Bijlage 1 Programmabegroting 2024-2027 A23.000933

Gemeten door de volgende factoren:  Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen.  Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag.  Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit.  Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag. Effectindicator Nulmeting Begroting 2021 2026 1.1 Unieke cliënten met 2.113 (Wmo) ≤ nulmeting maatwerkvoorziening Wmo of Jeugdwet 976 (jeugd) 1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet 4.081 (Wmo) ≤ nulmeting 1.629 (jeugd) 2.1 Wmo-cliënten ervaren hulp als 79,5% ≥ 80% passend 30

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 2.2 Ouders/verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend

91,5%

≥ 90%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in 2026 is een inkomenstoets hulp bij het huishouden geïmplementeerd, zodat alleen zij die onvoldoende financiële draagkracht hebben een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit de Wmo. 1.2 Het URC is geharmoniseerd en wordt lokaal geïmplementeerd. 1.3 Uitbreiding van de inzet POH JGGZ met minimaal 8 uur per week bij een nog niet aangesloten huisartsenpraktijk. 1.4 Implementeren van het programma Scheiden zonder Schade. 1.5 Het structureel borgen van casemanagement integrale vroeghulp in 2024 2.1 De doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning (oco) wordt geborgd. 2.2 Versterken van de ketensamenwerking binnen het netwerk dementie. 2.3 De samenwerkingsafspraken met de ketenpartners van bemoeizorg zijn in 2024 geformaliseerd.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021. Effectindicator Realisatie Begroting 2021 2025 Cliënten weten waar ze moeten zijn voor 75,5% ≥ 80% ondersteuning Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten. In 2024 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning. Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven.

31

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 1. Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en non-formeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting 2021 2023 2027 1. Deelnemers basisvaardigheden NT1 n.v.t. niet bekend ≥ 20% 2.1 Stijging taalvaardigheid n.v.t. 50% ≥ 75% 2.2 Stijging digitale vaardigheden n.v.t. 40,9% ≥ 50% Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen. Medewerkers HR en managers van clusters waar mogelijk laaggeletterdheid speelt volgen een training in het herkennen van laaggeletterdheid, het signaleren en doorverwijzen. Een screening laaggeletterdheid wordt onderdeel van de checklist die gebruikt wordt bij huisbezoeken in het kader van Vroegsignalering (Stichting ZO!).

Extra kosten

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. De Stichting zal de komende jaren door ontwikkelen met betrekking tot integraal werken. Het voorveld wordt ingezet om duurdere zorg te voorkomen. Zwaardere zorg wordt afgeschaald naar lichtere zorg daar waar mogelijk (zware zorg waar nodig, lichtere zorg indien mogelijk). De Stichting zal in 2024 verder aan de slag gaan met de verbeteragenda om de processen nog beter te laten verlopen zodat de inwoner beter geholpen kan worden. Hecht Hecht voert verschillende taken uit voor de gemeente op het gebied van openbare gezondheid in het kader van preventie. GGD Hollands Midden is de belangrijkste speler van de netwerkorganisatie CJG (Centrum voor Jeugd en Gezin). Het Veiligheidshuis van de VRHM is opgenomen in Hecht. Daarmee is een Zorg en Veiligheidshuis gerealiseerd waarin de domeinen veiligheid en zorg nader tot elkaar zullen komen.

32

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel product  Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen.  Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen Veel werkgevers hebben te maken met personeelstekort: er is krapte op de arbeidsmarkt. Dit biedt inwoners in de bijstand volop kansen op werk en dit zien we ook in het lage percentage huishoudens met een bijstandsuitkering (2,9%). Voor een steeds groter deel van het bijstandsbestand zijn er echter diverse belemmeringen om de kansen op de arbeidsmarkt te kunnen pakken. Een steeds groter deel van de inzet is dan ook gericht op het vergroten van de participatie in welke vorm dan ook. Werk blijft daarbij het einddoel, maar omdat te bereiken zijn eerst kleine en andere stappen nodig. Naast een gunstige arbeidsmarkt zien we ook een zorgelijke ontwikkeling. De bestaanszekerheid van sommige inwoners komt steeds verder onder druk te staan. De stijgende inflatie zorgt ervoor dat mensen steeds moelijker kunnen voorzien in hun basisbehoeftes. Hoge gasprijzen en almaar duurder wordende boodschappen zijn hier een voorbeeld van. De landelijke overheid is verantwoordelijk voor de inkomenspolitiek in ons land waardoor een deel van de oplossing van het Rijk zal moeten komen. Als gemeente dragen we zorg voor het blijven bieden van kansen voor iedereen en het vroeg signaleren van problemen.

Armoede of schulden mag geen belemmering zijn voor bijvoorbeeld kinderen om mee te kunnend oen in de samenleving. Daarnaast wordt de vroegsignalering van (betaal)problemen steeds belangrijker. Hoe eerder een probleem aangepakt kan worden hoe kleiner de gevolgen voor de inwoner. Maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het percentage inwoners met geregistreerde problematische schulden daalt van 6% in 2020 naar 5,6% in 2025. Effectindicator Realisatie Begroting 2020 2025 Problematische schulden 6% 5,6% Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek. Uitvoering geven aan het aanvalsplan armoede en schulden 2023. 33

Extra kosten

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Begroting Begroting Begroting 2021 2024 2025 2026 Huishoudens met een bijstandsuitkering ≤ 2,9% ≤ 2,9% ≤ 2,9% ≤ 2,9% Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk. 1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger.

1.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIP-methodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder. 1.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen. 2. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.

Extra kosten

Verbonden partijen GR IJsselgemeenten IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Het samenwerken op het gebied van sociale zaken biedt synergievoordelen in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren de gemeenten ook ondersteund bij de uitvoering van de TONK en TOZO regeling tijdens de Coronacrisis. Daarnaast verstrekt IJsselgemeenten nog steeds het leefgeld aan Oekraïense ontheemden en de energietoeslag namens Zuidplas uitgekeerd aan rechthebbende inwoners. De energietoeslag 2023 loopt door tot in 2024.

34

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 GR Promen Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving. Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in de vroegsignalering van schulden en als toegangsloket voor mensen met schuldenproblematiek. Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of gezin. De Stichting kan bij de inventarisatie van de problematiek breder kijken naar welke ondersteuning de inwoner nodig heeft. Daarnaast speelt de stichting een belangrijke rol in de begeleiding van inburgeraars en ondersteunt het inwoners met geldvragen.

Product 2.3

Jeugd

Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen Lokaal Zuidplas zet zich in om zorg voor jongeren tussen 0-23 zo dicht mogelijk bij huis te kunnen realiseren, met als uitgangspunt ‘licht waar het kan, zwaar waar nodig’. Hierbij zetten we in op een zo effectief mogelijke keten van preventie tot nazorg. We streven inzet op effectiviteit, beheersing en normalisering binnen de jeugdhulp na, in aansluiting op de concept hervormingsagenda. Na de val van het kabinet is onduidelijk of de hervormingsagenda al dan niet controversieel wordt verklaard en of de financiële toezeggingen van het Rijk doorgezet worden.Op basis van het collegeprogramma ‘Ruimte voor iedereen 2022-2026’ zet Zuidplas het aankomende jaar in op verschillende preventieve projecten voor jeugd, zoals Kansrijke Start, POH-GGZ en JOGG om zo vroeg mogelijk zorgvragen af te kunnen vangen en zwaardere problematiek te kunnen voorkomen. Hiernaast wordt er ook ingezet op de koppeling jeugd en onderwijs, om jeugdigen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen bij een goede start. Regionaal Rondom jeugdhulp en de Wmo werkt Zuidplas actief samen in de regio Midden-Holland, waarvoor in de loop van 2023 de Regionale Werkorganisatie (RWO) is ingericht.

Sinds 2022 werken de vijf gemeenten van Midden-Holland aan het verstevigen van het inzicht in en de sturing op de regionale taken in het sociaal domein. In het jaar 2024 wordt uitvoering gegeven aan de door de gemeenteraden vastgestelde regiovisie ‘Samen scherper aan de wind. Een helder perspectief op regionale samenwerking jeugd en Wmo in Midden-Holland 2021-2024’. In dit laatste jaar van de regiovisie wordt gewerkt aan het borgen van behaalde resultaten, de ontwikkeling van een nieuwe regiovisie, de opmaat naar een gemeenschappelijke regeling en de regionale aansluiting bij landelijke ontwikkelingen zoals de verwachte Hervormingsagenda Jeugd, het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorg Akkoord. Verder is de realisatie van de nieuwe inkoopcontracten per 1/1/25 om zorgcontinuïteit te realiseren voor onze inwoners de hoogste prioriteit. Rechtmatige en doelmatige contracten, tijdige implementatie, goede communicatie naar inwoners, aanbieders en gemeenten zijn daarbij van belang. Actuele regionale ontwikkelingen op het gebied 35

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 van jeugdhulp zijn: de afbouw/transformatie van de gesloten jeugdhulp en Samen Veilig Opgroeien (in aansluiting op het landelijk toekomstscenario Jeugdbescherming). Vanuit de Wmo wordt er vanaf 2024 sterker ingezet op de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis. Landelijk Een groot aantal gemeenten kampt sinds de decentralisaties van 2015 jaarlijks met grote stijgingen van de uitgaven op het gebied van jeugd. Daarom wordt de noodzaak tot structurele extra middelen momenteel onderzocht, in opdracht van het Rijk. Om de beheersing van de jeugdhulp te stimuleren wordt er vanuit de VNG ingezet op de hervormingsagenda. In verband met de val van het kabinet is onduidelijk of deze agenda ook daadwerkelijk uitgevoerd zal worden. Maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer inzetten op aandacht voor de eerste 1000 dagen, inclusief periode voor geboorte.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven.

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1000 zwangerschappen. Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde. Effectindicator Realisatie Begroting Begroting Begroting 2020 2024 2025 2026 Vroeggeboorten en/of te laag 138,4 ≤ 138,4 ≤ 138,4 ≤ 138,4 geboortegewicht (per 1.000 geboorten) Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken 5,2 ≤ 5,2 ≤ 5,2 ≤ 5,2 zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten) Aantal zwangerschappen waarbij 73 ≥ 73 ≥ 73 ≥ 73 zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten) Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de acties genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas.

36

Extra kosten

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! De inzet van Jeugd en Jongerenwerk zorgt voor laagdrempelig hulp en ondersteuning van jongeren tot 27 jaar. Ze doen dit door de doorlopende inzet van vraagverheldering, kortdurende ondersteuning, verzorgen van (collectieve) activiteiten, educatie, maatjesprojecten, zorgregio, informatievoorziening en ambulante inzet. Daarnaast adviseert ZO! over het inzet van maatwerkvoorzieningen in het kader van de Jeugwet. Dit alles met als resultaat het versterken van de zelfredzaamheid en het zo gezond, veilig, kansrijk en zelfredzaam opgroeien van jongeren.

Product 2.4

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel product  Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving.  Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Ontwikkelingen Regionaal Het toekomstbeeld voor beschermd wonen is gericht op sociale inclusie en ondersteuning dichtbij. Om ervoor te zorgen dat er voor kwetsbare inwoners een adequate zorginfrastructuur in het hele land ontstaat, wordt beschermd wonen een taak van alle gemeenten. De doordecentralisatie van beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten en een bijbehorend woonplaatsbeginsel staat al geruime tijd op de agenda. Er is een beweging in gang gezet om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp dichtbij mensen te organiseren: van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Deze wending moet het mogelijk maken dat mensen met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen. Door de inzet van ambulante ondersteuning zal verhuizing naar een instelling voor beschermd wonen minder vaak nodig zijn. Om dit te realiseren zijn het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectief verdeelmodel, middels een geleidelijk ingroeipad, voor gemeenten twee belangrijke instrumenten. Beide maatregelen moeten ervoor zorgen dat elke gemeente voortaan verantwoordelijk is voor de ondersteuning van de eigen inwoners, en gaat hiervoor middelen ontvangen.

Inmiddels is het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen ingediend bij de Tweede Kamer en wordt er gestreefd naar een ingangsdatum op 1 januari 2025. Met het oog op die ingangsdatum wordt er de aankomende periode samen met de regiogemeenten in Midden-Holland gewerkt aan het inregelen van de nieuwe verplichtingen. Maatschappelijke effecten herstelplan Als gevolg van het herstelplan is het niet mogelijk om het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers zoals geformuleerd in het collegeprogramma te handhaven, maar wordt dit niveau naar beneden bijgesteld. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg.

37

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke- en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage. 2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. 3. Het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers wordt naar beneden bijgesteld. Effectindicator Realisatie Begroting 2022 2026 2. Bekendheid toegang 62% ≥ 65% mantelzorgondersteuning Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Tijdens landelijke- of lokale activiteiten t.b.v. mantelzorgers en/of vrijwilligers worden zij via diverse kanalen erkend voor hun belangrijke bijdrage. 2.1 Tijdens keukentafelgesprekken is er aandacht voor mantelzorger(s) en worden zij gestimuleerd om zich aan te melden bij het mantelzorgsteunpunt. 3.1 Mantelzorgers worden actief gewezen op de ondersteuningsmogelijkheden om hen in de zorg te ontlasten.

Extra kosten

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een mantelzorgloket, vrijwilligers informatiepunt (VIP). In het voorveld zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuner, ouderenadviseur en sociaal makelaar. ZO! zet inwoners zoveel mogelijk in eigen kracht en ondersteunt waar nodig. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo.

Product 2.5

Volksgezondheid

Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Effecten coronacrisis op gezondheid inwoners We zien dat de coronacrisis effect heeft gehad op de mentale en fysieke gezondheid van inwoners. Om specifiek te kijken hoe het gaat met de inwoners uit de regio Hollands Midden na tweeëneenhalf jaar corona, heeft de GDD Hollands Midden eind 2022 een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd. Normaal gesproken wordt die monitor eens per vier jaar uitgevoerd, waarbij de vorige in 2020 is uitgevoerd. De resultaten van de (Corona) Gezondheidsmonitor 2022 voor Zuidplas zijn recent gepubliceerd en te raadplegen via het dashboard van de GGD Hollands Midden op www.eengezonderhollandsmidden.nl. 38

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Uitvoering geven aan Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) via Lekker Fit Zuidplas! De gemeente is met maatschappelijke partners vanaf 2023 volop bezig om uitvoering te geven aan het IZA en het GALA. Beide akkoorden hebben tot doel om nog nadrukkelijker in te zetten op preventief gezondheidsbeleid. Om hieraan uitvoering te kunnen geven, wordt vanuit de rijksoverheid de zogenaamde brede specifieke uitkering (brede SPUK) aan gemeenten beschikbaar gesteld. Grotendeels bestaat de Brede SPUK uit middelen die we reeds eerder ontvingen en die nu gebundeld zijn onder deze regeling. De gemeente Zuidplas heeft een integraal plan van aanpak opgesteld, genaamd Lekker Fit Zuidplas! Daarin staat aan welke thema’s we de komende tijd gaan werken en welke maatschappelijke partners we daar bij nodig hebben. Maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen in het herstelplan op product 3.1 en 5.1 hebben een effect op een tweetal doelstellingen op product 2.5. Het stabiliseren van de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad is naar verwachting niet realistisch en wordt daarom bijgesteld van 42% naar 35%. Ook is verwachting dat de sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ niet gaat stijgen naar een 7, maar gehandhaafd blijft op een 6,6.

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 35% in 2026. 2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026. 3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ blijft tot en met 2026 gehandhaafd op een 6,6. 5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026. 6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart blijft gehandhaafd op 20% in 2026. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022 2024 2026 1. Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad) 42% 38% ≥ 35% 2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar) 11,9% 10,4% ≤ 11,9% 3. Overgewicht doelgroep 18+ 52% 52% ≤ 52% 4. Sociale cohesie doelgroep 18+ 6,6 6,6 6,6 5.

Meestal (zeer) gelukkige jongeren 76% ≥ 77% 6. Inwoners (18-64 jaar) met veel stress 22% 20% 20% ≤ 20%

39

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren. 1.2 Uitvoering geven aan het Sportakkoord Gemeente Zuidplas 2.0 (onderdeel lokale aanpak IZA-GALA) 2.1 JOGG-pilot als 0-meting gebruiken en monitoren hoeveel jeugd er bereikt wordt (doorlopend vanuit 2023) 2.2 en 3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas vanuit (onderdeel regionale IZA-samenwerking) 4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties 5.1 en 6.1 Nieuw beleid formuleren over bevorderen mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)

40

Extra kosten

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Beleidsindicatoren programma 2 Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator

Eenheid

Werkelijk Bron*

Jongeren met een delict voor de % 12 t/m 21 jarigen rechter

CBS

Kinderen in uitkeringsgezin

CBS

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren

Lopende re-integratievoorzieningen

% kinderen tot 18 jaar

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

CBS

% 16 t/m 22 jarigen

CBS

Aantal per 10.000 inwoners van CBS 15 - 64 jaar

2019

2020

2021

2022

Zuidplas:

1%

1%

1%

nnb

Referentiegemeenten:

1%

1%

1%

nnb

Zuidplas:

4,0%

4,0%

4,0%

nnb

Referentiegemeenten:

4,0%

4,0%

4,0%

nnb

Zuidplas:

74,5%

74,3%

73,8%

75,0%

Referentiegemeenten:

70,4%

70,1%

71,0%

72,5%

Zuidplas:

1,0%

1,0%

1,0%

nnb

Referentiegemeenten:

1,0%

2,0%

1,0%

nnb

Zuidplas:

142,8

147,3

165,2

184,7

Referentiegemeenten:

188,1

194,0

?

192,0

* Via www.waarstaatjegemeente.nl

41

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator

Werkelijk

Eenheid

Bron*

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

LISA

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

CBS

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

2019

2020

2021

2022

Zuidplas:

9,7%

10,9%

12,6%

12,2%

Referentiegemeenten:

10,3%

11,7%

13,4%

13,2%

Zuidplas:

1,35%

1,40%

1,50%

1,40%

Referentiegemeenten:

1,10%

1,20%

1,30%

1,20%

Zuidplas:

0,3%

0,2%

0,2%

0,2%

Referentiegemeenten:

0,3%

0,3%

?

?

Zuidplas:

679,2

680,9

672,5

690,5

Referentiegemeenten:

701,7

701,4

707,1

726,1

Zuidplas:

203,7

209,9

228,6

nnb

Referentiegemeenten:

253,8

325,8

277,7

nnb

Zuidplas:

560

570

550

520

Referentiegemeenten:

634

676

689

?

CBS

* Via www.waarstaatjegemeente.nl

42

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Wat mag het programma sociaal domein kosten? Bedragen x 1.000

2: Sociaal Domein

Lasten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Lasten Baten 2.1: Algemeen sociaal domein 2.2: Werk en inkomen 2.3: Jeugd 2.4: Maatschappelijke ondersteuning 2.5: Volksgezondheid Totaal Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging

10.907 14.163 15.672 7.833 3.333 51.908

10.161 12.633 16.125 9.628 3.739 52.286

10.624 11.999 15.966 8.939 3.712 51.241

4.134 9.119 37 957 9 14.256 -37.652 -37.652

8.836 601 50 9.487 -42.799 -42.799

32 8.836 201 9.069 -42.172 -42.172

Begroting Meerjaren raming 2024 2025

Meerjaren raming 2026

Meerjaren raming 2027

10.206 11.893 15.636 8.862 3.712 50.309

10.200 11.808 15.630 8.849 3.711 50.198

10.200 11.724 15.630 8.849 3.711 50.114

32 8.836 201 9.069 -41.240 -41.240

32 8.836 201 9.069 -41.129 -41.129

32 8.836 201 9.069 -41.045 -41.045

De vergelijk ende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming in de raad.

43

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

44

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen We zien dat de sportaanbieders zich na de Coronacrisis weer aan het herstellen zijn. Zowel verenigingen als commerciële aanbieders hebben in de afgelopen twee jaar gebruik gemaakt van steunmaatregelen. Een groei van ledenaantal zet zich voorzichtig in gang, maar de weg naar individueel sporten in de openbare ruimte is tegelijkertijd ook ingezet. Een steeds groter deel van de inzet is dan ook gericht op het vergroten van de mogelijkheden voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Daarbij zien we sport nadrukkelijker als een middel om verschillende doelen te bereiken. Sport kan een belangrijke preventieve functie krijgen. Sport en gezondheid hebben duidelijke raakvlakken en ondersteunen elkaar. Na de vaststelling van de Sport- en accommodatievisie 2020-2030 zijn er Haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd naar de benodigde binnensportaccommodaties. De uitvoering van deze onderzoeken is in 2022 gestart. Maatschappelijke effecten herstelplan De volgende toelichting geldt voor alle subsidie gerelateerde producten. Het herstelplan leidt ertoe dat er in 2024 geen (3,1%) prijscompensatie berekend wordt over alle instellingsubsidies. Dit heeft maatschappelijke effecten.

Instellingssubsidies worden verleend aan organisaties die (volgens de gemeente) onderdeel uitmaken van de basisinfrastructuur (op het sociaal en maatschappelijk domein) van de gemeente Zuidplas. Krijgen deze organisaties minder subsidie, maar hebben zij wel te maken met stijgende (personeels, accommodatie- en andere) kosten, dan kunnen zij niet alle producten/activiteiten meer leveren aan de inwoners van Zuidplas. Inwoners kunnen daardoor minder goed maatschappelijk participeren. Los van het in 2024 afwijken van de algemene prijscompensatie voor instellingsubsidies (maatregel in het herstelplan), willen we in 2024 bezien of we het subsidiebeleid kunnen herzien op het terrein van 'compenserende subsidies voor accommodatiekosten (huur of erfpacht e.d.)'. Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen.

45

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen De samenwerking, verbinding en aansluiting tussen voorschoolse voorzieningen, jeugdhulp en onderwijs is nog steeds een belangrijk speerpunt. Hiermee kunnen we de toegang tot hulp en ondersteuning zo dicht mogelijk rondom kinderen organiseren. Om onderwijs en voorschoolse voorzieningen te laten floreren, zijn moderne, toekomstbestendige en multifunctionele gebouwen nodig. Vanwege de groei van onze gemeente zijn er in ieder dorp uitdagingen om het onderwijsaanbod uit te breiden of om gebouwen te vervangen, vaak in samenhang met kinderopvangvoorzieningen. De opgaven uit het vorige Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP 2018-2022) zijn nog niet allemaal gerealiseerd; deze opgaven hebben onze eerste aandacht. Voor de opgaven die staan opgenomen in het nieuwe IHP (2023-2027) gaan we haalbaarheidsonderzoeken uitvoeren. Maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product.

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 ligt er een visie op onderwijs dat dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs.

46

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: 1. Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 2. Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027. Uitvoeren van diverse projectplannen volgens een vastgesteld Uitvoeringsprogramma.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 komt uitsluitsel over de haalbaarheid van het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Extra kosten Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022). Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs. Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC. Inzet NPO middelen m.n. voor Schoolmaatschappelijk werk. Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.

Extra kosten

Verbonden partijen De samenwerkingsverbanden: Passend Onderwijs van de regio Midden-Holland en Aan den IJssel. 47

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Stichting Zuidplas Ondersteunt! Door vroegsignalering kan duurdere zorg in de toekomst voorkomen worden. In de scholen van de gemeente Zuidplas wordt lichte ondersteuning geboden die is gericht op normaliseren en preventie. In een vroeg stadium betrokken zijn bij situaties van jeugdigen in de klas zorgt ervoor dat er beperkt doorverwezen wordt naar specialistische zorg/onderwijs. Schoolmaatschappelijk werk fungeert als schakelfunctionaris tussen jeugdhulp en school. Zij schatten zorgbehoefte in (triage), begeleiden leerkrachten, leerlingen en hun ouders/verzorgers bij psychosociale vragen of problemen, verzorgen een warme overdracht naar andere vormen van ondersteuning en zetten in op collectief aanbod.

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel product De Cultuurvisie die in 2019 is vastgesteld, is ook de komende jaren uitgangspunt voor het beleid. Dit betekent dat het college met name inzet op de bevordering van culturele activiteiten en het behoud van cultureel erfgoed. Een belangrijk speerpunt binnen de cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. Dit betekent dat we de dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijker opzoeken en nog meer samen met vrijwilligers en ondernemers willen optrekken. Ontwikkelingen Lokaal In de afgelopen jaren zien we dat er mooie ontwikkelingen en activiteiten plaatsvinden in al onze dorpen. Cultuureducatie is breed verankerd op de scholen voor basisonderwijs en ook op de twee scholen voor Voortgezet Onderwijs vindt nu jaarlijks een Cultuurweek plaats. De preventieve werking van cultuur komt ook tot uiting doordat de culturele aanbieders steeds meer samenwerking vinden met het zorg- en welzijnsveld. Hiervoor is het werk van de cultuuraanjager zeer succesvol gebleken. In alle dorpen vinden er vele bijzondere exposities, voorstellingen en concerten plaats. Soms slaan bewoners en ondernemers samen de handen ineen om een mooi initiatief van de grond te krijgen. Het nog beter zichtbaar maken van alles wat er gebeurt op het gebied van cultuur en erfgoed heeft de nadrukkelijke aandacht.

Regionaal Cultuur is binnen Regio Midden Holland een extra onderwerp dat naast de vijf programma’s gezamenlijk wordt opgepakt. Er wordt gebruik gemaakt van landelijke subsidiegelden om de regionale deelname aan culturele activiteiten te vergroten. Overige maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed.

48

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Medio 2023 worden alle inwoners in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen. 2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen. 4. Medio 2023/2024 worden er bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten koppelkansen met cultuur en erfgoed benut. 5. Voor eind 2024 is het aanbod van erfgoedevenementen uitgebreid. Effectindicator Realisatie Begroting 2019 medio 2026 2.1 Deelnemers culturele activiteiten 79% ≥ 70% 2.2 Tevredenheid over culturele 22% ≥ 22% activiteitenaanbod Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren. 1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg (deze jumelage bestaat in 2024 50 jaar).

De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3. Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 4. Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen. 5. Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

Extra kosten

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma voor het Middengebied Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente ..

49

Extra kosten

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Beleidsindicatoren programma 3 Beleidsindicatoren Programma 3 Taakveld: Onderwijs Naam indicator Absoluut verzuim (deze leerlingen staan niet op een school ingeschreven)

Werkelijk

Eenheid

Bron*

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO/Ingrado/Jaarsverslag leerplicht

Relatief verzuim (deze leerlingen spijbelen, gaan ongeoorloofd op vakantie of Aantal per 1.000 leerlingen vertonen zorgwekkend ziekteverzuim)

DUO/Ingrado

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

DUO/Ingrado

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2019

2020

2021

2022

Zuidplas:

2,6

4,5

-

1,1

Referentiegemeenten:

1,8

2,1

2,0

4,2

Zuidplas:

39

17

31

45

Referentiegemeenten:

22

17

18

21

Zuidplas:

1,8%

1,3%

1,1%

nnb

Referentiegemeenten:

1,7%

1,4%

1,6%

nnb

2024

2028

Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Naam indicator Eenheid Niet-sporters (het percentage niet-sporters in % Zuidplas (dit wordt eens in de vier jaar onderzocht) * Via www.waarstaatjegemeente.nl

Werkelijk Bron*

2016

2020

Zuidplas:

48,0%

48,4%

Referentiegemeenten:

49,5%

50,8%

GGD, CBS, RIVM

50

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Wat mag het programma maatschappelijk domein kosten? Bedragen x 1.000

3: Maatschappelijk domein Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Verschil jaarrek 22. en begr. 24

Verschil begr. 23 en begr. 24

Lasten

4.132

4.577

4.676

-544

-98

Baten

2.230

1.276

1.276

-954

-

Lasten

4.849

6.609

5.482

-632

1.127

Baten

970

1.410

798

-172

-612

1.849 78 10.830 3.277 -7.552 -7.552

2.490 118 13.676 2.804 -10.873 -10.873

1.987 74 12.144 2.148 -9.996 -9.996

-138 -4 -1.315 -1.129 -2.444 -2.444

503 -44 1.532 -656 876 876

3.1: Sport

3.2: Onderwijs

3.3: Cultuur Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

De vergelijk ende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming in de raad.

51

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit

Onze gemeente kenmerkt zich door haar dorpse, groene en ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie, klimaat en de implementatie van de Omgevingswet. Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling

52

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Product 4.1

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Invoering Omgevingswet Het komende jaar wordt het jaar van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit vraagt van alle partijen een nieuwe manier van vergunningverlening binnen kortere proceduretijden. Ook moeten we de nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, bestaande dorpen en het omliggende landelijk gebied gaan opnemen in een omgevingsplan. Hiermee krijgen we uiteindelijk een uniforme regeling voor de gehele gemeente die bijdraagt aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Na het vaststellen van de bestemmingsplannen voor het Middengebied hebben we tot 1 januari 2027 om het Middengebied op te nemen in de Omgevingsvisie. Gebiedspaspoort en omgevingsplan In 2024 blijven we inzetten op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen. Nu de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 is vastgesteld, gaat de gemeente aan de slag met de uitwerking van de langetermijnambities. Eerder stelde u op 24 januari 2023 het Gebiedspaspoort Zevenhuizen vast en in het najaar van 2023 ligt het Gebiedspaspoort Moerkapelle aan u voor.

In 2024 werken we verder aan het opstellen van gebiedspaspoorten, voor de dorpen Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel. Daaropvolgend wordt het omgevingsplan per dorp opgesteld en tevens in de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Ook voor het landelijk gebied rondom alle dorpen zal een (deel)omgevingsplan worden opgesteld en aan de gemeenteraad worden voorgelegd. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en de ambities -zoals geformuleerd in de omgevingsvisie- te realiseren. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op het optimaliseren van maatschappelijk rendement. Overige maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk voor ondernemers.

Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbende. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat voor ondernemers aantrekkelijker.

53

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In Q1-2024 is op alle communicatiekanalen van de gemeente en de ODMH duidelijk op welke wijze ondernemers hun initiatief kunnen aanmelden onder de Omgevingswet. We streven ernaar om 90% van de aanvragen binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen, echter gelet op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de bijhorende nieuwe procedures kan het voorkomen dat wij in de eerste maanden van 2024 dit percentage (nog) niet halen.

Extra kosten

Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) Het begrotingsjaar 2024 wordt het jaar waarin de Omgevingswet inwerking treedt en leidt tot veel veranderingen. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De wet bundelt namelijk 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. De Omgevingsdienst Midden-Holland heeft zich jaren kunnen voorbereiden op de start en is dan ook klaar voor de nieuwe manier van werken. De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: 1. Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). 2. Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw.

Product 4.2

Wonen

Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. Ontwikkelingen Vanuit het Rijk wordt er meer dan in het verleden gehamerd op terugdringen van het woningtekort. Inzet is om de komende tien jaar 900.000 woningen te bouwen. Daarnaast is er de ambitie om jaarlijks 15.000 flexwoningen te realiseren om zo versneld aanbod te realiseren voor o.a. jongeren, starters, spoedzoekers en bijzondere doelgroepen. Zuidplas wil daar als groeigemeente haar bijdrage aan blijven leveren. In woord en daad. Tegelijkertijd zien we dat we onze ambities moeten zien te realiseren in een context van voortdurend stijgende kosten (bouwkosten, energie) en toenemende schaarste van onder meer bouwmaterialen en arbeid. Vooral de prijs/kwaliteit en daarmee het realiseren van voldoende betaalbare huur- en koopwoningen staat onder steeds grotere druk. Overige maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product.

54

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2026 voorziet het kwantitatieve woningaanbod in Zuidplas, bestaand en toekomstig, in 95% van de lokale woonbehoefte van inwoners en lokale werknemers die zich in Zuidplas willen vestigen. Zodat zij zich in Zuidplas kunnen vestigen. 2. We stimuleren passende huisvesting voor arbeidsmigranten door te zorgen voor kaders waarbinnen huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk is. Om de leefbaarheid en het vestigingsklimaat te verbeteren, de situatie inzichtelijk te krijgen en bovenal om te voldoen aan het oplossen van de maatschappelijk verplichting. Voor wat betreft senioren blijft de gemeente inzetten op het realiseren van meer aanbod van levensloopgeschikte woningen in de nieuwbouw. 3. Zoals beschreven in de woonvisie blijven we in de periode tot en met 2026 streven naar het realiseren van 30% sociale huur in de nieuwbouw. Ook streven we naar 20% betaalbare woningbouw (tot NHG-grens), waaronder middenhuur, door de doelgroepenverordening gericht toe te passen.

Door 25% van de sociale- en middenhuur nieuwbouwwoningen toe te wijzen aan eigen inwoners stimuleren we de doorstroming. Hierdoor ontstaan er meer kansen voor jongeren en starters uit de eigen gemeente. Effectindicator Nulmeting Begroting 2026 Woningaanbod dat aansluit bij lokale onbekend ≥ 95% woonbehoefte Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We inventariseren de mogelijke instrumenten (erfpacht, starterleningen, huurkoop etc.) om de kansen van starters op de woningmarkt te vergroten. 1.2 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.

Extra kosten

1.3 We verkennen de mogelijkheden voor flexwonen met woningcorporaties om het aanbod voor starters en spoedzoekers te vergroten. Hierover worden prestatieafspraken gemaakt. 1.4 Er wordt in 2024 een regionale woonzorgvisie opgesteld met lokale aandachtspunten. Vanaf 2026 heeft de gemeente de (wettelijke) verplichting om een lokale woonzorgvisie op te nemen in haar volkshuisvestelijke programma, hiervoor is budget nodig. Hierin krijgt de verbetering van de woonpositie van ouderen en bijzondere doelgroepen een belangrijke plek. Een volkshuisvestelijk programma wordt wettelijke verplicht in het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Om voor 2026 een lokale woonzorgvisie te hebben (al dan niet onderdeel van een volkshuisvestelijk programma), is start eind 2024 nodig. 1.5 en 3.1 Vergroten van het woningaanbod in Zuidplas tot 2026 door het bouwen van 2.500 woningen in en aan de dorpen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met het bouwen van de eerste woningen. 1.6 Stimuleren CPO, door locaties beschikbaar te stellen in het Middengebied. 2.1 Uitvoering geven aan het (nog vast te stellen) beleidskader dat bijdraagt aan de lokale huisvesting van arbeidsmigranten. 55

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? De woningbouwprogrammering voor nieuwe ontwikkellocaties richt zich maximaal op de lokale doorstroming. Zodat er meer woningen vrijkomen voor woningzoekenden. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Door middel van raamovereenkomsten afspraken met woningcorporaties maken over het bevorderen van doorstroming. Inzetten op het stimuleren van doorstroming door nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te realiseren. Gebruik maken van de wettelijke mogelijkheden bij het toewijzen van sociale- en middenhuurwoningen om voorrang te geven aan inwoners die een betaalbare huurwoning achterlaten in Zuidplas.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Versnellen van nieuw woningaanbod, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele woonconcepten.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2023 en 2024 creëren we met ruimte voor flexwonen een versneld woningaanbod voor starters, jongeren, spoedzoekers en arbeidsmigranten, zodat hun kansen op de woningmarkt verbeteren. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? We blijven in 2024 onderzoeken of er naast de verkenning op Nieuwerkerk-Noord als concreet pauzelandschap of als locatie voor het realiseren van flexwonen andere pauzelandschappen of geschikte locaties voor flexwonen beschikbaar kunnen komen. Waar mogelijk benutten van subsidies om woningbouw te versnellen.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Voor tenminste twee recreatieparken maken we een toekomstbestendige visie.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 is een toekomstvisie gereed voor recreatiepark De Bonk, opgesteld in co-creatie met de betrokken stakeholders. Daarnaast wordt de visie voor De Koornmolen verder uitgewerkt.

56

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Doorlopen van een breed participatietraject met de betrokken stakeholders: de eigenaar van het recreatiepark, eigenaren van recreatiewoningen, het recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland, veiligheidspartners, lokale ondernemers en beheerders van maatschappelijke voorzieningen. Opstellen van een participatielogboek, waarin alle participatiemomenten en inbreng van participanten zijn geborgd.

Extra kosten

Verbonden partijen Regio Midden Holland De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal wordt samengewerkt en waar kansen worden gezien op het gebied van Wonen en woningbouwprogrammering. Deze samenwerking krijgt vorm in afstemming, beleidsvorming en belangenbehartiging. Met de woningbouwcorporaties worden afspraken gemaakt over beschikbaarheid, betaalbaarheid en verduurzaming van sociale huurwoningen.

Product 4.3

Economie

Algemeen doel product Zorgdragen voor een goed ondernemersklimaat en vitale bedrijventerreinen. Ontwikkelingen In de Glastuinbouw zien we, met betrekking tot de energiecrisis, een wisselend beeld, waar de één profiteert, moet de andere keuzes maken om de kosten te drukken. Voor de bedrijventerreinen is op dit moment een regionale bedrijventerreinenstrategie opgesteld. De samenwerking tussen de ondernemers, in de vorm van ondernemersverenigingen verschilt per dorp. Op dit moment wordt onderzocht welke vorm van samenwerking tussen ondernemers onderling en ondernemers en de overheid gewenst en levensvatbaar is. De samenwerking met en tussen ondernemers is waardevol. Niet alleen om maatschappelijke vraagstukken gezamenlijk op te pakken maar ook voor innovatie en de koppeling met onderwijs te stimuleren. We blijven ons om die reden richten op de samenwerking met ondernemers. De provinciale behoefteraming heeft vorig jaar laten zien dat er in de gehele regio nauwelijks vrije ruimte meer is op bedrijventerreinen of dat er nog bedrijventerreinen ontwikkeld worden. Ook is er zeer weinig leegstand op de bedrijventerreinen en dus geen schuifruimte. Zuidplas is daarin de positieve uitzondering. Met Knibbelweg-Oost en de nieuwe bedrijventerreinen in het Middengebied bieden we een toekomstperspectief voor ondernemers vanuit de eigen gemeente en de regio.

Overige maatschappelijke effecten herstelplan De maatregelen uit het herstelplan hebben geen maatschappelijk effect op dit product. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk.

57

Inhoudsopgave

PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We stimuleren waar mogelijk de lokale economie, zodat er een gezond ondernemersklimaat ontstaat en er rechtmatig wordt aanbesteed. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Jaarlijks een klanttevredenheidsonderzoek uitvoeren onder de ondernemers over de dienstverlening van het omgevingsloket De groslijst wordt actief ingezet om de lokale ondernemers de gelegenheid te geven werkzaamheden te verrichten voor de gemeente. De bekendheid van de groslijst bij ondernemers (nu 40%) en medewerkers van Zuidplas neemt toe en verbetert jaarlijks met 15% tot maximaal 90%.

Extra kosten

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Samenwerking stimuleren tussen ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. We versterken de samenwerking met ondernemers op een zodanige wijze dat zowel de onderlinge samenwerking op de bedrijventerreinen/de winkelgebieden toeneemt en tevens de relatie met de overheid gecontinueerd en verbeterd wordt. De samenwerking draagt bij aan de kwaliteit van het gebied en zorgt voor voldoende werkgelegenheid, dat van belang is voor de vitaliteit van de lokale samenleving. 2. We streven naar een toename van ondernemerstevredenheid over de onderlinge samenwerking en die met de gemeente ten opzichte van de 0-meting in 2022. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Jaarlijks worden er min. 2 bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers (o.a. dag van de ondernemer in november). 1.2 Minimaal 1x per jaar vindt er een bestuurlijk gesprek plaats met de besturen van ondernemers en winkeliersverenigingen. 1.3 Initiatieven voor het opstarten van een BIZ worden gefaciliteerd, o.a. door meewerken aan subsidie aanvragen. 1.4 Versterken van de samenwerking tussen de ondernemers onderling, zowel lokaal als regionaal en bestendigen van de samenwerking met de gemeente.