Bijlage 1 Zomernota 2024 A24.001144

Eind vorig jaar is de voorlopige beschikking van het Rijk ontvangen. De hoogte van het bedrag hangt samen met het aantal statushouders en de taakstelling die aan de gemeente is opgelegd. Budgetneutraal € 1.049.489 hogere lasten en baten incidenteel in 2024 Verbonden partij Promen (Wsw) De nieuwe en gewijzigde begroting Promen vertaalt zich in een aantal bijstellingen over de komende jaren. De bijstellingen zijn het gevolg van 2 ontwikkelingen. Ten eerste de ontwikkeling in het aantal WSW-plekken. Dit aantal daalt sinds 2015 op grond van de Participatiewet. Mensen met een arbeidsbeperking worden zoveel mogelijk begeleid naar regulier werk, waardoor er een verschuiving plaatsvindt richting participatie (zie Participatiebudget). De tweede ontwikkeling is de indexering op loon en prijs toegepast vanaf 2025. De indexering is conform FKGR en zorgt voor de nadelen in 2025-2027. Een voordeel van € 72.000 in 2024, een nadeel van € 53.000 in 2025, een nadeel van € 62.000 in 2026 en 2027, een voordeel van € 57.000 in 2028 Energietoeslag 2023 De Energietoeslag (2023) is grotendeels in het afgelopen jaar uitgekeerd. Het resterende deel wordt in 2024 uitgekeerd. Er kan nog tot medio 2024 een beroep worden gedaan op deze regeling. Op basis van de prognose van GR IJsselgemeenten, de uitvoerende partij, wordt er nog ongeveer € 400.000 uitgekeerd dit jaar.

De rijksbijdrage die de volledige kosten van deze regeling dekt is met de decembercirculaire 2023 toegevoegd aan het gemeentefonds, waarmee dit onderdeel budgettair neutraal is (zie programma 6 Jaarstukken 2023). Een nadeel van € 400.000 in 2024

54

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 Participatiebudget Zie ook toelichting Verbonden partij Promen. Het voordeel van € 72.000 op de herziene begroting 2024 Promen wordt budgetneutraal toegevoegd aan het Participatiebudget vanwege de beschreven verschuiving. De uitgaven Participatie groeien de laatste jaren stevig, waardoor er een structureel tekort dreigt te ontstaan. Om het tekort op korte termijn te dichten wordt voorgesteld om een vrijval van de ESF (Europees Sociaal Fonds) reserve GR IJsselgemeenten (product 2.1) toe te voegen aan het Participatiebudget. Voor Zuidplas is dit een incidenteel voordeel van € 129.000. Een structurele oplossing volgt in een later stadium. Een nadeel van € 201.000 in 2024 Product 2.3 Jeugd Indexatie maatwerkvoorzieningen Jeugd In 2023 kwamen de totale uitgaven op de maatwerkvoorzieningen Jeugd uit op € 14.800.000. Dat betekende een tekort op de begroting van circa € 500.000. Voor 2024 zijn de tarieven Jeugdzorg geïndexeerd met een gewogen percentage van 7,5%. De autonome stijging bij gelijkblijvend volume komt daarmee uit op € 1.100.000 (7,5% over € 14.800.000). Naast de autonome ontwikkelingen op de prijs is er een afvlakkende trend zichtbaar in de groei in het gebruik van de maatwerkvoorzieningen (volume). Dit heeft te maken met de maatregelen in het preventieve kader en de Hervormingsagenda Jeugd.

De werkelijke uitgaven stegen in 2023 met ongeveer 5% ten opzichte van een jaar eerder bij een prijsindexatie van gemiddeld 7% én de groei van het aantal inwoners. Voor de effecten van de Hervormingsagenda is daartoe eerder al een oplopende taakstelling opgenomen in de gemeentelijke begroting. Voor 2024 is dit een bedrag van € 700.000. Ook de investeringen in het preventieve veld, opgenomen in de begroting van Stichting ZO! (zie product 2.1) hebben een positief effect op de uitgaven in de Jeugdzorg. Voor 2024 is het geraamde effect € 250.000. Dit bedrag kan worden verdisconteerd in de totale uitgaven. Resumerend leiden deze ontwikkelingen tot het volgende plaatje.

Voorgesteld wordt om een structurele bijstelling toe te passen op de maatwerkvoorzieningen Jeugd van € 960.000 met vanaf 2024 Een structureel nadeel van € 960.000 vanaf 2024 Persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd De uitgaven PGB lopen jaarlijks steeds verder terug wat ervoor zorgt dat een bijstelling naar beneden nu mogelijk is. Totaal voor € 100.000 op de diverse PGB onderdelen binnen Jeugd. Een structureel voordeel van € 100.000 vanaf 2024 55

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Product 2.4 Maatschappelijke ondersteuning Bijstelling Wmo-voorzieningen Het voordeel van € 700.000 op de jaarrekening 2023 op het totale product Maatschappelijke ondersteuning leidt tot mogelijkheden om de diverse Wmo budgetten te verscherpen conform de trend die zich steeds verder voortzet. Daarentegen stijgen de kosten per product middels indexering van gemiddeld 6% én groeit het aantal mensen en dus potentiële gebruikers binnen de gemeente. Buiten de autonome ontwikkelingen is de verwachting dat de investeringen in het preventieve voorveld zich steeds nadrukkelijker zullen terugverdienen middels besparingen in de maatwerkvoorzieningen (zie ook product 2.1 Stichting ZO!). Hoewel dit met name van toepassing is bij de Jeugd wordt met dit effec tin mindere mate rekening gehouden in de totale bijstelling Wmo. Per saldo wordt voorgesteld om op de Wmo-zorgvoorzieningen een voordeel te verwerken van structureel € 290.000 vanaf 2024. Het voordeel bestaat voor € 360.000 aan hogere lasten, maar daar tegenover staat € 650.000 aan hogere baten. De hogere baten worden voor € 25.000 verklaard doordat er meer mensen gebruik maken van ondersteuning en daarmee het totaal aan ontvangen eigen bijdragen stijgt. € 600.000 is opgenomen voor Beschut wonen. Dit betreft zowel een last als een baat die per saldo budget neutraal zijn.

Een structureel voordeel van € 290.000 vanaf 2024 Persoonsgebonden budget (PGB) Wmo Ook de PGB budgetten Wmo laten een dalende trend zien de afgelopen jaren. Het voordeel op de begroting bedraag € 72.000 structureel vanaf 2024. Een structureel voordeel van € 72.000 vanaf 2024 Wijk-GGD Voor de inzet van de Wijk-GGD'er is een subsidie van ZonMW binnengehaald van € 200.000 voor de periode 2024-2027. Deze subsidie is verwerkt over de 4 respectievelijke jaren. Een structureel voordeel van € 50.000 van 2024 t/m 2027 Product 2.5 Volksgezondheid Verbonden Partij Hecht Voor 2024 is een incidentele bijdrage noodzakelijk nodig om het weerstandsvermogen te herstellen. In 2023 is er een fors tekort ontstaan op het bedrijfsresultaat in verband met significant gestegen (loon)kosten. Omdat dit tekort vorig jaar niet gedekt kon worden middels een eenmalige bijdrage van de deelnemende gemeenten is dit tijdelijk middels een onttrekking uit de reserve van Hecht afgedekt en vervolgens doorgeschoven naar 2024. De programmabegroting 2025-2028 is beleidsarm en bestaat enerzijds uit een indexering conform FKGR en anderzijds de budgettair neutrale overheveling van € 145.000 van het onderdeel GHOR naar de Veiligheidsregio.

(zie toelichting product 1.3 Veiligheid) Een nadeel van € 211.000 in 2024, een structureel nadeel van € 213.000 vanaf 2025 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA SPUK) Conform het uitvoeringsplan 2024 zijn de diverse onderdelen aangepast binnen de begroting. Het totale budget voor de uitvoering van GALA wordt door het Rijk beschikbaar gesteld middels de brede SPUK. Op basis van het uitvoeringsplan zal niet het volledige rijksbudget worden benut. In de begroting is 56

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 momenteel nog wel het volledige budget verwerkt. Door deze budgetneutrale bijstelling worden de uitgaven (en inkomsten) geactualiseerd naar de verwachte bedragen. De ruimte om het volledige budget te benutten blijft uiteraard wel bestaan. De mutatie geeft enkel de bijstelling op de huidige begroting weer. Budget Neutraal € 337.000 lagere lasten en baten in 2024

57

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

58

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen • Het beheer en de exploitatie van de binnensportaccommodaties is ondergebracht bij drie stichtingen: Sportstichting Zuidplas, Dorpshuis Swanla en Dorpshuis Op Moer. Sportstichting Zuidplas beheert en exploiteert het grootste deel van de accommodaties. Gedurende 2023 is duidelijk geworden dat Sportstichting Zuidplas in 2024 te kampen heeft met een tekort in de begroting van 314.000,- euro. In het eerste kwartaal van 2024 is door de gemeente een scan uitgevoerd naar de financiële situatie van Sportstichting Zuidplas. Daaruit is naar voren gekomen dat aanvullende financiering vanuit de gemeente in 2024 noodzakelijk is. • Tevens is naar voren gekomen in de scan dat de maatregel uit de programmabegroting 2024-2027 om onderhoudskosten per 2024 bij de huurder te leggen, in 2024 voor Sportstichting Zuidplas een extra kostenpost betekent van circa 350.000,-. Binnen de begroting van Sportstichting Zuidplas is geen ruimte om die kosten in 2024 te dragen. Deze maatregel uit de programmabegroting raakt ook een aantal andere stichtingen. Bij product 5.3 (Vastgoed) komt dit onder ‘ontwikkelingen’ nader aan de orde. (zie het kopje ontwikkelingen onder product 5.3 vastgoed).

Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen.

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs en vanuit de Lokale Educatieve Agenda en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, alle vastgesteld in 2023, is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen met betrekking tot onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg en thuisnabij onderwijs. Over dat laatste is vermeldenswaard dat het onderwijs voor anderstalige nieuwkomers met de start van twee taalklassen in het basisonderwijs meer thuisnabij gerealiseerd kan worden. Jongeren van de middelbare schoolleeftijd zijn voor taalonderwijs aangewezen op de Internationale schakelklassen 59

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 in Gouda, verkend wordt of daarvoor mogelijkheden zijn in Capelle aan den IJssel. Onvoorspelbaar, door de landelijke ontwikkelingen, is daarbij voor beide groepen hoe groot de benodigde capaciteit is en zal zijn. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 ligt er een visie op onderwijs dat dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie.

Verantwoording De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs en de concretisering daarvan in de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en –directeuren. Middelen

Verantwoording Dit is afgerond en ingebed in de samenwerking met de scholen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: 1. Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 2. Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek.

60

Verantwoording In Q1 van 2024 zijn nieuwe prognoses opgeleverd. Voor Zevenhuizen is er een duidelijk snellere stijging van het aantal leerlingen. Hierdoor is eerder dan voorzien in het IHP uitbreiding nodig. Er zijn veel factoren van invloed op de groei van het leerlingaantal. Prognoses kunnen daardoor afwijken van de werkelijkheid, maar geven wel een trend aan. De opgaven uit het IHP worden daarom nu in twee fases uitgevoerd: 1 De permanente uitbreiding van IKC Koningskwartier met vier lokalen is reeds met spoed in uitvoering genomen, oplevering z.s.m. 2 Het haalbaarheidsonderzoek voor heel het dorp Zevenhuizen start nog dit jaar als integrale opgave.

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027.

Middelen

Verantwoording Het Uitvoeringsprogramma voor de bestaande dorpen is in Q2 vastgesteld. Het proces om te komen tot een Uitvoeringsprogramma voor het Vijfde dorp wordt in Q2 opgestart. In het Uitvoeringsprogramma bestaande dorpen is een planning opgenomen voor de diverse haalbaarheidsonderzoeken. In Q1 en Q2 van 2024 hebben de eerste startgesprekken plaatsgevonden. Er wordt op dit moment nog gewerkt aan een aantal opgaven uit het vorige IHP: twee opgaven in Nieuwerkerk (wijk Esse en wijk Zuidplas), een uitbreiding in Moerkapelle. De eerdergenoemde opgave in Zevenhuizen komt uit het nieuwe IHP en heeft op dit moment de eerste prioriteit.

Uitvoeren van diverse projectplannen volgens een vastgesteld Uitvoeringsprogramma.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 komt uitsluitsel over de haalbaarheid van het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.

Verantwoording Het onderzoek naar de haalbaarheid wordt uitgevoerd door de betrokken schoolbesturen, in overleg ook met scholen in de regio. De voortgang hiervan komt aan de orde in het OOGO (op overeenstemming gericht overleg) Onderwijs Zuidplas. Het overleg in de regio spitst zich toe op vragen als waar bied je idealiter wat aan, hoe zorg je in samenspraak voor stabiliteit in leerlingenaantallen en een aantrekkelijk aanbod.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027.

Verantwoording Een startgesprek voor deze opgave vindt plaats in Q3

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs.

61

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022).

Naast specifieke aandacht voor thuiszittende leerlingen (in regionaal verband, met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs) en voor anderstalige nieuwkomers (taalklassen) wordt in algemene zin ingezet op een goede aansluiting van zorg en onderwijs, op vroegsignalering en op preventieve inzet.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs.

Verantwoording In de regionale uitvoeringsagenda’s passend onderwijs wordt vormgegeven aan speerpunten op gebieden als thuiszitters, integrale arrangementen onderwijs en zorg en collectieve zorginzet, zowel in Midden-Holland als bij de IJsselgemeenten. De thema’s passend, inclusief en thuisnabij onderwijs uit de LEA zijn vaste agendapunten bij de overleggen met schoolbestuurders en –leiders.

Middelen

Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC.

Na de afronding van de pilot IKC is de inzet van een jeugdhulpdeskundige in het IKC structureel gemaakt en hebben gesprekken plaatsgevonden met andere scholen om tot een soortgelijke samenwerking te komen. In de uitvoering van het IHP worden dergelijke plannen van scholen meegenomen.

Inzet NPO middelen m.n. voor Schoolmaatschappelijk werk.

De inzet van schoolmaatschappelijk werk op de scholen is tijdelijk verdubbeld (tot en met schooljaar 2023-2024) met de inzet van de NPO-middelen

Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.

Thuisnabij onderwijs is onderdeel van de Lokale Educatieve Agenda en is van daaruit vast agenda-onderwerp bij het OOGO. De twee (in schooljaar 2023-2024 voor het eerst in uitvoering) taalklassen in het primair onderwijs zorgen ervoor dat betreffende kinderen niet langer op taalklassen in buurgemeenten zijn aangewezen.

Verbonden partijen Stichting ZO! 62

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijkwerk op de basisscholen inclusief de tijdelijke uitbreiding tot einde schooljaar 2023-2024. De jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier wordt ook ingezet vanuit Stichting ZO!.

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel product De Cultuurvisie die in 2019 is vastgesteld, is ook de komende jaren uitgangspunt voor het beleid. Dit betekent dat het college met name inzet op de bevordering van culturele activiteiten en het behoud van cultureel erfgoed. Een belangrijk speerpunt binnen de cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. Dit betekent dat we de dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijker opzoeken en nog meer samen met vrijwilligers en ondernemers willen optrekken. Ontwikkelingen Lokaal Het aantal culturele activiteiten in Zuidplas dat dit jaar wordt georganiseerd door verenigingen en stichtingen is bijzonder groot. Het is en blijft de kunst om alle activiteiten goed op elkaar af te stemmen en voor het voetlicht te krijgen zodat de inwoners weten wat er allemaal te doen is. De samenwerking met het onderwijs en met het zorg- en welzijnsveld krijgt volop de aandacht. ‘Jong geleerd is oud gedaan’ geldt zeker ook voor het onderwerp cultuur en de positieve gezondheidseffecten die dat met zich meebrengt. In de tweede helft van 2024 staat een herijking van de cultuurvisie op de planning dit zal in afstemming plaatsvinden met de herijking van het subsidiebeleid en het opstellen van de visie maatschappelijke voorzieningen.

Hierin spelen we nog meer in op de koppelingen met andere beleidsterreinen en welke rol de gemeente hierin kan pakken. Er zijn gesprekken met de grotere cultuurinstellingen over het beter borgen van cultuur, deze worden in de tweede helft van 2024 voortgezet. Regionaal Binnen Regio Midden-Holland is cultuur een steeds belangrijker onderwerp. Om de samenwerking op het gebied van cultuur te intensiveren is ingezet op de erkenning van de regio als ‘stedelijke cultuurregio’ door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Hiervoor is ook een regioprofiel opgesteld. Als stedelijke cultuurregio versterken we onze informatiepositie en kunnen we beter anticiperen op Rijksbeleid. Een andere ontwikkeling binnen de Regio Midden-Holland is de nieuwe periode van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). De huidige periode (CmK-3) loopt eind 2024 af en per januari 2025 start CmK-4. De regeling is gericht op het duurzaam versterken van de kwaliteit van cultuureducatie en hiervoor is onlangs een regionaal plan voor 2025-2028 opgesteld. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed.

63

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Medio 2023 worden alle inwoners in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen.

2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen.

Verantwoording In 2024 zetten we de doelstelling voort. We zetten in op het beter zichtbaar maken van initiatieven en mooie plekken in onze gemeente. Cultuureducatieve activiteiten op de basisscholen, op het voortgezet onderwijs en in het aanbod van Brains is belangrijk voor de culturele ontwikkelingen van kinderen/jongeren. De gemeente ondersteunt vele culturele verenigingen en stichtingen zodat alle inwoners in aanraking kunnen komen met cultuur. In alle dorpen vinden aantrekkelijke activiteiten plaats voor jong en oud. Op diverse dossiers (zoals Geertuidahoeve, verplaatsing oorlogsmonument Zevenhuizen, Steenovens Klein Hitland, etc.) vinden activiteiten plaats om cultureel erfgoed te behouden, te beschermen en onder de aandacht te brengen van inwoners en bezoekers. Voor wat betreft de Steenovens is in 2021 eerder een raadsbesluit genomen om een bedrag van €100.000 ter beschikking te stellen. Dit in het kader van de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed en zodat aanpassingen doorgevoerd kunnen worden om maatschappelijke activiteiten te kunnen ontplooien. Door diverse ontwikkelingen is dit nog niet benut. Dit bedrag was geraamd op een begroting die in de tussentijd door nieuwe inzichten op een aantal aspecten is veranderd. Denkend aan andere (slimme) vormen van verduurzaming. Op het moment van schrijven wordt gewerkt aan een nieuwe raming.

Indien de nieuwe raming leidt tot een ander bedrag dan oorspronkelijk geraamd (de €100.000), dan wordt dit meegenomen in de najaarsnota.

4. Medio 2023/2024 worden er bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten koppelkansen met cultuur en erfgoed benut.

Erfgoed krijgt een plaats in ruimtelijke plannen (bijvoorbeeld in de omgevingsplannen, gebiedspaspoorten en ander ruimtelijke beleid).

64

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 5. Voor eind 2024 is het aanbod van erfgoedevenementen uitgebreid.

Het verdrag van Faro biedt aanknopingspunten om samen met de erfgoedinstellingen nieuwe projecten te initiëren.

Effectindicator

Begroting medio 2026 ≥ 70%

2.1 Deelnemers culturele activiteiten 2.2 Tevredenheid over culturele activiteitenaanbod

Realisatie 2019 79% 22%

Zomernota 2024 Nog niet bekend Nog niet bekend

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren.

Meting eind 2026 Meting eind 2026 Middelen

1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg (deze jumelage bestaat in 2024 50 jaar). De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3. Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 4. Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen.

≥ 22%

Verantwoording -Er vindt een evaluatie plaats van de Uit-agenda -Regionaal is een nieuw plan in voorbereiding voor de nieuwe regeling Cultuureducatie met Kwaliteit -Culturele verenigingen organiseren tal van activiteiten -Eind 2024 reiken we weer de jaarlijkse cultuurprijs uit -We gaan met de culturele instellingen in gesprek over de herijking van de cultuurvisie. In juni 2024 vindt de jubileumviering van de internationale stedenband plaats in Bückeburg. Aan deze jubileumviering nemen verschillende verenigingen uit Zuidplas deel, alsmede een delegatie vanuit het gemeentebestuur van Zuidplas. In 2025 wordt het 50-jarig bestaan van de jumelage ook in Zuidplas gevierd met een delegatie van verenigingen en het gemeentebestuur uit Bückeburg We werken aan een Uitvoeringsprogramma Erfgoedbeleid dat in Q4 wordt opgeleverd In het Perspectief Ruimtelijke Ontwikkeling Zuidplas en de gebiedspaspoorten besteden we aandacht aan het maatschappelijk rendement van de diverse projecten. Cultuur en Erfgoed (spoor Vitaal en leefbaar Zuidplas) maken hier onderdeel van uit.

65

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 5. Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

Gouda en Zuidplas werken samen om aansluiting te vinden bij de Erfgoedlijnen van de provincie Zuid-Holland. Op basis van thematische verhaallijnen werken we samen met erfgoedorganisaties om innovatieve projecten op te zetten. Het gaat daarbij om het overkoepelend thema Maakbaar Landschap.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma voor het Middengebied

Verantwoording Begin 2023 is de Ruimtelijke verkenning voorzieningen Middengebied opgeleverd, waarin is gekeken naar zowel maatschappelijke als commerciële voorzieningen voor het Middengebied. Deze ruimtelijke verkenning diende als input voor de door de gemeenteraad in oktober 2023 vastgestelde Nota van Uitgangspunten Middengebied en het bestemmingsplan. Daarnaast is in het tweede kwartaal van 2024 het opstellen van een brede visie op maatschappelijke voorzieningen opgestart voor de hele gemeente Zuidplas. Die visie zal gebruikt worden bij het concretiseren van het uiteindelijke voorzieningenprogramma voor het Middengebied.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente.

Middelen

66

Verantwoording Het opstellen van de voorzieningenvisie is in Q2 van 2024 opgestart. Over dit traject zal de raad op een later moment in 2024 nader geïnformeerd worden.

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 Wat mag het programma maatschappelijk domein kosten? bedragen * € 1.000

3. Maatschappelijk domein Mutaties van afwijkingen > 10% en > € 25.000

2024 -41

2025 141

2026 -136

2027 -136

2028 -186

Budget neutraal

52 -314 113 151 -43-

140 -1 -8 53 -43-

-0 -1 -8 -83 -43-

-0 -1 -8 -84 -43-

-0 -1 -8 -133 -43-

3.2: Onderwijs

427

-139

-328

-387

-730

Indexatie leerlingenvervoer

-107

-107

-107

-107

-107

Indexatie bewegingsonderwijs

-44

-44

-44

-44

-44

Huurkosten tijdelijke huisvesting scholen

-19

-77

-19

-

-

-

-37

43

6

-173

3.1: Sport Bijstelling kredieten inclusief fasering Sportpark Swanla Aanvullende subsidie Sportstichting Zuidplas VvE Locatie Van Beethovenlaan (school en gymzaal) Machine onkruidbeheer Aanpassing rente (zie programma 6) Bijst. afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 (toelichting progr. 1)

Bijstelling IHP kredieten IHP Uitbreiding Koningskwartier (4 lokalen)

-

-8

-8

-8

-8

Aanpassing rente (zie programma 6)

242

113

-214

-255

-419

Bijst. afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 (toelichting progr. 1)

314

-

-

-

-

Kleine mutaties

6

-14

-14

-14

-14

Budget neutraal

35

35

35

35

35

3.3: Cultuur

7

-26

-27

-27

-27

Streekarchief Begroting 2025 Aanpassing rente (zie programma 6) Bijst. afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 (toelichting progr. 1) Kleine mutaties Budget neutraal

1 0 -3 8

-32 0 -3 8

-32 -1 -3 8

-32 -1 -3 8

-32 -1 -3 8

393

-25

-491

-550

-943

Totaal - = nadeel / + = voordeel

Product 3.1 Sport Bijstelling kredieten inclusief fasering Sportpark Swanla 67

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 De kosten voor de aanleg van het grasveld en de kunstgrasvelden (ondergrond en toplaag) zijn gestegen. Daarnaast heeft de grondexploitatie Swanladriehoek te maken met hogere lasten vanwege het toevoegen van enkele kostenposten met betrekking tot nuts, verharding en de grensafscheiding van sport. Bij het Sportpark worden de hogere kosten doorberekend naar de grondprijs waardoor het krediet verhoogd moet worden. Het bedrag van de kredieten moet met € 453.715 worden verhoogd naar € 7.262.356. In de begroting staan de kredieten volledig in 2024 begroot. De fasering is naar verwachting € 625.700 in 2024 en € 6.636.656 in 2025. De verhoging en andere fasering leidt tot een aanpassing van de kapitaallasten in de begroting, te weten een voordeel van € 52.000 in 2024 en € 140.000 in 2025. Eenmalig voordeel van € 52.000 in 2024 en € 140.000 in 2025 Aanvullende subsidie Sportstichting Zuidplas Gedurende 2023 is duidelijk geworden dat Sportstichting Zuidplas in 2024 te kampen heeft met een tekort in de begroting van € 314.000. In het eerste kwartaal van 2024 is door de gemeente een scan uitgevoerd naar de financiële situatie van Sportstichting Zuidplas. Daaruit is naar voren gekomen dat aanvullende financiering vanuit de gemeente in 2024 noodzakelijk is. In de herziening van het subsidiebeleid zal ook gekeken worden naar de wijze van financiering van de sportaccommodaties.

Eenmalig nadeel van € 314.000 in 2024

VvE locatie Van Beethovenlaan De VvE van de locatie Van Beethovenlaan (School & Gymzaal) heeft besloten dat de schuifdeuren worden vervangen voor draaideuren. Dit brengt een investering met zich mee van € 94.126 excl. BTW. Hier wordt een verdeelsleutel voor gebruikt wat resulteert in een bedrag van € 25.052 excl. BTW voor de Gemeente. De aanpassing wordt in 20 jaar afgeschreven, waarmee de lasten per jaar uitkomen op € 1.253. Structureel nadeel van € 1.000 vanaf 2025 Machine onkruidbeheer Om het onkruid, algen en mos beheer op de sportvelden en begraafplaats zo milieuvriendelijk en efficiënt mogelijk uit te voeren, waarbij de fysieke belasting van de medewerker afneemt en het werkplezier vergroot wordt. De gemeente heeft het beleid om geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken, maar op dit moment hebben we geen middelen om hier uitvoering aan te geven. Structureel nadeel van € 8.000 vanaf 2025

Aanpassing rente Zie toelichting programma 6 Bijstelling afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 Zie toelichting programma 1.

Product 3.2 Onderwijs Indexatie leerlingenvervoer 68

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 De raming voor de kosten van het leerlingenvervoer is aangepast in verband met prijsindexatie. Structureel nadeel vanaf 2024 van € 107.000 Indexatie bewegingsonderwijs De kosten voor het bewegingsonderwijs nemen toe vanwege groei leerlingenaantal. Structureel nadeel vanaf 2024 van € 44.000 Huurkosten tijdelijke huisvesting scholen De huur van de tijdelijke units aan de Bermweg is naar verwachting anderhalf jaar langer nodig. Aanvankelijk zou de huur tot oktober 2024 duren maar door vertraging in het proces wordt dit nu tot april 2026. Een nadeel voor de jaren 2024 t/m 2026 van respectievelijk € 19.000, € 77.000 en € 19.000. Indexering IHP kredieten De geraamde investeringen in het IHP 23 e.v. zijn bijgesteld in de tijd en naar prijspeil 2024. Dit heeft gewijzigde kapitaallasten tot gevolg. Voor 2025 een nadeel van € 37.000, voor 2026 een voordeel van € 43.000, voor 2027 een voordeel van € 6.000 en een nadeel van € 173.000 voor 2028 IHP Uitbreiding Koningskwartier Het leerlingenaantal op de scholen in Zevenhuizen stijgt sneller en harder dan waarmee in het IHP rekening werd gehouden. De planning is om in 2024 versneld vier permanente lokalen bij het KC Koningskwartier te realiseren die begin 2025 in gebruik worden genomen.

In voorliggende zomernota wordt u gevraagd om het gereserveerde deel in het IHP 2023 en een aanvullend krediet (€ 389.000) beschikbaar te stellen, in totaal € 1.112.837. De extra kapitaallasten van deze aanvullende investering bedragen structureel € 12.800 (afschrijving + rente). Rentelasten worden centraal via het voorstel op programma 6 gewijzigd. Structureel nadeel van € 8.000 (afschrijving) met ingang van 2025. Aanpassing rente Zie toelichting programma 6 Bijstelling afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 Zie toelichting programma 1. Product 3.3 Cultuur Linker turfschuur Steenovens Klein Hitland (R20.000075) Om de Steenovens meer ‘op de kaart’ te zetten en om het verhaal van de steenovens te vertellen zijn aanpassingen aan de linker turfschuur van de Steenovens Klein Hitland nodig. Van de totale investering van € 172.712 excl. Btw neemt de stichting, door middel van sponsoring en inzet van vrijwilligers, € 65.280 excl. Btw voor haar eigen rekening. Het resterende bedrag voor de gemeente leidt tot kapitaallasten in de gemeentelijke begroting. Structureel nadeel van € 5.000 vanaf 2025 69

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Streekarchief Op basis van de ontwerpbegroting 2025 van het Streekarchief Midden Holland dient de bijdrage voor 2025 structureel te worden verhoogd met € 32.000. Sructureel nadeel van € 32.000 vanaf 2025 Aanpassing rente Zie toelichting programma 6 Bijstelling afschrijvingslasten begroot-werkelijk o.b.v. JR 2023 Zie toelichting programma 1.

70

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling

71

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie, klimaat en de implementatie van de Omgevingswet.

Product 4.1

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden als ook de Wet Kwaliteit Borging (WKB). Na een zeer lange voorbereiding zijn wij klaar voor de nieuwe manier van vergunningverlening met een kortere termijn van 8 weken. Er zijn diverse nieuwe werkprocessen opgesteld om te kunnen werken conform de omgevingswet. Zo is er een proces opgericht voor de intake- en omgevingstafel waarbij initiatieven integraal worden behandeld. We blijven de processen evalueren en aanpassen waar dit nodig wordt geacht. Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een Omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en bruidsschat regels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van eventuele voorbereidingsbesluiten op basis van overgangsrecht). Het omzetten van regels van het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het omgevingsplan moet eind 2031 klaar zijn.

Gebiedspaspoorten In 2024 en 2025 blijven we inzetten op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen. Nu de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 is vastgesteld, gaat de gemeente aan de slag met de uitwerking van de langetermijnambities. Eerder stelde u op 24 januari 2023 het Gebiedspaspoort Zevenhuizen vast, op 25 oktober 2023 nam u een positief besluit over het Gebiedspaspoort Moerkapelle en in het najaar van 2024 legt het college het Gebiedspaspoort Moordrecht aan u voor. In 2024 en 2025 werken we aan het opstellen van het gebiedspaspoort voor het laatste dorp: Nieuwerkerk aan den IJssel. Daaropvolgend wordt het omgevingsplan per dorp opgesteld en tevens in de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Ook voor het landelijk gebied rondom alle dorpen zal een (deel)omgevingsplan worden opgesteld en aan de gemeenteraad worden voorgelegd. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en de ambities -zoals 72

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 geformuleerd in de omgevingsvisie- te realiseren. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op het optimaliseren van maatschappelijk rendement. Daaropvolgend wordt het omgevingsplan per dorp opgesteld en tevens in de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Ook voor het landelijk gebied rondom alle dorpen zal een (deel)omgevingsplan worden opgesteld en aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Momenteel is de gemeente bezig met het opstellen van het Omgevingsplan voor het gebied van de Rottemeren. De verwachting is dat deze Q4 - 2024 of Q1 - 2025 gereed is. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en de ambities, zoals geformuleerd in de omgevingsvisie, te realiseren. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op het optimaliseren van maatschappelijk rendement.

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk voor ondernemers. Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbende. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat voor ondernemers aantrekkelijker.

Verantwoording We werken conform de omgevingswet door de nieuwe manier van vergunningverlening te hanteren. Er wordt gebruikt gemaakt van de intake- en omgevingstafels waarbij dossiers integraal door diverse disciplines worden behandeld. Op deze wijze worden initiatiefnemers, waaronder ondernemers, voorzien van een compleet en tijdig advies.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In Q1-2024 is op alle communicatiekanalen van de gemeente en de ODMH duidelijk op welke wijze ondernemers hun initiatief kunnen aanmelden onder de Omgevingswet.

Verantwoording In Q1 van 2024 zijn er diverse werkzaamheden verricht aan de Zuidplas.nl website zodat deze Omgevingswet-proof is. De teksten zijn in samenspraak met de ODMH opgesteld. Op zowel de Zuidplas website als de website van de ODMH wordt informatiegegeven over hoe, onder de Omgevingswetgeving, een initiatief ingediend kan worden.

Middelen

We streven ernaar om 90% van de aanvragen binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen, echter gelet op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de bijhorende nieuwe procedures kan het

Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Daarbij worden aanvragen binnen een kortere termijn afgehandeld. In Q1 van 2024 is 97% van de vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Later in het jaar kunnen we hier een beter 73

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 voorkomen dat wij in de eerste maanden van 2024 dit percentage (nog) niet halen.

beeld van schetsen aangezien er nog veel (complexe) aanvragen zijn binnen gekomen.

Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) De Omgevingswet is per 1 januari 2024 inwerking getreden en heeft daarmee een grote invloed op de werkzaamheden van de Omgevingsdienst MiddenHolland. De Omgevingsdienst Midden-Holland heeft zich jaren kunnen voorbereiden op de start en is dan ook klaar voor de nieuwe manier van werken. Momenteel zitten wij in een overgangsfase tussen de oude Wabo vergunningen en de Omgevingswet vergunningen. De vele vergunningaanvragen van eind 2023 worden momenteel nog afgehandeld door de ODMH. Ook wordt er veel tijd besteed aan het omzetten van dossiers naar milieubelastende activiteiten onder de Omgevingswet. Er is extra capaciteit ingezet om de achterstanden in te halen. De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: 1.

2.

Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw.

Product 4.2

Wonen

Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. Ontwikkelingen Wet betaalbare huur De Tweede Kamer behandelt momenteel het wetsvoorstel Wet betaalbare huur. Het voornemen is dat de Wet betaalbare huur vanaf 1 juli 2024 inwerking treedt. Als deze wet wordt aangenomen, krijgt de gemeente de wettelijke taak om toezicht te houden op huurprijzen en om handhavend op te treden. Het is nog onduidelijk hoeveel middelen het Rijk hiervoor beschikbaar gaat stellen voor de gemeente. Wet goed verhuurderschap Deze wet is per 1 juli 2023 van kracht. Per 1 januari 2024 heeft gemeente in het kader van de Wet Goed Verhuurderschap het verplichte meldpunt ingericht. 74

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting is in maart naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze wet zorgt ervoor dat overheden beter en sneller kunnen sturen op woningbouwprogramma’s. Naar verwachting zal deze wet niet voor 1 januari 2025 worden aangenomen. Als deze wet wordt aangenomen betekent dat de gemeente een verplicht volkshuisvestelijk programma moet opmaken onder de omgevingsvisie en dat er extra wettelijke urgenten bijkomen, waarvoor een aanpassing van de Huisvestingsverordening nodig is. Wet maximering huurprijsverhoging geliberaliseerde huurovereenkomsten Deze wet is op 4 maart aangenomen door de Tweede Kamer en gaat in vanaf 1 mei 2024. Met deze wet wordt het maximeren van huurverhogingen in de vrije sector met drie jaar verlengd. Deze maximale verhoging geldt ook voor de gemeentelijke middenhuurgrenzen. Provinciaal omgevingsbeleid De provincie gaat in 2024 haar omgevingsbeleid herzien. Hierin wil zij opnemen dat 40% van de woningbouwprogramma’s bestaat uit sociale huur, waar dat momenteel 30% is. De herziening van het omgevingsbeleid wordt in mei ter inzage gelegd. Als 40% sociale huur in het omgevingsbeleid blijft staan, heeft dat consequenties voor het bestaande woningbouwprogramma lokaal en regionaal.

Regionaal Regionaal wordt met partners gewerkt aan de woondeal- en versnellingstafel ten behoeve van uitvoering van de Regionale Realisatie Agenda Wonen Midden Holland 2023 (de woondeal). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2026 voorziet het kwantitatieve woningaanbod in Zuidplas, bestaand en toekomstig, in 95% van de lokale woonbehoefte van inwoners en lokale werknemers die zich in Zuidplas willen vestigen. Zodat zij zich in Zuidplas kunnen vestigen.

Verantwoording Sinds de vaststelling van het collegeprogramma zijn er geen nieuwe projecten toegevoegd aan het woningbouwprogramma. In nieuwe projecten wordt gestuurd op de programmatische uitgangspunten vastgelegd in de addendum Woonvisie 2025.

2. We stimuleren passende huisvesting voor arbeidsmigranten door te zorgen voor kaders waarbinnen huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk is. Om de leefbaarheid en het vestigingsklimaat te verbeteren, de situatie inzichtelijk te krijgen en bovenal om te voldoen aan het oplossen van de maatschappelijk verplichting. Voor wat betreft senioren blijft de gemeente inzetten op het realiseren van meer aanbod van levensloopgeschikte woningen in de nieuwbouw.

Per 1 januari 2024 is het meldpunt ongewenst verhuurgedrag ingesteld en actief op de website.

75

Met het vastgestelde beleidskader huisvesting arbeidsmigranten en kamerverhuur in 2023, zijn de kaders opgeleverd. Dit is afgerond en kan van de doelstellingen af. Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Bij nieuwbouw blijven we inzetten op levensloopbestendige woningen voor ouderen, zoals in het project Kamerling Onnes en Beth San. 3. Zoals beschreven in de woonvisie blijven we in de periode tot en met 2026 streven naar het realiseren van 30% sociale huur in de nieuwbouw. Ook streven we naar 20% betaalbare woningbouw (tot NHG-grens), waaronder middenhuur, door de doelgroepenverordening gericht toe te passen. Door 25% van de sociale- en middenhuur nieuwbouwwoningen toe te wijzen aan eigen inwoners stimuleren we de doorstroming. Hierdoor ontstaan er meer kansen voor jongeren en starters uit de eigen gemeente.

In de loop van 2024 is duidelijk geworden dat een aantal opleveringen beoogd in 2024 verschuiven naar 2025 waardoor er in 2024 geen 30% sociaal wordt opgeleverd in nieuwbouw. Op dit moment zit totaal 27% (netto) sociale huur in het woningbouwprogramma tot en met 2032. Om toe te werken naar 30% sociale huur zijn nieuwe locaties nodig De doelgroepenverordening is eind 2023 toegepast in het bestemmingsplan van het Middengebied. Bij de raamovereenkomst en prestatieafspraken met woningcorporatie is/wordt aangevraagd om de kernbinding toe te passen bij woningtoewijzingen. Er is/wordt in Q2 een themasessie ´stimuleren doorstroming´ georganiseerd met corporaties en huurdersraden.

Effectindicator

Nulmeting

Woningaanbod dat aansluit bij lokale woonbehoefte

onbekend

NJN 2023 82%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We inventariseren de mogelijke instrumenten (erfpacht, starterleningen, huurkoop etc.) om de kansen van starters op de woningmarkt te vergroten. 1.2 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.

Begroting 2024

Zomernota 2024

Middelen

Verantwoording Momenteel staat een vacature voor een beleidsadviseur wonen uit. Zodra deze is ingevuld kan deze inspanning worden opgestart.

€ 40.000

Momenteel staat een vacature voor een beleidsadviseur wonen uit. Zodra deze is ingevuld kan deze inspanning worden opgestart.

76

Begroting 2026 ≥ 95%

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 1.3 We verkennen de mogelijkheden voor flexwonen met woningcorporaties om het aanbod voor starters en spoedzoekers te vergroten. Hierover worden prestatieafspraken gemaakt.

1.4 Er wordt in 2024 een regionale woonzorgvisie opgesteld met lokale aandachtspunten. Vanaf 2026 heeft de gemeente de (wettelijke) verplichting om een lokale woonzorgvisie op te nemen in haar volkshuisvestelijke programma, hiervoor is budget nodig. Hierin krijgt de verbetering van de woonpositie van ouderen en bijzondere doelgroepen een belangrijke plek. Een volkshuisvestelijk programma wordt wettelijke verplicht in het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Om voor 2026 een lokale woonzorgvisie te hebben (al dan niet onderdeel van een volkshuisvestelijk programma), is start eind 2024 nodig. 1.5 en 3.1 Vergroten van het woningaanbod in Zuidplas tot 2026 door het bouwen van 2.500 woningen in en aan de dorpen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met het bouwen van de eerste woningen. 1.6 Stimuleren CPO, door locaties beschikbaar te stellen in het Middengebied.

Het college heeft de bestuursovereenkomst ´Pilot flexwonen Statushouders´ vastgesteld. Deze wordt nog getekend met COA. Hiermee zijn er afspraken gemaakt over de realisatie van minimaal 48 flexwoningen. Daarnaast is een amendement aangenomen om 140 flexwoningen in de eerste fase van het Middengebied te realiseren binnen het eerste jaar na startbouw. € 50.000

De startnotitie voor de regionale woonzorgvisie is in maart door het college vastgesteld. Er wordt gewerkt aan een woningbehoefteonderzoek en startnotitie ten behoeve van de actualisatie van de lokale Woon(zorg)visie of een volkshuisvestelijkprogramma.

Voor 2024 staan ca. 621 nieuwbouwwoningen geprogrammeerd (dit is inclusief opschuiving van de aantallen vanuit 2023). De aantallen worden momenteel geactualiseerd, ook ten behoeve van het PRO. Momenteel staat een vacature voor een beleidsadviseur wonen uit. Zodra deze is ingevuld kan deze inspanning worden opgestart.

2.1 Uitvoering geven aan het (nog vast te stellen) beleidskader dat bijdraagt aan de lokale huisvesting van arbeidsmigranten.

Er zijn verkennende gesprekken gevoerd met twee initiatiefnemers voor huisvesting arbeidsmigranten. Verder is nog geen start gemaakt met het uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten en kamerverhuur.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen.

77

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording

De woningbouwprogrammering voor nieuwe ontwikkellocaties richt zich maximaal op de lokale doorstroming. Zodat er meer woningen vrijkomen voor woningzoekenden.

Bij nieuwbouw wordt zoveel mogelijk ingezet op het programmeren van de juiste woning op de juiste plek, zodat de doorstroming opgang kan komen.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Door middel van raamovereenkomsten afspraken met woningcorporaties maken over het bevorderen van doorstroming.

Verantwoording Er hebben gesprekken plaatsgevonden met corporaties en huurdersraden in Zuidplas over de raamovereenkomst prestatieafspraken 2024-2028. De ondertekening is gepland in Q2 van 2024.

Middelen

Inzetten op het stimuleren van doorstroming door nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te realiseren. Gebruik maken van de wettelijke mogelijkheden bij het toewijzen van sociale- en middenhuurwoningen om voorrang te geven aan inwoners die een betaalbare huurwoning achterlaten in Zuidplas.

Bij nieuwbouw wordt ingezet op realisatie van levensloopbestendige woningen in het project Kamerling Onnes en ’t Verlaat. In de bestaande voorraad wordt de zogenaamde ‘kernbinding’ door corporaties toegepast voor max. 25% van de jaarlijkse verhuringen. Bij nieuwbouw worden afspraken gemaakt over voorrang voor lokale inwoners, die bijv. een woning achter laten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Versnellen van nieuw woningaanbod, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele woonconcepten.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2023 en 2024 creëren we met ruimte voor flexwonen een versneld woningaanbod voor starters, jongeren, spoedzoekers en arbeidsmigranten, zodat hun kansen op de woningmarkt verbeteren.

Verantwoording Er zijn nog geen locaties voor flexwoningen in zicht.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? We blijven in 2024 onderzoeken of er naast de verkenning op Nieuwerkerk-Noord als concreet pauzelandschap of als locatie voor

Verantwoording In december 2023 is de raad geïnformeerd dat flexwonen in Nieuwerkerk Noord niet haalbaar is gebleken. Het college

Middelen

78

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 het realiseren van flexwonen andere pauzelandschappen of geschikte locaties voor flexwonen beschikbaar kunnen komen.

onderzoekt nu een ander perspectief voor Nieuwerkerk Noord in het kader van het out of de box scenario.

Waar mogelijk benutten van subsidies om woningbouw te versnellen.

Vanuit de provincie Zuid-Holland is in het kader van de subsidieregeling Vliegende Brigade € 300.000 ontvangen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Voor tenminste twee recreatieparken maken we een toekomstbestendige visie.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen.

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 is een toekomstvisie gereed voor recreatiepark De Bonk, opgesteld in cocreatie met de betrokken stakeholders. Daarnaast wordt de visie voor De Koornmolen verder uitgewerkt.

Verantwoording In 2024 ontvangt de gemeenteraad een informatienota over de voortgang in het dossier Toekomstverkenning Recreatieparken. Het participatietraject met de verschillende stakeholders rondom de toekomstverkenning van Bungalowpark De Bonk maakt duidelijk dat er juridisch, technisch én financieel onderzoek nodig is om de volgende stap op weg naar een toekomstvisie te kunnen zetten. Gesprekken met de huidige bewoners maken duidelijk dat onder een meerderheid van hen de behoefte leeft aan het mogelijk maken van (een vorm van) permanent wonen. Los van de beleidsmatige wenselijkheid daarvan, zal in kaart moeten worden gebracht of een dergelijk scenario überhaupt juridisch, technisch en financieel haalbaar is. Ook voor alternatieve scenario’s is onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar de beperkingen als gevolg van de waterproblematiek die speelt op (delen van) De Bonk. Om die reden lijkt een afgeronde toekomstvisie voor Bungalowpark De Bonk in 2024 niet langer haalbaar.” Voorgesteld wordt om de doelstelling te wijzigen naar: In 2025/2026 is een toekomstvisie gereed voor recreatiepark De Bonk, opgesteld in co-creatie met de betrokken stakeholders. Daarnaast wordt de visie voor De Koornmolen verder uitgewerkt.

79

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Doorlopen van een breed participatietraject met de betrokken stakeholders: de eigenaar van het recreatiepark, eigenaren van recreatiewoningen, het recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland, veiligheidspartners, lokale ondernemers en beheerders van maatschappelijke voorzieningen. Opstellen van een participatielogboek, waarin alle participatiemomenten en inbreng van participanten zijn geborgd.

Product 4.3

Middelen

Verantwoording Het college is in gesprek met de genoemde stakeholders. In het kader van het dossier Toekomstverkenning Recreatieparken lopen er ook contacten op landelijk en provinciaal niveau. In 2024 ontvangt de gemeenteraad een informatienota over de voortgang in het dossier. Wanneer de toekomstvisie van Bungalowpark De Bonk gereed is, legt het college deze visie voor aan de gemeenteraad met als bijlage het participatielogboek. Tot dat moment is het participatielogboek een werkdocument wat na ieder participatie moment wordt aangevuld.

Economie

Algemeen doel product Zorgdragen voor een goed ondernemersklimaat en vitale winkelgebieden en bedrijventerreinen. Ontwikkelingen In de winkelgebieden is er weinig tot geen leegstand, behalve in het winkelgebied Oude Dorp Nieuwerkerk. Sinds het vertrek van de supermarkt en de drogist, wat de dagelijkse trekkers waren, is het aantal bezoekers afgenomen. Meerdere winkeliers zijn begin 2024 gestopt. Op de bedrijventerreinen is zeer weinig tot geen (Moerkapelle) leegstand tot geen (Moerkapelle) en wat er te huur/koop staat zijn veelal kleinere bedrijfshallen in bedrijfsverzamelgebouwen. Uitbreiden is voor veel ondernemers lastig omdat er geen vrije kavels zijn en de ondernemers in de gehele regio kijken uit naar de ontwikkeling van een aantal bedrijventerreinen, zowel in Zuidplas als in regiogemeenten. Er is een nieuw ondernemersplatform opgestart te weten Zuidplas in Bedrijf, wat zich echt richt op netwerken tussen ondernemers en niet op het behartigen van ondernemersbelangen richting de gemeente. Daarmee lijken de traditionele ondernemersverenigingen in Zuidplas nu echt verleden tijd, de ondernemersverenigingen (OKZM en OVM) zijn niet meer actief, of richten zich op enkel één netwerkborrel per jaar. In het eerste kwartaal van 2024 zijn er 181 nieuwe ondernemers gestart in Zuidplas, dit kunnen zowel MKB als ZZP-ers zijn.

Daar staat tegenover dat er 124 bedrijfsbeëindiging waren en 3 faillissementen. Op het bedrijventerrein Gouwe Park in Moordrecht zijn we, in samenwerking met het SEB Midden-Holland en de Vve Gouwe Park, gestart met het project “Energietransitie Gouwepark”. Verenigd zijn is een belangrijk aspect voor bedrijven op een bedrijventerrein om uitvoering te geven aan het verduurzamen van het bedrijventerrein en bijvoorbeeld het onderzoeken van een energiehub. Mede daarom blijft het belangrijk de samenwerking op bedrijventerreinen te 80

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 versterken. Vanzelfsprekend kan elk bedrijf vandaag al beginnen of verder gaan met verduurzamen van onder andere het pand of de bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld door het plaatsen van (meer) zonnepanelen op de daken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We stimuleren waar mogelijk de lokale economie, zodat er een gezond ondernemersklimaat ontstaat en er rechtmatig wordt aanbesteed.

Verantwoording Waar mogelijk wordt lokaal aanbesteedt. Representaties, zoals relatiegeschenken en bloemen worden zoveel als redelijkerwijs mogelijk lokaal gekocht. Voorgesteld wordt om deze doelstelling te laten vervallen en op te nemen onder Product 1.1 Bestuur, organisatie en participatie. Voorstel tot wijziging: Doelstellingen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen uit product 5.2 en het stimuleren van de lokale economie uit product 4.3 (incl. de bijbehorende inspanningen) bundelen in één nieuwe doelstelling. Deze doelstelling wordt als volgt voorgesteld: In 2026 streven we naar een maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. We stimuleren waar mogelijk de lokale economie, zodat er een gezond ondernemingsklimaat ontstaat en er rechtmatig wordt aanbesteed. Daaraan wordt de volgende inspanning gekoppeld: In 2024 wordt er een nieuw Inkoopbeleid vastgesteld. Hierin worden duurzame initiatieven opgenomen, zoals het streven we naar een maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Om dit te realiseren wordt o.a. een inkoopsysteem aangeschaft dat het vastleggen, meten en monitoren van duurzame inkoopinitiatieven mogelijk maakt. Zo kunnen we onder andere zien hoeveel % van

81

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2024 onderhandse aanvragen bij de lokale partijen aangevraagd is en in hoeverre de wet- en regelgeving nageleefd is voor wat betreft de Rechtmatigheidsverantwoording. Voor de aanschaf van een inkoopsysteem is een budget van €40.000 beschikbaar gesteld. De huidige inspanningen uit product 4.3 m.b.t. ‘de groslijst’ en de inspanning uit product 5.2 m.b.t. ‘nulmeting duurzame inkoop’ komen daarmee te vervallen.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Jaarlijks een klanttevredenheidsonderzoek uitvoeren onder de ondernemers over de dienstverlening van het omgevingsloket