dient. Kwaliteit en perspectief van de cliënt In de contractgesprekken is meer aandacht voor het perspectief van de cliënt. Aanleiding hiervoor waren onder meer meldingen over grensoverschrijdend gedrag en privacy-issues in woonvoorzieningen. Deze signalen zijn meegenomen in het gesprek met aanbieders over kwaliteit, professionele houding en respectvolle bejegening van cliënten. Contractbeheer, data en randvoorwaarden
9
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
In 2025 is gewerkt aan het eenduidig vastleggen van contracten. De afstemming met gemeenten op het gebied van zorgadministratie is verbeterd, mede door inzet van landelijke administratieve standaarden. Ter ondersteuning van de contractsturing is het dashboard geactualiseerd. Daarnaast is een nieuw handboek voor consulenten en verwijzers opgesteld om uniform werken binnen de regio te bevorderen.
2.4 Toezicht 2025 was voor het team toezicht een spannend jaar door het vertrek van enkele medewerkers. Toch hebben we de basis gelegd voor toezicht voor de komende jaren. Dit geldt voor de samenwerking binnen GR JW en met de gemeenten, voor de preventie van fraude, en voor het opzetten van onderzoeken. 2.4.1 Samenwerking en preventie In 2025 is ingezet op intensievere samenwerking binnen GR JW met beleid, contractmanagement en inkoop en met de vijf gemeenten en ketenpartners. Er is input geleverd voor beleidsdocumenten, de afspraken met contractmanagement over signalering en opvolging tijdens onderzoeken zijn aangescherpt en er zijn aandachtspunten aangedragen voor toekomstige aanbestedingen. Daarnaast is de samenwerking met de acht toegangsteams van de vijf gemeenten versterkt, met als doel de meldingsbereidheid en fraudealertheid te vergroten. Ook zijn de toezichthouders nauw betrokken geweest bij de voorbereiding voor de uitvoering van een scan op de aanpak van zorgfraude die in 2026 gaat plaatsvinden. Tenslotte is nauw samengewerkt met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bij gezamenlijke casuïstiek en hebben de toezichthouders zich actief gepositioneerd richting zorgaanbieders, vanwege de preventieve werking die daarvan uitgaat.
2.4.2 Onderzoeken Wij voeren rechtmatigheidsonderzoeken uit binnen de Wmo en Jeugdwet om te controleren of zorg volgens de wet en contract is geleverd en gefactureerd. Dit toezicht is stevig verankerd en de expertise van de toezichthouders wordt gedeeld met andere gemeenten. GR JW heeft het calamiteitentoezicht Wmo per 1 juli 2025 overgenomen van HECHT. Na de overdracht zijn de processen ingericht, geïmplementeerd en gecommuniceerd naar alle betrokkenen. Sindsdien zijn acht meldingen gedaan, waarvan er vijf hebben geleid tot onderzoek van de aanbieder. De nadruk lag op rechtmatigheidsonderzoeken. Voor de beoordeling van de kwaliteit van Wmoondersteuning worden kwaliteitsonderzoeken ingezet. De toezichthouders hebben een start gemaakt met het verbeteren van die onderzoeken, met behulp van nieuwe landelijke ontwikkelde instrumenten. Regionale afstemming over screening van aanbieders die leveren via een PGB is verkend met collegas van beleid en toegang van de vijf gemeenten. Ervaring in het land leert dat screening aan de voorkant ervoor zorgt dat aanbieders die niet de juiste documenten aanleveren, niet weer in beeld komen. 2.4.3 Meldingen en onderzoeken In het verslagjaar zijn 78 meldingen ontvangen, waarvan 70 signalen met een vermoeden van zorgfraude en acht meldingen van calamiteiten.
Van de 70 ontvangen signalen zijn er drie omgezet in een formeel onderzoek, op basis van een zorgvuldige prioritering. Daarbij zijn signalen gewogen op onder meer veiligheid, kwaliteit, rechtmatigheid, integriteit en fraude-indicaties; na nadere analyse van beschikbare gegevens wordt besloten of een onderzoek wordt gestart. In totaal zijn acht onderzoeken afgerond: drie rechtmatigheidsonderzoeken en vijf calamiteitenonderzoeken. Daarnaast liepen eind 2025 nog drie rechtmatigheidsonderzoeken, waarvan één risico-
10
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
gestuurd. De onderzoeken dragen bij aan het herstellen en borgen van rechtmatigheid, bijvoorbeeld door het terugvorderen van onrechtmatig gedeclareerde zorg. Daarnaast leiden bevindingen tot verbetermaatregelen bij aanbieders, waarmee de kwaliteit en veiligheid van ondersteuning worden versterkt. Tegelijkertijd hebben onderzoeken een preventieve werking naar de zorgaanbieders. 2.4.4 Aansluiting op systemen Bij de overgang naar GR JW zijn veel werkprocessen en systemen omgezet naar de nieuwe situatie. Dat geldt bijvoorbeeld voor het nieuwe Meldpunt Zorgfraude, de verbinding met het landelijke Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ), en de vereiste e-herkenning voor toegang bij Justis.
2.5 Datagedreven werken 2.5.1 Inzicht en impact Binnen de regio Midden-Holland zijn we als GR JW met gemeenten, zorgaanbieders Hoogspecialistisch, onderwijs, stichting Kernkracht (hierna de keten) gestart om gezamenlijk te werken aan de transitie naar datagedreven werken via het programma Inzicht en Impact. Met dit programma streven we naar het realiseren van een leer- en verbetercyclus binnen de keten, waarin inzichten betrouwbaar, vergelijkbaar en regionaal te benutten zijn. Hiermee wordt een collectief leervermogen opgebouwd, waardoor partners binnen de keten effectief kunnen sturen en de wendbaarheid van het gehele stelsel wordt versterkt. Het Hoogspecialistische jeugddomein vormt de eerste stap voor een bredere toepassing binnen Jeugd, Wmo en Maatschappelijke Zorg. We zijn gestart met twee actuele thema's binnen de Hoogspecialistische jeugdhulp: Jeugdhulp met verblijf, en duurzame uitstroom uit de Hoogspecialistische jeugdhulp. In 2025 is de voorbereidingsfase (onder andere bestaande uit een regiotour langs de gemeenten) afgesloten met een ketenbrede bijeenkomst. Ook zijn de eerste bouwstenen van de definitiefase gelegd, bestaande uit gesprekken met ervaringsdeskundige jongeren en ouders en ontwikkelsessies met de keten om de twee thema's te definiëren en doelen, inzichten en factoren hieraan te koppelen.
De eerste sessie met gemeenten om indicatoren en inzichten te koppelen heeft ook plaatsgehad. In het kader van de inkoop 2025 is door de gemeenteraden verzocht om een visie die ingaat op het spanningsveld tussen bewezen effectieve zorg en innovatieve zorg. De werkwijze die ontwikkeld is vanuit het project inzicht en impact zorgt dat aanbieders, gemeenten en ervaringsdeskundigen op basis van data in gesprek kunnen over de gewenste doelen. Op basis daarvan kan de afweging tussen bewezen effectieve zorg of innovatieve zorg beter onderbouwd gemaakt worden. 2.5.2 Geautomatiseerde data-aanlevering vanuit regiogemeenten De aanlevering van indicatie- en declaratiedata door de regiogemeenten is in 2025 geautomatiseerd. Waar deze data voorheen maandelijks handmatig werd aangeleverd, vindt de uitwisseling nu dagelijks automatisch plaats. Dit vermindert de foutgevoeligheid en bespaart tijd voor zowel gemeenten en GR JW. Daarnaast beschikt GR JW hierdoor continu over dezelfde actuele informatie als de gemeenten, wat de onderlinge samenwerking en mogelijkheid tot gezamenlijke sturing op data versterkt. Ter borging van de datakwaliteit zijn zowel bij de gemeenten als bij GR JW kwaliteitscontroles ingericht. 2.5.3 Uitbreiding datawarehouse ten behoeve van Gedeelde Zorg Samen met de gemeenten is het datawarehouse (DWH) van GR JW uitgebreid om Gedeelde Zorg te ondersteunen2.
Hiervoor is het DWH verrijkt met aanvullende gegevens als Vektisdata, wijkcodes en geboortejaar van cliënten. Daarbij is geborgd dat verwerking en gebruik van de data voldoen aan de AVG-wetgeving. GR JW stelt data beschikbaar aan Gedeelde Zorg, waarmee gezamenlijke analyses mogelijk worden en datagedreven samenwerking wordt versterkt.
2 Gedeelde Zorg is de samenwerking tussen verschillende partijen uit het zorgdomein. Via een convenant werken de gemeenten in Midden-
Holland samen met de partijen in Gedeelde Zorg,
11
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
2.5.4 Dashboard Er zijn diverse dashboards ontwikkeld om de beschikbare data gericht in te zetten voor monitoring en sturing. In oktober hebben we een interne evaluatie uitgevoerd naar het gebruik van de dashboards. Daaruit bleek dat de beschikbare functionaliteiten en inzichten nog onvoldoende werden benut, onder andere als gevolg van instroom van nieuwe medewerkers en hoge werkdruk. Vanaf het laatste kwartaal is hierop bijgestuurd door meer trainingen voor medewerkers te geven en structureel tijd vrij te maken. 2.5.5 Doorontwikkeling informatievoorziening Er zijn meerdere dashboards ontwikkeld om de beschikbare data gericht in te zetten voor sturing en monitoring. Zo is een dashboard ingericht dat inzicht geeft in naleving van de afspraken die sinds de nieuwe inkoop contractueel zijn vastgelegd. Een ander voorbeeld is de ontwikkeling van een eerste set KPIs voor de zorglandschapsteams die voorvloeien uit de regiovisie en kadernota. Ook worden de data besproken en afgestemd met de gemeenten. Dit heeft geleid tot meer eenduidigheid en minder ruis.
2.6 Bovenregionale samenwerking: Jeugdzorgplus en jeugdbescherming & jeugdreclassering 2.6.1 Jeugdzorgplus Voor Jeugdzorgplus zijn de tarieven verhoogd als gevolg van de nieuwe wet rechtspositie gesloten jeugdhulp, die vraagt om meer personele inzet bij de aanbieders. De regio heeft bij de staatssecretaris haar ongenoegen geuit over het feit dat gemeenten niet gecompenseerd worden voor rijksbeleid. Door afbouw van de jeugdzorgplus plekken zien we een toename van complexe problematiek binnen de open residentiële verblijfsplekken. Met aanbieders zijn gesprekken gevoerd over wat nodig is om de afbouw van plekken gelijk op te laten lopen met de opbouw van passende alternatieven. 2.6.2 Jeugdbescherming en jeugdreclassering De vier regios en Jeugdbescherming West hebben een bestuurlijk akkoord gesloten om de continuïteit van de jeugdbescherming te verbeteren. Een belangrijk onderdeel is de meerjarenaanpak. Hiermee wil de regio Zuidwest het aantal jeugdigen zonder vaste jeugdbeschermer verlagen. De regios en Jeugdbescherming West nemen samen verantwoordelijkheid voor acties die de doorstroom en uitstroom verbeteren, zodat er voldoende capaciteit ontstaat voor alle jeugdigen.
In het vierde kwartaal van 2025 zijn de eerste acties gestart: de invoering van het landelijk aanmeldformulier door de gecertificeerde instellingen en betrokken aanbieders, onderzoek naar een dekkend aanbod voor begeleide omgang en onderzoek naar manieren om het aantal Voorlopige Ondertoezichtstellingen te verlagen. De samenwerkingsafspraken tussen Holland-Rijnland, Midden-Holland en de Raad voor de Kinderbescherming zijn geactualiseerd, met als belangrijkste wijziging een nieuw proces voor nazorg aan jongeren die uit detentie komen. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over pupil- en tolkkosten. Naar aanleiding van de motie die de gemeenteraden bij het inkoopkader 2025 hebben we met de gecertificeerde instellingen (GIs) gesproken over vijf ontwikkelthemas: bejegening/ cliënttevredenheid, rechtsbescherming, datakwaliteit, ketensamenwerking & transitie en leren van wetenschappelijk onderzoek. Er zijn uitgebreide sessies over deze thema's gepland binnen de contractperiode 2025-2028. In 2025 is de focus gelegd op de thema's datakwaliteit en cliënttevredenheid/ bejegening. Om te blijven sturen op de contractafspraken over kwaliteit hebben we in 2025 vier bestuurlijke gesprekken gevoerd met de drie gecontracteerde GIs. Als GR JW ontvangen wij van de GIs periodiek hun cliënttevredenheidsonderzoek, waarin expliciet wordt gevraagd naar bejegening.
Eventueel noodzakelijke verbetering, is besproken in de contractmanagementgesprekken. Ten aanzien van dit thema zijn de cliëntenraden van de drie GI's uitgenodigd voor een interview met GR JW over de mate waarin zij worden betrokken bij beleidsvorming voor de organisatie. Een vertegenwoordiging van de
12
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
cliëntenraad van Jeugdbescherming West is hierop ingegaan, en is gesproken in het laatste kwartaal van 2025. Het verbeteren van de datakwaliteit bleek lastig. De GIs gebruiken verschillende definities en systemen, waardoor gegevens niet uniform werden aangeleverd. Informatie moest handmatig uit dossiers worden gehaald, wat de kans op fouten vergroot. De ontvangen gegevens gaven voldoende inzicht om te sturen, maar waren ongeschikt voor om de GIs te vergelijken. Daarom ontwikkelde GR JW eind 2025 zelf een dashboard. De GIs blijven wel rapporteren over klachten, calamiteiten en landelijke KPIs.
2.7 Jeugdbeschermingstafel GR JW organiseert de jeugdbeschermingstafel en zit deze voor. In 2025 daalde het aantal verzoeken tot onderzoek door de Raad van de Kinderbescherming verder, naar 46 (tegen 140 in 2019). De daling, die landelijk is, is moeilijk te duiden. De 46 verzoeken leidden 37 keer tot een Raadsonderzoek, zes keer tot uitstel van onderzoek en drie keer tot geen onderzoek. In het geval van uitgesteld onderzoek wordt na zes maanden aan de jeugdbeschermingstafel bekeken of de situatie van de jeugdige veilig genoeg is om van een onderzoek af te zien. Voor de in 2025 uitgestelde onderzoeken is dit nog niet duidelijk.
2.8 Samenwerking met het onderwijs GR JW is accounthouder van het overleg met de onderwijssamenwerkingsverbanden op het gebied van passend onderwijs. Het accounthouderschap betreft facilitering van regionale overleggen met gemeenten en samenwerkingsverbanden en het zijn van aanspreekpunt voor vraagstukken op het snijvlak van passend onderwijs en sociaal domein. De Ontwikkelagenda Passend Onderwijs is een Regionale Educatie Agenda op het snijvlak van sociaal domein en het passend onderwijs. De samenwerkingsverbanden en GR JW stellen de agenda jaarlijks vast. Naast de grote themas zorg in onderwijstijd en jeugdhulp op school (zie hoofdstuk 4) werkten in 2025 aan het instroomtraject voor de onderwijsopvangvoorziening voor leerlingen die niet regulier naar school kunnen. Aandacht voor contextgericht werken is geborgd in kaderstellende afspraken, er is een register opgesteld met de regionale afspraken met het onderwijsveld, en er is gesproken over de onderwijsvraagstukken die verbonden zijn aan de af- en ombouw van gesloten jeugdhulp.
13
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
3. Programma Maatschappelijke zorg 3.1 Inleiding GR JW is verantwoordelijk voor alle taken het gebied van maatschappelijke zorg, zoals opvang voor dakloze mensen, beschermd wonen, de vrouwenopvang, bemoeizorg en de aanpak van huiselijk geweld. De gemeente Gouda ontvangt van het rijk als centrumgemeente de middelen hiervoor. Bij de oprichting van GR JW is besloten dat Gouda deze middelen overdraagt, zodat de taken regionaal kunnen worden opgepakt. In het programma zijn het beleid, de uitvoering en de kosten van de voorzieningen opgenomen.
3.2 Wat hebben we gedaan? 3.2.1 Taken maatschappelijke zorg Dienstverlening Gouda Niet alle taken op het gebied van maatschappelijke zorg worden ook regionaal uitgevoerd. Een deel van de taken is door middel van een dienstverleningsovereenkomst belegd bij de gemeente Gouda. Zo stelt Gouda indicaties op voor beschermd wonen, coördineert de gemeente de plaatsingscommissies voor beschermd en beschut wonen en beheert de wachtlijsten. Op het terrein van de maatschappelijke opvang zorgt Gouda ervoor dat mensen zonder vaste woonsituatie toegang krijgen tot opvang en begeleiding. In 2025 is gebleken dat niet alle uit te voeren taken expliciet in de overeenkomst zijn opgenomen, bijvoorbeeld als het gaat om uitvoerend beleid en werkprocessen. Dit leidde er regelmatig toe dat beide partijen moesten zoeken naar de juiste rol- en taakverdeling. 3.2.2 Onderzoek voorzieningenniveau maatschappelijke opvang en beschermd wonen Begin 2025 is een onderzoek opgeleverd naar het benodigde voorzieningenniveau van de maatschappelijke opvang, beschermd wonen en vrouwenopvang. Doel was het ontwikkelen van scenarios om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen. De conclusie is dat er een voldoende breed pallet aan producten is. Passend bij wat inwoners nodig hebben en bij de visie herstellen doe je thuis en zo thuis mogelijk.
Er is wel sprake van druk op de instroom, en van stagnatie van de uitstroom uit voorzieningen, onder meer door een tekort aan passende woonplekken. Als er geen ruimte komt in het aantal woonplekken, blijft de druk hoog om het aantal intramurale plekken uit te breiden, met stijgende kosten als gevolg. Daarnaast zorgt indexatie van kosten zonder indexering van de doeluitkeringen ervoor dat het budget jaarlijks verder uitgehold wordt. Vooralsnog worden geen tekorten voorzien op de meerjarenbegroting. Voor de lange termijn is het advies om te investeren in meer woonplekken voor de doelgroep. Dit advies is meegegeven voor het opstellen van de woon-zorgvisie en bijbehorend afsprakenkader. 3.2.3 Beschermd wonen In 2025 kregen 146 cliënten een deel van of het hele jaar beschermd wonen, 102 beschut wonen en 47 beschermd wonen geleverd als dagbesteding binnen of buiten de regio. 71 cliënten kregen Gewoon Thuis begeleiding. Van het sinds 2025 nieuwe product Gewoon Thuis Intensief dat plaatsing in Beschermd Wonen moet voorkomen is slechts één keer gebruik gemaakt. Dit komt omdat deze cliënten vaak in niet passende woonsituaties verkeren. Gemiddeld boden de gecontracteerde zorgaanbieders in 2025 96 plekken beschermd wonen, inclusief een uitbreiding met 11 plekken in Gouda vanaf mei. Aan het eind van het jaar waren 100 plekken beschikbaar.
De geringe stijging komt doordat cliënten die een Wlz-indicatie krijgen niet verhuizen, de plek wordt alleen anders gefinancierd. Daarnaast werden gemiddeld 7 losse plekken gecontracteerd. De wachttijd tot plaatsing was gemiddeld 343 dagen. De gemiddelde verblijfsduur in beschermd wonen tot uitstroom nam toe van 901 dagen in 2024 naar 1015 in 2025. In 2025 zijn 17 woningen minder dan
14
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
afgesproken geleverd (51 in plaats van 68) in het kader van de regeling Huisvesting Bijzondere Doelgroepen. Voor beschut wonen hadden de gecontracteerde zorgaanbieders gemiddeld 68 plekken beschikbaar. Dit is inclusief een uitbreiding met 14 plekken in Krimpenerwaard vanaf mei, wat leidde tot 78 plekken totaal aan het eind van het jaar. Daarnaast werden er gemiddeld 2 losse plekken gecontracteerd. De wachttijd tot plaatsing was in 2025 gemiddeld 358 dagen. De gemiddelde verblijfsduur voor beschut wonen tot uitstroom nam toe van 528 naar 552 dagen. In 2025 stonden gemiddeld 30 mensen op de wachtlijst voor beschermd wonen en ook 30 voor beschut wonen. Van de cliënten op de wachtlijst voor beschermd wonen, kregen er 66 een vorm van overbruggingszorg, die uit de middelen van beschermd wonen zijn vergoed. 3.2.4 Maatschappelijke opvang Belangrijk onderdeel van de maatschappelijke opvang is de opvang van dakloze mensen. In 2025 hadden we een crisisopvang met 21 plekken met 24-uurs-opvang voor dak- en thuisloze mensen, een herstartvoorziening met 16 reguliere plekken, 10 extra herstartplekken (tot mei 2025 aan de Thijsselaan en van mei tot november in het Kompas; daarna is deze afdeling gesloten ten behoeve van de winteropvang) en een jongerenopvang met 12 reguliere plekken.
Bij de herstartvoorziening ligt de focus op woonvaardigheden en het stabiliseren van de situatie op alle leefgebieden. In 2025 hebben we stappen gezet in de ontwikkeling van Van Dak naar Dak, het regionale actieplan voor de aanpak van dakloosheid. De ambitie is dat iedereen in onze regio een huis of een zo thuis mogelijke oplossing heeft in 2030. Om dat te halen, werken we aan het maximaal voorkomen van dakloosheid. Als iemand toch dakloos wordt, zorgen we dat deze persoon zo snel mogelijk een eigen stabiele woonplek heeft. In 2025 hebben we onder andere input opgehaald bij de vijf gemeenten en partijen als woningcorporaties, Kernkracht en zorgaanbieders. Met hen hebben we de themas uitgewerkt en geprioriteerd. In 2021 is onze regio gestart met een pilot Wonen Eerst voor de doelgroep met de meest complexe zorgvraag, vanaf 27 jaar, waarbij het gebruikelijke traject naar een stabiele en duurzame woonplek tot drie keer toe niet is gelukt. Deze succesvolle pilot is inmiddels omgezet in bestaand beleid. GR JW organiseert de winteropvang. Voor seizoen 24-25 waren 12 plekken beschikbaar bij extreem weer (winterkouderegeling). Daarnaast waren gedurende de gehele winter 12 plekken beschikbaar. Ongeacht de weersomstandigheden. De permanente openstelling was nieuw in het seizoen 24-25. Veelal dak- en thuisloze arbeidsmigranten maakten hier gebruik van.
De hotelkosten (in de begroting onder overige kosten opgenomen) zijn hoger dan begroot. In 2025 zijn gezinnen opgevangen in hotels, omdat in de regio geen gezinsopvang meer is (die maakte plaats voor de winteropvang). Ook personen waarvoor geen passend aanbod was, zoals jongeren met complexe problematiek, zijn in hotel geplaatst. Bestaande voorzieningen bieden voor hen geen uitkomst. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor deelname aan de vierde ETHOS telling. Dit is een zogenaamde point-in-time' meting waarbij alle organisaties die in aanraking komen met mensen in een situatie van dak- en thuisloosheid een vragenlijst over hen invullen. Hierdoor krijgen we in de regio een beter beeld van het aantal mensen in een situatie van dak- en thuisloosheid en van hun kenmerken. De ketenpartners Bemoeizorg, die samenwerken via het Meldpunt Zorg en Overlast (HECHT), zijn in onze regio GGZ Rivierduinen, Brijder Parnassia, Humanitas DMH en Leger des Heils (Veldwerk). Omdat GGZ Rivierduinen in 2025 kampte met capaciteitsproblemen en omdat de GGZ-problematiek onder (verslaafde) zorgmijders is toegenomen heeft Brijder een extra beschikking ontvangen eind 2025 om zorgcontinuïteit te garanderen. Ook bij Veldwerk is een toename van bemoeizorg-casuïstiek dit jaar. Hier staat tegenover dat er vanuit GGZ Rivierduinen een gedeeltelijke terugvordering gedaan wordt.
15
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
3.2.5 Huiselijk geweld en vrouwenopvang We hebben gewerkt aan uitvoering van de regiovisie Geweld thuis samen aanpakken. Om het taboe op praten over geweld te doorbreken, is lokaal aandacht gevraagd voor het onderwerp en aangesloten bij landelijke campagnes als Orange the World. De bekendheid van het Centrum Seksueel Geweld is vergroot met de theatervoorstelling Durf te Zien. De grotere bekendheid zorgde mede voor structurele overbezetting bij de opvang. In 2025 zijn 42 volwassenen en 38 kinderen op alternatieve plekken opgevangen, zoals hotels en vakantiehuisjes. De bezettingsgraad van de 16 opvangplekken was 114%. Het tekort aan plekken is een landelijk probleem. In juli 2025 is één van de opgevangen vrouwen vermoord door haar ex-partner. Na deze verschrikkelijke gebeurtenis is een veiligheidsscan gemaakt, en kregen bewoners en medewerkers ondersteuning. De moord leidde tot meer hulpvragen, ook aan het Centrum voor Seksueel Geweld. Dat kreeg 87 telefoontjes uit de regio, 33 aanmeldingen en 51 consulten, 10-40% meer dan in 2024. In 2025 zijn vier ervaringsdeskundigen opgeleid die nu aan de slag zijn in de vrouwenopvang, twee in Gouda en twee in Leiden, als onderdeel van structurele inzet van ervaringsdeskundigheid op dit thema. In onze regio startte in 2024 een pilot om een nieuwe werkwijze te toetsen voor de Wet Tijdelijk Huisverbod.
De pilot is in 25 gestopt, de ervaringen worden meegenomen in de doorontwikkeling. 3.2.6 Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming We nemen deel aan het landelijk overleg Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Dat viel stil door wisselend Rijksbeleid. GR JW neemt het standpunt van de gemeenten mee in elk relevant overleg met de VNG. We juichen de beweging toe, maar missen financiële en juridische verankering.
16
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
3.3 Wat heeft het gekost? Programma Maatschappelijke Zorg (x 1.000)
Begroting 2025
Realisatie 2025
Realisatie vs Begroting
Lasten Primaire taken Personeel Kosten Beschermd Wonen Kosten Maatschappelijke Opvang Kosten Vrouwenopvang Gemeentelijke dienstverlening Overige kosten
539 13.077 6.164 2.716 1.485 100
517 11.786 5.997 2.521 1.478 303
22 1.291 167 195 7 -203
80 80
106 106
-26 -26
24.240
22.814
1.425
Rijksbijdragen Doorberekening aan gemeenten Overige baten
23.913 328
24.368 63 291
456 63 -37
Totaal Baten
24.240
24.722
482
Saldo baten en lasten
-
1.908
1.908
Reserve mutaties Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves
-
-8.170 -
-8.170 -
Resultaat
-
-6.262
-6.262
Overhead Personeel Gemeentelijke dienstverlening Totaal lasten Baten
Beschermd Wonen: het overschot komt deels door een ruim opgestelde begroting, waarbij enkele aannames niet uitkwamen. Er was een extra aanbieder verwacht, die afzag van deelname. Ook werd gerekend op groei van plekken bij Larazorg die niet is gerealiseerd. Er was wèl uitbreiding: 10 plekken beschermd wonen in Gouda en 14 voor beschut wonen in Krimpenerwaard. Dit leidde nauwelijks tot extra ZIN-plekken, omdat bestaande beschermd wonen plekken zijn omgezet naar Wlz of jeugdhulp. Maatschappelijke Opvang: de hogere uitgaven binnen de maatschappelijke opvang worden veroorzaakt door subsidies. Er is extra subsidie verstrekt voor gezinsbegeleiding (ruim 100.000), er is beveiliging bij de winteropvang ingezet en de subsidie voor de verhuizing van tien opvangplekken was hoger dan begroot. De verwachting is dat de daadwerkelijke subsidie-uitgaven in 2025 lager uitvallen. Dit wordt duidelijk bij de afrekening in voorjaar 2026. Zo zijn er minder woningen ingezet voor Wonen Eerst (4 in plaats van 10) en is de uitbreiding bij de Reling pas per 1 mei 2025 gerealiseerd. Vrouwenopvang: De verstrekte subsidies op dit onderdeel zijn lager uitgevallen. Onder andere door een verschuiving van de begeleide omgangsregeling naar de SPUK-IZA (zie hoofdstuk 5) en lagere uitgaven voor het Project Samen Veilig Opgroeien toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
De landelijke beweging stagneerde mede door onduidelijk beleid vanuit de drie betrokken ministeries. Overige kosten: door een tekort aan opvangplekken en in sommige gevallen door te complexe problematiek is binnen de maatschappelijke opvang gebruikgemaakt van hotelopvang. Om inzicht te
17
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
houden in deze kosten zijn ze opgenomen onder de post overige. De hotelkosten zijn gestegen doordat gemiddeld vijf gezinnen in een hotel verbleven. Deze gezinnen verbleven eerder in de winteropvang. Rijksbijdragen: wij hebben rijksbijdragen ontvangen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en brede aanpak dakloosheid. In de begroting is geen rekening gehouden met indexatie. Ook hebben we vanuit de septembercirculaire 80.000 meer ontvangen. Overige baten: op de begroting van de maatschappelijke zorg is sprake van een overschot van ruim 1,9 miljoen. Dit komt deels door hogere baten dan begroot. Naast hogere rijksbijdragen zijn ook de overige baten toegenomen, vooral door terugvorderingen van subsidies uit eerdere jaren ( 340.000). Het gaat om subsidies die zijn verstrekt aan Rivierduinen, Kwintes, Leger des Heils en Lelie Zorggroep, waarvan de uiteindelijke uitgaven lager uitvielen dan begroot.
18
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
4. Programma regionaal zorgaanbod 4.1 Inleiding In het programma regionaal zorgaanbod zijn de uitgaven aan voorzieningen opgenomen die regionaal gefinancierd worden omdat kosten niet herleidbaar zijn naar een individuele cliënt. Het gaat om voorzieningen waar bijvoorbeeld voor beschikbaarheid betaald wordt zoals bij de crisisdienst, maar ook om pilots en projecten die nog niet structureel ingekocht worden. Dit zijn directe zorgkosten. Daarnaast zijn er indirecte zorgkosten die regionaal betaald worden zoals consultatie en advies.
4.2 Wat hebben we gedaan? Directe zorgkosten Aanbod
Omschrijving
Bereik
Jeugdondersteuning op School (JOS)
JOS betreft hulp waarvan de verwachting is dat door deze inzet geen verder traject of individuele voorziening nodig is. Het betreft verlening van individuele preventieve jeugdhulp, maximaal 50 uur per jeugdige. In samenwerking met het schoolondersteuningsteam van de desbetreffende school en mentor/docenten. JOS levert ook consultatie en advies aan docenten/mentoren, waardoor toekomstige jeugdhulp minder dan wel korter duurt.
JOS is op 13 scholen voor voortgezet onderwijs in MiddenHolland. In 2025 is een evaluatie uitgevoerd waaruit bleek dat in de periode 2022-2024 1.028 JOStrajecten zijn afgerond. 70% van de trajecten stopt als de doelen zijn behaald. 22% is afgerond met deels behaalde doelen. Bij 8% worden doelen niet behaald. Op basis van de evaluatie heeft het bestuur besloten om JOS te continueren voor de periode 20262031.
In 2025 zijn Kwadraad en de Vluchtheuvel geselecteerd als uitvoeringspartijen voor JOS in de periode 2026-2031. Crisisdienst jeugd GGZ Midden Holland
De crisisdienst jeugd GGZ is 24/7 bereikbaar, met een team van psychiaters, psychologen en psychiatrisch verpleegkundigen. Doelgroep zijn jeugdigen die zich op grond van psychiatrische problematiek in een situatie bevinden waarin gevaar dreigt voor henzelf en/of de omgeving en waarin direct of op korte termijn zorg benodigd is. Bij de crisisdienst hoort ook de coördinatie van de spoedzorg, de zorgaanvragen GGZ waarvoor snel een behandeltraject nodig is.
In 2025 waren er 32 crisisbeoordelingen binnen en 25 buiten kantoortijd.
In 2025 is Rivierduinen als nieuwe uitvoerende geselecteerd. Zij hebben met ingang van 1 januari 2026 de taken overgenomen van Parnassia. De crisisdiensttaken buiten kantoortijden waren in april 25 al overgedragen. De Break
19
Doel is structurele uithuisplaatsing voorkomen. Kinderen gaan tijdelijk uit huis en komen z.s.m. terug. Zorgaanbieders werken samen zodat gezinnen en kinderen de juiste hulp krijgen en we uithuisplaatsing voorkomen daar dit eigenlijk altijd zeer invasief en schadelijk is.
In 2025 stroomden16 jongeren in bij de Break. 10 trajecten zijn afgerond, 5 jongeren gingen terug naar huis. Een aantal trajecten telt dubbel mee, conform de overeenkomst. Het doel van 75% bezetting is bereikt.
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
De Reling/ uitbreiding
De Reling heeft uitgebreid met 5 zelfstandige plekken waar jongeren van 18 tot 27 één tot maximaal twee jaar kunnen wonen, om ze te helpen richting zelfstandigheid.
De 5 extra woonplekken/ kamers zijn beschikbaar vanaf mei 2025.
Crisisplekken verblijf
Lumpsumfinanciering voor beschikbaarheid van twee bedden voor crisissituaties.
17 jeugdigen waarvan 1 buitenregionale plaatsing met een gemiddelde duur van 31 dagen.
PAST
Ambulant alternatief voor uithuisplaatsing. Vanuit diverse expertises wordt hulp aan gezinnen met complexe problematiek geboden om verergering en uithuisplaatsing te voorkomen.
Het bereik van PAST is nog onbekend i.v.m. onvolledige administratieve verwerking van toewijzingen.
Mockingbird
Mockingbird is een nieuwe vorm van pleegzorg, waarbij pleeggezinnen gekoppeld worden. Door een steunend netwerk op te bouwen, waarbij ruimte is om kinderen op te vangen en te laten logeren wanneer nodig, blijft de draagkracht en draaglast beter in balans. Pleegouders houden hun rol langer vol en pleegkinderen kunnen langer in hun pleeggezin blijven wonen. Met het initiatief Mockingbird heeft GR JW de finale gehaald van de Gemeente Delers competitie.
Er zijn twee constellaties in de regio Midden-Holland waarbij de mogelijkheid er is om uit te breiden. Er is een voorstel in de maak om Mockingbird structureel in te bedden in het zorglandschap.
Aanbod
Toelichting
Bereik
Consultatie en advies gecertificeerde instellingen
Het betreft inzet voor ondersteuning van lokale teams. De kosten worden achteraf verrekend op basis van daadwerkelijke inzet.
Alleen JB West heeft in 2025 advies en consultatie geleverd aan de gemeenten. Voor Gouda wekelijks 4 uur, voor de andere vier gemeenten wekelijks 2. De inzet is tussentijds geëvalueerd en passend bevonden.
Verwijstafel hoogspecialistisch/ ECCJ
In 2025 heeft het Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ) uitvoering gegeven aan het Expertiseteam Complexe Casuïstiek (ECCJ; ook wel de verwijstafel hoogspecialistische jeugdhulp). ECZ zat de het overleg voor, coördineerde en bemiddelde zorg bij complexe casuïstiek. De gemeenten kenbaar de kosten niet in verhouding te vinden met het effect. Binnen het contract was geen ruimte voor procesverbetering, daarom is de overeenkomst eind 25 gestopt en heeft GR JW organisatie van het RET overgenomen.
In 2025 zijn 112 vragen gesteld aan ECZ. Dit zijn zowel korte vragen naar informatie als vragen waarvoor consultatie en advies nodig was. In 2025 zijn 13 cases besproken in een ECCJ-bespreking, een daling ten opzichte van 2024. Dit komt onder andere doordat veel vragen buiten een ECCJ-bespreking opgepakt werden.
Vergoeding verwijstafels
Vergoeding aan aanbieders voor deelname aan de verwijstafel hoog-specialistische jeugdhulp (ECCJ).
11 hoogspecialistische aanbieders droegen actief bij aan de Expertisetafel Complexe Casuistiek.
Indirecte zorgkosten
20
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
Consultatie en Advies
Inzet van enkele specialistische aanbieders voor niet-casusgebonden consultatie.
1 aanbieder heeft 295 uur aan Consultatie en advies geleverd.
Cliëntenparticipatie
Uitgaven aan Kernkracht voor ondersteuning cliëntenraden (O)GGZ en adviesraden van gemeenten en zorginstellingen, en coördinatie. In de begroting ontbraken de cliëntenraden.
46 cliëntenraden in de regio krijgen ondersteuning. Er zijn ook zes radenoverleggen georganiseerd, waarvan twee met gemeenten.
JeugdMATCH
De verwachting was dat de verplichting tot Het systeem Jeugdmatch is jeugdmatch uit de wet geschrapt zou worden. Dit beschikbaar geweest voor de regio is uitgesteld en wordt op z'n vroegst 2028. Midden Holland.
Tolkkosten
Het vergoeden van tolkkosten vindt plaats op basis van feitelijk gebruik.
Het aantal keren dat een tolk is ingezet is nu nog niet bekend.
4.3 Wat heeft het gekost
De uitgaven op het programma regionaal zorgaanbod laten een positief saldo zien van 1,1 miljoen. De helft is ontstaan doordat in de begroting niet gerekend was met een bijdrage vanuit het BovenRegionale Expertise Netwerk. Dit was een eenmalige bijdrage van resterende middelen uit 2024 die in 25 ingezet konden worden voor financiering van regionale expertise teams (verwijstafel hoogspecialistisch/ ECCJ). Tevens is het resterende deel van de transformatiemiddelen jeugd uit 2024 niet in de begroting opgenomen; dit betreft een bedrag van € 108.000. Ook zien we een aantal onderbestedingen op de post kosten zorgaanbieders. Dit betreft: • Een onderbesteding op De Break van 350.000 vanwege een lagere bezetting dan begroot. • Een onderbesteding op consult en advies voor complexe casuïstiek van 95.000. • Een onderbesteding op consult en advies door Jeugdbescherming West, bedoeld om het aantal (dure) jeugdbeschermingsmaatregelen terug te dringen.
21
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
5. Programma integraal zorgakkoord 5.1 Inleiding Het Integraal zorgakkoord (IZA) is een in 2022 gesloten overeenkomst tussen het ministerie van VWS en een groot aantal zorgpartijen dat erop gericht is om de zorg in Nederland toegankelijk en betaalbaar te houden. Centraal staan daarbij passende zorg, preventie, regionale samenwerking en digitale gegevensuitwisseling. De rijksoverheid heeft met het oog hierop landelijk 2,8 miljard euro beschikbaar gesteld voor de periode 2023-2027. In onze regio is in 2025 1,9 miljoen besteed aan de uitvoering van het integraal zorgakkoord vanuit de SPUK-IZA. Een deel daarvan is besteed aan het opbouwen en versterken van het team dat verantwoordelijk is voor die uitvoering. Gedurende het jaar bleek, mede door de omvang en complexiteit van de werkzaamheden, dat extra inzet noodzakelijk was. Binnen de middelen van de SPUK IZA is hiervoor ruimte gevonden. Hierdoor hoefden de IZA Transformatiemiddelen nog niet te worden aangesproken (zie hoofdstuk 6), en kan de daadwerkelijke uitrol van de ketenaanpakken in 2026 met optimale personeelsinzet starten.
5.2 Wat hebben we gedaan? In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan het Integraal Zorgakkoord (IZA). We investeerden in de samenwerking met de geprefereerde zorgverzekeraar (in onze regio VGZ) en het samenwerkingsconsortium Gedeelde Zorg (GZ). Met deze organisaties stemmen we voortdurend af om de SPUK-IZA te kunnen verantwoorden (het akkoord van de zorgverzekeraar is daarbij noodzakelijk). Er is ingezet op het realiseren van vier ketenaanpakken: Valpreventie, Samen naar Gezond Gewicht, Kansrijke Start en Welzijn op Recept. We brengen samenwerkende partijen in kaart en helpen waar deze elkaar onvoldoende vinden. Ook zetten we in op samenwerkingen tussen verschillende expertises, van zorg, welzijn en sociaal domein. Op die manier ontvangt de inwoner betere zorg. Twee derde van de SPUK IZA gelden is geïnvesteerd in coördinatie regionaal én lokaal, met alle samenwerkende expertises, en het realiseren van samenwerkingsverbanden. Welzijn op Recept heeft enige vertraging opgelopen door uitval van personeel. Vervanging is geregeld, maar het tempo van implementatie is dermate hoog dat de vertraging niet is ingehaald. Vooralsnog heeft dit geen consequenties voor de verantwoording van de middelen richting het Rijk door de afstemming vanuit GR JW met de zorgverzekeraar op dit punt.
Vanuit het regiobeeld dat is opgesteld in 2024 zijn drie programmalijnen uitgerold: complexe scheidingen, mentale gezondheid, en mantelzorg. Voor complexe scheidingen is het scheidingsplein.nl gesubsidieerd. Deze website had 13.850 bezoekers vanuit onze regio. Ook is subsidie verstrekt aan Villa Pinedo, voor online steun, ouderbijeenkomsten en beroepskrachtbijeenkomsten geweest. En er is subsidie verstrekt aan Humanitas voor Begeleide Omgangsregeling (BOR), het omgangshuis en scheidingsbuddy's. Vanuit de programmalijn mentale gezondheid is ondersteuning gekomen vanuit het Leontienhuis en is ingezet op een actieplan suïcidepreventie voor de vijf gemeenten. Vanuit de programmalijn mantelzorg zijn rondom de Dag van de Mantelzorger ruim 115.000 kaarten huis-aan-huis verspreid als bewustwordings-campagne en om mantelzorgers te informeren waar zij terecht kunnen met vragen in hun situatie. Aanvullend op de programmalijn complexe scheidingen hebben we met behulp van een kleine aanvullende subsidie gebruik kunnen maken van het Ondersteuningsteam Zorg voor Jeugd (OZJ). Zij hebben in het najaar, in het kader van aanpak wachttijden, casusanalyses uitgevoerd waarbij sprake was van een complexe scheiding. Hieruit zijn drie Rode Draden geformuleerd voor doorontwikkeling in de regio: 1) dynamiek begrenzen, 2) systemisch kijken en 3) samenwerken vanuit één gedeelde visie.
22
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo
In 2025 is ingezet op het versterken en vormgeven van een regionale preventieve infrastructuur met lokale (gemeentelijke) kleur en positieve gezondheid. Een integrale organisatie van de acute zorg, netwerkzorg dichtbij de inwoner en het voorkomen van zorg, behoren tot de doelstellingen. Door het organiseren van laagdrempelige steunpunten in de regio zoals het Leontienhuis en het Herstelhuis hebben en houden wij oog voor inwoners met mentale gezondheidsproblemen.
5.3 Wat heeft het gekost?
Het grootste verschil zit in de hogere personeelskosten. Extra inzet op het omvangrijke en ambitieuze programma was hard nodig, maar kan worden betaald uit de andere posten op de begroting, die minder of helemaal niet zijn ingezet.
23
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Jaarverslag GR JW 2025 Voorlopige jaarstukken gemeenschappelijke regeling jeugd en Wmo