Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028 A24.002021
Tekst van het document
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Middels raadsinformatienota Z24.001662 is de raad in juli dit jaar geïnformeerd over de recente ontwikkelingen rondom de inkoop Jeugd en Wmo 2025. In de nota staat vermeld dat er in deze begroting meer inzicht zal worden gegeven in de geschatte financiële impact van het herijken van de tarieven. Op dit moment houden we rekening met een stijging van de kosten van ongeveer 1 miljoen euro (5%) in 2025 als gevolg van de nieuwe inkoop. Dat is een lager risico dan waar we in juli rekening mee hielden (toen 1,5 miljoen). We komen nu op een lager bedrag uit omdat de eerste analyse op regioniveau is gedaan en geen rekening heeft gehouden met de specifieke ontwikkeling in aantallen en verschuivingen die we in onze gemeente zien. Daarbij werd er uitgegaan van data uit 2022, daar waar we nu met recentere informatie hebben doorgerekend. Deze stijging van 1 miljoen zit voor ongeveer 80 procent bij de Wmo en 20 procent bij Jeugd. In de Wmo-voorziening Hulp bij het Huishouden (HBH) voorzien we de grootste stijging in de kosten. Het tarief HBH stijgt hard en daarbij is het qua omvang het grootste en een van de hardst groeiende budgetten in verband met vergrijzing en langer thuiswonen. In de nieuwe inkoopcontracten is uitgegaan van een kwalitatief hoog zorgaanbod waarbij het uitgangspunt is zware zorg waar nodig en afschaling wanneer mogelijk. Afschaling naar lichtere zorg en naar het voorveld.
Er worden hogere eisen gesteld aan de zorgaanbieders, dit alles heeft een hogere prijs per eenheid tot gevolg. Met een kwalitatief hoog zorgaanbod beogen we te bereiken dat inwoners beter geholpen worden en dat de gemiddelde duur van de ondersteuning korter en/of minder intensief zal zijn. De investering in deze nieuwe inkoop zal naar verwachting enige tijd nodig hebben om tot de gewenste effecten te komen, daarom houden we rekening met een zekere aanloopperiode. Om de verwachte stijging van de kosten op te vangen zullen we zoals gebruikelijk voorstellen om de stelposten prijs en groei hiervoor in te zetten. In bijlage 8 van deze begroting wordt meer inzicht gegeven in deze stelposten. Op basis van de voorlopige inschatting die we nu hebben gemaakt is de reservering (stelpost prijs) niet voldoende om de ingeschatte prijsstijging op te vangen. Het is in deze fase echter te voorbarig en te onzeker om al tot definitieve conclusies te komen. In de loop van 2025 zal er naar verwachting meer duidelijkheid komen en zal u met de zomernota opnieuw worden geïnformeerd of eerder indien nodig. Een gedeelte van de verwachte kostenstijgingen is gerelateerd aan volumegroei. Voorgesteld wordt om dit gedeelte, van ingeschat € 250.000, af te dekken met middelen uit de stelpost groei.
Mochten er in 2025 toch onvoorziene incidentele tekorten ontstaan naar aanleiding van deze investering, dan kan er tenslotte nog een beroep worden gedaan op de reserve sociaal domein. Een actueel inzicht in de reserves is terug te vinden in bijlage 2. De regiovisie Samen Scherper aan de Wind loopt t/m 2024. In 2025 zal er vanuit Midden-Holland gezamenlijk worden gestart met het actualiseren van de visie op de regionale samenwerking Jeugd en Wmo. Begin 2024 is de regiovisie Huiselijk Geweld & Kindermishandeling vastgesteld van waaruit een regionaal- en lokaal uitvoeringsplan is opgesteld. Vanaf Q4 2024 is een start gemaakt met de uitvoering van dit uitvoeringsplan, wat in 2025 door zal lopen. In 2025 zal de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio) conform het besluit van de beide besturen overgaan van Hecht naar de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Het jaar 2024 is gebruikt voor de ontvlechting, de precieze budgettaire verwerking zal worden bepaald bij de besluitvorming van Hecht eind 2024. Uitgangspunt is een kostenneutrale overgang. Daarnaast heeft het college in juni 2024 de bestuursopdracht vastgesteld om te komen tot een visie op maatschappelijke voorzieningen.
In die visie gaat het niet om de interventies en/of acties waar we gezamenlijk met onze samenwerkingspartners uitvoering aan geven, maar ligt de focus op de ‘hardware’ van het sociaal-maatschappelijk domein. Met de hardware bedoelen we: een gebouw en/of een terrein met een publieke functie (het voorzieningenniveau). Want ook 29
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 die kant van het sociaal-maatschappelijk domein draagt bij aan de doelstellingen die we nastreven in het sociaal en maatschappelijk domein. Denk bijvoorbeeld aan voorzieningen op het gebied van sport (binnen- en buitensportaccommodaties) en cultuur/ontmoeting (dorpshuizen). Medio 2025 wordt de visie op maatschappelijke voorzieningen afgerond en daarna ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. De startnotitie wordt begin 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Deze visie is één van de visies die onderdeel zijn van het project inzicht en wendbaarheid. De visie voor het sociaal- maatschappelijk domein zal in naar verwachting in het tweede kwartaal 2025 afgerond worden. Waar er eerder een beleidskader was voor het sociaal domein, werken we nu aan een overkoepelende visie met beleidsmatige uitgangspunten waarin het sociaal en maatschappelijk domein samenkomen. Het vaststellen van nieuwe visies op het sociaal- en maatschappelijk domein kunnen leiden tot wijzigingen van doelstellingen en inspanningen in het begrotingsjaar 2025. In 2024 is een startnotitie geschreven voor de herijking van het subsidiebeleid. Een voorstel voor de herijking zal in 2025 opgeleverd worden. Naar verwachting zullen de huidige bewoners van de Oase in de laatste weken van 2024 of de eerste weken van 2025 verhuizen naar Kavel 13 op het bedrijventerrein Kleine Vink.
De Oase blijft in gebruik voor een nieuwe groep Oekraïners. Dit om te kunnen voldoen aan onze taakstelling. In 2025 zal tevens een eigen bijdrage gevraagd worden aan de werkende Oekraïners. Hoewel dit geen financieel voordeel heeft voor de gemeenten (de inkomsten worden verrekend met de normuitkering), ontstaat hierdoor meer draagvlak in de samenleving In 2025 zal teven het proces rondom de vergunningaanvraag voor de ROL belangrijk zijn. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening en het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021. 2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: • Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen.
• Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag.
30
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Effectindicator
Inwoneraantal
1.1 Unieke cliënten met maatwerkvoorziening Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau en aantal inwoners
Realisatie 2021 (Nulmeting) 45.064
Realisatie 2023 (1-1-2024) 47.826
Peildatum: 1-1-21 Wmo: 2113 = 4,7% tov inwoners
Begroting 2024 47.826
Begroting 2025 (1-7-2024) 48.314
Begroting 2026
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8% tov inwoners
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: ≤ 4,7% tov inwoners
Peildatum: 1-7-2024 Wmo: ≤ 4,7% tov inwoners
Jeugd: 976 = 2,2% tov inwoners Wmo: 4081 =9,1% tov inwoners
Jeugd: 1012 = 2,1% tov inwoners Wmo: 4.265 = 8,9% tov inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% tov inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% tov inwoners
Wmo: ≤ 9,1 % tov inwoners
Wmo: ≤ 9,1 % tov inwoners
Jeugd: 1629 = 3,6 % tov inwoners
Jeugd: 1753 = 3,7% tov inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% tov inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% tov inwoners
79,5%
79%
≥ 80%
≥ 80%
≥ 80%
91,5%
85%
≥ 90%
≥ 90%
≥ 90%
≤ nulmeting
waarstaatjegemeente.nl
1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau en aantal inwoners waarstaatjegemeente.nl
2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend 2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in Q4 2025 is de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in Zuidplas geïmplementeerd. 1.2 In 2025 is het programma Scheiden zonder Schade geïmplementeerd. 2.1 in 2025 is het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd vastgesteld en gestart met de uitvoering van dit plan.
≤ nulmeting
Middelen
2.2 Uiterlijk in Q2 2025 is er een visie sociaal en maatschappelijk domein.
31
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021. Effectindicator Realisatie Realisatie 2023 Begroting Begroting Begroting 2021 2024 2025 2026 (nulmeting) Cliënten weten waar ze 75,5% Jeugd/ouders ≥ 80% ≥ 80% ≥ 80% moeten zijn voor 79%/77% ondersteuning Wmo 67% Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?
Middelen
1.1 Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten. 1.2 In 2026 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning. 1.3 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.
pm
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 1. Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en non-formeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2021 2023 2024 2025 2026 1. Deelnemers n.v.t. 26% ≥ 20% ≥ 20% ≥ 20% basisvaardigheden NT1 2.1 Stijging taalvaardigheid n.v.t. 50% ≥ 75% ≥ 75% ≥ 75% 32
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
2.2 Stijging digitale vaardigheden
n.v.t.
40,9%
≥ 50%
≥ 50%
≥ 50%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen. 1.2 Medewerkers van de gemeente Zuidplas volgen een training in het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid. 1.3 Er wordt een training voor het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid gegeven aan samenwerkingspartners.
Middelen
Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. Er worden steeds meer inwoners geholpen in het voorveld. De Stichting is nauw betrokken bij de uitvoering van IZA en GALA, waardoor de beweging naar het voorveld geïntensiveerd wordt. Hecht Hecht wordt per 1 januari 2025 onderdeel van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Hecht levert diensten op het gebied van jeugdgezondheidszorg, preventieve gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare gezondheidszorg, veiligheid en leefbaarheid en psychosociale hulpverlening. In de regio Hollands Midden werkt de gemeente Zuidplas nauw samen met de partijen die vallen onder Hecht. Voor onze doelstellingen zijn onder andere van toepassing; het Zorg- en Veiligheidshuis, Wijk-GGD (Hollands Midden), Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam (JPT), Centrum Jeugd en Gezin, Crisis Interventie team, Bureau Kwetsbare Kinderen en het Meldpunt Zorg en Overlast.
Op casuïstiek waar zorg- en veiligheid een rol spelen zijn deze partijen onder andere betrokken vanuit hun eigen taakstelling(en) om een rol te spelen in het beheersen en beperken van risico's bij individuen, (gezin)systemen of groepen personen (bijvoorbeeld jeugd). Vanuit de lokale zorg- en veiligheidskamer Zuidplas werken we samen met het zorg- en veiligheidshuis Hollands-Midden in regio opschaling en escalatie van domeinoverstijgende complexe zorg- en veiligheidsproblematiek. Hecht is in deze zin een samenwerkingspartner op het gebied van openbare orde en (publieke) veiligheid. Hecht draagt middels verschillende rollen zoals advisering, coördinering en voorlichting bij aan gezondheid, veiligheid en welzijn van onze inwoners.
Product 2.2
Werk en inkomen
Algemeen doel product • Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. 33
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 •
Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving.
Ontwikkelingen De doelgroep binnen de participatiewet wijzigt. De Sociale Wet (SW) is gestopt, hierdoor neemt aantal sociale eenheden (SE) af, terwijl er meer begeleiding nodig is op de PW (Participatiewet). Mogelijk is er in de toekomst hierdoor meer participatiebudget nodig op de PW. Een andere ontwikkeling binnen de participatiewet is nieuwe wetgeving “Participatiewet in Balans”. De tweede kamer moet nog een besluit nemen over deze wet, het is de verwachting dat de wet in 2025 vastgesteld wordt. Het is nodig om te anticiperen op nieuwe wetgeving, wijziging doelgroep binnen de participatiewet en de huidige arbeidsmarkt. In 2025 wordt een nieuw actieplan op weg naar werk gemaakt. Het huidige plan liep tot en met 2024. Daarnaast is in het tweede halfjaar 2024 gestart met de toekomstverkenning van Promen. Mogelijk heeft de toekomstverkenning financiële gevolgen. Op dit moment is nog niet bekend wat deze gevolgen zijn, hier wordt u in de jaarstukken 2024 en/of zomernota 2025 over geïnformeerd. In de meicirculaire zijn reeds via het rijk middelen beschikbaar gesteld voor de transitie van SW-bedrijven, waar Promen onder valt.
Op de raadsvergadering van 9 juli 2024 is motie 2024M60 (Armoede onder kinderen in Zuidplas) aangenomen, waarin wordt verzocht om in deze begroting de beschikbare Klijnsma-gelden inzichtelijk te maken ten aanzien van de aanwending en te rapporteren over de stappen om armoede onder kinderen te verminderen. Het bedrag dat de gemeente Zuidplas ontvangt vanuit de betreffende decentralisatie-uitkering gemeentefonds (DU) is structureel circa € 147.000. Dit volledige bedrag wordt aangewend door middel van (structurele) bijdragen aan onderstaande organisaties (zie tabel). De oorsprong van de keuze voor deze organisaties is terug te vinden in raadsbesluit R17.000094 en de besteding is structureel in de begroting opgenomen. Het verschil tussen de actueel beschikbare middelen vanuit de DU en de besteding wordt gedekt vanuit eigen bijdragen van ongeveer € 30.000 (Rotterdampas) op jaarbasis en aanvullende incidentele middelen. De afgelopen jaren zijn er verschillende incidenteel beschikbaar gestelde middelen vanuit het Rijk aangewend om het Armoedebudget (kinderen) aan te vullen.
Om armoede onder kinderen te verminderen wordt in Zuidplas o.a. een vergoeding voor schoolgaande kinderen aangeboden, waarbij gedacht kan worden aan de kosten voor een excursie of werkweek vanuit school. Stichting Leergeld verzorgt o.a. fietsen en laptops. De gemeente bekostigt Stichting Jeugdfonds Sport & Cultuur voor zwemlessen en sport- en cultuurlidmaatschappen. Voor ieder kind wordt een kinderfeestje mogelijk gemaakt via de Cadeaukast van Stichting ZO!. De taart wordt verzorgd door Stichting Cupcakes voor Kids die hiervoor ook subsidie ontvangt vanuit de gemeente. Daarnaast is het voor kinderen uit minimagezinnen in Zuidplas mogelijk om gratis gebruik te maken van de Rotterdampas, waarmee ze aan ongeveer 500 activiteiten gratis of met korting kunnen deelnemen in de regio. Op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Armoede en Schulden 2024-2027 is door het college het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden 2024-2025 vastgesteld, waarin terug te lezen valt welke inspanningen er dit jaar en komend jaar 34
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 ondernomen worden om armoede te bestrijden. Hierover is de gemeenteraad reeds geïnformeerd middel informatienota B 1694. Het college stelt voor om met bovenstaande overzicht motie 2024M60 (Armoede onder kinderen in Zuidplas) af te doen. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden blijft stabiel op 7,3%. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2023 2024 2025 (nulmeting) Problematische schulden 6,2% 7,3% n.v.t. 7,3%
Begroting 2026 7,3%
Bron: waarstaatjegemeente.nl
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek. 1.2 Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden 2024-2025.
Middelen
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2021 2023 2024 2025 2026 (nulmeting) (nov 2023) Huishoudens met een ≤ 2,9% 2,8% ≤ 2,9% ≤ 2,9% ≤ 2,9% bijstandsuitkering (peildatum 31-08-2023)
35
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk. 1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger. 1.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIPmethodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder. 1.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen. 2. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.
Middelen
Verbonden partijen GR IJsselgemeenten IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Het samenwerken op het gebied van sociale zaken biedt synergievoordelen in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren de gemeenten ook ondersteund bij tijdelijke regelingen. Daarnaast verstrekt IJsselgemeenten nog steeds het leefgeld aan Oekraïense ontheemden. IJsselgemeenten gaat de eigen bijdrage innen voor de Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang. De energietoeslag liep tot 2024. GR Promen Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving.
Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Promen levert een belangrijke bijdrage aan het participeren naar vermogen. Promen stimuleert ontwikkeling. Promen zet in op passend werk voor iedereen, of dat nu bij Promen is of bij een reguliere werkgever. De begeleiding wordt afgestemd op wat nodig is voor de inwoner. Ook levert Promen een bijdrage aan de taalontwikkeling. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in de vroegsignalering van schulden en als toegangsloket voor mensen met schuldenproblematiek. Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of gezin. De Stichting kan bij de inventarisatie van de problematiek breder kijken naar welke ondersteuning de 36
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 inwoner nodig heeft. Daar waar mogelijk wordt verergering van de problematiek voorkomen en duurzame ondersteuning ingezet. Daarnaast speelt de stichting een belangrijke rol in de begeleiding van inburgeraars en ondersteunt het inwoners met geldvragen en administratie op orde brengen. Bij ondersteuning o.a. van geldvragen of administratie is er oog voor beschikbaarheid van regelingen waar inwoners gebruik van kunnen maken, maar ook van mogelijk financiële problemen of schulden bij inwoners.
Product 2.3
Jeugd
Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen In 2025 werken we verder aan het in eind 2024 gestarte Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. In dit uitvoeringsplan komen landelijke, regionale en lokale opgaven en ontwikkelingen rondom jeugd samen. Het gaat onder andere om de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd, Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, GALA: Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht en mentale gezondheid, Samen Veilig Opgroeien en het collegeprogramma. De Hervormingsagenda jeugd beschrijft dat waar nu sprake is van een individuele focus (op het kind), we de omslag moeten maken naar een contextgerichte focus (de oplossing ligt in een goede pedagogische context in het onderwijs, in prestatiedruk, in bestaanszekerheid etc.). En dat vergt een geheel andere benadering. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd richt zich daarom onder andere op behoud en versterken van de sociale basis voor jeugd. Met het zo vroeg mogelijk inzetten van preventieve interventies, zowel voor de geboorte als daarna, kan voorkomen worden dat problemen ontstaan/verergeren. Op hoofdlijnen constateren we dat onvoldoende preventieve interventies beschikbaar zijn op het gebied van prenatale en geboortezorg. Daarnaast is aanvullende preventieve inzet in de peuter en vroege kindertijd gewenst.
Daarnaast is extra inzet van jeugdhulp op school helpend om vroegtijdig te signaleren en begeleiden Waar mogelijk wordt gezocht naar dekking uit landelijke en regionale middelen. Er is echter aanvullend lokaal budget noodzakelijk om de doelstellingen van de landelijke opgaven te kunnen realiseren. Hiervoor wordt een structureel bedrag van 10.000 euro gevraagd. Op basis van de bevindingen uit de jeugdmonitor (gepubliceerd mei 2024) vindt in Q4 2024 een bijeenkomst plaats met ketenpartners uit het maatschappelijke voorveld, waarin duiding wordt gegeven aan de uitkomsten en waar nodig afspraken worden gemaakt over acties en uitvoering door het voorveld. De uitvoering van de acties zal grotendeels in 2025 plaatsvinden en worden gemonitord. Doelstellingen en inspanningen De drie onderstaande indicatoren zijn afkomstig van de landelijke database van Perined. Perined is een samenwerkingsverband van beroepsorganisaties rondom de geboortezorg. Deze cijfers zijn helaas niet actueel, de meest recente cijfers dateren van 2021. Vanwege aanleveringsproblemen van de data vanuit de eerstelijnsverloskundigen, mist op landelijk niveau een kwart van de aan te leveren gegevens over 2022. Op basis van CBS-data vanuit de Basisregistratie Personen wordt ingeschat dat tussen de 12.000 tot 16.500 kinderen in de Perinedregistratie ontbreken over het jaar 2022.
De redenen om niet aan te leveren zijn van 37
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 technische en financiële aard en afhankelijk van het gebruikte softwarepakket in de verloskundigenpraktijken. Uit navraag is gebleken dat Perined geen zicht heeft op de termijn waarop de cijfers beschikbaar zijn.
Volgend uit het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd zijn aanvullende doelen noodzakelijk om de doelstellingen voor jeugd meer passend en compleet te maken. Er wordt gewerkt aan een Integraal Uitvoeringsplan Jeugd waarin verschillende (landelijke-, regionale- en lokale-) opgaven samen komen. De centrale ambitie van dit plan is minimaal behoud en bij voorkeur versterken van de sociale basis en normaliseren van wat bij het normale leven hoort. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1.000 zwangerschappen. 2. Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde. 3. Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde.
4. Behoud en versterken van de sociale basis door middel van preventie en vroegsignalering. 5. De problematiek wordt duurzaam opgelost door de inzet van een brede analyse en domeinoverstijgend samenwerken. Effectindictoren 1.Vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht (per 1.000 geboorten)
2.Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten) 3. Aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten) 4-5.Nog vast te stellen in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd (planning oplevering Q1 2025)
Realisatie 2020 138,4
5,2
73
Realisatie 2023 137,3 (Peiljaar 2021) 4,5 (Peiljaar 2021) 74,5 (Peiljaar 2021)
Begroting 2024 Niet bekend
Begroting 2025 ≤ 138,4
Begroting 2026 ≤ 138,4
Niet bekend
≤ 5,2
≤ 5,2
Niet bekend
≥ 73
≥ 73
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In 2025-2028 voeren we de acties uit zoals genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas, als onderdeel van het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd
38
Middelen € 10.000
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning voor jeugdigen. Hulp en ondersteuning wordt op locatie of thuis geboden. Ook zijn de jongerenwerkers regelmatig in de diverse dorpskernen te vinden. Daarnaast adviseert de Stichting de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. De ondersteuning is onder andere gericht op (talent)ontwikkeling, eigen regie en participatie. Daar waar mogelijk wordt lichte en kortdurende ondersteuning ingezet. Stichting ZO! levert een bijdrage bij de uitvoering van kansrijke start en jeugdhulpondersteuning op school (waar schoolmaatschappelijk werk onder valt), waardoor zij een brug slaan tussen jeugd en onderwijs en hiermee de keten van zorg voor de inwoner verstevigd wordt.
Product 2.4
Maatschappelijke ondersteuning
Algemeen doel product • Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving. • Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Ontwikkelingen Doordecentralisatie beschermd wonen opnieuw uitgesteld In de Programmabegroting 2024-2027 bent u geïnformeerd over de doordecentralisatie beschermd wonen en de beoogde ingangsdatum op 1 januari 2025. Het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) betekent dat elke gemeente verantwoordelijk wordt voor BW voor haar eigen inwoners, ook wanneer die naar een andere gemeente verhuizen omdat daar de beste plek voor herstel is. In 2024 zou Zuidplas samen met de regiogemeenten in Midden-Holland aan de slag gaan om de nieuwe verplichtingen in te regelen. Echter is het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel, dat al sinds begin van dit jaar bij de Tweede Kamer ligt voor behandeling, nog steeds controversieel verklaard. Daardoor is het niet voor het zomerreces door de Tweede Kamer behandeld en is de inwerkingtrededing van het woonplaatsbeginsel niet mogelijk per 1 januari 2025. Opnieuw staat de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis on hold en moeten gemeenten afwachten. Ook het objectieve verdeelmodel voor de middelen die gemeenten ontvangen voor BW wordt nog niet ingevoerd. Dat is immers onlosmakelijk verbonden met het woonplaatsbeginsel.
De centrumgemeenten (in Midden-Holland betreft dit Gouda) blijven deze middelen in 2025 ontvangen op basis van het huidige historische verdeelmodel. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage. 39
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 1. Bekendheid toegang 62% 70% 67% 85% ≥ 65% mantelzorgondersteuning Q1 2023 Q1 2024 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 en 2.1 In 2025 starten we een campagne om de bekendheid van mantelzorg en mantelzorgondersteuning te vergroten.
Middelen
Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een Mantelzorgloket en een vrijwilligers informatiepunt (VIP). Er zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuners, ouderenadviseurs en sociaal makelaars. ZO! zet zich in voor mantelzorgers en ondersteunt bij (dreigende) overbelasting.
Product 2.5
Volksgezondheid
Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Lokaal en regionaal aan de slag met Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord • Het bestendigen van het preventief gezondheidsbeleid wordt voortgezet. De Regio Midden-Holland heeft de afgelopen periode hard gewerkt aan het opstellen van het regioplan en de transformatieplannen. In 2025 zal er gestart worden met de implementatie van de regionale transformatieplannen voortvloeiend uit het regiobeeld. De opgaven zijn echter zo groot dat dit vraagt om een langdurige en breed gedragen samenwerkingsstructuur tussen het medisch- en sociaal domein. We zetten als regio daarom in op het versterken van de governancestructuur met als doel dat gemeenten een stabiele partner zijn in de samenwerkingsstructuur tussen het medisch- en sociaal domein. • In navolging op het eerder vastgestelde integrale plan van aanpak (Lekker fit Zuidplas!) is in 2024 een uitvoeringsprogramma GALA-Sportakkoord opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma beschrijft welke activiteiten er uitgevoerd gaan worden en welk budget daarvoor nodig is. Dit programma loopt door in 2025. Binnen de lokale uitvoering hebben Sportstichting Zuidplas en Stichting ZO! een belangrijke (trekkers)rol gekregen, maar het uitvoeringsprogramma biedt ook ruimte voor andere organisaties met ideeën en initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen.
40
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 •
In 2024 is gestart met implementatie van de regionale ketenaanpakken. Het gaat om valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) en Kind naar Gezond Gewicht. De twee andere regionale ketenaanpakken, Welzijn op recept en Kansrijke start zijn al eerder gestart. In 2025 wordt in regionaal verband verder gewerkt aan deze ketenaanpakken.
Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 35% in 2026. 2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026. 3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2026. 5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026. 6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart blijft gehandhaafd op 20% in 2026. Effectindicator 1. Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad) 2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar) 3. Overgewicht doelgroep 18+ 4. Sociale cohesie doelgroep 18+ 5. Meestal (zeer) gelukkige jongeren 6. Inwoners (18-64 jaar) met veel stress
Realisatie 2020 42% 11,9% (2021) 52% 6,6
Realisatie 2022 38% 10,4%
Realisatie 2023 10,5%
Begroting 2024 ≥ 35% ≤ 11,9%
Begroting 2025 ≥ 35% ≤ 11,9%
Begroting 2026 ≥ 35% ≤ 11,9%
52% -
-
≤ 52% 6,6
≤ 52% 7
≤ 52% 7
22%
76% (2021) 20%
75% -
≥ 77% 20%
≥ 77% 20%
≥ 77% ≤ 20%
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat de cijfers uit de tabel gebaseerd zijn op de Gezondheidsmonitor die iedere vier jaar door de GGD wordt uitgevoerd. De laatste reguliere Gezondheidsmonitor betreft de Gezondheidsmonitor 2020. Daarnaast is in 2022 een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd door de GGD om de impact van de corona-periode in beeld te brengen. De volgende reguliere Gezondheidsmonitor wordt in 2024 uitgevoerd. Pas dan kunnen er actuele (gerealiseerde) cijfers worden gegeven. De jeugdmonitor is afgenomen in 2023. Deze is in mei 2024 gepubliceerd. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren. 41
Middelen Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 1.2 Uitvoering geven aan het Sportakkoord Gemeente Zuidplas 2.0 (onderdeel lokale aanpak IZA-GALA) 2.1 Met JOGG werken we eraan om de leefomgeving waar kinderen en jongeren zich bewegen duurzaam gezonder te maken. 2.2 en 3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas (onderdeel regionale IZA-samenwerking) 4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties 5.1 en 6.1 Nieuw beleid formuleren over het bevorderen van mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)
Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Zoals bij ‘ontwikkelingen’ is benoemd, is Stichting ZO! één van de voornaamste organisaties die uitvoering geeft aan het lokale uitvoeringsplan voor IZAGALA in Zuidplas. Die rol heeft bij product 2.5 vooral betrekking op inspanning 4.1 (zie toelichting hierboven) en product 5.1-6.1 waar Stichting ZO! een rol speelt bij de Join Us aanpak (eenzaamheidsbestrijding bij jongeren). Hecht (GGD HM) Bij product 2.5 Volksgezondheid speelt Hecht een belangrijke rol als partner die periodiek rapportages oplevert over volksgezondheidsthema’s. Eén van deze rapportages is de Gezondheidsmonitor, die iedere vier jaar wordt uitgevoerd in de regio Hollands Midden. Daarnaast worden ook monitoringsrapportages voor specifieke doelgroepen opgesteld, zoals de monitor jeugd, de monitor volwassenen en ouderen en de monitor jongvolwassenen. Op het gebied van specifieke thema’s brengt Hecht cijfers in kaart die onder andere betrekking hebben op de vaccinatiegraad, het alcoholgebruik van jongeren en de mentale en fysieke gezondheid van jongeren. Data en resultaten uit deze rapportages en onderzoeken zijn beschikbaar op https://eengezonderhollandsmidden.nl.
42
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Beleidsindicatoren programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator
Werkelijk Eenheid
Bron*
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
Netto arbeidsparticipatie
Werkloze jongeren
Lopende re-integratie-voorzieningen
2020
2021
2022
2023
Zuidplas:
1%
1%
1%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
1%
1%
1%
n.n.b.
Zuidplas:
4,0%
4,0%
3,0%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
4,0%
4,0%
4,0%
n.n.b.
Zuidplas:
74,3%
73,8%
75,0%
76,4%
Referentiegemeenten:
70,1%
71,0%
72,5%
73,4%
Zuidplas:
1,0%
1,0%
1,0%
n.n.b.
Referentiegemeenten:
2,0%
1,0%
1,0%
n.n.b.
Zuidplas:
147,3
165,2
184,7
159,9
Referentiegemeenten:
194,0
?
192,0
196,1
CBS
% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking
CBS
% 16 t/m 22 jarigen
CBS
Aantal per 10.000 inwoners van 15 CBS 64 jaar
* Via www.waarstaatjegemeente.nl
43
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator
Werkelijk Eenheid
Bron*
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
Banen
Aantal banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
LISA
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder
CBS
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
GMSD
2020
2021
2022
2023
Zuidplas:
10,9%
12,6%
12,9%
13,0%
Referentiegemeenten:
11,7%
13,4%
13,5%
13,5%
Zuidplas:
1,40%
1,50%
1,50%
1,10%
Referentiegemeenten:
1,20%
1,30%
1,20%
1,10%
Zuidplas:
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
Referentiegemeenten:
0,3%
?
?
n.n.b.
Zuidplas:
680,9
672,5
690,5
688,9
Referentiegemeenten:
701,4
707,1
726,1
738,4
Zuidplas:
209,9
228,6
201,7
183,4
Referentiegemeenten:
325,8
277,7
239,4
230,3
Zuidplas:
570
550
520
540
Referentiegemeenten:
676
689
690
686
2022 76,6% 79,0%
2023 76,4% 79,1%
Werkelijk
Taakveld: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Naam indicator Eenheid Bron* Demografische druk
%
Zuidplas: Referentiegemeenten:
CBS
2020 75,1% 78,4%
2021 75,9% 78,5%
* Via www.waarstaatjegemeente.nl
44
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Wat mag het programma sociaal domein kosten?
45
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 2: Sociaal Domein Rekening 2023 Lasten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Lasten Baten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
Begroting 2024 na wijziging
Begroting 2025
Meerjarenraming 2026
Meerjarenraming 2027
Meerjarenraming 2028
12.931 14.855 16.634 9.178 3.691 57.289
12.228 14.294 16.829 9.262 4.295 56.908
11.459 12.599 16.417 8.981 4.598 54.054
11.473 12.523 16.414 8.974 4.460 53.844
11.472 12.439 16.414 8.974 3.920 53.220
11.471 12.320 16.414 8.974 3.920 53.099
3.775 9.328 16 942 275 14.336 -42.952
151 10.897 5 912 334 12.299 -44.609
32 9.846 0 901 680 11.459 -42.595
32 9.846 0 901 539 11.318 -42.526
32 9.846 0 901 0 10.779 -42.441
32 9.846 0 851 0 10.729 -42.371
-42.952
-44.609
-42.595
-42.526
-42.441
-42.371
Verhuizing CJG Zevenhuizen Het CJG Zevenhuizen moet volgend jaar verhuizen. De kosten voor deze verhuizing worden geraamd op € 60.000. Dit omvat onder andere: • Verhuiskosten (transport en logistiek) • Aanpassingen aan de nieuwe locatie • Eventuele kleine verbouwingen of verbeteringen aan de infrastructuur van de nieuwe locatie Voor deze kosten vragen we u een krediet te voteren in 2025 ad. € 60.000. Een nadeel van € 4.050 in 2026, een nadeel van € 3.998 in 2027 en een nadeel van € 3.945 in 2028 (waarvan € 3.000 afschrijving). Integraal Uitvoeringsplan Jeugd De uitvoeringskosten van het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd vraagt om een structureel budget van totaal € 50.000 per jaar. Het grootse deel van 40.000 kan worden gedekt met middelen uit het budget Team Veilig Opgroeien. Het resterende deel betekent een nadeel van € 10.000 op de begroting vanaf 2025 Een structureel nadeel van € 10.000 vanaf 2025
46
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Programma 3
Maatschappelijk domein
Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur
47
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.
Product 3.1
Sport
Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen • We zien dat de sportaanbieders zich na de Coronacrisis weer aan het herstellen zijn. Zowel verenigingen als commerciële aanbieders hebben in de afgelopen twee jaar gebruik gemaakt van steunmaatregelen. Een groei van ledenaantal zet zich voorzichtig in gang, maar de weg naar individueel en ongeorganiseerd sporten in de openbare ruimte is tegelijkertijd ook ingezet. Een steeds groter deel van de inzet is dan ook gericht op het vergroten van de mogelijkheden voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Daarbij zien we sport nadrukkelijker als een middel om verschillende doelen te bereiken. Sport kan een belangrijke preventieve functie krijgen. Sport en gezondheid hebben duidelijke raakvlakken en ondersteunen elkaar. • Er schuilt een gevaar voor de sportaanbieders en onze inwoners in de toenemende kosten van het sportaanbod, met name bij de binnensport. De inflatie heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat zowel producten als accommodaties aanzienlijk duurder geworden zijn. In dat kader kijkt de gemeente bij de herijking van het subsidiebeleid naar de manier waarop de gemeente binnen- en buitensport subsidieert en of daarin wijzigingen wenselijk en mogelijk zijn.
• Om ervoor te zorgen dat het sportaanbod ook de komende jaren betaalbaar te houden en onze verenigingsondersteuning verder te ontwikkelen, wordt gewerkt aan een aangepast en toekomstbestendig beheer- en exploitatiemodel van onze sportaccommodaties. We gaan hierover in gesprek met onze partners (waaronder Sportstichting Zuidplas en onze sportaanbieders) en gaan in gesprek met omliggende gemeenten om daar inspiratie op te doen. Beleidsuitgangspunten op dit vlak worden ook meegenomen in de visie op maatschappelijke voorzieningen die in 2025 aan de raad wordt voorgelegd. Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen. Daarnaast streven we er naar de beweegcijfers van onze inwoners te verhogen en onze sportaanbieders vitaal en gezond.
Product 3.2
Onderwijs
Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs.
48
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs en vanuit de Lokale Educatieve Agenda en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, alle vastgesteld in 2023, is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen met betrekking tot onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg en thuisnabij onderwijs. Onvoorspelbaar bij laatste blijven de aantallen anderstalige leerlingen: in het basisonderwijs is thuisnabij onderwijs met de twee in 2023 in Nieuwerkerk gestarte taalklassen beter mogelijk dan voorheen, maar blijft de vraag achter. In het middelbaar onderwijs is de toestroom naar de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda (voor anderstalige leerlingen van de middelbare schoolleeftijd in de regio Midden-Holland) juist sterk gegroeid. Regionaal wordt gezamenlijk gezocht naar het duurzaam mogelijk houden van deze vorm van schakelonderwijs. Daarnaast is er inmiddels plaatsingsmogelijkheid ontstaan voor leerlingen uit Zuidplas bij een nieuwe ISK in Capelle aan den IJssel. De opgave voor het realiseren van volledig voortgezet onderwijs wordt concreter. Voor het doen van locatieonderzoek is het belangrijk om de juiste reikwijdte te bepalen. Een dergelijke voorziening moet goed gepositioneerd zijn ten opzichte van andere (regionale) onderwijsvoorzieningen en ook ten opzichte van andere faciliteiten.
Er liggen kansen om deze opgave als een brede gebiedsontwikkeling op te pakken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie. De visie, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en – directeuren.
Middelen
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: A) De onderwijsinhoudelijke aspecten uit de Onderwijsvisie, zoals beschreven in Hoofdstuk 3 Visie en Beleidsambities van het IHP, spelen een leidende rol in de bouwprojecten. B) Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 49
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 C) Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Afronden van diverse haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027. 1.2 Uitvoeren van diverse projectplannen volgens het vastgestelde Uitvoeringsprogramma.
Middelen
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. Een belangrijk onderdeel van dit proces is een locatieonderzoek dat in 2025 plaatsvindt.
Middelen
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022). Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs. 1.2 Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC. 1.3 Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.
Middelen
Verbonden partijen Stichting ZO! Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen inclusief de tijdelijke uitbreiding tot einde schooljaar 2023-2024. De jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier wordt ook ingezet vanuit Stichting ZO!. Vanaf schooljaar 2024-2025 continueert de stichting de intensivering van de inzet op de scholen, waar de tijdelijke NPO-middelen eindigen en de uitrol van de pilot KC Koningskwartier begint. 50
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Product 3.3
Cultuur
Algemeen doel product Een belangrijk speerpunt binnen de Cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. In 2024 is afgesproken dat de cultuurvisie herijkt zal worden. Dit betekent dat we de diverse speerpunten uit de huidige visie tegen het licht houden en dat we nieuwe accenten kunnen bepalen. Een en ander krijgt zijn beslag in 2025. Het voornemen om dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijk op te zoeken, zal zeker voorop blijven staan. Het is namelijk algemeen bekend dat cultuur een preventieve werking heeft en bijdraagt aan het voorkomen van problemen zoals eenzaamheid, stress en depressie. Ontwikkelingen Lokaal Het aantal culturele activiteiten in Zuidplas dat ieder jaar wordt georganiseerd door verenigingen en stichtingen is groot. Het is en blijft de kunst om alle activiteiten goed op elkaar af te stemmen en voor het voetlicht te krijgen zodat de inwoners weten wat er allemaal te doen is. De samenwerking met het onderwijs en met het zorg- en welzijnsveld krijgt volop de aandacht. ‘Jong geleerd is oud gedaan’ geldt zeker ook voor het onderwerp cultuur en de positieve gezondheidseffecten die dat met zich meebrengt. Culturele activiteiten, evenementen en volksfeesten zorgen voor sociale binding tussen inwoners.
Een gemeente is voor inwoners mede aantrekkelijk als vestigingsklimaat door wat er zoal te doen is. In dit kader wordt ook gekeken naar het gewenste voorzieningenaanbod dat in het nieuwste dorp kan worden gerealiseerd. Regionaal Binnen Regio Midden-Holland is cultuur een steeds belangrijker onderwerp. Om de samenwerking op het gebied van cultuur te intensiveren is ingezet op de erkenning van de regio als ‘stedelijke cultuurregio’ door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Hiervoor is ook een regioprofiel opgesteld. Als stedelijke cultuurregio versterken we onze informatiepositie en kunnen we beter anticiperen op Rijksbeleid. De regionale ambities en doelen zijn gericht op: -Het investeren en borgen van kwalitatieve cultuureducatie onder andere door Cultuureducatie met Kwaliteit -Regiobrede inzet en aanpak op de speerpunten Jongeren & Cultuur en Immaterieel Erfgoed & Ambachten -Investering en inzet op regionale projecten -Verbinden van cultuur met andere domeinen Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.
Inwoners worden in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen. 51
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen. 4. Bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten worden koppelkansen met cultuur en erfgoed benut. 5. Het aanbod van erfgoedevenementen is uitgebreid. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2019 2023 2024 2025 medio 2026 (nulmeting) 2.1 Deelnemers culturele activiteiten 79% Nog niet Nog niet In 2026 d.m.v. ≥ 70% bekend bekend panelonderzoek 2.2 Tevredenheid over culturele 22% Nog niet Nog niet In 2026 d.m.v. ≥ 22% activiteitenaanbod bekend bekend panelonderzoek
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren, waarbij er volop aandacht is voor de samenwerking met het onderwijsveld (cultuureducatie) en het zorg en welzijnsveld (in aansluiting op projecten ter bestrijding van eenzaamheid, stress en depressie). 1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg. De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3.1 Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 4.1 Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen. 5.1 Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.
Middelen
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen.
52
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We stellen in Q2 2025 een visie op maatschappelijke voorzieningen vast voor de gehele gemeente.
Middelen
Beleidsindicatoren programma 3 Werkelijk
Taakveld: Onderwijs Naam indicator
Eenheid
Bron*
Absoluut verzuim (deze leerlingen staan niet op een school ingeschreven)
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado/Jaarsverslag leerplicht
Relatief verzuim (deze leerlingen spijbelen, gaan ongeoorloofd op vakantie of vertonen zorgwekkend ziekteverzuim)
Aantal per 1.000 leerlingen
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO DUO/Ingrado onderwijs
2020
2021
2022
2023
Zuidplas:
4,5
-
1,1
1,9
Referentiegemeenten:
2,1
2,0
4,2
6,0
Zuidplas:
17
31
45
37
Referentiegemeenten:
17
18
21
23
Zuidplas:
1,3%
1,1%
1,6%
1,5%
Referentiegemeenten:
1,4%
1,6%
2,1%
2,1%
DUO/Ingrado
53
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Naam indicator
Eenheid
Niet-sporters (het percentage niet-sporters in % Zuidplas (dit wordt eens in de vier jaar onderzocht)
Werkelijk Bron*
2016
2020
Zuidplas:
48,0%
48,4%
Referentiegemeenten:
49,5%
50,7%
2024
2028
GGD, CBS, RIVM
* Via www.waarstaatjegemeente.nl
54
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028 Wat mag het programma maatschappelijk domein kosten?
55
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
3: Maatschappelijk domein Rekening 2023 Lasten 3.1: Sport 3.2: Onderwijs 3.3: Cultuur Totaal Lasten Baten 3.1: Sport 3.2: Onderwijs 3.3: Cultuur Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
Begroting 2024 na wijziging
Begroting 2025
Meerjarenraming 2026
Meerjarenraming 2027
Meerjarenraming 2028
4.870 5.929 2.077 12.876
4.583 5.280 2.105 11.968
4.464 5.609 2.057 12.129
4.746 6.134 2.046 12.926
4.764 6.572 2.046 13.382
4.798 7.295 2.045 14.138
1.440 1.231 118 2.788 -10.087
1.307 812 75 2.194 -9.774
1.340 976 74 2.390 -9.739
1.333 1.016 74 2.423 -10.503
1.310 1.016 74 2.400 -10.982
1.310 1.016 74 2.400 -11.738
-10.087
-9.774
-9.739
-10.503
-10.982
-11.738
56
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid
57
Inhoudsopgave
PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie, klimaat en de implementatie van de Omgevingswet.
Product 4.1
Ruimtelijke ordening en vergunningverlening
Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden als ook de Wet Kwaliteit Borging (WKB). Inmiddels gaan we het tweede jaar in onder de nieuwe omgevingswet. Alle werkprocessen zijn aangepast om conform de omgevingswet te werken, zoals het instellen van de intake- en omgevingstafel om initiatieven integraal te kunnen beoordelen. Daarnaast worden de eerste wijzigingen van het omgevingsplan voorbereid en worden er steeds meer buitenplanse omgevingsplan activiteiten aangevraagd. Het programma implementatie Omgevingswet is afgerond en overgedragen aan het cluster Ruimtelijk Beleid. We zitten echter nog steeds in een transitiefase en zullen ons moeten blijven ontwikkeling op het gebied van de Omgevingswet. Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een Omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en bruidsschat regels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van bruidschatregels).