Bijlage 2 F 435 - Aanbieding Jaarstukken 2022 en accountantsverklaring E23.003444
Tekst van het document
From: Sent: To: Cc:
Bram Ligtenberg <b.ligtenberg@ijsselgemeenten.nl> vrijdag 12 mei 2023 15:42:27 Griffie; griffier; Griffie; bestuurssecretariaat; Bestuurssecretariaat Zuidplas; Frans van der Meij Anne Noorlander; Chantal van Loenen-Bosch; Kevin Hoebe; Leo Burger; Marianne van Dockum; Marleen van Buren; Maureen Val; Michel Tobé; Michèle Pors; Patricia Batenburg; Pim de Glas; René Schol; Robert Knoop; Osira Eendragt; Carla Teunis; Martin Vermaat; Martine Koning; Carol de Oliveira; Tiana Schipper Subject: Aanbieding Jaarstukken 2022 en accountantsverklaring | GR IJsselgemeenten Attachments: Aanbieding Jaarstukken 2022 met accountantsverklaring.pdf; Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten.pdf; WG 97366 GR IJsselgemeenten - Audit report - Controleverklaring 2022.pdf
Goedemiddag collega’s, Zoals in de mail van 4 mei 2022 aangekondigd, in de bijlagen, de aanbiedingsbrief voor de Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten met de bijbehorende accountantsverklaring over deze stukken. Hartelijke groet,
Bram Ligtenberg Senior beleidsadviseur/direc esecretaris Afdeling Sociale Zaken
IJsselgemeenten Rivierweg 111, 2903 AR, Capelle aan den IJssel Postbus 566, 2900 AN, Capelle aan den IJssel 06-83393289 b.ligtenberg@ijsselgemeenten.nl www.ijsselgemeenten.nl Werkdagen: maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag
Aan de colleges van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas
datum x
kenmerk x
uw kenmerk/brief van x
doorkiesnummer x
11 mei 2023
06 - 83393289
onderwerp x
x Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten
behandeld door/e-mail x
Bram Ligtenberg b.ligtenberg@ijsselgemeenten.nl
Geachte collegeleden, Zoals in ons schrijven dd. 4 mei 2023 (“Concept 1e Begrotingswijziging 2023 en Begroting 2024 – 2027”) aangegeven, zenden wij u de Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten en de accountantsverklaring over deze jaarstukken toe. Op basis van de artikelen 34b en 35 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen zenden wij u hierbij deze stukken toe. Wij vragen u om uw zienswijzen op de voorlopige Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten uiterlijk op 15 juni 2023 aan ons kenbaar te maken. Wij betrekken deze zienswijzen bij de behandeling en vaststelling van de definitieve Jaarstukken 2022 GR IJsselgemeenten in onze bestuursvergadering van 22 juni 2023. Wij gaan ervan uit u hierbij goed te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, het bestuur van de GR IJsselgemeenten, namens deze, de directeur van IJsselgemeenten
F.B. van der Meij
Wilt u bij beantwoording het kenmerk vermelden? Rivierweg 111 2903 AR Capelle aan den IJssel Postbus 566 2900 AN Capelle aan den IJssel www.ijsselgemeenten.nl
Telefoon: 010 – 2848457 (8.00-12.00 uur) Telefax: 010 – 2848855 ING: NL73INGB0006703637 BTW nummer: 854442996B01 socialezaken@ijsselgemeenten.nl
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
1
Colofon GR IJSSEL gemeenten Rivierweg 111 2903 AR Capelle aan den IJssel Informatie: Tel. : 010 284 8000 www.ijsselgemeenten.nl
13 april 2023
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
2
Inhoudsopgave
Jaarstukken 2022
Omschrijving
pagina
Jaarverslag Jaarverslag 2022
4
Voorwoord
5
Inleiding
8
Beleidsverantwoording programmaonderdelen
11
Paragrafen
25
Jaarrekening 2022
38
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
39
Balans per 31 december 2022
42
Toelichting op de balans
45
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2022
56
Bijlage taakvelden
65
Vaststelling jaarstukken
68
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
3
Jaarverslag 2022
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
4
Voorwoord
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
5
Voorwoord Stabiele basis voor samenwerking: 2022 IJsselgemeenten bestaat inmiddels acht jaar en heeft in deze periode bewezen een stabiele basis en partner voor de samenwerking van de gemeenten te zijn. IJsselgemeenten heeft zich inmiddels een stevig verankerde positie verworven en de laatste 3 jaar laten zien dat de organisatie ook in onzekere en complexe tijden een stabiele en betrouwbare partner is. Samenwerken met en binnen IJsselgemeenten is “going concern” geworden. Covid heeft ons geleerd hoe belangrijk een goede ICT infrastructuur is voor plaats en tijd ongebonden werken. Heel veel dienstverlening blijkt voor en met onze klanten met behulp van deze middelen en een dosis creativiteit ook goed op afstand te realiseren. De verstrekking van leefgeld voor Oekraïners en de Energietoeslag heeft laten zien dat we flexibel zijn en kunnen improviseren en organiseren. Voor u liggen de jaarstukken 2022. Bij Sociale zaken kunnen wij een financiële teruggaaf presenteren. Bij ICT moeten wij een extra bijdrage vragen van de deelnemende gemeenten. Afdeling
Gerealiseerd resultaat
Sociale zaken
V
333
Totaal gerealiseerd resultaat Sociale zaken
V
333
ICT Bedrijfsvoering Uitvoeringskosten Totaal gerealiseerd resultaat ICT
V N N
105 544 440
Totaal IJsselgemeenten
N
107
Verrekening deelnemende gemeenten Sociale zaken - te betalen in 2022 Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Zuidplas Gemeente Krimpen aan den IJssel
V 233 V 50 V 50
ICT - te ontvangen in 2022 Bedrijfsvoering (60/40) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel
V V
Uitvoeringskosten (69/31) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel
N 375 N 169
Totale extra bijdrage Gerealiseerd resultaat na extra bijdrage
V 107 N 0
63 42
In de resultaten van Sociale Zaken en ICT zijn ook de resultaten van de in januari 2022 vastgestelde cao en de extra financiële steun voor vaste medewerkers en eenmalige CAO uitkering per 1 december 2022 verwerkt. In de begroting 2022 is rekening gehouden met een stelpost voor de cao van 320K. Deze was toereikend voor het afdekken van deze ontwikkelingen. Sociale zaken sluit positief af met een resultaat van 333k, vooral vanwege een saldo van lagere personeelskosten en hogere algemene kosten. Dit uit zich in een teruggave van 333k.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
6
Bij ICT is er sprake van een nadeel van 440k. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder kosten voor de aanschaf en ontwikkeling van software geactiveerd konden worden dan waar in de begroting rekening mee gehouden was. Dit zorgt voor hogere lasten in boekjaar 2022. Tegelijkertijd ontstaat er ruimte in toekomstige begrotingsjaren omdat op de in de exploitatie genomen lasten niet wordt afgeschreven. Dit uit zich in een extra bijdrage van de gemeenten. Dit is conform de afspraken en op basis van voor de betreffende onderdelen geldende verdeelsleutels aan de gemeenten gerestitueerd (Sociale Zaken) dan wel in rekening gebracht (ICT). In 2021 hebben we aanspraak gemaakt op een ESF subsidie, ESF REACT. Deze subsidie kent een looptijd van 2020 tot en met 2022. In 2021 is reeds een deel van de baten verantwoord en de resterende baten over de looptijd ad 175 en de te verwachten baten op grond van het extra beschikbaar gestelde budget ad 316 zijn verwerkt in de jaarstukken 2022. In de Begroting 2022 is rekening gehouden met een te realiseren subsidiebaat van 150. Voor ESF REACT is het dus 341 meer dan waar we rekening mee hebben gehouden in de begroting. Het meerdere hebben we, in lijn met het opgenomen uitgangspunt in de Begroting 2022, gedoteerd aan de bestemmingsreserve ESF.
Pas bij afrekening, naar verwachting in 2023, zal duidelijk zijn wat de definitieve hoogte is van de subsidie en ontvangen we ook de middelen op onze rekening. Als er geen sprake meer is van een risico, kan het eventuele saldo, eveneens in lijn met de begroting, terugvloeien naar de deelnemers. Voor de ESF RRIA2 is er een nieuwe inschatting gemaakt van de verwachte subsidiebaat. Deze is 207 hoger dan waar eerder rekening mee is gehouden. Deze baten zijn eveneens verantwoord in de jaarstukken 2022 en, in lijn met het opgenomen uitgangspunt in de Begroting 2022, gedoteerd aan de bestemmingsreserve ESF. Het genoemde risico bij ESF React is ook hier van toepassing. Bij het onderdeel Sociale Zaken was de focus – vooral bestuurlijk – gericht op de vraag of de toename in het cliëntenbestand van 2020 zich ook in 2021 en 2022 zou doorzetten. Dat bleek niet het geval. Net als in 2020 en 2021 speelde corona ook in 2022 een grote rol, in het algemeen maar ook in de uitvoering van ons werk. Zeker in de eerste helft van 2022 bleef het moeilijk om kandidaten te plaatsen op werkervaringsplekken of om trainingen te geven. Echter, doordat de maatregelen in het tweede kwartaal van het jaar grotendeels werden versoepeld en daardoor de economie aantrok, steeg de werkgelegenheid en stabiliseerden onze bijstandsbestanden of daalden ze zelfs.
Het klantenbestand van IJsselgemeenten is in 2022 met bijna 3% gedaald. De effecten op de PW lijken in eerste instantie mee te vallen, maar anders dan bij de WW worden binnen de bijstand deze effecten vaak pas later zichtbaar. Hoe dat zich in de komende jaren gaat ontwikkelen blijft afhankelijk van de ontwikkeling met betrekking tot de economische situatie en situatie op de arbeidsmarkt. Binnen ICT is het jaar 2022 een jaar van verdere integratie van zaken in de Microsoft omgeving. De vervanging van devices op de werkplek door laptops voor iedereen en een centrale registratie en beheer van deze laptops heeft het nodige werk opgeleverd. Ook is iedereen geheel overgestapt op Office 365. De mail staat niet meer op locatie maar is opgeslagen bij Microsoft zodat je er vanaf elke plek en elk device bij kunt. Ook de vervanging van secure envoy als 2e factor bij het aanmelden door de Microsoft Authenticator valt onder deze lopende integratie. In de laatste periode zijn vrijwel alle werkplekken voorzien van een tweede monitor en een docking station zodat gebruik van de laptop op de werkplek geoptimaliseerd is. De systemen die nog on premise staan zijn voorzien van de nieuwste versie van het Operating System en waar nodig van de nieuwste versie van het systeem zelf. In het GEO domein zijn de applicaties uitgerold en ingericht voor de omgevingswet.
Er zijn verkiezingen geweest voor de gemeenteraad en bij beide gemeenten is een nieuwe raad en een nieuw college geïnstalleerd met alle benodigde accounts en devices. Zowel SoZa als ICT zijn gezonde en zelfbewuste uitvoerende onderdelen, die in hun functioneren samen het aanzien van IJsselgemeenten vormen. Daar kijken we met tevredenheid naar en daar complimenteren we alle medewerkers mee.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
7
Inleiding
Algemeen
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
8
Inleiding IJsselgemeenten is per 1 januari 2016 een gemeenschappelijke regeling van de gemeente Capelle aan den IJssel, gemeente Krimpen aan den IJssel en gemeente Zuidplas. IJsselgemeenten voert de uitvoeringstaken van de Participatiewet uit voor Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De uitvoeringstaken van ICT en Automatisering worden door IJsselgemeenten voor Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel uitgevoerd. De doelstelling van de samenwerking is het bereiken van gezamenlijke synergievoordelen. Met de samenwerking binnen uitvoeringsorganisatie IJsselgemeenten realiseren de gemeenten meer kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency in de bedrijfsvoering dan ieder afzonderlijk waar kan maken in aparte organisaties. Vanaf de start bouwen en onderhouden we een organisatie die schokbestendig en klaar is voor de toekomst. Lef en ondernemingszin kenmerken ons handelen om het resultaat zo efficiënt en effectief mogelijk neer te zetten. In tijden van afnemende rijksbudgetten, toenemende decentralisatie van taken van rijk naar gemeenten en gemeentelijke financiële taakstellingen ligt de uitdaging er om de dienstverlening naar de burgers op peil te houden of zelfs te verbeteren en tegelijk de uitvoering effectiever en efficiënter in te richten.
In de dienstverlening naar burger en werkgevers maakt IJsselgemeenten heldere keuzes, de werkprocessen organiseren we zo ‘lean’ mogelijk, leggen we de nadruk op het vakmanschap van de medewerkers en het aangaan van samenwerkingsrelaties. Diensten en producten die anderen beter en goedkoper kunnen leveren laten we door hen uitvoeren. In de jaarstukken treft u het financieel jaarverslag, de jaarrekening en de overige gegevens van 2022 aan. In het jaar 2022 hebben we 1 begrotingswijziging doorgevoerd. In de jaarstukken leggen wij verantwoording af over de in de begroting 2022 opgenomen beleidsvoornemens en financiële baten en lasten. Jaarstukken - Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) In het BBV zijn regels voor de samenstelling van de jaarstukken opgenomen. De financiële jaarstukken van GR IJsselgemeenten bestaan uit verschillende onderdelen, die in het BBV zijn voorgeschreven (artikel 24). Het BBV schrijft een indeling in uniforme taakvelden voor. Hiervoor hebben we in een bijlage een conversietabel opgenomen. Daarnaast schrijft het BBV een basisset aan beleidsindicatoren voor. Het ministerie van BKZ heeft daarbij wel aangegeven dat gemeenschappelijke regelingen alleen die indicatoren hoeven op te nemen die horen bij de taakvelden waarbinnen de gemeenschappelijke regeling activiteiten uitvoert. Deze indicatoren hebben we per programma opgenomen.
De jaarstukken bestaan uit: • het jaarverslag met daarin verantwoording over de programmaonderdelen en de verplichte paragrafen; • de jaarrekening met daarin de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Jaarverslag - Programmaverantwoording De verantwoording op programmaonderdelen gaat in op de realisatie van de twee afdelingen (programma’s) die in de begroting 2022 waren opgenomen: • Bedrijfsvoering Sociale Zaken; • Bedrijfsvoering en uitvoeringskosten ICT& Automatisering. Elk programmaonderdeel biedt inzicht in de mate waarin de voorgenomen doelstellingen zijn bereikt, de wijze waarop is getracht de doelstellingen te bereiken en inzicht in de gerealiseerde baten en lasten. We geven antwoord op de 3 W-vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost?
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
9
De verantwoording van de uitkeringen, re-integratiemiddelen en dergelijke geschiedt rechtstreeks in de jaarrekeningen van de deelnemende gemeenten en treft u daarom niet in deze jaarstukken aan. Wel leveren wij hiervoor gedurende ieder kwartaal bestuursrapportages op. Jaarverslag - Paragrafen In de paragrafen besteden wij aandacht aan een aantal financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die dwars door het beleid van de programmaonderdelen heen lopen. De volgende paragrafen, die op grond van het BBV in de jaarstukken verplicht zijn op te nemen, zijn van toepassing op GR IJsselgemeenten: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Wet Open Overheid Hier treft u ook de verplichte financiële kengetallen en het EMU-saldo aan. De paragrafen Verbonden partijen, Grondbeleid, Interbestuurlijk toezicht en Lokale heffingen zijn voor de GR IJsselgemeenten niet van toepassing. Jaarrekening – Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting In het overzicht van baten en lasten zijn de begrote en gerealiseerde baten en lasten per programmaonderdeel opgenomen. De ramingen zijn gebaseerd op de oorspronkelijke begroting en de later doorgevoerde begrotingswijzigingen.
Tevens presenteren wij een analyse op de afwijkingen tussen de begrote en gerealiseerde baten en lasten inclusief de mutaties in reserves en geven we inzicht in de Wet Normering Topinkomens. Jaarrekening - Balans Op de balans zijn de activa en passiva van GR IJsselgemeenten per 31 december 2022 (en als vergelijking per 31 december 2021) opgenomen. Uit de balans blijkt de financiële positie van GR IJsselgemeenten. Overige stukken Aan het eind van de jaarstukken is de vaststelling van de jaarstukken 2022 door het bestuur opgenomen.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
10
Jaarverslag Beleidsverantwoording programmaonderdelen
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
11
Beleidsverantwoording programmaonderdelen 1. Programma Sociale Zaken 1.1 Algemeen Sociale Zaken IJsselgemeenten gaf in 2022 invulling aan het participatiebeleid van de drie gemeenten. Dit beleid is vastgelegd in de integrale beleidsnota’s sociaal domein van de drie gemeenten en de Kadernota Participatiewet van Capelle aan den IJssel. Als uitvoeringsorganisatie voert IJsselgemeenten haar taak in beginsel binnen de gestelde budgettaire en beleidsmatige kaders uit. Het vormgeven van strategisch beleid blijft de taak en bevoegdheid van de afzonderlijke gemeenten. IJsselgemeenten ondersteunt hierbij en zorgt voor voorbereiding van de beleidsvoorstellen. Dienstverlening sociale zaken Sociale zaken IJsselgemeenten is er voor inwoners die een uitkering aanvragen, werk zoeken of schulden hebben. Onze medewerkers verstrekken bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand en begeleiden burgers naar werk of maatschappelijk nuttige activiteiten. IJsselgemeenten voert een actief beleid ten aanzien van het opsporen van mogelijke fraude en verleent hulp aan burgers in schuldsituaties. IJsselgemeenten voert de volgende wetten en taken voor de deelnemende gemeenten uit.
• Participatiewet, IOAW, IOAZ; • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen1; • Re-integratie en activering; • Bijzondere bijstand; • Minimabeleid; • Schuldhulpverlening; • Sociale Recherche/handhaving; • Voorbereiding bezwaar en beroep; • Inburgering voor wat betreft de wetgeving van vóór 2013; • Bijzondere bijstand voor kinderopvang; en • Wet op de lijkbezorging (voor Capelle aan den IJssel en Zuidplas). 1.2 Wat willen we bereiken? IJsselgemeenten streeft ernaar dat iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of maatschappelijk actief is voor de samenleving. We werken aan deze ambitie samen met werkgevers, werknemersorganisaties, onderwijs en andere overheden. Hierbij zoeken we ook de samenhang binnen het brede sociaal domein, bijvoorbeeld met de sociale wijkteams en de Wmo. Hierdoor kunnen we inzetten op preventie en ondersteuning bundelen en efficiënter aanbieden. Onze missie is: Staan voor inkomenszekerheid en samen werken aan een samenleving waarin iedereen meedoet. Werk boven uitkering De belangrijkste prioriteit binnen het participatiebeleid is: uitstroom naar werk zonder structurele ondersteuning en daardoor een beperking van het aantal uitkeringen en de uitkeringslasten. IJsselgemeenten heeft als doel zoveel mogelijk mensen aan het werk en uit de uitkering krijgen.
Alles wat we doen is erop gericht de zelfstandigheid van de burgers van de IJsselgemeenten te vergroten, met betaald werk als einddoel. Van klanten die (nog) niet kunnen uitstromen naar werk, vragen we een bijdrage aan de samenleving.
1 Wordt uitgevoerd door het Regionaal Bureau Zelfstandigen Rotterdam
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
12
We doen dit enerzijds omdat we geloven dat werk of een andere zinvolle daginvulling bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners. Anderzijds streven we er uiteraard naar om het volume van het uitkeringsbestand te beheersen. Om dat te bereiken concentreren we ons op: • • • •
• •
Actieve inzet op uitstroom naar werk; ook parttime werk moet lonen. De procedures rondom parttime werk zijn vereenvoudigd; Preventieve trajecten om instroom te voorkomen (WW@Work in samenwerking met UWV.) Strenge en doortastende invulling van de poortwachtersfunctie. Alleen wanneer personen recht hebben op een uitkering en er een noodzaak is voor het ontvangen hiervan, wordt de uitkering verstrekt; Preventie en aanpak van fraude; Extra inzet van intensieve trajecten bij statushouders; Inzet van maatwerk, vaak in samenspraak en samenwerking met een van de sociale teams.
Bij de bemiddeling naar werk zetten we in op vier sporen: Spoor
Doeltrede participatieladder
Direct Werk
Groeipotentieel naar regulier werk binnen zes maanden. Trede 6
Traject naar Werk
Groeipotentieel naar regulier werk binnen één jaar. Trede 5
Werk met ondersteuning Actief Participeren
Groeipotentieel naar regulier werk naar verwachting binnen maximaal twee jaar. Trede 3 en 4 Arbeidsbeperkten (Mogelijk) groeipotentieel naar regulier werk, duur naar verwachting langer dan twee jaar of (tijdelijk) geen groeipotentieel. Trede 1,2 en 3
Het Jaarplan Sociale Zaken 2022 gaf invulling aan het maatschappelijk beleid van de gemeenten voor de doelgroep van de Participatiewet voor dat jaar. Deze invulling is een nadere uitwerking en invulling van de gezamenlijke gemeentelijke kaders en de hoofdlijnen en beleidskaders van het participatiebeleid zoals vastgesteld in de integrale beleidsnota´s sociaal domein van de gemeenten. Kaders: op hoofdlijnen • Uitgaven bijstand (I-deel) blijven binnen het aan de gemeenten toegekende rijksbudget. • Bevorderen maatschappelijke participatie (P-deel) binnen budgettaire kaders. Doelstellingen: • Jongeren tot 27 begeleiden we naar opleiding/scholing waardoor zij uitstromen door het ontvangen van Wet Studie Financiering. Wanneer scholing niet mogelijk is dan begeleiden we deze jongeren naar werk. Het bestandsaandeel jongeren in de bijstand is lager dan 7%. • 450 bijstandsgerechtigden stromen uit naar werk door bemiddeling van het Werkplein. • 400 bijstandsgerechtigden ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder. • 70 WW-ers met kans op instroom in de bijstand worden bemiddeld naar werk.
Uitgangspunten ▪ De regie op het gebied van re-integratie en bemiddeling naar werk ligt bij IJsselgemeenten; ▪ Werk gaat boven een uitkering, uitstroom naar werk heeft prioriteit; ▪ We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid; ▪ We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen, ook bij de doelgroep van mensen met een arbeidsbeperking; ▪ De bestrijding van jeugdwerkloosheid blijft een belangrijke prioriteit. Jongeren leren of werken; ▪ We beperken de instroom in de uitkering (poortwachtersfunctie); ▪ Alle klanten doen naar vermogen iets terug voor de uitkering;
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
13
▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
We maken gebruik van Hoogwaardig handhaven: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk sanctioneren. Hierbij blijft het evenwicht tussen repressie en preventie behouden; We zetten in op activering voor klanten die nog niet kunnen uitstromen; Bij moeilijk bemiddelbare klanten zetten we in op: verbinden, activering, dagbesteding, ontmoeting. We doen dit zo efficiënt en kostendekkend mogelijk; We zetten beschut werk beperkt in, gericht op klanten met de minste loonwaarde (0-30%); Klanten zonder uitkering krijgen een (beperkt) ondersteuningsaanbod; Regionale samenwerking en afstemming vindt plaats in het WSPR. Lokaal blijft er ruimte om te doen wat al goed gaat; We blijven sturen op het rendement van instrumenten en trajecten.
1.3 Wat hebben we bereikt? In 2022 vonden 547 mensen werk vanuit de bijstand, dankzij de ondersteuning van IJsselgemeenten. Het gaat hierbij om zowel fulltime als parttimebanen. Omgerekend naar fulltimebanen konden we hierdoor 370 uitkeringen beëindigen. Daarmee is het doel voor 2022 om 450 mensen met een uitkering uit de drie aangesloten gemeenten aan het werk te helpen ruim behaald. Hieronder gaan we daar nader op in. Daarnaast zagen 7 mensen af van een uitkering, nadat wij ze uitnodigden voor een traject naar werk en zijn er 16 jongeren terug naar school gegaan. Hierdoor zijn nog eens 23 uitkeringen voorkomen/beëindigd. Uitgangspunten Klant Werk gaat boven een uitkering We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen De bestrijding van jeugdwerkeloosheid is een belangrijke prioriteit Alle klanten doen iets terug voor de uitkering We activeren klanten die nog niet kunnen uitstromen We informeren duidelijk, optimaliseren onze dienstverlening, controleren en sanctioneren daadwerkelijk op maat Klanten zijn bekend met de mogelijkheden van schuldhulpverlening Lokale en regionale werkgevers zijn bekend met het Werkplein IJsselgemeenten Doelen Klant
2019
2020
2021
2022
450 bijstandsgerechtigden stromen (gedeeltelijk) uit naar werk
506
260
443
528
60 WW-ers met kans op instroom worden bemiddeld naar werk
67
58
41
12
400 bijstandsgerechtigden die nog niet kunnen uitstromen, ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder
329
330
398
427
Cumulatief aantal garantiebanen (via UWV, Promen, IJsselgemeenten)
551
617
697
795
Cumulatief aantal plekken beschut werk
39
51
60,9
71
Jongeren tot 27 jaar werken of leren (bestandsaandeel< 7%)
7,1%
6,9%
6,4%
8,2%
Strenge en rechtvaardige selectie aan de poort. max. 60% toekennen 2
49%
50%
52%
50%
Vier keer per jaar nieuwsbrief voor alle klanten met actuele informatie en achtergrondartikelen
v
v
v
v
We spreken iedere klant minimaal één keer per jaar
v
v
v
v
7503 handhavings- en heronderzoeken per jaar
884
561
462
627
Tweejaarlijks klantentevredenheidonderzoek is minimaal een 7
7,5
7,3
-
-4
2
Dit percentage is geen harde doelstelling maar dient enkel ter monitoring van de ontwikkeling van het bestand. Iedereen die recht heeft op een uitkering, krijgt deze ook. Deloitte Accountants B.V. 3
Dit doel is per 2022 opgehoogd van 500 naar 750.
4 Het klanttevredenheidsonderzoek is eind 2022 gestart, de daadwerkelijke uitvoering vindt plaats in Q1 2023.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
14
Uitgangspunten Proces Processen zijn resultaatgestuurd, lean en klantgericht georganiseerd (ook intern) We zetten mensen, middelen en instrumenten in daar waar het effect het grootst is We verstrekken onze producten en diensten regelluw en snel We voeren uit waar we zelf goed in zijn en werken samen met anderen en/of besteden taken uit aan anderen als zij dit beter en efficiënter kunnen. Automatisering van (deel-)processen levert een bijdrage aan de beperking van kosten Onze administratie en registratie zijn actueel en volledig. De P&C cyclus is actueel, tijdig en volledig Doelen Proces 2019 2020 2021 2022 Kortdurende uitstroom of deeltijd werk bevorderen (uitstroom tot 12 uur 8% 8% 8% 10% per week) Minimaal 95% aanvragen levensonderhoud afgehandeld binnen acht 91% 93% 92% 88% weken Minimaal 95% aanvragen bijzondere bijstand afgehandeld binnen acht 80% 88% 87% 88% weken Alle beëindigingonderzoeken binnen drie maanden afgehandeld
76%
95%
95%
94%
Maximaal 10% bezwaarschriften gegrond verklaard
6,3%
8,1%
4,2%
x5%
v
v
v
v
v
v
v
v
v
v
v
v
58%
49%
x
x6
Wachttijd intakegesprek schuldhulpverlening maximaal vier weken. Voor crisissituaties maximaal drie werkdagen Uiteindelijke beslissing hulpaanbod schuldhulpverlening binnen acht weken. Klachten worden binnen 5 werkdagen bevestigd en binnen 6 weken afgehandeld, verlenging termijn met 6 weken mogelijk. Minimaal 50% fraudeonderzoeken leidt tot terugvordering van ten onrechte betaalde bijstand en/of beëindiging van de uitkering
Uitgangspunten Financiën De uitgaven aan bijstand (I-deel) blijven beperkt tot aan het aan gemeenten toegekende Rijksbudget We stimuleren/bevorderen maatschappelijke participatie binnen de budgettaire kaders Bijzondere bijstand blijft binnen de kaders van de gemeentelijke begrotingen We hebben een transparante/inzichtelijke verantwoording van de inzet van personeel en financiële middelen. We sturen actief op kostenreductie en bekijken maatschappelijke kosten en baten in breed perspectief Doelen Financiën 2019 2020 2021 Per kwartaal maken we een voortgangsrapportage voor bestuur, v v v management en medewerkers
v
Aantallen, kosten en resultaten van acties en trajecten zijn inzichtelijk
v
v
v
v
De ontwikkeling van het bestand, instroom/uitstroom, jeugdwerkloosheid, financiën (I-deel en W-deel), bijzondere bijstand en trajecten zijn inzichtelijk
v
v
v
v
14.846
15.433
15.503
15.650
We vorderen minimaal 1,2 miljoen in
1,3
1,1
1,4
1,4
Hoogwaardig Handhaven levert 3 miljoen op
3,6
2,2
1,9
1,7
5,4%/1,8
6,2%/0,9
6,2%/0,8
7,0%/1,3
Het gemiddelde uitkeringsbedrag < 14.500 euro per jaar
Ziekteverzuim < 5%, Frequentie < 1,1
5
2022
De aantallen bezwaarschriften in 2022 maken de bezwaarcommissies later in 2023 zelf bekend.
6
Wij hanteren dit niet langer als indicator. Wij gebruiken deze cijfers om zicht te hebben op de effecten van ons werk, maar het vinden van fraude is nooit een doel op zich geweest.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
15
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
Op de eerste maanden na, had corona in 2022 gelukkig geen noemenswaardige beperkende invloed meer op onze dienstverlening. We konden onze klanten weer onze volledige ondersteuning bieden en door de aantrekkende economie daalde ons bijstandsbestand tot haar laagste punt in jaren tijd. Wel speelden de leefgeldregeling voor Oekraïense vluchtelingen en de energietoeslag een grote rol in de dienstverlening van IJsselgemeenten in 2022. In de bestuursrapportage van het vierde kwartaal van 2022 zijn de cijfers met betrekking tot deze regelingen opgenomen. Met betrekking tot onze vooraf bepaalde doelstellingen geven we hieronder een korte toelichting. Een uitgebreidere inhoudelijke toelichting staat in onze vierjaarlijkse bestuursrapportages. Re-integratie en uitstroom Wij hebben onze doelstelling voor uitstroom naar betaald werk in 2022 ruimschoots behaald. Mede door onze begeleiding en bemiddeling zijn 528 personen vanuit de bijstand aan het werk gegaan (bij een doelstelling van 450). Hierbij profiteerden wij van het aantrekken van de economie en de krapte op de arbeidsmarkt als gevolg hiervan. Er is momenteel een groot aantal vacatures dus kandidaten die een relatief kleine afstand tot de arbeidsmarkt hebben kunnen wij over het algemeen snel plaatsen. Klanten die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben proberen wij eerst jobready te maken.
Dit is doorgaans een lang proces met veel kleine tussenstappen. Om deze stappen te registreren gebruiken wij de participatieladder. Het afgelopen jaar slaagden 308 klanten er in om een stap omhoog op deze ladder te zetten. Daarmee is de doelstelling van 400 klanten niet behaald. Een verklaring hiervoor is dat wij de laatste stap omhoog (naar een betaalde baan) niet meenemen in onze registratie van het aantal stappen. En doordat onze uitstroom naar werk zo ver boven de doelstelling lag, zijn deze successen dus niet meegenomen in de telling. Tot slot hebben we de taakstelling voor beschut werk ruimschoots behaald (71 plekken bij een doelstelling van 54). Dienstverlening De uitvoering van de leefgeldregeling en de energietoeslag legde in 2022 een groot beslag op onze uitvoeringscapaciteit. Medewerkers belast met de uitvoering van deze regelingen konden hun reguliere werk immers niet verrichten. Om langere wachttijden voor onze klanten zoveel als mogelijk te beperken, prioriteerden wij processen als aanvragen om een uitkering of om bijzondere bijstand. Desondanks zijn wij er helaas niet altijd in geslaagd om deze processen binnen de wettelijke termijn van acht weken af te handelen. In het geval van een bijstandsaanvraag volgt er in beginsel na vier weken altijd een voorschot, zodat de aanvrager niet te lang zonder inkomen zit.
Samenwerking met de gemeenten Ondanks het digitale werken, was de samenwerking met de drie gemeenten ook in 2022 weer goed. Periodiek was er beleidsoverleg waarbij actualiteiten werden besproken. Daarnaast vond er regelmatig overleg plaats over specifieke onderwerpen, zoals de energietoeslag, de collectieve zorgverzekering of de leefgeldregeling voor Oekraïense vluchtelingen. Elk kwartaal informeerden wij de gemeenten via onze bestuursrapportages. Deze bevatten informatie over de ontwikkeling en samenstelling van het bestand, onze resultaten, actuele ontwikkelingen en de financiën. De rapportages werden positief ontvangen door de gemeenten. Financiën Capelle en Zuidplas blijven in 2022 (mede als gevolg van het dalen van het aantal bijstandsuitkeringen) naar verwachting binnen de beschikbare rijksmiddelen. Bij Krimpen blijven de uitgaven voor de bijstand in 2022 niet binnen de beschikbare rijksmiddelen, omdat het gemiddelde aantal uitkeringen voor deze gemeenten naar verwachting over vrijwel het hele jaar hoger is dan het break-even punt. Bij alle drie gemeenten is de gemiddelde prijs van de uitkering gestegen. De voornaamste oorzaak is dat door de aantrekkende economie meer mensen met een deeltijdbaan nu uitstromen naar werk. Daardoor zijn er minder uitkeringen die lager zijn dan het normbedrag vanwege de aanwezige inkomsten en relatief meer volledige uitkeringen.
Bij Krimpen wordt een deel van de instroom veroorzaakt door gezinsherenigingen of door klanten die Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
16
verhuizen naar Krimpen en een beroep doen op een volledige bijstandsuitkering voor een gezin. Daarnaast is het aantal klanten met een relatief dure IOAW/Z-uitkering ook gestegen. De plaatsingen bij de garantiebanen en beschut werk bij Capelle (+25), Krimpen (+11) en Zuidplas (+8) lopen voor op de beoogde doelstelling. Echter, omdat ook het budget voor de LKS voor de gemeenten is gestegen bij het vaststellen van het definitieve budget in 2022, houden de gemeenten per saldo over op het beschikbare budget. Dit overschot is echter minder hoog dan verwacht. 1.4 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder bespreken wij een aantal onderwerpen waar wij in 2022 inzet op pleegden. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar onze vier bestuursrapportages. Re-integratie en uitstroom In de arbeidsmarktregio Rotterdam-Rijnmond werken wij intensief samen met de overige gemeenten, het werkgeversservicepunt Rijnmond (WSPR) UWV, onderwijs en werkgevers. Hierbij streven we naar een inclusieve arbeidsmarkt. Wij helpen mensen aan het werk en zorgen met onze werkgeversdienstverlening voor aansluiting tussen vraag en aanbod. Een van de concrete resultaten van deze samenwerking is het project WW@WORK. In deze samenwerking met het UWV krijgen ontvangers van een WW-uitkering al vroegtijdig ondersteuning bij het vinden van werk, waardoor een bijstandsaanvraag hopelijk wordt voorkomen.
Voor klanten die nog niet klaar zijn om via onze werkgeversbenadering naar een baan te worden bemiddeld, zetten wij in op activering. Een van de manieren waarop wij dit doen is de FIP-aanpak. FIP staat voor Frequent, Intensief en Persoonlijk contact. Deze vorm van begeleiding is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en heeft zich de afgelopen jaren ook al bewezen in onze uitvoeringspraktijk. Het afgelopen jaar hebben wij het aantal klanten voor wie wij de FIP-aanpak inzetten uitgebreid. Specifiek voor de doelgroep statushouders zetten wij trajecten in gericht op enerzijds integratie en taalvaardigheid en anderzijds uitstroom naar werk. Dienstverlening De afgelopen jaren werd onze dienstverlening beperkt als gevolg van de coronamaatregelen. Sinds de zomer van 2022 is hier gelukkig geen sprake meer van; onze dienstverlening is weer vrij van beperkingen. Wel hebben we als gevolg van corona een aantal goede ervaringen opgedaan met nieuwe werkwijzen, welke we hebben geïntegreerd in onze dienstverlening. Zo ontwikkelden we bijvoorbeeld het instrument ‘Wandelen met de klant’, waarbij een klantmanager en klant samen buiten een wandeling maken. Tijdens deze wandeling voert de klantmanager het gesprek wat anders in de spreekkamer plaats zou vinden. Alhoewel dit wel meer tijd kost dan een ‘regulier’ gesprek, levert het volgens onze ervaringen ook veel meer op.
Tijdens een wandeling is het gesprek vaak meer op basis van gelijkwaardigheid en daardoor opener. Ook ontwikkelden we een aantal podcasts en online trainingen. Met deze podcasts kunnen onze klanten op hun gemak en in hun eigen tempo informatie over bijvoorbeeld de rechten en plichten bij een uitkering tot zich nemen. De online trainingen bieden ons de mogelijkheid om onze klanten toch te helpen bij hun re-integratie. Daarnaast hebben wij ook een huisbezoekapp in gebruik genomen. Hiermee kunnen huisbezoeken digitaal worden afgelegd. Deze gebruiken wij op basis van proportionaliteit, dus wanneer een fysiek huisbezoek niet perse noodzakelijk is en we kunnen volstaan met dit digitale huisbezoek. Tot slot werken we voortdurend aan de verdere professionalisering van onze medewerkers en de verbetering van onze dienstverlening. Hoogwaardig Handhaven Het concept Hoogwaardig Handhaven omvat een samenstel van activiteiten die gericht zijn op het voorkomen (preventief) en bestrijden van fraude (repressief) en het verhogen van de bereidheid van klanten om de verplichtingen na te leven die aan het ontvangen van een uitkering zijn verbonden. Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
17
In het geheel van Hoogwaardig Handhaven wordt uitvoering gegeven aan vier beleidsuitgangspunten, te weten: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk (lik-op-stuk) sanctioneren. Voor de periode 2023-2026 is een nieuw Uitvoeringsplan Hoogwaardig Handhaven opgesteld, deze wordt in het eerste kwartaal van 2023 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenten. De onderstaande tabel vermeldt de belangrijkste resultaten van Hoogwaardig Handhaven in 2022.
Aantal 2022
Bedrag 2022
GR 2021
Zuidplas
GR
C
K
Z
Niet doorgeven van wijzigingen, waardoor er teveel uitkering is betaald Beëindigingen van uitkeringen door het overtreden van de inlichtingenplicht7 Bestuurlijke Boete
206
147
26
33
503.928
376.032
58.844
69.052
271
586.816
63
44
10
9
985.950
688.600
156.500
140.850
78
1.209.000
109
75
21
13
46.170
30.867
10.376
4.927
133
57.215
Verlagingen van uitkeringen i.v.m. overtreden van de arbeidsverplichtingen Totaal Hoogwaardig Handhaven
33
22
4
7
16.446
8.464
1.995
5.987
56
27.586
1.552.494
1.103.963
227.715
220.816
€
Aantal
Krimpen
B.
Capelle
A.
GR
Omschrijving
C. D. A t/m D
1.880.617
Op basis van de gegevens over de afgelopen jaren en in vergelijking met gelijksoortige gemeenten in de Benchmark zien we dat er op het gebied van handhaving, onderzoek en daadwerkelijk sanctioneren onverminderd en op een hoog niveau is ingezet. Ook blijkt uit de gegevens dat de opbrengsten (met name het aantal terugvorderingen en beëindigingen) afnemen. Belangrijkste verklaringen hiervoor zijn: • Mede als gevolg van ontwikkelingen in maatschappelijke opvattingen om te komen tot een meer burgergerichte wet- en regelgeving zien wij een tendens ontstaan bij zowel de rechtbank als de Centrale Raad van Beroep dat de eisen waaraan de gemeente dient te voldoen om fraude met succes aan te tonen, zijn verzwaard; en • Doordat de op de gemeenten rustende verplichting om de bewijslast bij schending van de inlichtingenplicht aannemelijk te maken, telkens zwaarder wordt, zijn (fraude-)onderzoeken arbeidsintensiever. Toelichting op A. Dit zijn klanten die wijzigingen die van invloed zijn op het recht of de hoogte van de uitkering niet of niet op tijd hebben doorgegeven. We zien over 2022 nog steeds de hoogste resultaten in de opsporing van zwart werk. Toelichting op B. Dit zijn uitkeringen die beëindigd zijn, doordat wijzigingen (zoals werk of samenwonen) niet werden opgegeven. Het gaat ook om klanten, die na veelvuldige uitnodigingen niet verschijnen om informatie te verstrekken.
Toelichting op C. Dit gaat over boetes in verband met overtreding van de inlichtingenplicht, zoals het niet of niet op tijd doorgeven van parttime inkomsten en verhuizingen.
7
De fictieve besparingen bestaan uit niet toegekende en beëindigde uitkeringen door fraudeonderzoeken. Sociale Zaken gaat hiervoor uit van het gemiddelde bedrag aan uitkering van € 15.500 per jaar. Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
18
Toelichting op D. Dit gaat over verlagingen van uitkeringen in verband met overtreding van de arbeidsverplichtingen, zoals niet solliciteren of het niet aanvaarden van werk. 1.5 Wat heeft het gekost? Programma Sociale Zaken Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Begroting 2022
Wijziging Begroting 2022
Totaal begroting 2022
N 12.807 V 12.807 N 0 N 0 N 0
N 416 V 416 N 0 N 0 N 0
N 13.223 V 13.223 N 0 N 0 N 0
Rekening 2022 N 13.038 V 13.562 V 523 N 523 N 0
Resultaat 2022 V 184 V 339 V 523 N 523 N 0
Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling Sociale Zaken weer, na teruggave aan de deelnemende gemeenten. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2022’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
19
2. Programma ICT & Automatisering 2.1 Algemeen ICT Het werk van de afdeling ICT bestaat normaal gesproken uit het onderhouden, verbeteren, uitbreiden en veilig houden (zie § 2.2) van de complete ICT-omgeving van de gemeente Capelle aan den IJssel, de gemeente Krimpen aan den IJssel, de GR IJsselgemeenten en het Ingenieursbureau Krimpenerwaard. 2022 is te kenschetsen als het jaar na COVID-19. We zien dat veel collega's het thuiswerken hebben omarmd en één of meerdere dagen thuis werken. Door de brede invoering van de Microsoft 365 functionaliteit hebben we afscheid kunnen nemen van Whereby en Zoom. Teams heeft hun plek (meer dan) ingenomen. De mail opslag is verhuisd van on premise naar de cloud waardoor het nog makkelijker is om vanaf elke plek en vanaf elk device bij je mail te kunnen. Ook zien we dat het digitaal samenwerken langzaam voet aan de grond begon te krijgen. Steeds meer afdelingen, units en teams maken gebruik van MS Teams als samenwerkingsplatform en dat zien we in de groei van het aantal teams en kanalen in MS Teams ook terug. In 2022 zijn de laptops geleverd die we in 2021 al hadden verwacht en besteld. Hierdoor kan iedere medewerker op dezelfde manier vanaf elke willekeurige plek zijn werk uitvoeren waarbij door het zorgvuldig, centrale beheer van de laptops het risico van ongewenst gebruik is geminimaliseerd.
Ook zijn vrijwel alle werkplekken op kantoor voorzien van twee beeldschermen en dockingstations waarmee de laptop eenvoudig is aan te sluiten en een prima kantoor werkervaring geeft. Ook de beide gemeenteraden zijn uitgerust met nieuwe Laptops of Ipads. Daarnaast zijn diverse projecten uitgevoerd voor het vervangen van bestaande applicaties. In Krimpen is een nieuwe Vergunning Toezicht en Handhaving (VTH)gebruik genomen met koppelingen naar Djuma. Er is gestart met de vervanging van GISVG door Centric Belastingen. Daarnaast is er een start gemaakt met de vervanging van Melddesk door Rapido in Krimpen, Voor Capelle is een nieuwe E-Gouw server uitgerold en is er een koppeling gemaakt tussen Ogone (betaalsysteem) en Financials. In Financials zelf zijn een aantal bugs gevonden en aanpassingen gedaan. Voor Motion zijn diverse verbeteringen doorgevoerd in de self service mogelijkheden naast de aanpassingen die nodig waren in het kader van de CAO. In de naloop van de implementatie van het financiële systeem zijn veel Cognos rapportages aangepast en is er een facturen dashboard gemaakt. Tevens is ook de eFormulieren suite bijgewerkt naar de laatste versie zodat deze voldoet aan de nieuwste DigiD richtlijnen. Dit is een uitdagende klus omdat dan de werking van meer dan 125 formulieren getest moet worden alvorens ze opnieuw gebruikt kunnen worden in productie.
Op automatiseringsgebied zijn ook de nodige servers geüpgraded van Windows server 2012 naar Windows server 2019. Een ander project betreft de verhuizing van het IBKW naar het nieuwe pand, ook dat heeft de nodige inspanningen gekost. Ook zijn op basis van de aanbesteding GT print in het laatste kwartaal van 2022 alle multifunctionele printers en netwerkprinters vervangen inclusief de bijbehorende scan en follow-me functionaliteit. De looptijd van het contact is initieel vijf jaar en kan tot een maximum van 7 jaar worden verlengd. Gedeelte van het WiFi netwerk is vervangen en er is een nieuwe inrichting gemaakt voor de ondersteuning van de nieuwe laptops en iPhones. Maandelijks werden vanzelfsprekend de nodige updates uitgevoerd o.a. voor Microsoft, allereerst in de testomgeving en daarna in de productieomgeving. Dit betreft applicaties van alle afdelingen, units en teams. Al met al hebben deze reguliere noodzakelijke updates een grote impact op de ICT-afdeling. Immers het gebeurt altijd buiten werktijd terwijl de werkzaamheden tijdens kantooruren ook gewoon doorgaan. In het Sociaal domein zijn er, zoals elk jaar, door uitbreiding van functionaliteit en verbetering van de software de nodige updates doorgevoerd. Dit vraagt vanwege de omvang en de complexiteit het nodige van het team. Daarnaast is WMO Capelle geholpen bij een efficiënter gebruik van de Suite.
Ook het pakket voor schuldhulpverlening kent het afgelopen jaar de nodige updates en aanpassingen.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
20
De applicatie voor alle registratie met betrekking tot zaken rondom ondermijning is vervangen door Atlas een nieuwe applicatie. Er is een koppeling gelegd tussen de nieuwe werkenbij website van Capelle en het systeem waar kandidaten in worden bijgehouden (Connexsys). Benchmark 2021 Jaarlijks wordt er door M&I partners, een consulting organisatie met de focus op overheidsorganisaties, een benchmark gehouden voor de ICT-kosten. Dit jaar is besloten mee te doen aan de benchmark. Hierdoor hebben we nu detailinformatie over onze kosten ten opzichte van andere gemeentelijke organisaties. Hoofdconclusies In grote lijnen komt het erop neer dat IJsselgemeenten minder geld aan ICT en aanverwante kosten (o.a. personeel) heeft dan vergelijkbare organisaties. De ICT-kosten van IJsselgemeenten bedragen 71 euro per inwoner. Dit is 25 euro minder dan het gemiddelde van de Benchmark 2022 en 22 euro minder dan het gemiddelde van gemeenten met minder dan 100.000 en meer dan 60.000 inwoners. De softwarekosten zijn 33 euro per inwoner en zijn daarmee gelijk aan het benchmarkgemiddelde van 33 euro per inwoner. De ICT-personeelskosten zijn 31 euro per inwoner en zijn daarmee 15 euro lager dan het benchmarkgemiddelde van 46 euro per inwoner. Totaal is de bezetting ongeveer 14 fte lager dan de benchmark.
De infrastructuurkosten bedragen 7 euro per inwoner en liggen daarmee 10 euro lager dan het benchmarkgemiddelde van 17 euro per inwoner. Vervolg De uitkomsten zullen we gebruiken om samen met de gemeenten onze jaarplanning op te stellen.
WOO De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei gedeeltelijk in werking getreden. De Woo heeft tot doel een transparante overheid te bevorderen en de informatiehuishouding op orde te brengen. PLOOI moet de voorziening worden voor bestuursorganen om Woo-documenten actief openbaar te maken door deze online te publiceren. Het platform wordt momenteel opgezet door het agentschap KOOP. ICT adviseert het huidige ontwerp van PLOOI fundamenteel te herzien en de doorontwikkeling van het platform direct stop te zetten. Nu het op de korte termijn niet mogelijk is om Woo-documenten via PLOOI openbaar te maken moeten gemeenten ze publiceren op een eigen kanaal, bijvoorbeeld de website van de gemeente. Vanuit de projectgroep is echter nog geen advies c.q. plan van aanpak ontvangen. ICT heeft op dit gebied dan ook nog geen actie ondernomen. 2.2 Informatieveiligheid ICT Het doel van informatiebeveiliging is het onverstoord laten functioneren van de business. Met o.a. een steeds verdergaande digitalisering, migratie naar de cloud en ketenautomatisering is dit een steeds complexere opgave geworden. Waar een aantal jaren gelden volstaan kon worden met een firewall en een virusscanner is tegenwoordig een steeds groter arsenaal aan voorzieningen nodig om de IT-omgeving veilig te houden. Hierbij dient tevens rekeningen gehouden te worden met hoe gebruikers met voorzieningen c.q.
informatie willen werken en hoe de organisatie wil dat gebruikers werken? Een balans vinden tussen wat kan en mag en werkbaar houden is hierbij lastig. Een omgeving zeer veilig maken staat hierin op gespannen voet met snel en efficiënt kunnen werken. Om alle nieuwe dreigingen en uitdagingen het hoofd te bieden is het afgelopen jaar dan ook op een aantal fronten extra geïnvesteerd om het niveau van beveiliging nog hoger en de werking hiervan nog effectiever te krijgen. Qua Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
21
investering betreft dit niet zozeer geld maar wel de inzet van techniek, bewustwording en de inbedding hiervan in de organisatie. In 2022 zijn in dit verband de navolgende projecten uitgevoerd of opgestart: • Uitrol Microsoft Defender/Endpoint detectie • Overstap van VDI naar laptops en Microsoft InTune geïntroduceerd als nieuwe MDM-oplossing (Mobile Device Management) • Opzet SIEM/SOC (SIEM staat voor Security Information & Event Management, SOC voor Security Operations Center) • Intensivering bewustwordingscampagne • Start invoering Zero trust concept (alleen door ons goedgekeurde apparaten mogen op ons netwerk)
Microsoft defender In 2022 zijn wij volledige overgaan naar de SaaS variant van Microsoft Office (Microsoft M365). Naast de standaard E3 licentie is gekozen om ook de E5 licentie gedeeltelijk aan te schaffen. De Microsoft E5-licentie is een premium licentiepakket dat een breed scala aan functies en services biedt op het gebeid van informatiebeveiliging. Het omvat toegang tot de meest geavanceerde beveiligings- en compliance-functies van Microsoft, zoals Microsoft Defender Advanced Threat Protection, Azure Advanced Threat Protection en Microsoft Cloud App Security. Microsoft Defender is een beveiligingsoplossing van Microsoft die is ontworpen om te helpen bij het beschermen van computers en netwerken tegen malware en andere cyberbedreigingen. Deze oplossing heeft de eerder bij ons in gebruik zijnde virusscanners op zowel de servers als de endpoints (vdi en laptops) inmiddels vervangen. Een aanzienlijk gedeelte van de beschikbare security opties is inmiddels geïmplementeerd. De komende periode worden de nog beschikbare andere opties op nut en noodzaak onderzocht, getest en zo nodig geïmplementeerd. Een belangrijk project in dit kader is het invoeren van beveiliging op documentniveau. Laptops en Intune In 2022 zijn nagenoeg alle vdi’s (virtuele desktops) vervangen door laptops. Deze laptops worden inmiddels allemaal beheerd en gecontroleerd via Microsoft Intune en Defender.
Intune is een tool voor mobile device management en is de vervanger van Mobile Iron. Het traject om alle mobiele telefoons over te zetten van Mobile Iron naar Intune loop nog door in 2023. Tevens zijn alle gebruikers overgezet naar een nieuwe Multifactor oplossing van Microsoft. Opzet SIEM/SOC Reeds eerder is gestart met de opzet van een SIEM. In eerste instantie in samenwerking met de KPN via het GGI veilig project van de VNG. Dit project is echter vroegtijdig door ons en uiteindelijk ook door de VNG beëindigd. In 2022 is vervolgens, na hert doorlopen van een POC, een door ons gekozen SIEM oplossing geïmplementeerd. In combinatie met E5 licentie c.q. Microsoft Defender/ATP is er een wat ons betreft goed werkend preventie- en detectiemechanisme operationeel. Dat laatste is ook gebleken uit de recent gehouden penetratie test. Voor het eerst is het niet mogelijk gebleken om vanuit een (gesimuleerd) gecompromitteerd intern account zogenaamde admin rechten te verkrijgen. Bewustwording Het aantal phishing incidenten is wereldwijd aan het toenemen. Dat is ook logisch wat phishing is vaak de eerste stap in het proces om een bedrijf te besmetten met ransomware. Om het stelen van informatie en met name inloggegevens is al eerder het inloggen via 2FA (twee-factor authenticatie) geïntroduceerd. Hiermee wordt voorkomen dat iemand kan inloggen met alleen een inlognaam en wachtwoord.
Omdat bepaalde vormen van 2FA inmiddels ook door hackers onder vuur worden genomen is dit jaar de wijze waarop dit mechanisme wordt ingezet aangepast. Eerst was het voldoende om via de telefoon op akkoord te klikken. Sinds kort dient ook een extra cijfercode te worden ingegeven. Om te voorkomen dat medewerkers slachtoffer worden van een phishing aanval is het bewustwordingsproces op dit onderdeel geïntensiveerd. Daar waar eerst per kwartaal gesimuleerde phishingtest werden gehouden is dit half 2022 verhoogd naar eens per drie weken. De eerste resultaten van deze intensivering laten een positief beeld zien. Het Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
22
aantal medewerkers dat een phishing bericht herkent, is inmiddels gestegen naar de 96 procent. De komende periode wordt het testen aangevuld met gericht traingen. Een uitdaging in dit verband is het huidige hoge verloop van personeel. Om deze reden wordt sinds kort tijdens het introductieprogramma van nieuwe medewerkers nadrukkelijk aandacht geschonken aan het onderwerp cybersecurity. Zero trust Het zero trust concept is een benadering van beveiliging waarbij er geen vertrouwen wordt gegeven aan een netwerk of een gebruiker, tenzij dit specifiek is bevestigd. Dit betekent dat elk verzoek om toegang tot netwerkbronnen wordt geauthentiseerd en geautoriseerd, ongeacht of de verzoeker zich binnen of buiten het netwerk bevindt. Het zero trust-concept is bedoeld om cyberbedreigingen te voorkomen door het beperken van de aanvalsoppervlakte en het versterken van de beveiliging van individuele netwerkbronnen. De hierboven beschreven onderwerpen dragen voor een deel bij aan dit concept. Aanvullende onderdelen in dit verband zijn segmentering van het netwerk en het alleen gebruik maken van door ICT beheerde apparaten. Met de segmentering van hert netwerk is inmiddels gestart. Het gebruik van alleen door ICT beheerde apparaten is nog onderwerp van discussie. 2.3 Dienstverlening ICT De servicedesk ICT is het primaire aanspreekpunt voor klanten om contact op te nemen met de ICT-afdeling.
Vanuit de servicedesk worden zaken direct opgepakt. Indien nodig worden er zaken uitgezet bij verschillende specialismes zoals functioneel beheer, systeembeheer of informatiemanagement. Totaal werden er in 2022 bijna 10.000 meldingen en 2500 wijzigingen geregistreerd. Dat is een toename ten opzichte van vorig jaar. Veel van deze meldingen en wijzigingen werden telefonisch bij ons gedaan, er hebben namelijk ruim 8.000 inkomende gesprekken plaatsgevonden op de Servicedesk van bijna 6 FTE. 2022 was een druk jaar voor de automatisering met de uitlevering van devices. Er zijn er in totaal 1396 devices uitgeleverd in 2022. De verdeling hiervan is hieronder weergegeven: • 935 Laptops • 339 iPhones • 70 iPads • 52 GSM Het administratief verwerken van de uitgifte van een nieuw device, het technisch inrichten, het uitleveren en de uitleg hierbij, kost gemiddeld 2 uur. Dat betekent dat in 2022 meer dan 2 FTE full-time zijn ingezet bij de uitlevering van al deze middelen. Dit naast het reguliere werk en de installatie op de werkplekken van schermen en dockingstations. Tot slot zijn er 415 nieuwe medewerkers in dienst gekomen, daar tegenover staat dat er 255 mensen uitdienst zijn getreden. Dit betekent dus dat er 160 extra accounts zijn gerealiseerd in 2022. In onderstaand overzicht is de verdeling per organisatie te zien.
De in- en uitdienst activiteiten van totaal 670, vergen administratief gemiddeld 1 uur per medewerker. 0,5 FTE is dan ook ingezet voor deze activiteiten. Overzicht in en uitdienst meldingen in Topdesk bij ICT 2022 In dienst
Uit dienst
Verschil
Capelle
261
145
116
Krimpen
109
60
49
IJsselgemeenten
45
50
-5
415
255
160
Daarnaast werden er 18 actieve complimenten gegeven en kwamen er 2 officiële klachten binnen.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
23
2.4. Personeel Bij de servicedesk is een nieuwe medewerker in dienst gekomen die allround inzetbaar is voor alle taken binnen de servicedesk Tevens is er een beleidsmedewerker ICT intern overgestapt naar de gemeente Krimpen aan den IJssel, de functie is opnieuw opgevuld door een interne kandidaat vanuit de gemeente Capelle aan den IJssel. Ook is er een nieuwe functioneel beheerder in dienst gekomen die zich richt op de systemen rondom de omgevingswet. Bij het functioneel beheer team is er ook een functioneel beheerder uitdienst gegaan, deze vacature is inmiddels weer vervult zodat het team dat ondersteuning biedt op Sociale zaken weer op sterkte is. Tot slot is er ook op het domein van HR een nieuwe functioneel beheerder gevonden om extra ondersteuning te bieden op de HR-applicaties. Om ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven, streven we ernaar om altijd enkele “garantiebaners” bij ICT werkervaring te laten opdoen. In 2022 zijn dat er drie geweest. Twee zijn werkzaam in het servicedeskteam één is werkzaam in het team van functioneel beheerders. 2.5 Wat heeft het gekost? Programma ICT Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Begroting 2022
Wijziging Begroting 2022
Totaal begroting 2022
N 8.051 V 8.051 N 0 N 0 N 0
N 650 V 650 N 0 N 0 N 0
N 8.702 V 8.702 N 0 N 0 N 0
Rekening 2022 N 9.259 V 9.259 N 0 N 0 N 0
Resultaat 2022 N 557 V 557 N 0 N 0 N 0
Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling ICT & Automatisering inclusief de uitvoeringskosten ICT weer, na verrekening aan de deelnemende gemeenten. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2022’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
24
Jaarverslag Paragrafen
Jaarstukken 2022 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 mei 2023
25
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Artikel 11 lid 2 van het BBV geeft aan welke onderdelen de paragraaf moet bevatten, te weten een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s. Daarnaast zijn we verplicht een aantal kengetallen op te nemen en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie te beoordelen. Beleid Wij streven na om geen onnodige risico’s te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken door verzekeringen. Risico’s die niet worden afgedekt door een verzekering of een voorziening moeten worden opgevangen door de beschikbare weerstandscapaciteit. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen of waar na het treffen van maatregelen nog restrisico’s overblijven. De verhouding wordt uitgedrukt in een ratio. Ratio weerstandsvermogen = de beschikbare weerstandscapaciteit : de risico’s. Definitie weerstandscapaciteit De middelen en mogelijkheden waarover men beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken.