Bijlage 1 Programmabegroting 2026-2029 (versie inclusief erratum) A25.002998

De oprichting van een lokale zorg- en veiligheidskamer als onderdeel van het plan van aanpak zorg & veiligheid als integrale opdracht draagt hieraan bij. In 2026 maken we een impactanalyse om te kijken waar verbeteringen kunnen worden gerealiseerd rondom de inzet van de zorg- en veiligheidskamer en de bredere opdracht van zorg & veiligheid waaronder o.a. procesregie en samenwerkingsafspraken met zorg- en veiligheidspartners in het lokale en regionale veld. Wet Parta Daarnaast vraagt de inwerkingtreding van de Wet Parta (Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten) per 1 juli 2025 extra inzet. Ook hiervoor is een nadere analyse nodig om te bepalen wat nodig is om deze wet effectief en efficiënt in te voeren binnen onze gemeente. De uitvoering van de wet ligt bij de gemeenten, maar er zijn geen extra financiële middelen beschikbaar gesteld door de Rijksoverheid. Dit creëert een steeds grotere druk op de uitvoeringcapaciteit en vergroot bovendien de omvang van de thema’s die binnen het lokale zorg- en veiligheidsdomein behandeld moeten worden. Drugsoverlast en ondermijning Zuidplas blijft daarnaast kwetsbaar voor ondermijnende (drugs)criminaliteit door haar ligging, infrastructuur en buitengebied. Criminele netwerken maken misbruik van deze kenmerken, wat blijkt uit politieonderzoeken en integrale controles.

De aanpak hiervan vraagt om een stevige inzet op bestuurlijke weerbaarheid, onder meer via het Bibob-beleid en samenwerking met het RIEC (Regionale Informatie en Expertise Centrum). Door beperkte capaciteit kan nog geen structurele uitvoering aan dit beleid worden gegeven. Jeugdoverlast Jeugdoverlast is een blijvend aandachtspunt. Groepen jongeren zijn steeds moeilijker te monitoren door de snelle wisseling van samenstellingen en locaties, mede door sociale media. Jongeren uit omliggende gemeenten veroorzaken overlast en er is sprake van criminele aanwas, soms al op jonge leeftijd. De gemeente treedt op met gebiedsverboden en bestuurlijke waarschuwingen en werkt samen met HALT aan preventie. Maar ook door aansluiting bij 27

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Dealbrekers (dealbreakers.nl) werken we samen met andere gemeenten en partners om jongeren en ouders bewust te maken van de gevaren van drugscriminaliteit. Cybercriminaliteit Tot slot blijft ook online criminaliteit toenemen. Zuidplas zet samen met partners in op een preventieve aanpak om inwoners en ondernemers te wijzen op de gevaren van cybercriminaliteit en ouderen weerbaarder te maken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Het bevorderen van de subjectieve en objectieve veiligheid.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.1 Inwoners ervaren een positief veiligheidsgevoel met een minimale waarderingvan 6,5 op de veiligheidsmonitor in de periode 20232026. 1.3.2 In de periode 2023-2026 blijkt uit de criminaliteitscijfers dat de objectieve veiligheid bevorderd is ten opzichte van de cijfers 2019. Hierbij opgemerkt dat de criminaliteitscijfers 2020 en 2021 een verminderd reëel beeld geven door aanwezigheid coronavirus. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2023 2024 2025 2026 (Nulmeting) 1.3.1 Veiligheidsgevoel bij 6,5 ≤ cijfer 6,5 ≤ cijfer ≥ 6,5 ≤ cijfer inwoners ≥ landelijk landelijk ≥ landelijk gem. gem. gem.

1.3.2 Objectieve veiligheid (totale 376,03 329,28 357,21 < 376,03 < 376,03 misdrijven per 10.000 inwoners) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.3.1.1 Opstellen van onder andere beleidsregels Bibob, beleidsregels woonoverlast en huisuitzettingen. Ook vindt herziening van de APV plaats. Voorstel aanpassing inspanning: We stellen voor de periode 2027-2030 een breed gedragen integrale visie op veiligheid op in samenwerking met onze partners in het zorg- en veiligheidsdomein. 1.3.1.2 We maken een probleemanalyse in het kader van polarisatie, radicalisering en extremisme om in te kunnen spelen op onderliggende oorzaken, betrokken groepen en context en zorgen bij uitbreiding op een thematische inzet.

28

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Voorstel aanpassing inspanning: We stellen het uitvoeringsplan veiligheid 2027-2028 op basis van de nieuwe visie op veiligheid op. 1.3.1.3 Intensiveren opbouw netwerk en contacten met stakeholders en partners in het veiligheidsdomein. Voorstel aanpassing inspanning: We werken met onze veiligheidspartners aan een intensieve aanpak van High Impact Crimes met focus op het voorkomen van recidive met preventieve én repressieve interventies. 1.3.1.4. Inzetten op polarisatie en verharding in de samenleving met onze ketenpartners op het gebied van zorg- en veiligheid. Voorstel aanpassing inspanning: We zetten in op het thema polarisatie, radicalisering en extremisme waarbij de onderliggende oorzaken, betrokken groepen en context onderdeel zijn van de afweging tot inzet op het gebied van zorg & veiligheid. 1.3.1.5 Handhavingsteam is onderdeel van projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners. Voorstel aanpassing inspanning: We behouden en versterken het woon- en leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in de wijken door overlast gevend gedrag en kleine ergernissen aan te pakken. Het team Handhaving richt zich daarbij op de top vijf problemen: jeugdoverlast, hondenpoep, parkeeroverlast, afval en vernieling.

1.3.2.1 Analyse van de werking, effectiviteit en benodigde inzet van de zorg- en veiligheidskamer Voorstel aanpassing inspanning: Naar aanleiding van de criminaliteitscijfers van de politie wordt meer preventief, op basis van analyse, doelgericht ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken. 1.3.2.2 In het eerste kwartaal van 2024 is het beleid cameratoezicht herzien. Aanbesteding voor de aanschaf en onderhoud van cameratoezicht wordt opgestart. Voorstel tot laten vervallen van deze inspanning: Het camerabeleid is opgeleverd en vastgesteld door de raad in 2025. Of cameratoezicht wordt ingesteld of niet hangt af van ontwikkelingen t.a.v. locatie(s) waar de openbare orde ernstig wordt aangetast. Het is aan de burgemeester daarover een besluit te nemen als zo'n situatie zich voordoet. In dat geval speelt pas aanbesteding en aanschaf van camera's incl. Onderhoud. Dit kan niet per definitie een inspanning zijn, op dit moment is er niet direct al sprake van zo'n situatie. 1.3.2.3. Waar mogelijk worden buurtpreventieteams meer betrokken als zorgwekkende trends optreden in de criminaliteitscijfers, dat kan via informatie op basis van analyse waarmee buurtpreventieteams hun looprondes op kunnen afstemmen of via berichten die op sociale media kunnen worden verspreid.

29

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Voorstel aanpassing inspanning: Buurtpreventieteams worden actief betrokken bij zorgwekkende trends in de criminaliteitscijfers, zodat de buurtpreventieteams hun looprondes hier op kunnen afstemmen en via gerichte communicatie via sociale media. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van het bewustzijn over cyberveiligheid onder verschillende doelgroepen.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.3 In de periode 2023-2026 blijven wij aansluiten bij de landelijke preventiecampagnes met betrekking tot cyberveiligheid. 1.3.4. In de periode 2023-2026 maken wij inwoners en ondernemers bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en continueren wij preventieacties vanuit team Veiligheid hieromtrent, samen met onze ketenpartners. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.3.3.1 We vergroten het bewustzijn nog meer bij onze inwoners en ondernemers door actief aan te sluiten bij de landelijke preventiecampagnes rondom cyberveiligheid. Voorstel aanpassing inspanning: We blijven inzetten op bewustwording van de gevaren van cyberveiligheid middels de voor onze gemeente relevante landelijke preventiecampagnes gericht op inwoners en ondernemers. 1.3.3.2 Jaarlijks benadert het team Veiligheid samen met de politie en andere ketenpartners actief de oudereninstellingen om in gesprek te gaan over de gevaren van cybercriminaliteit. 1.3.4.1 In de week van de veiligheid wordt extra jaarlijks aandacht gevestigd op de gevaren van cybercriminaliteit, onder meer via sociale media. Daarnaast zal, indien hier behoefte naar is en als de politiecijfers hier aanleiding toe geven, opnieuw een bijeenkomst voor ondernemers over cybercrime georganiseerd worden. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor de bestuurlijke aanpak ondermijning, zo mogelijk gebiedsgericht.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid.

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.5 In de periode 2023-2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak om zo het opwerpen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten en herhaling van crimineel ondermijnend gedrag te ontmoedigen. 1.3.6 In de periode 2023-2026 wordt – naast incidentele (ad-hoc) controles – minimaal eens per drie maanden een integrale controle verricht in het kader van ‘awareness’, het tegengaan van overtredingen waarmee tevens ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit vergroot wordt. We laten ons zien, krijgen zicht op wat er plaatsvindt, belonen waar het kan en pakken door waar het moet. 30

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 1.3.7. In de periode 2023-2026 wordt op projectmatige basis intergemeentelijke samenwerking versterkt bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit, waar mogelijk gebiedsgericht. Daar onder wordt ook bedoeld de aanpak van mensenhandel en uitbuiting. Effectindicator Realisatie Begroting Realisatie Begroting Begroting 2023 2024 2024 2025 2026 (nov 2023) 1.3.5.1 Overtreders die een bestuurlijke ≥ 95% 96,5% ≥ 95% ≥ 95% maatregel opgelegd krijgen Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.3.5.1 In 2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak. Voorstel aanpassing inspanning van jaar 2025 naar jaar 2026. 1.3.6.1 Gelet op de toenemende ondermijnende criminaliteit, zoals blijkt uit resultaten van integrale controles en de criminaliteitscijfers, worden minimaal 8 integrale controles per jaar uitgevoerd. Bij de integrale controles wordt niet alleen ingezet op repressie, maar juist ook op preventie om het bewustzijn en awareness tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten. Overtreders worden aangepakt en situaties worden met gebruikmaking van de bestuurlijke instrumenten aangepakt. Met het uitvoeren van deze controles wordt ook de informatiepositie versterkt en krijgen en houden we zicht op de risico's en pakken we overtredingen aan.

Middelen

Voorstel aanpassing inspanning naar minimaal 8 integrale controles 1.3.7.1 Versterken van de integrale aanpak van ondermijning op projectmatige basis door intergemeentelijk samen te werken. 1.3.7.2 Anticiperen op fenomenen die zich rondom de diverse vormen van ondermijnende criminaliteit ontwikkelen, waarbij we projectmatig inzetten op specifieke onderwerpen die raken aan ondermijning. 1.3.7.3 Blijven aansluiten bij landelijke en regionale awareness-campagnes om inwoners en ondernemers te blijven voorzien van preventietips om geen slachtoffer te worden van ondermijnende criminaliteit. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a. op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.8 In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer. 1.3.9. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium en zij vallen niet tussen wal en schip.

1.3.10 In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele- en arbeidsuitbuiting). Voorstel tot toevoeging doelstelling: 1.3.11 We maken afspraken over de juiste werking, effectieve en benodigde inzet van de zorg- en veiligheidskamer. 31

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

1.3.8.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak). 1.3.8.2 Oprichten van de zorg- en veiligheidskamer Zuidplas Voorstel aanpassing inspanning: Inrichten en bestendigen van de lokale zorg- en veiligheidskamer Zuidplas 1.3.9.1 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel) 1.3.9.2. In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners. 1.3.10.1 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning. 1.3.10.2 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit. 1.3.10.3 Maken van intergemeentelijke samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders met betrekking tot aanpak mensenhandel en seksuele uitbuiting. 1.3.11.1 We zorgen voor een zorgvuldige en juridisch verantwoorde implementatie van de Wet PARTA door samenwerking, heldere werkafspraken en goede borging van privacy en regie.

32

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Beleidsindicatoren programma 1

33

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Wat mag het programma Bestuur en organisatie kosten? 1: Bestuur en Organisatie Lasten 1.1: Bestuur, organisatie en participatie 1.2: Dienstverlening 1.3: Veiligheid Totaal Lasten Baten 1.1: Bestuur, organisatie en participatie 1.2: Dienstverlening 1.3: Veiligheid Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves prod Onttrekking aan kapitaallastenreserves prod 1.3 Resultaat

Rekening 2024

Begroting 2025 na wijziging

Begroting 2026

Meerjarenraming 2027

Meerjarenraming 2028

Meerjarenraming 2029

3.961 1.918 3.931 9.811

3.226 1.999 5.363 10.589

3.370 2.090 5.038 10.498

3.270 2.107 5.032 10.410

3.270 1.989 5.027 10.286

3.270 1.989 5.026 10.285

1 1.123 105 1.228 -8.582

0 1.143 12 1.156 -9.434

-8.582

-9.434

0 1.307 10 1.317 -9.181 0 4 -9.177

0 1.337 10 1.347 -9.062 0 4 -9.058

0 1.129 10 1.139 -9.147 0 0 -9.147

0 1.129 10 1.139 -9.146 0 0 -9.146

Voor een toelichting op de baten en lasten van programma 1. Bestuur en Organisatie, verwijzen wij u naar de toelichting opgenomen in bijlage 6.

34

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Hieronder volgt een visuele presentatie van de verschillende soorten kosten binnen dit programma.

35

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Programma 2 Sociaal Domein Werken aan een inclusieve samenleving Dit programma bestaat uit de volgende producten: 2.1 Algemeen sociaal domein 2.2 Werk en inkomen 2.3 Jeugd 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Volksgezondheid

36

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Inleiding Zuidplas is een gemeente waar het goed wonen, werken en samenleven is. Tegelijkertijd staan we als samenleving voor grote veranderingen. De groei van onze gemeente, de vergrijzing, en de veranderende behoeften van jongeren, nieuwkomers en mensen in kwetsbare posities vragen om visie en daadkracht. We bouwen in het sociaal-maatschappelijk domein aan een sterke sociale basis waarin mensen zich kunnen ontwikkelen, meedoen, en waar nodig ondersteund kunnen worden. Onze visie voor Zuidplas is die van een inclusieve, veerkrachtige, verbonden samenleving waarin ruimte is voor iedereen. Een gemeente waar ondersteuning niet pas begint bij problemen, maar al vóórdat deze zich aandienen, en waar inwoners ruimte krijgen om te groeien, bij te dragen en zich te ontwikkelen. Preventie, vroegsignalering en het versterken van de sociale basis zijn dan ook centrale pijlers van ons beleid. We richten ons op het voorkomen van problemen in plaats van het oplossen ervan, door al vroeg aanwezig te zijn in wijken, scholen en netwerken. We geloven in de kracht en mogelijkheden van onze inwoners. Het is onze taak om deze kracht te versterken en belemmeringen weg te nemen. Wij normaliseren tegenslagen als onderdeel van het leven en zien daarbij veerkracht en weerbaarheid als cruciale factoren in het versterken van de eigen regie.

Het bekrachtigen van de eigen regie vraagt om een gemeente die stimuleert, verbindt en faciliteert. Inwoners zijn het beste in staat om keuzes te maken over hun leven wanneer zij de ruimte, het vertrouwen en de juiste ondersteuning krijgen. Slim maatwerk is de norm. Iedereen is anders en dus vraagt iedere situatie om een eigen benadering. We gaan uit van het principe zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig, waarbij ondersteuning aansluit op de persoonlijke leefwereld van onze inwoners. Deze benadering vraagt om samenwerking: met inwoners zelf, maar ook met zorgaanbieders, vrijwilligersorganisaties, scholen, verenigingen en andere maatschappelijke partners. We zijn verbindend, omdat gezamenlijke oplossingen alleen ontstaan in dialoog en partnerschap. Alleen door samen te werken kunnen we complexe maatschappelijke vraagstukken effectief aanpakken. We bouwen aan een samenleving waar iedereen mee kan doen. Concreet betekent dit dat we onder andere een gezonde leefstijl stimuleren en inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunen bij het vinden van werk. Ten aanzien van jeugd richten we ons zoveel mogelijk op preventie door bijvoorbeeld inzet van kansrijke start en vroegsignalering in kinderopvang en onderwijs zodat jeugdhulp zo licht mogelijk en zwaarder waar nodig ingezet kan worden.

Jongerenwerkers ondersteunen jongeren tijdens het wijkgericht werken, maar ook tijdens activiteiten op locatie. Vanaf de zomer 2024 is de extra zorgondersteuning op de basisschool die vanuit de NPO-middelen werd gefinancierd gestopt. Tegelijkertijd werden vanuit het budget Thuisnabij Onderwijs vanaf dat moment middelen ingezet voor een jeugdzorgdeskundige in scholen, zoals daarmee ervaring is opgedaan in de pilot KC Koningskwartier. Daarmee wordt de ondersteuning van jeugdigen in een vroeg stadium gecontinueerd en een brug geslagen tussen onderwijs en zorg. Ook bij volwassenen richten we ons op preventie, denk hierbij onder andere aan vroegsignalering (betaalachterstanden), preventief bezoeken van ouderen door een ouderenadviseur en Welzijn op Recept (WOR). Welzijn op Recept is één van de ketenaanpakken uit het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Het GALA is gericht op preventie, het terugdringen van gezondheidsachterstanden, versterking van de sociale basis, leefomgeving, leefstijl, mentale gezondheid en vitaal ouder worden, met als doel een gezonde generatie in 2040. Zuidplas werkt bovendien aan een toekomstbestendig, integraal zorg- en welzijnsaanbod door samenwerking en financiering op regionaal niveau te verbinden. Er wordt gewerkt vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid (wat kan je nog wel en wat wil je).

Daar waar nodig wordt ondersteuning ingezet vanuit de Wmo zodat onze inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.

37

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Voor het behalen van de doelstellingen uit het collegeprogramma zijn we veelal afhankelijk van onze samenwerkingspartners. Denk hierbij aan een Stichting ZO!, Hecht, het Zorg- en Veiligheidshuis, het Taalhuis, GR IJsselgemeenten, Promen en de gecontracteerde zorgaanbieders in het kader van de Jeugdwet en Wmo. Er worden afspraken gemaakt over het “wat”, de uitvoering bepalen zij grotendeels zelf. Hierdoor is de invloed met betrekking tot de uitvoering beperkt.

Product 2.1

Algemeen sociaal domein

Algemeen doel product Een sterke samenleving begint bij een stevige basis: een veerkrachtige persoonlijke omgeving en toegankelijke voorzieningen waar de inwoner zelf en diens directe netwerk centraal staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan sport, cultuur en andere voorzieningen. Maar soms is de basis niet genoeg. Algemene voorzieningen, de toegang en dienstverlening binnen het sociaal domein zijn makkelijk toegankelijk voor inwoners. Denk hierbij aan welzijnswerk, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), wijkagenten, de POH-GGZ jeugd, de wijk-GGD, jongerenwerk en buurt- en dorpshuizen. De toegang fungeert daarbij als centraal knooppunt: één herkenbare plek waar inwoners terechtkunnen met hun hulpvragen, en van waaruit professionals samenwerken met vrijwilligers en informele netwerken om snel en effectief ondersteuning te bieden Ontwikkelingen Visies en uitvoering Voortvloeiend uit de integrale visie sociaal-maatschappelijk domein 2025 wordt in 2026 een integraal uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit programma heeft als doel om de strategische koers uit de visie concreet te vertalen naar uitvoering, zodat we de komende jaren daadwerkelijk impact kunnen realiseren.

Door een overzicht te maken van de huidige inzet binnen het sociaal-maatschappelijk domein, krijgen we inzicht in wat nodig is om de basis voor de hele gemeente op orde te brengen en waar we dorpsgericht moeten inspelen op specifieke behoeften. Vanuit de integrale visie op het sociaal en maatschappelijk domein zijn voor het nieuw op te stellen Integraal Uitvoeringsplan Jeugd twee nieuwe doelstellingen geformuleerd. Ook voor de visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 wordt in 2026 een uitvoeringsprogramma opgeleverd, afgestemd op het uitvoeringsprogramma voor de integrale visie. Net als bij de integrale visie heeft het uitvoeringsprogramma bij de voorzieningenvisie tot doel om de visie en beleidsuitgangspunten uit de visie te vertalen naar concreet uit te voeren acties voor de komende jaren. Datagedreven werken In de Integrale visie Sociaal en Maatschappelijk domein is aangegeven dat we impact gedreven werken. Een belangrijke pijler onder impact gedreven werken is data gedreven werken. In 2025 is gestart met een pilot data gedreven werken in het sociaal domein. In Q1 2026 zal een dasboard gebouwd worden voor jeugd en Wmo. In Q2 2026 zal er een evaluatie plaatsvinden van de pilot en besproken worden of en hoe de pilot uitgerold kan worden naar andere onderwerpen binnen het sociaal domein.

GR JW Vanaf 01 januari 2025 is de Gemeenschappelijk Regeling Jeugd & Wmo gestart (GR JW). De komende 2 jaar blijft de GR voor een groot gedeelte gebruik 38

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 maken van de faciliteiten van gemeente Gouda. Dit is vastgelegd middels een dienstverleningsovereenkomst. De GR streeft ernaar om zoveel als mogelijk onafhankelijk te worden van gemeente Gouda, mits dit efficiënter en goedkoper is/wordt dan de situatie op 1 januari 2025. Contracten jeugd en Wmo Vanaf 1 januari 2025 zijn de contracten jeugd en Wmo ingegaan. In 2026 en verder zal uitvoering gegeven worden aan door raad gestelde kaders en ambities. Er wordt stapsgewijs toegewerkt naar de ambities, dit zal meerdere jaren in beslag nemen. Er wordt gerapporteerd over de stand van zaken. Inspanning aantal unieke cliënten met een maatwerkvoorziening jeugd of Wmo In de najaarsnota 2025 is voorgesteld om de inspanning inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage te implementeren te laten vervallen. Dit, omdat de wet controversieel is verklaard. We zijn goed op koers om de doelstelling te behalen vanuit de inspanningen uit de reguliere werkzaamheden. Vanuit de contracten Wmo en jeugd wordt ingezet op preventie, voorveld, afschaling, efficiënte en effectieve zorg. Er is vanuit het rijk een beweging in gang gezet om meer vanuit de Wmo op te vangen als “voorveld” voor de zorgverzekeringswet en WLZ (Wet langdurige zorg).

Stichting ZO! Na vaststelling van de bestuursopdracht met betrekking tot de opvolging van de aanbevelingen naar aanleiding van de brede evaluatie in 2024/2025 zal een projectplan worden uitgewerkt en vastgesteld. Afhankelijk van de keuzes die gemaakt gaan worden zijn mogelijk extra financiële middelen nodig. Veiligheid Zoals beschreven in programma 1 worden diverse inspanningen ingezet in het kader van zorg en veiligheid. Hierbij zijn zorg en veiligheid nauw aan elkaar verweven (integraal werken). Het op passende wijze aan de slag gaan met zorgvragen leidt vaak tot herstel als ook voorkomen van (verdere) onveiligheid voor individu en omgeving. Hierbij moet gedacht worden aan thema’s zoals huiselijk geweld en kindermishandeling, personen met onbegrepen gedrag, zorgmijders, re-integratie (ex-)gedetineerden en radicalisering en extremisme. In de aanpak van deze thema’s ligt de nadruk op preventie, vroegsignalering en eventueel toeleiden naar gerichte zorg. De groep/gezinssystemen/omgeving is in alle leeftijdscategorieën (0-100+). Oekraïense ontheemden Het aantal opvangplekken blijft voor Zuidplas in 2026 nagenoeg gelijk (ongeveer 160 opvangplekken, verdeeld over drie locaties). Jaarlijks wordt door het rijk de normvergoeding, die via een specifieke uitkering ontvangen wordt, opnieuw vastgesteld.

Vooralsnog verwachten we dat de beschikbare normvergoeding de lasten in 2026 zal dekken. Halverwege 2026 verloopt de vergunning voor Kavel 13. Het college zal in 2026 een besluit nemen over het vervolg. ROL (regionale opvang locatie) COA is voornemens om in Q4 van 2025 een BOPA aan te vragen. Parallel daaraan wordt gestart met de verdere uitwerking van de plannen en de participatie omtrent andere thema’s, met name ook rondom het thema veiligheid zoals beschreven in de Najaarsnota.

39

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.1. Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening en het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021. 2.1.2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: • Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen. • Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag. Effectindicator

Inwoneraantal

Realisatie 2021 (Nulmeting) 45.064

Realisatie 2023 (1-1-2024) 47.843

Realisatie 2024 (1-1-2025) 48.726

2.1.1.1 Unieke cliënten met maatwerk-voorziening Wmo of Jeugdwet

Peildatum: 1-1-2021 Wmo: 2113 = 4,7% tov inwoners

Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8% tov inwoners

Peildatum: 1-1-2025 Wmo: 2.294 = 4,7% tov inwoners

Bron: Tableau en aantal inwoners waarstaatjegemeente.nl

Jeugd: 976 = 2,2% tov inwoners

Jeugd: 1012 = 2,1% tov inwoners

Jeugd: 1023= 2,1% tov Inwoners

40

Najaarsnota 2025 (1-7-2025)

Begroting 2026

48.726 Peildatum: 1-1-2025 Wmo: 2.283 = 4,7% tov inwoners Jeugd: 1015 = 2,1% tov inwoners

Wmo: ≤ 4,7% tov inwoners

Jeugd: ≤ 2,2% tov inwoners

Aantal unieke cliënten peildatum 01-07-2025

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 2.1.1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau en aantal inwoners

Wmo: 4081 =9,1% tov inwoners

Wmo: 4.265 = 8,9% tov inwoners

Wmo: 4.059= 8,3% tov inwoners

waarstaatjegemeente.nl

Jeugd: 1629 = 3,6 % tov inwoners

Jeugd: 1753 = 3,7% tov inwoners

Jeugd: 1679= 3,4 % tov Inwoners

2.1.2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend

79,5%

79%

80% (cijfer geheel 2024)

2.1.2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend

91,5%

85%

89% (cijfer geheel 2024)

Wmo: 4.037 = 8,3% tov inwoners Jeugd: 1611 = 3,3 % tov inwoners Aantal indicaties peildatum 01-07-2025 78% (peildatum 13 juni 2025) 82% (peildatum 13 juni 2025)

Wmo: ≤ 9,1 % tov inwoners

Jeugd: ≤ 3,6% tov inwoners

≥ 80%

≥ 90%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.1.1 Alleen doorlopende inspanningen zoals beschreven in de kaders/ambities naar aanleiding van de inkoop jeugd en Wmo 2025.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.3 Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021. Effectindicator Realisatie Realisatie 2023 Realisatie Najaarsnsota Begroting 2021 2024 2025 2026 (nulmeting) 2.1.3 Cliënten weten waar 75,5% Jeugd/ouders Jeugd/ouders Jeugd/ouders ≥ 80% ze moeten zijn voor 79%/77% 77%/73% 89%/71% ondersteuning Wmo 67% Wmo 69% Wmo 71% (peildatum 13 juni 2025) 41

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

2.1.3.1 Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten. 2.1.3.2 In 2026 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning. 2.1.3.3 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.4. Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 2.1.4.1 Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en non-formeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2.1.4.2 Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden.

Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Najaarsnota Begroting 2021 2023 2024 2025 2026 2.1.4.1. Deelnemers n.v.t. 26% 18,4% ≥ 20% ≥ 20% (prognose) basisvaardigheden NT1 2.1.4.2.1 Stijging taalvaardigheid n.v.t. 50% 56,3% ≥ 75% ≥ 75% (prognose) 2.1.4.2.2 Stijging digitale n.v.t. 40,9% 45,8% ≥ 50% ≥ 50% vaardigheden (prognose) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.4.1.1 De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen. 2.1.4.1.2 Medewerkers van de gemeente Zuidplas volgen een training in het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid. 2.1.4.1.3 Er wordt een training voor het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid gegeven aan samenwerkingspartners.

42

Middelen

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. Er worden steeds meer inwoners geholpen in het voorveld. De stichting is nauw betrokken bij de uitvoering van IZA en GALA, waardoor de beweging naar het voorveld geïntensiveerd wordt. Hecht Hecht levert diensten op het gebied van jeugdgezondheidszorg, preventieve gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare gezondheidszorg, veiligheid en leefbaarheid en psychosociale hulpverlening. In de regio Hollands Midden werkt de gemeente Zuidplas nauw samen met de partijen die vallen onder Hecht. Voor onze doelstellingen zijn onder andere van toepassing; het Zorg- en Veiligheidshuis, Wijk-GGD (Hollands Midden), Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam (JPT), Centrum Jeugd en Gezin, Crisis Interventie team en het Meldpunt Zorg en Overlast.

Op casuïstiek waar zorg- en veiligheid een rol spelen zijn deze partijen onder andere betrokken vanuit hun eigen taakstelling(en) om een rol te spelen in het beheersen en beperken van risico's bij individuen, (gezin)systemen of groepen personen (bijvoorbeeld jeugd). Vanuit de lokale zorg- en veiligheidskamer Zuidplas werken we samen met het zorgen veiligheidshuis Hollands-Midden in regio opschaling en escalatie van domein overstijgende complexe zorg- en veiligheidsproblematiek. Hecht is in deze zin een samenwerkingspartner op het gebied van openbare orde en (publieke) veiligheid. Hecht draagt middels verschillende rollen zoals advisering, coördinering en voorlichting bij aan gezondheid, veiligheid en welzijn van onze inwoners.

GR JW De Gemeenschappelijke regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GR JW) is een regionale organisatie die per 1 januari 2025 verantwoordelijk is voor het organiseren en uitvoeren van taken binnen het sociaal domein, specifiek voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voor de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Gouda en Zuidplas. De GR JW heeft als doel een doelmatig en kwalitatief hoogwaardig zorg- en ondersteuningsaanbod te realiseren voor inwoners van deze gemeenten. De GR JW richt zich op: het inkopen van zorg- en ondersteuningsdiensten op regionaal niveau, het ontwikkelen en afstemmen van beleid op het gebied van Jeugd en Wmo, het beheren van contracten met zorgaanbieders, het organiseren en voorzitten van de Jeugdbeschermingstafel, waar beslissingen worden genomen over jeugdbeschermingsmaatregelen en het houden van toezicht houden op de kwaliteit en rechtmatigheid van de geleverde zorg.

43

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel product • Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. • Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen Toekomstverkenning Promen Het is de verwachting dat de toekomstverkenning Promen in 2025 afgerond wordt. 2026 zal in het teken staan van het verder uitwerken van het plan en indien mogelijk starten met implementatie. Mogelijk heeft de toekomstverkenning financiële gevolgen en/of zijn raadsbesluiten nodig. De raad wordt geïnformeerd over de te zetten stappen. In de meicirculaire 2025 zijn reeds via het rijk middelen beschikbaar gesteld voor de transitie van SW-bedrijven, waar Promen onder valt. Ook stelt het rijk in de komende jaren middelen beschikbaar voor de transitie. Nieuwe wetgeving Waarschijnlijk is de “Participatiewet in Balans” en de “wet van school naar duurzaam werk” van kracht. De implementatie zal starten in 2025 daar waar mogelijk, maar ook 2026 zal in het teken staan van implementatie. Voor laatstgenoemde wet zal de samenwerking met het doorstroompunt, arbeidsmarktregio, scholen en GR IJsselgemeenten geïntensiveerd worden. Indien de wet van kracht wordt, zal de participatieverordening aangepast worden. Het is niet bekend wanneer er duidelijkheid komt over de startdatum van de nieuwe wetgeving en/of definitieve wettekst.

Op basis van de huidige kennis worden ook in 2026 voorbereidingen getroffen en gaat men door met wat geïmplementeerd is in 2025. Klantgesprekken In 2025 start GR IJsselgemeenten met een pilot voor klantgesprekken zodat zij nog meer inzicht krijgen in de verbeterpunten van de dienstverlening en beleid. De eerste resultaten worden in 2026 verwacht. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.2.1. Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden blijft stabiel op 7,3%. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Najaarsnota 2020 2023 2024 2025 (nulmeting) Problematische schulden 6,2% 7,3% 7,9% 7,3% 44

Begroting 2026 7,3% Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bron: waarstaatjegemeente.nl

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.1.1 Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek. 2.2.1.2 Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden 2024-2025.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.2.2. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 2.2.3. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Najaarsnota Begroting 2021 2023 2024 2025 2026 (nulmeting) 2.2.2 Huishoudens met een ≤ 2,9% 2,8% 2,6% 2,7% ≤ 2,9% Peildatum Peildatum bijstandsuitkering 31-12-2024 01-07-2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.2.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk. 2.2.2.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max.

7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger. 2.2.2.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIP-methodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder. 2.2.2.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen. 2.2.3.1. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.

45

Middelen

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Verbonden partijen GR IJsselgemeenten IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Het samenwerken op het gebied van sociale zaken biedt synergievoordelen in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren de gemeenten ook ondersteund bij tijdelijke regelingen. Daarnaast verstrekt IJsselgemeenten nog steeds het leefgeld aan Oekraïense ontheemden en innen zij de eigen bijdrage innen voor de Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang. GR Promen Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving. Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag.

Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Promen levert een belangrijke bijdrage aan het participeren naar vermogen. Promen stimuleert ontwikkeling. Promen zet in op passend werk voor iedereen, of dat nu bij Promen is of bij een reguliere werkgever. De begeleiding wordt afgestemd op wat nodig is voor de inwoner. Ook levert Promen een bijdrage aan de taalontwikkeling. Door de bevindingen van de toekomstverkenning te implementeren, is er een stabiele basis voor de komende 10 a 15 jaar. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in de vroegsignalering van schulden en als toegangsloket voor mensen met schuldenproblematiek. Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of gezin. De Stichting kan bij de inventarisatie van de problematiek breder kijken naar welke ondersteuning de inwoner nodig heeft. Daar waar mogelijk wordt verergering van de problematiek voorkomen en duurzame ondersteuning ingezet. Daarnaast speelt de stichting een belangrijke rol in de begeleiding van inburgeraars en ondersteunt het inwoners met geldvragen en administratie op orde brengen. Bij ondersteuning o.a.

van geldvragen of administratie is er oog voor beschikbaarheid van regelingen waar inwoners gebruik van kunnen maken, maar ook van mogelijk financiële problemen of schulden bij inwoners.

46

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 2.3

Jeugd

Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2026-2028 In 2026 werken we aan de acties uit het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2026-2028. In dit uitvoeringsplan komen landelijke, regionale en lokale opgaven en ontwikkelingen rondom jeugd samen. Het gaat onder andere om de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd, Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, GALA: Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht en mentale gezondheid, Samen Veilig Opgroeien en het collegeprogramma. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd richt zich onder andere op het behoud en versterken van de sociale basis voor jeugd. Met het zo vroeg mogelijk inzetten van preventieve interventies, zowel voor de geboorte als daarna, kan voorkomen worden dat problemen ontstaan/verergeren. Ten behoeve van de structurele versterking van de sociale basis voor jeugd is in de najaarsnota 2025 vanaf 2026 een structureel bedrag van € 63.000 gevraagd, naast de in het kader van het IUJ 2025 beschikbaar gestelde bedrag van € 50.000. Alert4You Het Uit de inhoudelijke evaluatie van Alert4You is gebleken dat deze inzet eraan bijdraagt dat ontwikkelingsvraagstukken vroeger gesignaleerd worden, zodat passende ondersteuning vroegtijdig ingezet kan worden. In (bijna) de helft van de trajecten wordt de inzet van zwaardere hulp voorkomen.

Deze kinderen konden na afronding van Alert4You met reguliere ondersteuning of ondersteuning op maat binnen de reguliere groep opnieuw tot ontwikkeling komen. Ouders en pedagogisch medewerkers waarderen de inzet van Alert4You. In Q4 2025 vindt een onderzoek plaats naar de social return on investment van Alert4You. In afwachting van de uitkomst van dit onderzoek wordt voorgesteld om de inzet van Alert4You te verlengen voor de duur van een jaar. Aan de hand van de uitkomst van het SROI-onderzoek wordt overwogen of structurele inzet wenselijk en mogelijk is. De kosten voor 2026 bedragen € 93.000 en worden gedekt via een onttrekking uit de reserve sociaal domein. Doelstellingen en inspanningen Volgend uit het vastgestelde Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 en de concept visie sociaal-maatschappelijk domein zijn 2 nieuwe doelen met betrekking tot Jeugd opgesteld, die ook worden opgenomen in het Integraal Uitvoeringsplan jeugd 2026-2028. Hieronder doen wij nieuwe voorstellen voor de effectindicatoren behorende bij de twee doelstellingen. Deze zijn gebaseerd op de in Q2/Q3 2025 in te richten monitor, bedoeld om de voortgang van de doelstellingen te meten. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.3.1. Kinderen en jongeren in Zuidplas groeien kansrijk, gezond en veilig op 2.3.2. De instroom in de geïndiceerde jeugdhulp in Zuidplas neemt af

47

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Effectindicatoren

Najaarsnota 2025 74%

Begroting 2026 ≥ 75%

38

≥ 38

Aantal Trajecten School Maatschappelijk Werk en Jeugdhulp Op School Aantal meldingen bij Veilig Thuis

139 + 46

≥ 190

350

≥ 350

Percentage Jeugdigen met een jeugdhulpindicatie

8,7%

≤ 8,7%

Percentage kinderen dat indicatie Voor en Vroegschoolse Educatie effectueert Aantal trajecten Alert4You

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Onderzoeken of structurele inzet Alert4You t.b.v. Versterken sociale basis wenselijk is

Middelen 93.000

In 2026-2028 voeren we de acties uit zoals genoemd in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2026-2028

63.000

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas en biedt jeugdigen snelle, deskundige en laagdrempelige ondersteuning. Hulp wordt zowel op locatie als bij inwoners thuis geboden. Jongerenwerkers zijn regelmatig aanwezig in de verschillende dorpskernen en spelen een belangrijke rol in het signaleren, begeleiden en activeren van jongeren. De ondersteuning is gericht op (talent)ontwikkeling, eigen regie en participatie. Waar mogelijk wordt lichte, kortdurende hulp ingezet. Daarnaast adviseert de stichting de gemeente bij de inzet van maatwerkvoorzieningen. Stichting ZO! draagt bij aan de uitvoering van Kansrijke Start en jeugdhulpondersteuning op school, waaronder schoolmaatschappelijk werk. Ook organiseert zij jongerenactiviteiten zoals Join Us, het Jongeren Informatie Punt (JIP) en individuele jongeren coaching, waarmee zij de brug slaat tussen jeugd, onderwijs en zorg, en bijdraagt aan het versterken van de keten rondom jeugdigen. GR JW De GR JW is verantwoordelijk is voor het organiseren en uitvoeren van taken binnen het sociaal domein, specifiek voor de Jeugdwet en de Wmo. Onder de Jeugdwet valt onder andere het organiseren van kwalitatief aanbod voor (specialistische) begeleiding, logeren, dagbehandeling/ besteding, (specialistisch) verblijf.

De GR JW heeft als doel een doelmatig en kwalitatief hoogwaardig zorg- en ondersteuningsaanbod te realiseren voor de jonge inwoners van de betrokken gemeenten. Het uitgangspunt hierbij is dat de hulp aan jeugdigen zo thuis nabij mogelijk wordt geboden. De GR JW is ook verantwoordelijk voor het organiseren en voorzitten van de Jeugdbeschermingstafel. 48

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 2.4

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel product • Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving. • Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Ontwikkelingen Ethos-telling1 In september 2025 is de regio Midden-Holland gestart met de voorbereidingen op de Ethos-telling die in april 2026 gaat plaatsvinden. De Ethos-telling geeft inzicht in (verborgen) dakloosheid. Met de resultaten kan beter bepaald worden wat er noodzakelijk is op het gebied van maatschappelijke opvang en huisvestingsbeleid. De uitkomsten van de telling zullen in het najaar 2026 bekend zijn en zullen onderdeel gaan uitmaken van het nog op te stellen regionale plan van aanpak van Dak naar Dak. Mantelzorg De doelstellingen zijn behaald. Er zijn geen nieuwe inspanningen opgenomen. Wel zal er gemonitord en gerapporteerd worden over de doelstelling en de doorlopende inspanningen zoals inloop 12-/12+, acties op scholen, gebruik VR brillen, lotgenoten contact, mantelzorgwaarderingen. Daarnaast wordt gemonitord op de bijeenkomsten “praten over later” die in 2025 zijn gestart en in 2026 doorlopen. HHT De huishoudelijke hulp toelage (HHT) stopt per 1-1-2026. Er wordt in 2026 bijgehouden of dit stopzetten tot problemen leidt.

ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’. De ETHOS classificatie wordt in Europa gezien als de best onderbouwde en meest gezaghebbende manier om dakloosheid te meten.

1

49

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.4.1 In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage. 2.4.2 Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Najaarsnota Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2.4.2 Bekendheid toegang 62% 70% 86% 93% ≥ 65% mantelzorgondersteuning (peildatum 13 juni 2025) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.4.1/2.4.2 Er is geen specifieke inspanning voor deze doelstellingen.

Middelen

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een Mantelzorgloket en een vrijwilligers informatiepunt (VIP). Er zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuners, ouderenadviseurs en sociaal makelaars. ZO! zet zich in voor mantelzorgers en ondersteunt bij (dreigende) overbelasting.

50

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Product 2.5

Volksgezondheid

Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Lokaal en regionaal aan de slag met Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord • De inzet op preventie en gezondheidsbevordering is de afgelopen jaren structureel versterkt, zowel lokaal als in regionaal verband. Binnen de regio Midden-Holland is intensief gewerkt aan de totstandkoming van een regioplan en een transformatieplan, gericht op een duurzame samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. In 2026 wordt de implementatie van deze regionale transformatieplannen voortgezet, met als doel een langdurige en breed gedragen samenwerkingsstructuur te realiseren die gezondheid en preventie integraal benadert. • Lokaal zijn in navolging op het in 2024 vastgestelde plan van aanpak Lekker fit Zuidplas! elk jaar uitvoeringsprogramma’s opgesteld die concrete invulling gaven aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit zal wederom in 2026 plaatsvinden met als doel om de gezondheid van inwoners te bevorderen, gezondheidsverschillen te verkleinen en samenhangende preventieve aanpakken te versterken. Vanaf 2024 is in samenhang met het Integraal Zorgakkoord (IZA) en GALA gewerkt aan de regionale ketenaanpakken: valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), Kind naar Gezond Gewicht, Welzijn op Recept en Kansrijke Start.

• Na 2026 lopen de huidige uitvoeringsregelingen en financiering voor IZA, GALA en het Sportakkoord II af. In 2026 streven we ernaar deze initiatieven te evalueren en, afhankelijk van landelijke voortgang en financiering, voort te zetten of structureel te verankeren. Tegelijkertijd zetten we in op meer samenhang binnen het preventieve gezondheidsbeleid, onder meer via regionale samenwerking binnen het IZA en de inzet van het transformatieplan Gedeelde Zorg. Het streven is om dit te integreren in het integrale uitvoeringsprogramma voor het sociaal-maatschappelijk domein, zodat we toewerken naar één logische en samenhangende strategie op het gebied van preventie, gezondheidsbevordering en samenwerking met ketenpartners. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.5.1 In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 35% in 2026. 2.5.2 In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026.

2.5.3 In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 2.5.4 De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2026. 2.5.5 Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026. 2.5.6 Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart blijft gehandhaafd op 20% in 2026.

51

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Effectindicator

Realisatie 2020 42%

Realisatie 2022 38%

11,9% (2021) 52%

10,4%

2.5.4 Sociale cohesie doelgroep 18+

6,6

-

2.5.5 Meestal (zeer) gelukkige jongeren

-

76% (2021)

22%

20%

2.5.1 Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad) 2.5.2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar) 2.5.3 Overgewicht doelgroep 18+

2.5.6 Inwoners (18-64 jaar) met veel stress

Realisatie 2023 38% (peiljaar 2022) 10,5%

52%

52% (peiljaar 2022) 6,6 (peiljaar 2020) 75%

20% (peiljaar 2022)

Realisatie 2024 45%

Begroting 2025* ≥ 35%

Begroting 2026 ≥ 35%

11,6%

≤ 11,9%

≤ 11,9%

52%

≤ 52%

≤ 52%

6,3

7

7

Geen nieuwe meting 20%

≥ 77%

≥ 77%

20%

≤ 20%

Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat de cijfers uit de tabel gebaseerd zijn op de Gezondheidsmonitor die iedere vier jaar door de GGD wordt uitgevoerd. De laatste reguliere Gezondheidsmonitor betreft de Gezondheidsmonitor 2024. De resultaten daarvan zijn in 2025 gedeeld. Daarnaast is in 2022 een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd door de GGD om de impact van de corona-periode in beeld te brengen. De jeugdmonitor is afgenomen in 2023. Deze is in mei 2024 gepubliceerd. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.5.1.1 Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren. 2.5.1.2 Uitvoering geven aan het Sportakkoord Gemeente Zuidplas 2.0 (onderdeel lokale aanpak IZA-GALA) 2.5.2.1 Met JOGG werken we eraan om de leefomgeving waar kinderen en jongeren zich bewegen duurzaam gezonder te maken. 2.5.2.2 en 2.5.3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas (onderdeel regionale IZA-samenwerking) 2.5.4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties 2.5.5.1 en 2.5.6.1 Nieuw beleid formuleren over het bevorderen van mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)

Middelen

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Zoals bij ‘ontwikkelingen’ is benoemd, is Stichting ZO! één van de organisaties die uitvoering geeft aan het lokale uitvoeringsplan voor IZA-GALA in Zuidplas. Onder andere speelt Stichting ZO! een rol bij de Join Us aanpak (eenzaamheidsbestrijding bij jongeren). Hecht (GGD HM) 52

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bij product 2.5 Volksgezondheid speelt Hecht een belangrijke rol als partner die periodiek rapportages oplevert over volksgezondheidsthema’s. Eén van deze rapportages is de Gezondheidsmonitor, die iedere vier jaar wordt uitgevoerd in de regio Hollands Midden. Daarnaast worden ook monitoringsrapportages voor specifieke doelgroepen opgesteld, zoals de monitor jeugd, de monitor volwassenen en ouderen en de monitor jongvolwassenen. Op het gebied van specifieke thema’s brengt Hecht cijfers in kaart die onder andere betrekking hebben op de vaccinatiegraad, het alcoholgebruik van jongeren en de mentale en fysieke gezondheid van jongeren. Data en resultaten uit deze rapportages en onderzoeken zijn beschikbaar op https://eengezonderhollandsmidden.nl. Hecht werkt multidisciplinair samen met kinderartsen, kinderfysiotherapeuten en logopedisten in de Groei- en Opvoedpoli (GO-poli). Dit is een polikliniek bedoeld voor de follow up van te vroeg geboren kinderen en te licht geboren kinderen. In het kader van de bezuinigingen is door het AB van Hecht een voorgenomen besluit genomen om onder andere de GO-poli af te bouwen per 2026. De gemeenten in Midden-Holland voeren het gesprek met de GRJW over de mogelijkheid om de GO-poli gezamenlijk in te (blijven) kopen als aanvullende dienst. Voor Zuidplas zouden de kosten hiervoor circa € 10.000 zijn.

In samenspraak met de GRJW wordt gezocht naar mogelijkheden om dit te financieren met IZA-middelen.

53

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Beleidsindicatoren programma 2

54

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Wat mag het programma sociaal domein kosten? 2: Sociaal Domein Rekening 2024 Lasten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Lasten Baten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves prod Onttrekking aan reserve sociaal domein Onttrekking aan kapitaallastenreserves prod 2.5 Resultaat

Begroting 2025 na wijziging

Begroting 2026

Meerjarenraming 2027

Meerjarenraming 2028

Meerjarenraming 2029

16.350 14.914 17.978 10.037 4.404 63.682

14.956 16.160 17.310 10.372 4.609 63.407

12.135 14.908 17.658 10.344 4.529 59.574

12.053 14.837 17.440 10.344 3.989 58.664

11.752 14.762 17.324 10.344 3.989 58.171

11.625 14.663 17.324 10.344 3.985 57.941

4.248 11.196 109 1.090 452 17.095 -46.587

2.686 12.872 7 1.023 631 17.219 -46.188

112 11.810 0 1.009 0 12.930 -45.734 0

110 11.810 442 959 0 13.321 -44.851 0

109 11.810 442 959 0 13.319 -44.623 0

-46.587

-46.188

226 11.810 0 1.009 540 13.584 -45.990 0 93 4 -45.893

4 -45.730

4 -44.846

0 -44.623

Voor een toelichting op de baten en lasten van programma 2. Sociaal domein, verwijzen wij u naar de toelichting opgenomen in bijlage 6.

55

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Hieronder volgt een visuele presentatie van de verschillende soorten kosten binnen dit programma.

56

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

57

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029

Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente. De gemeentelijke visie op deze en andere voorzieningen is belegd in de Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040, die in kwartaal 3 van 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. In dit visiestuk is aangegeven dat we de komende jaren de ambitie hebben om in te zetten op inclusieve, samenhangende en toekomstbestendige voorzieningen die aansluiten bij de identiteit van de verschillende dorpen. In de visie zijn de ambities vertaald naar beleidsuitgangspunten voor vijf domeinen: sport (accommodaties), sporten en bewegen (in de openbare ruimte), cultuur en welzijn, onderwijs en gezondheidszorg (eerstelijnszorg). In 2026 volgt een uitvoeringsprogramma voor deze visie waarin concrete acties voortvloeiend uit de visie een plek krijgen.