Bijlage 1 Najaarsnota 2025 A25.002997
Tekst van het document
1.3.7.2 Anticiperen op fenomenen die zich rondom de diverse vormen van ondermijnende criminaliteit ontwikkelen, waarbij we projectmatig inzetten op specifieke onderwerpen die raken aan ondermijning. 1.3.7.3 Blijven aansluiten bij landelijke en regionale awareness campagnes om inwoners en ondernemers te blijven voorzien van preventietips om geen slachtoffer te worden van ondermijnende criminaliteit.
We sluiten samen met onze partners als het RIEC, de politie en Meld Misdaad Anoniem aan bij de landelijke en regionale awareness campagnes. Preventie is belangrijk en blijft onverminderd grote aandacht krijgen. Er wordt deelgenomen aan het project Dealbreakers om te voorkomen dat jeugdigen betrokken raken bij drugscriminaliteit.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a. op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. 26
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.8. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer. 1.3.9. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium. 1.3.10. Mensen met onbegrepen (verward) gedrag vallen niet tussen wal en schip. 1.3.11. In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele- en arbeidsuitbuiting). Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.3.8.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak).
Middelen
1.3.8.2 Oprichten van de zorg- en veiligheidskamer Zuidplas 1.3.10.1 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel)
1.3.9.1 en 1.3.10.2. In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners.
1.3.11.1 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning.
27
Verantwoording De bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid, waaronder inmiddels ook het overleg Tieners, Onderwijs en Veiligheid worden gecontinueerd. Borging van de verschillende samenwerkingen binnen de thema-aanpakken zal plaatsvinden binnen het netwerk van de in oprichting zijnde zorg- en veiligheidskamer, zie 1.2 Oprichting van de zorg- en veiligheidskamer vindt reeds plaats. Bestaande samenwerkingen worden gecontinueerd door deelname aan onder meer de lokale en districtelijke ondermijningstafels. Ook wordt deelgenomen aan een intergemeentelijk ondermijningsoverleg voor het delen van ervaringen, best practices en informatie. Deze aanpak is onderdeel van de aanpak onbegrepen gedrag die door de regio Hollands-Midden in de meerjaren agenda 2025-2026 is opgenomen. Deze aanpak zet in op het versterken van de bestaande aanpak en verbreding van kennis op dit thema. Met de inzet van de wijk GGD-er en het versterken van de positie in het netwerk versterken we vroegsignalering. Met de komst van de lokale zorg- en veiligheidskamer worden casussen sneller integraal gewogen en plan van aanpak bepaald. We blijven met regelmaat met de politie en het Openbaar Ministerie overleggen en waar mogelijk wordt informatie vroegtijdig gedeeld. De districtelijke en lokale ondermijningstafels dragen hieraan bij.
Afzonderlijk hebben ook overleggen plaatsgevonden om de kwaliteit van bestuurlijke rapportages verder te vergroten en informatiebehoeften te delen. Dit blijft gecontinueerd worden. Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Waar mogelijk wordt beleid geactualiseerd. Onder meer de herziening van de Algemene Plaatselijke Verordening en het BIBOB beleid hebben plaatsgevonden. Nieuwe en/of gewijzigde artikelen geven meer en/of betere handvatten op te kunnen treden tegen ondermijnende criminaliteit, High Impact Crimes en overlast. Ook worden aanwijzingsbesluiten voortvloeiende uit de APV waar nodig geactualiseerd. De intergemeentelijke samenwerkingsafspraken worden onder regie van de RSIV opgesteld en uitgevoerd. Er is doorlopend contact over de aanpak van mensenhandel in verschillende werkgroepen. Binnen het basisteam Waddinxveen-Zuidplas nemen we deel aan een tactisch overleg om dit thema op eenheidsniveau te bespreken en het uitvoeringskader te versterken. Wij werken als gemeente actief mee aan de oplevering van de mensenhandel monitor HollandsMidden. Het doel van dit project is om een overzichtelijke en betrouwbare mensenhandel monitor te ontwikkelen die ons in staat stelt om actuele data over mensenhandel in kaart te brengen, trends te analyseren en acties te ondersteunen. Ook hebben in samenwerking met partners – zoals het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) - controles plaatsgevonden m.b.t. illegale prostitutie en daaraan mogelijk gekoppelde mensenhandel.
1.3.11.2 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit.
1.3.11.3 Maken van intergemeentelijke samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders met betrekking tot aanpak mensenhandel en seksuele uitbuiting.
28
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Wat mag het programma Bestuur en organisatie kosten? bedragen * € 1.000
1. Bestuur en organisatie Mutaties van afwijkingen > 10% en > € 50.000 1.1: Bestuur, organisatie en participatie
2025 62
2026 -157
2027 -57
2028 -57
2029 -57
Verwerken nieuwe Cao (div. programma's) Stedenband Buckenburg Gemeenteraadsverkiezingen, opkomstbevordering en introductieprogramma Begeleiding nieuw collegevorming Vergoeding raadsleden arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden 1.2: Dienstverlening
109 -47 -161
-10 -50 -50 -47 -
-10 -47 -
-10 -47 -
-10 -47 -
Verkiezingsbudget 2025 + indexatie
-161
-
-
-
-
1.3: Veiligheid
-256
-6
-6
-6
-6
Veiligheidsplan
-250
-
-
-
-
Kleine mutaties
-6
-6
-6
-6
-6
Totaal
-355
-163
-63
-63
-63
- = nadeel / + = voordeel
Product 1.1 Bestuur, organisatie en participatie Verwerken nieuwe CAO Bij de Zomernota 2025 was een voorlopige inschatting gemaakt van de nieuwe Cao, Inmiddels is deze Cao volledig doorgerekend. Een uitgebreide toelichting staat bij programma Financiële producten. De structurele effecten zijn verwerkt in de Begroting 2026. De opgenomen mutatie is het effect voor dit programma. Incidenteel voordeel van € 109.000 in 2025 Stedenband Bückeburg In het Collegeprogramma 2022-2026 zijn voor drie jaar middelen opgenomen voor de jumelage (‘stedenband’) met Bückeburg. Concreet € 10.000 per jaar voor 2023, 2024 en 2025, totaal dus € 30.000. De wens is om ook de komende jaren de banden te blijven onderhouden. Hiervoor wordt een structureel budget aangevraagd van jaarlijks € 10.000 vanaf 2026 en verder. Een structureel nadeel van € 10.000 vanaf 2026 Gemeenteraadsverkiezingen, opkomstbevordering en introductieprogramma
29
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 In maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De griffie faciliteert hierin de gemeenteraad in een zorgvuldig en professioneel verloop van het verkiezingsproces, het afscheid van de gemeenteraad en de overgang naar een nieuwe raad. Voor dit traject is een incidenteel budget van € 50.000 nodig. Dit bedrag is bestemd voor de organisatie van de periode voor de verkiezingen, een passend afscheid van vertrekkende raadsleden, de installatie van de nieuwe gemeenteraad en het inwerkprogramma met o.a. introductiebijeenkomsten, trainingen en werkbezoeken. Daarnaast betreft het ondersteuning bij de start van fracties, praktische faciliteiten en extra inzet op communicatie richting inwoners over de verkiezingen en het werk van de raad. Eenmalig nadeel van € 50.000 in 2026 Een incidenteel nadeel van € 50.000 voor het jaar 2026 Coalitievorming en programma nieuw college Ten behoeve van de begeleiding van coalitievorming en introductie voor een nieuw college, wordt € 50.000 budget gevraagd. Een incidenteel nadeel van € 50.000 voor het jaar 2026 Vergoeding raadsleden arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden In 2025 is het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers gewijzigd. Raadsleden tot de AOW leeftijd krijgen een extra vergoeding van € 1.612,85 per jaar om voorzieningen te kunnen treffen voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden.
De vergoeding voor 2025 wordt eind 2025 overgemaakt (november of december) en vanaf 2026 maandelijks. Structureel nadeel van € 47.000 vanaf 2025 Product 1.2 Dienstverlening Verkiezingsbudget 2025 In de begroting 2025 is het verkiezingsbudget van € 115.000 komen te vervallen, omdat er voor het jaar 2025 geen verkiezingen gepland waren. Voor een zorgvuldige uitvoering van de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 is het noodzakelijk dit budget opnieuw beschikbaar te stellen. Ervaringen uit eerdere verkiezingen laten bovendien zien dat dit structurele bedrag onvoldoende is. De werkelijke kosten voor de organisatie van de verkiezingen in 2024 waren bijvoorbeeld € 139.000. Door extra uitvoeringslasten, gestegen prijzen en hogere eisen op het gebied van onder andere toegankelijkheid, beveiliging en digitale ondersteuning, is een aanvullend budget van € 46.000 nodig. In totaal wordt daarmee € 161.000 geraamd voor de organisatie van deze verkiezingen. Het structurele verkiezingsbudget wordt in de Begroting 2026 ook verhoogd met € 35.000, met als dekking de Stelpost Prijs. Een incidenteel nadeel van € 161.000 voor 2025. In de septembercirculaire is een vergoeding ontvangen (budgetneutraal met programma 6). Product 1.3 Veiligheid Veiligheidsplan Het college merkt dat er in de samenleving veel zorgen zijn rondom het thema sociale veiligheid.
We willen tempo maken met het opstellen van een veiligheidsplan. Daarnaast zien we dat er een aanvullende impuls noodzakelijk is om te investeren in een gebiedsregisseur rondom een aantal actuele maatschappelijke thema’s. Hiervoor stelt het college in deze Najaarsnota voor een incidenteel bedrag van € 250.000 ter beschikking te stellen. Een incidenteel nadeel van € 250.000 voor 2025
30
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Programma 2 Sociaal Domein Werken aan een inclusieve samenleving Dit programma bestaat uit de volgende producten: 2.1 Algemeen sociaal domein 2.2 Werk en inkomen 2.3 Jeugd 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Volksgezondheid
31
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Inleiding Zuidplas is een gemeente waar het goed wonen, werken en samenleven is. Tegelijkertijd staan we als samenleving voor grote veranderingen. De groei van onze gemeente, de vergrijzing, en de veranderende behoeften van jongeren, nieuwkomers en mensen in kwetsbare posities vragen om visie en daadkracht. We bouwen in het sociaal-maatschappelijk domein aan een sterke sociale basis waarin mensen zich kunnen ontwikkelen, meedoen, en waar nodig ondersteund kunnen worden. Onze visie voor Zuidplas is die van een inclusieve, veerkrachtige, verbonden samenleving waar ruimte is voor iedereen. Een gemeente waar ondersteuning niet pas begint bij problemen, maar al vóórdat deze zich aandienen, en waar inwoners ruimte krijgen om te groeien, bij te dragen en zich te ontwikkelen. Preventie, vroegsignalering en het versterken van de sociale basis zijn dan ook centrale pijlers van ons beleid. Concrete voorbeelden zijn het stimuleren van een gezonde leefstijl en het ondersteunen inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden van werk. Voor het behalen van de doelstellingen uit het collegeprogramma zijn we veelal afhankelijk van onze samenwerkingspartners. Denk hierbij aan een Stichting ZO!, Hecht, het Zorg- en Veiligheidshuis, het Taalhuis, GR IJsselgemeenten, Promen en de gecontracteerde zorgaanbieders in het kader van de Jeugdwet en Wmo.
Er worden afspraken gemaakt over het “wat”, de uitvoering bepalen zij grotendeels zelf. Hierdoor is de invloed met betrekking tot de uitvoering beperkt.
Product 2.1
Algemeen sociaal domein
Algemeen doel product Algemene voorzieningen, de toegang en dienstverlening binnen het sociaal domein zijn makkelijk toegankelijk voor inwoners. Ontwikkelingen Preventie Op 25 maart 2025 heeft het college het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 vastgesteld dat zich richt op een stevige sociale basis en duurzaam oplossen. Daarom werken we zoveel mogelijk aan preventie door bijvoorbeeld inzet van kansrijke start en vroegsignalering in kinderopvang en onderwijs, zodat jeugdhulp zo licht mogelijk en zwaarder waar nodig ingezet kan worden. Vanuit het budget Thuisnabij Onderwijs worden middelen ingezet voor een jeugdzorgdeskundige in scholen, zoals daarmee ervaring is opgedaan in de pilot KC Koningskwartier. Daarover zijn met twee andere scholen afspraken gemaakt. Daarmee wordt in een vroeg stadium een brug geslagen tussen onderwijs en zorg. Ook voor volwassenen wordt ingezet op preventie, met onder meer aandacht voor vroegsignalering van betaalachterstanden en de toepassing van Welzijn op Recept (WOR). WOR vormt een van de ketenaanpakken binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en wordt in 2025 verder doorontwikkeld. In april 2025 is WOR uitgebreid naar een tweede samenwerking met twee huisartsenpraktijk in Nieuwerkerk aan den IJssel. Stichting ZO! monitort de toepassing van WOR en levert hierover voortgangsinformatie aan, in samenhang met de GALA-afspraken.
Daarnaast wordt doorgaans uitvoering gegeven aan de doelstellingen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en GALA, conform het vastgestelde uitvoeringsplan. Daarmee wordt bijgedragen aan het realiseren van een gezonde generatie in 2040. 32
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Gemeenschappelijke Regeling Jeugd & Wmo De Gemeenschappelijke Regeling Jeugd & Wmo (GR JW) heeft de implementatie van de inkoop van zorgproducten Jeugd en Wmo in 2025 afgerond. In het eerste half jaar is daar waar nodig overbruggingszorg geleverd. Zorgaanbieders die niet meer gecontracteerd waren in de nieuwe inkoop, is gevraagd om overbruggingszorg te leveren in verband met zorgcontinuïteit en om een warme overdracht te kunnen realiseren naar een eventuele andere zorgaanbieder. De meeste aanbieders hebben deze overbruggingszorg geleverd. Het grootste gedeelte van de overbruggingszorg is afgelopen op 1 juli 2025, voor een aantal producten is er een langere overbruggingsperiode. Zowel de overbruggingszorg als het overstappen naar andere zorg c.q. een andere zorgaanbieder loopt goed. Met de start van de nieuwe contracten per 1 januari 2025 is uitvoering gegeven aan de door raad gestelde kaders en ambities. Er wordt in de komende jaren stapsgewijs toegewerkt naar het realiseren van de gestelde ambities. In 2025 is de GR JW gestart met het proces van het actualiseren van de regiovisie Samen Scherper aan de Wind op de regionale samenwerking Jeugd en Wmo. In Q4 2025 is de evaluatie van de huidige regiovisie Samen Scherper aan de Wind en de startnotitie aangeboden aan de raad.
Datagedreven werken Binnen de Gemeente Zuidplas werken we toe naar een meer Datagedreven manier van werken (DGW). Dat betekent dat we beslissingen willen nemen op basis van betrouwbare data, en dat we deze data goed willen beheren, ontsluiten en analyseren. Dit vloeit voort uit de integrale visie sociaal en maatschappelijk domein. Dit jaar is een plan van aanpak gemaakt voor het starten met een pilot in het sociaal domein. Hierbij wordt gestart met het op orde brengen van gegevens (Q3 en Q4 2025). In juni heeft het bestuur van de GR JW ingestemd met het aansluiten op de op Gemeentezorgspiegel van Vektis. Deze Gemeentezorgspiegel is een integraal dashboard dat gegevens combineert uit de Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg, Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdwet. Het biedt inzicht op gemeente- en wijkniveau, met vergelijkingsmogelijkheden op landelijk niveau. . We zijn bezig om de aansluiting op Vektis te realiseren. Eind 2025 is vanuit de GR JW een start gemaakt met het Project ‘Inzicht & Impact’ Data als basis, kwaliteit als doel. In dit project werken we aan het structureel verbinden van kwantitatieve en kwalitatieve data met kennis, zodat we tot betekenisvolle en bruikbare inzichten komen. Doelstelling is om de vijf regiogemeenten meer inzicht, begrip en sturing te geven op de kwaliteit en effectiviteit van zorg in het sociaal domein.
Dit draagt bij aan structurele verbetering van zorg en ondersteuning voor inwoners. Het project start met de data binnen de hoogspecialistische jeugdzorg, als eerste stap richting een bredere toepassing binnen het sociaal domein. De gemeenten uit Midden-Holland zijn aangesloten bij het platform gedeelde zorg (www.gedeeldezorg-middenholland.nl). Binnen dit platform worden vanuit IZA middelen interventies ingezet binnen de wijken van de gemeenten in Midden-Holland om de zorgvraag af te schalen vanuit de derde en tweede lijn naar de eerste lijn (sociaal domein). Het is voor de gemeenten dus belangrijk om zicht te hebben op hoeveel zorgvraag er op ons af komt. Hiervoor worden wijkplannen opgesteld samen met de GGD. Om deze wijkplannen op te kunnen stellen is het nodig om naast de huidige data aanlevering data aan te leveren op buurtniveau en per leeftijdscluster. Dit is een uitbreiding van de huidige data aanlevering. We leveren nu ook dagelijks data aan de GR JW. Deze dataset wordt uitgebreid.
33
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Huiselijk Geweld & Kindermishandeling Vanuit het lokale uitvoeringsplan Huiselijk Geweld & Kindermishandeling is de gemeente Zuidplas op 7 april 2025 aangesloten bij het online platform Scheidingsplein. Deze informatieve website is toegankelijk voor ouders, kinderen en professionals die te maken krijgen met scheiden. Scholen, kinderopvang en andere partners in het voorveld hebben een informatiepakket ontvangen om dit platform bij ouders en betrokkenen onder de aandacht te brengen. In 2025 is lokaal aandacht besteed aan landelijke campagnes rondom de Week tegen de Kindermishandeling en Orange the World. Ook is in lokale mediacampagnes aandacht gevraagd voor ontspoorde mantelzorg. Daarnaast hebben scholen en kinderopvang het (kinder)boek “Charlie; over aanraken en aanzitten’ ontvangen om hiermee seksueel misbruik bij kinderen bespreekbaar te maken. Hecht De GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio) is conform het besluit van de beide besturen overgegaan van Hecht naar de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Op 2 april 2025 heeft het Algemeen Bestuur Hecht besloten tot een besparing in 2026 van € 2,9 mln op ondersteunende diensten en taken van Hecht. Dit betreft het gemeenschappelijk gefinancierde deel van Hecht (4,6%). Hecht onderzoekt mogelijke verdere besparingen vanaf 2027, zodat de gewenste besparing van 6% vanaf 2027 wordt behaald.
Hecht heeft in Q3 2025 een begrotingswijziging voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Deze begrotingswijziging hangt samen met de transitie van de GHOR van Hecht naar VRHM per 1 januari 2025. Omdat Hecht een aantal taken in het kader van de geneeskundige hulpverlening blijft uitvoeren, gaat een deel van het budget voor de geneeskundige hulpverlening niet naar de VRHM, maar wordt opgenomen in de begroting van Hecht. De transitie van de GHOR vindt budgetneutraal plaats. Voor 2025 gaat het om een bedrag van € 471k. Vanaf 2026 is dit goed in de begroting verwerkt. Visie- en beleidstrajecten in het sociaal maatschappelijk domein De integrale visie sociaal-maatschappelijk domein is op 2 juli 2025 behandeld in de programmacommissie Samenleving en zal naar verwachting afgerond worden in het derde kwartaal. Waar er eerder een beleidskader was voor het sociaal domein, hebben we nu een overkoepelende visie gerealiseerd met beleidsmatige uitgangspunten waarin het sociaal en maatschappelijk domein samenkomen. Gelijktijdig is gewerkt aan de visie maatschappelijke voorzieningen, de herijking van de cultuurvisie en de herijking van het gemeentelijk subsidiebeleid. De terugkerende kernvraag in alle stukken was: “hoe kunnen we maximaal bijdragen aan het kansrijk, gezond en veilig opgroeien en leven van inwoners van Zuidplas”.
Voor deze trajecten is een gezamenlijk participatietraject doorlopen. Vooruitlopend op besluitvorming in de raad in september zullen oriënterende gesprekken plaatsvinden over de invulling van de uitvoeringsprogramma’s die voortvloeien uit de opgestelde visies. De integrale visie sociaal‑maatschappelijk domein 2025 van Zuidplas richt zich op het versterken van de sociale basis, het bevorderen van inclusie en samenwerking, en het doelgericht organiseren van ondersteuning voor alle inwoners. Deze visie kiest voor een omgekeerde piramidestructuur: de eigen kracht van inwoners staat centraal, met steeds zwaardere ondersteuning naar beneden toe naarmate de hulpbehoefte toeneemt. Preventie en vroegsignalering spelen een essentiële rol in het voorkomen van zware zorg en multiproblematiek. De integrale visie is opgesteld als overkoepelend en strategisch beleidskader, afgestemd op andere visie- en beleidsdocumenten, om een toekomstbestendig en samenhangend sociaal‑maatschappelijk domein te creëren.
34
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Gelijktijdig met de integrale visie is de Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 opgesteld. De voorzieningenvisie is een nadere inhoudelijke invulling van verschillende onderdelen uit de integrale visie, met name op het fysieke vlak. De focus in de voorzieningenvisie ligt op de ‘hardware’ (de fysieke kant) van het sociaal-maatschappelijk domein. Met de hardware bedoelen we: een gebouw en/of een terrein met een publieke functie (maatschappelijke voorzieningen). Want ook die kant van het sociaal-maatschappelijk domein draagt bij aan maatschappelijke opgaven, zoals die in de integrale visie benoemd zijn in piramidestructuur. Denk bijvoorbeeld aan voorzieningen op het gebied van sport (binnen- en buitensportaccommodaties) en cultuur/ontmoeting (dorpshuizen). Stichting ZO! Op 15 mei 2024 heeft de gemeenteraad de motie brede evaluatie ZO! aangenomen. Hierin wordt het college verzocht een brede evaluatie uit te voeren van de samenwerking tussen de gemeente Zuidplas en Stichting ZO!. Het college heeft daartoe twee rapportages opgesteld: het rapport 'Brede evaluatie samenwerking Stichting ZO! en gemeente Zuidplas' (deel I) en een cijfermatige rapportage over de Wmo en Jeugd (deel II). Met deze rapportages wordt invulling gegeven aan de motie en wordt de motie hiermee formeel afgedaan. De raad is hierover geïnformeerd middels een raadsinformatienota.
In Q3/Q4 wordt een bestuursopdracht geschreven om opvolging te kunnen geven aan de aanbevelingen. Naar aanleiding van de behandeling van de conceptbegroting 2026 en de herziende begroting 2025, waarbij de raad heeft aangegeven het voornemen heeft, de aanvullende budgetaanvragen van Stichting ZO! niet te willen honoreren, met gevolgen voor de uitvoering van de stichting, is in de raadsvergadering van 8 juli 2025 de motie “Ontzie Jongerenwerkers zoveel mogelijk bij noodzakelijke keuzes” aangenomen. De uitvoering van deze motie maakt onderdeel uit van het bredere voorstel over de effecten van de begrotingstekorten in 2025 en 2026. Stichting ZO! heeft hiervoor een notitie aangeleverd waarin de mogelijke effecten, voor zover nu inzichtelijk, zijn uitgewerkt. Ambtelijke en bestuurlijke gesprekken over deze notitie vinden plaats in september en begin oktober 2025. In dit voorstel is nadrukkelijk rekening gehouden met de aangenomen motie. De raad wordt na afronding van de gesprekken, middels een informatienota, geïnformeerd. Opvang Oekraïners De gemeente vangt op drie locaties binnen Zuidplas Oekraïners op. Er is iets verloop maar het aantal Oekraïners wat Zuidplas opvangt schommelt rond de 160 personen. Verder heeft de CNO (crisisnoodopvang) op dit moment 40 plekken ter beschikking. Vanuit Nieuwerkerk worden de mensen die zich hier aanmelden elders in Nederland geplaatst.
ROL (Regionale Opvanglocatie) De participatie voor de Regionale Opvang Locatie (ROL) is in Q2 2025 hervat. Op 21 oktober 2025 levert de klankbordgroep haar advies op. Daarna kan het COA haar plannen afronden en in Q4 van dit jaar een omgevingsvergunning (via een BOPA-aanvraag) indienen waarbij zij expliciet aangeeft wat er met het advies is gedaan. Parallel aan het ruimtelijk spoor wordt verder gewerkt aan de verdere uitwerking. Het college stelt budget beschikbaar hiervoor, zie de financiële toelichting onder 1.3 Veiligheid. Momenteel wordt de personele inzet ten laste van het budget voor de Taskforce gebracht.
35
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Na de zomer worden, geheel in lijn met de bestuursovereenkomst, concrete afspraken met het COA gemaakt met betrekking tot de financiële aspecten. De personele inzet zal hierbij gekwantificeerd worden en bij de financiële consequenties betrokken worden. De verwachting is dat dit geheel budgettair neutraal zal verlopen. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.1. Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening en het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021. 2.1.2 Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: • Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen. • Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag.
• Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. • Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag. Effectindicator
Inwoneraantal
Realisatie 2021 (Nulmeting) 45.064
Realisatie 2023 (1-1-2024) 47.843
2.1.1.1 Unieke cliënten met maatwerk-voorziening Wmo of Jeugdwet
Peildatum: 1-1-21 Wmo: 2113 = 4,7% tov inwoners Jeugd: 976 = 2,2% tov inwoners
Begroting 2024
Zomernota 2025 (1-1-2025) 48.726
Najaarsnota 2025
47.843
Begroting 2025 (1-7-2024) 48.314
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8% tov inwoners
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: ≤ 4,7% tov inwoners
Peildatum: 1-7-2024 Wmo: ≤ 4,7% tov inwoners
Peildatum: 1-1-2025 Wmo: 2.294 = 4,7% tov inwoners
Peildatum: 1-1-2025 Wmo: 2.283 = 4,7% tov inwoners
Jeugd: 1012 = 2,1% tov inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% tov inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% tov inwoners
Jeugd: 1023 = 2,1 % tov inwoners
Jeugd: 1015 = 2,1% tov inwoners
Begroting 2026
48.726
≤ nulmeting
Bron: Tableau en aantal inwoners BRP
Unieke cliënten 36
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
2.1.1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau en aantal inwoners BRP
Wmo: 4081 =9,1% tov inwoners
Wmo: 4.265 = 8,9% tov inwoners
Jeugd: 1629 = 3,6 % tov inwoners
Jeugd: 1753 = 3,7% tov inwoners
Wmo: ≤ 9,1 % tov inwoners
Wmo: ≤ 9,1 % tov inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% tov inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% tov inwoners
Wmo: 4.059 = 8,3% tov inwoners
peildatum 01-07-2025 Wmo: 4.037 = 8,3% tov inwoners
Jeugd: 1679= 3,4 % tov inwoners
Jeugd: 1611 = 3,3 % tov inwoners
2.1.2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend
79,5%
79%
≥ 80%
≥ 80%
80% (cijfer geheel 2024)
2.1.2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend
91,5%
85%
≥ 90%
≥ 90%
89% (cijfer geheel 2024)
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.1.1. Uiterlijk in Q4 2026 is de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in Zuidplas geïmplementeerd.
Middelen
Voorstel tot het laten vervallen van de inspanning: Voorgesteld wordt om de inspanning te laten vervallen. Daarnaast stellen we voor geen nieuwe inspanning op te nemen omdat er in de lopende doorgaande zaken al veel aandacht is om de doelstelling te behalen.
37
Indicaties peildatum 01-07-2025 78% (peildatum 13 juni 2025) 82% (peildatum 13 juni 2025)
≤ nulmeting
≥ 80%
≥ 90%
Verantwoording Op 25 juni 2025 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet vervanging abonnementstarief Wmo 2015 controversieel verklaard. De behandeling van het wetsvoorstel wordt aangehouden in afwachting van een nieuw kabinet. De oorspronkelijke streefdatum voor invoering was 2027. Naar verwachting schuift de invoering ervan nu op tot in ieder geval 1 januari 2028.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 2.1.2.1. In 2025 is het programma Scheiden zonder Schade geïmplementeerd.
Deze inspanning heeft vorm gekregen door vanaf april 2025 aan te sluiten bij het online platform Scheidingsplein. De website www.scheidingsplein.nl/zuidplas is na lancering door meer dan 1700 unieke bezoekers geraadpleegd.(peildatum eind juli '25). Daarnaast is in Q4 regionaal gestart met een werkgroep Complexe Scheidingen. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd is op 25 maart 2025 vastgesteld door het college en ter informatie verzonden naar de raad. De raad wordt in Q4 2025 middels een informatienota geïnformeerd over de voortgang. Na de vaststelling van de visie sociaal en maatschappelijk domein is gestart met het opstellen van een Integraal Uitvoeringsplan Jeugd voor de jaren 2026-2028. De integrale visie sociaal-maatschappelijk domein is op 2 juli behandeld in de programmacommissie. Besluitvorming in de raad vindt plaats in Q3.
2.1.2.2. In 2025 is het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd vastgesteld en gestart met de uitvoering van dit plan.
2.1.2.3. Uiterlijk in Q2 2025 is er een visie sociaal en maatschappelijk domein.
PM
Voorstel tot het laten vervallen van de inspanning: Voorgesteld wordt om de inspanning te laten vervallen omdat deze is behaald. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.3. Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021. Effectindicator Realisatie Realisatie 2023 Realisatie Begroting Najaarsnota Begroting 2021 2024 2025 2025 2026 (nulmeting) 2.1.3. Cliënten weten 75,5% Jeugd/ouders Jeugd/ouders ≥ 80% Jeugd/ouders ≥ 80% waar ze moeten 79%/77% 77%/73% 89%/71% zijn voor ondersteuning Wmo 67% Wmo 69% Wmo 71% (alle cijfers (peildatum 13 juni geheel 2024) 2025)
38
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?
Middelen
2.1.3.1 Er is blijvende aandacht (minstens maandelijks) en samenwerking met betrokken partijen, om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten.
Verantwoording Stichting ZO! blijft zichtbaar voor de inwoners van Zuidplas via lokale media, sociale media, de eigen website en het platform zovoorelkaar.nl. Er is structurele samenwerking met huisartsen (Mediis, Rijnmond Dokters), ouderenverenigingen (kwartaalbijeenkomsten), Kernkracht (ervaringscafés), het onderwijs (jeugdhulp op scholen en jongerenwerk), en met Sportstichting Zuidplas (directie/bestuurlijk overleg). Deze samenwerkingen zijn in 2025 gecontinueerd en verbreed, mede in het kader van IZA/GALA en Kansrijke Start. Het aantal respondenten bij jeugd is laag. Het kan zijn dat de uitkomsten hierdoor fluctueren. In Q1 en Q2 2025 is verder gewerkt aan de concretisering van de bestuursopdracht huisvesting Stichting ZO!. In deze periode is een 0fase onderzoek uitgevoerd, waarin onder andere de beoogde opbrengsten van een breed onderzoek zijn vastgesteld. In augustus 2025 wordt de bestuursopdracht behandeld in het college. Daarna volgt besluitvorming in de gemeenteraad over het beschikbaar stellen van budget voor het uit te voeren onderzoek. Stichting ZO! vergroot de bekendheid van haar ondersteuning voor specifieke doelgroepen en hun netwerk door deelname aan lokale en landelijke activiteiten zoals de Week van het Geld, het Auticafé, en bijeenkomsten voor mantelzorgers.
De stichting maakt hiervoor gebruik van social media, het platform zovoorelkaar.nl, lokale pers en flyers. Voorbeelden van activiteiten zijn: de Postkamer, budgetondersteuning, Wmo-inloopspreekuren, ontmoetingsmomenten in dorpshuizen (o.a. Moordrecht), en de inzet van jongerenwerk en het BRAinS-programma. Stichting ZO! is aanwezig bij inclusiebijeenkomsten in de gemeente Zuidplas.
2.1.3.2 In 2026 geven we uitvoering aan de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de huisvesting van de toegang voor zorg en ondersteuning.
2.1.3.3 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven.
39
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.1.4. Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 2.1.4.1 Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en non-formeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2.1.4.2 Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Najaarsnota Begroting 2021 2023 2024 2025 2025 2026 2.1.4.1. Deelnemers n.v.t. 26% 18,4% ≥ 20% ≥ 20% ≥ 20% basisvaardigheden NT1 (prognose) 2.1.4.2.1 Stijging taalvaardigheid
n.v.t.
50%
56,3%
≥ 75%
2.1.4.2.2 Stijging digitale vaardigheden
n.v.t.
40,9%
45,8%
≥ 50%
Middelen
Verantwoording De week van lezen en schrijven is van 8 tot en met 15 september 2025. Dit jaar (tweede helft van het jaar) wordt er een op de clustermanagers toegespitste training herkennen en doorverwijzen gegeven door het Digi-Taalhuis van Bibliotheek de Groene Venen in samenwerking met Stichting Lezen en Schrijven. Het Digi-Taalhuis van Bibliotheek de Groene Venen is gevraagd om een training herkennen en doorverwijzen te geven in de tweede helft van 2025.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.4.1.1 De week van lezen & schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen. 2.1.4.1.2 Medewerkers van de gemeente Zuidplas volgen een training in het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid. 2.1.4.1.3 Er wordt een training voor het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid gegeven aan samenwerkingspartners.
≥ 75% (prognose) ≥ 50% (prognose)
≥ 75% ≥ 50%
Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. De stichting biedt deskundige, integrale en laagdrempelige ondersteuning, gericht op vroegsignalering, preventie en snelle hulpverlening. In 2025 werkt Stichting ZO! aan de doorontwikkeling van haar rol als toegangsloket voor o.a. Wmo, Jeugdwet, inburgering, preventie armoede en leerlingenvervoer. Daarnaast levert zij een actieve bijdrage aan de lokale uitvoering van IZA en GALA. De focus ligt hierbij op versterking van het voorveld en samenwerking met formele én informele partners.
40
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Hecht Hecht levert diensten op het gebied van jeugdgezondheidszorg, preventieve gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare gezondheidszorg, veiligheid en leefbaarheid en psychosociale hulpverlening. In de regio Hollands Midden werkt de gemeente Zuidplas nauw samen met de partijen die vallen onder Hecht. Voor onze doelstellingen zijn onder andere van toepassing; het Zorg- en Veiligheidshuis, Wijk-GGD (Hollands Midden), Veilig Thuis, Jeugdpreventieteam (JPT), Centrum Jeugd en Gezin, Crisis Interventie team en het Meldpunt Zorg en Overlast. Op casuïstiek waar zorg- en veiligheid een rol spelen zijn deze partijen onder andere betrokken vanuit hun eigen taakstelling(en) om een rol te spelen in het beheersen en beperken van risico's bij individuen, (gezin)systemen of groepen personen (bijvoorbeeld jeugd). Vanuit de lokale zorg- en veiligheidskamer Zuidplas werken we samen met het zorg- en veiligheidshuis Hollands-Midden in regio opschaling en escalatie van domein overstijgende complexe zorg- en veiligheidsproblematiek. Hecht is in deze zin een samenwerkingspartner op het gebied van openbare orde en (publieke) veiligheid. Hecht draagt middels verschillende rollen zoals advisering, coördinering en voorlichting bij aan gezondheid, veiligheid en welzijn van onze inwoners.
GR JW De Gemeenschappelijke regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GR JW) is een regionale organisatie die per 1 januari 2025 verantwoordelijk is voor het organiseren en uitvoeren van taken binnen het sociaal domein, specifiek voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voor de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Gouda en Zuidplas. De GR JW heeft als doel een doelmatig en kwalitatief hoogwaardig zorg- en ondersteuningsaanbod te realiseren voor inwoners van deze gemeenten. De GR JW richt zich op: het inkopen van zorg- en ondersteuningsdiensten op regionaal niveau, het ontwikkelen en afstemmen van beleid op het gebied van Jeugd en Wmo, het beheren van contracten met zorgaanbieders, het organiseren en voorzitten van de Jeugdbeschermingstafel, waar beslissingen worden genomen over jeugdbeschermingsmaatregelen en het houden van toezicht houden op de kwaliteit en rechtmatigheid van de geleverde zorg.
Product 2.2
Werk en inkomen
Algemeen doel product • Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. • Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen Wijziging doelgroep De doelgroep binnen de participatiewet wijzigt. De Sociale Wet (SW) is gestopt, hierdoor neemt aantal sociale eenheden (SE) af, terwijl er meer begeleiding nodig is op de PW (Participatiewet). Het rijk is aan het kijken naar een wijziging van financiering waarbij er voor beschut werk uitgegaan wordt voor een vast percentage voor de loonwaarde. Hier is echter een wetswijziging voor noodzakelijk. Om de periode te overbruggen tot de wetswijziging wordt er mogelijk extra financiering beschikbaar gesteld. Hier wordt in het najaar meer over bekend gemaakt. Talentenpleinen 41
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Vorig jaar is Promen gestart met twee Talentenpleinen. Op het Talentenplein beginnen deelnemers aan een re-integratietraject ( https://youtu.be/ya3bQDlXwO0 ). Dat kan in diverse routes. Op deze routes ontdekken kandidaten waar hun sterke punten liggen, welk werk bij hen past en waar ze nog in kunnen groeien. Op het Talentenplein komen werk en ontwikkeling samen. Er wordt gewerkt aan werkervaring, opbouwen van uren en het creëren van stabiliteit in leefgebieden. Assessments, trainingen en ontwikkelactiviteiten zijn onderdeel van een traject. Deze talentenpleinen zijn een groot succes. Alle plaatsen zijn bezet en er is inmiddels zelfs een wachtlijst. Vooralsnog wordt het aantal plaatsen nog niet uitgebreid. Dat de talentenpleinen in een korte periode al helemaal vol zitten, geeft aan dat het in de behoefte voorziet. Promen Promen maakt gebruik van maatschappelijk werkers en een psycholoog. Vaak is er namelijk meer aan de hand dan “alleen” een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierdoor kan er integraler naar de problematiek gekeken worden. Er wordt vaker gewerkt met vaste medewerkers in plaats van inhuur, dit komt ten goede aan de stabiliteit en de vertrouwensband. De CAO Aan de Slag is vastgesteld waardoor de medewerkers van Promen een looncompensatie ontvangen. Waarschijnlijk kan Promen dit zelf binnen hun eigen begroting opvangen.
Naast de CAO is er een amendement van het lid van Kent in de Tweede Kamer aangenomen. De compensatie naar aanleiding van het amendement kan Promen niet zelf binnen de eigen begroting opvangen. Laatstgenoemde compensatie geldt voor de medewerkers die onder de CAO WSW en de medewerkers die onder de CAO Aan de Slag vallen. Toelichting amendement: Door een nieuwe belastingmaatregel met betrekking tot de afbouw van heffingskorting, die geldt vanaf 1 januari 2025, houden mensen met een parttime baan minder salaris over. Voor de medewerkers in de werk-ontwikkelbedrijven, die niet fulltime kunnen werken, betekent dat een mindering van soms tientallen euro's. Een aantal kan daardoor niet meer rondkomen of heeft moeite om rond te komen. Met de in het amendement voorgestelde compensatie worden alle medewerkers die vallen onder de CAO aan de slag en de CAO WSW gecompenseerd, ook de medewerkers die niet gekort worden door de afbouw heffingskorting. In het amendement wordt voorgesteld om in 2025 voornoemde medewerkers te compenseren met € 45 netto per maand. Aan de details van de uitvoering van zowel de compensatie in 2025 als die in de periode 2026-2028 wordt nog gewerkt. Wel is duidelijk dat de grootste gemeente binnen het samenwerkingsverband het geld middels een decentralisatie-uitkering (DU) ontvangt.
Zij keren het uit aan het werkontwikkelbedrijf en die keert het uit aan de medewerkers. Toekomstverkenning De Galan Groep is gestart met de opdracht toekomstverkenning Promen. Er is een eerste regionale radenbijeenkomst geweest en de tweede wordt gepland in het najaar. Na de start is gebleken dat de planning niet haalbaar is. Het is de verwachting dat de verkenning eind 2025 wordt afgerond. In juni is de raad geïnformeerd middels een informatienota “toekomstverkenning Promen stand van zaken”. In de toekomstverkenning wordt motie 2024M88 Motie Een Impuls voor Werk en Inkomen meegenomen. In de interviews die voor en na de zomer hebben plaatsgevonden wordt verkend welke taken bij welke partijen het meest passend is. Dit geldt niet alleen voor Promen maar ook voor de gemeente en GR IJsselgemeenten. Mogelijk heeft de toekomstverkenning financiële gevolgen. Op dit moment is nog niet bekend wat deze gevolgen zijn. De raad wordt hier zo spoedig mogelijk over geïnformeerd. In de meicirculaire zijn reeds via het rijk middelen beschikbaar gesteld voor de transitie van SW-bedrijven, waar Promen onder valt. Nieuwe wetgeving 42
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Een andere ontwikkeling binnen de participatiewet is nieuwe wetgeving “Participatiewet in Balans”. De tweede kamer moet nog een besluit nemen over deze wet. De verwachte inwerkingtreding van deze nieuwe wet is 1 januari 2026. Ook worden voorbereidingen getroffen op de nieuwe wet van school naar duurzaam werk. Hierbij is het belangrijk dat er een samenwerking ontstaat tussen de arbeidsmarktregio, scholen en het doorstroompunt. Zuidplas is aangesloten bij de arbeidsmarktregio Rotterdam Rijnmond en bij het doorstroompunt ZuidHolland-Oost (contactgemeente Gouda). Zuidplas zoekt naar manieren om de samenwerking mogelijk en efficiënt te maken. De verwachtte inwerkingtreding is 1 januari 2026. Sociale uitkeringen De kosten voor de BUIG en de bijzondere bijstand wijken het eerste halfjaar af van het jaarplan van IJsselgemeenten en de begroting van Zuidplas. Mogelijk is er een bijstelling op het budget nodig voor 2025 en verder. Op dit moment is het nog erg onzeker hoe de kosten zich gaan ontwikkelen. Indien er een bijstelling nodig is, zal dat in de jaarstukken en zomernota 2026 worden voorgesteld.
Armoedebestrijding Op de raadsvergadering van 5 november 2024 is het Amendement A053: rijksmiddelen armoede inzetten voor armoedebestrijding aangenomen, waarin wordt verzocht om een voorstel te doen omtrent de besteding van het incidentele bedrag van € 123.000 voor armoedebestrijding. In de zomernota zijn reeds twee deelvoorstellen voorgelegd en besloten van in totaal € 28.000. In het najaar 2025 worden voorstellen gedaan aan het college voor de inzet van het resterende budget ad € 95.000. Hierbij wordt gedacht aan voorstellen ter bestrijding van vervoersarmoede en om het bereik van minimaregelingen te vergroten. Om ervoor te zorgen dat de uitvoering nog in 2025 kan starten wordt de gemeenteraad verzocht om het college mandaat te verlenen over de inzet van het resterende budget. Alleenverdienersproblematiek Een groep echtparen (landelijk circa 6400) ontvangt door een ongelukkige samenloop van wet- en regelgeving te weinig toeslagen. Het besteedbaar inkomen komt voor deze echtparen hierdoor onder het niveau van echtparen met een volledige bijstandsuitkering. Het college heeft d.d. 27 mei 2025 beleidsregels vastgesteld.
De “Beleidsregels Tijdelijke regeling tegemoetkoming alleenverdienersproblematiek gemeente Zuidplas” regelt de toekenning van een jaarlijkse vaste tegemoetkoming ter aanvulling van een tekort aan ontvangen toeslagen bij die huishoudens die kampen met de alleenverdienersproblematiek zie ook de informatienota voor meer informatie. De gemeente wordt via een decentrale uitkering volledig gecompenseerd voor de uitvoering van de tijdelijk wet. Klantgesprekken In 2025 start GR IJsselgemeenten met een pilot voor klantgesprekken zodat zij nog meer inzicht krijgen in de verbeterpunten van de dienstverlening en beleid. Voor deze gesprekken worden een aantal klantgroepen aangewezen. De gesprekken zijn individueel. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven.
43
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.2.1. Het percentage inwoners1 met geregistreerde problematische schulden blijft stabiel op 7,3%. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Begroting 2020 2023 2024 2025 (nulmeting) Problematische schulden 6,2% 7,3% 7,9%. 7,3% Bron: waarstaatjegemeente.nl
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.1.1 Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek.
Middelen
2.2.1.2 Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden 2024-2025.
1
Zomernota 2025
Najaarsnota 2025
Begroting 2026
7,3% Peildatum eind 2023
7,3%
7,3%
Verantwoording In het eerste kwartaal zijn 509 signalen van betaalachterstanden binnengekomen en het tweede kwartaal 452. Iedereen krijgt een brief thuisgestuurd. Alle meldingen van de wooncorporaties worden gebeld en krijgen bij geen reactie op brief of telefoontje een preventief huisbezoek. De overige meldingen worden nagebeld als er telefoongegevens bekend zijn of krijgen een email (als email bekend is). In de afgelopen periode heeft de interventie 'Aandacht lokale minimaregelingen' uit het Uitvoeringsprogramma Armoede en Schulden 2024-2025 invulling gekregen door in Hart van Zuidplas en/of via sociale media aandacht te besteden aan: Kind- en Volwassenpakket, gratis of goedkoop sporten in Zuidplas en gratis zwemles voor kinderen uit gezinnen met lager inkomen. Vanuit de interventie 'Minimaregelingen optimaliseren' zijn met de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel verkennende gesprekken gevoerd over de huidige regelingen rondom het vergoeden van tandartskosten en de regeling voor indirecte schoolkosten, om te zien of een verlaging van de maximale vergoeding voor schoolkosten ruimte kan geven aan een hogere vergoeding voor tandartskosten. De komende periode moet uitwijzen in hoeverre een gezamenlijk voorstel gedaan kan worden om te komen tot een wijziging van de betrokken beleidsregels.
Vanuit de interventie 'Armoede conferentie' zijn de voorbereidingen in het
Met inwoners bedoelen we in dit geval het aantal huishoudens
44
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 tweede kwartaal gestart. De Armoede conferentie (Minimacongres) staat gepland voor donderdag 30 oktober 2025. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 2.2.2. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 2.2.3. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Zomernota Najaarsnota Begroting 2021 2023 2024 2025 2025 2025 2026 (nulmeting) 2.2.2 Huishoudens met een ≤ 2,9% 2,8% 2,6 % ≤ 2,9% 2,6 % 2,7 % ≤ 2,9% (peildatum (aantal (aantal bijstandsuitkering 31-08-2023) huishoudens huishoudens bron: bron: waarstaatje waarstaatje gemeente gemeente stand 2024; stand 2024; uitkeringen uitkeringen stand 01-04- stand 01-072025 bron Q 2025 bron Q rapportage rapportage)
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.2.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk.
Middelen
45
Verantwoording Op 1 juli hadden 527 inwoners een uitkering. In het tweede kwartaal is het aantal uitkeringsgerechtigden wat harder gestegen. Dit komt door een hogere instroom van jongeren zonder startkwalificatie en het inlopen van een achterstand in de huisvesting van statushouders. Het is de verwachting dat na de zomer wat meer jongeren uitstromen doordat zij werk vinden en/of een opleiding starten.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Het eerste halfjaar 2025 zijn er 33 inwoners uitgestroomd naar betaald werk. In 2024 waren dat er ook 33. De verwachte lichte groei in de tweede helft 2025 hangt samen met landelijke ontwikkelingen zoals de gefaseerde invoering van de participatiewet in balans, demografische trends waaronder vergrijzing en krimpende werkgelegenheid in kwetsbare sectoren zoals detailhandel en dienstverlening. In een aantal sectoren is nog volop werkgelegenheid zoals de zorg. De grootste groep inwoners met een uitkering heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Er is veel begeleiding nodig om deze inwoners te laten participeren. In de arbeidsmarktregio Rijnmond is een stijging te zien van het aantal WW uitkeringen. Deze ontwikkeling volgt de landelijke trend. De ontwikkeling van het WW-bestand is een belangrijke indicator voor het risico voor doorstroom naar de bijstand. 55 jongeren tot 27 jaar hebben een bijstandsuitkering. Dat is 10,4% van het bijstandsbestand. In 2024 waren dat er 53 en in 2023 58. De begeleiding van deze groep is vaak intensiever en langduriger. Er wordt extra geïnvesteerd in persoonlijke begeleiding, sociale activering en leerwerktrajecten. Er worden stappen gezet voor de nieuwe Wet van School naar Duurzaam werk. Met deze wet wordt geregeld dat jongeren tot 27 jaar in de gaten gehouden en begeleid worden naar school of werk.
Er wordt niet meer gewerkt met stappen op de participatieladder. Landelijk is dit vervangen door het "werklandschap", dit omdat de stappen op de participatieladder te groot waren en geen goed beeld gaven. Inwoners zetten binnen de ‘grote stap' ook kleine stapjes naar voren en naar achter. Het werklandschap is ingedeeld in fases zoals intake, werkfit, in bemiddeling. 67 inwoners zijn werkfit; 95 volgen een opleiding en 32 zitten in een bemiddeling. Deze groepen kunnen de uitstroom naar de arbeidsmarkt vergroten. 54 zijn er geplaatst en 15 inwoners ontvangen nazorg om duurzaam werk te bevorderen. Is een start mee gemaakt. We zorgen voor een aansluiting op de visie sociaal en maatschappelijk domein en toekomstverkenning Promen. Tijdens de toekomstverkenning wordt gekeken waar kansen
2.2.2.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger.
2.2.2.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIPmethodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder.
2.2.2.4 Opstellen van een nieuw beleidskader Werk. Daarmee zullen de inspanningen en ambities van 1.1 t/m 1.3 (uitstroom, ontwikkeling participatieladder en % onder de 27 jaar in de bijstand) 46
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 vervangen worden door nieuwe doelen, die passen bij het nieuwe beleidskader en inspanningen.
en uitdagingen liggen voor Promen, maar mogelijk ook breder in het kader van de Participatiewet. Het is de verwachting dat het actieplan in Q4 klaar is. Het laatste klanttevredenheidsonderzoek is uitgevoerd in 2024. Daarin scoorde IJsselgemeenten een 7,8 voor de dienstverlening. Uitstromende cliënten beoordeelden het uitstroomproces ook met een 7,8.
2.2.3.1. IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek uit.
Verbonden partijen GR IJsselgemeenten IJsselgemeenten is de gemeenschappelijke regeling van Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Het samenwerken op het gebied van sociale zaken biedt synergievoordelen in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren de gemeenten ook ondersteund bij tijdelijke regelingen. Daarnaast verstrekt IJsselgemeenten nog steeds het leefgeld aan Oekraïense ontheemden en innen zij de eigen bijdrage innen voor de Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een centrale rol in de vroegsignalering van financiële problematiek. Schulden worden herkend als indicator van bredere problematiek binnen huishoudens. Stichting ZO! brengt deze problematiek integraal in kaart en schakelt tijdig passende hulp in, met als doel duurzame stabiliteit. Naast deze rol begeleidt de stichting inburgeraars, ondersteunt zij inwoners bij geldzaken en bij het benutten van voorzieningen.
Er is aandacht voor vroegsignalering, administratieve ondersteuning, en financiële bewustwording, in samenwerking met lokale en regionale partners. GR Promen Promen is een samenwerking tussen 7 gemeenten voor de uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen met een arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving. Inwoners die met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Daarnaast biedt Promen (via Prowork) ondersteuning om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen samen met IJsselgemeenten. Promen levert een belangrijke bijdrage aan het participeren naar vermogen. Promen stimuleert ontwikkeling. Promen zet in op passend werk voor iedereen, of dat nu bij Promen is of bij een reguliere werkgever. De begeleiding wordt afgestemd op wat nodig is voor de inwoner. Ook levert Promen een bijdrage aan de taalontwikkeling.
Product 2.3
Jeugd
Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. 47
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Ontwikkelingen Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 In 2025 werken we aan de uitvoering van het op 25 maart 2025 vastgestelde Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025. In dit uitvoeringsplan komen landelijke, regionale en lokale opgaven en ontwikkelingen rondom jeugd samen. Het gaat onder andere om de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd, Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, GALA: Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht en mentale gezondheid, Samen Veilig Opgroeien en het collegeprogramma. Het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 bestaat uit 2 actielijnen: - Het behouden en versterken van de sociale basis voor jeugd (vroegsignalering, preventie en normaliseren) - Duurzaam oplossen (brede uitvraag en goed samenwerken). De bevindingen van de commissie van Ark ondersteunen bovenstaande actielijnen. Daarnaast wordt het belang van monitoring benadrukt. Er is op basis van beschikbare data een 0-meting gemaakt, waarin kerngetallen ten aanzien van zowel preventieve inzet, als geïndiceerde jeugdhulp wordt gemonitord. In Q4 2025 wordt een voortgangsrapportage opgeleverd.
In de eerste helft van 2025 zijn onder andere de volgende acties uitgevoerd: • Inzet leefstijlquiz op de basisscholen, ten behoeve van school- en wijkgerichte preventieve interventies met betrekking tot leefstijl; • Lancering van het online platform https://www.scheidingsplein.nl/zuidplas/; • Inkoop van de interventie Nu Niet Zwanger; • Voortzetting van de interventie Alert4You; • Start van de werkgroep normaliseren, waarin wordt samengewerkt met onder andere stichting ZO!, het CJG, de POH Jeugd en de wijkcoördinatoren van de huisartsen. Doel is om een visie op normaliseren op te stellen en te implementeren; • Start van de werkgroep ouder-kind café, waarin wordt samengewerkt met onder andere Home Start, Gro Up Kinderopvang, De VoorleesExpress en het CJG. Doel is om in het najaar van 2025 te starten met een ouder-kind café voor jonge ouders met kinderen tot 4 jaar Na de vaststelling van de visie sociaal en maatschappelijk domein is gestart met het opstellen van het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd voor de jaren 20262028. Dit plan zal een vervolg en verdieping zijn van het eerder vastgestelde Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025. Pilot Alert4You Het doel van Alert4you is professionals in de reguliere kinderopvang te ondersteunen, zodat kinderen zo veel mogelijk in de eigen leefomgeving worden geholpen.
Het traject Alert4You is onder andere bedoeld om de eigen kracht van de pedagogisch medewerker(s) en kinderen te versterken. Daarnaast kan er op een laagdrempelige manier meer zorg worden ingezet waar nodig. In de pilot Alert4You is gebleken dat deze inzet eraan bijdraagt dat ontwikkelingsvraagstukken vroeger gesignaleerd worden, zodat passende ondersteuning vroegtijdig ingezet kan worden. In (bijna) de helft van de trajecten wordt de inzet van zwaardere hulp voorkomen. Deze kinderen konden na afronding van Alert4You met reguliere ondersteuning of ondersteuning op maat binnen de reguliere groep opnieuw tot ontwikkeling komen. Ouders en pedagogisch medewerkers waarderen de inzet van Alert4You. Gemiddeld geven pedagogisch medewerkers een 8,6 voor de meerwaarde van Alert4You. De respons van ouders op de vragenlijst is wat laag. Ouders die de vragenlijst 48
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 hebben ingevuld geven een 7 en een 10 voor de inzet van Alert4You. Een van de inhoudelijke reactie die ouders geven is onder andere: “Sinds ons gesprek met de Alert4You coach hebben we een enorme vooruitgang gezien bij ons kind.” De pilot loopt tot en met 31-12-2025. Er worden middelen gevraagd om de pilot een jaar te verlengen - in het preventieve aanbod. Verhuizing CJG in Zevenhuizen In oktober 2025 verhuist het CJG in Zevenhuizen van de huidige locatie (Dorpsstraat 75) naar de nieuwe locatie (Koning Willem Alexanderlaan 119). Bij de Zomernota 2025 is gemeld dat het eerder beschikbaar gestelde budget voor de verhuizing en de verbouwing van de nieuwe locatie om een aantal redenen ontoereikend was. Naar aanleiding daarvan is bij de Zomernota 2025 een aanvullend krediet van € 40.000 beschikbaar gesteld. De verbouwing van het pand heeft deze zomer conform de planning en het (aanvullend) budget plaatsgevonden. Daardoor zal het CJG vanaf oktober in de nieuwe locatie van start kunnen gaan voor gezinnen in Zevenhuizen. Doelstellingen en inspanningen Volgend uit het vastgestelde Integraal Uitvoeringsplan Jeugd 2025 en de concept visie sociaal-maatschappelijk domein zijn 2 nieuwe doelen met betrekking tot Jeugd opgesteld, die ook worden opgenomen in het Integraal Uitvoeringsplan jeugd 2026-2028.