Bijlage 1 Mobiliteitsvisie Zuidplas deel A; visie A25.003308
Tekst van het document
Mobiliteitsvisie Zuidplas voor een aantrekkelijk, duurzaam, ondernemend en gezond Zuidplas concept, 25 september 2025
Mobiliteitsvisie
Inhoudsopgave
Vooraf Voor u ligt de mobiliteitsvisie: de langetermijn visie op verkeer en vervoer in onze gemeente. Hiermee willen we ervoor zorgen dat Zuidplas een fijne plek blijft om te
Deel A Visie
Introductie
4
Het verkeer in Zuidplas
6
wonen, werken en recreëren: nu en in de toekomst. Belangrijk, want er komen grote ontwikkelingen op onze gemeente af en het wordt steeds drukker in de regio.
In Zuidplas zijn we op veel verschillende manieren met mobiliteit bezig. We maken afspraken met onze regionale partners over het bereikbaar houden van onze dorpen en het buitengebied. En over het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen, zoals
Wat komt er op ons af?
12
Cortelande. In onze dorpen nemen we maatregelen om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te verbeteren en het openbaar vervoer aantrekkelijk en toegankelijk te maken. We werken daarbij samen met bijvoorbeeld de provincie, regio Midden-
Visie: de koers naar 2040
16
Holland, scholen, politie, ondernemers en agrariërs.
De gesprekken met inwoners over de gebiedspaspoorten hebben ons veel informatie gegeven over wat er leeft per dorp. Daarnaast hebben we met lokale organisaties en
Aparte bijlage: deel B Uitvoering
Uitvoeringsprogramma
ondernemers gesproken. Ze gaven aan dat we niet alleen moeten werken aan een visie op lange termijn, maar ook aan het ‘hier en nu’. De uitvoeringsagenda in deze mobiliteitsvisie geeft daar een helder overzicht van. Zo kunnen we nu al aan de slag met wat er nodig is voor een veilige en bereikbare gemeente.
In deze mobiliteitsvisie gaan we uit van het ‘STOMP-principe’. Dat betekent dat we meer inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer. Bijvoorbeeld bij het inrichten van nieuwe woongebieden. Niet alleen goed voor de veiligheid en leefbaarheid, maar ook voor onze bereikbaarheid op lange termijn.
Vanuit deze visie kunnen we de komende jaren samen aan de slag gaan.
Namens het College van Burgemeester en Wethouders, Wethouder Daan de Haas
2
Gemeente Zuidplas
Deel A Visie 3
Mobiliteitsvisie
1. Introductie
Er zijn verschillende aanleidingen voor het
In deze mobilititeitsvisie is mobiliteit geen doel op zich,
Er werken veel partijen aan mobiliteit
maken van een nieuwe mobiliteitsvisie
maar draagt bij aan het woon-, werk- en leefklimaat
Mobiliteit stopt niet bij de gemeentegrenzen. Een goed
De belangrijkste aanleiding is de groei van onze
in Zuidplas. Je goed en veilig kunnen verplaatsen is
functionerend mobiliteitssysteem vraagt allereerst
gemeente. We bouwen in en aan de dorpen en maken
een belangrijke voorwaarde voor een fijn leven en een
om een samenhangende (boven)regionale aanpak.
plannen voor een nieuw dorp. Hierbij hanteren we
aantrekkelijke gemeente!
Veel vraagstukken op het gebied van verkeer en
het uitgangspunt ‘eerst bewegen, dan bouwen’. Dat is
vervoer worden ook al in regionaal verband opgepakt.
makkelijker gezegd dan gedaan: we hebben een heldere
De mobiliteitsvisie is een strategische
We werken samen met partijen als de provincie,
visie nodig over wat we daar precies mee bedoelen. We
langetermijnvisie
regio Midden-Holland, Rijkswaterstaat, NS, ProRail,
willen ons blijven ontwikkelen op een manier die past bij
Deze visie is een nadere uitwerking van de omgevings-
Qbuzz, buurgemeenten, politie, bedrijven, scholen en
Zuidplas en zorgen voor een aantrekkelijke, duurzame,
visie en de gebiedspaspoorten voor Zevenhuizen,
organisaties zoals de Fietsersbond. In deze visie wordt
ondernemende en gezonde leefomgeving.
Moerkapelle en Moordrecht. Het gebiedspaspoort van
benoemd hoe we met verschillende partijen werken aan
Nieuwerkerk aan den IJssel is nog in ontwikkeling, maar
de uitvoering van de verschillende speerpunten.
Daarnaast zijn er veel ontwikkelingen op het gebied
we hebben wel al een aantal belangrijke bevindingen uit
van verkeer en vervoer. Bijvoorbeeld rond duurzame
dit proces kunnen meenemen. Ook de beleidsstukken
Hoe kwam de mobiliteitsvisie tot stand?
mobiliteit, nieuwe vervoersvormen en verkeersveiligheid.
voor het nieuwe dorp Cortelande zijn als basis voor deze
Bij het opstellen van de gebiedspaspoorten hebben
De vorige mobiliteitsvisie is gemaakt in 2015. Sindsdien
visie gebruikt.
veel inwoners laten horen wat zij belangrijk vinden
is er veel veranderd. Daarom maken we een nieuwe visie.
in de dorpen. Ook op het gebied van mobiliteit. Hun De mobiliteitsvisie is een visie op hoofdlijnen. Deze visie
inbreng is samengevat in een participatielogboek per
Een derde aanleiding is dat ‘verkeer en vervoer’ in veel
geeft voor de komende 10 tot15 jaar richting bij:
dorp. Dat hebben we gebruikt bij het opstellen van deze
projecten en beleid een grote rol speelt. Bijvoorbeeld
•
nieuwe (gebieds)ontwikkelingen
visie. De hierin benoemde aandachtspunten worden in
bij maatschappelijke voorzieningen of economie. Het
•
(her)inrichting van bestaande gebieden en openbare
hoofdstuk 2 en 3 van de mobiliteitsvisie toegelicht. Voor
ruimte
Nieuwerkerk aan den IJssel hebben we gebruik gemaakt
de lobby en samenwerking in de regio
van de tussentijdse versie van het participatielogboek.
werken aan diverse projecten en beleid vraagt om een samenhangende, langetermijnvisie op mobiliteit.
•
Tot slot zien we dat de druk op de openbare ruimte
Verdere uitwerking van de mobiliteitsvisie gebeurt in
De mobiliteitsvisie is daarnaast opgesteld vanuit een
de laatste jaren toeneemt. Verschillende ruimte-
concretere plannen, beleid of projecten. Bijvoorbeeld in
analyse van data en beleid. We hebben overlegd met
vraagstukken moeten er een plek krijgen: van parkeren
het fietsroutenetwerk, het wegencategoriseringsplan of
een ambtelijke werkgroep, de gemeenteraad en lokale
tot groen en van spelen tot water. Dat vraagt om een
de Nota Parkeernormen.
partijen. Hierbij hebben partijen aangegeven dat zij
heldere visie en het maken van goede afwegingen.
4
Gemeente Zuidplas
in de mobiliteitsvisie ook graag aandacht willen voor het hier en nu (en niet alleen voor de toekomst). Ook werd gevraagd de focus niet alleen op inwoners te leggen, maar ook op andere groepen zoals bijvoorbeeld ondernemers en agrariërs.
De mobiliteitsvisie heeft zes weken ter inzage gelegen. In die periode is ook gesproken met lokale en regionale partijen. Met alle inbreng is de visie aangescherpt.
Bij deze mobiliteitsvisie hoort een aantal bijlagen De mobiliteitsvisie is aangevuld met een uitvoeringsprogramma en een achtergronddocument. In het uitvoeringsprogramma zijn maatregelen opgenomen waarmee we uitvoering willen geven aan de visie.
Het achtergronddocument geeft extra informatie over de mobiliteitsvraagstukken in deze mobiliteitsvisie en bevat een verslag van alle participatiemomenten.
5
Mobiliteitsvisie
2. Het verkeer in Zuidplas
Zuidplas: een landelijke gemeente in een
Wie verplaatst zich in Zuidplas?
verstedelijkt gebied
Onze gemeente telt bijna 50.000 inwoners. De afgelopen
Onze gemeente ligt in de Zuidelijke Randstad; een
jaren is het aantal inwoners sterk gegroeid. Onze
verstedelijkte regio en een belangrijke economische
bevolking is relatief jong: er zijn veel kinderen en
motor in Nederland. Zuidplas heeft een centrale positie
jongeren. Zij gaan naar school, sport en vrienden of
tussen de steden Rotterdam, Gouda, Zoetermeer,
spelen op straat. Bijna 20% van onze inwoners is boven
Delft en Den Haag. Tegelijkertijd ligt onze gemeente
de 65 jaar oud (en dit aantal groeit) . 1
bij het Groene Hart, en heeft Zuidplas een landelijk en waterrijk karakter. Je kunt hier aantrekkelijk en rustig
Ongeveer de helft van de inwoners is tussen de 25 en 65
wonen in de bestaande dorpen Nieuwerkerk aan den
jaar oud. Een groot deel van hen werkt; de werkloosheid
IJssel, Zevenhuizen, Moerkapelle en Moordrecht en
en het aantal mensen met een uitkering is laag. Veel
straks in het nieuwe dorp Cortelande. Elk dorp heeft
mensen werken in de buurt van hun huis: zo’n 70%
hierin zijn eigen oriëntatie en mogelijkheden. Zuidplas
werkt op maximaal 15 kilometer afstand.
heeft daarnaast een mooi en uitgestrekt buitengebied. In Zuidplas vind je een groot aantal bedrijven en Met het station in Nieuwerkerk aan den IJssel,
bedrijventerreinen waar dagelijks werknemers en
verschillende buslijnen, twee snelwegen, verschillende
goederen zich van en naartoe verplaatsen. Daarnaast
provinciale wegen, diverse fietsverbindingen en
komen er bezoekers naar Zuidpas om te recreëren.
de Hollandsche IJssel is de gemeente verbonden met de regio. Ook de treinstations buiten onze
Hoe verplaatsen mensen zich?
gemeentegrenzen (in Lansingerland, Waddinxveen en
In Zuidplas worden verschillende vervoersvormen
Gouda) en de metrostations in Nesselande en Capelle
gebruikt. De keuze is afhankelijk van de gebruiker en
aan den IJssel spelen een rol in onze bereikbaarheid.
de verplaatsing. De auto en fiets zijn in onze gemeente de meest gebruikte vervoermiddelen. Daarnaast vinden ook veel verplaatsingen te voet plaats.
Op de volgende pagina’s leest u een korte analyse van de huidige situatie, per type vervoersvorm.
6
1. Bronnen: kadastralekaart.com, CBS (2020). Banen van werknemers naar woon- en werkregio
Gemeente Zuidplas
Voetgangers
Fietsers
Lopen is een belangrijke manier van
Veel mensen fietsen in Zuidplas
verplaatsen in Zuidplas
Er wordt veel gefietst in Zuidplas, zowel binnen de dorpen als naar de
Circa 15% van de verplaatsingen vindt te voet
omliggende regio en het buitengebied. De afstanden tussen de dorpen en
plaats . Lopen gebeurt vooral veel binnen de
naar steden om ons heen zijn relatief kort. Dat maakt de fiets in Zuidplas een
dorpen. De voetganger is een diverse groep
aantrekkelijk vervoermiddel. Meer dan een kwart van onze verplaatsingen
mensen (wandelaars, kinderwagens, rollator/
gebeurt dan ook op de fiets . We gebruiken (steeds meer) verschillende type
rolstoelgebruikers, skaters, hardlopers) waar we
fietsen met variërende snelheden en verschil in actieradius.
2
4
rekening mee willen houden.
Fietsroutes volgen vaak doorgaande autoroutes Voetgangers zijn een kwetsbare doelgroep
Op bijna alle wegen in Zuidplas kan gefietst worden. In de dorpen en het
Risicolocaties voor voetgangers zijn bijvoorbeeld
buitengebied liggen fietsverbindingen op of naast de doorgaande wegen.
bij oversteekpunten van 50 km/uur wegen en
Daarnaast zijn er vrijliggende recreatieve fietspaden in het landschap.
plekken waar veel ouderen of kinderen komen (zoals schoollocaties en verzorgingstehuizen). De
Er zijn ontbrekende schakels
voetganger is (ook in 30 km/uur gebieden) een
Daarom werken we aan een aantrekkelijk fietsroutenetwerk. Daarbij is de
kwetsbare doelgroep ten opzichte van de snelheid
inzet om de kwaliteit van de bestaande fietsverbindingen te verbeteren en
en ‘massa’ van het autoverkeer.
ontbrekende schakels te realiseren. Ook moet Cortelande goed ingebed worden in het fietsroutenetwerk.
Wat vinden inwoners en ondernemers?
3
Veel mensen wandelen graag in hun directe woonomgeving en in het buitengebied (ommetjes). Hierbij is aandacht gevraagd voor het onderhoud van trottoirs en wandelpaden (toegankelijkheid) en voor de verkeersveiligheid.
Wat vinden inwoners en ondernemers?
3
Veel mensen ervaren fietsen als een veilige en prettige manier van verplaatsen. De fiets is voor hen een belangrijk vervoermiddel, ook voor het woon-werk verkeer, mits er goede en directe verbindingen zijn. Inwoners fietsen graag een rondje langs de Hollandsche IJssel, Ringvaart en door de recreatiegebieden. Bepaalde (kruis)punten worden wel als onoverzichtelijk of onveilig ervaren.
2. Bron: onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023) 3. Bronnen: gebiedspaspoorten en overleggen met lokale partijen
4. Bron: onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023)
7
Mobiliteitsvisie
Openbaar vervoer
Deelmobiliteit
Zuidplas heeft een treinstation
Er zijn enkele deelauto’s in de gemeente
Dit bevindt zich in Nieuwerkerk aan den IJssel. Het station wordt laag beoordeeld
Bijvoorbeeld bij station Nieuwerkerk aan den IJssel. Daarnaast komt ook
qua reizigerstevredenheid (derde van onderen van alle stations in Nederland).
particulier autodelen voor in Zuidplas: dat betekent dat inwoners hun auto via
ProRail werkt aan een reconstructie van het station en kijkt daarbij ook naar een
een app ter beschikking stellen.
verdichting van de stationsomgeving. Momenteel stopt hier twee keer per uur (in beide richtingen) de sprinter Rotterdam - Gouda. In het verleden was dit (in de
Er is ook een aantal deelfietsen in de gemeente (bij het station, op
spits) vier keer per uur. Inwoners en bezoekers van Zuidplas maken ook gebruik
bedrijventerrein Gouwepark en in Zevenhuizen). Deze deelfietsen worden
van de trein en metro in buurgemeenten.
(vanuit de openbaar vervoersafspraken) door vervoersmaatschappij Qbuzz aangeboden. Op dit moment is er geen OV-fiets in Zuidplas.
Er zijn verschillende buslijnen door de dorpen Alle dorpen worden door buslijnen aangedaan, maar niet allemaal even goed.
Het aandeel deelmobiliteit is laag
Zo is het oostelijk deel van Moerkapelle niet goed verbonden. Dit geldt ook voor
Als je kijkt naar het Nederlands gemiddelde, zijn er in Zuidplas weinig
de nieuwe woonwijken EsseZoom en Koningskwartier. De buslijnen hebben
deelauto’s. Er wordt gewerkt aan een Regionale Visie Deelmobiliteit en
bovendien een beperkte frequentie. Het zijn buslijnen vanuit de verschillende
bijbehorend Actieprogramma (voor onder andere deelfietsen en deelauto’s).
dorpen, waardoor de bus niet echt snelheid kan maken op het traject.
Reizigers lopen of fietsen naar het OV, of komen met de auto Toch zijn niet alle gebieden in Zuidplas goed toegankelijk met het openbaar
Wat vinden inwoners en ondernemers?
vervoer. De loop- en fietsafstanden naar de haltes zijn dan te lang.
Uit de ‘Interessescan deelmobiliteit (2024)’ blijkt dat 24% van de respondenten uit Zuidplas deelmobiliteit wil uitproberen en 26% dit misschien wil. De interesse is het hoogst onder de groep van 18-29 jarigen.
Wat vinden inwoners en ondernemers?
3
Inwoners zien graag een opknapbeurt van het station in Nieuwerkerk aan den IJssel.
Daarnaast wordt er gevraagd om een hogere frequentie van de trein en een betere bediening en verbinding van de verschillende wijken door de buslijnen.
8
Gemeente Zuidplas
Vracht- en landbouwverkeer
Auto Er zijn veel huishoudens met een auto
Vrachtverkeer maakt gebruik van de autowegen
Gemiddeld telt Zuidplas 1,35 auto per huishouden. Dit is per dorp en per
Het vrachtverkeer gebruikt hetzelfde wegennet als de auto. Vanzelfsprekend is
doelgroep verschillend. In Moerkapelle is het autobezit het hoogst, in
het percentage vrachtverkeer op bedrijventerreinen of bij grote bedrijven groter.
Moordrecht het laagst. Ongeveer 50% van onze verplaatsingen gebeurt met de
Soms zijn bedrijven ontstaan en uitgebreid op locaties die (nu) minder geschikt
auto . Daarnaast zijn er ook verplaatsingen met de motor.
zijn voor vrachtverkeer.
Zuidplas kent verschillende type wegen
Landbouwverkeer (en bijvoorbeeld loonwerkers met groot materieel) is op dit
Deze hebben een verschillende functie in het wegennet. Zo zijn er wegen met
moment op de provinciale wegen in Zuidplas veelal niet toegestaan. Alleen
een verkeersfunctie en wegen met een ontsluitende functie of verblijfsfunctie.
bij de aansluiting van de N219 op de A20 rijdt het landbouwverkeer op de
Door onze gemeente lopen twee rijkswegen: de A20 en A12. Die worden
provinciale weg.
5
beheerd door Rijkswaterstaat. De N219 en de N457 zijn de provinciale wegen in onze gemeente. Daarnaast zijn er de lokale wegen. Hiervoor is gemeente
Bedrijventerreinen liggen gunstig
Zuidplas verantwoordelijk.
Veel bedrijventerreinen hebben een goede ligging voor het vrachtverkeer. Ze liggen bij provinciale wegen en in de nabijheid van aansluitingen op rijkswegen.
De bereikbaarheid is vaak goed
Maar door vertragingen in de spits zijn sommige bedrijventerreinen op die
Zuidplas ligt in de Zuidelijke Randstad en is veelal goed te bereiken met de auto.
momenten minder goed bereikbaar.
In de spits is er echter regelmatig een langere reistijd. De grootste vertragingen doen zich voor op de rijks- en provinciale wegen en de aansluitingen van onze
Op smallere wegen: soms lastige situaties
lokale wegen op deze wegen. Door de verkeersdrukte in de spits zijn er in
De combinatie van vracht- en landbouwverkeer met fietsers en wandelaars is in
Zuidplas een aantal sluiproutes in beeld. Hier ervaren mensen verkeersoverlast
de dorpen en in het buitengebied niet altijd veilig.
als gevolg van het oneigenlijk gebruik van deze wegen.
Wat vinden inwoners en ondernemers? Wat vinden inwoners en ondernemers? Veel mensen ervaren een goede bereikbaarheid van Zuidplas. Zij geven ook knelpunten aan: als wegen vollopen, op specifieke kruispunten en onoverzichtelijke plekken. De beleving van de vertraging is soms groter dan
In Zevenhuizen, Moordrecht, Nieuwerkerk en Moerkapelle ervaren inwoners soms overlast van zwaar verkeer in het dorpshart (doorgaand verkeer, bevoorrading van winkels). Ondernemers vragen aandacht voor doorgaande routes (voor het landbouwverkeer) en de bereikbaarheid van bedrijven op drukke momenten.
de meting van de vertraging.
5. Bronnen: onderzoek Spark voor Nota Parkeernormen (2025) en onderzoek mobiliteitsconcept Vijfde Dorp (2023)
9
Mobiliteitsvisie
Verkeersveiligheid Het aantal verkeersongevallen neemt de laatste jaren iets toe Na jaren van daling sinds 2000, is het aantal verkeersongevallen in Zuidplas de laatste jaren weer iets toegenomen. Dit is een landelijke trend. Overigens is ook het aantal inwoners de afgelopen jaren gestegen. Vooral kwetsbare weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers, zijn vaak de dupe: zij behoren tot 53% van de geregistreerde slachtoffers . 6
We doen veel om veiligheid te verbeteren Met een risicogestuurde aanpak worden plekken waar risico’s zijn, proactief aangepakt. Bijvoorbeeld door een slimme inrichting van de straat, handhaving, voorlichting en educatie. De gemeente is ambassadeur van ‘maak een punt van nul’ en onderschrijft daarmee de ambities van het nationaal Strategisch Plan Verkeersveiligheid om te streven naar nul verkeersslachtoffers.
Wat vinden inwoners en ondernemers? In gesprekken met inwoners komt verkeers-veiligheid vaak ter sprake. Mensen maken zich zorgen over drukke wegen, onveilige oversteek-plaatsen en gereden snelheden, vooral in de dorpen. Er is een wens om straten in de dorpen veiliger en soms ook autoluwer te maken. Per dorp zijn in de gebiedspaspoorten specifieke knelpunten benoemd. Tegelijkertijd vinden mensen het belangrijk dat hun dorp of bedrijf goed bereikbaar is.
10
6. Bron: BLIQ Verkeersveiligheidsrapportage 2020-2024
Gemeente Zuidplas
Huidige situatie en geplande ontwikkelingen
Legenda
Bebouwing Bestaand dorp Bestaand bedrijventerrein Nieuwe ontwikkeling (wonen en voorzieningen) Nieuwe ontwikkeling (werken) Openbaar vervoer Veerpont Metrolijn Treinspoor Treinstation Auto Rijkswegen (A-wegen) Provinciale wegen (N-wegen) Provinciale weg (in voorbereiding)
11
Mobiliteitsvisie
3. Wat komt er op ons af?
Ontwikkelingen in Zuidplas
te realiseren verlengde N207). Woonwijk de Triangel is
Onze gemeente is de afgelopen jaren sterk gegroeid.
inmiddels gebouwd. Gemeente Zuidplas heeft in 2024
Deze groei zet de komende jaren door. Zowel in de
met gemeente Waddinxveen een intentieovereenkomst
bestaande dorpen als met de komst van het nieuwe
afgesloten. Doel is om afstemming te zoeken en samen
dorp Cortelande. Dit dorp zal circa 8.000 woningen
te werken aan de mobiliteitsopgaven in het gebied
en twee nieuwe bedrijventerreinen krijgen. Voor
tussen Moerkapelle, Cortelande en Waddinxveen.
Cortelande is een ‘Mobiliteitsconcept’ opgesteld waarin wordt ingezet op het voorkomen, veranderen
Samen met onze regionale partners spannen we
en verduurzamen van mobiliteit. Ook wordt uitgegaan
ons in om de bereikbaarheid op peil te houden
van een goede bereikbaarheid met alle vervoersvormen
In 2025 is de Mobiliteitstafel gestart. Aan deze tafel
volgens het STOMP-principe (zie gele kader). Mobiliteit
onderzoekt Zuidplas de mobiliteitsopgaven, samen
is vanaf het begin een belangrijke pijler van deze
met Rijkswaterstaat, de provincie en (in overleg met)
gebiedsontwikkeling. Zuidplas heeft samen met haar
buurgemeenten. Deze opgaven worden gerelateerd
partners afspraken vastgelegd over de infrastructurele
aan de ruimtelijke en structurele ontwikkelingen in
en mobiliteitsmaatregelen die nodig zijn om de
de regio. We voeren gesprekken over onder andere de
mobiliteit van dit nieuwe dorp op een goede manier te
mobiliteitsopgave voor Zuidplaspolder, de impact van de
organiseren. Een nieuw station staat inmiddels op de
verbreding van de A20 en de noodzaak van een nieuw
agenda (groslijst) van de NOVEX Zuidelijke Randstad.
station tussen Gouda en Zuidplas.
Stappen
S
Trappen
T
Openbaar vervoer Mobility as a service
Privé auto
O
M
P
Het STOMP-principe is een ontwerpprincipe uit de verkeerskunde. Het wordt gebruikt bij stedenbouwkundige
Ook in de omgeving van Zuidplas staan de
plannen. STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar
ontwikkelingen niet stil
Opgave:
vervoer, Mobility as a Service (deelmobiliteit) en ten slotte
Het aantal inwoners en bedrijven in de hele regio
De groei van het aantal inwoners en het aantal
de Privéauto. Bij het STOMP-principe begin je, bij het
neemt de komende jaren toe. In Gouda is bijvoorbeeld
arbeidsplaatsen (in Zuidplas en de regio) zorgt voor een
ontwerpen van mobiliteitsoplossingen, met de maatregelen
de nieuwe wijk Westergouwe in ontwikkeling, met
grotere mobiliteitsvraag. Het leidt ook tot extra verkeer
voor voetgangers en fietsers. Daarna volgen de andere
zo’n 4.500 nieuwe woningen. Gemeente Gouda heeft
op de wegen. Dat heeft impact op de bereikbaarheid,
vervoersvormen. Door deze volgorde toe te passen, staat
de Deelovereenkomst Mobiliteit Zuidplaspolder ook
leefbaarheid en veiligheid in onze gehele gemeente.
‘de actieve mens’ centraal bij een ontwikkeling en krijgen
ondertekend (zie volgende pagina). Waddinxveen
Hier willen we met deze mobiliteitsvisie (en op basis van
leefbaarheid, veiligheid, gezondheid en duurzaamheid hierin
voorziet een verdere ontwikkeling van de bedrijvigheid
de al gemaakte afspraken) op inspelen.
een belangrijke rol. Zo werken we aan een fijne leefomgeving!
in het westelijk deel van hun gemeente (bij de nieuw
12
Gemeente Zuidplas
Deelovereenkomst Mobiliteit Zuidplaspolder In de deelovereenkomst hebben we afspraken gemaakt met provincie, gemeente Gouda en gemeente
Bron kaart: Deelovereenkomst Middengebied
Rotterdam over een infra- en mobiliteitspakket van maatregelen voor de ontsluiting van het nieuwe dorp Cortelande. Het gaat onder andere om maatregelen aan de N219 en de N457 en het realiseren van een ‘modal shift’ bij de ontwikkeling van het nieuwe dorp. Dat betekent dat mensen hier veel alternatieven
Cortelande
hebben voor de auto. Hierbij hoort ook een goed aanbod van deelmobiliteit, het realiseren van goede fietsverbindingen naar belangrijke OV-locaties en voorzieningen, en hoogwaardig openbaar vervoer in Zuidplaspolder. Deze afspraken worden in projecten en onderzoeken uitgewerkt en gelden als uitgangspunt voor de ontwikkeling van Zuidplas. Bron: gemeenten Gouda en Zuidplas (t.b.v. onderbouwing station)
Zuid Holland Bereikbaar Zuid-Holland Bereikbaar is een samenwerkingsverband tussen verschillende overheden en infrabeheerders in ZuidHolland. In 2025 zijn Zuid-Holland Bereikbaar en Regio
Cortelande
Midden-Holland samen een aanpak gestart. Dit wordt de gebiedsaanpak ‘Duurzaam bereikbaar Midden-Holland’. Het doel is een duurzaam mobiliteitssysteem in de regio.
De aanpak richt zich op gedragsverandering, goede afspraken met werkgevers, slimme logistiek en heldere communicatie.
13
Mobiliteitsvisie
Landelijke ontwikkelingen
Ontwikkelingen in de dorpen
Zevenhuizen en Oud Verlaat
Naast groei van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen,
Naast de gemeentebrede en regionale opgaven is
•
zijn er andere ontwikkelingen om rekening mee te houden:
er (vanuit de gebiedspaspoorten) ook inzicht in de
veiligheid op de Burgemeester Klinkhamerweg,
belangrijkste opgave per dorp. Hoewel de dorpen •
Vergrijzing: er zijn steeds meer oudere inwoners. Zij
ieder een eigen identiteit hebben komt een aantal
reizen soms op andere tijdstippen (buiten de spits)
gezamenlijke opgaven naar voren:
en kiezen soms andere vervoermiddelen. •
Er zijn steeds meer type voertuigen op de weg:
•
zoals bakfietsen, fat bikes, steps en speed pedelecs. Snelheden zijn niet altijd ‘duidelijk’ (op het fietspad
Dankzij digitalisering kunnen mensen vaker thuiswerken. Dit voorkomt verkeersbewegingen.
Dorpsstraat en N219 •
•
De vraag naar beter openbaar vervoer tussen de
fiets (en aandacht voor mindervaliden) Goede mobiliteit voor jongeren en senioren
•
Beter openbaar vervoer (naar Nesselande, Waddinxveen)
•
•
•
Behoud van het dorpse, groene karakter
dorpen en naar omliggende gemeenten. •
Het verminderen van overlast door (doorgaand)
Moordrecht
autoverkeer.
•
Daarnaast wordt er meer gebruik gemaakt van
•
Levendig centrum met ruimte voor de voetganger en
•
voetgangers binnen de dorpen.
bijvoorbeeld niet altijd lager dan op de weg). •
De behoefte aan meer ruimte voor fietsers en
Verminder barrières en zorg voor betere verkeers-
Versterken van het openbaar vervoer (en stimuleren van alternatieven voor de auto)
online winkels en diensten. Ook is het mogelijk om
In de kolom hiernaast zijn per dorp specifieke
•
Verminderen van doorgaand autoverkeer
mobiliteitsgedrag meer te sturen door data.
aandachtspunten uit de gebiedspaspoorten opgenomen.
•
Verbeteren en versterken van de (recreatieve)
Er is steeds meer pakketbezorging. Dat betekent
fietsroutes (richting het buitengebied, Gouda en
bijvoorbeeld steeds meer busjes in de wijken.
Nieuwerkerk aan den IJssel)
We zien (bij jongeren) een verschuiving van ‘bezit’ naar ‘gebruik’ van voertuigen. Jongeren hebben
Moerkapelle
steeds minder behoefte om een auto aan te schaffen.
•
Er is sprake van verduurzaming van het vervoer: denk aan elektrisch rijden, zero-emissie zones en
voetgangersverbindingen binnen en buiten het dorp •
deelmobiliteit.
Opgave:
Meer groen in het dorp en goede fiets- en
Betere bereikbaarheid met alle vervoermiddelen, zeker met de geplande uitbreiding van het dorp
•
Goede mobiliteit voor jongeren en senioren
•
Verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers, in
Veranderingen in mobiliteit en gedrag kunnen helpen
combinatie met landbouw- en vrachtverkeer
om mobiliteit slimmer, duurzamer en gezonder in te richten. Hier willen we goed op kunnen inspelen.
Nieuwerkerk aan den IJssel (voorlopig)
De groei van het aantal ouderen betekent bijvoorbeeld
•
dat er meer aandacht nodig voor is toegankelijkheid,
Versterken OV (hogere frequentie van de trein, opknappen van het station, betrouwbare bus)
zoals bij lopen, fietsen en openbaar vervoer. En de
•
Maak fietsen en wandelen in het dorp veiliger
toename van verschillende type voertuigen vraagt om
•
Verbeter de verkeersveiligheid
herbezinning: wie geef je welke plek op de weg?
14
en verminder
barrières (Hollandsche IJssel / A20 / spoor / N219)
Gemeente Zuidplas
15
Mobiliteitsvisie
4. Visie: koers naar 2040
De gemeente Zuidplas staat de komende jaren voor
We zetten in de mobiliteitsvisie van Zuidplas in op vier
grote opgaven. We gaan meer woningen bouwen (onder
ambities:
andere het nieuwe dorp Cortelande) en er komt ruimte voor nieuwe bedrijven. Daardoor ontstaat een grotere mobiliteitsbehoefte. Ook in de regio om ons heen groeit
1
het aantal inwoners en arbeidsplaatsen.
De bereikbaarheid van onze gemeente staat onder
(en overlast beperken)
2
druk door (de regionale) groei en de files op de wegen. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk dat de dorpen vitaal blijven en hun eigen karakter behouden. Dit betekent
Ruimte voor groei en ontwikkeling
Goede verbindingen tussen dorpen en met de regio
3
Gezonde, aantrekkelijke en leefbare dorpen
dat we op een andere manier naar mobiliteit moeten en willen kijken. De gemeente kan daarbij niet alles zelf oplossen: dit vraagt ook wat van onze inwoners, partners
4
Iedereen kan zich goed en veilig verplaatsen: van jong tot oud
en ondernemers.
Ons doel: we willen een veilige, leefbare en duurzame gemeente zijn en blijven We werken aan een gemeente waar alle mensen zich goed en prettig kunnen verplaatsen: van jong tot oud, met of zonder beperking en ook als je minder geld te besteden hebt. Een gemeente waar je de keuze hebt hoe je je wilt verplaatsen. Een gemeente waar ruimte is voor ontmoeting en ondernemerschap. Met een gezonde, aangename en duurzame leefomgeving voor onze inwoners en de volgende generaties.
Dit staat in onze omgevingsvisie. Met deze mobiliteitsvisie sluiten we daarbij aan en bepalen we de koers voor het (mobiliteits)beleid van de komende jaren.
16
Deze ambities werken we op de volgende pagina’s uit.
Gemeente Zuidplas
1
Ruimte voor groei en ontwikkeling
De vraag naar (betaalbare) woningen is groot. Daarom zetten we in Zuidplas, in de regio en vanuit
Speerpunten
het rijk in op de bouw van veel nieuwe woningen. In onze gemeente werken we aan grotere en kleinere woningbouwprojecten in en aan de dorpen. Ook werken we aan de ontwikkeling van het nieuwe dorp Cortelande. Daarnaast is er ook een aantal bedrijventerreinen in ontwikkeling.
Vanuit onze omgevingsvisie werken we bij al deze
1.1 Slim ruimtegebruik
1.2 Eerst bewegen dan bouwen
Door slim met de ruimte om te gaan kunnen we de
Bij grotere ontwikkelingen is de bereikbaarheid met
mobiliteitsvraag en druk op de wegen verminderen.
alle vervoerswijzen van belang. Daarom maken we
Bijvoorbeeld door wonen en werken dichtbij elkaar te
vooraf een goed onderbouwd mobiliteitsplan. Dat
plaatsen of door het stimuleren van thuiswerken.
biedt een goede basis om een ontwikkeling mogelijk te maken.
ontwikkelingen aan een omgeving die aantrekkelijk, duurzaam, ondernemend en gezond is. Dat vraagt
Lees op de volgende pagina’s de uitwerking van de speerpunten.
allereerst om een goede afweging van de verschillende belangen en functies in onze leefomgeving.
Hierbij is ook een goede mobiliteitsaanpak cruciaal. Zo zijn nieuwe woningen en bedrijven bereikbaar, werken we aan een prettige en veilige leefomgeving en voorkomen we overlast voor de mensen eromheen.
17
Mobiliteitsvisie
1.1 Slim ruimtegebruik
Hier werken we aan
De druk op de ruimte is groot en we hebben te maken
Parkeernormen die passen bij de locatie
met verschillende opgaven. Er is ruimte nodig voor
We willen de beschikbare ruimte zo efficiënt mogelijk
groen, ondernemen, woningen, voorzieningen, verkeer,
benutten. Parkeren neemt veel ruimte in beslag en
spelen, bewegen en ontmoeting. Daarom moeten we
auto’s zijn de laatste decennia steeds groter geworden.
slim met onze ruimte omgaan. Het goed organiseren
Daarom willen we met onze parkeernormen meer gaan
•
Een nieuwe Nota Parkeernormen
(en waar mogelijk verminderen) van de mobiliteitsvraag
‘sturen’. Het doel is om het aanbod van parkeerplaatsen
•
Regionaal strategisch plan elektrisch laden
helpt daarbij. We stimuleren ook gezonde en duurzame
beter in lijn te brengen met de vraag. We nemen actief
vervoermiddelen (die bij voorkeur weinig ruimte
maatregelen om het parkeergedrag te beïnvloeden door
innemen). Denk bijvoorbeeld aan deelauto’s en fietsen.
alternatieve vervoermiddelen te stimuleren. We laten de
Ook de motor neemt weinig ruimte in beslag.
parkeernormen daarnaast aansluiten bij het autobezit. Dit sluit aan bij het provinciale beleid. Zo zorgen we voor
We maken slimme keuzes in onze ruimtelijke
voldoende parkeerplekken en gaan we tegelijkertijd
inrichting
slim met de ruimte om. Door deze aanpak ontstaan ook
Bijvoorbeeld door op gunstige locaties woningen te
meer mogelijkheden voor ontwikkelingen.
bouwen (bij stations of voorzieningen). Zo beperken we de mobiliteitsvraag en de druk op het wegennet. Dit is echter
Bij het inrichten van de openbare ruimte willen we dat
niet altijd mogelijk: daarvoor is de vraag naar woningen
er een goede balans ontstaat in het gebruik ervan:
te groot. Het stimuleren van thuiswerken en andere
naast autoparkeren moet er bijvoorbeeld ook voldoende
momenten of manieren van verplaatsen speelt ook een rol
ruimte zijn voor fietsparkeren, groen, spelen, lopen en
in het verkleinen van de mobiliteitsvraag.
fietsen. Ook hier hebben we aandacht voor in de nieuwe Nota Parkeernormen en in de Nota Omgevingskwaliteit.
Bij ontwikkelingen kijken we breed naar mobiliteit Alle vervoerswijzen en een goede mix van vervoers-
Strategische locaties voor laadpalen
middelen zijn hierbij belangrijk. We werken daarbij
Het aantal emissievrije voertuigen (zonder uitstoot)
volgens het STOMP-principe (zie uitleg op pagina
stijgt de komende jaren en hier willen we pro-actief
11). Dat betekent dat we inzetten op een goede
op inspelen. Om een wildgroei aan (verschillende)
bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers en met het
laadpalen tegen te gaan, werken we aan laadpalen op
openbaar vervoer. Daarnaast zorgen we ook voor goede
strategische locaties.
voorzieningen voor deelmobiliteit en de privé-auto. Die ‘brede kijk’ geldt zowel in nieuwe als bestaande wijken.
18
•
Toepassen van het STOMP-principe (bij nieuwe ontwikkelingen en in bestaande wijken)
Zo werken we samen
De gemeente gaat over de indeling van het grondgebied en de inrichting van openbare ruimte. Door regels op te stellen, (woningbouw)initiatieven te begeleiden en samenwerking te stimuleren, zorgen we dat de keuzes die worden gemaakt bijdragen aan onze ambities. Samenwerking en afwegingen tussen de verschillende beleidsvelden binnen de gemeente is hierbij belangrijk.
Gemeente Zuidplas
1.2 Eerst bewegen dan bouwen
Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen (zoals
iedere ontwikkeling moet een beoordeling plaatsvinden
woningbouw of bedrijvigheid) werken we vanuit het
van de effecten op mobiliteit en parkeren. En van de
principe ‘eerst bewegen, dan bouwen’. Dat betekent dat
manier waarop hiermee wordt omgegaan.
mobiliteit en nieuwbouw in een gelijk tempo worden opgepakt. En dat de bereikbaarheid op orde is als het gebied (volledig) in gebruik wordt genomen. Hierbij zetten we nadrukkelijk in op actieve mobiliteit (lopen en fietsen), openbaar vervoer en deelmobiliteit. Een goede bereikbaarheid met de auto blijft daarnaast van belang.
Bij ontwikkelingen werken we met een mobili-
Hier werken we aan
•
Werken met een mobiliteitsplan volgens het STOMP-principe.
teitsplan Een mobiliteitsplan is een middel om mobiliteit vroeg in een planproces te betrekken. Zo wordt mobiliteit een toekomstbestendig en samenhangend onderdeel van de ontwikkeling.
Zo werken we samen
In een mobiliteitsplan staan alle ruimtelijke
De gemeente ontwikkelt soms zelf plannen
uitgangspunten die gelden voor mobiliteit in een
of dit gebeurt vanuit ontwikkelende partijen.
gebiedsontwikkeling. Hierbij kijken we naar een
Daarbij stelt de gemeente eisen, heeft ambities
evenwichtige bereikbaarheid met alle vervoersvormen.
en toetst plannen. Een goede samenwerking
Het mobiliteitsplan wordt gebaseerd op het STOMP-
tussen afdelingen in het gemeentehuis en met
principe (zie pagina 11) en kan per dorp, doelgroep of
diverse betrokken partijen is hierbij cruciaal.
locatie verschillen. Een goed onderbouwd MPvE vormt
Zo wordt mobiliteit tijdens het hele planproces
de basis om een ontwikkeling mogelijk te maken. Ook
onderdeel van de gesprekken, de afweging en
bij kleinere ontwikkelingen hebben we oog voor de
de beoordeling.
bereikbaarheid met verschillende vervoersvormen. Voor
19
Mobiliteitsvisie
2
Goede verbindingen tussen dorpen en met de regio
De komende jaren groeit de gemeente Zuidplas flink. Het wordt drukker. Dat heeft invloed op
Speerpunten
de bereikbaarheid. Tegelijkertijd neemt de mobiliteitsbehoefte toe. Bijvoorbeeld voor het woonwerkverkeer binnen de gemeente en naar de regio. Goede verbindingen zijn dan van groot belang.
We blijven ons daarom inzetten voor een goede bereikbaarheid en verbindingen tussen de dorpen en met de regio. We willen dat inwoners, werknemers en bezoekers hierbij voldoende keuze hebben voor hun verplaatsingen. Door genoeg andere keuzes dan de auto aan te bieden, beperken we (extra) druk op de wegen en houden we onze gemeente en regio in de toekomst bereikbaar. Dat is hard nodig.
Dit is een bovenlokale opgave: we kunnen dit als gemeente Zuidplas niet alleen. Daarom is een goede regionale samenwerking hierbij erg belangrijk.
20
2.1 Hoogwaardig fietsroutenetwerk
2.3 Autobereikbaarheid op peil
We willen het fietsroutenetwerk verbeteren en
Samen met regionale partners werken we aan het
uitbreiden, zodat de fiets een goed en aantrekkelijk
verminderen van problemen op de provinciale en
alternatief voor de auto kan zijn.
rijkswegen. Ook zetten we in op goede aansluitingen vanuit onze dorpen op deze regionale wegen.
2.2 Versterken van het openbaar vervoer We werken met onze partners aan een hoogwaardig
2.4 Bedrijvigheid goed bereikbaar
ov-aanbod met de trein. Ook werken we (met onze
Bedrijventerreinen moeten toegankelijk en bereikbaar
regionale partners) aan verschillende mobiliteitshubs,
zijn met verschillende vervoersvormen. Voor
betere dienstverlening van de bus en goed ingerichte
landbouwverkeer is het belangrijk dat er doorgaande
P&R-locaties.
routes door Zuidplas beschikbaar zijn.
Lees op de volgende pagina’s de uitwerking van de speerpunten.
Gemeente Zuidplas
Legenda
Hoogwaardig fietsnetwerk Bestaande doorfietsroute Gewenste doorfietsroute Bestaande hoofdfietsroute Gewenste hoofdfietsroute Veerpont
Versterken van het openbaar vervoer Spoor (trein) Bestaand treinstation Gewenst treinstation Metro Busnetwerk Gewenste bushalte Onderzoekgebied mobiliteitshub Ketenmobiliteit versterken
Autobereikbaarheid op peil Snelwegen (A-wegen) Autowegen (N-wegen) Verbeteren aansluiting Verbeteren ontsluiting Moerkapelle
A20
Verbeteren doorstroming A/N-weg
Bedrijvigheid goed bereikbaar Bedrijventerrein bestaand/nieuw
Goede verbindingen tussen dorpen en met de regio
21
Mobiliteitsvisie
2.1 Hoogwaardig fietsnetwerk
Zo werken we samen We willen dat het gebruik van de fiets in Zuidplas steeds
We werken aan doorfietsroutes: tussen de
aantrekkelijker is. Een groot deel van onze inwoners
dorpen, met omliggende dorpen en steden
werkt dichtbij huis. Ook de afstanden naar school of
Doorfietsroutes zijn de belangrijkste regionale
voorzieningen zijn vaak niet lang. Zeker op kortere
fietsverbindingen. Hier kunnen fietsers zonder veel
afstanden (tot circa 15 kilometer) moet het pakken van
onderbrekingen en hinder grote afstanden afleggen. De
de fiets daarom een logische én prettige keuze zijn.
routes zijn daardoor geschikt voor woon-werkverkeer en vormen een goed alternatief voor de (drukke) autoroutes.
Dat doen we door te werken aan goede fietsroutes,
met doorgaande verbindingen, hoofdfietsroutes in en tussen de dorpen en recreatieve fietsroutes. Daarom
Het is daarbij belangrijk dat (dagelijkse) voorzieningen, haltes en station(s) goed bereikbaar zijn met de fiets. Ook moeten hier goede stallingsmogelijkheden zijn. Bij de inrichting van fietsroutes houden we rekening met sociale veiligheid, toenemende drukte op fietspaden en met verschillende type fietsen (zoals speed pedelecs en bakfietsen).
22
en het netwerk waar nodig verbeteren. We werken
hierbij slim in op kansen die zich voordoen en
Hier werken we aan
•
Een goed fietsroutenetwerk
•
Onderdeel hiervan zijn routes van en naar stations, bushaltes en voorzieningen
•
Provinciale doorfietsroute Rotterdam-Gouda (via Capelle aan den IJssel en Nieuwerkerk
werken we er de komende jaren stap voor stap aan om het netwerk voor fietsers te verbeteren.
opgesteld. Dit willen we stap voor stap realiseren
er doorfietsroutes worden gevormd. We spelen
bijvoorbeeld de snorscooter) verplaatsen. De fiets is zo
We zetten ons in voor een goed fietsnetwerk in Zuidplas
plankaart met het gewenste fietsroutenetwerk
te zorgen dat routes op elkaar aansluiten en
zich dan veilig, comfortabel en snel met de fiets (en
Het fietstroutenetwerk krijgt een kwaliteitsimpuls
dit in beeld te brengen hebben we eerst een
(zoals provincie en buurgemeenten) om ervoor
Binnen Zuidplas en naar de regio kunnen mensen
kunnen we ook de autowegen ontlasten.
en de fietsvoorzieningen in de gemeente. Om
hierbij samen met onze regionale partners
ook voor woon-werk verkeer en routes naar scholen.
steeds belangrijker in ons mobiliteitssysteem. Daarmee
De gemeente draagt zorg voor het fietsnetwerk
aan den IJssel) •
Provinciale doorfietsroute Delft/Den Haag Gouda (via Cortelande)
gaan actief op zoek naar geld, zoals subsidies.
Gemeente Zuidplas
2.2 Versterken van het openbaar vervoer
Hier werken we aan
Zuidplas ligt in de zuidelijke Randstad en is gericht
We versterken de verbinding met de trein
op steden als Rotterdam, Den Haag en Gouda. Goed
De reizigersbeleving van station Nieuwerkerk aan den
openbaar vervoer is belangrijk voor sterke verbindingen
IJssel moet beter. Het station wordt daarom opgeknapt.
met de regio en tussen dorpen. Dat geldt ook voor het
We zetten erop in om de frequentie van treinen te
•
Nieuw treinstation Gouda – Zuidplas
nieuwe Cortelande. Die ontwikkeling biedt kansen voor
verhogen en de stationsomgeving te versterken. Zo wordt
•
Verbeteren kwaliteit en frequentie van bussen
een betere aansluiting van Zuidplas op het OV-systeem.
het een aantrekkelijke omgeving waar reizigers zich op hun gemak voelen. Ook kun je hier op verschillende
We liggen centraal, maar onze gemeente heeft ook een
vervoersvormen overstappen.
landelijk karakter. Hier staan buslijnen onder druk. Het
Zuidplas en Gouda zetten in op een nieuw treinstation
versterken en in stand houden van het openbaar vervoer
Gouda-Zuidplas. Dit biedt een noodzakelijke mobiliteits-
biedt inwoners, van jong tot oud, een (alternatieve)
oplossing voor toekomstige bewoners van Cortelande en
mogelijkheid om zich te verplaatsen. Ook de mensen die
Westergouwe (in Gouda). Het levert ook een grote bijdrage
geen fiets of auto gebruiken. Openbaar personenvervoer
aan de bereikbaarheid van onze gemeente (bijvoorbeeld
over water zien we in onze gemeente niet als kansrijk.
van Moordrecht en verschillende bedrijventerreinen).
Dat komt omdat de Waterbus in deze regio vooral de
•
Verhogen treinfrequentie en kwaliteit station Nieuwerkerk aan den IJssel (en omgeving)
en verkenning bushalte bij Esse Zoom (N219) •
Versterken publieke mobiliteit en inrichten mobiliteitshubs
•
Fiets- en loopverbindingen van en naar (en voorzieningen bij) stations en bushaltes
Zo werken we samen
De verantwoordelijkheid voor het openbaar vervoer
stedelijke gebieden aandoet. Buiten de bebouwde kom
Stimuleren van ketenmobiliteit
ligt bij het Rijk, provincie en vervoersmaatschappijen
van onze dorpen heeft dit te weinig toegevoegde waarde.
We willen het combineren van fietsen, lopen of auto
(zoals NS en Qbuzz). We werken veel samen (ook
met openbaar vervoer gemakkelijker maken. Dat heet
met regionale partners) om het openbaar vervoer te
We willen goed openbaar vervoer voor alle
ketenmobiliteit. Daarom zetten we in op goede P+R-
verbeteren. Met de gemeente Gouda ondernemen
inwoners
locaties, publieke mobiliteit, deelmobiliteit en alternatief
we actie om het nieuwe treinstation op de agenda te
Daarom zetten we in op goede busverbindingen tussen
openbaar vervoer (bijvoorbeeld via kleinschalige,
krijgen bij het Rijk, NS en andere betrokkenen.
de dorpen en met de regio. Behoud van de huidige
innovatieve oplossingen). De betekenis van deze
buslijnen is ons uitgangspunt. We vinden het belangrijk
begrippen wordt op de volgende pagina toegelicht.
ProRail werkt aan een verbetering van station Nieuwerkerk aan den IJssel. Vanuit de gemeente
dat bussen effectief rijden, met een hogere frequentie en betrouwbaarheid. Specifieke aandacht heeft de verkenning
We willen ook (een regionaal netwerk van) mobiliteitshubs
willen we hierop aansluiten met het versterken van
naar een bushalte langs de N219 bij Esse Zoom. We willen
inrichten, waar verschillende vervoersvormen handig
het gebied eromheen. We werken als gemeente ook
de fietsverbindingen en stallingsplaatsen bij bushaltes
bij elkaar komen. Zo kunnen we bijvoorbeeld de
aan de bereikbaarheid van station en bushaltes.
verbeteren en hebben aandacht voor de locaties van en
bereikbaarheid van Moerkapelle (en Waddinxveen)
In regionaal verband doen we onderzoek naar
voorzieningen bij bushaltes.
vergroten. Bij de hubs kunnen ook lifters een plek krijgen.
deelmobiliteit en publieke mobiliteit.
23
Mobiliteitsvisie
Wat is.... ketenmobiliteit?
In Zuidplas onderscheiden we de volgende typen hubs:
Wat is.... publieke mobiliteit? Publieke mobiliteit omvat alle vormen van vervoer die
Ketenmobiliteit betekent dat je tijdens één reis Buurthub: een buurthub bezit een verzameling van
door de overheid worden georganiseerd, zoals openbaar
je reist met de auto naar een treinstation, pakt daar
vervoermiddelen waar buurtbewoners gebruik van
vervoer, maar ook deelmobiliteit en flexvervoer (zoals
de trein en tenslotte neem je een deelfiets naar je
kunnen maken (vooral deelauto, mogelijk deelfiets).
taxibusjes). Er kan hierbij gedacht worden aan (semi)
eindbestemming. Door verschillende vervoermiddelen
Dit biedt een alternatief voor de (privé)auto. Een
vraagafhankelijke vervoer. Publieke mobiliteit kan de
te combineren wordt reizen soepeler en efficiënter.
buurthub is een optie voor Cortelande. Maar ook in
reiziger meer flexibiliteit en keuzemogelijkheden bieden
bestaande dorpen is het op termijn een optie.
en tegelijkertijd de kosten voor de overheid verlagen.
meerdere vervoermiddelen gebruikt. Bijvoorbeeld:
•
Ketenmobiliteit maakt het mogelijk om verder te komen Wijkhub (dorpshub): de wijkhub is wat groter dan de
Provincie Zuid-Holland ziet vooral kansen voor publieke
de bereikbaarheid van gebieden en draagt bij aan
buurthub. Het is een kleinschalige opstaplocatie
mobiliteit in landelijk gebied. Zuidplas wil met provincie,
een duurzamer mobiliteitssysteem. Dat komt doordat
in landelijk gebied en/of dorp. Je stapt over van
Qbuzz en Regio Midden-Holland verkennen wat de
mensen sneller en makkelijker kunnen kiezen voor het
auto of fiets naar bijvoorbeeld OV of deelmobiliteit.
mogelijkheden voor publieke mobiliteit in de regio zijn
openbaar vervoer of andere duurzame vervoermiddelen.
Er ontstaat een bundeling van voorzieningen op
en zoekt naar mogelijkheden om een pilot op te zetten.
dan met één vervoermiddel mogelijk is. Het verbetert
•
dorpsniveau. Zuidplas wil onderzoeken of een
Wat is.... een mobiliteitshub?
wijk- of dorpshub in de bestaande dorpen tot
Het begrip ‘mobiliteitshub’ is redelijk nieuw. In deze
ontwikkeling kan komen.
mobiliteitsvisie definiëren wij het als volgt: ‘een plek waar verschillende vormen van vervoer samenkomen
•
Regionale hub: een regionale hub is een herkenbare
en overstappen op een andere vervoersvorm eenvoudig
en aangename overstaplocatie. Het voornaamste
is. Zo maken we ketenmobiliteit mogelijk.’
doel is om reizigers (vooral forensen en bezoekers) te laten overstappen van de auto op de trein of bus
Een hub kan variëren in schaal en locatie en kan dienen
naar stedelijke gebieden zoals Rotterdam, Den
als ontmoetingsplek of verblijfslocatie. Bijvoorbeeld
Haag en Gouda. Een regionale hub is groter dan
door verschillende voorzieningen op de hub (pakket-
een buurt- en wijkhub en moet een groter gebied
afhaalpunt, horeca, kiosk). Iedere locatie is anders en
verzorgen. Stations(omgeving) Nieuwerkerk aan
vereist een specifieke uitwerking. Een goed netwerk met
den IJssel en het gewenste nieuwe treinstation
hubs kan bijdragen aan het gebruik van alternatieven
zijn te al duiden als regionale hub. Zuidplas wil
voor de auto (voor een gedeelte van de reis). Dit netwerk
onderzoeken of een regionale hub in de omgeving
legt verbindingen tussen de dorpen in Zuidplas en met
van Moerkapelle / Waddinxveen bij de A12 wenselijk
de omliggende gemeentes in de regio.
is. Daarbij wordt uitgegaan van busvervoer.
24
Gemeente Zuidplas
2.3 Autobereikbaarheid op peil
Hier werken we aan In de gemeente Zuidplas is de auto op dit moment de belangrijkste manier van verplaatsen. We zien daarbij wel wat verschillen tussen de dorpen.
Ook in de toekomst blijft de auto een belangrijk onderdeel van ons mobiliteitssysteem. De autobereikbaarheid staat echter onder druk. Daarom blijven we ons inzetten voor een goede en stabiele bereikbaarheid met de auto (en de
•
Bestuurlijke Overeenkomst Verbreding A20, Intentie-overeenkomst Waddinxveen •
Verbeteren auto-ontsluiting Moerkapelle
•
Verbeteren aansluiting Zevenhuizen op N219
•
Onderzoek functioneren N219 (gedeelte tussen Nieuwerkerk aan den IJssel en Capelle aan
motor) en het verminderen van piekbelasting (bijvoorbeeld door het spreiden van drukte).
Uitwerken Deelovereenkomst Middengebied,
den IJssel) •
Vernieuwen wegencategoriseringsplan
We willen bestaande problemen op de doorgaande routes verminderen Het gaat hierbij om de knelpunten en vertragingen op provinciale wegen en rijkswegen. Over de aanpak hiervan hebben we in regionaal verband aan aantal afspraken gemaakt (zie pagina 12). Daarnaast willen we dat de bestaande dorpen en het nieuwe dorp Cortelande goed aansluiten op deze doorgaande wegen, zodat er goede verbindingen zijn met de regio en tussen de dorpen.
We werken vanuit een wegencategoriseringsplan Daarmee maken we inzichtelijk welke functie de verschillende wegen hebben in het gehele netwerk: stromen, uitwisselen, verblijven. Ook kunnen de wegen ook op een passende manier worden ingericht. We kiezen daarbij op welke wegen bijvoorbeeld doorstroming of de verblijfskwaliteit centraal staat. Hier kan dan soms
Zo werken we samen
De gemeente gaat over het lokale wegennetwerk en de inrichting daarvan. Met de provincie en de rijksoverheid hebben we aan aantal afspraken gemaakt en hebben we contact over het op peil houden van de provinciale wegen en snelwegen. Vanuit de regionale mobiliteitstafel zullen er – naast bovenstaande plannen / afspraken aanvullende maatregelen en afspraken over noodzakelijke verbeteringen worden vastgesteld. De aansluitingen van onze lokale wegen op regionale wegen moeten we gezamenlijk oppakken.
ook de snelheid omlaag worden gebracht (bijv 30 km/u).
25
Mobiliteitsvisie
2.4 Bedrijvigheid goed bereikbaar
De gemeente heeft veel agrarisch gebied, een grote
Wanneer we verkeersmaatregelen nemen, combineren
(glas)tuinbouwsector, verschillende bedrijventerreinen
we dat bij voorkeur met het groener, prettiger en
en verspreid liggende bedrijven. Goede bereikbaarheid
klimaatadaptiever maken van de bedrijventerreinen.
is voor veel bedrijven en hun werknemers essentieel.
We werken aan veilige, doorgaande routes voor Het verschilt per bedrijf en sector welke vorm van
landbouwverkeer
bereikbaarheid belangrijk is. Bij dienstverlening is
Landbouw- en loonwerkersverkeer bestaat uit
een goede bereikbaarheid met de fiets en openbaar
verschillende type voertuigen: groter en kleiner en met
vervoer vaak onmisbaar. Bij agrarisch gebied gaat het
verschillende snelheden. Die verschillen vragen om
bijvoorbeeld om landbouwverkeer en vrachtverkeer.
een specifieke aanpak. We willen zorgen voor goede
Hier werken we aan •
Betere bereikbaarheid van bedrijventerreinen met verschillende vervoersvormen
•
Werkgeversaanpakken voor duurzaam mobiliteitsgedrag
•
Veilige routes voor landbouwverkeer
Zo werken we samen
landbouwroutes, waar veilig gereden wordt. Daarbij
We willen dat bedrijventerreinen op meerdere
zetten we erop in dat het landbouwverkeer niet door
manieren bereikbaar zijn
de dorpen rijdt. Hierdoor hebben de inwoners van de
Onze bedrijventerreinen moeten bereikbaar zijn
dorpen minder last van dit type verkeer. Bij nieuwe
met verschillende vervoersvormen. Dit versterkt
ontwikkelingen moet er aandacht zijn voor doorgaande
de concurrentiepositie en de mogelijkheden voor
landbouwroutes.
werknemers (ook de mensen zonder auto).
Een goede autobereikbaarheid, bijvoorbeeld via het hoofdwegennet, is van belang. Daar blijven we ons voor inzetten.
Bedrijventerreinen zijn nu vaak slecht toegankelijk voor fiets en met het openbaar vervoer. Daarom willen we hier extra op inzetten. Deelmobiliteit kan hierop een goede aanvulling zijn. Op de bedrijventerreinen wordt ook aandacht besteed aan sociale veiligheid voor fietsers en het mobiliteitsgedrag.
26
De gemeente inventariseert het routenetwerk voor landbouwverkeer en onderzoekt logische en veilige logistieke routes. Dat doen we in overleg met agrariërs en andere bedrijven.
De gemeente is verantwoordelijk voor het lokale wegennet en zijn in overleg met de provincie en het rijk over de aansluitingen op en doorstroming van de snelwegen en provinciale wegen. In samenwerking met Zuid-Holland Bereikbaar onderzoeken we hoe we duurzaam mobiliteitsgedrag kunnen versterken met werkgeversaanpakken.
Gemeente Zuidplas
3
Gezonde, aantrekkelijke en leefbare dorpen
Onze dorpen zijn fijne plekken om te wonen, te werken en te verblijven. Dat willen we zo houden en versterken!
We vinden het belangrijk dat de dorpen gezond, aantrekkelijk en leefbaar zijn. Met een prettige en groene leefomgeving, die een positieve invloed heeft op de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners.
Bij het verkeer en vervoer in alle dorpskernen hebben we daarom aandacht voor de aspecten gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. We zorgen in de dorpen en wijken voor een goede balans van ‘verkeer’ met andere ruimtevraagstukken.
Speerpunten
3.1 Verbeteren verkeersveiligheid
3.3 Stimuleren van lopen en fietsen
We verbeteren de veiligheid door lagere rijsnelheden
We bevorderen lopen en fietsen in de dorpen en naar
in de dorpen, een gerichte aanpak van risicolocaties
het buitengebied. Dit draagt bij aan het verminderen
en de inzet op handhaving en gedrag.
van autoverkeer, aantrekkelijke en veilige dorpen en de gezondheid van inwoners.
3.2 Koesteren van het dorpse karakter We zetten (vanuit onze omgevingsvisie) in op gezonde, levendige en aantrekkelijke dorpen en dorpscentra. De verblijfskwaliteit staat centraal. Hier richten we onze mobiliteit op in.
We zetten in op de volgende speerpunten: Lees op de volgende pagina’s de uitwerking van de speerpunten.
27
Mobiliteitsvisie
Legenda Verbeteren verkeersveiligheid Verkeersveilige schoolomgeving
30
Uitgangspunt is 30 km/u binnen bebouwde kom
Koesteren van het dorpse karakter Hart van het dorp Verminderen overlast zwaar verkeer
Stimuleren van lopen en fietsen Bestaande doorfietsroute Gewenste doorfietsroute Bestaande hoofdfietsroute Gewenste hoofdfietsroute Bestaande recreatieve fietsroute Gewenste recreatieve fietsroute Secundaire fietsroute Stimuleren van lopen
Gezonde, aantrekkelijke en leefbare dorpen
28
Gemeente Zuidplas
3.1 Verbeteren verkeersveiligheid
Zo werken we samen Veilig deelnemen aan het verkeer is een belangrijke
van de weg met elkaar in overeenstemming zijn.
eis vanuit de gemeente. De gemeente Zuidplas
We vernieuwen ons wegencategoriseringsplan, zodat
De gemeente is verantwoordelijk voor de
is ambassadeur van ‘maak een punt van nul’ en
we per weg een passende keuze qua inrichting kunnen
inrichting van haar wegen. We werken hierbij
onderschrijft daarmee de ambities van het nationaal
maken (bijvoorbeeld 30 km/u, 60 km/u, fietsstraat).
met een wegencategoriseringsplan en de aanpak
Strategisch Plan Verkeersveiligheid
Door de maximale snelheid op een aantal plekken naar
risicolocaties. Hierbij zoeken we samenwerking in
nul verkeersslachtoffers. Dit betreft doden en ernstig
beneden te brengen, kunnen we de verkeersveiligheid
het gemeentehuis om, bij onderhoud van wegen of
gewonden. Elk slachtoffer is er één te veel.
verder vergroten. Soms ontstaat zo ook meer ruimte,
ontwikkelprojecten, de inrichting van de weg waar
bijvoorbeeld voor groen, fietsen, lopen of spelen.
mogelijk te verbeteren.
Hier werken we aan
We onderhouden contact met de provincie over
7
om te streven naar
We werken vanuit een aanpak van risicolocaties van verkeersveiligheid Het doel is om onze wegen veiliger te maken, met name op locaties waar kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers en fietsers) risico lopen. Hier zetten we specifiek en preventief (zo vroeg mogelijk) op in. Daarnaast richten we ons op veilige schoolzones.
Daarnaast is het belangrijk om het
•
Aanpak risicolocaties verkeersveiligheid en schoolzones
•
Gedragscampagnes en verkeerseducatie
•
Wegencategoriseringsplan gebaseerd op Duurzaam Veilig
•
Inzet op 30 km/u in de dorpen
de veiligheid op provinciale wegen. De veiligheid van snelwegen is de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat. Daarnaast vindt afstemming met de politie plaats over handhaving en uitwisseling van gegevens.
Samen met de regio, VVN Zuidplas (en met
verkeersgedrag veiliger te maken
subsidie van de Provincie) werken we met
Het gedrag van weggebruikers is een belangrijk aspect
gedragscampagnes aan het veiliger maken van
om het verkeer veiliger te maken. Dat vraagt iets van
het gedrag van verkeersdeelnemers. In overleg
onze inwoners en bezoekers. We stimuleren dit met
met scholen wordt gewerkt aan het onderwerp
gedragscampagnes en verkeerseducatie. Bijvoorbeeld
verkeerseducatie.
door verkeerslessen op basisscholen. Zo zorgen we ervoor dat ook kinderen en jongeren weten wat ze moeten doen in het verkeer.
We richten wegen duurzaam veilig in Hierbij werken we vanuit ‘Duurzaam Veilig’: een principe waarbij de functie, inrichting en het gebruik
7. Gezamenlijke aanpak van het Rijk, provincies, gemeenten, vervoerregio’s en maatschappelijke partijen
29
Mobiliteitsvisie
3.2 Koesteren van het dorpse karakter
Zo werken we samen
Het karakter van onze dorpen is een belangrijk
invloed op hoe we met verkeer en parkeren omgaan.
kenmerk van Zuidplas. De dorpscentra vormen het
Bijvoorbeeld door de dorpscentra autoluw te maken. De
hart van de dorpse gemeenschappen. Hier zijn veel
aanpak verschilt per dorp (en is een nadere uitwerking
De gemeente is verantwoordelijk voor de
winkels en voorzieningen aanwezig, worden activiteiten
van de gebiedspaspoorten).
inrichting en het beheer van de openbare ruimte. De gemeente kan bijvoorbeeld de
georganiseerd en ontmoeten mensen elkaar. De gemeente zet in op het verbeteren van de leefbaarheid
Bedrijvigheid houdt de dorpen levendig
maximale snelheden aanpassen en goede laad-
in de dorpen, in de centra en in de woonwijken. Zo
Maar bevoorrading kan op sommige locaties,
en loszones inrichten. Een goede samenwerking
zorgen we voor een gemeente waar mensen graag
bijvoorbeeld in de dorpscentra, leiden tot
met winkels en bedrijven in de dorpen is hierbij
wonen, werken en ontspannen.
onoverzichtelijke en hinderlijke situaties. Daarom
ook van belang.
onderzoeken we een logisch netwerk van logistieke
In de dorpen en wijken staat leefbaarheid en
routes, laad- en losplekken en mogelijk venstertijden
veiligheid centraal
(tijdsblokken) voor bevoorrading met vrachtverkeer.
De auto is een belangrijk onderdeel van ons dorpse leven. Maar we vinden het wel belangrijk dat doorgaand
In de wijken zijn steeds meer bestelbusjes en
autoverkeer zoveel mogelijk om de dorpskernen heen
bezorgdiensten te vinden. Ook is het soms lastig om
wordt geleid. Ook willen we de maximale snelheid in
er met grotere voertuigen te parkeren. Dit is een
de dorpen zoveel mogelijk terugbrengen naar 30 km/u.
aandachtspunt bij de inrichting van straten en wijken.
Daarbij willen we de openbare ruimte in de dorpen
We willen daarom dat grote vrachtwagens buiten de
fijn en veilig inrichten voor fietsers en voetgangers. Zo
dorpen kunnen parkeren.
werken we aan krachtige, leefbare wijken en nodigen we mensen uit om in beweging te blijven.
In de dorpscentra werkt de gemeente aan een aantrekkelijk verblijfsklimaat
•
in de Dorpsstraat van Moerkapelle en van Moordrecht. Ook in het centrumgebied van Zevenhuizen en bij het centrum en stationsgebied van Nieuwerkerk aan den IJssel werken we aan meer verblijfskwaliteit. Dat heeft
Inzet op 30 km/u in de dorpen (vanuit het wegencategoriseringsplan) en versterken
8
Die staat op sommige plekken onder druk. Bijvoorbeeld
30
Hier werken we aan
verblijfsklimaat in de centra •
Logische routes, locaties en afspraken voor bevoorrading van winkels en bezorgdiensten
•
Nota Parkeernormen en onderzoek vrachtwagenparkeren
8. De mate waarin een omgeving aantrekkelijk en comfortabel is om te verblijven (veiligheid, toegankelijkheid, sfeer, ontmoeting)
Gemeente Zuidplas
3.3 Stimuleren van lopen en fietsen
Hier werken we aan
Lopen en fietsen zijn belangrijke manieren
Veilige en toegankelijke wandel- en fietspaden
van verplaatsen in Zuidplas: ruim 40% van de
dragen bij aan een gezonde levensstijl
verplaatsingen gebeurt te voet of met de fiets. Zeker in
Hoewel de meeste inwoners hun gezondheid als
de dorpen, waar de afstanden kort zijn. Lopen en fietsen
(zeer) goed ervaren, voldoet lang niet iedereen aan
is gezond, duurzaam en goedkoop en het neemt weinig
de beweegrichtlijn . Daarom gaan we ook aan de slag
ruimte in. Het is goed voor de lokale economie en de
om wandelommetjes (korte wandelroutes binnen en
zelfstandigheid van kinderen en ouderen.
buiten te bebouwde kom) aan te leggen in de buurt van
9
de woonwijken. Dit is een wens van de ‘smaakmakers’ Daarom willen we lopen en fietsen in de gemeente