Bijlage 1 Programmabegroting 2026-2029 (versie inclusief erratum) A25.002998

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen Vooruitkijkend naar het gemeentelijk begrotingsjaar 2026 zijn er enkele belangrijke landelijke ontwikkelingen die relevant zijn voor gemeenten zoals Zuidplas: Verankering Sportakkoord II: Het Sportakkoord II (2023–2026) legt de nadruk op drie ambities: het versterken van het fundament van de sportsector (zoals vitale verenigingen en veilige sportomgevingen), het vergroten van het bereik (met meer inclusiviteit en kansengelijkheid), en het verhogen van de maatschappelijke betekenis van sport. Brede SPUK-regeling 2023–2026: Gemeenten ontvangen structureel middelen via de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) voor het uitvoeren van beleid op het gebied van sport, bewegen, cultuur en gezondheid. Inzet op samenwerking tussen sectoren en integrale plannen (bijvoorbeeld met onderwijs of zorg) wordt hierbij sterk aangemoedigd. Lokale uitvoeringskracht en monitoring: De landelijke partijen zetten sterk in op versterking van de lokale uitvoeringskracht via coördinatoren sport en preventie, adviseurs lokale sport en data gedreven beleid. Gemeenten worden gestimuleerd om met data het sportbeleid te onderbouwen, bij te sturen en lokaal maatwerk te leveren. Voor gemeente Zuidplas betekent dit dat de aansluiting op deze landelijke lijn essentieel is.

Hiervoor is de sport- en accommodatie leidend, die waar noodzakelijk geactualiseerd wordt. Daarmee maakt Zuidplas optimaal gebruik van de structurele middelen en ondersteuning vanuit VWS, NOC*NSF en VSG. De uitwerking van de sport- en accommodatievisie land in een uitvoeringsplan. De bestaande zwembaden lopen tegen hun grenzen aan en vervanging kost veel tijd en voorbereiding (een termijn van 7 jaar is niet ongebruikelijk). Daarom ronden we in 2026 een haalbaarheidsonderzoek af om een plan van eisen op te stellen dat duidelijk maakt welke faciliteiten nodig zijn om inwoners ook in de toekomst een veilig en toegankelijk zwembadaanbod te bieden. Dit onderzoek geeft inzicht in de keuzes die voorliggen, de kosten en de maatschappelijke opbrengsten van een toekomstbestendig zwembadaanbod. 58

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen. Daarnaast streven we er naar de beweegcijfers van onze inwoners te verhogen en onze sportaanbieders vitaal en gezond.

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs en vanuit de Lokale Educatieve Agenda en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, alle vastgesteld in 2023, is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen met betrekking tot onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg en thuisnabij onderwijs. Onvoorspelbaar bij laatste blijven de aantallen anderstalige leerlingen: in het basisonderwijs is thuisnabij onderwijs met de twee in 2023 in Nieuwerkerk gestarte taalklassen beter mogelijk dan voorheen, maar blijft de vraag achter. In het middelbaar onderwijs is de toestroom naar de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda (voor anderstalige leerlingen van de middelbare schoolleeftijd in de regio Midden-Holland) juist sterk gegroeid. Regionaal wordt gezamenlijk gezocht naar het duurzaam mogelijk houden van deze vorm van schakelonderwijs. Daarnaast is er inmiddels plaatsingsmogelijkheid ontstaan voor leerlingen uit Zuidplas bij een nieuwe ISK in Capelle aan den IJssel. In schooljaar 2025-2026 wordt op twee scholen de inzet van een jeugdhulpdeskundige gerealiseerd, in vervolg op dergelijke inzet in de pilot Koningskwartier. In het IHP staan voor de periode van 0-5 jaar diverse uitbreidingsopgaven en nieuwbouw/renovatie projecten opgenomen.

Ook voor Cortelande is dat het geval. Om sneller in onvoorziene tekorten te kunnen voorzien wordt gewerkt aan een plan. Er wordt nadrukkelijk gekeken naar de mogelijkheden voor het ‘op afroep’ in kunnen zetten van circulaire lokalen. De opgave voor het realiseren van volledig voortgezet onderwijs wordt steeds concreter. De verwachting is dat het ministerie in 2026 besluit of er een nieuwe school komt in de gemeente Zuidplas met een licentie voor Eindonderwijs voor havo en vwo. Vooruitlopend hierop vindt er nader onderzoek plaats om te komen tot een geschikte locatie voor de volledige nieuwe school. Een dergelijke voorziening moet goed gepositioneerd zijn ten opzichte van andere (regionale) onderwijsvoorzieningen en ook ten opzichte van andere faciliteiten. Er liggen kansen om deze opgave als een brede gebiedsontwikkeling op te pakken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, sub spoor toegankelijke/goede voorzieningen. 59

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.1. Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.1 De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie. De visie, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en – directeuren.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, sub spoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.2 Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: 3.2.2.1 De onderwijsinhoudelijke aspecten uit de Onderwijsvisie, zoals beschreven in Hoofdstuk 3 Visie en Beleidsambities van het IHP, spelen een leidende rol in de bouwprojecten. 3.2.2.2 Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 3.2.2.3 Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.2.1 Afronden van diverse haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027. 3.2.2.2 Uitvoeren van diverse projectplannen volgens het vastgestelde Uitvoeringsprogramma.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, sub spoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.3 Het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas

60

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.3 Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. Een belangrijk onderdeel van dit proces is een locatieonderzoek dat in 2025 plaatsvindt.

Middelen

Voorstel aanpassing inspanning: 3.2.3 Samen met de schoolbesturen uitvoering geven aan deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. Het betreft in eerste instantie een haalbaarheidsonderzoek naar de kansrijke locaties. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, sub spoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.2.4. In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022). Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.2.4.1 Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs. 3.2.4.2 Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC. 3.2.4.3 Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.

Middelen

Verbonden partijen Stichting ZO! Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen en levert de jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier. Voor en met de scholen die in 2025-2026 (analoog aan de pilot Koningskwartier) willen gaan werken met een jeugdhulpdeskundige vindt voorbereidend overleg plaats vanuit Stichting Zo!

61

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel product Een belangrijk speerpunt binnen de Cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. In 2024 is afgesproken dat de cultuurvisie herijkt zal worden. Dit betekent dat we de diverse speerpunten uit de huidige visie tegen het licht houden en dat we nieuwe accenten kunnen bepalen. Een en ander krijgt zijn beslag in 2025. Het voornemen om dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijk op te zoeken, zal zeker voorop blijven staan. Het is namelijk algemeen bekend dat cultuur een preventieve werking heeft en bijdraagt aan het voorkomen van problemen zoals eenzaamheid, stress en depressie. Voorstel aanpassing algemeen doel: Het bevorderen van een divers, toegankelijk en duurzaam aanbod van cultuur en erfgoed, dat bijdraagt aan mentale gezondheid, sociale cohesie en het versterken van persoonlijke en collectieve identiteit. Ontwikkelingen Lokaal In de Cultuurvisie 2025 is het belang om te blijven investeren in cultuur nadrukkelijk naar voren gebracht. De maatschappelijke opbrengsten zijn duurzaam en betekenisvol en daarom essentieel voor onze groeiende gemeente. In de visie hebben we vier belangrijke thema’s benoemd om verder richting te geven aan de (culturele) toekomst: 1. Cultuur - inclusief en toegankelijk 2. Cultuur als verbindend middel 3. Cultuur als preventief middel 4.

Cultuur voor een levendige, vitale en recreatieve samenleving De verdere uitwerking van deze thema's in een uitvoeringsprogramma moet nog plaatsvinden en dit zal in nauwe samenwerking gebeuren met de uitwerking van de andere visies binnen het sociaal-maatschappelijk domein en uiteraard in afstemming met het culturele veld. Regionaal Binnen Regio Midden-Holland zetten we ook in 2026 in op samenwerking op het gebied van cultuur. Het gaat daarbij om onderlinge samenwerking tussen de vijf gemeenten maar ook om de samenwerking met andere regio's, de Provincie Zuid-Holland en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Als stedelijke cultuurregio hebben we een goede informatiepositie waardoor we beter kunnen anticiperen op Rijksbeleid. De regionale ambities en doelen zijn gericht op: - Het investeren en borgen van kwalitatieve cultuureducatie onder andere door Cultuureducatie met Kwaliteit - Regio brede inzet en aanpak op de speerpunten Jongeren & Cultuur en Immaterieel Erfgoed & Ambachten - Investering en inzet op regionale projecten - Verbinden van cultuur met andere domeinen

62

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.3.1 Inwoners worden in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen. 3.3.2 Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3.3.3 Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen. 3.3.4 Bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten worden koppelkansen met cultuur en erfgoed benut. 3.3.5 Het aanbod van erfgoedevenementen is uitgebreid. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2024 2025 2026 (nulmeting) 3.3.2.1 Deelnemers culturele 79% Niet bekend In 2026 d.m.v. ≥ 70% activiteiten panelonderzoek 3.3.2.2 Tevredenheid over culturele 22% Niet bekend In 2026 d.m.v.

≥ 22% activiteitenaanbod panelonderzoek Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.3.1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren, waarbij er volop aandacht is voor de samenwerking met het onderwijsveld (cultuureducatie) en het zorg en welzijnsveld (in aansluiting op projecten ter bestrijding van eenzaamheid, stress en depressie). 3.3.1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg. De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3.3.3.1 Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 3.3.4.1 Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen. 3.3.5.1 Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

Middelen

€ 10.000

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, sub spoor toegankelijke/goede voorzieningen.

63

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 3.3.6 Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.3.6 We stellen een visie maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente.

Middelen

Voorstel aanpassing inspanning: De visie op maatschappelijke voorzieningen werken we verder uit in een voorzieningenprogramma

64

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Beleidsindicatoren programma 3

65

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Wat mag het programma maatschappelijk domein kosten? 3: Maatschappelijk domein Rekening 2024 Lasten 3.1: Sport 3.2: Onderwijs 3.3: Cultuur Totaal Lasten Baten 3.1: Sport 3.2: Onderwijs 3.3: Cultuur Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan kapitaallastenreserves prod 3.1 Onttrekking aan kapitaallastenreserves prod 3.2 Resultaat

Begroting 2025 na wijziging

Begroting 2026

Meerjarenraming 2027

Meerjarenraming 2028

Meerjarenraming 2029

5.122 5.514 2.026 12.663

5.471 5.969 2.354 13.795

5.304 5.766 2.066 13.136

5.675 5.984 2.073 13.733

5.728 6.521 2.073 14.322

5.742 7.151 2.072 14.964

1.737 1.159 150 3.046 -9.617

1.641 1.211 319 3.171 -10.624

-9.617

-10.624

1.632 1.194 74 2.900 -10.236 0 121 134 -9.981

1.452 1.194 74 2.720 -11.013 0 121 134 -10.758

1.452 1.396 74 2.922 -11.400 0 118 127 -11.155

1.452 1.396 74 2.922 -12.042 0 118 127 -11.797

Voor een toelichting op de baten en lasten van programma 3. Maatschappelijk domein, verwijzen wij u naar de toelichting opgenomen in bijlage 6.

66

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Hieronder volgt een visuele presentatie van de verschillende soorten kosten binnen dit programma.

67

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid

68

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie, klimaat en de implementatie van de Omgevingswet.

Product 4.1

Ruimtelijke ordening

Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden als ook de Wet Kwaliteit Borging (WKB). Inmiddels gaan we het derde jaar in onder de nieuwe omgevingswet. Alle werkprocessen zijn aangepast om conform de omgevingswet te werken, zoals het instellen van de intake- en omgevingstafel om initiatieven integraal te kunnen beoordelen. Daarnaast worden de eerste wijzigingen van het omgevingsplan voorbereid en worden er steeds meer buitenplanse omgevingsplan activiteiten aangevraagd. Het programma implementatie Omgevingswet is afgerond en overgedragen aan het cluster Ruimtelijk Beleid. We zitten echter nog steeds in een transitiefase tot eind 2031 en zullen ons moeten blijven ontwikkeling op het gebied van de Omgevingswet. Gebiedspaspoorten In 2025 en 2026 blijven we inzetten op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen. Nu de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 is vastgesteld, gaat de gemeente aan de slag met de uitwerking van de langetermijnambities.

Eerder stelde u op 24 januari 2023 het Gebiedspaspoort Zevenhuizen vast, op 25 oktober 2023 nam u een positief besluit over het Gebiedspaspoort Moerkapelle en op 8 oktober 2024 ging u ook akkoord met het Gebiedspaspoort Moordrecht. In 2025 en 2026 werken we aan het opstellen van het gebiedspaspoort voor het laatste dorp: Nieuwerkerk aan den IJssel. Het college streeft ernaar om daarna de Omgevingsvisie Zuidplas te actualiseren, zodra voor alle vier de bestaande dorpen een gebiedspaspoort is opgesteld. Idealiter herhaalt deze cyclus zich om de vier jaar. Tot en met 2024 rapporteerde het college jaarlijks in het Perspectief Ruimtelijke Opgaven (PRO) over de uitvoering van de vastgestelde gebiedspaspoorten. Vanaf 2025 legt het college de financiële keuzes aan u voor in het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf (MPG) en de reguliere P&C-cyclus. De inhoudelijke voortgang over de gebiedspaspoorten leest u terug in de webapplicatie van het Projectenboek Zuidplas. U vindt daar onder andere informatie met betrekking tot de beslispunten uit de raadsvoorstellen die u vaststelt. Daar waar sprake is van aangenomen moties, krijgt de voortgang daarvan eveneens een plek op de projectpagina. Verder behoudt de gemeente Zuidplas na vaststelling van een gebiedspaspoort het contact met de participanten.

Het streven is om 1 á 2 keer per jaar de Smaakmakers (inwoners) en stakeholders (ondernemers en maatschappelijke organisaties) mee te nemen in de voortgang. 69

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een Omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en bruidsschat regels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van bruidsschatregels). Het omzetten van regels van het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het omgevingsplan moet eind 2031 klaar zijn. Na vaststelling worden de gebiedspaspoorten vertaald in het omgevingsplan. Dit zal in de gemeenteraad worden besproken en vastgesteld. Ook voor het landelijk gebied rondom alle dorpen zal een (deel)omgevingsplan worden opgesteld en aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Momenteel is de gemeente bezig met het opstellen van het eerste (deel)omgevingsplan. Dit zal in Q3 – 2025 ter inzage worden gelegd. De verwachting is dat dit eind 2025 aan de raad wordt voorgelegd ter vaststelling. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid. Daarbij nemen we de mogelijkheid om mee te denken met initiatiefnemers en streven we er naar om ambities zoals geformuleerd in de omgevingsvisie te realiseren. In deze fase zal de gemeente ook kijken naar de dienstverlening in de vorm van toepasbare regels.

Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op optimaliseren van maatschappelijk rendement. Omgevingsvisie De gemeente heeft in 2021 de Omgevingsvisie vastgesteld zonder Cortelande. In 2025 zijn de grenzen van de Omgevingsvisie aangepast en is de Omgevingsvisie gepubliceerd op het DSO. Het college streeft ernaar om in 2026 te starten met het actualiseren van de Omgevingsvisie Zuidplas, zodra voor alle vier de bestaande dorpen een gebiedspaspoort is opgesteld. Idealiter herhaalt deze cyclus zich om de vier jaar. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.1.1 We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk. Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbende. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat aantrekkelijker. 4.1.2 We behandelen de initiatieven van ondernemers en inwoners op de intake- en omgevingstafel om hen beter te informeren over de wenselijkheid en haalbaarheid van hun initiatieven.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.1.1.1 We streven ernaar om 95 % van de aanvragen voor alle binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen. 4.1.1.2 In 2025 wordt een (deel)omgevingsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad.

70

Middelen

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Verzoek tot aanpassen inspanning: In 2026 wordt een (deel)omgevingsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Het (deel)omgevingsplan wordt wel in 2025 ter inzage gelegd. 4.1.2.1 De wenselijkheid en haalbaarheid van initiatieven van ondernemers en inwoners wordt op de intake- en omgevingstafel besproken, waarbij wordt gestreefd binnen 12 weken een antwoord te geven. Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) De Omgevingswet is per 1 januari 2024 inwerking getreden en heeft daarmee een grote invloed op de werkzaamheden van de Omgevingsdienst Midden- De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: • Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). • Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw. Bovenstaande taken die door de ODMH worden uitgevoerd dragen bij aan de doelstellingen en inspanningen met betrekking tot het beter faciliteren van ondernemers en inwoners.

71

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 4.2

Wonen

Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. Ontwikkelingen Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Dit wetsvoorstel is op 6 maart 2024 ingediend bij Tweede Kamer en aangenomen in de Tweede kamer op 3 juli 2025. In het najaar van 2025 wordt deze behandeld in de Eerste Kamer. Deze wet wijzigt de Huisvestingswet 2014, Omgevingswet, De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Woningwet. De overheid wil meer regie pakken op de aantallen woningen en locaties, op betaalbare woningen en verdeling daarvan en het verstevigen van lokale prestatieafspraken. Ook komt een gemeentelijke woonvisie met dit wetsvoorstel te vervallen en wordt omgezet in een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet. In het volkshuisvestelijk programma worden de percentages voor sociale huur (30%) en andere categorieën evenals 2/3e betaalbaar opgenomen op last van de instructieregels die volgen vanuit het Rijk naar aanleiding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Woonwagenstandplaatsen Er ligt een (wettelijke) opgave om extra woonwagenstandplaatsen te realiseren in Zuidplas om te voorzien in de behoefte. Een locatie onderzoek is momenteel uitvoering.

In het (tijdelijk) omgevingsplan (CHW bestemmingsplan Middengebied Zuidplaspolder 1) van het Middengebied zijn 6-8 standplaatsen opgenomen. De stedenbouwkundige inpassing hiervan en de kansen voor gefaseerde realisatie in de ontwikkeling van Cortelande wordt onderzocht. Tevens blijven locaties buiten Cortelande een optie. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuw (toewijzings-)beleid voor bestaande en nieuwe woonwagenstandplaatsen in de gemeente. Wet schrappen voorrang statushouders De Tweede Kamer heeft op 3 juli 2025 de Wet schrappen voorrang vergunninghouders aangenomen, hiervoor geldt dezelfde tijdspad als de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Als deze wet door de Eerste Kamer wordt aangenomen dan heeft dat gevolgen voor de voorrangspositie van statushouders. De Huisvestingsverordening moet dan ook hierop worden aangepast, omdat statushouders in Zuidplas nu direct bemiddeld worden naar een woning (is voorrang). Het is nog de vraag welke consequenties deze wet precies heeft en of de taakstelling voor statushouders blijft voortbestaan. Als de wet wordt aangenomen, kan dat effecten hebben op (de effecten van) het huidige woonruimteverdelingssysteem (B/L-score). Woonruimteverdelingssysteem en doorstroming In 2025 worden regionaal gesprekken gevoerd over het huidige toewijzing systeem voor sociale huurwoningen (de zogenaamde B/L-score).

Eind 2025 volgt onder begeleiding van een adviesbureau een strategisch kaders voor woonruimteverdeling wat vervolgens wordt uitgewerkt wordt tot een passend toewijzingsmodel. Er wordt eind 2025 een besluit genomen over het advies om al dan niet over te stappen. Indien hiertoe wordt besloten zijn er middelen nodig om de overstap te kunnen faciliteren. Ditzelfde geldt voor in te zetten (regionale) doorstroominstrumenten, om ouderen van een grotere woning naar een passende woning te kunnen stimuleren en begeleiden. Zowel voor de woonruimteverdeling als doorstroming is een aanpassing van de Huisvestingsverordening nodig. 72

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Wijziging provinciaal omgevingsbeleid De Provincie Zuid Holland pakt in het kader van de Woondeals meer regie op gemeentelijke woningbouwprogramma's. In de Omgevingsverordening is opgenomen dat gemeenten met minder dan 27% sociale huur minimaal 34% sociale huur moeten programmeren in nieuwbouw. Zuidplas heeft 24% sociale huur. Om hiervan af te kunnen wijken heeft Zuidplas in 2025 een groeipad sociale huur opgemaakt. Dit groeipad is voldoende beschouwd door de Provincie. Dit plan kan gebruikt worden om 30% sociale huur in nieuwe projecten te blijven hanteren, echter geeft het geen garantie dat de Provincie ook instemt met 30%. Dit kan dus in de praktijk van invloed zijn op beoordeling en de haalbaarheid van projecten. Regionale Woonzorgvisie In 2025 is de regionale woonzorgvisie als koers opgeleverd. De regio staat aan de voor avond om hierover uitvoering- en verdeelafspraken te maken. Hier wordt eind 2025 mee gestart en loopt door in 2026. De uitkomsten moet de gemeente verankeren in het op te stellen volkshuisvestelijke programma. Woontopafspraken Eind 2024 zijn door het Rijk woontopafspraken gemaakt over de realisatie en versnelling woningbouw. In 2025 worden gewerkt aan de uitwerking van deze afspraken, zoals onder andere het herijken en concretiseren van de Regionale Realisatie Agenda Wonen Midden-Holland (regionale woondeal).

De investeringscapaciteit van corporaties in Midden-Holland blijft nog steeds een aandachtspunt, waar het Rijk van op de hoogte is (zie ook de Tweede Kamer vragen van kamerlid Grinwis). In regionaal verband wordt gewerkt aan onderlinge solidariteit en versnelling van woningbouwprojecten. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.2.1 In 2026 voldoet het woningbouwprogramma voor de komende 10 jaar voor 95% aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar, waaronder 30% sociale huur, 10% middenhuur en koopwoningen tot € 390.000 (prijspeil 2024). 4.2.2 We stimuleren passende huisvesting voor doelgroepen met specifieke aandacht voor arbeidsmigranten, starters en ouderen zodat zij zich kunnen vestigen in Zuidplas. Effectindicator

Nulmeting

4.2.1 Woningbouwprogramma dat de komende 10 jaar voldoet aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar

onbekend

Realisatie 2024 83%

Begroting 2024

73

Begroting 2025 89%

Zomernota 2025 93%

Begroting 2026 ≥ 95%

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.2.1.1 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.

Middelen € 20.000

4.2.1.2 Om het betaalbare aanbod voor doelgroepen te vergroten wordt erop tijdelijke- flexwoningen ingezet. 4.2.1.3 en 4.2.2.4 Er wordt in 2025 een regionale woonzorgvisie opgesteld waar de lokale opgave in beeld wordt gebracht. Daarnaast wordt de Woonvisie geactualiseerd en worden voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet.

€ 10.000

Voorstel aanpassing inspanning: Uitvoering geven aan de regionale woonzorgvisie en uitgangspunten op te nemen in het regionale afsprakenkader en het lokale volkshuisvestelijke programma. 4.2.1.4 Vergroten van het woningaanbod door het bijbouwen van ruim 700 woningen in 2025 en 2026 in en aan de dorpen én door de bestaande woningvoorraad te verruimen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met bouwen van de eerste woningen in 2026. 4.2.2.1 Stimuleren CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap) door locaties beschikbaar te stellen in het Middengebied. 4.2.2.2 Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten.

€ 15.000

Voorstel toevoegen inspanning: 4.2.2.3 We werken aan beleid voor woonwagenstandplaatsen, dit beleid wordt verankerd in het volkshuisvestelijk programma, we voldoen hiermee aan de wet versterking regie volkshuisvesting. Voorstel toevoegen inspanning: 4.2.2.4 We passen de Huisvestingsverordening aan in 2027 zodat deze weer voldoet aan de (nieuwe) wettelijke vereisten (vanuit de wet versterking regie volkshuisvesting). Voorstel toevoegen inspanning: 4.2.2.5 en 4.2.1.5 We stellen een volkshuisvestelijk programma op. Hiermee voldoen we aan de wet versterking regie volkshuisvesting, welke naar verwachting per 1-1-2026 in werking treedt. Voorstel toevoegen inspanning: 4.2.2.6 We verkennen de mogelijkheden intern en extern tot het optoppen van de bestaande voorraad. Voorstel toevoegen inspanning: 4.2.2.7 We maken afspraken over (het toewerken naar) het veranderen van het woonruimteverdelingssysteem van de B/L score naar een inschrijfmodel. Dit doen we in regionaal verband. We beogen hiermee een meer uniform systeem te creëren voor woningzoekenden.

€ 15.000

€ 25.000

€ 50.000

€ 10.000 € 25.000

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen.

74

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.2.3 De woningbouwprogrammering voor nieuwe ontwikkellocaties richt zich maximaal op de lokale doorstroming. Zodat er meer woningen vrijkomen voor woningzoekenden. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.2.3.1 Door middel van raamovereenkomsten afspraken met woningcorporaties maken over het bevorderen van doorstroming.

Middelen

4.2.3.2 Inzetten op het stimuleren van doorstroming door nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te realiseren.

€ 25.000

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Versnellen van nieuw woningaanbod, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele woonconcepten.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.2.4 In 2025/2026 creëren we met ruimte voor flexwonen een versneld woningaanbod voor starters, jongeren, spoedzoekers en arbeidsmigranten, zodat hun kansen op de woningmarkt verbeteren. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.2.4.1 We blijven in 2025 onderzoeken of er concreet pauzelandschap(pen) of geschikte locaties voor flexwonen beschikbaar kunnen komen. 4.2.4.2 Waar mogelijk benutten van subsidies om woningbouw te versnellen.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Voor tenminste twee recreatieparken maken we een toekomstbestendige visie.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.2.5. In 2025/2026 stuurt het college op een toekomstbestendige visie en situatie voor de recreatieparken, waarbij wordt ingespeeld op de dynamiek van de parken. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.2.5.1 Doorlopen van een breed participatietraject met de betrokken stakeholders: de eigenaar van het recreatiepark, eigenaren van recreatiewoningen, het recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland, veiligheidspartners, lokale ondernemers en beheerders van maatschappelijke voorzieningen. 4.2.5.2 Opstellen van een participatielogboek, waarin alle participatiemomenten en inbreng van participanten zijn geborgd. 4.2.5.3 De gemeente richt een programma Toekomstbestendige recreatieparken in en werkt van daaruit integraal verder om de recreatieparken te helpen naar een toekomstbestendige situatie. 75

Middelen

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 4.3

Economie

Algemeen doel product Zorgdragen voor een goed ondernemersklimaat en vitale winkelgebieden en bedrijventerreinen. Ontwikkelingen In 2026 zal samenwerking met ondernemers centraal staan in de economische aanpak van Zuidplas. Daarbij wordt gefocust op het versterken van samenwerkingsverbanden met ondernemers en regionale partners. Bij de Zomernota 2025 heeft uw raad de motie M76 “Inzet Ozb-verhoging niet-woningen” aangenomen. Hierover kan het volgende vermeld worden: in 2026 wordt geïnvesteerd in vernieuwde initiatieven voor winkelgebieden en Bedrijven Investeringszones (BIZ) en wordt onderzocht of dit op andere plekken ook mogelijk is. Deze BIZ-en zullen bijdragen aan een gezamenlijke verbetering van de bedrijfsomgevingen, terwijl er politiek verder wordt verkend of een ondernemersfonds mogelijk is. Dit alles moet het lokale ondernemersklimaat versterken en stimuleren. De herstructurering van de afdeling Economische Zaken is in volle gang, met als doel een volwaardige bezetting en efficiëntere samenwerking met lokale winkeliers-, ondernemersverenigingen en ondernemers. Dit zal zorgen voor een beter afgestemde, daadkrachtige aanpak en meer ruimte voor gezamenlijke initiatieven. Ook regionaal wordt gewerkt aan de verduurzaming van bedrijventerreinen, met nadruk op zonnepanelen op daken en energiebesparende maatregelen.

Samenwerking wordt daarbij gezocht met onder andere de ODMH, Oostland gemeenten en de regio Midden-Holland. Daarbij zullen ondernemers worden geïnformeerd over beschikbare subsidies vanuit de provincie, om samen met de ondernemers, de stap te kunnen maken naar een groenere en toekomstbestendige economie. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Samenwerking stimuleren tussen ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.3.1 We versterken de samenwerking met ondernemers op een zodanige wijze dat zowel de onderlinge samenwerking op de bedrijventerreinen/de winkelgebieden toeneemt en tevens de relatie met de overheid gecontinueerd en verbeterd wordt. De samenwerking draagt bij aan de kwaliteit van het gebied en zorgt voor voldoende werkgelegenheid, dat van belang is voor de vitaliteit van de lokale samenleving. 4.3.2 We streven naar een toename van ondernemerstevredenheid over de onderlinge samenwerking en die met de gemeente ten opzichte van de 0meting in 2022.

76

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.3.1.1 Jaarlijks worden er min. 2 bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers (o.a. dag van de ondernemer in november). 4.3.1.2 Minimaal 1x per jaar vindt er een bestuurlijk gesprek plaats met de besturen van ondernemers en winkeliersverenigingen. 4.3.1.3 Initiatieven voor het opstarten van een BIZ worden gefaciliteerd, o.a. door meewerken aan subsidie aanvragen. 4.3.1.4 Versterken van de samenwerking tussen de ondernemers onderling, zowel lokaal als regionaal en bestendigen van de samenwerking met de gemeente. 4.3.2.1 Met de economische monitor wordt jaarlijks de tevredenheid van de ondernemers over de samenwerking over de onderlinge samenwerking en de relatie met de gemeente en de daarbij behorende dienstverlening (excl. ODMH) gemeten.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Onderzoeken (financiële) haalbaarheid verplaatsingsregeling voor ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.3.3 Bevorderen van verplaatsingsmogelijkheden van ondernemers waar (door veranderende ruimtelijke plannen en ontwikkelingen) te weinig toekomstperspectief geboden wordt. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.3.3 Ook in 2026 wordt niet gestart met een haalbaarheidsonderzoek. We wachten op de resultaten van de gesprekken van Provincie Zuid-Holland met het Rijk en kijken met interesse uit naar het verplaatsings- en herstructureringsfonds. Naar aanleiding daarvan bezien we stappen die we als gemeente zetten. Het ziet er naar uit dat de verwachte duidelijkheid over dit fonds er in 2026 zal komen.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Faciliteren van glasvezelnetwerken.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.3.4 Door middel van beleid, regelgeving en financiële voorwaarden (degeneratievergoeding) bevorderen wij de aanleg en/of beschikbaarheid van een breedbandinternetverbinding voor 100% van de adressen in Zuidplas. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.3.4 Realisatie van het glasvezelnetwerk op basis van de samenwerkingsovereenkomst uit 2023.

Middelen

Verbonden partijen Regio Midden Holland De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal wordt samengewerkt. De regionale tafel Economie Onderwijs Arbeidsmarkt is één van de drie regionale tafels waar belangenbehartiging naar provincie en rijksoverheid centraal staan, het is een Triple Helix samenwerking tussen Overheid, 77

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Onderwijs en Ondernemers. Het triple helixoverleg zet zich in voor een sterke economie, een aantrekkelijk innovatief vestigingsklimaat en toekomstbestendig onderwijs. In dit platform stemmen onderwijs, bedrijfsleven en gemeenten hun economische agenda’s en gezamenlijke ambities op elkaar af. Ruimtelijk economische visies voor werklocaties (bedrijventerreinen, kantoren, detailhandel) komen tot stand onder aansturing van het triple helixoverleg. Daarbij ziet het Triple Helix als gevolg van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen een toenemende urgentie van afstemming met andere regionale programma’s op het raakvlak van ruimte, wonen en verkeer en vervoer. Ook wordt ingespeeld op Provinciale ontwikkelingen zoals de Ruimtelijke Economische Visie 2050 en de herziening omgevingsbeleid 2024 en de monitoring van de uitwerking van de Regionale Bedrijventerreinen strategie.

Product 4.4

Verkeer en vervoer

Algemeen doel product Voor bereikbaarheid en ontsluiting van onze dorpen wordt een integrale aanpak toegepast, waarbij duurzame vormen van vervoer gestimuleerd worden. Voor het thema verkeersveiligheid ligt de focus op scholen, sportvoorzieningen, winkelcentra en cultuurvoorzieningen, waarbij de aandacht ligt bij de kwetsbare verkeersdeelnemers (fietser en voetganger). Ontwikkelingen Toename mobiliteitsvraag De bereikbaarheidsopgaven worden in (boven) regionale samenwerking opgepakt. De ontwikkeling van Cortelande is aanleiding om een aantal maatregelen aan het regionale wegennet te realiseren. Gemeente Zuidplas en provincie Zuid-Holland zijn in gesprek met Rijkswaterstaat over de aansluiting van het regionaal wegennet op de A20 in relatie tot de opgave ´verbreding A20´. Op 2 mei 2024 ondertekenden de gemeenten Zuidplas en Waddinxveen de 'Intentieovereenkomst mobiliteit en bereikbaarheid Zuidplas-Waddinxveen'. Collectieve mobiliteitssystemen zijn in ontwikkeling en bieden de mogelijkheid om de verkeersdruk op het wegennet te verminderen. Zuid-Holland Bereikbaar is een partij die werkt aan regionale bereikbaarheid door de inzet van mobiliteitsmanagement.

Zuid-Holland Bereikbaar voert in Zuidplas de werkgeversaanpak uit met als doel de mobiliteitspatronen van bedrijven te beïnvloeden; dit is geïnitieerd vanuit de opgave ´verbreding A20´ en is nu ondergebracht bij Regio Midden-Holland. Duurzame mobiliteit Onder duurzame mobiliteit vallen alle manieren van vervoer waarbij ons verplaatsingsgedrag minder nadelige gevolgen heeft voor het milieu (fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit, mobiliteitshubs etc.). Duurzame mobiliteit vormt een steeds groter onderdeel van onze maatschappij. Door deze vormen van mobiliteit kan de druk op het gemeentelijk en regionaal wegennet afnemen en ontstaat een beter en gezonder leefklimaat. De gemeenten Zuidplas en Gouda zetten gezamenlijk in op realisatie van een nieuw station Gouda – Zuidplas. ProRail voorziet in 2027 een reconstructie van station Nieuwerkerk aan den IJssel en vraagt gemeente Zuidplas om een toekomstperspectief op het station en stationsomgeving; dit zal ook terugkomen in het Gebiedspaspoort Nieuwerkerk aan den IJssel. Sinds eind 2024 wordt het busvervoer in de regio uitgevoerd door QBuzz, de nieuwe concessiehouder. De gemeente Zuidplas blijft vanzelfsprekend in gesprek met QBuzz. Jaarlijks stelt QBuzz een vervoerplan op waarbij de gemeente toekomstige ontwikkelingen inbrengt. Hierdoor kan het aanbod van openbaar vervoer meegroeien met de ontwikkelingen in Zuidplas en omgeving.

Met het STOMP-ordeningsprincipe wordt prioriteit gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en OV). STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en ten slotte de Privéauto. Door dit principe toe te passen wordt 'de mens' centraal gezet bij gebiedsontwikkelingen. Doordat bij STOMP als eerste gedacht wordt aan mobiliteitsoplossingen voor voetgangers en fietsers, krijgen deze kwetsbare en 78

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 actieve verkeersdeelnemers een ruimere en prominentere plek in het straatbeeld. Dit komt de leef- en verblijfsomgeving ten goede en stimuleert mensen om zich vaker te voet of met de fiets te verplaatsen. Dit principe wordt verder uitgewerkt in de mobiliteitsvisie (beoogde vaststelling Q4 2025). Vanaf 1 juli 2024 is er een nieuwe wetgeving van kracht: de Normerende Regeling Werkgeboden Personenmobiliteit. Deze wet heeft betrekking op bedrijven met meer dan 100 werknemers en legt de verplichting op om gedetailleerde ritregistraties bij te houden voor zowel zakelijke als woon-werk kilometers van hun werknemers. Hiermee kan de CO2 productie per bedrijf worden vastgesteld. Deze registratie maakt het mogelijk om meer gericht de werkgeversaanpak voor bedrijven in te zetten om daarmee de mobiliteit te verduurzamen. Dit is onderwerp van gesprek met Regio Midden-Holland en Zuid-Holland Bereikbaar. Stimuleren fietsgebruik Door de toename van het elektrisch fietsen kunnen grotere afstanden per fiets worden afgelegd waardoor de fiets een aantrekkelijk alternatief vervoermiddel is voor de auto op korte en middellange afstanden. Provincie Zuid-Holland en regio Midden-Holland zetten mede daarom sterk in op doorgaande fietsroutes. De kwetsbare fietser vormt een belangrijke doelgroep in de risico gestuurde aanpak van verkeersveiligheid.

Genoemde Normerende Regeling Werk gebonden Personenmobiliteit biedt inzichten en kansen om fietsgebruik onder werknemers te stimuleren. Parkeren Een belangrijk onderdeel van mobiliteit is parkeren. In de mobiliteitsvisie (beoogde vaststelling Q4 2025) worden de hoofdlijnen van het beleid op het gebied van parkeren vastgelegd. De nadere uitwerking van dit beleid volgt in een nieuwe nota parkeernormen. De huidige Nota parkeernormen 2019 is inmiddels zes jaar oud. De huidige nota baseert zich op kencijfers van het CROW die dateren uit 2018 en 2019. Inmiddels zijn er in 2024 nieuwe kencijfers door het CROW opgesteld. Sinds maart 2022 heeft provincie Zuid-Holland parkeerbeleid opgenomen in de omgevingsverordening. Het nieuwe provinciaal beleid (herziening 2024) betreft een aangepaste parkeernorm voor sociale woningbouw, stationsomgevingen en grote buitenstedelijke bouwlocaties. De provincie roept op om het parkeerbeleid meer data gedreven te maken. Gemeentelijk parkeerbeleid dat in lijn is met het provinciale parkeerbeleid voorkomt dat provincie hun ruimtelijk instrumentarium moet inzetten tijdens ruimtelijke procedures. Daarnaast geldt dat in de toepassing van de Nota parkeernormen 2019 de gemeente met regelmaat aanloopt tegen een aantal hiaten in de regelgeving. Dit leidt in de praktijk tot discussies in het beoordelen van ruimtelijke ontwikkelingen.

Bijvoorbeeld in de toepassing van aanwezigheidspercentages per functie en de toe te passen reductie op de parkeeropgave, de wijze van berekening van de parkeeropgave bij verandering van functie. De nieuwe Nota Parkeernormen moet ook een duidelijker kader geven in de mogelijkheden om af te wijken van de vastgestelde parkeernormen en de motivatie daarop. Tot slot is de Nota maatwerk parkeren Middengebied nu een op zichzelf staand document, terwijl er nauwe samenhang is met de Nota parkeernormen. Het is wenselijk, als een nieuwe nota wordt opgesteld, dit in één document te integreren. In 2024 is een start gemaakt met de actualisatie van de Nota Parkeernormen 2019. In maart 2025 heeft een Benen Op Tafel sessie met de raad plaatsgevonden. Tijdens deze sessie is de richting voor een nieuwe nota parkeernormen besproken. Impuls aanpak verkeersveiligheid De verkeersveiligheid in Nederland krijgt een nieuwe impuls. Na decennia van dalende ongevalscijfers, stagneert die daling. Het perspectief in de verkeersveiligheidsaanpak is veranderd van een jarenlange reactieve aanpak op basis van ongevallen naar een proactieve aanpak op basis van risico’s, zoals beschreven in het nationaal Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030.

Voor de regio Midden-Holland en voor de gemeente Zuidplas is een uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid opgesteld om proactief met verkeersveiligheid aan de slag te gaan. In maart 2025 is de voortgang van het uitvoeringsprogramma in kaart gebracht. 79

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte creëren om gebruik te kunnen maken van deelmobiliteit in onze dorpen.” uit spoor 2 duurzaam Zuidplas, subspoor duurzame mobiliteit. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.4.1

In 2026 is in elk dorp minimaal een vorm van deelmobiliteit aanwezig, die aansluit op de behoefte van de inwoners

4.4.2

In 2026 is het aanbod van elektrisch laden op parkeervoorzieningen bestemd voor gemeentelijk personeel vergroot tot minimaal 2 laadpunten.

Effectindicator 4.4.2 Parkeerplaatsen elektrisch laden – gemeentelijk personeel

Nulmeting 2022 0

Realisatie 2024 0

Begroting 2024 0

Begroting 2025 0

Begroting 2026 2

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

4.4.1.1 Voor het Middengebied werkt de gemeente de komende jaren het mobiliteitsconcept verder uit. Het mobiliteitsconcept geeft aan hoe de smart mobility oplossingen in het Middengebied georganiseerd moeten worden. 4.4.1.2 In 2025 uitwerken van deelmobiliteit op gemeentelijk niveau in het kader van de nieuw op te stellen integrale mobiliteitsvisie voor de hele gemeente Zuidplas.

€ 15.000

Voorstel tot wijzigen inspanning: In 2026 het verder doorontwikkelen van het deelmobiliteitsaanbod door het organiseren van informatiebijeenkomst voor geïnteresseerden voor particuliere initiatieven op wijk/straatniveau, het eventueel plaatsen van extra deelfietsen van Donkey Republic en inzet om aanspraak te maken op de SPUK-regeling inclusieve deelmobiliteit. 4.4.1.3 Faciliteren van locaties waar deelmobiliteit aangeboden kan worden (onder andere door kaderstellend beleid, verkeersbesluit voorbereiden, aanpassing openbare ruimte, communicatie). 4.4.2.4 Realisatie laadvoorzieningen op parkeervoorzieningen gereserveerd voor gemeentelijk personeel. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bevorderen van duurzame vormen van mobiliteit, zoals wandelen, fietsen en openbaar vervoer.” uit spoor 2 duurzaam Zuidplas, subspoor duurzame mobiliteit. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.4.3 In 2026 zijn 60 bushaltes in Zuidplas toegankelijk, conform de normen van de Provincie Zuid-Holland, gemaakt. 4.4.4 We streven naar verbetering en optimalisatie van de lijnvoering, dienstregeling en dienstverlening van het busvervoer of ander collectief vervoer.

80

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Effectindicator 4.4.3 Toegankelijke bushaltes

Nulmeting 2022 9

Realisatie 2024 52

Begroting 2024 0

Begroting 2025 52

Begroting 2026 60

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.4.3.1 Uitvoeren plan van aanpak om in de periode 2024-2026 60 bushaltes conform de normen van de Provincie Zuid-Holland toegankelijk te maken. 4.4.3.2 Nieuwe bushaltes in het kader van aanpassing lijnvoering of ruimtelijke ontwikkelingen voldoen bij realisatie aan de normen van Provincie Zuid-Holland. 4.4.4.1 Overleg met concessiehouder en Provincie Zuid-Holland over de mogelijkheden van de lijnvoering, de dienstregeling en het aanbieden van innovatieve vormen van openbaar vervoer of mobiliteitsdiensten voor minder stedelijk gebied en bij de ontwikkeling van het Middengebied. 4.4.4.2 Verkenning mogelijkheden met Provincie Zuid-Holland en nieuwe concessiehouder om een pilot deur-halte vervoer binnen Zuidplas op te zetten. 4.4.4.3 De gemeente blijft zich bij Provincie Zuid-Holland inzetten voor een bushalte langs de N219 ter hoogte van de Scheve Overweg en/of een mogelijk andere lijnvoering om de OV-bereikbaarheid in Esse Zoom te verbeteren.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van de verkeersveiligheid door te (blijven) investeren in inrichting, voorlichting en handhaving.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.4.5 Inrichting: de prioriteit in de aanpak van de infrastructurele verkeersveiligheidsknelpunten ligt bij de wegen/kruispunten waar een verkeersveiligheidsrisico (zowel objectief als subjectief) is vastgesteld (71 risicolocaties in risico-inventarisatie, december 2021). 4.4.6 Gedrag/voorlichting: de gemeente breidt haar bestaande activiteiten op het gebied van voorlichting en educatie en haar samenwerking met scholen, VVN en andere organisaties uit om gedrag in het verkeer positief te beïnvloeden. 4.4.7 Verkeershandhaving: handhaving blijft integraal onderdeel van de gemeentelijke verkeersveiligheidsaanpak; de gemeente voorkomt daarmee dat handhaving het sluitstuk is van de aanpak. 4.4.8 Onderzoek: de verkeersveiligheid van de huidige inrichting van de schoolomgeving bij de Oudersvrucht vergroten. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.4.5.1 Nader uitgewerkte risicolocaties worden met ‘werk met werk’ aangepakt. 4.4.5.2 Bij reconstructies worden wegen (zoveel mogelijk) volgens landelijke richtlijnen ingericht.

Middelen

4.4.6 Uitvoering geven aan het regionale uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid 2025-2027 en de risico gestuurde aanpak verkeersveiligheid Zuidplas. 81

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 4.4.7 Handhavingsprioriteiten aan de hand van data delen met het bevoegd gezag voor de handhaving (rijdend verkeer politie, stilstaand verkeer naast politie ook gemeente) in het maandelijkse overleg met de verkeersadviseur van de politie. 4.4.8 Onderzoek door een extern bedrijf laten doen naar de door te voeren noodzakelijke aanpassingen in de schoolomgeving

€ 25.000

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We geven verkeersafwikkeling een prominente plek, ook bij ruimtelijke ontwikkelingen.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.4.9 De mogelijke reistijdvertraging als gevolg van ontwikkelingen blijft onder de acceptabele 1,5 keer de reistijd zonder oponthoud, dit wordt bekeken op projectniveau en dorpsniveau. Door het realiseren van een goede verkeersafwikkeling dragen wij ook bij aan de verkeersveiligheid in Zuidplas. 4.4.10 We voorkomen onnodige verkeersbewegingen (zoekverkeer) als gevolg van (weg-)werkzaamheden of afsluitingen als gevolg van bijvoorbeeld evenementen. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.4.8 Vaststellen mobiliteitsvisie in 2025, waarin een visie op de mobiliteitsopgave en de verkeersontsluiting per modaliteit wordt opgenomen op dorpsniveau en voor heel Zuidplas. Duurzame en collectieve mobiliteit maken hier onderdeel van uit. 4.4.9.1 Registreren (weg-)werkzaamheden in het landelijk meldsysteem (Melvin). 4.4.9.2 Structureel overleg met Provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat om wegwerkzaamheden en omleidingsroutes op het (boven)regionaal wegennet af te stemmen.

Middelen

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 4.4.10.1 Samen met regionale partijen een strategie bepalen om te komen tot een gezamenlijke aanpak voor de problematiek van de piekbelasting van het regionaal wegennet in de spitsperiode. De regie moet uiteindelijk bij Provincie Zuid-Holland komen te liggen. De basis van deze aanpak ligt in de deelovereenkomst mobiliteit t.b.v. het Middengebied en de verbreding van de A20. 4.4.10.2 Onderzoek naar de toekomst van de N219 tussen A20 en Capelle aan den IJssel.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten in op het verminderen van piekbelasting van onze lokale en regionale infrastructuur.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 4.4.11 We streven ernaar dat de reistijdvertraging op wegen in de gemeente Zuidplas niet meer dan 1,5 keer de acceptabele reistijd zonder oponthoud wordt. Hierdoor blijft de bereikbaarheid van de verkeersdoorstroming in onze dorpen gewaarborgd. 4.4.12 In de vier bestaande dorpen is er in 2026 in elk dorp een vorm van een mobiliteitshub (die aansluit bij de specifieke behoefte in het betreffende dorp) in uitvoering of in planvorming. 4.4.13 Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zetten we in op een bijdrage van projectontwikkelaars om invulling te geven aan de mogelijkheden van slimme mobiliteit combinaties, zodat het autobezit en de verkeersproductie wordt verminderd. 82

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Verbonden partijen Regio Midden-Holland De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal wordt samengewerkt en waar kansen worden gezien. Deze samenwerking krijgt vorm in afstemming, beleidsvorming en belangenbehartiging. Op basis van het Regionaal Verkeer- en VervoerPlan (RVVP) zijn op basis van 8 thema’s 39 uitvoeringsprojecten geformuleerd. De Regio Midden-Holland kent meerdere werkgroepen die uitwerking geven aan thema´s en uitvoeringsprojecten uit het RVVP. Dit betreft de werkgroepen: • Verkeersveiligheid: regionale aanpak verkeersveiligheid en een regionaal uitvoeringsprogramma (hierin worden prioriteiten in de aanpak vastgesteld, samenwerking in campagnes en projecten vastgelegd en de beschikbare middelen verdeeld). • Duurzame mobiliteit: regionaal beleid en aanpak E-laden in relatie tot regionale concessie ten behoeve van plaatsen laadpalen, uitvoeren interessescan deelmobiliteit en vormgeven vervolgacties, opstellen regionaal beleidskader deelmobiliteit. • OV en ketenmobiliteit: gezamenlijk optreden richting provincie Zuid-Holland en concessiehouder, kwaliteit OV-dienstregeling en OV-voorzieningen, uitwerking geven aan aanbod QBuzz (aantal deelfietsen en aanbod sociale minima).

• Fiets: opstellen regionaal fietsroutenetwerk inclusief belangrijke doorgaande fietsroutes, gezamenlijk optrekken richting provincie Zuid-Holland en Rijk ten behoeve van uitwerking en financiering. Gemeente Zuidplas neemt actief deel aan deze werkgroepen. De regio stelt ook subsidies beschikbaar voor diverse verkeersveiligheidsprojecten/campagnes en infrastructurele maatregelen. De regio heeft de verkennende studie naar een OV-hub/treinstation mede gefinancierd.

83

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 4.5

Gebiedsontwikkeling

Algemeen doel product Zuidplas biedt met haar grote grondgebied een gemeente met ruimte voor meer dan alleen de eigen ruimtelijke behoefte. Ontwikkelingen Opgave Middengebied De gemeente werkt aan een bovenregionale woningopgave met de ontwikkeling van een nieuw dorp in het Middengebied van de Zuidplaspolder. In dit dorp, het vijfde dorp van Zuidplas, komt ruimte voor 8.000 woningen met voorzieningen in het groen. Het dorp wordt energieneutraal met de realisatie van een energielandschap en tegen het dorp komen twee nieuwe bedrijventerreinen die bijdragen aan regionale werkgelegenheid. Deze ontwikkelingen worden omringd door natuur en polderlandschap: met een nieuw bos, de Groene Waterparel en een Groene Schakel. Het is een collectieve opgave om deze bovenregionale woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. De gemeente vult hierin een regierol door plannen uit te werken en afspraken te maken met bestuurlijke en andere samenwerkingspartners. De gemeente heeft de kaders vastgesteld met het Masterplan Middengebied Zuidplaspolder uit 2021.