Bijlage 1 Najaarsnota 2025 A25.002997
Tekst van het document
Najaarsnota 2025
11 november 2025
NAJAARSNOTA 2025
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................2 Inleiding ........................................................................................................3
Product 3.3
Cultuur ........................................................................... 66
Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling ........................................ 74
Bestuurlijke samenvatting .............................................................................4
Product 4.1
Ruimtelijke ordening en vergunningverlening ............... 75
Financiële samenvatting ...............................................................................7
Product 4.2
Wonen ........................................................................... 77
Programma 1: Bestuur en organisatie .......................................................11
Product 4.3
Economie....................................................................... 84
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie .............................. 12
Product 4.4
Verkeer en vervoer ........................................................ 87
Product 1.2
Dienstverlening ............................................................. 17
Product 4.5
Gebiedsontwikkeling ..................................................... 98
Product 1.3
Veiligheid ...................................................................... 20
Product 4.6
Duurzaamheid ............................................................. 101
Programma 2 Sociaal Domein ....................................................................31
Programma 5
Fysieke omgeving ........................................................ 118
Product 2.1
Algemeen sociaal domein ............................................ 32
Product 5.1
Beheer buitenruimte .................................................... 119
Product 2.2
Werk en inkomen .......................................................... 41
Product 5.2
Afval, riolering en begraven ......................................... 125
Product 2.3
Jeugd ............................................................................ 47
Product 5.3
Vastgoed ..................................................................... 127
Product 2.4
Maatschappelijke ondersteuning .................................. 51
Product 2.5
Volksgezondheid .......................................................... 53
Product 6.1
Programma 3
Maatschappelijk domein .................................................60
Product 6.2 Overhead........................................................................... 137
Product 3.1
Sport ............................................................................. 61
Bijlage 1 Mutaties op de investeringen .................................................... 140
Product 3.2
Onderwijs ...................................................................... 63
Bijlage 2 Mutaties op de reserves en voorzieningen ............................... 141
2
Financiële producten ................................................................................ 134 Algemene dekkingsmiddelen ...................................... 135
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Inleiding De najaarsnota geeft u inzicht in de huidige meerjarenbegroting, de voorstellen tot budgetaanpassing en geeft een doorkijk naar hetgeen op ons afkomt. Het betreft de tweede begrotingswijziging op de primitieve begroting 2025. Uitgangspunten zijn de doelstellingen en inspanningen, zoals overeengekomen in de Programmabegroting 2025-2028, eventueel aangepast als gevolg van een bijstelling in de Zomernota 2025. Alle doelstellingen en inspanningen waarop gerapporteerd is in de Zomernota 2025 komen terug in deze Najaarsnota 2025, voorzien van de huidige stand van zaken. De financiële uitdagingen voor de gemeente Zuidplas zijn aanleiding geweest om kritisch te zijn op budgetaanpassingen die extra budget vergen. Het gaat in deze Najaarsnota 2025 met name om noodzakelijke aanpassingen in het bestaand beleid, wijzigingen die voortkomen uit de financieel technische uitgangspunten en onoverkomelijke bijstellingen in het kader van compliance en wijzigingen in wet- en regelgeving. Daarnaast wordt een aantal incidentele budgetaanpassingen voorgesteld. In navolging op aangenomen moties bij de vaststelling van de Zomernota 2025 is er kritisch gekeken naar de mogelijkheden om het geprognotiseerde tekort terug te dringen en de algemene reserve te ontzien. Leeswijzer De najaarsnota is opgebouwd uit 2 delen met verschillende detailniveaus.
Het eerste deel geeft inzicht op hoofdlijnen en het tweede deel biedt een verdieping voor de lezer die meer achtergrondinformatie zoekt. Het eerste deel bestaat uit de volgende hoofdstukken: • Inleiding • Bestuurlijke samenvatting • Financiële samenvatting De bestuurlijke samenvatting en de financiële samenvatting geven inzicht op hoofdlijnen. De bestuurlijke samenvatting geeft inzicht in de voortgang op de doelen en de prestaties en de financiële samenvatting geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Zuidplas. Het tweede deel bestaat uit de inhoudelijke en financiële toelichtingen per programma en een tweetal bijlagen: • Bijlage 1 Mutaties op de investeringen • Bijlage 2 Mutaties op de reserves en voorzieningen
3
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Bestuurlijke samenvatting Zuidplas gaat het laatste jaar in van de uitvoering van het collegeprogramma 2022–2026 “Ruimte voor Iedereen”. Met bestuurlijke wisselingen in aantocht, zet de gemeente in op stabiliteit en continuïteit. Het afgelopen jaar én in aankomende tijd heeft uw raad daarom een aantal visies en beleidskaders vastgesteld die richting geven aan de toekomst. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 werkt het college verder aan de realisatie van de ambities en de afronding van de lopende inspanningen uit het collegeprogramma. In deze samenvatting leest u de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen maanden, langs de sporen uit het collegeprogramma. Kansrijk en Gezond Zuidplas Het college is verheugd dat in september de visies voor het maatschappelijk en sociaal domein zijn vastgesteld. De visie op het sociaal-maatschappelijk domein, cultuurvisie en de visie op maatschappelijke voorzieningen bieden een goede basis en vormt een overkoepelend raamwerk voor een kansrijk, gezond en veilig leven voor alle inwoners. De komende maanden wordt verder gewerkt aan de bijbehorende uitvoeringsprogramma’s die volgend jaar worden aangeboden aan de gemeenteraad.
Daarnaast is sinds 1 januari de GR Jeugd & Wmo van kracht en werken de vijf regiogemeenten toe naar een stevig samenwerkingsverband, onder meer via datagedreven werken en een herijking van de gezamenlijke visie. Eind 2025 start hiervoor het project Inzicht & Impact, gericht op meer inzicht en sturing op de kwaliteit en effectiviteit van zorg, te beginnen met de hoogspecialistische jeugdzorg. Ook is in Q4 gestart met herijken van de regiovisie. Ook werkt het college door aan een toekomstvisie voor Promen in samenwerking met de andere deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling Promen. Ook de uitvoering van het vernieuwen van onderwijshuisvesting ligt op schema: onderzoeken in Oud-Verlaat en Nieuwerkerk zijn afgerond en nieuwe trajecten in Zevenhuizen en Moordrecht lopen. In Cortelande zijn vier initiatieven voor nieuwe scholen aangemeld, waarvan één al is toegekend en drie in Q4 2025 worden ingediend; daarnaast bereiden de huidige VO-besturen in Nieuwerkerk een gezamenlijke aanvraag voor een nieuwe havo/vwo-school voor. Tot slot werkt de gemeente aan flexibele onderwijshuisvesting, zodat scholen sneller kunnen uitbreiden of afbouwen. Duurzaam Zuidplas De opgave duurzaamheid in Zuidplas is volop in ontwikkeling.
In 2024 is in onderzoek aangetoond dat gemeenten meer middelen nodig hebben voor de uitvoering van deze opgave, maar desondanks blijven extra middelen grotendeels uit. Voor 2025 zijn incidenteel extra CDOKE-middelen (capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) beschikbaar gesteld; over structurele financiering vanaf 2026 is duidelijkheid ontvangen in de septembercirculaire 2025. In Q3 wordt de aanpak energiearmoede afgerond. Verder staat de uitrol van de subsidie van isolatiemaatregelen voor Q3 op de planning. Hiermee maken we als gemeente het verschil voor individuele huishoudens. Ook op grotere schaal zijn we bezig met de warmtetransitie. Zo wordt in het vierde kwartaal de herziene aanpak Zuidplas Aardgasvrij opgeleverd, waarna Zuidplas Aardgasvrij weer gecontinueerd kan worden. Tevens wordt een handelingsperspectief uitgewerkt voor de stappen die mensen zelf alvast kunnen zetten, deze wordt ook in Q4 2025 openbaar gemaakt. Ook het voorstel WSO voor een warmtenet in Waddinxveen-Zuidplas wordt eind 2025 verwacht, het grand design is in Q3 al opgeleverd. De verduurzaming van het eigen vastgoed krijgt concreet vorm met drie objecten in 2025, waaronder twee panden die al in uitvoering zijn. Daarnaast zetten we, volgens de zonneladder, in op versnelling van zon op dak als belangrijk onderdeel van de Regionale Energiestrategie.
De eerste bijeenkomst voor het programma Zon op Dak wordt 4
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
momenteel voorbereid, waarmee we samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere partners de kansen in kaart brengen en versneld uitvoering geven aan de afspraken uit de RES. Tot slot wordt met de beleidsregel natuurinclusief bouwen en het doorvoeren van adviezen uit de biodiversiteit-nulmeting gewerkt aan versterking van natuur en biodiversiteit, onder meer door aangepast maaibeheer. Vitaal en (Be)Leefbaar Zuidplas Groen, water en landschap maken deel uit van de dagelijkse leefomgeving van onze inwoners en dragen bij aan de vitaliteit en leefbaarheid van onze gemeente. In september heeft er een informatieavond voor de raad plaatsgevonden over de maatschappelijke meerwaarde van groen én is het participatietraject voor de Groenstructuurvisie uitgevoerd. De provincie Zuid-Holland heeft 11,8 miljoen beschikbaar gesteld voor de toekomst van het Restveengebied. Deze middelen worden gebruikt om het gebied mogelijk te transformeren tot een toekomstbestendig en beleefbaar natuurgebied. Dit stelt ons in staat de waardevermindering van het land te dekken en perspectief te bieden voor de bewoners en ondernemers van dit gebied. In oktober is het gebiedsproces opgestart, waar agrarische ondernemers en bewoners in en om het Restveengebied een rol hebben om te participeren.
Verder zijn er in 2025 in de diverse dorpen speeltuinen gereconstrueerd en zijn er in de ringvaart vier steigers geplaatst om de vaarroute Rotte- Hollandse IJssel te verbeteren. Uw raad was al eerder geïnformeerd over de kwaliteit van de openbare ruimte in Zuidplas. In 2025 ligt de focus daarom op het vaststellen van beheerplannen om overzicht te kunnen bieden aan de opgave. Tegelijkertijd worden er voorbereidingen getroffen om tot een beheerstrategie te komen in 2026. In Q2 is het rioleringsbeleidsplan vastgesteld. Momenteel ligt de focus op het wegwerken van de achterstanden in onderhoud. Ook het uitvoeringsplan afval is in volle gang. Naar verwachting zullen de eerste plannen in het derde kwartaal van 2025 worden voorgelegd. Groeiend Zuidplas Het college werkt onverminderd door het realiseren van woningen binnen onze gemeente. De ontwikkeling van een nieuw dorp, Cortelande, is hier het meest in het oog springende voorbeeld. We hebben vertrouwen dat het traject met de heer Kuijken zal leiden tot bestuurlijke afspraken over water en mobiliteit. De groei van woningbouw en bedrijventerreinen leidt ook tot een toenemende mobiliteitsvraag, die in nauwe samenwerking met regionale en landelijke partners wordt opgepakt. De gemeente zet stevig in op een integrale mobiliteitsaanpak waarin bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit worden versterkt.
In de mobiliteitsvisie, die in Q3 van 2025 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, worden deze ambities verankerd. Financiën en Organisatie In 2025 heeft het college stappen gezet in het actualiseren van ons kader participatie en de verordening. Dit hebben we gedaan door samen met de gemeenteraad en de organisatie meermaals het gesprek te voeren over participatie. Een voorstel voor actualisatie is in gang gezet en wordt dit jaar besproken in de gemeenteraad.
5
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Het college heeft in 2025 in het kader van de dienstverlening aan onze inwoners verder ingezet op het versterken van de basis, investeren in mensen en vernieuwen van de werkprocessen. De inzet is gericht op verdere digitalisering, procesoptimalisatie en het verbeteren van de klantbeleving. Daarnaast versterkt het college de digitale veiligheid door te werken aan Privacy & Security beleid en door medewerkers kennissessies te laten volgen over informatieveiligheid. Veiligheid Het college merkt dat er in de samenleving veel zorgen zijn rondom het thema sociale veiligheid. We willen tempo maken met het opstellen van een veiligheidsplan. Daarnaast zien we dat er een aanvullende impuls noodzakelijk is om te investeren in een gebiedsregisseur rondom een aantal actuele maatschappelijke thema’s. Hiervoor stellen we budget ter beschikking.
6
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Financiële samenvatting Resultaat Najaarsnota 2025 We zijn verheugd voor het jaar 2025 een positief resultaat te kunnen presenteren. Een onttrekking aan de algemene reserve zal voor het jaar 2025 niet nodig zijn; het positieve resultaat kan een dotatie aan de algemene reserve mogelijk maken. In de Zomernota 2025 was nog sprake van een nadelig resultaat voor 2025, maar door bijsturing veranderen deze rode cijfers in zwarte cijfers. Ook is het mooi dat we via de septembercirculaire 2025 van het Rijk compensatie ontvangen voor tekorten op Jeugdhulp voor 2023 en 2024. Het product Jeugdhulp heeft namelijk mede de tekorten van onze afgelopen jaarrekeningen bepaald. De compensatie is verwerkt in het resultaat Najaarsnota 2025. In deze najaarsnota 2025 hebben we het financieel beeld voor het jaar 2025 bijgesteld en waar nodig ook de meerjarige effecten die hun oorsprong vinden in 2025, in beeld gebracht. In de onderstaande tabel staat een overzicht van het resultaat van deze Najaarsnota 2025 en het meerjarige beeld. De budgetaanpassingen vanuit de begroting 2026 zijn opgenomen onder “vooruitblik meerjarig. Ter verbetering van het resultaat zijn er diverse keuzes in budgetaanpassingen verwerkt, mede in navolging op aangenomen moties bij de vaststelling van de zomernota 2025. Een deel van de moties is verwerkt in de Najaarsnota en een deel in de Programmabegroting.
Een totaaloverzicht is opgenomen in de financiële samenvatting van de Programmabegroting 2026. Impact op meerjarenbegroting In de Zomernota 2025 heeft u de strategie voor de meerjarenbegroting vastgesteld, mede op basis van input van de raadsinformatienota “Project inzicht en wendbaarheid” (Z25.000837), met plannen om het “ravijnjaar 2026” te overbruggen. De strategie voor begrotingsjaar 2026 is om een sluitende begroting aan te bieden, en waar mogelijk ook voor 2027. Voor 2028 en verder is dat waarschijnlijk nog niet haalbaar, vanwege een nieuwe korting in het gemeentefonds. Dit is dan aan het nieuwe college om zich toe te verhouden. In de Zomernota is een pakket ombuigingen doorgevoerd voor 2026 en verder. Als gevolg daarvan verminderde de tekorten van het “ravijnjaar” aanzienlijk. Voor het resterend tekort is de laatste maanden een oplossing gevonden. De Septembercirculaire 2025 is toegevoegd aan de Najaarsnota 2025. In de notitie over de Septembercirculaire 2025, een bijlage bij deze Najaarsnota (A25.003365), wordt gedetailleerder ingegaan op deze circulaire. De onderstaande tabel geeft inzicht in de financiële impact van deze Najaarsnota. Voor de volledigheid worden ook de financiële gegevens uit het boekwerk Begroting 2026-2029 in de tabel opgenomen.
7
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Beginstand Zomernota 2025, vóór Najaarsnota 2025
-2.585
-589
-1.800
-3.519
-5.029
290
-163
-51
-292
1.059
Beginstand Najaarsnota 2025 (incl. Zomernota en meicirculaire 2025)
-2.295
-752
-1.851
-3.811
-3.970
Totalen begrotingswijzigingen najaarsnota 2025 per programma
2025
2027
2028
2029
Meicirculaire 2025
2026
1. Bestuur en organisatie
-355
-163
-63
-63
-63
2. Sociaal domein
-611
-423
-450
-450
-450
3. Maatschappelijk domein
255
95
-45
-89
-90
4. Ruimtelijk beleid en ontwikkeling
155
-1.229
-1.022
-1.050
-1.150
5. Fysiek domein
367
-35
-15
-96
-74
6. Financiële producten
4.458
1.973
1.695
1.521
1.246
Mutaties op de personeelsbegroting
-1.043
-377
-427
-477
-477
Totaal effect begrotingswijzigingen op exploitatie
3.226
-159
-327
-704
-1.058
931
-911
-2.178
-4.515
-5.028
974
966
1.200
265
-1
-1
2
1
62
-1.213
-3.313
-4.762
Resultaat Najaarsnota 2025 Begrotingsmutaties 2026-2029 in boekwerk Begroting Afrondingsverschillen Resultaat Begroting 2026-2029
931
Vooruitblik naar Begroting 2026 Deze Najaarsnota 2025 is een bijsturingsinstrument op de begroting van 2025. Budgetaanpassingen die hun oorsprong vinden vanuit beleid 2025 zijn meerjarig verwerkt en geven een doorkijkje op de resultaten van meerjarenbegroting 2026-2029. De meerjarige budgetaanpassingen welke in deze najaarsnota 2025 zijn verwerkt, worden ook in de Begroting 2026 opgenomen, die in dezelfde raadsvergadering als de Najaarsnota 2025 behandeld zal worden. Om deze redenen wordt uw raad in het raadsvoorstel van deze Najaarsnota gevraagd om alleen in te stemmen met de mutaties van jaar 2025. Bij de Begroting 2026 wordt uw raad gevraagd om in te stemmen met de meerjarige effecten van deze Najaarsnota.
8
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Vooruitblik meerjarig Vanaf 2028 zien we de tekorten oplopen, men spreekt van een verplaatsing van het ravijnjaar naar 2028 (voorheen 2026) als gevolg van verlaging van de omvang van het gemeentefonds. Gezien de ervaringen van de afgelopen jaren, kan het nog een tijd duren voor er daadwerkelijk door het Rijk keuzes worden gemaakt om al dan niet gedeeltelijk de pijn te verlichten voor gemeenten. Ook maken wij ons zorgen over de herverdeling van het gemeentefonds, waarvan we verwachten dat deze vanaf 2027 opnieuw verder gaat. In potentie leidt dit tot structureel € 2,6 miljoen nadeel, maar het ingroeipad is nog steeds onbekend. Vanwege het grote risico is in de Zomernota 2025 wel een nadeel verwerkt in de meerjarenbegroting vanaf 2027. Het is onbekend of de vervolgonderzoeken van de herverdeling leiden tot verlichting voor nadeelgemeenten zoals Zuidplas. In maart stuurde de minister een brief over de herverdeling naar gemeenten, waarin ze nog geen blijk gaf van aanpassing. De Programmabegroting 2026 geeft het volledige beeld van de meerjarige resultaten. Voor de volledigheid is deze informatie in bovenstaande tabel toegevoegd.
9
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Grootste financiële verschillen in de Najaarsnota 2025 De onderstaande tabel geeft inzicht in de grootste verschillen.
Overzicht grootste verschillen Najaarsnota 2025 - meerjarige effecten Begroting 2026 2025 2026 Mutaties Najaarsnota (grootste verschillen > € 100.000) Hogere Ozb opbrengsten Bijstelling Hulp bij huishouden (Wmo) en volksgezondheid Dekking stelpost Prijs Dekking reserve sociaal domein Incidenteel voordeel facturen ICT 2025 (herverdelen boekjaren) Incidentele bate loonheffing 2024 Veiligheidsplan Bijstelling kapitaallasten jaarschijf 2025 Versterken algemene reserve/ opheffen reserve Inburgering Versterken algemene reserve/ vrijval deel reserve Sociaal domein Schrappen taakstelling inkomende subsidies Bijstelling taakveld 0.5 treasury Actualisatie Meerjarenprogr. grondbedrijf (div. programma's) Hogere Ozb opbrengsten eerdere jaren Verkiezingsbudget 2025 + indexatie Tijdelijke huisvesting onderwijs Comenius Krediet verkeersveiligheid maatregelen Dekking uitvoeringslasten vanuit specifieke uitkeringen Doorrekening nieuwe Cao (div. programma's) Eenmalige hogere uitvoeringskosten belastingen Overige mutaties Najaarsnota Mutaties Septembercirculaire verwerkt in Najaarsnota: Septembercirculaire: Compensatie Jeugdzorg 2023 en 2024 Septembercirculaire: Vergoeding Tweede Kamer verkiezingen Septembercirculaire: Overige mutaties (progr. 4+6) Totaal mutaties Najaarsnota 2025
737 -525 525 450 405 -250 221 215 141 -194 126 198 150 -150
Bedragen * € 1.000
2027
2028
2029
-434 434
-434 434
-434 434
-434 434
-244 236 -115
-294 98
-344 89
-344 89
-40
-120 -27
-120 -128
-120 -128
120 117 -100 -37
-238
-53
-5
16
1.281 161 -245 3.226
122 -159
69 -327
-196 -704
-571 -1.058
10
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Programma 1: Bestuur en organisatie Toekomstbestendig en resultaatgericht Dit programma bestaat uit de volgende producten: 1.1 Bestuur, organisatie en participatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid
11
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Inleiding We willen een benaderbare en betrouwbare gemeente zijn. De dienstverlening moet daarom open, snel en toegankelijk blijven. We zien dat inwoners gebruik maken van de digitale dienstverlening om zaken te regelen via www.zuidplas.nl en om mee te praten en te participeren via www.maakzuidplas.nl. Als gemeente willen we duidelijk communiceren én goed nadenken over hoe we communiceren. We communiceren vooraf hoe en waarover we gaan participeren (en waarover niet), hoe de input vanuit inwoners en andere belanghebbenden wordt verwerkt in de plannen en op welke manier terugkoppeling plaatsvindt over de gemaakte keuzes.
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie
Algemeen doel product Ondersteunen van inwoners bij de digitale dienstverlening om zaken te regelen via www.zuidplas.nl en om mee te praten en te participeren via www.maakzuidplas.nl. Verwachtingen bij inwoners en belanghebbenden helder maken door duidelijk te communiceren én goed na te denken over hoe we communiceren. Vooraf aangeven hoe en waarover we gaan participeren (en waarover niet), hoe de input vanuit inwoners en andere belanghebbenden wordt verwerkt in de plannen en op welke manier terugkoppeling plaatsvindt over de gemaakte keuzes. Ontwikkelingen Participatie In 2025 werkten we verder aan de Bestuursopdracht participatie met als doel verbeterde werkprocessen en gelijke verwachtingen rond participatie in Zuidplas. Zo actualiseerden we het participatiebeleid (kader participatie) en de Verordening inspraak en participatie aan de kennis van nu en zijn we gestart met inzet van externe deskundigheid (nb.vaststelling van geactualiseerde Kader participatie en Verordening door de raad staat gepland in Q4 2025). Ook werkten we aan een verbetering van het afwegingskader om aan de voorkant betere keuzes te kunnen maken over de inzet van participatie. Het verbeterde afwegingskader zal in de praktijk worden getest en geëvalueerd. We geven invulling aan deze ambities binnen de bestaande middelen, al brengt dit beperkingen met zich mee in tempo, uitvoering en mogelijkheden.
De huidige toegekende middelen voor (digitale) participatie lopen tot en met 2025 en zijn niet langer beschikbaar, maar wel nodig, in 2026 en verder. Maatschappelijk verantwoord inkopen Het geactualiseerde inkoopbeleid is in juli vastgesteld en vormt daarmee de basis voor de verdere implementatie. Het contractbeheer wordt het komende half jaar gecentraliseerd waarmee dossiervorming overzichtelijk en compleet is, waarmee we rechtmatig en doelmatig handelen aantoonbaar kunnen maken. De groslijstmethodiek, die gebruikt wordt voor lokaal ondernemerschap en inkopen wordt geactualiseerd. Daarnaast zal er een nulmeting plaats gaan vinden op maatschappelijk verantwoord inkopen. WOO Er is een WOO-jurist aangetrokken die het toenemende aantal WOO-verzoeken kan begeleiden. De gemeente Zuidplas heeft jaarlijks een meer dan gemiddeld* aantal WOO verzoeken en de afhandeling van WOO-verzoeken blijft veel capaciteit van de organisatie vragen. Deze inspanningen en capaciteit zal geregistreerd gaan worden om hier verder inzicht in te krijgen. 12
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 *Het gemiddelde aantal WOO verzoeken voor gemeenten was in 2024 37 stuks. In de gemeente Zuidplas waren er 47 WOO verzoeken in 2024. Per 1 augustus is het aantal binnengekomen WOO verzoeken 25. De stappen voor de actieve openbaarmaking zijn afhankelijk van de wet- en regelgeving. Als gemeente lopen we op dit moment voor op de eisen die gesteld worden aan de actieve openbaarmaking. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bouwen aan vertrouwen in de (lokale) democratie” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.1.1.
De huidige gemeentelijke schriftelijke communicatie is 80% op B2 niveau en 20% op B1 niveau. Op de gemeentelijke website is de verhouding 61% op B2 niveau en 35% op taalniveau B1.. Daarom blijft gedurende het collegeprogramma 2022-2026 dit communicatieniveau gehandhaafd.
Effectindicator Communicatie B1 niveau (schriftelijk) Communicatie B1 niveau (website)
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Zomernota 2025
Najaarsnota 2025
Begroting2026
20%
20%
20%
20%
20%
20%
20%
35%
35%
35%
35%
35%
35%
35%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Middels de Zuidplas academie worden de collega’s getraind om met de schrijfwijzer te kunnen schrijven op B1 niveau.
Middelen
Verantwoording De schrijfwijzer is gereed en helpt bij het schrijven op B1-niveau. Daarnaast hebben we tijdens de week van Lezen en Schrijven begin september intern extra aandacht gevraagd voor schrijven op B1niveau.
Participatie In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Duidelijker maken van verwachtingen en zorgen voor meer eenduidigheid in participatietrajecten, ook wanneer dit is uitbesteed.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.1.2. Vanaf 2023 wordt bij alle initiatieven, plannen en projecten van de gemeente het Kader Participatie toegepast, zodat dit een vast onderdeel is van het proces. Dit gebeurt conform Verordening Inspraak en Participatie Gemeente Zuidplas 2023, geldig per 25 maart 2023 tot op heden.
13
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 1.1.3. Vanaf 2024 wordt bij alle initiatieven die niet vanuit de gemeente worden gestart, de initiatiefnemer gewezen op het gebruik van de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven. De gemeente vereist van alle initiatiefnemers gebruik van deze handreiking en een participatieverslag. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de uitkomsten van de in 2024 uitgevoerde bestuursopdracht over participatie, waarbij gekeken is naar het Kader Participatie, de checklist en de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven. Met de bestuursopdracht werken we toe naar een verbeterde werkwijze voor het vastleggen van participatietrajecten in de gemeente (projecten en beleid van de gemeente als initiatiefnemer). Zo moet deze werkwijze bijdragen aan eenduidigheid en praktische uitvoerbaarheid. Op deze manier ontstaat een zorgvuldig, voorspelbaar proces van informeren en betrekken van de omgeving. Belangrijk is dat we vooraf belangen en kaders afwegen voordat besluitvorming plaatsvindt.
Middelen Aangevraagd in Begroting 2025: Inc. € 30.000 voor deskundigheidsbevordering; organisatie breed opleiden (projectleiders, beleidsmakers, communicatieadviseurs) in de participatiewerkwijze.
Verantwoording De vernieuwde participatieaanpak is in een vergevorderd concept. Er is een participatieve bijeenkomst geweest over participatie voor raadsleden. Naast het kader participatie, wordt ook de verordening geactualiseerd. De verwachting is dat het Kader en de Verordening na het zomerreces in de programmacommissie zullen worden behandeld.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.1.4. In 2026 streven we naar een maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. We stimuleren waar mogelijk de lokale economie, zodat er een gezond ondernemingsklimaat ontstaat en er rechtmatig wordt aanbesteed. In 2025 wordt er gewerkt conform het vernieuwde inkoopbeleid. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Zomernota Najaarsnota Begroting 2021 2023 2024 2025 2025 2025 2026 Maatschappelijk verantwoord inkopen n.v.t maximaal n.b.Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1.4.1 Het inkoopbeleid wordt geïmplementeerd
Middelen € 40.000
1.1.4.2 De inkoopfunctie van Zuidplas wordt (mogelijk) herijkt
Er worden geen 14
Verantwoording Het inkoopbeleid is door het college vastgesteld per 8 juli 2025. In de tweede helft van 2025 wordt het regionale SROI beleid voorgelegd aan het college. Aan de hand daarvan wordt er een apart lokaal SROI beleid opgesteld. Er wordt een onderzoek gedaan naar een passend Inkoopsysteem. Voortvloeiend uit het inkoopbeleid, wordt de formatie aan Inkoopadviseurs uitgebreid met 1 FTE per 2026. Daarnaast komt er Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 aanvullende middelen gevraagd.
een administratieve functie bij team Inkoop waarmee de werkzaamheden van team inkoop verbreed worden met onder andere contractregistratie. Dit leidt tot eenduidige dossiervorming en aantoonbare rechtmatigheid en doelmatigheid van de aanbestedingen.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor digitale veiligheid in de eigen organisatie“ uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.1.5. In 2025 voldoet Zuidplas voor 80% en in 2026 voor 85% aan de maatregelen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid. De doelstelling is aangepast op basis van de huidige voortgang en de omvang en impact van de maatregelen die nog open staan. 1.1.6. Vanuit het borgingskader 3.0 wordt het AVG-volwassenheidsniveau in een percentage uitgedrukt. De eerder geformuleerde doelstelling wordt aangepast aan dit borgingskader en wordt: De gemeente gaat naar een AVG-volwassenheidsniveau van 60%. Dit is corresponderend met het voormalige niveau 3. We gaan naar een AVG-volwassenheidsniveau van 60% van de AVG voor eind 2026. In 2025 gaan we naar een volwassenheidspercentage van 40%.
Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Zomernota Najaarsnota Begroting 2022 2023 2024 2025 2025 2025 2026 (nov 2023) Baseline Informatiebeveiliging 60% 60% 60% 80% 68% 72% 85% Overheid Volwassenheidsniveau van de AVG Niveau 1 Niveau 1 Niveau 2 35% 35% 60% Niveau 1/2 Niveau 1/2 Niveau 3 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1.6.1 Het privacybeleid wordt geactualiseerd.
Middelen
1.1.6.2 Alle medewerkers hebben een basistraining veilig werken gevolgd.
15
Verantwoording Op dit moment wordt er gewerkt aan gezamenlijk Privacy- en Security-beleid. Naar verwachting is dit traject in Q3 volledig afgerond en vastgesteld in het college. Alle nieuwe medewerkers volgen de kennissessie Veilig werken met Privacy & Informatieveiligheid. Daarnaast wordt de basistraining Informatiebeveiliging en AVG als e-learning aangeboden aan alle medewerkers via de Zuidplas Academie. Iedereen ontvangt bovendien tweewekelijks een bewustwordingsvraag (met toelichting) per e-mail. Ook wordt minimaal één keer per maand een onderwerp rond informatieveiligheid of privacy uitgelicht op het intranet. Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Vanuit Security en Privacy gezamenlijk wordt er een (hernieuwd) “ambassadeursprogramma” opgezet als schakel tussen de organisatie en de centrale functionarissen en kaders. Na de zomer wordt extra ingezet op privacy- en informatieveiligheidstrainingen gericht op specifieke doelgroepen binnen de organisatie. Momenteel loopt het project rondom de i-navigator. Dit is tooling waarin niet alleen de processen en informatiehuishouding van de gemeente in kaart worden gebracht, maar die tevens input levert voor de BIV-classificatie (Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid) en direct volledig dient als Verwerkingsregister in de zin van de AVG. Dit project is in 2025 afgerond en daarmee heeft gemeente Zuidplas een volledig operationeel verwerkingsregister. De tweede helft van 2025 (nadat het verwerkingsregister operationeel is) wordt gebruikt om de stand van zaken inzichtelijk te krijgen rondom achterstanden en te starten met het uitvoeren van de pre-DPIA’s. In 2026 wordt een begin gemaakt met het inlopen van de achterstanden op de DPIA’s. DPIA’s op voorgenomen nieuwe hoog-risico verwerkingen worden direct uitgevoerd onder begeleiding van de Privacy Officer.
1.1.6.3 Alle verwerkingen die vallen onder de gemeente worden bijgewerkt in het verwerkingsregister.
1.1.6.4 De benodigde data protection impact assessment (DPIA) analyses op de verwerkingen worden uitgevoerd. DPIA is een instrument om vooraf de privacyrisico's van een gegevensverwerking in kaart te brengen. Zodat de organisatie maatregelen kan nemen om deze risico's te verkleinen.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten meer in op public affairs.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.1.7 Uiterlijk 1-1-2026 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het opstellen en beheren van de lobby-agenda in de organisatie belegd en is er een eerste agenda opgesteld. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Eind 2024/begin 2025 wordt gestart met een verkenning naar de benodigde capaciteit en middelen om te komen tot 1) een met de regio afgestemde inhoudelijke lobby agenda en 2) om Public Affairs (PA) middels een werkproces en kennisontwikkeling in brede zin in te bedden en verder te professionaliseren binnen Zuidplas.
Middelen Aangevraagd in Begroting 2025: Inc.€ 80.000.
16
Verantwoording De inspanning wordt stopgezet in 2026. Vanwege de heroverwegingen wordt het budget geschrapt.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Product 1.2
Dienstverlening
Algemeen doel product Zuidplas staat voor een dienstverlening, die optimaal bereikbaar, transparant, efficiënt en bij de tijd is. In de dialoog met inwoners en ondernemers stelt de gemeente zich dienstbaar en klantgericht op. Inwoners en ondernemers ervaren de gemeente als een professionele organisatie die hen serieus neemt, meedenkt en flexibel inspeelt op hun vragen en behoeften. Ontwikkelingen In 2025 werken we vanuit het cluster Publieksplein aan een toekomstbestendige gemeentelijke dienstverlening. We versterken de basis, investeren in mensen en vernieuwen werkprocessen. De inzet is gericht op verdere digitalisering, procesoptimalisatie en het verbeteren van de klantbeleving. Om op personele sterkte te komen, is in de Zomernota 2025 extra budget beschikbaar gesteld. In de zomernota hebben we middelen gevraagd voor uitbreiding van de formatie en het structureel binden van tijdelijk personeel. Deze ontwikkeling zet zich door. De verwachting is dat eind 2025 meerdere collega’s als vast onderdeel van het team Publieksplein in dienst komen, waarmee rust, stabiliteit en duurzame kennisopbouw worden gerealiseerd. Sinds dit jaar is applicatiebeheer voor het cluster Publieksplein bij een externe partij belegd, dit zorgt ervoor dat de continuïteit van de dienstverlening en de onderliggende systemen ten allen tijde zijn gewaarborgd.
De verwachte piek in paspoortaanvragen vraagt om extra inzet op flexibiliteit, capaciteit en klantgerichtheid. Ook wordt gewerkt aan het actualiseren van NVVB-werkprocessen en het opstellen van een kwaliteitshandvest met duidelijke servicenormen. Deze inspanningen zorgen voor meer grip op kwaliteit en een betere aansluiting bij de verwachtingen van inwoners. Tussentijdse verkiezingen Tweede Kamer Naast de reeds gestarte voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zijn er op 29 oktober 2025 Tweede Kamerverkiezingen bijgekomen. Deze tussentijdse verkiezingen vragen in korte tijd een forse inzet op organisatie, werving, logistiek, communicatie en beveiliging. In de begroting 2025 was het verkiezingsbudget van € 115.000 geschrapt voor de jaarschijf 2025, omdat er geen verkiezingen in dat jaar gepland waren. Voor een zorgvuldige uitvoering is het noodzakelijk dit bedrag alsnog beschikbaar te stellen. Daarnaast is de ervaring van eerdere verkiezingen dat dit structurele bedrag niet toereikend is. Vanwege de extra uitvoeringslast, gestegen prijzen en hogere eisen (o.a. rond toegankelijkheid, beveiliging en digitale ondersteuning), is een aanvullend bedrag van € 35.000 nodig. In totaal vragen we hiermee € 150.000 beschikbaar te stellen voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025.
Het structurele verkiezingsbudget wordt in de Begroting 2026 ook verhoogd met € 35.000, met als dekking de Stelpost Prijs. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Streven naar goede dienstverlening afgestemd op de behoefte van inwoners en ondernemers.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. 17
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.2.1.1 Flexibel inspelen op de arbeidsmarkt.
Middelen
1.2.1.2 De (belangrijkste) werkprocessen van de producten van burgerzaken beschrijven.
1.2.1.3. Een plan van aanpak om te komen tot een strategische visie op dienstverlening met een concreet uitvoeringsplan.
1.2.1.4. De servicenormen worden geactualiseerd.
18
Verantwoording De krapte op de arbeidsmarkt raakt ook het cluster Publieksplein. Het blijft een uitdaging om voldoende gekwalificeerde medewerkers aan te trekken en te behouden. Om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, investeren we in de ontwikkeling van zittende medewerkers, zetten we in op traineeships en binden we tijdelijk personeel structureel aan ons. Zo bouwen we aan een stabiel en wendbaar team dat ook in een krappe arbeidsmarkt inzetbaar blijft. Binnen Burgerzaken werken we aan het actualiseren van de belangrijkste werkprocessen, zoals de uitgifte van reisdocumenten, verhuizingen, BRP-inschrijvingen en akten. Dit is nodig om te blijven voldoen aan landelijke kwaliteitseisen en om onze dienstverlening richting inwoners te verbeteren. We richten ons hierbij op inhoudelijke vernieuwing én op betere ondersteuning van medewerkers, onder meer via opleiding, begeleiding en het actualiseren van de digitale kennisbank. Zo versterken we de vakinhoudelijke kwaliteit, zorgen we voor meer eenduidigheid in werkwijze en bereiden we het team voor op toekomstige ontwikkelingen, zoals de paspoortpiek en wijzigende wetgeving. In het najaar van 2025 starten we met het opstellen van een strategische visie op dienstverlening, inclusief een concreet uitvoeringsplan.
Dit traject wordt begeleid door bureau Quarant en wordt afgestemd op de I-visie die tegelijkertijd wordt opgesteld. Het doel is om te komen tot heldere keuzes over wat wij verstaan onder goede gemeentelijke dienstverlening, welke servicenormen daarbij horen en hoe we deze realiseren in de praktijk. De visie vormt de basis voor gerichte verbetermaatregelen, met aandacht voor onder meer klantbeleving, digitale toegankelijkheid, organisatie-inrichting en sturing op kwaliteit. De uitvoering start vanaf 2026. We streven naar het behalen van de servicenorm van 80% voor telefonische bereikbaarheid. We komen van 49,9% in 2024 en zitten inmiddels op 70%. (Peildatum juli 2025) Deze stijging is het resultaat van gerichte verbetermaatregelen, zoals het vernieuwen van Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 werkprocessen, het actualiseren van de kennisbank en het structureel binden van tijdelijk personeel.
19
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025
Product 1.3
Veiligheid
Algemeen doel product Zuidplas draagt zorg en verantwoordelijkheid voor een veilige en leefbare gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Ontwikkelingen Er is een toename merkbaar in complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek. Ook weten partners uit het zorg- en veiligheidsdomein de gemeente steeds tijdiger te vinden. Personen komen daardoor sneller in beeld en eerder in aanmerking voor passende hulp. Dergelijke casuïstiek is niet eenvoudig oplosbaar, terugkerend, veelal domein-overstijgend en de (integrale) aanpak ervan kost veel tijd en capaciteit. Samen met het sociaal domein vervult het team Veiligheid een cruciale rol in de regievoering, met name bij kwesties rondom jeugd, huiselijk geweld, kindermishandeling en mensen met onbegrepen gedrag. Met de start van de oprichting van de lokale zorg- en veiligheidskamer wordt toegewerkt naar een betere en efficiëntere structuur en worden kaders vastgesteld voor het aanpakken van deze complexe problematiek. Een deel van deze casussen blijken daarnaast gaan vaak gepaard met criminele activiteiten en vereisen een gerichte, persoons- of gezinsgerichte aanpak. Daarnaast is per 1 juli 2025 de Wet Gegevensverwerking Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten (Wet PARTA) van kracht.
Deze wet verplicht het college van burgemeester en wethouders om een lokale samenwerkingsstructuur op te zetten voor de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische dreiging. De nieuwe lokale zorg- en veiligheidskamer biedt mogelijkheid hoe om dit op een geschikte manier verder vorm te geven. De uitvoering van de wet ligt bij de gemeenten, maar de Rijksoverheid heeft geen extra financiële middelen beschikbaar gesteld. Dat zorgt voor extra druk op de uitvoeringscapaciteit bij het team Veiligheid. Jeugdoverlast is toegenomen alsook de ernst van incidenten waar jongeren bij betrokken zijn. Dit heeft en houdt dan ook grote aandacht van het team Veiligheid en andere partners zoals de politie. Meerdere jongeren kwamen – al dan niet in groepsverband – in beeld voor het bezit en/of het dreigen met messen of andere ernstige delicten. Hier is en wordt intensief op ingezet om deze trend te keren. Onder meer door het nemen van bestuurlijke maatregelen naast de strafrechtelijke aanpak. Meerdere jeugdigen kregen in dat verband onder meer een gebiedsverbod opgelegd en ook werden bestuurlijke waarschuwingen uitgereikt. Die worden altijd in persoon door het team Veiligheid samen met de politie uitgereikt, zo mogelijk in het bijzijn van ouders/verzorgers. In gesprekken wordt dan niet alleen de maatregel toegelicht, maar wordt ook een preventieve insteek in het gesprek gemaakt.
Dit blijkt een positieve uitwerking te hebben en deze aanpak wordt dan ook verder gecontinueerd. Verbanden tussen groepen jongeren zijn niet altijd consistent, dat komt mede de door de invloed van sociale media. Via verschillende platforms komen jongeren snel in contact komen met elkaar, wat leidt tot steeds wisselende groepssamenstellingen en locaties. Een duidelijke ontwikkeling hierbij is ook dat jongeren uit omliggende gemeenten in toenemende mate in onze gemeente aanwezig zijn. Dit geheel maakt het moeilijker om deze groepen structureel te monitoren en in te grijpen. Jeugdoverlast kan daardoor snel escaleren en een negatieve invloed hebben op de veiligheid en leefbaarheid. Onze aanpak laat zich dan ook niet beperken door de gemeentegrenzen, contact met buurgemeenten en andere politieteams als basisteam Waddinxveen-Zuidplas is aanwezig. Jongeren komen ook gemakkelijk in aanraking met drugscriminaliteit. Met het project Dealbreakers is in samenwerking met de politie, scholen, ouders en jongeren zelf ingezet op bewustwording van de gevolgen van drugscriminaliteit. Het project biedt handelingsperspectieven om de weerbaarheid van jongeren te versterken en hen een positief toekomstperspectief te bieden. Daarnaast bleef Zuidplas ook in de tweede helft van 2025 geconfronteerd met ondermijnende criminaliteit, waaronder drugshandel, witwassen en arbeidsuitbuiting.
Deze vormen van criminaliteit zijn hardnekkig en ontwrichtend voor de samenleving als geheel. De bestrijding van ondermijning bleef dan 20
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 ook één van de prioriteiten voor het team Veiligheid. In samenwerking met de Nederlandse Arbeidsinspectie werd meermaals gecontroleerd op arbeidsuitbuiting. In meerdere gevallen werden bij kwekers in het buitengebied overtredingen vastgesteld. De arbeidsinspectie voert hier verder onderzoek naar uit en zo nodig worden naast boeterapporten andere maatregelen genomen. Na de vondst van verdovende middelen bestaande uit hard- en/of softdrugs alsook materialen die de productie van drugs mogelijk maken, werden meerdere drugspanden waaronder woningen op last van de burgemeester gesloten. Ook zijn hoge dwangsommen aan overtreders opgelegd om herhaling te voorkomen. In een geval was sprake van recidive. Een woning in Moordrecht werd in 2023 al door de burgemeester voor een jaar gesloten na de vondst van grote hoeveelheden drugs, attributen die drugshandel mogelijk maken en een vuurwapen. De eigenaar van de woning ging dit jaar opnieuw de fout in, waarna de burgemeester de woning wederom sloot, ditmaal voor 18 maanden. Een ingesteld beroep bij de rechtbank tegen het eerste sluitingsbesluit van de burgemeester werd door de overtreder verloren. Inmiddels heeft de commissie bezwaarschriften zich uitgesproken over het tweede sluitingsbesluit en stelde ook hier de burgemeester in het gelijk.
Van criminelen die zich bezighouden met ondermijnende criminaliteit is bekend dat zij gebruik maken de van structuren in de bovenwereld om crimineel vermogen wit te wassen, bijvoorbeeld via vastgoedtransacties. Dit vroeg in een aantal gevallen om verhoogde alertheid op misbruikmaking van vergunningen en ook bij een verdachte grote vastgoedtransactie rezen twijfels. In het tweede kwartaal van 2025 werd de BIBOB-beleidsregel (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen) geactualiseerd. Hiermee kon de gemeente dan ook direct al beter toetsen op integriteit van aanvragers van bijvoorbeeld omgevingsvergunningen. Hoewel de beleidsregel gereed is, blijft er door heroverwegingen binnen de organisatie sprake van onvoldoende uitvoeringscapaciteit om alle BIBOB-toetsingen op te kunnen pakken. De meerwaarde van de BIBOB-aanpak werd wél onderstreept door een concrete casus waarin een grote criminele vastgoedtransactie in onze gemeente werd voorkomen. De rol van de gemeente als crisisorganisatie is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. Steeds vaker wordt de gemeente gevraagd een rol te vervullen bij incidenten. Er is en wordt daarom blijvend ingezet op het opleiden, trainen en oefenen van de gemeentelijke crisisfunctionarissen.
De Officieren van Dienst Bevolkingszorg die bij crisis in cluster Midden-Holland verband worden opgeroepen (twee adviseurs van het team Veiligheid) wordt beter uitgerust. Zo heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden akkoord gegeven voor de aanschaf van een dienstvoertuig en deze wordt ook uitgerust met communicatieapparatuur. Hierdoor is het voor deze gemeentelijke crisisfunctionarissen mogelijk om binnen de verplichte opkomsttijden bij een incident te arriveren, zijn er geen risico’s meer vanwege het gebruik van een privévervoersmiddel en wordt de herkenbaarheid en professionaliteit bevorderd. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Het bevorderen van de subjectieve en objectieve veiligheid.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.1. In de periode 2023-2026 blijkt uit bevolkingsonderzoek (veiligheidsmonitor) dat het veiligheidsgevoel bij inwoners in de gemeente niet lager wordt gewaardeerd dan met een 6,5.
21
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 1.3.2. In de periode 2023-2026 blijkt uit de criminaliteitscijfers dat de objectieve veiligheid bevorderd is ten opzichte van de cijfers 2019. Hierbij opgemerkt dat de criminaliteitscijfers 2020 en 2021 een verminderd reëel beeld geven door aanwezigheid coronavirus. Effectindicator
Realisatie 2019 (Nulmeting)
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Begroting 2025
Zomernota 2025
329,28
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem. 358,26
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem. < 376,03
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem. < 376,03
1.3.1. Veiligheidsgevoel bij inwoners 1.3.2. Objectieve veiligheid (totale misdrijven per 10.000 inwoners)
376,03
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.3.1.1 Opstellen van onder andere beleidsregels Bibob, beleidsregels woonoverlast en huisuitzettingen. Ook vindt herziening van de APV plaats.
Middelen
Voorstel aanpassing inspanning: Opstellen beleidsregels woonoverlast. Ook vindt herziening van aanwijzingsbesluiten in relatie tot de nieuwe APV plaats. 1.3.1.2 We maken een probleemanalyse in het kader van polarisatie, radicalisering en extremisme om in te kunnen spelen op onderliggende oorzaken, betrokken groepen en context en zorgen bij uitbreiding op een thematische inzet
Najaarsnota 2025
Nog onbekend Nog onbekend
Begroting 2026 6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem. < 376,03
Verantwoording Ook vindt (in Q4) herziening van aanwijzingsbesluiten alcohol en drugs plaats. Een aanwijzingsbesluit messenverbod wordt verkend. De beleidsregels woonoverlast worden Q4 opgeleverd en zijn onderdeel van het projectplan van de oprichting en operationalisatie Zorg- en Veiligheidskamer Zuidplas.
Uit het districtelijk Regionale Netwerk Organisatie overleg (CTER) is gebleken het borgen van de thematische aanpak van radicalisering en polarisatie onder regie van het Zorg en Veiligheidshuis en later op lokaal niveau als thema in de zorg- en veiligheidskamer voorliggend is op de probleemanalyse. De nieuwe “Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten” PARTA is inwerking getreden op 1 juli 2025 en verplicht het college om hierin een lokale aanpak te formuleren. Er is inmiddels een evaluatie gedaan van de implementatie van de wet PARTA. Binnen het Regionaal Netwerk Organisatie overleg CTER wordt de regionale regievoering besproken. Momenteel is weging van casuïstiek en eventuele behandeling van casuïstiek door het nog ontbreken van lokale infrastructuur tijdelijk uitbesteed aan het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands-Midden. Doelstelling om dit op termijn lokaal uit te voeren middels de lokale zorg- en veiligheidskamer. Met de sociaal makelaars, de wijk GGD en de adviseur zorg en veiligheid heeft er een werksessie plaatsgevonden. De wijk GGD-er
1.3.1.3 Intensiveren opbouw netwerk en contacten met stakeholders en partners in het veiligheidsdomein. 22
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 heeft ook deelgenomen aan de ‘Wijksafari’ georganiseerd door de wijkcoördinator van Nieuwerkerk aan den IJssel. Met de oprichting van de zorg- en veiligheidskamer op lokaal niveau ontstaat de mogelijkheid als knooppunt te fungeren. Er is een intergemeentelijk overleg opgestart Er wordt in lijn met de regionale aanpak door ons in samenwerking met onze ketenpartners ingezet op (het voorkomen van) polarisatie en extremisme. We nemen deel aan het project Bondgenoten. De bondgenotenmethodiek bestaat uit een belangrijk netwerk van sleutelfiguren op lokaal niveau zoals afgevaardigden van kerken, moskeeën, scholen, (sport)verenigingen, bedrijven etc. Het doel is om ervoor te zorgen dat in tijden van onrust partijen als politie, gemeente en gemeenschap niet tegenover maar juist naast elkaar staan. Handhavers worden waar mogelijk betrokken in projectmatige aanpakken rekening houdend met de beperkte capaciteit van dit team. Hierbij valt te denken aan het oppakken van jeugdoverlast rondom winkelcentrum De Reigerhof in Nieuwerkerk aan den IJssel. Politie, Handhaving, team Veiligheid en andere partners werken daar nauw samen om jeugdoverlast een halt toe te roepen. Ook projectmatige aanpakken rond verkeersveiligheid neemt handhaving aan deel. Met de politie vindt maandelijks overleg plaats over het verloop van de criminaliteitscijfers.
Analyse wordt gebruikt voor nadere duiding op basis waarvan een preventieve en/of repressieve aanpak kan worden bepaald. Geven de criminaliteitscijfers aanleiding om buiten het regulier overleg om te schakelen, dan gebeurt dat en kan doelgericht en effectief op bepaalde problematiek worden ingezet.
1.3.1.4 Inzetten op polarisatie en verharding in de samenleving met onze ketenpartners op het gebied van zorg- en veiligheid.
1.3.1.5 Handhavingsteam is onderdeel van projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners.
1.3.2.1 Naar aanleiding van de criminaliteitscijfers van de politie wordt meer preventief, op basis van analyse, doelgericht ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken.
1.3.2.2 In het eerste kwartaal van 2024 is het beleid cameratoezicht herzien. Aanbesteding voor de aanschaf en onderhoud van cameratoezicht wordt opgestart. Het voorstel is om deze inspanning te laten vervallen. 1.3.2.3 Waar mogelijk worden buurtpreventieteams meer betrokken als zorgwekkende trends optreden in de criminaliteitscijfers, dat kan via informatie op basis van analyse waarmee buurtpreventieteams
Buurtpreventieteams worden actief betrokken bij zorgwekkende trends in de criminaliteitscijfers, zodat de buurtpreventieteams hun
23
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 looprondes hier op kunnen afstemmen en via gerichte communicatie via sociale media.
hun looprondes op kunnen afstemmen of via berichten die op sociale media kunnen worden verspreid.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van het bewustzijn over cyberveiligheid onder verschillende doelgroepen.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.3. In de periode 2023-2026 blijven wij aansluiten bij de landelijke preventiecampagnes met betrekking tot cyberveiligheid. 1.3.4. In de periode 2023-2026 maken wij inwoners en ondernemers bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en continueren wij preventieacties vanuit team Veiligheid hieromtrent, samen met onze ketenpartners. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.3.3.1 We vergroten het bewustzijn nog meer bij onze inwoners en ondernemers door actief aan te sluiten bij de landelijke preventiecampagnes rondom cyberveiligheid.
Middelen
Verantwoording Er vindt doorlopend monitoring plaats van landelijke preventiecampagnes m.b.t. cyberveiligheid. In 2025 is er onder andere lokaal aandacht gegeven aan de serie ‘Onder Druk’ die door Omroep West en de politie is ontwikkeld. Er zijn ook voorlichtingen voor ouderen georganiseerd. Cybercriminaliteit is een belangrijk onderdeel van gesprek en daarom vindt er doorlopend gesprek en voorlichting plaats met en aan zowel publieke als private organisaties. In samenwerking met Stichting ZO en de alliantie ‘financieel veilig ouder geworden’ zijn er in 2025 diverse voorlichtingen georganiseerd in de dorpen. In de Week van de Veiligheid wordt met name via sociale media aandacht gevraagd voor de gevaren van cybercriminaliteit. Daarnaast vindt ook andere berichtgeving met betrekking tot cybercrime plaats via sociale media.
1.3.3.2 Jaarlijks benadert het team Veiligheid samen met de politie en andere ketenpartners actief de oudereninstellingen om in gesprek te gaan over de gevaren van cybercriminaliteit.
1.3.4.1 In de week van de veiligheid wordt extra jaarlijks aandacht gevestigd op de gevaren van cybercriminaliteit, onder meer via sociale media. Daarnaast zal, indien hier behoefte naar is en als de politiecijfers hier aanleiding toe geven, opnieuw een bijeenkomst voor ondernemers over cybercrime georganiseerd worden.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor de bestuurlijke aanpak ondermijning, zo mogelijk gebiedsgericht.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid.
24
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.3.5. In de periode 2023-2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak om zo het opwerpen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten en herhaling van crimineel ondermijnend gedrag te ontmoedigen. 1.3.6. In de periode 2023-2026 wordt – naast incidentele (ad-hoc) controles – minimaal eens per drie maanden een integrale controle verricht in het kader van ‘awareness’, het tegengaan van overtredingen waarmee tevens ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit vergroot wordt. We laten ons zien, krijgen zicht op wat er plaatsvindt, belonen waar het kan en pakken door waar het moet. 1.3.7. In de periode 2023-2026 wordt op projectmatige basis intergemeentelijke samenwerking versterkt bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit, waar mogelijk gebiedsgericht. Daar onder wordt ook bedoeld de aanpak van mensenhandel en uitbuiting. Effectindicator Realisatie Begroting Begroting Zomernota Najaarsnota Begroting 2023 2024 2025 2025 2025 2026 (nov 2023) 1.3.5. Overtreders die een ≥ 95% ≥ 95% 96,5% n.t.b. bestuurlijke maatregel opgelegd krijgen Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.3.5.1 In 2025 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak.
Middelen
25
Verantwoording Het team Veiligheid is uitgebreid met een handhavingsjurist die zich in aanvulling op de adviseurs veiligheid onder meer bezighoudt met de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit en de High Impact Crimes (Hic’s). Zaken waarin overtreders achterhaald en bekend worden en daarmee vatbaar zijn voor een bestuurlijke maatregel, krijgen zoveel als mogelijk opvolging met de meest gewenste en effectieve bestuurlijke maatregel. Incidenten met veel impact en grote zaken blijven zich daarentegen met regelmaat aandienen, (integrale) controles brengen veel zaken aan het licht en de aanpak van (jeugdige) individuen die de openbare orde aantasten, blijven veel vragen van het team Veiligheid. Ook vragen bezwaar en beroepsprocedures veel tijd/capaciteit. Het stellen van prioriteiten is en blijft ondanks de welkome komst van de handhavingsjurist onvermijdelijk, maar gestreefd wordt wel deze doelstelling te halen. Daarbij moet opgemerkt
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2025 Het aantal van 8 integrale controles wordt gehaald.
1.3.6.1 Gelet op de toenemende ondermijnende criminaliteit, zoals blijkt uit resultaten van integrale controles en de criminaliteitscijfers, worden meer integrale controles per jaar uitgevoerd (8 keer per jaar), Bij de integrale controles wordt niet alleen ingezet op repressie, maar juist ook op preventie om het bewustzijn en awareness tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten. Overtreders worden aangepakt en situaties worden met gebruikmaking van de bestuurlijke instrumenten aangepakt. Met het uitvoeren van deze controles wordt ook de informatiepositie versterkt en krijgen en houden we zicht op de risico's en pakken we overtredingen aan. 1.3.7.1 Versterken van de integrale aanpak van ondermijning op projectmatige basis door intergemeentelijk samen te werken.
Intergemeentelijk worden controles uitgevoerd op het gebied van prostitutie/menshandel. Die aanpak is in 2025 gecontinueerd. Met het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) is samenwerking versterkt en meerdere controles hebben in samenwerking met het HEIT dit jaar reeds plaatsgevonden. We nemen deel aan een pilot ‘versterken lokale toezicht kracht’ die gestart is vanuit het RIEC. Uitwerking van deze pilot moet nog plaatvinden. Doelstelling is dat ondermijningsgerichte toezichthouders van verschillende gemeenten op projectmatige basis controle uitvoeren in kwetsbare gebieden en branches om ondermijning te signaleren en ondernemers en/of inwoners weerbaarder te maken. De pilot wordt gefinancierd door het RIEC middels de versterkingsgelden. Binnen de beschikbare capaciteit wordt geanticipeerd op de verschillende fenomenen van ondermijnende criminaliteit.