Bijlage 1 Jaarstukken 2023 – versie incl. addendum en erratum A24.001247

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit blijft het uitgangspunt en wordt waar mogelijk uitgevoerd. De kosten worden zo veel mogelijk verhaald op de overtreders. Zoals eerder gemeld is de aanpak ‘veilig buitengebied’ gestart. Er is ook gestart met een intergemeentelijke projectgroep die zich bezighoudt met de aanpak van mensenhandel en seksuele uitbuiting. Ook arbeidsuitbuiting wordt hierbij meegenomen. In 2023 is ingezet op een aantal – niet nader te benoemen – fenomenen van ondermijnende criminaliteit. De vastgestelde fenomenen zijn gebaseerd op eigen en integrale analyses, signalen uit de regio en worden waar nodig bijgesteld. In 2023 is in het buitengebied actief het gesprek gevoerd over de risico’s en signalen van ondermijnende criminaliteit. Ook zijn gesprekken gevoerd met pandeigenaren en ondernemers om het bewustzijn over ondermijning te vergroten en hen te faciliteren in kennis en kunde om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan en samen met ons barrières op te werpen. In 2023 is het bestuurlijke interventieteam Zuidplas (BITZ) van start gegaan. Dit is een samenwerking tussen gemeente Zuidplas, politie, omgevingsdienst Midden- Holland, de douane en de arbeidsinspectie. Hierdoor is er meer zichtbaarheid in bestuurlijke interventies.

Vanuit het BITZ wordt actief gecommuniceerd over uitgevoerd controles en de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit.

3. Anticiperen op fenomenen die zich rondom de diverse vormen van ondermijnende criminaliteit ontwikkelen, waarbij we projectmatig inzetten op specifieke gebieden. 4. Blijven aansluiten bij landelijke en regionale awarenesscampagnes om inwoners en ondernemers te blijven voorzien van preventietips om geen slachtoffer te worden van ondermijnende criminaliteit.

5. Vergroten van de zichtbaarheid van bestuurlijke interventies door actief te blijven communiceren over de uitgevoerde controles en werkzaamheden, maar ook fysiek door specialisten bestuurlijke aanpak herkenbaar aanwezig te laten zijn bij controles hetgeen de samenwerking en herkenbaarheid nog meer ten goede komt.

Verbonden partijen Veiligheidsregio Holland Midden (VRHM) De Veiligheidsregio verricht taken voor crisisbeheersing en rampenbestrijding, bijvoorbeeld door brandweerzorg en een gemeenschappelijke meldkamer. Ook houdt de Veiligheidsregio de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) in stand.

27

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 In 2023 zijn er op verschillende terreinen stappen gezet. De doorontwikkeling van vakbekwaamheid op het gebied van crisisbeheersing is gestart. Er zijn nieuwe initiatieven gestart om functionarissen vakbekwaam te krijgen en houden en worden de aanjagers meegenomen om kennis te vergroten. Eén van de voorbeelden is de digitale leeromgeving OPEN, waar literatuur, cursussen en evaluaties te vinden zijn voor alle crisisfunctionarissen. Daarnaast is aan de preventieve kant een doorontwikkeling bezig op het gebied van kennishouders en accounthouders. Een belangrijke ontwikkeling voor het toekomstbestendig en risicogericht adviseren. Binnen de brandweer is de uitrol van de nieuwe tankautospuiten in volle gang. Dit loopt ook in 2024 nog door.

Beleidsindicatoren programma 1 Beleidsindicatoren Programma 1 Taakveld: Veiligheid Naam indicator

Werkelijk

Eenheid

Bron

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren

Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Halt.nl)

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Politie)

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Politie)

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

28

2020

2021

2022

2023

Zuidplas:

56

37

77

n.n.b.

Referentiegemeenten:

100

70

80

n.n.b.

Zuidplas:

1,8

1,8

2,1

2,1

Referentiegemeenten:

1,0

1,0

1,2

1,4

Zuidplas:

4,0

3,0

3,1

3,2

Referentiegemeenten:

3,3

3,1

3,2

3,0

Zuidplas:

2,5

1,7

1,2

1,4

Referentiegemeenten:

1,4

1,1

1,2

1,1

Zuidplas:

3,8

3,8

4,1

4,5

Referentiegemeenten:

4,9

4,8

4,8

4,4

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Wat heeft het programma bestuur en organisatie gekost? bedragen x € 1.000

Bestuur en organisatie Jaarrekening 2022 Bestuur, organisatie en participatie Lasten Baten Dienstverlening Lasten Baten Veiligheid Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Primitieve Begroting Jaarrekening begroting na wijziging 2023 2023 2023

Verschil

2.783 429

2.481 -

2.496 -

2.426 464

70 464

1.183 542

1.248 361

1.591 518

1.604 591

-13 73

3.843 386 7.809 1.357 -6.452 -6.452

3.523 10 7.251 371 -6.880 -6.880

3.708 10 7.794 528 -7.267 -7.267

3.120 42 7.150 1.096 -6.054 -6.054

587 32 644 568 1.213 1.213

29

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Programma 2 Sociaal Domein Werken aan een inclusieve samenleving Dit programma bestaat uit de volgende producten: 2.1 Algemeen sociaal domein 2.2 Werk en inkomen 2.3 Jeugd 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Volksgezondheid

30

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Product 2.1

Algemeen sociaal domein

Inleiding De inclusieve samenleving krijgt vorm door het ondersteunen van inwoners die het op eigen kracht niet redden en door het stimuleren van een gezonde leefstijl. We stimuleren personen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden van werk en we richten ons op de samenhang tussen jeugdhulp, onderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt. Ook is er prioriteit gegeven aan de thema’s langer thuis wonen en eenzaamheid. Algemeen doel product Algemene voorzieningen, de toegang en dienstverlening binnen het sociaal domein zijn makkelijk toegankelijk voor inwoners. Ontwikkelingen Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) is verder doorontwikkeld met betrekking tot integraal werken en afname van maatwerkvoorzieningen. Zij heeft in 2023 verder gewerkt aan naamsbekendheid, bruggen geslagen tussen diverse wetgevingen en zorgprofessionals. Daarnaast is een flinke slag geslagen met het netwerken en het onder de aandacht brengen van activiteiten. Vanuit de verbeteragenda is focus aangebracht onder andere op de aanmeldlijsten. Er zijn diverse interventies geweest en de aanmeldlijsten zijn sterk gedaald, met name de tweede helft van het jaar. Daarnaast is vanuit de verbeteragenda een jaarplan gemaakt, rolbeschrijvingen opgesteld en zijn processen (her)schreven.

In de regio Hollands Midden is in 2023 een start gemaakt met de Regionale Visie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Deze wordt in de loop van 2024 vastgesteld met bijbehorende regionale en lokale uitvoeringsprogramma’s. Er is in de regio Midden-Holland gewerkt aan de opzet van een gemeenschappelijke regeling waarin beoogd wordt de inkoop van zorg alsook andere zaken rondom jeugd en Wmo te beleggen. De kaders voor de inkoop jeugd en Wmo zijn vastgesteld, er is een marktconsultatie geweest en de inkoop is voorbereid. Toezicht Wmo en jeugd staat beter op de kaart. Het controleplan jeugd is vastgesteld waardoor de toezichthouder ook toezicht kan houden op de aanbieders die ondersteuning bieden vanuit de jeugdwet. Vanuit het preventieakkoord is er gestart met een pilot Welzijn op Recept bij één huisarts in Moordrecht. Er is een eerste evaluatie geweest in de zomer, de tweede volgt in 2024. Welzijn op Recept is één van de ketenaanpakken uit het GALA (gezond actief leven akkoord). Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg.

31

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De effectiviteit van de in 2026 geleverde zorg is gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Dit wordt gemeten aan de hand van de volgende indicatoren:  Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners is in 2026 gelijk gebleven ten opzichte van 2021.  Het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021.

2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren:  Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen.  Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag.  Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit.  Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Effectindicator Nulmeting Zomernota NJN 2021 2023 2023 1.1 Unieke cliënten Wmo: 2.113 Wmo: 2.069 Wmo: 2.154 met maatwerkJeugd: 976 Jeugd: 1041 Jeugd: 991 voorziening Wmo of (Peildatum: (Peildatum: (peildatum: Jeugdwet 1-1-2021) 1-1-2023) 1-7-2023)

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Op 1 januari 2024 telde Zuidplas 47.826 inwoners, een stijging van 6,1% ten opzichte van 1 januari 2021.  Wmo: het aantal unieke cliënten was op 1 januari 2024 (2.294) ten opzichte van 1 januari 2021 (2.113) met 8,6% gestegen. Jeugd: het aantal unieke cliënten was op 1 januari 2024 (1.012) ten opzichte van 1 januari 2021 (976) met 3,7% gestegen.  Wmo: het aantal lopende indicaties was op 1 januari 2024 (4.265) ten opzichte van 1 januari 2021 (4.081) met 4,5% gestegen. Jeugd: het aantal lopende indicaties was op 1 januari 2024 (1.753) ten opzichte van 1 januari 2021 (1.629) met 7,6% gestegen. Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) wordt vier keer per jaar uitgevoerd. In 2023 hebben ouders/verzorgers van jeugdigen en Wmo-cliënten de hulp/ondersteuning als volgt beoordeeld:  88% van de ouders vindt dat hun kind goed geholpen wordt/is  85% van de ouders vindt dat de hulp past bij de hulpvraag van hun kind  73% van de respondenten Wmo vindt de hulp/ondersteuning van goede kwaliteit  79% van de respondenten Wmo vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Realisatie Begroting 2023 2026 Wmo: 2.294 ≤ Jeugd: 1012 nulmeting (Peildatum: 1-1-2024)

Bron: Tableau

32

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 1.2 Indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau

2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend 2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend

Wmo: 4.081 Jeugd: 1629 (Peildatum: 1-1-2021) 79,5%

91,5%

Wmo: 3.679 Jeugd: 1698 (Peildatum: 1-1-2023) 86% (let op: gegevens t/m Q3 2022) 76% (let op: gegevens t/m Q3 2022)

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in 2025 is een inkomenstoets hulp bij het huishouden geïmplementeerd, zodat alleen zij die onvoldoende financiële draagkracht hebben een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit de Wmo.

Wmo: 3.871 Jeugd: 1546 (peildatum: 1-7-2023) 79% (peildatum Q1 2023) 85% (peildatum Q1 2023)

Wmo: 4.265 Jeugd: 1753 (Peildatum: 1-1-2024) 79%

≤ nulmeting

85%

≥ 90%

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Op 19 december 2023 is voor de Wet afschaffing abonnementstarief Wmo 2015 de internetconsultatie gestart. Dit ontwerp betreft het herinvoeren van een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage (ivb) voor maatschappelijke ondersteuning en het afschaffen van het abonnementstarief. De beoogde ingangsdatum van deze wet is 1 januari 2026. Vanaf Q4 2023 wordt er gewerkt met een uniform URC-formulier (uitzondering raamcontracten) waarin specifieker uitvraag wordt gedaan op kwaliteitseisen. Er wordt tevens toegewerkt naar het in gebruik nemen van een regionaal zorgadministratiesysteem om de URC’s aan te vragen en in behandeling te nemen. Na onderzoek blijkt er dat er bij het overkoepelende zorgkantoor van de huisartsenpraktijken in Moordrecht, Zevenhuizen en Moerkapelle geen draagvlak is om te werken met een jeugd POHGGZ (praktijkondersteuner huisarts). Om deze reden heeft de uitbreiding van uren plaatsgevonden in Nieuwekerk a/d IJssel. De uren zijn uitgebreid bij een maatschap van drie praktijken. Gezien de keuzes die gemaakt in de aanloop naar de programmabegroting 2024 is dit onderwerp in 2023 nog niet gestart. Het onderwerp zal in 2024 worden opgepakt, als

1.2 Het URC proces wordt regionaal geharmoniseerd, waarbij sturing op kwaliteit en rechtmatigheid centraal staat.

1.3 Uitbreiding van de inzet POH JGGZ met minimaal 8 uur per week bij een nog niet aangesloten huisartsenpraktijk.

€ 87.000

1.4 Implementeren van het programma Scheiden zonder Schade.

33

≥ 80%

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 onderdeel van de lokale aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Eind 2023 is een aanbieder voor algemene OCO gevonden die per 1 januari 2024 gestart is. Het Koploperstraject is hiermee succesvol afgerond. In 2023 zijn de gesprekken met de kentenpartners gecontinueerd. Naast de lokale keten is er vanuit Gedeelde Zorg een regionaal netwerk dementie waar Zuidplas aan deelneemt. Er is met de ketenpartners besproken waar de focus op gaat liggen de komende periode en wie op welk onderwerp participeert in een werkgroep. Regionaal vindt een aantal maal per jaar een overleg plaats om de keten verder te versterken, dit heeft ook in 2023 plaatsgevonden. De regionale capaciteit was onvoldoende om hierop in te zetten. Het proces heeft hierdoor vertraging opgelopen. In de regio is in Q4 2023 extra capaciteit ingezet om hier in 2024 een vervolg aan te geven. De inspanning is opgenomen in de programmabegroting 2024.

2.1 Doorontwikkeling van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO). 2.2 Versterken van de ketensamenwerking binnen het netwerk dementie.

2.3 De samenwerkingsafspraken met de ketenpartners van bemoeizorg zijn in 2023 geformaliseerd.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van vindbaarheid en bereikbaarheid van ondersteuning voor hen die dat nodig hebben.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Minimaal 80% van de respondenten uit het cliëntervaringsonderzoek (CEO) weet in 2026 waar hij moet zijn voor ondersteuning ten opzichte van 75,5% in 2021.

34

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het CEO wordt 4x per jaar uitgevoerd. Er is bij ouders/verzorgers van jeugdigen een stijging te zien van 75,5% in 2021 naar 79% jeugd/77% ouders in 2023. Bij de Wmo is er een daling naar 67% in 2023. Op dit moment is nog niet duidelijk waardoor de stijging en daling worden veroorzaakt. Dit zal nader onderzocht worden en indien noodzakelijk wordt hier een actie aan gekoppeld. U wordt hier naar verwachting in Q2 2024 over geïnformeerd. Tegelijkertijd moet er in het achterhoofd gehouden worden dat een stijging of daling soms geen oorzaak heeft in beleid of Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 uitvoering, maar dat het gaat om de (ingevulde) ervaring van cliënten. Percentages kunnen daardoor gemakkelijk schommelen. Effectindicator Cliënten weten waar ze moeten zijn voor ondersteuning

Realisatie 2021 75,5%

Zomernota NJN Realisatie 2023 2023 2023 Jeugd/ouders: Jeugd/ouders: Jeugd/ouders: 74% 79% 79%/77% Wmo: 70%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Digitale kanalen worden (minstens maandelijks) ingezet om bekendheid van de toegang tot zorg of ondersteuning te vergroten.

Wmo: 71% (peildatum Q1 2023) Middelen

Realiseren van een inlooplocatie Stichting ZO! in elke dorpskern.

35

Begroting 2025 ≥ 80%

Wmo: 67%

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Stichting ZO! post via diverse social mediakanalen en via diverse accounts berichten en delen relevante berichten van anderen. In 2023 is de interactieve website zovoorelkaar online gegaan. Middels deze pagina kunnen inwoners en (maatschappelijke) organisaties elkaar makkelijker vinden. Via social media en de nieuwe website wordt aandacht gevraagd voor actuele onderwerpen en/of activiteiten en de sociale kaart. Er is ook aandacht voor activiteiten die door een andere aanbieder georganiseerd worden. Naast de bekendheid van ZO! zorgt dit ook voor bekendheid van ondersteuning van andere zorgaanbieders. Door de diversiteit van de digitale kanalen wordt een divers publiek bereikt. In alle dorpskernen zijn een of meerdere inlooplocaties en/of spreekuren. De locaties zijn zo gekozen dat verschillende doelgroepen aangetrokken worden. Daarnaast zijn er ook locaties die aansluiten bij andere zorg waardoor ZO! zichtbaarder is voor inwoners en zorgprofessionals. Inlooplocaties zullen ook meegenomen worden in het huisvestingsplan wat in 2024 opgeleverd zal worden.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Inzetten op bekendheid voor ondersteuning van specifieke doelgroepen en hun netwerk tijdens landelijke en lokale activiteiten.

Deze inspanning is opgepakt aan de hand van het actieplan van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) en de uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek 2023.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Meer inwoners in Zuidplas beheersen de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden: 1. Van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden (formeel en nonformeel) betreft jaarlijks minimaal 20% de NT1 doelgroep. 2. Tenminste driekwart van de deelnemers van de trajecten basisvaardigheden ervaart een stijging van de taalvaardigheid en tenminste de helft van deze deelnemers ervaart een stijging van de digitale vaardigheden.

Effectindicator

Realisatie 2021

Begroting 2023

Zomernota 2023 36

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2023 is de doelstelling wat betreft het non-formele aanbod, de bibliotheek, ruimschoots behaald. Het percentage NT1 doelgroep van de deelnemers aan de trajecten basisvaardigheden bij Bibliotheek de Groene Venen betreft in 2023 26%, 6% meer dan de doelstelling. Aan de formele trajecten basisvaardigheden van Sagènn hebben in 2023 geen NT1´ers deelgenomen. De inhoudelijke cijfers/aantallen van de Bibliotheek volgen voor 31 maart 2024 in hun Taalhuisjaarverslag. Bij Sagènn ervaart 70% van de 50 deelnemers een stijging van de taalvaardigheid. In 2023 is er voor de tweede keer een regionale impactmeting uitgevoerd om de ervaren taalvaardigheid en digitale vaardigheid te meten. Onder de deelnemers van de gemeente Zuidplas ervaart 50% een stijging van de taalvaardigheid en 40,9% een stijging van de digitale vaardigheden. Uit de toelichting op de impactmeting blijkt dat het behaalde percentage niet negatief geïnterpreteerd hoeft te worden. Een verklaring kan zijn dat de gevolgde trajecten meer gericht zijn geweest op assertiviteit: het goed kunnen functioneren in de samenleving in plaats van op sec de taalvaardigheid. Van de deelnemers uit Zuidplas ervaart 59,1% namelijk een stijging in assertiviteit. In 2024 wordt opnieuw een impactmeting gedaan om de ervaren taalvaardigheid en digitale vaardigheid te meten.

NJN Realisatie 2023 2023 Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 1. Deelnemers basisvaardigheden NT1

n.v.t.

≥ 20%

17%

2.1 Stijging taalvaardigheid

n.v.t.

≥ 75%

2.2 Stijging digitale vaardigheden

n.v.t.

≥ 50%

Later in het jaar bekend Later in het jaar bekend

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? De week van Lezen & Schrijven wordt benut om het verbeteren van basisvaardigheden onder de aandacht te brengen.

Volgt in 2024 50%

26%

40,9%

40,9%

50%

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In de week van Lezen en Schrijven, die plaats heeft gevonden van 7 tot en met 14 september 2023, is een bijeenkomst georganiseerd voor partners van het Taalpact. Tijdens deze bijeenkomst is het Groeimodel Aanpak Laaggeletterdheid van Stichting Lezen en Schrijven ingezet, die partners helpt reflecteren op de huidige en gewenste aanpak. Voor meer informatie over het Groeimodel, zie deze link. Professionals en vrijwilligers die mogelijk in contact komen met de € 10.000 In mei 2023 is er een training Herkennen & Doorverwijzen gegeven doelgroep laaggeletterden volgen een training in het herkennen aan circa 12 professionals die betrokken zijn bij het programma hiervan en leren om het gesprek aan te gaan en door te verwijzen. Kansrijke Start (o.a. Stichting ZO! en Gro-Up) binnen de gemeente Zuidplas. In oktober 2023 zouden medewerkers en vrijwilligers van Stichting ZO! een training volgen, maar dit is niet gebeurd, wegens personele wisselingen bij alle betrokken partijen (Bibliotheek de Groene Venen, Stichting ZO! en de gemeente). Dit wordt doorgeschoven naar 2024. Aan de training in mei zaten geen kosten verbonden. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a.

op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Middelen

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer. 37

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Door de inzet van de wijk GGD-er is de samenwerking met ketenpartners geïntensiveerd. Men weet elkaar sneller te vinden, want we hebben ingezet op kortere lijnen tussen ketenpartners Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

2. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium. 3. Mensen met onbegrepen (verward) gedrag vallen niet tussen wal en schip.

4. In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele en arbeidsuitbuiting).

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak). 1.2 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel) 2 en 3. In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners.

Middelen € 75.000

Extra kosten opgenomen bij 1.1

38

middels fysieke (netwerk)bijeenkomsten. Er is gebruik gemaakt van elkaars expertise doordat casuïstiek is gedeeld, besproken en behandeld. De pilot wijk GGD-er is in 2023 gecontinueerd waardoor mensen met onbegrepen gedrag eerder worden gesignaleerd en in een zo vroeg mogelijk stadium gepaste hulp hebben ontvangen. Door het continueren van de pilot wijk GGD-er zijn mensen met onbegrepen gedrag vroegtijdig gesignaleerd. De wijk GGD-er benadert de benodigde partners voor de inzet van gepaste hulp. Ook in 2023 blijkt de wijk GGD-er een belangrijke sparringpartner voor veel ketenpartners én de adviseur zorg en veiligheid bij ingewikkelde casuïstiek. Er is in 2023 gestart met een intergemeentelijk overleg aanpak seksuele uitbuiting en mensenhandel. Er is gestart met integrale en intergemeentelijke controles in het kader van de aanpak van illegale prostitutie. Met de arbeidsinspectie zijn controles uitgevoerd tegen arbeidsuitbuiting. Aan een systematische aanpak wordt gewerkt.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot wijk GGD-er en het Jeugd Overlast Overleg zijn gecontinueerd. Er vindt intensievere samenwerking intern en extern plaats in het kader van de persoonsgerichte (integrale) aanpak. Zowel de lokale als de districtelijke ondermijningstafels zijn in 2023 gecontinueerd. De inzet van de wijk GGD-er continueren om vroegsignaleren mogelijk te blijven maken. Ook vindt er intensievere intergemeentelijke samenwerking en samenwerking met ketenpartners plaats in het kader van de vroegtijdige persoonsgerichte aanpak (PGA) op personen met onbegrepen gedrag. Hierbij ook in ogenschouw genomen gerichte aanpak jeugd en volwassenen in het kader van criminaliteit en zorgen daaromtrent. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 4.1 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning.

Bij ondermijningscasuïstiek is er al vroeg in het proces overleg met onder meer de politie en het OM over de mogelijkheden m.b.t. bestuurlijke aanpak. In specifieke gevallen krijgen de adviseurs veiligheid ook toegang tot plaatsen delict waar ondermijnende criminaliteit heeft plaatsgevonden, zodat zij vanuit hun eigen bestuurlijke expertise en bevoegdheden de bestuurlijke aanpak al kunnen opstarten. Formele rapportage van de politie volgt dan, maar is niet meer het vertrekpunt voor bestuurlijke afhandeling. Dat zorgt voor meer effectiviteit en snellere afdoening. In 2023 is het Opiumbeleid herzien.

4.2 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit. 4.3 Maken van intergemeentelijke samenwerkingsafspraken en uitvoeringskaders met betrekking tot aanpak mensenhandel en seksuele uitbuiting.

Er is een intergemeentelijke samenwerking opgestart binnen het cluster Midden Holland dat zich bezighoudt met de aanpak van mensenhandel en seksuele uitbuiting (illegale prostitutie). Er wordt integraal samengewerkt om mensenhandel en seksuele uitbuiting tegen te gaan. Kennis wordt vergroot, gedeeld en ook operationeel vindt afstemming plaats.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting Zuidplas Ondersteunt! (Stichting ZO!) organiseert de toegang tot het sociaal domein in de gemeente Zuidplas. Zij biedt eenvoudige, snelle, deskundige en integrale toegang tot activiteiten, hulp en ondersteuning. Daarnaast adviseert zij de gemeente Zuidplas voor het inzetten van maatwerkvoorzieningen. De Stichting is verder doorontwikkeld met betrekking tot integraal werken en afname van maatwerkvoorzieningen. Zij heeft in 2023 verder gewerkt aan naamsbekendheid, bruggen geslagen tussen diverse wetgevingen en zorgprofessionals. Daarnaast is een flinke slag geslagen met het netwerken en het onder de aandacht brengen van activiteiten. Hecht Hecht voert verschillende taken uit voor de gemeente op het gebied van openbare gezondheid in het kader van preventie. GGD Hollands Midden is de belangrijkste speler van de netwerkorganisatie CJG (Centrum voor Jeugd en Gezin). Het Veiligheidshuis van de VRHM is opgenomen in Hecht. Daarmee is een Zorg en Veiligheidshuis gerealiseerd waarin de domeinen veiligheid en zorg nader tot elkaar zullen komen.

39

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 In 2023 stond het programma Hecht24 (voorheen RDOG2024) in het teken van de integratie in de lijn en het uitvoeren van enkele omvangrijke projecten. Naar het einde van dit omvangrijke investeringsprogramma constateerde Hecht dat de beloofde resultaten van de projecten uit de programmalijnen Organisatieontwikkeling en Strategisch Vermogen vrijwel allemaal zijn geleverd. In andere projecten uit de lijn Strategisch Vermogen heeft Hecht gewerkt aan instrumenten en werkwijzen voor doelgerichtere netwerksamenwerking, relatiebeheer en employer branding. Deze ontwikkelingen zijn in gang gezet.

Product 2.2

Werk en inkomen

Algemeen doel product  Iedere inwoner van Zuidplas werkt en participeert naar vermogen.  Armoede en schulden mogen voor onze inwoners geen belemmering zijn om mee te doen in de samenleving. Ontwikkelingen Op het gebied van werk zien we in de bijstand steeds meer de gevolgen van het stoppen van de toegang tot de Sociale Werkvoorziening (SW) en het versmallen van de toegang tot de Wajong. Deze doelgroepen komen sinds 2015 terecht in de Participatiewet en krijgen een bijstandsuitkering. Dit betreffen inwoners met in meer of mindere mate een arbeidsbeperking. Ondersteuning in de vorm van jobcoaching is vaak langdurig wat meer kosten met zich meebrengt dan de klassieke doelgroep met een bijstandsuitkering. We zien dit terug in de uitstroomcijfers en in de uitgaven aan re-integratie (het participatiebudget). Rondom inkomen beginnen de gevolgen van de gestegen inflatie zichtbaar te worden. Zuidplas bevindt zich in een bevoorrechte positie met lage werkeloosheid wanneer dit vergeleken wordt met landelijk. Ook in Zuidplas zien we een stijgende lijn in het percentage huishoudens met problematische schulden. Er is dus blijvende aandacht nodig voor vroegisgnalering, preventie en ondersteuning aan hen die (tijdelijk) financiële problemen ervaren.

Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Sterker inzetten op vroegsignalering om zo armoede, problematische schulden en andere maatschappelijke problemen, die bijvoorbeeld jeugdhulp noodzakelijk maken, tegen te gaan.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden daalt van 6,2% in 2020 naar 5,6% in 2025.

40

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het percentage huishoudens met problematische schulden is gestegen van 6,5% eind 2022 naar 7,3% eind 2023. Landelijk zien we een soortgelijke stijgende trend met een stijging van 8,1% eind 2022 naar 8,8% eind 2023. De landelijke ontwikkelingen rondom de energiecrisis en sterk gestegen inflatie zijn hier de belangrijkste oorzaken van. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Effectindicator Problematische schulden

Realisatie 2020 6,2%

Zomernota 2023 Nog niet bekend.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Alle aangemelde inwoners met een betaalachterstand van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie en/of water) ontvangen een hulpaanbod via brief, telefoon of huisbezoek. Opstellen van een nieuw beleidskader armoede en schulden. De armoedemonitor en diverse pilots zijn hier onderdeel van.

NJN 2023 5,9% (peildatum 31-10-2021)

Realisatie 2023 7,3%

Middelen € 130.000

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Deze gegevens zijn bij het opstellen van de jaarstukken niet beschikbaar. De gegevens zijn afkomstig van Stichting ZO!

€ 50.000

Het beleidskader armoede en schulden is uitgesteld naar begin 2024. Het incidentele budget is overgeheveld met het raadsbesluit van 12 december 2023. Regelmatig is er aandacht geschonken aan specifieke inkomensregelingen. Daarvoor is aangesloten bij de landelijke issuekalender en specifieke momenten per jaar. Rondom bijvoorbeeld de start van het schooljaar of de start van een nieuw Rotterdampasjaar (februari).

Elke maand wordt op de gemeentepagina van het Hart van Holland en op social media aandacht besteed aan een specifieke inkomensregeling van de gemeente.

Begroting 2025 5,6%

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op passend (vrijwilligers)werk voor iedereen.“ uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het percentage huishoudens in Zuidplas met een bijstandsuitkering blijft in de komende jaren tot 2026 stabiel op 2,9% (in Nederland 5,0%, in gemeenten met vergelijkbare inwonersaantallen 25.000 - 50.000 inwoners: 3,3%). 2. Inwoners blijven de dienstverlening van IJsselgemeenten gemiddeld minimaal met een 7,0 waarderen. Effectindicator Realisatie Begroting Zomernota 2021 2023 2023 Huishoudens met een ≤ 2,9% ≤ 2,9% 2,8% bijstandsuitkering

41

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Eind augustus 2023 ontving 2,8% van de huishoudens in Zuidplas een bijstandsuitkering. De dienstverlening van IJsselgemeenten werd in het Klanttevredenheidsonderzoek van 2023 gewaardeerd op een 7,8. NJN Realisatie Begroting Begroting Begroting 2023 2023 2024 2025 2026 2,8% 2,8% ≤ 2,9% ≤ 2,9% ≤ 2,9% (peildatum (peildatum 31-12-‘22) 31-08-23) Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren actieplan op weg naar werk om inwoners te begeleiden naar een betaalde baan door onder andere job coaching, Hallo Werk app, leerwerk trajecten, trajecten voor statushouders, en opstapplekken. De ambitie is om 90 inwoners uit te laten stromen naar werk.

1.2 Uitvoeren actieplan op weg naar werk. Jongeren tot 27 jaar worden gestimuleerd om een startkwalificatie te halen, wanneer dit niet lukt begeleiden we deze jongeren naar werk. Max. 7% van het bijstandsbestand is 27 jaar of jonger.

Middelen

€ 100.000

1.3 Uitvoeren het actieplan op weg naar werk om inwoners zich te laten ontwikkelen op weg naar werk. Door onder andere de FIPmethodiek voor doelgroep, vergroten taalaanbod en het stabiliseren schulden. Elk jaar zetten 165 inwoners een stap op de participatieladder.

2.1 IJsselgemeenten voert een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) uit.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2023 zijn er 71 inwoners uitgestroomd naar betaald werk. Hiermee is het target van 90 niet gehaald. De samenstelling van het bijstandsbestand is aan het veranderen. We zien dat de huidige groep inwoners met bijstand meer ondersteuning nodig heeft bij het vinden en behouden van werk. Dit leidt ertoe dat het meer moeite en geld kost om inwoners naar werk te begeleiden. Het percentage jongeren tot 27 met een uitkering is eind 2023 8,1%. In absolute aantallen gaat het om 48 personen. Een van de mogelijke oorzaken van de stijging van het aantal jongeren is het beperken van de Wajong. Hierdoor stromen meer jongeren de bijstand in dan voorheen. Dit maakt het behalen van het target moeilijker dan gedacht. In totaal zijn er 130 stappen op de participatieladder geregistreerd. Niet elke positieve ontwikkeling is in de participatieladder te vangen. Om toch de ontwikkeling van inwoners met bijstand te monitoren wordt ook de positieve stap vooruit geregistreerd die niet direct leidt tot een stap op de participatieladder. Voorbeelden hiervan zijn afkicken van een verslaving of het aanpakken van schuldenproblematiek. Dit zijn positieve stappen die niet terugkomen in de participatieladder. Een dergelijke positieve stap vooruit is 48 keer geregistreerd in het eerste half jaar.

Het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) over 2022 is in Q2 2023 beschikbaar gekomen. Daarin scoort IJsselgemeenten een 7,8 als klanttevredenheid over de dienstverlening (was een 7,3). Voor schuldhulpverlening scoort IJsselgemeenten een 7,9.

Verbonden partijen GR IJsselgemeenten Gelet op de invoering van de Participatiewet op 1 januari 2015, samenwerken op het gebied van sociale zaken om gezamenlijke synergievoordelen te bereiken in kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency. De GR IJsselgemeenten verstrekt uitkeringen (bijstand) voor levensonderhoud en voor een aantal minimaregelingen; begeleiding naar werk of scholing van bijstandsgerechtigden én de zorg en activering van mensen. Een andere belangrijke taak is het bieden van schuldhulpverlening. IJsselgemeenten heeft de afgelopen jaren ook ondersteund bij ad-hoc regelingen zoals de Tijdelijke Ondersteuning 42

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Noodzakelijke Kosten (TONK), Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) en de energietoeslag. IJsselgemeenten draagt met hun diensteverlening bij alle doelstellingen op het gebied van Werk en Inkomen. GR Promen Uitvoering van de (voormalige) Sociale Werkvoorziening. De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft als doel om het mogelijk te maken dat mensen meteen arbeidsbeperking die (begeleid) willen werken, dat kunnen doen in een zo normaal mogelijke arbeidsomgeving. Mensen die ook met behulp van het WSW-budget via detachering of begeleid werken geen werkplek vinden, kunnen op een meer beschutte werkplek binnen het sociaal werkvoorzieningsbedrijf (SW-bedrijf) aan de slag. Promen is één van de 90 SW-bedrijven in Nederland die gemeenten samen hebben opgericht. Daarnaast biedt Promen via haar BV Prowork ook de mogelijkheid om inwoners met een bijstandsuitkering aan het werk te helpen door samen te werken met GR IJsselgemeenten. Het is daarmee een belangrijke schakel voor inwoners met een arbeidsbeperking om aan het werk te gaan en blijven. Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in de vroegsignalering van schulden en als toegangsloket voor mensen met schuldenproblematiek.

Schulden duiden vaak op meer problemen bij een inwoner of gezin waardoor de toegangspartij gelijk breder kan kijken naar welke ondersteuning de inwoner nodig heeft. Met hun diensteverlening draagt Stichting ZO! bij aan het terugdringen van het aantal huishoudens met problematische schulden.

Product 2.3

Jeugd

Algemeen doel product Kinderen en jongeren groeien gezond en zelfredzaam op. Ontwikkelingen Alert4You is een preventieve inzet in de kinderopvang gericht op preventie en vroegsignalering die gestart is in september 2023. De aanpak richt zich op de continuering van verblijf van kwetsbare kinderen binnen de reguliere opvang. In het kader van de afbouw van gesloten jeugdhulp zijn een aantal initiatieven ontwikkeld zoals de samenwerkingsverbanden PAST en de Break. Laatstgenoemde heeft in 2023 een locatie geopend in Nieuwekerk aan den IJssel waarbij het integrale hulpaanbod gericht is op de terugkeer naar huis. De pilot Jeugdarts heeft in 2023 geleid tot een analyse. Op basis daarvan is een samenwerkgroep gestart om processen en samenwerkafspraken te stroomlijnen tussen Stichting ZO!, de huisartsenzorg en het CJG. Hiermee beogen we minder directe verwijzingen vanuit de huisartsen en verbeterde samenwerking. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer inzetten op aandacht voor de eerste 1000 dagen, inclusief periode voor geboorte.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor opgroeien en leven. 43

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Het cijfer voor vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap (BIG2) blijft stabiel onder het Nederlands gemiddelde per 1.000 zwangerschap.

Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (gemeten over een periode van 5 jaar) is stabiel ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde.

Effectindicator Vroeggeboorten en/of te laag geboortegewicht (per 1.000 geboorten) Sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur (per 1.000 geboorten)

Realisatie 2020 138,4

Begroting 2023 ≤ 138,4

Zomernota 2023 137,3 (cijfer 2021)

5,2

≤ 5,2

4,5 (cijfer 2021) 44

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het cijfer Big2 is een indicatie van laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur en/of vroeggeboorte (<37 weken), gemeten over de afgelopen vijf jaar. Hoe hoger dit cijfer, hoe meer dit voorkomt per 1.000 zwangerschappen. Een lager cijfer is daarmee een positief signaal. Het cijfer in Zuidplas daalt van 138,4 2020 naar 137,3 2021. Het landelijk gemiddelde daalt van 154,7 naar 152,8. Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. De doelstelling om onder het gemiddelde te blijven wordt momenteel gehaald. Het landelijk gemiddelde is toegenomen van 4,3 in 2020 naar 4,6 perinatale overlijdens in 2021 per 1.000 geboortes. In Zuidplas is dit aantal afgenomen van 5,2 naar 4,5. Daarmee is de sterfte rond de geboorte vanaf 24 weken zwangerschapsduur onder het landelijk gemiddelde. Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. Het aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, blijft stabiel boven het Nederlands gemiddelde. Het aantal zwangerschappen in Zuidplas waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week, is van 73 per 100 geboortes in 2020 gestegen naar 74,5 per 100 geboortes in 2021. Het landelijk gemiddelde is stabiel gebleven op 72,7.

Meer recente cijfers zijn vooralsnog niet voorhanden vanuit de landelijke database Perined. De doelstelling om onder het gemiddelde te blijven wordt momenteel gehaald. NJN Realisatie Begroting Begroting Begroting 2023 2023 2024 2025 2026 137,3 137,3 ≤ 138,4 ≤ 138,4 ≤ 138,4 (cijfer (cijfer 2021) 2021) 4,5 4,5 ≤ 5,2 ≤ 5,2 ≤ 5,2 (cijfer (cijfer 2021) 2021) Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Aantal zwangerschappen waarbij zwangerschapsbegeleiding gestart is voor de 10e week (per 100 geboorten)

73

≥ 73

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de acties genoemd in het plan van aanpak kansrijke start Zuidplas.

Product 2.4

74,5 (cijfer 2021)

Middelen

74,5 (cijfer 2021)

74,5 (cijfer 2021)

≥ 73

≥ 73

≥ 73

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2023 zijn we gestart met de uitvoering van de actiepunten uit het eind 2022 vastgestelde plan van aanpak Kansrijke Start Zuidplas. Daarnaast hebben we een kernteam opgericht samen met de partijen Stichting ZO!, CJG, Hecht, Homestart, Verloskundige praktijk Goed Begin, Gro Up Kinderopvang en Taalhuis van bibliotheek Ronde Venen.

Maatschappelijke ondersteuning

Algemeen doel product  Iedere inwoner neemt naar eigen kracht en vermogen deel aan de samenleving.  Inwoners kunnen langer (en eerder) zelfstandig thuis wonen. Ontwikkelingen In 2023 is uitvoering gegeven aan de verbeteragenda. Focus is gelegd op een integrale aanpak en aanmeldlijsten. Er zijn meer hulpvragen in het voorveld opgepakt. Er zijn diverse interventies op de aanmeldlijsten uitgevoerd met positieve effecten voor de korte en lange termijn. De Wmo aanmeldlijsten zijn in de loop van het jaar gestabiliseerd en aan het einde van het jaar is een flinke daling te zien. Regionale woonzorgvisie De wethouders Wonen en Sociaal Domein van de vijf gemeenten in Midden-Holland hebben de opdracht gegeven om te verkennen of en in welke mate er regionale samenwerkingsafspraken rond het thema wonen – zorg opgesteld dienen te worden. De uitkomst van deze verkenning, die in 2023 heeft plaatsgevonden, is beschreven in de startnotitie voor een regionale woonzorgvisie. De startnotitie wordt in Q1 2024 vastgesteld en dient als aftrap voor het opstellen van een regionale woonzorgvisie. Aanpak dakloosheid In Midden-Holland is het aantal dakloze mensen gestegen van circa 200 in 2017 naar ruim 300 mensen in 2022. Het aantal mensen in de opvang is gestegen van 68 in 2017 naar 125 in 2022. De noodzaak voor een aanpak tegen dakloosheid wordt ook landelijk gezien.

Dit heeft in december 2022 geleid tot het nieuwe Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. De stijgende aantallen in combinatie met het nationaal actieplan, is voor de regio Midden-Holland 45

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 aanleiding geweest om in 2023 een start te maken met een nieuwe aanpak dakloosheid. Hiervoor is specifiek gekeken naar de regionale opgaven. De verwachting is dat de nieuwe aanpak dakloosheid in 2024 wordt opgeleverd. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In Zuidplas worden mantelzorgers en vrijwilligers tijdens landelijke en lokale activiteiten erkend voor hun belangrijke bijdrage.

2. Het aantal mantelzorgers dat volgens het cliëntervaringsonderzoek weet waar hij/zij kan aankloppen voor mantelzorgondersteuning is van 62% in 2021 gestegen naar minimaal 65% in 2026. 3. Het voorzieningenniveau ten behoeve van de mantelzorgondersteuning dichtbij de leefomgeving van mantelzorgers blijft minstens gehandhaafd.

Effectindicator 2. Bekendheid toegang mantelzorgondersteuning

Realisatie 2022 62%

Zomernota 2023 73% (t/m Q32022)

NJN 2023 67% (Q1 2023)

46

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Steunpunt mantelzorg biedt elk jaar twee waarderingsmomenten aan voor mantelzorgers. Voor jonge mantelzorgers worden aparte activiteiten georganiseerd. Naast waarderingsactiviteiten zijn er ook themabijeenkomsten en lotgenotencontacten. Voor vrijwilligers worden vanuit het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP) waarderingsactiviteiten georganiseerd. Daarnaast kunnen vrijwilligers worden voorgedragen voor een onderscheiding (de Golfslag en een jeugdaward) en zijn er diverse trainingen/workshops. Het CEO wordt 4x per jaar uitgevoerd. Er is een stijging te zien van 62% in 2021 naar 70% in 2023. Het voorzieningenniveau ten behoeve van mantelzorgers is in 2023 gehandhaafd. Mantelzorgers kunnen op diverse manieren (laagdrempelig) een beroep doen op ondersteuning. Hierbij kan gedacht worden aan Steun aan Mantelzorgers (SAAM), de Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT), lotgenoten contact en er zijn diverse themabijeenkomsten georganiseerd. Er is licht ondersteunt waar mogelijk en zwaar indien noodzakelijk. In de nieuwe inkoop is zorg dichtbij huis een aandachtspunt. Realisatie Begroting 2023 2026 70% ≥ 65%

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Tijdens landelijke- of lokale activiteiten t.b.v. mantelzorgers en/of vrijwilligers worden zij via diverse kanalen erkend voor hun belangrijke bijdrage.

Middelen

2.1 Tijdens keukentafelgesprekken is er aandacht voor mantelzorger(s) en worden zij gestimuleerd om zich aan te melden bij het mantelzorgsteunpunt.

3.1 Mantelzorgers worden actief gewezen op de ondersteuningsmogelijkheden om hen in de zorg te ontlasten.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Via diverse sociale media, de waarderingsmomenten en activiteiten wordt aandacht geschonken aan mantelzorgers en/of vrijwilligers en hun belangrijke bijdrage. Wethouder(s) bezoeken zo nu en dan activiteiten en spreken hun waardering uit. Tijdens de keukentafelgesprekken wordt een brede uitvraag gedaan en is er oog voor de inwoner met een hulpvraag en diens omgeving. De mantelzorgers zijn ook onderwerp van gesprek. Er kan nog meer aandacht gevestigd worden op aanmelding bij het mantelzorgsteunpunt tijdens het keukentafelgesprek. Er is aandacht voor de mantelzorgers tijdens de gesprekken. Zij krijgen advies over mogelijkheden voor ondersteuning, worden in de eigen kracht gezet en worden ondersteund wanneer nodig.

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Stichting ZO! speelt een belangrijke rol in het creëren van verbinding in de dorpen en als toegangsloket voor mantelzorgers. ZO! heeft onder andere een Mantelzorgloket en een vrijwilligers informatiepunt (VIP). Er zijn diverse expertises aanwezig zoals mantelzorgondersteuners, ouderenadviseurs en sociaal makelaars. ZO! zet zich in voor mantelzorgers en ondersteunt bij (dreigende) overbelasting.

Product 2.5

Volksgezondheid

Algemeen doel product Inwoners van Zuidplas voelen zich gezond. Ontwikkelingen Lokaal en regionaal aan de slag met Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord Op 6 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door het ministerie van VWS, VNG, Zorgverzekeraars Nederland en GGD GHOR Nederland. De ambitie van het GALA is om in 2040 een gezonde generatie te bereiken met weerbare, gezonde mensen die opgroeien leven, werken en wonen in een sociaal en fysiek gezonde leefomgeving. Daarnaast is in december 2022 met het ondertekenen van Hoofdlijnen Sportakkoord II een vervolg gegeven aan Sportakkoord I. Gemeenten hebben ook een rol gekregen bij de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Die rol wordt op regionaal niveau (Midden Holland) opgepakt. 47

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Om uitvoering te kunnen geven aan het GALA, waar het Sportakkoord 2.0 onderdeel van is, heeft het Rijk in 2023 voor gemeenten een Brede SPUK-regeling beschikbaar gesteld. De SPUK-regeling zijn geldstromen vanuit het Rijk die zich richten op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Om voor deze regeling in aanmerking te komen, heeft Zuidplas het integraal plan van aanpak ‘Lekker Fit Zuidplas!’ opgesteld. En specifiek voor het uitvoeringsjaar 2023 is in het verlengde van het integrale plan van aanpak een uitvoeringsprogramma opgesteld. Daarnaast is in 2023 een start gemaakt met het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor de periode 2024 tot en met 2026, mede op basis van input van onze partners. Zuidplas is inmiddels in samenwerking met verschillende ketenpartners op een aantal onderdelen al gestart met de uitvoering. Op www.zovoorelkaar.nl/lekkerfit is voor de inwoners zichtbaar welk activiteitenaanbod er voor hen is. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.5, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Stimuleren van gezonde fysieke en mentale gezondheid en levensstijl om ernstige problematiek te voorkomen van jong tot oud.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor gezondheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.

In Zuidplas stabiliseren we de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad naar 42% in 2026.

2. In Zuidplas houden we de dalende trend vast en hebben maximaal 11,9% van de jongeren (2-14 jaar) overgewicht in 2026. 3. In Zuidplas stabiliseren we de stijgende trend van overgewicht bij de doelgroep 18+ op 52% in 2026. 4. De sociale cohesie in Zuidplas onder de doelgroep 18+ is gestegen van een 6,6 in 2020 naar een 7 in 2024. 5. Het percentage jongeren dat zich meestal (zeer) gelukkig voelt is in Zuidplas gelijk aan het Nederlands gemiddelde in 2026.

48

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In de Programmabegroting 2024-2027 is deze doelstelling aangepast. Het stabiliseren van de dalende trend van de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad is niet realistisch. De doelstelling is daarom bijgesteld van 42% naar 35%. Gezondheidsmonitor GGD HM DDJGZ (2023): 10,5% van de kinderen in de leeftijdscategorie 2-14 jaar in Zuidplas heeft overgewicht. Het percentage in deze doelstelling is afkomstig uit het dashboard van de GDD Midden Holland. Er is voor dit onderwerp (overgewicht) geen recentere data beschikbaar dan de data uit 2022 (52%). Er is voor dit onderwerp (sociale cohesie 18+) geen recentere data beschikbaar dan de data uit 2020 (6,6). De gezondheidsmonitor wordt iedere vier jaar afgenomen. De laatste keer was in 2021, toen 76% van de jongeren aangaf zich meestal (zeer) gelukkig te voelen. Gemiddeld in Nederland geeft 77% van de jongeren aan zich meestal (zeer) gelukkig te voelen. De focus in onze aanpak ligt op thema’s mentale gezondheid, eenzaamheid, mantelzorg en overgewicht. In het integrale plan van aanpak is opgenomen dat de gemeente nieuw beleid gaat Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 formuleren over de bevordering van mentale gezondheid bij (jong)volwassenen. Onderdeel van beleid zijn onder andere het meer zicht krijgen op mensen met onbegrepen gedrag en het intensiveren van de samenwerking met ketenpartners. 6. Het percentage inwoners tussen 18 en 64 dat veel stress ervaart daalt van 22% Er is voor dit onderwerp (stress) geen recentere data beschikbaar naar 20% in 2026. dan de data uit 2022 (22%). Effectindicator Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023* 2024 2026 1. Beweegrichtlijn (Gezondheidsraad) 42% 38% ≥ 35% ≥ 35% 2. Overgewicht jongeren (2-14 jaar) 11,9% 10,4% 10,5% ≤ 11,9% ≤ 11,9% 3. Overgewicht doelgroep 18+ 52% 52% ≤ 52% ≤ 52% 4. Sociale cohesie doelgroep 18+ 6,6 7 6,6 5. Meestal (zeer) gelukkige jongeren 76% ≥ 77% ≥ 77% 6. Inwoners (18-64 jaar) met veel stress 22% 20% ≤ 20% ≤ 20% * De percentages in de doelstellingen zoals die hierboven beschreven staan, zijn afkomstig uit het dashboard van GDD Hollands Midden. Daarin zijn de data uit de meest recent Gezondheidsmonitor (2022) verwerkt. De Gezondheidsmonitor wordt ieder vier jaar opgesteld, waarbij er in 2022 vanwege de coronaperiode een extra Gezondheidsmonitor is uitgevoerd. De volgende reguliere Gezondheidsmonitor wordt in 2024 uitgevoerd. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.

Monitoring huidig sportaanbod vanuit de Sportstichting en toename monitoren.

Middelen

2. JOGG pilot als 0-meting gebruiken en monitoren hoeveel jeugd er bereikt wordt.

€ 75.000

49

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit Sportstichting Zuidplas is daar in 2023 als volgt invulling aan gegeven:  Sportstichting Zuidplas heeft een belangrijke rol gespeeld bij het opstellen van het Sportakkoord 2.0 (hier te lezen). Een ambitie uit dit sportakkoord is dat we lokaal ook particuliere aanbieders van sport (zoals sportscholen) meer willen betrekken. Ook komt er meer aandacht voor individueel of in groepsverband sporten en bewegen in de openbare buitenruimte.  Daarnaast is Sportstichting Zuidplas op basis van de Brede Spuk en het integraal plan van aanpak Lekker Fit Zuidplas gestart met het opzetten van nieuwe (sport)initiatieven, zoals: Walking Football, valpreventietrainingen en zwemmen met dementie. JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) richt zich op het bieden van een gezonde leefomgeving van jongeren, waarin het maken van gezonde keuzes eenvoudig wordt. JOGG stimuleert onder andere Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 scholen en sportverenigingen hier actief aan bij te dragen. In 2023 is met alle scholen gesproken over wat zij kunnen doen om leerlingen een gezonde (leer)omgeving te bieden. Hierna zijn drie scholen aan de slag gegaan met verbeteringen van het schoolplein. Negen scholen hebben een MQ-scan afgenomen bij leerlingen, waarna 40 leerlingen met een motorische achterstand extra gymlessen kregen. Bij 29 kinderen was de motorische ontwikkeling na inzet van gym+ goed of verbeterd. Op VO is gestart met de fitchallenge. Daarnaast zijn 10 sportverenigingen gestart met team-fit om de sportkantine gezonder te maken, te werken naar een rookvrije sportomgeving en verantwoordelijk alcoholgebruik. Hieraan is circa € 40.000 besteed. Bij het besluit op de Najaarsnota 2023 is het restant overgeheveld naar 2024. In 2023 hebben lokale maatschappelijke partners in afstemming met de gemeente het Sportakkoord 2.0 opgesteld met daarin de ambities voor de komende jaren. Ambitie 1 is inclusief sporten (‘iedereen kan meedoen’). Bij die ambitie is opgenomen dat inwoners en organisaties met een goed en vernieuwend idee voor een activiteit gericht op doelgroepen met een achterstand in de sport- en beweegdeelname, een aanvraag kunnen doen voor financiële ondersteuning. Dat kan via www.sportstichtingzuidplas.nl/sportloket

4. Stimuleren van bewonersinitiatieven die de kwaliteit van de woon- en leefomgeving verbeteren en/of de sociale samenhang binnen een wijk en tussen bewoners versterken.

3.1 en 5.1. Realiseren van preventiebeleid sociaal domein.

3.2 en 5.2. Lokale preventieakkoord uitbreiden met partners en activiteiten. Er zijn nu 18 partners aangesloten en 19 activiteiten. Jaarlijks de stand van zaken evalueren.

€ 50.000

50

In 2023 is hier invulling aan gegeven door aan de slag te gaan met de lokale en regionale uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Beide landelijke akkoorden zetten in op een intensivering van het preventief gezondheidsbeleid. Dit heeft geresulteerd in de lokale aanpak ‘Lekker Fit Zuidplas!’. Deze nota geeft het preventiebeleid weer voor de periode vanaf 2023 tot en met 2026 en volgt in feite het Lokale Preventieakkoord Zuidplas 2021-2023 op. Van de 19 genoemde activiteiten in het Preventieakkoord Zuidplas 2021-2023 zijn 17 activiteiten/projecten uitgevoerd. Over de looptijd van het preventieakkoord is er in totaal € 59.000 besteed, Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 waarvan bijna € 40.000 in 2023. In totaal werd door het Rijk elk jaar € 30.000 vanuit de SPUK beschikbaar gesteld. Mede door de coronajaren is van het totaalbedrag (€ 90.000) een bedrag van ruim € 31.000 niet besteed. De niet uitgevoerde activiteiten betreffen ontmoetings- en buurtuintjes. Stichting ZO! pakt dit in 2024 op. Inmiddels is de looptijd verstreken van dit akkoord. Diverse acties worden voorgezet als onderdeel van GALA, zoals het initiatief Welzijn op recept.

Verbonden partijen Hecht Hecht geeft uitvoering aan wettelijke taken in het kader van de Wet publieke gezondheid (Wpg) en draagt bij aan het realiseren van de gestelde doelen met betrekking tot gezondheid. Wat betreft IZA/GALA ondersteunt Hecht de gemeente sinds 2023 in de opgave als (regionale) kennispartner en adviseur. Hecht heeft een goede uitgangspositie om een rol op te pakken als: 1. adviseur over bovengemeentelijke samenwerking, 2. verbinder van partijen, 3. brugfunctie en trekken op kennis en advisering.

Beleidsindicatoren programma 2 Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator Eenheid Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

Werkelijk Bron*

2020

2021

2022

2023

Zuidplas:

1%

1%

1%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

1%

1%

1%

n.n.b.

Zuidplas:

4,0%

4,0%

3,0%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

4,0%

4,0%

4,0%

n.n.b.

Zuidplas:

74,3%

73,8%

75,0%

76,4%

Referentiegemeenten:

70,1%

71,0%

72,5%

73,4%

CBS

CBS

CBS

51

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Werkloze jongeren

Lopende re-integratievoorzieningen

% 16 t/m 22 jarigen

Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar

Zuidplas:

1,0%

1,0%

1,0%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

2,0%

1,0%

1,0%

n.n.b.

Zuidplas:

147,3

165,2

184,7

159,9

Referentiegemeenten:

194,0

?

192,0

196,1

2020

2021

2022

2023

Zuidplas:

10,9%

12,6%

12,2%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

11,7%

13,4%

13,2%

n.n.b.

Zuidplas:

1,40%

1,50%

1,40%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

1,20%

1,30%

1,20%

n.n.b.

Zuidplas:

0,2%

0,2%

0,2%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

0,3%

?

?

n.n.b.

Zuidplas:

680,9

672,5

690,5

n.n.b.

Referentiegemeenten:

701,4

707,1

726,1

n.n.b.

Zuidplas:

209,9

228,6

201,7

183,4

Referentiegemeenten:

325,8

277,7

239,4

230,3

Zuidplas:

570

550

520

n.n.b.

Referentiegemeenten:

676

689

?

n.n.b.

CBS

CBS

*Via www.waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Sociaal Domein Naam indicator Eenheid

Werkelijk Bron*

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

LISA

CBS

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

CBS

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

52

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Beleidsindicatoren Programma 2 Taakveld: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Naam indicator Eenheid Bron* Demografische druk

%

CBS

Werkelijk Zuidplas:

2020 75,1%

2021 75,9%

2022 76,6%

2023 76,4%

Referentiegemeenten:

78,4%

78,5%

79,0%

79,1%

*Via www.waarstaatjegemeente.nl Wat heeft het programma sociaal domein gekost? bedragen x € 1.000

Sociaal domein Jaarrekening 2022

Algemeen sociaal domein Lasten Baten Werk en inkomen Lasten Baten Jeugd Lasten Baten Maatschappelijke ondersteuning Lasten Baten Volksgezondheid Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Primitieve Begroting Jaarrekening begroting na wijziging 2023 2023 2023

Verschil

10.907 4.134

9.206 -

13.361 3.258

12.931 3.775

430 517

14.163 9.119

11.711 8.836

14.883 10.291

14.855 9.328

28 -963

15.672 37

13.066 -

16.125 -

16.634 16

-509 16

7.833 957

8.272 161

9.539 601

9.178 942

361 341

3.333 9 51.908 14.256 -37.652 -37.652

3.370 45.625 8.997 -36.629 -36.629

4.398 747 58.305 14.897 -43.408 -43.408

3.691 275 57.289 14.336 -42.952 -42.952

707 -472 1.017 -561 456 456

53

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

54

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen In 2023 is de gemeente gestart met de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het Sportakkoord 2.0 is onderdeel van het GALA. In 2023 hebben maatschappelijke partners voor Zuidplas het bestaande lokale sportakkoord herijkt op basis van de landelijke Hoofdlijnen Sportakkoord II. Dit heeft geresulteerd in een nieuw ‘Sportakkoord 2.0 Gemeente Zuidplas’, dat goedgekeurd is door de Vereniging Sport en Gemeenten. Het nieuwe lokale sportakkoord is hier te raadplegen. In 2023 is gestart met het vernieuwen van het Beheerplan sportparken 2020-2023. Dit beheerplan wordt in 2024 opgeleverd. Sportstichting Zuidplas was in 2023 de trekker van het traject om te komen tot het nieuwe Sportakkoord 2.0 voor de gemeente Zuidplas. Daarnaast is de Sportstichting gestart met een aantal nieuwe activiteiten als onderdeel van de uitvoering van het GALA-akkoord (Lekker Fit Zuidplas), zoals zwemmen met dementie, zwemmen voor mensen met een (verstandelijke) beperking en opzetten van Walking Football. Tevens zijn vanuit Sportstichting Zuidplas in 2023 weer tal van sportactiviteiten ontplooit, zoals het aanbieden van sportactiviteiten tijdens schoolvakantie, uitvoeren Gymplus en de MQ-scan, G-Olympics, Diabetes Challenge etc.