Bijlage 2 F 747 Jaarstukken 2023 van Regio Midden-Holland E24.002295
Tekst van het document
™ lllllll I II III III III III
Regio Midden-Holland
E24.002295 / 29/04/2024 Gemeente Zuidplas
Postbus 305 2800 AH GOUDA www.regiomiddenholland.nl
Gemeente Zuidplas T.a.v. de leden van de gemeenteraad Postbus 100 2910 AC Nieuwerkerk aan den IJssel
Datum 25 april 2024 Uw kenmerk Contactpersoon H.E. Postema Ons kenmerk 047-MH Telefoonnummer (0182) 588 686 Bijlage(n) diverse E-mailadres hpostema@regiomiddenholland.nl
Onderwerp Aanbieden jaarrekening 2023
Geachte leden van de gemeenteraad,
Op grond van artikel 34b van de wet gemeenschappelijke regelingen doen wij u hierbij ter kennisname de jaarrekening 2023 van de regio Midden-Holland toekomen.
De jaarrekening 2023 sluit op een positief resultaat. Aan het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld het positieve resultaat toe te voegen aan de reserve aanvullende middelen uitvoerende capaciteit bestuurlijke programma's.
Door Publieke Sector Accountants (PSA) is een goedkeurende controleverklaring afgegeven. De formele vaststelling van deze jaarrekening is voorzien in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 3 juli 2024.
Met vriendelijke groet, de secretaris.
mr. drs. H.E. Postema Bijlage(n): -jaarrekening 2023 -controleverklaring
Regio Midden-Holland Jaarstukken 2023
Versienummer: 1,0
Dagelijks Bestuur 3 april 2024 Algemeen Bestuur 3 juli 2024
Datum: 1 april 2024
Postbus 305 2800 AH GOUDA www.regiomiddenholland.nl
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
1 van 58
Regio Midden-Holland Productnummer Omschrijving Status_______ Datum_______ Opdrachtgever Opgesteld door
Jaarstukken Regio Midden-Holland 2023_______ Ter vaststelling Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2024 1 april 2024_____________________________ Algemeen Bestuur_______________________ M. de Heide
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
2 van 58
Inhoudsopgave 1
Voorwoord
5
2
Rekening in één oogopslag...................................................
.8
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2023...........................
8
2.2
Resultaatbestemming....................................................
9
Jaarverslag...........................................................................
11
Programma Regio Midden-Holland................................
11
3.1.1
Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt
11
3.1.2
Programma Verkeer en Vervoer............................
12
3.1.31
Programma Ruimte en Wonen...............................
17
3.1.4
Programma Duurzaamheid...................................
19
3.1.51
Cultuur............................................................
20
3.1.6i
Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost?.......
21
3.1.7
Algemene dekkingsmiddelen..................................................
21
Paragrafen.....................................................................................
22
3.2.1
Lokale Heffingen.....................................................................
22
3.2.2:
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing.............................
22
3.2.3I
Onderhoud Kapitaalgoederen.................................................
24
3.2.4
Financiering............................................................................
25
3.2.5i
Bedrijfsvoering.........................................................................
27
3.2.6I
Openbaarheid..........................................................................
29
3.2.7’
Verbonden Partijen.................................................................
29
Jaarrekening..........................................................................................
30
4.1
Balans Regio Midden-Holland per 31 december 2023....................
30
4.2
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling........................
32
4.2.1
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
32
4.2.2:
Vaste activa............................................................................
32
4.2.3
Vlottende activa
33
4.2.4
Voorzieningen..
33
4.2.5
Vaste schulden
33
4.2.6
Vlottende passiva....................................................
34
4.2.7
Waarderingsgrondslagen WNT................................
34
4.2.8
Grondslagen voorde rechtmatigheidsverantwoording
34
3
3.1
3.2
4
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
3 van 58
Toelichting op de balans
35
Activa.......................................
35
4.3
4.3.1
Materiele vaste activa
35
4.3.2
Vlottende activa
35
Passiva
38
4.3.3
Vaste passiva
38
4.3.4I
Vlottende passiva....................................
39
4.3.5i
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
40
Overzicht van baten en lasten.........................
41
4.4
4.4.1
Overzicht van baten en lasten
42
4.4.2
Verschillenanalyse overzicht van baten en lasten
43
4.4.3
Onvoorzien........................................................
45
4.4.4
Incidentele baten en lasten
45
4.4.5
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
46
4.4.6
Taakvelden.......................................................
48
4.4.7
EMU-saldo
48
4.4.8
Verantwoording rechtmatigheid....
49
4.4.9
Wet Normering Topinkomens.......
51
5
Vaststelling jaarstukken 2023......................
53
6
Controleverklaring......................................
54
Bijlagen
.........................................................
55
Bijlage 1 Inwonersbijdrage 2023 per gemeente
56
Bijlage 2 Staat van reserves 2023...................
57
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
4 van 58
1
Voorwoord
Midden-Holland: de regio midden in de Randstad
De Regio Midden-Holland is een afspiegeling van Nederland in het klein. Kenmerkend is onze diversiteit, ons polderlandschap en het feit dat alles nabij is. Dat is de kracht van onze regio, hierdoor kunnen inwoners van de ene gemeente gebruik maken van voorzieningen in een andere gemeente. Werken aan eigen leefbaarheid versterkt de leefbaarheid van de gehele regio en andersom. Het dagelijks bestuur, de bestuurlijke tafels, de klankbordgroep van raadsleden en de colleges hebben in 2021 het positioneringsdocument ‘Midden-Holland; de regio midden in de Randstad’ opgesteld. Dit document is gericht op het formuleren van de strategische positie van regio Midden-Holland. Hierin worden tien prioritaire issues geïdentificeerd, gekoppeld aan drie thema’s; Groeigebied, Bereikbaarheid en Economische vitaliteit. Deze thema’s komen mede voort uit eerder ontwikkelde agenda’s en visies, zoals de Regionale Economische visie; de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit, de Regionale Agenda Wonen en het Regionaal Verkeer en Vervoersplan.
Naar aanleiding van bezoek van het college van Gedeputeerde Staten aan regio Midden-Holland is in 2022 met een bijdrage van de provincie gestart met een onderzoek naar de bestuurlijk regionale ecosystemen in regio Midden-Holland (Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem (BRE) Midden-Holland). Dit onderzoek is uitgevoerd door bureau Berenschot in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen. De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat regio Midden-Holland er goed voor staat, maar tegelijkertijd ook voor een kantelpunt staat. Het onderzoek geeft aan dat het belangrijk is om stappen te maken in onze samenwerking. De eerste stap is om te werken aan ons gezamenlijk verhaal - het Verhaal van Midden-Holland - hiermee richten wij onze samenwerking. Verder bevestigt het onderzoek de constateringen van het algemeen bestuur en de tafelvoorzitters over de capaciteitsknelpunten. Op basis van de inhoudelijke opgaven, georganiseerde randvoorwaarden en het draagvlak voor samenwerking is het, volgens de onderzoekers, nü het moment (kantelpunt) om aanvullende capaciteit in te zetten om meer concrete resultaten te behalen. Aan gemeenteraden is in 2023 gevraagd om een zienswijze uit te brengen op een incidentele begrotingswijziging voor 2024 hierover waarmee de slagkracht van de regio MiddenHolland kan worden verstevigd.
In aanloop naar de verkiezingen voor Provinciale Staten in 2023 organiseerde de regio MiddenHolland, in samenwerking met de Chocoladefabriek/Bibliotheek van Gouda, op 13 maart hét provinciale regiodebat in de provincie Zuid-Holland. Het verkiezingsdebat werd goed bezocht en was nadrukkelijk bedoeld om inwoners en ondernemers uit de regio met lijsttrekkers in gesprek te laten gaan. Thomas van Zijl (BNR) presenteerde het debat met en tussen diverse lijsttrekkers over actuele regionale en provinciale thema’s; • Wonen en Ruimte (Energietransitie, bodemdaling, woningbouw en asiel- en spreidingsbeleid); • Economie en duurzame groei (werkgelegenheid, MKB, bedrijfshuisvesting, innovatie); • Bereikbaarheid en mobiliteit in de regio (OV, auto, fiets). Ook is tijdens de formatie een film meegegeven met de belangrijkste punten vanuit onze regio voor de onderhandelaars van de provinciale partijen.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
S van 58
In 2023 zijn diverse bijeenkomsten voor raadsleden en bestuurders georganiseerd over de regionale samenwerking. • Op 25 mei organiseerde de regio een collegeconferentie. Aansluitend vond in de avond een bijeenkomst plaats voor gemeenteraadsleden en Statenleden woonachtig in Midden-Holland. Onderwerp van gesprek tijdens beide bijeenkomsten was het eindrapport Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem (BRE) Midden-Holland. • Op 7 september vond een raadsledenavond met motiemarkt plaats over inkoop Jeugd/ Wmo. • En op 28 september was er een raadsledenavond over het Regionale Energie Strategie programma zon op veld. • Op 6 december vond een collegebijeenkomst plaats met een terugblik op resultaten van 2023 en een korte vooruitblik met tafelvoorzitters. • Op 14 december vond een digitale informatiebijeenkomst plaats voor raads- en commissieleden. De voorzitters van de bestuurlijke tafels gaven online een update van de belangrijkste ontwikkelingen. Ook was er een toelichting over NOVEX-gebied Groene Hart. In 2022 is gestart met de bestuurlijke overlegdagen. Op deze netwerkmiddag vergaderen zoveel mogelijk bestuurlijke tafels van onze regionale samenwerking. Dit geeft ook ruimte voor onderlinge ontmoeting, het bespreken van dwarsverbanden tussen de bestuurlijke tafels en het presenteren van een plenair thema. In 2023 waren er twee bestuurlijke overlegdagen op 16 maart en op 12 oktober.
De plenaire thema’s waren het NOVEX-gebied Groene Hart en respectievelijk de ontwikkeling van het Middengebied Zuidplaspolder / Vijfde Dorp.
Deze jaarrekening richt zich op de verantwoording van de regionale budgetten, gerelateerd aan de begroting. In de regionale netwerksamenwerking wordt meer gerealiseerd dan alleen deze financiële verantwoording beschrijft. Budgetten van projecten die volgen uit regionale ambities en/of visies en agenda's van de bestuurlijke tafels waaraan een gemeente deelneemt, worden verantwoord in financiële stukken van de betreffende gemeente. Financieel hebben we een positief resultaat van € 204.443,-. Naast het feit dat wij ook in 2023 doelmatig omgingen met de beschikbare middelen, ligt de verklaring omtrent het positieve resultaat onder andere in het feit dat: bij het door Regio Midden-Holland gefinancierde project “MKB deal / Triple Helix” (ad. € 140.000,-) een onderbesteding van in totaal € 73.595,- is gerealiseerd. Dit bedrag is als vordering op de balans opgenomen en in de algemene middelen vrijgevallen, de budgetten van vier bestuurlijke tafels een budgetonderschrijding hebben gerealiseerd. In goedkeuring van het algemeen bestuur d.d. 17 januari 2024 wordt het niet bestede reguliere jaarbudget 2023 (ad. € 52.988,-) van de bestuurlijke tafels naar het begrotingsjaar 2024 overgeheveld.
Het overgehevelde budget zal tezamen met het reguliere jaarbudget worden ingezet om de voorgestelde doelen en verplichtingen te kunnen financieren. de budgetten van de apparaatskosten en doorberekende kosten een budgetonderschrijding van respectievelijk € 19.000,- en € 15.900,- hebben gerealiseerd. er in 2023 een rente resultaat van ruim € 39.500,- is gerealiseerd waar in de programmabegroting geen rekening mee is gehouden, maar waarvoor in de managementrapportage een begrotingswijziging van € 30.000,- is opgenomen. Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
6 van 58
Een uitgebreide toelichting op de baten en de lasten wordt weergegeven in hoofdstuk 4.4.
In hoofdstuk 2.2 is de voorgestelde resultaatbestemming weergegeven. Ook in 2023 hebben we nadrukkelijk gekeken naar de rechtmatige besteding van middelen. Het oordeel daarover is tot uitdrukking gekomen in de goedkeurende accountantsverklaring. Voor de totale verantwoording per programma verwijzen we u naar hoofdstuk 3.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
7 van 58
2
Rekening in één oogopslag
2.1
Resultaat Regio Midden-Holland 2023
We sluiten het jaar 2023 met een positief resultaat van € 204.443,- Dit exploitatieresultaat is per kostensoort als volgt opgebouwd:
Regio Midden-Holland KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten
Totaal Baten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten ___________ Projectlasten________ Totaal Lasten__________________ Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve_________________ Resultaat
2023 Realisatie Begroting -439.062 -439.062 -39.653 -30.000 -595.430 -762.000 -1.074.145 -1.231.062 16.691 16.500 50.592 69.000 273.168 455.707 61.672 77.572 762.000 595.430 997.552 1.380.779 -76.593 149.717 -127.850 -179.707 -204.443 -29.990
NB In alle overzichten worden de baten weergegeven met een negatief bedrag en de lasten met een positief bedrag
Voor een compleet overzicht van de lasten en baten wordt verwezen naar hoofdstuk 6 overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
8 van 53
2.2
Resultaatbestemming
Wij Stellen u voor om het positieve resultaat van € 204.443,- aan de bestemmingsreserves toe te voegen.
Ter dekking van de benodigde aanvullende capaciteit, voor de uitvoering van de door de bestuurlijke programma’s voorgenomen projecten, wordt € 203.312,- aan bestemmingsreserve “Aanvullende capaciteit uitvoering van de bestuurlijke programma’s” toegevoegd. Met betrekking tot de bestemmingsreserves van de bestuurlijke tafels wordt € 1.130,55 aan de bestemmingsreserves toegevoegd. Met deze toevoeging is het niet bestede jaarbudget 2023 van de bestuurlijke tafels in 2024 beschikbaar.
De mutatie in de bestemmingsreserve van de bestuurlijke tafels betreft de op 4 oktober 2023 door het algemeen bestuur vastgestelde Management Rapportage. Aangezien de gerealiseerde kosten uit de bestemmingsreserve onttrokken zijn, sluit het restant van de bestemmingsreserve aan met de budgetoverheveling waarover het Algemeen bestuur op 17 januari 2024 is geïnformeerd. Op basis van de huidige bestuurlijke afspraak hebben de bestuurlijke tafels éénmalig de mogelijkheid om het niet bestede jaarbudget naar het nieuwe begrotingsjaar over te hevelen. Indien het saldo van de budgetoverheveling binnen de periode van een jaar niet besteed is, zal het saldo in de algemene middelen vrijvallen. Om de bestuurlijke tafels de gelegenheid te geven om het beschikbare budget optimaal te benutten is de afspraak om de kosten in eerste instantie ten laste van de bestemmingsreserve te brengen en vervolgens het reguliere budget 2023 wordt uitgeput. Het resterende saldo van het reguliere jaarbudget komt op basis van de bestuurlijke afspraak in aanmerkingen voor een budgetoverheveling. Met betrekking tot het begrotingsjaar 2024 is afgesproken dat er in totaal € 52.988,- vanuit het boekjaar 2023 voor de bestuurlijke programma’s beschikbaar blijft, dit betreft het saldo van het niet bestede reguliere programmabudget 2023.
Omdat boekhoudkundig in eerste instantie het reguliere jaarbudget 2023 is uitgeput en vervolgens de onttrekking uit de bestemmingsreserve hebben plaatsgevonden lijkt de budgetoverheveling beperkt. Met deze saldering wordt alleen onderstaande budgetoverheveling in het voorstel resultaatbestemming opgenomen.
Op basis van bovenstaande toelichting bedraagt de mutatie in de bestemmingsreserve € 1.131,- en heeft betrekking op het volgende programma: 1. Programma Duurzaamheid; a. Een budgetoverheveling van € 1.131,- van het jaar 2023 naar 2024.
De saldi van de budgetoverheveling zal aan de reeds bestaande bestemmingsreserve worden toegevoegd. In de onderstaande tabel (kolom Resultaat 2023) staat exact aangegeven hoe het volledige resultaat bestemd is.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
9 van 58
De algemene reserve en de bestemmingsreserves na resultaatbestemming, zoals voorgesteld aan het Algemeen Bestuur, zien er dan als volgt uit: Reserves Regio Midden-Holland
Stand 31.12-2023 voor bestemming
Resultaat 2023
Uitkering
Bestemming
Stand 31-12-2023 na bestemming
Algemene reserve - Algemene reserve
100.000
o
o
o
100.000
Subtotaal algemene reserve
100.000
0
0
0
100.000
o 30.077 18.679 18.600 14,579 141.629
0 0 0 0 0 0 203.312
0 0 0 0 0 0 203.312
o o o o o o o
88.972 30.077 18.679 18.600 14.579 344.941
0
1.131
1.131
0
1.131
Subtotaal bestemminqsreserves
312.536
204.443
204.443
0
516.979
Totaal
412.536
204.443
204.443
0
616.979
Bestemmingsreserves - Bestemmingsreserve Regionale Agenda Wonen - Bestemmingsreserve Programmaondersteuning en - Bestemmingsreserve Verkeer Algemeen - Bestemmingsreserve Economie, Onderwijs en - Bestemmingsreserve Ruimte en Wonen - Bestemmingsreserve Verkeer en Vervoer - Bestemmingsreserve Aanvullende capaciteit uitvoering van bestuurlijke programma's - Bestemmingsreserve Duurzaamheid
88.972
Bedragen x € 1,-
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
10 van 58
o
3
Jaarverslag
De programma’s in de begroting 2023 op hoofdlijnen vormen de basis voor de verantwoording voor het jaar 2023. In deze jaarrekening hebben we een financiële toelichting per programma opgenomen. In hoofdstuk 3.1 wordt het programma Regio Midden-Holland uitgesplitst in een viertal inhoudelijke bestuurlijke programma’s die vanuit de gemeenschappelijke regeling voor de deelnemende gemeenten gecoördineerd worden. Per bestuurlijk programma wordt aangegeven wat bereikt is in relatie tot de voornemens uit de begroting.
3.1
Programma Regio Midden-Holland
Organisatorisch wordt gewerkt vanuit het principe van de netwerkorganisatie. Uitgangspunt hierbij is dat de ondersteuning van de regionale strategische programma’s vanuit de gemeenten in onderling overleg wordt geregeld. Elke gemeente levert naar rato ambtelijke inzet op één van de vier inhoudelijke bestuurlijke overleggen. Cultuur wordt als extra te behartigen onderwerp regionaal opgepakt en organiseert zich inmiddels steeds meer als bestuurlijk overleg. Iedere gemeente levert ook een voorzitter van één van deze bestuurlijke overleggen. Het Regionaal Platform functioneert als inhoudelijk strategisch overleg waar de inhoud van de programma’s samenkomt, onderlinge afstemming tussen programma’s plaatsvindt en de lobby strategie van de regio wordt vastgesteld. Voor de regionale taken binnen het Sociaal Domein vormt met ingang van 2022 de samenwerkingsovereenkomst Jeugd en Wmo 2022-2024 de basis voor uitvoering van de gemeenschappelijke taken. Het Sociaal Domein is met ingang van 2023 geen apart programma meer binnen de begroting en komt om die reden niet terug in deze verantwoording. Wel wordt nog samengewerkt in relatie tot andere tafels, bijvoorbeeld als het gaat over Wonen en Zorg.
3.1.1
Programma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt
Wat wilden we bereiken? • Wij willen een sterke, veelkleurige economische regio zijn, waar ruimte is voor innovatie en economische groei. • Wij willen dat de economie in Midden-Holland een aantrekkelijke en duidelijke positie inneemt ten opzichte van de aangrenzende stedelijke regio’s. • Wij willen een passend economisch profiel voor de regio waar partijen uit de triple helix zich verbonden mee voelen. • Wij willen een verbetering van de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt. • Wij gaan uit van een intensieve samenwerking met externe partners in het triple helixoverleg, met gemeenten en andere partners waarbij de flexibiliteit van de netwerksamenwerking leidend is. • Wij willen de kwaliteiten van de economie versterken met een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening die ruimte biedt aan flexibiliteit, transformatie en vernieuwing. • Wij willen de kracht van Midden-Holland actief uitdragen binnen en buiten de regio. • Wij willen versterking van de netwerk- en lobbykracht vanuit de samenwerking Economie, Onderwijs, Arbeidsmarkt Midden-Holland bij bovenregionale overheden en netwerken.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
11 van 58
Wat is er gerealiseerd? Wij hebben ingespeeld op de Statenverkiezingen 2023 door contacten te leggen met (nieuwe) Statenleden en gedeputeerde Ruimte en gedeputeerde Economie. Wij hebben de ruimtelijk-economische belangen behartigd in gesprekken met de gedeputeerde Economie. Wij hebben deelgenomen aan bovenregionale overleggen over Economie, Onderwijs, Arbeidsmarkt. Wij hebben de ruimtelijk-economische belangen behartigd bij het opstellen van de regionale zienswijzen op ontwerp-wijzigingen provinciaal omgevingsbeleid en zijn hierover in samenwerking met het programma Ruimte met de provincie in gesprek gegaan. Wij hebben de ruimtelijk-economische aspecten ingebracht in de regionale Ambitieagenda Midden-Holland als bijdrage aan de ruimtelijke puzzel van de provincie. Wij hebben strategische inbreng geleverd bij de verkenning naar een regiodeal MiddenHolland. Wij hebben de kwalitatieve regionale bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland opgesteld. Wij hebben de kwalitatieve regionale bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland vastgesteld en met aanvaarding door Gedeputeerde Staten afgerond. Wij hebben een uitvoeringsplan ter realisatie van de regionale bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland vastgesteld. Wij hebben deelgenomen aan de actualisering van de provinciale behoefteraming kantoren.
Wij hebben besloten tot actualisering van de regionale kantorenstrategie Midden-Holland 2019. Wij hebben de uitvoering van de MKB-projecten uit de Innovatieagenda gefaciliteerd. Wij hebben met werkbezoeken ingezet op verbetering van de verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en economie. Wij hebben ons bij andere regio’s extern georiënteerd op effectieve samenwerking en vervolg van de innovatieagenda. Wij hebben verbindingen gelegd met aanpalende beleidsterreinen, in het bijzonder ruimte, duurzaamheid en verkeer en vervoer. Wat heeft het gekost? Voor de uitvoering van de activiteiten in 2023 was een budget beschikbaar van € 169.306,waarvan € 150.627,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2023 hebben betrekking op: • De projectmatige kosten MKB deal “Uitvoeringsagenda Triple Helixoverleg”. • De projectmatige kosten “Regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie MiddenHolland”. 3.1.2
Programma Verkeer en Vervoer
In 2017 is het Regionaal Verkeer- en Vervoerplan (RWP) van Regio Midden-Holland door alle raden voor 10 jaar vastgesteld. Dit plan is in goede samenwerking met andere overheden en brede participatie van stakeholders opgesteld. Het RWP geeft invulling aan het programma verkeer en vervoer van de regio. Afgesproken was dat het uitvoeringsprogramma van het RWP om de 3 a 4 jaar zou worden geactualiseerd. Deze actualisatie is in december 2021 afgerond met de vaststelling van Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
12 van 58
het geactualiseerde uitvoeringsprogramma Regionaal Verkeer- en Vervoerplan / Regionaal Mobiliteitsprogramma (RWP! RMP) door de colleges van B en W en het dagelijks bestuur van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. In het bestuurlijk overleg Verkeer en Vervoer van oktober 2023 is ter bevordering van de uitvoerbaarheid besloten om logische combinaties aan te brengen van projecten. Resulterend in een overzichtelijk aantal van 22 projecten. Wat wilden we bereiken? Vertrekkend vanuit een inventarisatie van trends en ontwikkelingen is onze ambitie op het gebied van mobiliteit voor de regio Midden-Holland gericht op de transitie naar een duurzaam mobiliteitssysteem en kan als volgt worden samengevat; een concurrerende, leefbare en innoverende regio, met schoon en energiezuinig vervoer.
Als antwoord op de hoofdopgaven zijn in het RWP tien speerpunten (A t/m J) voor beleid benoemd: A. Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer optimaal benutten. B. Economische bereikbaarheid voor goederen garanderen langs kwaliteitsnetwerken. C. Doorstroming rond brugopeningen voor auto en scheepvaart. D. Stimuleren OV-gebruik en ketenmobiliteit van en naar grote(re) steden. E. OV in buitengebied borgen, faciliteren kleinschalig collectief vervoer. F. Afmaken van het kwaliteitsnetwerk veilige fietsroutes. G. Bevorderen van de veiligheid op recreatieve wandel- en fietsnetwerken. H. Minimaliseren conflict tussen zwaar (landbouw-)verkeer en zwakkere verkeersdeelnemers. I. Flexibel en duurzaam reisgedrag bevorderen door gebruik van ICT en nieuwe technologie. J. Bevorderen van deelgebruik van mobiliteitsvoorzieningen.
In het geactualiseerde uitvoeringsprogramma behouden we deze tien speerpunten. Wel zijn daar voor het thema duurzaamheid nog twee speerpunten (K en L) aan toegevoegd, vanuit de (nieuwe) opgaven die er liggen naar aanleiding van het Klimaatakkoord en Schone Lucht Akkoord; K. Stimuleren van fietsen, lopen, OV-gebruik en deelmobiliteit door fysieke- en gedragsmaatregelen. L. Stimuleren schone mobiliteit door versnellen van zero emissie tank- en laadinfrastructuur.
Deze vormen samen met de genoemde speerpunten voor het RWP de uitgangspunten voor het geactualiseerde RWP-uitvoeringsprogramma! Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) 2022 en verder. Wat is er gerealiseerd? In het uitvoeringsprogramma staat beschreven wat de regio Midden-Holland de aankomende jaren concreet gaat doen om uitvoering te geven aan het realiseren van de opgaven uit het RWP. De 12 speerpunten zijn gekoppeld aan 22 concrete projecten in het uitvoeringsprogramma. Per project is steeds aangegeven of sprake is van lobby, samenwerking of uitvoering.
In het kader van het speerpunt “Doorstroming hoofdroutes voor regionaal autoverkeer optimaal benutten” hebben we het volgende gedaan: • Lobby bij Rijk en Provincie ten behoeve van RWP-project “Vervolg Al 2 Gouda-Utrecht met realisatie directe verbinding A12/N11 in westelijke richting (Bodegravenboog)”: Dit onderwerp verloopt via twee sporen op zowel de tafel Beter Bereikbaar Gouwe als via het MIRT traject A12.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
13 van 58
In juni informeerde de gedeputeerde de gemeenten over de herprioritering van rijksprojecten (MIRT). In de brief werd gemeld dat gezien de status van de Bodegravenboog, geen realisatie voorzien wordt op voorzienbare termijn. De status zijnde dat de Bodegravenboog geen onderdeel uitmaakt van het MIRT projectenboek en de brief van de minister d.d. 17 maart 2023 waarin gemeld wordt dat het rijk de prioriteit legt op instandhoudingsprojecten. De provincie heeft in haar coalitieakkoord het volgende daarover opgenomen: “Het veranderend rijksbeleid voor infrastructuur met de focus op beheer en onderhoud heeft de Bodegravenboog binnen het programma Beter Bereikbaar Gouwe verder uit beeld gebracht. We laten de ambitie om het betreffende gebied beter bereikbaar te maken niet los. Wij zetten onze middelen anders in. De provincie richt zich nu op de realisatie van het fiets- en waterprogramma uit het maatregelenpakket.” Begin 2024 zal een vervolgonderzoek starten over hoe de aansluiting N11 en A12 kan worden verbeterd. Het vervolgonderzoek bestaat uit meerdere onderdelen, te weten: ontwerp van ontbrekende aansluiting, verbeteren van de fietsverbinding en mogelijke optimalisaties aan de N459. Met inzicht in al deze onderdelen kan een tot een gefaseerde aanpak worden overgegaan.
Met de partners binnen de samenwerking Beter Bereikbaar Gouwe wordt de gezamenlijke inzet en lobby verder afgestemd. • Lobby bij rijk en belangenvertegenwoordiging bij MIRT-planuitwerking ten behoeve van RWP-project “Verbreding A20 Nieuwerkerk aan den IJssel - Gouwe aquaduct: monitoring Planuitwerking MIRT”: Een schriftelijke consultatie van de BAG A20 heeft plaatsgehad ten behoeve van besluitvorming door de minister over de optimalisatie van het voorkeursalternatief. Verder is onze zorg over de voortgang van het project A20 doorgegeven aan de provincie toen herprioritering van een aantal rijksprojecten aan de orde was. De verbreding van de A20 viel niet onder de lijst van wegen- en vaarwegenprojecten die door minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat gepauzeerd worden. In het BO MIRT van november 2023 is door gedeputeerde en minister besproken dat zij in gesprek treden zodra de eerste resultaten van het stikstofonderzoek voor de A20 Nieuwerkerk a/d IJssel - knooppunt Gouwe (de benodigde stikstofruimte voor dit project en het verkrijgen daarvan) beschikbaar zijn. In de afweging worden ook de projecteffecten op het onderliggend wegennet (onder andere N219/N457) meegenomen.
• Lobby bij onder andere rijk en provincie en ten behoeve van RWP-project “N210 Algeracorridor: ontsluiting Krimpenerwaard richting Rotterdamse regio verbeteren”: in het BO MIRT van 10 november 2022 is het besluit genomen om het voorgenomen voorkeursalternatief vast te stellen gericht op maximale benutting van de bestaande wegcapaciteit van de Algerabrug met een extra autorijstrook op de Algeraweg in Noordelijke richting, een ongelijkvloerse oplossing bij Capelseplein. Daarnaast wordt nader onderzoek gedaan naar een verbinding voor langzaam verkeer over de Hollandse IJssel en optimalisaties aan de bestaande fietsroute over de Algerabrug. Verder vonden er kortetermijnmaatregelen plaats, variërend van het verbeteren van fietsroutes tot onderzoek naar de openingstijden van de brug, als onderdeel van het gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MOVE). In juni 2023 is in de Krimpenerwaard een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor het optimaliseren van bestaande bushaltes langs de N210. Daarbij is onderzocht hoe de veiligheid van de reizigers kan worden verbeterd en welke voorzieningen uitgebreid en/of verbeterd kunnen worden. Onder meer onder invloed van de coronapandemie is besloten om niet te richten op één vervangende P+R-locatie, maar om Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
14 van 58
de hub-functie van 6 haltes op te waarderen, tegelijk met de door de provincie voorziene opwaardering van de bushaltes. Omdat de aanpassingen grotendeels op provinciaal grondgebied liggen, is afgesproken dat de provincie Zuid-Holland trekker wordt van dit project.
Inzet op thema’s die een bijdrage vormen aan een of meer speerpunten, bijvoorbeeld het stimuleren van OV-gebruik en ketenmobiliteit of flexibel reisgedrag: Vervolgonderzoek station/transferium Gouweknoop, RWP-project “Ontwikkeling station Gouweknoop en P+R”: het vervolgonderzoek op de eerdere quickscan van Movares uit 2020 is eind 2023 afgerond. Met het onderzoek hebben de gemeenten Zuidplas en Gouda breed willen kijken naar de mogelijkheden in het gebied voor ontsluiting in relatie tot een OV-hub. De presentatie van de resultaten zal begin 2024 plaatsvinden, waarna de lobby zich daarop kan gaan richten. Aanbesteding concessie Zuid-Holland Noord (ZHN), in afstemming met de Stuurgroep Aanbesteding ZHN: In de periode februari-mei 2023 vond de beoordeling plaats van de inschrijvingen. De winnaar van de aanbesteding is bekend: vanaf eind 2024 mag Qbuzz B.V. 13 jaar het busvervoer in de regio Zuid-Holland Noord uitvoeren. Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben de concessie op 4 juli verleend. Het bedieningsniveau in de concessie zal in december 2024, uitgedrukt in dienstregelingsuren, ongeveer terugkeren op het niveau van vóór de coronapandemie. De bussen die gaan rijden zullen volledig uitstootvrij zijn.
Advies in Concessie Zuid-Holland Noord voor het openbaar busvervoer en de treindienst Alphen aan den Rijn - Gouda over onder andere de dienstregeling, in de Stuurgroep ZuidHolland Noord en de Stuurgroep Treindienst Alphen aan den Rijn - Gouda. In de stuurgroep ZHN is de dienstverlening voor 2024 besproken. Arriva gaat zijn laatste jaar van de concessie in, de noodconcessie loopt eind 2024 af. De nieuwe concessie is in de zomer van 2023 definitief gegund aan Qbuzz. Het aantal dienstregelingsuren bus was ongeveer 90% ten opzichte van pre corona 2019. Landsdelige OV- en Spoortafel: gemeente Gouda heeft namens de regio gereageerd op de adviesaanvraag van de NS inzake de dienstregeling 2024. Een werkgroep OV en Ketenmobiliteit is ingesteld om de afstemming en uitvoering te bevorderen. De werkgroep richt zich op de consequenties van de nieuwe busconcessie Zuid-Holland Noord. Ook andere onderwerpen op het vlak van ketenmobiliteit en OV zullen als ze relevant zijn geagendeerd worden. RWP-project 4 “Snelfietsroutes! doorfietsroutes”: o Snelfietspad Gouda-Rotterdam: is in ontwikkeling. Er wordt ook gekeken naar de ambitieroute. o Onderzoek snelfietspad Rotterdam-Lekkerkerk, samenhang met maatregelen Algeracorridor. o Snelfietspaden Gouda-Bodegraven en Gouda-Alphen aan den Rijn: worden in Beter Bereikbaar Gouwe verband verder uitgewerkt.
Opstart nieuwe projecten en voortgang reguliere trajecten en processen: • RWP-project “Beter Bereikbaar Gouwe”. De studie Beter Bereikbaar Gouwe is globaal samen te vatten in vier hoofdpunten, te weten: Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
15 van 58
Uitvoeren van maatregelen op de Gouwe waardoor de vaarveiligheid verder toeneemt. Uitvoeren van fietsmaatregelen waardoor veiligheid en bereikbaarheid van OV-locaties verbeterd wordt. 3. Ambitie aansluiting N11 en A12 hoger op de politieke agenda krijgen. 4. Afronden van de aanvullende studies “onderdoorgang Hazerswoude-Dorp” en “drie oeverbindingen met de bijbehorende tracés in Boskoop (Noord, Midden en Zuid)”. Ad.3 De provincie meldt in zijn coalitieakkoord dat het veranderend rijksbeleid voor infrastructuur, met de focus op beheer en onderhoud, de Bodegravenboog binnen het programma Beter Bereikbaar Gouwe verder uit beeld heeft gebracht. De provincie laat de ambitie om het betreffende gebied beter bereikbaar te maken niet los. Begin 2024 zal een vervolgonderzoek starten over hoe de aansluiting N11 en A12 kan worden verbeterd. Het vervolgonderzoek bestaat uit meerdere onderdelen, te weten: ontwerp van ontbrekende aansluiting, verbeteren van de fietsverbinding en mogelijke optimalisaties aan de N459. Met inzicht in al deze onderdelen kan een tot een gefaseerde aanpak worden overgegaan. • Entameren en stimuleren van activiteiten uit het Regionaal Actieprogramma verkeersveiligheid 2022-2024: De nadruk in dit programma ligt op een integrale aanpak van gedrag, infra en handhaving. Risicosturing is daarbij het sturingsinstrumentarium.
Voor de uitvoering van het regionaal uitvoeringsprogramma in de periode 2022-2024 is onder de noemer gedragsbeïnvloeding door Regio Midden-Holland 707.625 euro subsidie toegekend in het kader van de Subsidieregeling Mobiliteit Provincie Zuid-Holland. De gemeenten hebben in aanvulling op de regionale inzet ook subsidie toegekend gekregen voor de uitvoering van projecten op lokaal niveau met een omvang van 249.972 euro. In totaal wordt tijdens de driejarige programmaperiode in lokaal en regionaal verband daarmee voor een bedrag van 1.427.419 euro aan gedragsbeïnvloedingsprojecten gerealiseerd, waarvan 957.597 euro (ruim 213e deel) subsidie van de provincie betreft. In 2023 heeft inzet plaatsgevonden voor diverse regionale en lokale activiteiten uit het actieprogramma zoals School op Seef en Totally Traffic. • Voordracht voor subsidie regionale verkeer- en vervoerprojecten vanuit de Subsidieregeling Mobiliteit (SRM) van Provincie Zuid-Holland. Namens de regiowegbeheerders gaat het om 1,2 miljoen euro, met de regionale gebiedsagenda mobiliteit als onderlegger: Doel van de regionale gebiedsagenda mobiliteit is om te komen tot een integrale gebiedsaanpak op het vlak van mobiliteit (onder andere. OV, infra, fiets). Duurzaam Veilig is daar ook onderdeel van.
• Duurzame mobiliteit: in 2023 is gewerkt aan de opbouw van de activiteiten op het vlak van duurzame mobiliteit, in lijn met het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP). Een werkgroep duurzame mobiliteit is opgericht om de afstemming van beleid en de uitvoering van projecten en activiteiten op het vlak van duurzame mobiliteit te bevorderen. Door het bestuurlijk overleg Verkeer en Vervoer is besloten tot de inzet van 1 fte aan extra projectcapaciteit om te kunnen werken aan de wensen op het vlak van duurzame mobiliteit. Het bestuurlijk overleg wil daarnaast een integraal beleidskader deelmobiliteit opstellen voor de regio. • Laadinfrastructuur: de regio participeert in de Regionale Aanpak Laadinfrastructuur Zuid west (RAL). De provincie Zuid-Holland is recent een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met het Rijk aangegaan voor de Regionale Aanpak Laadinfrastructuur. Per regio komt er 0,5 fte beschikbaar voor een regiovertegenwoordiger. Gouda als centrumgemeente 1. 2.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
16 van 58
vertegenwoordigt de regio al in de RAL en zal de vertegenwoordiger faciliteren voor de regio. • Lobby in diverse bovenregionale overlegverbanden, zoals voor OV in de komende decennia in landsdelige OV- en Spoortafels.
Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijk overleg Verkeer en Vervoer had in 2023 een totaal budget beschikbaar van € 63.715,waarvan € 49.136,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2023 hebben betrekking op: Kosten voor inhuur coördinator uitvoering regionaal mobiliteitsprogramma Kosten voor het opstellen van een monitoringsrapportage RWP Kosten voor het begeleiden van de werkgroep duurzame mobiliteit Kosten voor het landelijke reizigers onderzoek
3.1.3
Programma Ruimte en Wonen
Wat wilden we bereiken? Wij willen een vitale regio zijn, waar ruimte is voor innovatie, een goed functionerende woningmarkt op lokaal en regionaal niveau en ruimte voor economische groei. Wij willen een ontwikkelingsgerichte ruimtelijke ordening met aandacht voor (OV-) bereikbaarheid. Wij willen de kwaliteiten van de woonmilieus in verschillende delen van de regio versterken waarbij er ruimte is voor flexibiliteit en bewegingsruimte binnen gedeelde kaders. Wij willen het aanbod op de woningmarkt doen aansluiten bij de behoefte en bijdragen aan de verstedelijkingsopgave. We gaan daarbij uit van grotere betrokkenheid van externe partners, gemeenten en gemeenteraden in de netwerksamenwerking. Dit biedt ruimte om snel op onvoorziene kansen en ontwikkelingen in te spelen. Wij leveren strategische inbreng vanuit de regio in omgevingsvisies van provincie en Rijk in het kader van de Omgevingswet. De Agenda Verstedelijking en Mobiliteit dragen we actief uit binnen en buiten de regio. Wij willen inspelen op klimaatverandering door bevorderen van maatregelen op het gebied van ruimtelijke adaptatie. Het vraagstuk rondom “slappe bodem” en bodemdaling brengen we op een nationaal niveau onder de aandacht en we benutten de kansen die slappe bodem biedt.
Wat is er gerealiseerd? Wij hebben gelobbyd voor (co-)financiering van projecten aan de hand van het investeringsadvies Agenda Verstedelijking en Mobiliteit. Wij hebben bijgedragen aan de verstedelijkingsstrategie en groeiagenda Zuid-Holland. Wij hebben ingespeeld op de Statenverkiezingen 2023 door contacten te leggen met (nieuwe) Statenleden en gedeputeerden Ruimte en Wonen. Wij hebben deelgenomen aan bovenregionale overleggen over ruimte, wonen en verstedelijking. Wij hebben deelgenomen aan het NOVEX-gebied Groene Hart. Wij hebben zienswijzen ingediend op gewijzigd provinciaal omgevingsbeleid en zijn hierover in gesprek gegaan. Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
17 van 58
• Wij hebben ingespeeld op de ruimtelijke puzzel van de provincie met de Ambitieagenda Midden-Holland en zijn hierover in gesprek gegaan met Provincie Zuid-Holland. • Wij hebben een reactie opgesteld en ingediend op het Ontwikkelperspectief Groene Hart en zijn hierover in gesprek gegaan met Programmabureau Groene Hart. • Wij hebben de werkregio ruimtelijke adaptatie Midden-Holland gefaciliteerd met werksessies en bestuurlijk overleg. Dit doen we in het kader van het Deltaprogramma. • Wij hebben een subsidieaanvraag ingediend in het kader van de impulsregeling ruimtelijke adaptatie. • Wij hebben het regionaal woningbouwprogramma geactualiseerd. • Wij hebben afspraken gemaakt over opgaven en ambities voor de woningmarkt door ondertekening van de regionale realisatieagenda Midden-Holland. • Wij hebben regionale woondealtafels georganiseerd en zijn hierover in gesprek gegaan met de provincie en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. • Wij hebben deelgenomen aan bovenregionaal overleg over de regionale realisatieagenda woningbouw. • Wij hebben een plan opgesteld voor afspraken over opvang van asielzoekers, ter uitvoering van afspraken in de Provinciale Regietafel Asielzoekers. • Wij hebben gecoördineerde inbreng en belangenbehartiging in de provinciale regietafel duurzame opvang asielzoekers georganiseerd.
• Wij hebben uitvoering gegeven aan de regionale realisatieagenda woningbouw door het inrichten van diverse nieuwe overleggen met corporaties en ontwikkelaars. • Wij hebben een subsidieaanvraag ingediend in het kader van de regionale versnellingstafel woningbouw Midden-Holland. • Wij hebben een startnotitie opgesteld voor een regionale woonzorgvisie, in samenwerking met het Sociaal Domein. • Wij hebben verbindingen gelegd met aanpalende beleidsterreinen: duurzaamheid, verkeer/vervoer en economie, onderwijs, arbeidsmarkt, klimaatadaptatie en bodemdaling. • Het Platform Slappe Bodem* en Regio Deal bodemdaling Groene Hart zijn benut om kennis en ervaringen rondom bodemdaling te delen; kennis te ontwikkelen en het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen in Gouda te realiseren. Via het Platform Slappe Bodem wordt het vraagstuk rondom “slappe bodem” en bodemdaling blijvend bij zowel de gemeentelijke, waterschaps-, provinciale als landelijke politiek onder de aandacht gebracht.
Wat heeft het gekost? Het bestuurlijk overleg Ruimte en Wonen had in 2023 een totaal budget beschikbaar van € 81.686,waarvan € 63.086,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2023 hebben betrekking op: • De projectmatige kosten “Regionale woonzorgvisie Regio Midden-Holland”. • De projectmatige kosten “Ondersteuning 3® subsidieaanvraag impulsregeling”. • De projectmatige kosten “Agenda Verstedelijking en Mobiliteit” * Platform Slappe Bodem Is een netwerksamenwerking van de gemeenten In Midden-Holland, gemeenten buiten MiddenHolland, waterschappen en provincies. Het Platform Slappe Bodem heeft een eigen overlegstructuur, bestuur en eigen
financiering op basis van het Strategische Agenda Platform Slappe Bodem 2020-2024. Het Platform Slappe Bodem wordt gefaciliteerd door de regio Midden-Holland.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
18 van 58
3.1.4
Programma Duurzaamheid
Wat wilden we bereiken? Op basis van de begroting 2023 waren de activiteiten van het programma Duurzaamheid gericht op de punten: • Overkoepelende doelstellingen: o Wij willen integraal samenwerken met relevante stakeholders en andere vakgebieden aan gezamenlijke ambities om te verduurzamen. o Wij willen duurzaamheid in de regio aanjagen.
• Opgavegerichte doelstellingen: o Wij willen kennis en best-practices uitwisselen over de transitievisie warmte, het Schone lucht akkoord en andere duurzame ontwikkelingen waar elke gemeente mee te maken heeft. o Wij zetten ons in voor de ontwikkeling van duurzame energie in de regio voor zover dit niet in andere processen is geborgd. o Wij willen circulair ondernemen stimuleren en circulair handelen in onze eigen gemeentelijke organisaties borgen. o Wij willen bedrijven ondersteunen in hun wettelijke en bovenwettelijke verduurzamingsopgave, met name op het gebied van energiebesparing en duurzame energie opwek. o Wij willen biodiversiteit stimuleren, indien hier landelijk meer prioriteit aan gegeven gaat worden. o Wij willen inzicht hebben in de mogelijkheden om verduurzaming te financieren. Wat is er gerealiseerd? Om integraal samen te werken met relevante stakeholders en andere vakgebieden aan gezamenlijke ambities om te verduurzamen, hebben wij tijdens elke vergadering van het bestuurlijk overleg Duurzaamheid een externe locatie bezocht en rondleidingen gekregen om kennis op te doen en te netwerken.
Om biodiversiteit te stimuleren hebben we: • Een regionale kansenkaart biodiversiteit opgesteld. • Een keer per maand komt de werkgroep biodiversiteit bij elkaar om onder andere kennis te delen. • Externe locaties bezocht waar maatregelen om de biodiversiteit te vergroten zijn uitgevoerd. Om ons in te zetten op de ontwikkeling van duurzame energie in de regio hebben wij een gecombineerd overleg met het bestuurlijk overleg Ruimte over het proces en de inhoud van de Regionale Energie Strategie. Om kennis en best-practices uit te wisselen, hebben we gewerkt aan: • Kennisuitwisseling over de transitievisie warmte (uitvoering door de ODMH). • Kennisuitwisseling over circulaire economie (uitvoering door de ODMH). • Samenwerking in de regionale energiestrategie (RES), de werkgroepen met de ODMH en Groene Hart Werkt! en deelname aan het Schone Lucht Akkoord. Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
19 van 58
Wat heeft het gekost voor de regio? Het bestuurlijke overleg Duurzaamheid had in 2023 een totaal budget beschikbaar van € 45.000,waarvan € 43.869,- is besteed. De gerealiseerde kosten 2023 hebben betrekking op: • Kosten voor het samenstellen van een biodiversiteiten kansenkaart.
3.1.5
Cultuur
Wat wilden we bereiken? • Cultuureducatie bevorderen en op de agenda houden binnen het primair onderwijs, de culturele instellingen en de gemeenten. • Het hebben van een zo breed mogelijk cultuurpalet in de regio Midden-Holland, afgestemd op de behoeften van het onderwijs en het aanbod van de culturele instellingen. • Via het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit met elkaar werken aan het stimuleren, verbreden en verankeren van cultuuronderwijs op basisscholen. Met als doel om kinderen te laten profiteren van goed cultuuronderwijs waarin ze plezier hebben en belangrijke vaardigheden opdoen. De speerpunten zijn bepaald in het gezamenlijke projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je Kijk!’, behorend bij de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. • Verbinding tussen de vijf gemeenten realiseren via onderwerpen zoals een culturele belevingsroute Midden-Holland, deelname aan de subsidieregeling Samen Cultuurmaken en het vaststellen van regionale speerpunten. Wat is er gerealiseerd? Cultuureducatie bevorderen en de deelname aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit: • Evalueren van de deelname aan de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit met de deelnemende gemeenten en het Fonds voor Cultuurparticipatie.
• Zorgdragen voor actieve deelname van de 5 gemeenten aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 in de samenwerking met de penvoerder, Cu Itu u red ucatieg roep. • Uitvoering geven aan projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je kijk!’ voor deelname aan subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. Een zo breed mogelijk cultuurpalet: • Verbinding realiseren van vraag en aanbod tussen de gemeenten, scholen en culturele instellingen. • Versterken en delen van het culturele aanbod door inzet van subsidiemogelijkheden, daarbij centraal stellen van de behoeften van het onderwijs.
Verbinding tussen de vijf gemeenten realiseren via verschillende onderwerpen zoals: • Realisatie en promotie van de culturele belevingsroute door Midden-Holland door de vijf gemeenten. • Verbinding realiseren met partners in het culturele en het sociale domein voor de nieuwe subsidieregeling Samen Cultuurmaken. Na een informatieve gezamenlijke start bijeenkomst
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
20 van 58
heeft elke gemeente de afweging gemaakt hier wel of niet aan deel te nemen en hoe hier invulling aan te geven. • Tijdens het Bestuurlijk Platform Cultuur zijn de twee speerpunten bepaald voor de komende vier jaar; jongeren & cultuur en immaterieel Erfgoed. • Gezamenlijk brief aan ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap met een pleidooi om als Regio Midden-Holland een stedelijke cultuurregio te worden. Wat heeft het gekost? De activiteiten voor het programma cultuur worden buiten de gemeenschappelijke regeling Regio Midden-Holland om gefinancierd en daarmee niet in de administratie geregistreerd.
3.1.6
Wat heeft het programma Regio Midden-Holland gekost?
Over het gehele jaar bedraagt het positieve resultaat van het programma Regio Midden-Holland € 204.443,- positief.
Regio Midden-Holland
KS Omschrijving Algemene Bijdrage Overige Bijdragen Projectbaten
Totaal Baten Perscneelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Doorberekende kosten ___________ Projectlasten________ Totaal Lasten__________________ Totaal saldo van baten en lasten Mutatie reserve_________________ Resultaat
2023 Realisatie Begroting -439.062 -439.062 -39.653 -30.000 -762.000 -595.430 -1.074.145 -1.231.062 16.691 16.500 50.592 69.000 455.707 273.168 61.672 77.572 595.430 762.000 997.552 1.380.779 149.717 -76.593 -179.707 -127.850 -204.443 -29.990
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar "Toelichting exploitatie Regio Midden-Holland". 3.1.7
Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen In de programmaverantwoording moet ook het overzicht Algemene dekkingsmiddelen worden gegeven. Voor onze gemeenschappelijke regeling interpreteren wij dit als de inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen aan de Regio Midden-Holland (hoewel dit volgens het BBV niet als zodanig kwalificeert). Bijlage 1 geeft het overzicht van deze inwonerbijdragen.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
21 van 58
3.2
Paragrafen
Artikel 26 van het BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen opgenomen moeten worden als die in de begroting opgenomen zijn.
3.2.1
Lokale Heffingen
De paragraaf betreffende de lokale heffingen is niet van toepassing. De inwonerbijdragen die de deelnemende gemeenten betalen beschouwen wij als algemeen dekkingsmiddel.
3.2.2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen dient te omvatten: a. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de Regio Midden-Holland beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b. Een inventarisatie van de risico's, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Hierbij dient bijvoorbeeld te worden gedacht aan risico’s in het kader van organisatieontwikkelingen, rechtmatigheid, garantieverplichtingen, voldoen aan formele voorschriften met betrekking tot de uitvoering van regelingen door de Regio Midden-Holland; c. Het beleid omtrent de risicobeheersing en de risico’s en de realisatie daarvan. Ad a. Weerstandsvermogen: Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin we in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Een buffer is daarom wenselijk. Bij het weerstandsvermogen gaat het dus om de robuustheid van de begroting. In de regeling is bepaald dat de kosten, die niet uit andere inkomsten kunnen worden gedekt, ten laste van de deelnemende gemeente komen.
Dat impliceert dat de financiële gevolgen van risico’s, die niet binnen de begroting kunnen worden opgevangen, uiteindelijk ten laste van de vijf deelnemende gemeenten zullen worden gebracht. Deze bepaling zou tot de opvatting kunnen leiden, dat het niet nodig is om over weerstandscapaciteit te beschikken. Daartegen staan de volgende argumenten: • De Regio Midden-Holland is zelfstandig rechtspersoon met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden. • Het is onwerkbaar voor de Regio Midden-Holland (en voor de gemeenten) als de Regio Midden-Holland zich voor iedere tegenvaller tot de gemeenten moet wenden, met het verzoek om een (incidentele of structurele) verhoging van de bijdrage. Het is kortom uit financieel, bestuurlijk en organisatorisch oogpunt van belang en gewenst dat Regio Midden-Holland de beschikking heeft over een weerstandsvermogen van voldoende omvang. In dit licht is al eerder in het Algemeen Bestuur de afspraak gemaakt dat Regio Midden-Holland dient te beschikken over een algemene reserve met een omvang van € 100.000,-. Wanneer een risico zich voordoet, welke niet kan worden opgevangen in de reguliere exploitatie, zal in eerste instantie een beroep gedaan worden op de weerstandscapaciteit. Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
22 van 58
Tot de aanwezige weerstandscapaciteit kunnen worden gerekend (in volgorde van aanspreken bij het voordoen van een risico): 1. Algemene reserve 2. Verhoging inwonerbijdrage 3. Verzilveren eventuele stille reserves
In de navolgende tabel is een overzicht van de reserves opgenomen die tot de weerstandscapaciteit worden gerekend. Bij de bepaling van de omvang van de aanwezige weerstandscapaciteit worden de onbenutte capaciteit en stille reserves in eerste instantie niet meegerekend.
De hoogte van de weerstandscapaciteit op basis van de stand per 31-12-2023 in de jaarrekening 2023 (vóór resultaatbestemming): Vrij aanwendbare reserves behorend tot weerstandscapaciteit
Algemene reserve_________ Totaal weerstandcapaciteit
Bedrag in €
100.000 100.000
De gekwantificeerde risico’s dienen op de weerstandscapaciteit in mindering te worden gebracht. Hoewel niet alle risico’s in de risicoparagraaf zijn gekwantificeerd lijkt de weerstandscapaciteit van de Regio Midden-Holland vooralsnog nagenoeg toereikend. Ad b. Risico’s: Reservevorming Het Algemeen Bestuur heeft op 4 oktober 2023 bepaald dat een bedrag van € 100.000 in de algemene reserve beschikbaar moet zijn om eventuele risico’s te kunnen dekken. Indien het risicoprofiel van Regio Midden-Holland in de toekomst wijzigt, dan zal in overleg met het bestuur bepaald worden of de omvang van de algemene reserve gewijzigd moet worden.
Op basis van de afspraken wordt een positief resultaat aan de deelnemers gerestitueerd en / of aan de bestemmingsreserves toegevoegd.
Projecten Bij projecten is vaak sprake van medefinanciers zoals provincies en ministeries. Bij de start van projecten, waar bestuurlijk al toe is besloten, blijkt de financiering nog niet altijd volledig gegarandeerd. Daarnaast is het niet altijd zeker dat de aangekondigde of toegezegde betalingen werkelijk worden voldaan, bijvoorbeeld omdat in latere fasen allerlei voorwaarden en eisen worden gesteld. Daardoor bestaat het risico dat dergelijke projecten uiteindelijk met een negatief saldo moeten worden afgesloten. Ad c. Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan: Dit beleid is in het kader van het BBV opnieuw geformuleerd. Zoals onder a. is aangegeven zijn belangrijke delen van dit beleid beschreven in de nota reserves en voorzieningen waarvan is bepaald dat deze eens per 4 jaar moet worden geactualiseerd. De vastgestelde nota van oktober 2020 is in 2023 geactualiseerd en in de vergadering 4 oktober 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
23 van 58
Kengetallen In navolging van voorgaande jaren moet in de jaarstukken 2023 op grond van een nieuwe ministeriële regeling de volgende financiële kengetallen weergegeven worden. Jaarverslag jaar 2023 Kengetallen: netto schuldquote_________________________________ netto schuldquote gecorrigeerd vpor alle verstrekte leningen solvabiliteits risico__________________________________ structurele exploitatieruimte_________________________ grondexploitatie___________________________________ belastingcapaciteit
Verloop van de kengetallen
Verslag 2022
Begroting 2023
Verslag 2023
-50,6% -50,6% 48,0% 2,9%
-63,7% -63,7% 34,7% 0,0%
-57,4% -57,4% 51,9%
n.v.t. n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
5,3% n.v.t. n.v.t.
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote 2023 is ten opzichte van 2022 afgenomen. Omdat Regio Midden-Holland alleen kortlopende en geen langlopende verplichtingen heeft is de netto schuldquote negatief. Met de huidige vlottende middelen kan de vlottende passiva volledig gedekt worden. Het corrigeren voor alle verstrekte leningen wijzigt de netto schuldquote niet. De Regio MiddenHolland verstrekt immers geen leningen.
Solvabiliteit gaat over de vraag of een organisatie in staat is om aan alle financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitratio 2023 is ten opzichte van 2022 met 3,9% toegenomen. Regio MiddenHolland heeft met een percentage van 51,9% een zeer goede positie om alle financiële verplichtingen met eigen middelen te kunnen betalen. Per saldo heeft de mutatie in het eigenvermogen en de vlottende passiva tot gevolg dat het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal groter is geworden waardoor de solvabiliteitsratio is toegenomen.
De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Uit de resultaten blijkt dat de structurele baten van de Regio Midden-Holland hoger zijn dan de structurele lasten, hetgeen een financieel gezonde situatie weergeeft. De kengetallen voor de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn niet van toepassing op de Regio Midden-Holland. 3.2.3
Onderhoud Kapitaalgoederen
In deze paragraaf dient inzicht te worden gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties ten opzichte van de begroting. Het gaat hierbij tevens om het verlangde onderhoudsniveau, de (lange termijn) onderhoudsplanning voor alle belangrijke activa en het voorzieningenbeleid terzake.
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
24 van 53
Regio Midden-Holland heeft geen kapitaalgoederen en is daarmee de paragraaf onderhoud kapitaal goederen voor Regio Midden-Holland niet van toepassing.
3.2.4
Financiering
In deze paragraaf dient de realisatie van de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille te worden opgenomen. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van februari 2012 is een herzien Treasury statu ut
vastgesteld. In dit statuut wordt de beleidsmatige infrastructuur van de treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten. Het statuut maakt een objectieve
en transparante verantwoording vooraf en achteraf mogelijk. Met de in 2015 uitgevoerde transitie heeft er in de eerste helft van 2016 een aanpassing van het Treasurystatuut plaatsgevonden. Jaarlijks wordt zowel in de begroting als in de jaarrekening een treasuryparagraaf opgenomen. In deze paragraaf worden de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van de treasury vastgelegd. In het kort wordt de huidige situatie weergegeven met betrekking tot een aantal aandachtspunten:
Financieringspositie De financieringspositie wordt als volgt weergegeven (bedragen x€ 1.000): Ultimo
Ultimo
2023 0 0
2022 0 0
2
2
Langlopende schulden Eigen vermogen Voorzieningen Totaal financiering
0 617 0 617
540 0 540
Financieringsoverschot
617
540
Toename financieringsoverschot
TL
Boekwaarde vaste activa Overige verbonden partijen Totaal vaste activa
Deze boekwaarde wordt gefinancierd met:
o
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft aan in welke mate in de financiering van investeringen mag worden voorzien in de vorm van kortlopende middelen. Volgens de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) bedraagt de kasgeldlimiet 8,2 % van het totaal van de (primitieve) begroting ad € 1.039.362,- ofwel €85.228,-.
Volgens de jaarrekening 2023 bedraagt het overschot op de vlottende middelen (bedragen x € 1.000);
Jaarstukken 2023, Regio Midden-Holland
25 van 58
Totaal vlottende passiva Totaal vlottende activa Overschot middelen
571 1.188 -617
Dit blijft dus binnen de norm. De confrontatie van de kasgeldlimiet aan de netto vlottende schuld heeft periodiek plaatsgevonden. Renterisicobeheer Bij het aantrekken van langlopende financiering stelt de wet FIDO een norm waaraan het renterisico van de langlopende opgenomen leningen als geheel moet voldoen. Deze norm wordt aangeduid als de renterisiconorm en bedraagt 20% van het begrotingstotaal. De aflossingen en renteherzieningen van de bestaande leningenportefeuille mogen jaarlijks deze norm niet overschrijden. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal van € 1.039.362,- ofwel € 207.872,-.