Bijlage 1 Najaarsnota 2023 A23.000843
Tekst van het document
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Najaarsnota 2023 1
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Inhoudsopgave Inleiding
..........................................................................................3 Product 3.3
Bestuurlijke samenvatting .............................................................................4
Cultuur ........................................................................... 46
Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling ........................................ 52
Financiële samenvatting ...............................................................................5 Programma 1 Bestuur en Organisatie ..........................................................7
Product 4.1
Ruimtelijke ordening en vergunningverlening ............... 53
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie ................................ 8
Product 4.2
Wonen ........................................................................... 54
Product 1.2
Dienstverlening ............................................................. 11
Product 4.3
Economie ...................................................................... 58
Product 1.3
Veiligheid ...................................................................... 12
Product 4.4
Verkeer en vervoer ........................................................ 61
Programma 2 Sociaal Domein.................................................................. 20
Product 4.5
Gebiedsontwikkeling ..................................................... 69
Product 4.6
Duurzaamheid ............................................................... 69
Product 2.1
Algemeen sociaal domein ............................................ 21
Product 2.2
Werk en inkomen .......................................................... 29
Product 2.3
Jeugd ............................................................................ 32
Product 5.1
Beheer buitenruimte ...................................................... 77
Product 2.4
Maatschappelijke ondersteuning .................................. 34
Product 5.2
Afval, riolering en begraven .......................................... 80
Product 2.5
Volksgezondheid .......................................................... 35
Product 5.3
Vastgoed ....................................................................... 82
Programma 5 Fysieke omgeving ............................................................... 76
Financiële producten .................................................................................. 90
Programma 3 Maatschappelijk Domein .................................................... 42 Product 3.1
Sport ............................................................................. 43
Bijlage 1 Mutaties op de investeringen ...................................................... 94
Product 3.2
Onderwijs ...................................................................... 43
Bijlage 2 Mutaties op de reserves en voorzieningen ................................. 95 Bijlage 3 Programma duurzaamheid & klimaatadaptatie ........................... 96
2
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Inleiding De najaarsnota geeft u inzicht in de huidige meerjarenbegroting en de voorstellen tot budgetaanpassing. Ook geeft de nota een doorkijk naar hetgeen in 2024 op ons afkomt. Het betreft de eerste begrotingswijziging op de primitieve begroting 2024. Uitgangspunten zijn de doelstellingen en inspanningen zoals overeengekomen in de Programmabegroting 2023-2026, eventueel aangepast als gevolg van een bijstelling in de Zomernota 2023. Alle doelstellingen en inspanningen waarop gerapporteerd is in de Zomernota 2023 komen terug in deze najaarsnota voorzien van de huidige stand van zaken. Proces herstelplan Tijdens de behandeling van de Zomernota 2023 (juli 2023) is met de raad afgesproken om met een herstelplan tot een structureel sluitende begroting voor het jaar 2024 te komen. Het college van burgemeester en wethouders (hierna te noemen: het college) is in de zomermaanden tot een gewogen voorstel aan maatregelen gekomen, deze zijn in twee fasen onder te verdelen: 1. Maatregelen fase 1: Welke maatregelen zijn op kort termijn te nemen en hebben slechts een beperkt maatschappelijk effect? Dit zijn over het algemeen technische maatregelen. Er is vooral kritisch gekeken wat er gezien de beperkte interne capaciteit, maar ook de beperkte beschikbaarheid op de markt, werkelijk aan investeringen uitgevoerd kan worden.
Zijn dit maatregelen die al vanaf begrotingsjaar 2023 genomen kunnen worden, dan zijn deze opgenomen in de Najaarsnota 2023. Daarnaast zijn er ook technische maatregelen vanaf 2024. Deze hebben te maken met de uitwerking van de financieel technische uitgangspunten in de begroting 2023 en maken daardoor geen onderdeel uit van deze najaarsnota. 2. Maatregelen fase 2: Deze maatregelen hebben een maatschappelijk effect en maken daardoor onderdeel uit van de begroting 2024. Uiteindelijk zijn alle maatregelen uit het herstelplan 2024 onderdeel geworden van of de Najaarsnota 2023 of de Programmabegroting 2024-2027. Hierdoor is een separaat herstelplan komen te vervallen. In deze najaarsnota zijn de maatregelen fase 1 als voorstel opgenomen onder de verschillende programma’s. Leeswijzer De eerste onderdelen in deze najaarsnota geven inzicht op hoofdlijnen. In de bestuurlijke samenvatting wordt de richting van het college geschetst en de financiële samenvatting geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Zuidplas. Inleiding Bestuurlijke samenvatting Financiële samenvatting Vervolgens leest u in de stand van zaken in de verschillende programma’s. Daar wordt ingegaan op de voortgang van het bestaand beleid, op de doelstellingen, inspanningen, planning en inzet van middelen.
Per programma worden de financiële bijstellingen op de lopende begroting toegelicht; structurele effecten worden als wijziging op de Programmabegroting 2024-2027 verwerkt. In de bijlagen wordt verdiepende informatie aangeboden voor de lezer die meer onderbouwing en achtergrondinformatie zoekt. Voor het programma duurzaamheid en klimaatadaptatie is de voortgang als bijlage opgenomen: Bijlage 1 Mutaties op de investeringen Bijlage 2 Mutaties op de reserves en voorzieningen Bijlage 3 Voortgang programma Duurzaamheid & klimaatadaptie 3
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Bestuurlijke samenvatting De trends en ontwikkelingen die de eerste helft van 2023 kenmerkten, hebben nog steeds een weerklank binnen onze maatschappij. De val van het kabinet aan het begin van de zomer heeft de onzekerheden alleen maar vergroot. Antwoorden op actuele maatschappelijke vraagstukken vanuit het Rijk blijven uit in afwachting van de landelijke verkiezingen en de daaropvolgende coalitievorming. Ondanks dat duidelijkheid op belangrijke dossiers uitblijft, blijft de gemeente Zuidplas haar maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. We kiezen voor slimme investeringen en maken zo veel mogelijk gebruik van additionele middelen. We blijven ontwikkelen in al onze dorpen, om zo te blijven bijdragen aan een oplossing voor de woningnood. In navolging van besluitvorming van de gemeenteraad blijft het college zich inspannen om de Oekraïne-opvang op de Kleine Vink te realiseren, om zo de huidige bewoners van de Oase te kunnen blijven opvangen zolang de oorlog in Oekraïne voortduurt. Zuidplas maakt zich hard voor de realisatie van een regionale opvanglocatie, voor andere groepen ontheemden Ook op het gebied van het sociaal domein laat duidelijkheid over financiering op zich wachten. Toch werken wij nauw samen met onze regiopartners aan een toekomstbesteding sociaal domein.
Een regionale werkorganisatie is in oprichting, de gemeenteraad is reeds geinformeerd over het voornemen hier een Gemeenschappelijke Regeling voor op te richten. De val van het kabinet leidt er ook toe dat duidelijkheid over de gemeentelijke financiën uitblijft. Zuidplas blijft zowel in regioverband als via de VNG druk uitoefenen om met voldoende middelen te komen om de gemeentelijke taken te kunnen uitvoeren. Desondanks staan wij gesteld voor een opgave om de begroting voor 2024 en verder structureel sluitend te maken. Reeds bij de zomernota heeft het college hierover bericht. Het structureel in balans brengen van de begroting betreft een omvangrijk proces, dat we stapsgewijs doorlopen. Het college stelt de gemeenteraad voor om met deze najaarsnota een aantal maatregelen door te voeren. Zo heeft het college zeer kritisch gekeken naar de structurele budgetten, in navolging van het raadsbesluit Zomernota. De overige maatregelen voor 2024 en 2025 worden via de begroting aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarna wordt de meerjaren begroting voor 2026, 2027 en verder in structureel evenwicht gebracht. Uiteraard heeft het college in iedere stap van het proces een kritisch oog voor het voortdurend realistisch begroten. Door een juiste verdeling van middelen maken we zo groot mogelijke stappen in onze ambities. In deze najaarsnota wordt een aantal bijstellingen voorgesteld.
De noodzaak voor deze bijstellingen komt onder meer voort uit de krapte op de arbeidsmarkt. Wij voelen die als gemeente, zowel voor permanente invulling van vacatures, als ook in het aantrekken van tijdelijke arbeidscapaciteit. Desondanks blijft het college zich met de organisatie inspannen om ook in uitdagende omstandigheden continu te streven naar het hoogst haalbare.
4
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Financiële samenvatting Deze Najaarsnota 2023 is opgesteld in het licht van de benodigde bezuinigen die aangekondigd zijn bij de Zomernota 2023. Als gevolg van met name een hoge inflatie en onvoldoende compensatie van het Rijk voor onze taken zijn de lasten hoger gestegen dan de inkomsten. Financiële bijsturing is noodzakelijk om tot een sluitende begroting te komen. Het totaalpakket voor deze bijsturing op de begroting wordt inzichtelijk gemaakt bij de programmabegroting, die tegelijkertijd aan de gemeenteraad aangeboden wordt. Vanwege de context van bezuinigingen zijn geen nieuwe beleidsvoornemens opgenomen in deze najaarsnota. Ook is kritisch gekeken naar de planning van de uitgaven. Hier komt het volgende financiële beeld uit. Financiële samenvatting Najaarsnota 2023
2023
2024
2025
2026 2027 Bedragen x € 1.000
Beginstand Zomernota/ Meicirculaire 2023 Bijstellingen in deze Najaarsnota 2023 Bijstelling Septembercirculaire 2023
-6.743 1.504 -431
-8.168 1.048
-6.480 382
-12.839 714
-14.033 514
Totaal
-5.670
-7.120
-6.098
-12.125
-13.519
De grootste mutaties van deze najaarsnota zijn in de onderstaande tabel samengevat. Op de betreffende programma’s zijn deze verder toegelicht.
5
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023 Toelichting financiële verschillen Najaarsnota 2023
2023
2024
2025
2026 2027 Bedragen x € 1.000
226
660
385
Degeneratieopbrengsten
627
200
200
200
200
Verhoging electra openbare verlichting
-150
-200
-200
-200
-200
147
147
147
147
Grootste mutaties Najaarsnota 2023 (> € 100.000) Bijstelling kapitaallasten IHP
Bijstelling HR21 Bijstelling kapitaallasten o.b.v. Jaarrekening 2022
1.122
Bijstelling budgetten bijstand (BUIG)
-777
Bijstelling kapitaallasten groen en wegen
389
Opheffen voorziening kunstwerken
341
Vrijval reserveringen taakmutaties gemeentefonds
259
85
Kredieten sportpark Swanla naar 2024
177
Kredieten Op Moer naar 2024
153
Herijking taakveld treasury
129
Organisatie Tweede Kamer verkiezingen
-120
Hogere rijksleges-afdracht reisdocumenten en rijbewijzen
119
Extra kosten fundering noodlokalen Bermweg
-110
Subtelling
1.440
951
373
807
532
Overige mutaties Totaal mutaties
64 1.504
97 1.048
9 382
-93 714
-18 514
6
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Programma 1 Bestuur en Organisatie
Toekomstbestendig en resultaatgericht
De gemeente Zuidplas stelt inwoners, ondernemers, samenwerkingspartners en bezoekers centraal en is hen optimaal van dienst. De gemeente gaat actief de dialoog aan en is transparant in haar communicatie en besluitvorming. Zuidplas houdt regie op ontwikkelingen en werkt samen in en met de regio. Alle inwoners zijn in staat zich thuis te voelen en met respect voor elkaar samen te leven. Inwoners, ondernemers, samenwerkingspartners en bezoekers worden daarom uitgenodigd om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid en leefbaarheid van Zuidplas. Hiervoor bouwt de gemeente een toekomstbestendige, inclusieve (voor iedereen) organisatie die resultaatgericht en innovatief te werk gaat.
Dit programma bestaat uit de volgende producten: 1.1 Bestuur, organisatie en participatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid
7
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie
Algemeen doel Ondersteunen van inwoners bij de digitale dienstverlening om zaken te regelen via www.zuidplas.nl en om mee te praten en te participeren via www.maakzuidplas.nl. Verwachtingen bij inwoners en belanghebbenden helder maken door duidelijk te communiceren én goed na te denken over hoe we communiceren. Vooraf aangeven hoe en waarover we gaan participeren (en waarover niet), hoe de input vanuit inwoners en andere belanghebbenden wordt verwerkt in de plannen en op welke manier terugkoppeling plaatsvindt over de gemaakte keuzes. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bouwen aan vertrouwen in de (lokale) democratie” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Voor eind 2026 is minimaal 70% van de gemeentelijke communicatie (standaardbrieven, websiteteksten en andere uitingen naar inwoners) op B1 niveau, zodat inwoners begrijpen waarover wordt geschreven.
Effectindicator
ZN 2023 niet bekend
NJN 2023 20%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Quickscan duidelijke taal van de huidige gemeentelijke communicatie (met name standaardbrieven, websiteteksten). Op basis van het resultaat van de scan besluit nemen tot het aan stellen van een schrijfcoach voor trainingen en het herschrijven van o.a. de standaardbrieven. Opzet plan van aanpak voor capaciteit en middelen. Via DVO vragen we ook ketenpartners op B1-niveau te communiceren.
Middelen
Gemeentelijke communicatie B1
Realisatie 2022 niet bekend
8
Verantwoording Handhaven Uit de QuickScan blijkt inmiddels dat 80% van onze schriftelijke communicatie via standaarddocumenten (brieven, beschikkingen, vergunningen ed.) op taalniveau B2 en 20% op B1-niveau geschreven is. Op de gemeentelijke website is die verhouding 61% op B2-niveau en 35% op taalniveau B1. Begroting 2026 ≥ 70% Verantwoording Tussen februari en mei 2023 is de QuickScan uitgevoerd. Hieruit komt naar voren dat zowel bij de standaarddocumenten als de items op de website het gebruik van dure woorden, vaktermen, passieve en lange zinnen, en lange alinea’s de boventoon voert. Met overwegend communicatie in B2 bereikt de gemeente minder dan de helft van haar bevolking (45%; bron: Loo van Eck). Omdat we een samenleving wensen waarin iedereen kan meedoen, is er nog een wereld te winnen.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Duidelijker maken van verwachtingen en zorgen voor meer eenduidigheid in participatietrajecten, ook wanneer dit is uitbesteed.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Vanaf 2023 wordt bij alle initiatieven, plannen en projecten van de gemeente het Kader Participatie toegepast, zodat dit een vast onderdeel is van het proces. 2. Vanaf 2024 wordt bij alle initiatieven die niet vanuit de gemeente worden gestart, de initiatiefnemer gewezen op het gebruik van de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven. De gemeente vereist van alle initiatiefnemers gebruik van deze handreiking en een participatieverslag.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Het Kader Participatie, de checklist en de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven worden als vast format en eenduidig kader gebruikt bij participatietrajecten.
Middelen
Verantwoording Handhaven Voor zowel interne als externe participatietrajecten wordt het Kader Participatie toegepast. Handhaven De handreiking participatie is gekoppeld aan de invoering van de omgevingswet. Deze wet gaat op 1 januari 2024 gelden. Dit proces wordt begeleid door een adviseur participatie. De handreiking wordt de komende maanden aangescherpt op basis van de pas vastgestelde Verordening Participatie. Verantwoording Het Kader Participatie en de checklist worden als vast format en eenduidig kader gebruikt bij participatietrajecten. De handreiking participatie wordt vanaf 1 januari 2024 van kracht.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor digitale veiligheid in de eigen organisatie.“ uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Uiterlijk 1-1-2025 voldoet Zuidplas volledig aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).
2. Vanaf medio mei 2023 start de bewustwordingscampagne binnen de organisatie. 3. Het werken aan de bewustwording van informatieveiligheid is als continue proces in de organisatie geborgd vanaf medio mei 2023. 9
Verantwoording Handhaven De Informatieveiligheidsanalyse (GAP-analyse) en de risicoanalyse zijn opgesteld. De informatieveiligheidsanalyse geeft inzicht in de nog te nemen maatregelen. Op basis van deze analyse wordt een actieplan opgesteld waarin de te nemen maatregelen worden geprioriteerd op basis van risico afwegingen. Handhaven De bewustwordingscampagne is gestart in mei 2023. Handhaven
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
4. De AVG kent 5 niveaus van volwassenheid. We gaan naar volwassenheidsniveau 3 (“Bepaald”) van de AVG per 1-1-2025 met elementen van niveau 4 (“Beheerst”) voor eind 2026. Effectindicator Realisatie ZN NJN 2022 2023 2023 Baseline Informatiebeveiliging Overheid 60% 60% 60% Volwassenheidsniveau van de AVG Niveau 1 Niveau 1 Niveau 1 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Voortzetten van de bewustwordingscampagne omtrent informatieveiligheid en Privacy binnen de organisatie.
Middelen
Risicoanalyses voor privacy maken en de organisatie daarin trainen via de Zuidplas academie.
Bewustwording van Informatieveiligheid is met het starten van leren in frequente kleine stukken als continu proces geborgd. In de loop van het tweede halfjaar wordt hier een terugkerende toelichting voor nieuwe medewerkers en een e-learning aan toegevoegd. Handhaven In januari 2024 wordt er een tussentijdse meting gedaan op het volwassenheidsniveau. Begroting Begroting 2025 2026 100% Niveau 3 Niveau 3 Verantwoording Dit is in mei 2023 gestart. De tussentijdse metingen van de informatiebewustzijn tests wordt gebruikt om verdere acties rondom bewustwording in te zetten. In samenwerking met een trainingsbureau is een bewustwordingscampagne ingezet op het gebied van informatieveiligheid en privacy.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten meer in op public affairs.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Uiterlijk 1-1-2024 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het opstellen en beheren van de lobby-agenda in de organisatie belegd en is er een eerste agenda opgesteld.
Verantwoording Handhaven Er is een start gemaakt, echter gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting wordt dit in 2023 niet meer opgepakt.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uiterlijk 1-1-2024 is de lobby-agenda opgesteld.
Verantwoording Er is een start gemaakt, echter gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting wordt dit in 2023 niet meer opgepakt.
Middelen
10
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Product 1.2
Dienstverlening
Algemeen doel Zuidplas staat voor een dienstverlening die optimaal bereikbaar, transparant, efficiënt en bij de tijd is. In de dialoog met inwoners en ondernemers stelt de gemeente zich dienstbaar en klantgericht op. Inwoners en ondernemers ervaren de gemeente als een professionele en betrouwbare organisatie die flexibel inspeelt op hun vragen en behoefte. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Streven naar goede dienstverlening afgestemd op de behoefte van inwoners en ondernemers.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Voor eind 2023 heeft de gemeente inzicht in de doorlooptijden van de processen binnen het cluster Publieksplein waarbij er direct klantcontact is, zodat we deze in de servicenormen kunnen opnemen. 2. Eind 2024 zijn de servicenormen bij de dienstverlening van het cluster Publieksplein herijkt en handelen medewerkers daarnaar, zodat inwoners beter weten wat ze kunnen verwachten. 3. Voor eind 2026 voldoet het cluster Publieksplein minimaal 80% aan de servicenormen. Effectindicator Inzicht in doorlooptijden processen met direct klantcontact. Servicenorm klantcontact
Realisatie 2022 niet bekend
ZN 2023 niet bekend
NJN 2023 niet bekend
niet bekend
niet bekend
niet bekend
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Inzicht krijgen in de doorlooptijden van de processen waarbij er direct klantcontact is.
Middelen
11
Verantwoording Gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting is de verwachting dat dit doel niet gehaald wordt. Handhaven In 2023 worden stappen gezet om de huidige dienstverlening en servicenormen inzichtelijk te hebben. In 2024 worden de vervolgstappen op deze doelstelling gemaakt. Handhaven De dienstverlening en bijbehorende servicenormen worden eerst in beeld gebracht. Begroting 2023 100% ≥ 80% Verantwoording Gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting is dit nog niet opgepakt.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Product 1.3
Veiligheid
Algemeen doel Zuidplas draagt zorg en verantwoordelijkheid voor een veilige en leefbare gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Het bevorderen van de subjectieve en objectieve veiligheid.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijkt uit bevolkingsonderzoek (veiligheidsmonitor) dat het veiligheidsgevoel bij inwoners in de gemeente niet lager wordt gewaardeerd dan met een 7 en in elk geval boven het landelijk gemiddelde ligt.
2. In de periode 2023-2026 blijkt uit de criminaliteitscijfers dat de objectieve veiligheid bevorderd is ten opzichte van de cijfers 2019. Hierbij opgemerkt dat de criminaliteitscijfers 2020 en 2021 een verminderd reëel beeld geven door aanwezigheid coronavirus.
12
Verantwoording Handhaven De veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid en leefbaarheid en wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het onderzoek wordt in de oneven jaren uitgevoerd, waarbij Zuidplas er sinds 2017 voor kiest het onderzoek vierjaarlijks uit te laten voeren. Met dien verstande dat in de tussenliggende oneven jaren als deelnemer aan de veiligheidsmonitor wel toegang krijgt tot de online databank van de veiligheidsmonitor. Daarin worden resultaten getoond van de jaren waarin Zuidplas niet ‘officieel’ deelneemt. Cijfers zijn iets minder nauwkeurig, maar laten wel trends zien op basis van landelijke steekproeven. Bij vierjaarlijkse deelname kiest Zuidplas ervoor een uitgebreidere analyse op de uitkomsten te laten maken voor betere duiding en wordt ook een groter aantal respondenten benaderd (800 i.p.v. gangbaar 400) In 2025 zal Zuidplas opnieuw deelnemen aan de Veiligheidsmonitor waaruit blijkt of de doelstelling wel of niet gehaald is. Handhaven In zowel het eerste als het tweede kwartaal van 2023 is 2022 is het aantal geregistreerde misdrijven gedaald ten opzichte van 2019.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
3. In 2023 is het beleid cameratoezicht herzien en is niet langer alleen sprake van statisch cameratoezicht, maar is dit ook flexibel en mobiel toepasbaar bij risicolocaties.
Effectindicator
Realisatie 2019
Realisatie 2022 7
Begroting 2023 N.t.b. in 2025
376,03
333,23
< 376,03
Veiligheidsgevoel bij inwoners Objectieve veiligheid (totale misdrijven per 10.000 inwoners)
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Opstellen van onder andere een integraal veiligheidsbeleidsplan, herziening APV, prostitutiebeleid, herziening beleid Opiumwet, BIBOB-beleid, beleid Diefstal Opkoop Register, uitvoeringsplan mensenhandel, waaronder seksuele en arbeids-uitbuiting, beleidsregels woonoverlast, beleid huisuitzettingen. 1.2 Intensiveren opbouw netwerk en contacten met stakeholders en partners in het veiligheidsdomein.
1.3 Structureel meer zichtbaarheid van handhavers in de openbare ruimte van maandag tot en met vrijdag (gehele dag en avond) en incidenteel in de weekenden.
Middelen
€ 240.000
1.4 Handhavingsteam is onderdeel van projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners. 13
Handhaven Herziening van het beleid cameratoezicht is gaande. Naar verwachting zal in Q4 het nieuwe beleid cameratoezicht worden opgeleverd. Met de politie en het Openbaar Ministerie vindt reeds overleg plaats over de inzet van flexibel cameratoezicht zodat dit effectief en snel, alsook zorgvuldig kan worden toegepast. ZN NJN Begroting Begroting Begroting 2023 2023 2024 2025 2026 N.t.b. in niet bekend N.t.b. in 7 ≤ cijfer ≥ 7 ≤ cijfer ≥ 2025 2025 gem. NL gem. NL niet bekend niet bekend < 376,03 < 376,03 < 376,03
Verantwoording In 2023 worden in elk geval het beleid Opiumwet (Q3) en het integraal veiligheidsplan (Q3) opgeleverd. In Q2 2023 is bepaald dat, met in achtneming van wettelijke bepalingen en bestuurlijke voorkeur, voorrang gegeven wordt aan het opmaken van beleid BIBOB en beleidsregels woonoverlast. De gemeente werkt met diverse stakeholders en partners in het veiligheidsdomein samen. Door de formatieve uitbereiding is het mogelijk om meer constructief samen te werken en te blijven investeren in de relatie. Er is structureel meer zichtbaarheid van de handhavers in de dorpen. Ook is hierdoor de inzet van dorpshandhavers in de dorpen mogelijk. Door deze uitbreiding worden er naast de dagdiensten ook meer avonddiensten gewerkt (structureel van woensdag t/m vrijdag). Tevens wordt er ook structureel een dagdienst op zaterdag gewerkt. Op maandag- en dinsdagavond (en bij uitzondering zondagen) is er sprake van incidentele inzet naar gelang behoefte. Structurele inzet op maandag- en dinsdag avond is gelet op rusttijden, compensatieverlof, etc. roostertechnisch met de huidige bezetting niet mogelijk. De gemeentelijke handhavers participeren in projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners. Voorbeelden hiervan zijn: Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
- De aanpak van huisvuil waar gezamenlijk met de clusters Buitendienst, IBOR en afvalinzamelaar op ingezet wordt. - Persoonsgerichte aanpak, waarbij overlastgevers integraal worden aangepakt in de buitenruimte maar ook thuis worden bezocht. - Aanpak van ondermijnende criminaliteit. De handhavers maken structureel deel uit van integrale controles. Er vindt maandelijks een analyse plaats, integraal met de politie. Waar nodig worden accenten verlegd en gerichte acties ondernomen. Met de politie vindt nauw en structureel overleg plaats over de criminaliteitscijfers. Preventiemiddelen worden afgestemd en waar mogelijk en nodig vroegtijdig ingezet. In Q1 en Q2 2023 is onder meer ingezet op de preventie van criminaliteit in bedrijfspanden en (online) criminaliteit bij ouderen. In Q2 was er ook veel aandacht noodzakelijk voor jeugdoverlast/jeugdcriminaliteit. Naar verwachting zal in Q3 het nieuwe beleid cameratoezicht worden opgeleverd. Met de politie en het Openbaar Ministerie vindt reeds overleg plaats over de inzet van flexibel cameratoezicht zodat dit effectief en snel, maar zorgvuldig kan worden toegepast. Afspraken worden geborgd in een uitvoeringskader.
2.1 Maken van structurele analyse van de maandelijkse criminaliteitscijfers. 2.2 Naar aanleiding van de criminaliteitscijfers van de politie wordt meer preventief, op basis van analyse, doelgericht ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken.
3.1 Herziening beleid cameratoezicht en maken werkafspraken met de politie/ OM (uitvoeringsplan) met betrekking tot de inzet van mobiele camera’s.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van het bewustzijn over cyberveiligheid onder verschillende doelgroepen.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijven wij aansluiten bij de landelijke preventiecampagnes met betrekking tot cyberveiligheid.
Verantwoording Handhaven Er blijft aangesloten worden bij landelijke acties en preventiecampagnes op het gebied van cyberveiligheid. Handhaven Met publieke- en private partijen wordt samengewerkt om gedegen preventieacties te organiseren waarmee inwoners en ondernemers bewust worden gemaakt van de risico’s van online criminaliteit.
2. In de periode 2023-2026 maken wij inwoners en ondernemers voortdurend bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en continueren wij preventieacties vanuit team Veiligheid hieromtrent, samen met onze ketenpartners.
14
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Vergroten bewustzijn bij onze inwoners en ondernemers door actief aan te sluiten bij de landelijke preventiecampagnes rondom cyberveiligheid.
Middelen
2.1 Jaarlijks benadert het team Veiligheid samen met de politie actief de oudereninstellingen om in gesprek te gaan over de gevaren van cybercriminaliteit.
2.2 In de week van de veiligheid wordt extra jaarlijks aandacht gevestigd op de gevaren van cybercriminaliteit, onder meer via sociale media. 2.3 Continueren (tot min. 2024) campagne Hack-Shield voor kinderen tot en met 12 jaar en verlengen bij succes.
Verantwoording Er blijft aangesloten worden bij landelijke acties en preventiecampagnes op het gebied van cyberveiligheid. Team veiligheid monitort de landelijke campagnes. Hierbij wordt ook de samenwerking gezocht met afdeling communicatie en Stichting ZO! In maart, april en mei 2023 is in alle dorpen een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd door Stichting ZO! om ouderen bewust te maken van de risico’s en signalen van online criminaliteit. De wijkagent en team veiligheid ondersteunen hierbij. Afzonderlijk hiervan blijft het team Veiligheid en politie samen actief in gesprek gaan bij de oudereninstellingen om te wijzen op de gevaren van cybercriminaliteit. In 2023 vindt de week van de Veiligheid plaats in de week van 9 oktober. Via social media wordt jaarlijks op meerdere momenten informatie gedeeld over de gevaren van cybercriminaliteit. Deze campagne wordt reeds gecontinueerd. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie(s) wordt besloten of de campagne verlengd wordt.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor de bestuurlijke aanpak ondermijning, zo mogelijk gebiedsgericht.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak om zo het opwerpen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten en herhaling van crimineel ondermijnend gedrag te ontmoedigen. 2. In de periode 2023-2026 wordt – naast incidentele (ad-hoc) controles – minimaal eens per drie maanden een integrale controle verricht in het kader van ‘awareness’, het tegengaan van overtredingen waarmee tevens ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit vergroot wordt. We laten ons zien, krijgen zicht op wat er plaatsvindt, belonen waar het kan en pakken door waar het moet.
15
Verantwoording Handhaven In zowel Q1 als Q2 van 2023 hebben 100% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd gekregen zodra deze vatbaar daarvoor waren. Handhaven Er worden minimaal eens per drie maanden integrale controles uitgevoerd, naast de integrale ad-hoc controles waar samenwerkende partners elkaar goed weten te vinden en snel kunnen schakelen. Waar mogelijk worden de resultaten gedeeld via de (sociale) media zodat dit ook een preventieve werking heeft. Overtreders worden aangepakt. Het nadrukkelijker belonen van naleefgedrag wordt verder uitgewerkt in deze periode. Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
3. In de periode 2023-2026 wordt op projectmatige basis intergemeentelijke samenwerking versterkt bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit, waar mogelijk gebiedsgericht. Daaronder wordt ook bedoeld de aanpak van mensenhandel en uitbuiting.
Effectindicator
Begroting 2023 ≥ 95%
ZN 2023 Q1-2023 100%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1. Uitgangspunt is dat de kosten die voortvloeien uit bestuurlijke maatregelen bij de aanpak van ondermijning altijd worden verhaald op de overtreder(s). 2. Versterken van de integrale aanpak van ondermijning door op projectmatige basis intergemeentelijk samen te werken.
Middelen
Overtreders die een bestuurlijke maatregel opgelegd krijgen
Realisatie 2021 niet bekend
Handhaven Begin 2023 is de aanpak ‘veilig buitengebied’ gestart. Hierbij wordt samengewerkt met andere gemeenten en ketenpartners in de regio Den Haag en het RIEC. Door de samenwerking is het mogelijk effectief in te zetten op het verbeteren van het bewustzijn (awareness) en de meldingsbereidheid omtrent ondermijnende criminaliteit in het buitengebied. Begin 2023 is ook gestart met een intergemeentelijke projectgroep die zich bezighoudt met de aanpak van mensenhandel en seksuele uitbuiting. Ook arbeidsuitbuiting wordt hierbij meegenomen. NJN 2023
Verantwoording De kosten worden zo veel mogelijk verhaald op de overtreders.
Begin 2023 is de aanpak ‘veilig buitengebied’ gestart. Hierbij wordt samengewerkt met andere gemeenten in de regio Den Haag en het RIEC. Door de samenwerking is het mogelijk effectief in te zetten op het verbeteren van het bewustzijn en de meldingsbereidheid omtrent ondermijning in het buitengebied. Begin 2023 is ook gestart met een intergemeentelijke projectgroep die zich bezighoudt met de aanpak van mensenhandel en seksuele uitbuiting. Ook arbeidsuitbuiting wordt hierbij meegenomen. Dit blijft het uitgangspunt. In 2023 zal worden ingezet op een aantal – niet nader te benoemen – fenomenen van ondermijnende criminaliteit. De vastgestelde fenomenen zijn gebaseerd op eigen en integrale analyses, signalen uit de regio en worden waar nodig bijgesteld. Dit blijft het uitgangspunt. Tussen april en juni 2023 zal in het buitengebied actief het gesprek gevoerd worden over de risico’s en signalen van ondermijnende criminaliteit. Begin 2023 hebben
3. Anticiperen op fenomenen die zich rondom de diverse vormen van ondermijnende criminaliteit ontwikkelen, waarbij we projectmatig inzetten op specifieke gebieden.
4. Blijven aansluiten bij landelijke en regionale awarenesscampagnes om inwoners en ondernemers te blijven voorzien van 16
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
preventietips om geen slachtoffer te worden van ondermijnende criminaliteit.
gesprekken plaatsgevonden met diverse pandeigenaren en makelaarskantoor (branchegericht) om het bewustzijn over ondermijning te vergroten en hen te faciliteren in kennis en kunde om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan en samen met ons barrières op te werpen. Dit blijft het uitgangspunt. Tot en met maart 2023 zijn er via de (sociale) media meerdere berichten geplaatst over uitgevoerde bestuurlijke interventies. Aan herkenbaarheid al dan niet op locatie bij bestuurlijke interventies wordt gewerkt. Hierbij opgemerkt dat herkenbaarheid zich zal richten op de functie/taken/team/resultaat, niet op personen/medewerkers.
5. Vergroten van de zichtbaarheid van bestuurlijke interventies door actief te blijven communiceren over de uitgevoerde controles en werkzaamheden, maar ook fysiek door specialisten bestuurlijke aanpak herkenbaar aanwezig te laten zijn bij controles hetgeen de samenwerking en herkenbaarheid nog meer ten goede komt.
17
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023 Financiële bijstellingen programma bedragen * € 1.000
1. Bestuur en organisatie Mutaties van afwijkingen > 10% en > € 25.000 1.1: Bestuur, organisatie en participatie
2023 -26
2024 -52
2025 -52
2026 -52
2027 -52
Nieuw contract accountant
-26
-52
-52
-52
-52
1.2: Dienstverlening
-1
-
-
-
-
Omzet reisdocumenten en rijbewijzen minus rijksleges-afdracht
119
-
-
-
-
Organisatie Tweede Kamer verkiezingen
-120
-
-
-
-
1.3: Veiligheid
-49
-56
-56
-56
-56
7
-
-
-
-
Kleine bijstellingen
-25
-25
-25
-25
-25
Budgettair neutraal
-31
-31
-31
-31
-31
-76
-108
-108
-108
-108
Bijstelling kapitaallasten NJN begroot-werkelijk
Totaal - = nadeel / + = voordeel
Toelichting programma 1 Product 1.1 Bestuur, organisatie en participatie Nieuw contract accountant De accountant diensten zijn opnieuw aanbesteed. Uit de aanbesteding volgt een hogere prijs dan begroot. De begroting is € 95.000. Het nieuwe basis budget is € 147.000 vanaf 2024. Structureel nadeel van € 26.000 in 2023 en € 52.000 vanaf 2024.
18
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023 Product 1.2 Dienstverlening Hogere rijksleges- afdracht reisdocumenten en rijbewijzen In 2023 is het aantal verstrekte reisdocumenten en rijbewijzen meer dan verwacht. Het gevolg is een hogere legesopbrengst van € 157.000 en tegelijkertijd een hogere afdracht aan de Rijksoverheid van deze documenten van € 38.000. Wij stellen voor de begroting hierop aan te passen. In de begroting 2024 zijn de verwachte verstrekkingen over 2024 en verder verwerkt. Eenmalig voordeel in 2023 van € 157.000,- en een eenmalig nadeel van € 38.000 Organisatie verkiezingen Tweede Kamer Vanwege de val van het kabinet zijn er extra verkiezingen op 22 november. Hier zijn naar verwachting € 120.000 kosten voor nodig. Eenmalig een nadeel in 2023 van € 120.000 Product 1.3 Veiligheid Bijstelling kapitaallasten NJN begroot-werkelijk Onder de financiële producten staat een algemene toelichting op deze mutatie.
19
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Programma 2 Sociaal Domein Werken aan een inclusieve samenleving
De inclusieve samenleving krijgt vorm door het ondersteunen van inwoners die het op eigen kracht niet redden en door het stimuleren van een gezonde leefstijl. We stimuleren personen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden van werk en we richten ons op de samenhang tussen jeugdhulp, onderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt. Ook geven we prioriteit aan de thema’s langer thuis wonen en eenzaamheid. Dit programma bestaat uit de volgende producten: 2.1 Algemeen sociaal domein 2.2 Werk en inkomen 2.3 Jeugd 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Volksgezondheid
20
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Product 2.1
Algemeen sociaal domein
Algemeen doel Algemene voorzieningen en de toegang en dienstverlening binnen het sociaal domein zijn makkelijk toegankelijk voor inwoners. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De effectiviteit van de in 2026 geleverde zorg is gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Dit wordt gemeten aan de hand van de volgende indicatoren: Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners is in 2026 gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021.
2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen. Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag. Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag 21
Verantwoording Handhaven Op 1 juli 2023 telde Zuidplas 47.542 inwoners, een stijging van 5,5% ten opzichte van 1 januari 2021. Wmo: het aantal unieke cliënten was op 1 juli 2023 (2154) ten opzichte van 1 januari 2021 (2113) met 1,9% gestegen. Jeugd: het aantal unieke cliënten was op 1 juli 2023 (991) ten opzichte van 1 januari 2021 (976) met 1,5% gestegen. Wmo: het aantal lopende indicaties was op 1 juli 2023 (3871) ten opzichte van 1 januari 2021 (4081) met 5,1% gedaald. Jeugd: het aantal lopende indicaties was op 1 juli 2023 (1546) ten opzichte van 1 januari 2021 (1629) met 5,1% gedaald. Handhaven Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) wordt 4x per jaar uitgevoerd. Op dit moment zijn de gegevens tot en met Q1 2023 beschikbaar. Wmo: daling van 79,5% (2021) naar 79% (Q1 2023) Jeugd: daling van 91,5% (2021) naar 85% (Q1 2023)
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Effectindicator 1.1 Unieke cliënten met maatwerkvoorziening Wmo of Jeugdwet
Nulmeting 2021 Wmo: 2113 Jeugd: 976 (Peildatum: 1-1-2021)
ZN 2023 Wmo: 2069 Jeugd: 1041 (Peildatum: 1-1-2023)
NJN 2023 Wmo: 2154 Jeugd: 991 (peildatum: 1-7-2023)
Begroting 2026 ≤ nulmeting
Wmo: 4081 Jeugd: 1629 (Peildatum: 1-1-2021) 79,5%
Wmo: 3679 Jeugd: 1698 (Peildatum: 1-1-2023) 86% (helemaal) mee eens (let op: gegevens tot en met Q3 2022)
≤ nulmeting
91,5%
76% grotendeels en helemaal (let op: gegevens tot en met Q3 2022)
Wmo: 3871 Jeugd: 1546 (peildatum: 1-7-2023) 79% (helemaal) mee eens (peildatum Q1 2023) 85% (helemaal) mee eens (peildatum Q1 2023) Middelen
Verantwoording In de Voorjaarsnota van het Rijk werd aangekondigd dat er voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage per 1 januari 2026 wordt ingevoerd. Dit betekent dat het wetsvoorstel Passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp is ingetrokken en er een nieuw wetsvoorstel Passende eigen bijdrage Wmo 2015 komt. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien moet nog verder worden uitgewerkt. Bij de gemeente Zuidplas zijn de minste uitzondering raamcontracten (URC’s) ten opzichte van het aantal inwoners geconstateerd in vergelijking tot de regio Midden Holland. De Regionale Werkorganisatie heeft een voorstel gedaan voor een uniform werkproces van de URC´s en intern wordt nu bekeken hoe dit geïmplementeerd kan worden.
Bron: Tableau
1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau
2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend 2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in 2025 is een inkomenstoets hulp bij het huishouden geïmplementeerd, zodat alleen zij die onvoldoende financiële draagkracht hebben een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit de Wmo.
1.2 Het URC proces wordt regionaal geharmoniseerd, waarbij sturing op kwaliteit en rechtmatigheid centraal staat.
22
≥ 80%
≥ 90%
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
1.3 Uitbreiding van de inzet POH JGGZ met minimaal 8 uur per week bij een nog niet aangesloten huisartsenpraktijk.
€ 87.000
Gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting waren de uren in 2023 nog niet uitgebreid. Inmiddels vinden gesprekken plaats met de aanbieder van Jeugd POH-medewerkers en worden huisartsenpraktijken benaderd om de behoefte voor deze vorm van ondersteuning in kaart te brengen. Gezien de keuzes die voorliggen bij de programmabegroting zoals toegelicht in de bestuurlijke samenvatting is dit nog niet gestart. Het onderwerp zal in 2024 worden opgepakt. OCO draagt eraan bij dat inwoners zorg en ondersteuning ontvangen die past bij de hulpvraag. Dat doet OCO door inwoners te ondersteunen bij de oriëntatie op, toegang tot en tijdens de zorg en ondersteuning. De gemeente Zuidplas wil dat inwoners die vastlopen in de (aanvraag van) hulp en ondersteuning altijd kunnen worden ondersteund door een onafhankelijke cliëntondersteuner. Om dit te bereiken zet de gemeente met het ‘Koploperstraject onafhankelijke cliëntondersteuning’ in op de doorontwikkeling van OCO. Daarmee streeft de gemeente onder andere naar een dekkend, laagdrempelig en bekend aanbod van OCO.De gemeente bekostigt het koploperstraject met incidentele middelen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De looptijd van het koploperstraject is van 2021 tot en met 2023. In 2023 startte de uitvoering van het koploperstraject.
De verwachtte afronding van het koploperstraject is in december 2023. Een deel van de incidentele middelen voor het koploperstraject wordt overgeheveld naar 2024 (zie ‘Financiële bijstellingen programma 2). Deze overheveling is bedoeld om de resultaten van het koploperstraject te borgen. Er vinden gesprekken plaats met de ketenpartners. Naast de lokale keten is er een regionaal netwerk dementie vanuit Gedeelde Zorg waar Zuidplas aan deelneemt. Er is met de ketenpartners besproken waar de focus op gaat liggen de komende periode en wie op welk onderwerp participeert in een werkgroep. Regionaal vindt een aantal maal per jaar een overleg plaats om de keten verder te versterken.
1.4 Implementeren van het programma Scheiden zonder Schade.
2.1 Doorontwikkeling van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO).
2.2 Versterken van de ketensamenwerking binnen het netwerk dementie.
23
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
2.3 De samenwerkingsafspraken met de ketenpartners van bemoeizorg zijn in 2023 geformaliseerd.
De regionale capacitiet is momenteel onvoldoende, hierdoor loopt het proces vertraging op. In de regio wordt gezocht naar een oplossing hiervoor.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021.
Effectindicator Cliënten weten waar ze moeten zijn voor ondersteuning
Realisatie 2021 75,5%
Begroting 2025 ≥ 80%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Digitale kanalen worden (minstens maandelijks) ingezet om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten.
ZN 2023 Jeugd/ouders: 74%vaak en altijd Wmo: 70% (helemaal) mee eens
Middelen
Verantwoording Handhaven Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) wordt 4x per jaar uitgevoerd. Op dit moment zijn de gegevens tot en met Q4 2022 beschikbaar. Er is een stijging te zien van 75,5% in 2021 naar 79% jeugd/ouders en een daling naar 71% Wmo in 2022. NJN 2023 Jeugd/ouders: 79% vaak en altijd Wmo: 71% (helemaal) mee eens (peildatum Q1 2023) Verantwoording Stichting ZO! post via diverse social mediakanalen en via diverse accounts berichten en delen relevante berichten van anderen. Dit jaar is de interactieve website zovoorelkaar online gegaan. Middels deze pagina kunnen inwoners en (maatschappelijke) organisatie elkaar makkelijker vinden. Via social media en de nieuwe website wordt aandacht gevraagd voor actuele onderwerpen en/of activiteiten en de sociale kaart. Er is ook aandacht voor activiteiten die door een andere aanbieder georganiseerd worden. Naast de bekendheid van ZO! zorgt dit ook voor bekendheid van ondersteuning van andere
24
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
zorgaanbieders. Door de diversiteit van de digitale kanalen wordt een divers publiek bereikt. In alle dorpskernen zijn een of meerdere inlooplocaties en of spreekuren. De locaties zijn zo gekozen dat verschillende doelgroepen aangetrokken worden. Daarnaast zijn er ook locaties die aansluiten bij andere zorg waardoor ZO! zichtbaarder voor inwoners en zorgprofessionals. Informeren naar of vragen van ondersteuning wordt hiermee laagdrempeliger vb huisartsenpraktijk en bij een dagbesteding. Deze inspanning wordt opgepakt aan de hand van het actieplan van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) en de uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek 2023.
Realiseren van een inlooplocatie Stichting ZO! in elke dorpskern.
Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 1. Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en nonformeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden.
25
Verantwoording Handhaven In 2024 ontvangen we van de bibliotheek en de formele taalaanbieder (Sagènn) informatie over de deelnemers in 2023 (aantallen en doelgroepen). Om de ervaren taalvaardigheid en digitale vaardigheid te meten is in 2023 regionaal voor de tweede keer een impactmeting uitgevoerd. Dit keer zijn ook de trajecten van de bibliotheken meegenomen en zijn de cijfers ook uitgesplitst per gemeente in de regio. De cijfers voor de gehele regio liggen hoger dan de cijfers voor Zuidplas. Stijging taalvaardigheid regio: 64,5% (t.o.v. 50% in Zuidplas) en stijging digitale vaardigheden: 48,4% (t.o.v. 40,9% in Zuidplas). Een verklaring hiervoor kan zijn dat in Zuidplas in verhouding meer NT1’ers een traject volgen bij de bibliotheek i.p.v. een formeel traject en dat er in verhouding meer NT1’ers een cursus digitale vaardigheden volgen t.o.v. een cursus taalvaardigheid. Een toelichting op de rapportage aan de regiogemeenten volgt eind september. Het is nog niet bekend wanneer en of een volgende impactmeting wordt uitgevoerd. Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Effectindicator
Realisatie 2021
Begroting 2023
ZN 2023
NJN 2023
1. Deelnemers basisvaardigh. NT1
n.v.t.
≥ 20%
17%
2.1 Stijging taalvaardigheid
n.v.t.
≥ 75%
2.2 Stijging digitale vaardigheden
n.v.t.
≥ 50%
Later in het jaar bekend Later in het jaar bekend
Volgt in 2024 50%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? De week van Lezen & Schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen. Professionals en vrijwilligers die mogelijk in contact komen met de doelgroep laaggeletterden volgen een training in het herkennen hiervan en leren om het gesprek aan te gaan en door te verwijzen.
Middelen
40.9%
Verantwoording Nog niet uitgevoerd. De Week van Lezen en Schrijven vindt plaats van 7 tot en met 14 september 2023.
€ 10.000
In mei 2023 is de eerste training gegeven aan professionals die betrokken zijn bij het programma Kansrijke Start. In oktober 2023 volgen medewerkers en vrijwilligers van Stichting ZO! een training in het kader van de integrale aanpak laaggeletterdheid en het vergroten van het bereik van laaggeletterde volwassenen (Zorg voor Basisvaardigheden 2.0). In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a. op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer.
2. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium.
26
Verantwoording Handhaven Met ketenpartners wordt verkend welke preventieve samenwerkingsafspraken kunnen worden gemaakt om de samenwerking te kunnen versterken in de periode 2023-2026. Handhaven De pilot wijk GGD-er wordt gecontinueerd waardoor mensen met onbegrepen gedrag eerder worden gesignaleerd, waardoor in een zo vroeg mogelijk stadium gepaste hulp kan plaatsvinden.
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Handhaven De pilot wijk GGD- er wordt gecontinueerd waardoor mensen met onbegrepen gedrag vroegtijdig worden gesignaleerd en de wijk GGD-er benaderd de benodigde partners voor de inzet van gepaste hulp. Uit de evaluatie van de wijk GGD-er is gebleken dat de wijk GGD-er een sparringpartner is voor veel ketenpartners bij ingewikkelde casuïstiek. Verder wordt ingezet op kortere lijnen tussen ketenpartners middels fysieke (netwerk)bijeenkomsten, waardoor gemakkelijker casuïstiek gedeeld, besproken en behandeld wordt. Handhaven Er is gestart met het vergroten van de intergemeentelijke samenwerking middels participatie in projectmatige aanpakken, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie. Er is een intergemeentelijk overleg onder regie van het regionale informatieen expertisecentra (RIEC) gestart in het kader van de aanpak van illegale prostitutie. Ook is er een intergemeentelijk team waarin ook ketenpartners deelnemen geformeerd dat zich bezighoudt met de (al dan niet beleidsmatige) aanpak van arbeidsuitbuiting/mensenhandel. Om de intergemeentelijke aanpak van ondermijning in het buitengebied te versterken, is een intergemeentelijke projectgroep, met daarin vertegenwoordiging van ketenpartners en ook de provincie Zuid-Holland, gestart o.l.v. de aanjager buitengebied van het RIEC.
Zuidplas neemt deel aan deze projectgroep waarvanuit zowel preventieve, als repressieve acties tot stand komen.
3. Mensen met onbegrepen (verward) gedrag vallen niet tussen wal en schip.
4. In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele en arbeidsuitbuiting).
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak). 1.2 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel)
Middelen € 75.000
27
Verantwoording De pilot wijk GGD-er en het Jeugd Overlast Overleg worden gecontinueerd. Er vindt intensievere samenwerking intern en extern plaats in het kader van de persoonsgerichte (integrale) aanpak. Bestaande samenwerkingen worden gecontinueerd en zijn geborgd. Voorbeelden hiervan zijn de districtelijke- en lokale ondermijningstafels, maar ook het structureel organiseren van integrale controles (minimaal 1 x per 3 maanden). Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
2 en 3. In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners.
Extra kosten opgenomen bij 1.1
4.1 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning.
4.2 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit. 4.3 Maken van intergemeentelijke samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders met betrekking tot aanpak mensenhandel en seksuele uitbuiting.
De inzet van de wijk GGD-er continueren om vroegsignaleren mogelijk te blijven maken. Ook vindt er intensievere intergemeentelijke samenwerking en samenwerking met ketenpartners plaats in het kader van de vroegtijdige persoonsgerichte aanpak (PGA) op personen met onbegrepen gedrag. Hierbij ook in ogenschouw genomen gerichte aanpak jeugd en volwassenen in het kader van criminaliteit en zorgen daaromtrent. De lokale- en districtelijke ondermijningstafels blijven plaatsvinden. Hieraan nemen ketenpartners waaronder de politie, Openbaar Ministerie en het RIEC-deel. Er wordt ook op casusniveau informatie gedeeld, met inachtneming de wettelijke voorschriften hieromtrent. Verkend wordt of het – in aanvulling op het vorenstaande – mogelijk is een intern registratie- en informatiesysteem te gebruiken. Hiermee vindt registratie en informatieuitwisseling nog effectiever plaats. Kosten hiervan zijn nog onduidelijk. Baten/kosten moeten hier goed worden gewogen ten opzichte van elkaar. Actualisatie en doorontwikkeling van beleid vindt plaats. Intensievere aanpak van onder meer de High Impact Crimes en ondermijnende criminaliteit vindt kan hierdoor meer en beter plaatsvinden. De intergemeentelijke samenwerking wordt vergroot middels participatie in projectmatige aanpakken, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie.
Samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders komen daaruit voort, kennisdeling vindt hierdoor ook meer plaats. Er is een intergemeentelijk overleg onder regie van het RIEC gestart in het kader van de aanpak van illegale prostitutie en seksuele uitbuiting. Ook is er een intergemeentelijk team waarin ook ketenpartners deelnemen geformeerd dat zich bezighoudt met de (al dan niet beleidsmatige) aanpak van mensenhandel.
28
Inhoudsopgave
NAJAARSNOTA 2023 NAJAARSNOTA 2023
Product 2.2
Werk en inkomen
Algemeen doel Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen. Armoede mag voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Voortgang doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden daalt van 6,2% in 2020 naar 5,6% in 2025.
Effectindicator Problematische schulden
Realisatie 2020 6,2%
ZN 2023 Nog niet bekend.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek.
NJN 2023 5,9% (peildatum 31-10-2021) Middelen € 130.000
29
Verantwoording Handhaven De cijfers zijn altijd pas laat beschikbaar op landelijk niveau (vaak na afloop van een jaar). De meest actuele cijfers dateren uit 2021. Zelf data combineren is een alternatief dat bekeken wordt. De vergelijkbaarheid (dezelfde data) is een belangrijk aandachtspunt. Begroting 2025 5,6%