Bijlage 1 Jaarstukken 2023 – versie incl. addendum en erratum A24.001247

Jaarstukken 2023

Programmabegroting

2023-2026 Conceptversie voor raadsvergadering 9 juli 2024

Inclusief addendum en erratum 1

JAARSTUKKEN 2023

Inhoudsopgave DEEL 1 Jaarverslag Inhoudsopgave .........................................................................................................2 Inleiding....................................................................................................................3 Leeswijzer .................................................................................................................3 Bestuurlijke samenvatting........................................................................................5 Jaarstukken 2023 in één overzicht ...........................................................................5 Financiële samenvatting ..........................................................................................9 Programma 1: Bestuur en organisatie ...................................................................16 Product 1.1 Bestuur, organisatie en participatie ...................................... 17 Product 1.2 Dienstverlening ...................................................................... 21 Product 1.3 Veiligheid ............................................................................... 22 Programma 2 Sociaal Domein ................................................................................30 Product 2.1 Algemeen sociaal domein ......................................................

31 Product 2.2 Werk en inkomen .................................................................. 40 Product 2.3 Jeugd ...................................................................................... 43 Product 2.4 Maatschappelijke ondersteuning .......................................... 45 Product 2.5 Volksgezondheid .................................................................... 47 Programma 3 Maatschappelijk domein .........................................................54 Product 3.1 Sport ...................................................................................... 55 Product 3.2 Onderwijs............................................................................... 55 Product 3.3 Cultuur ................................................................................... 59 Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling ...................................................65 Product 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening ...................... 66 Product 4.2 Wonen ................................................................................... 68 Product 4.3 Economie ............................................................................... 74 Product 4.4 Verkeer en vervoer ................................................................ 79 Product 4.5 Gebiedsontwikkeling .............................................................

86 Product 4.6 Duurzaamheid ....................................................................... 87 Programma 5 Fysieke omgeving ....................................................................95 Product 5.1 Beheer buitenruimte ............................................................. 96 Product 5.2 Afval, riolering en begraven................................................. 101 Product 5.3 Vastgoed .............................................................................. 104

2

Financiële producten........................................................................................... 108 Paragraaf 1: Lokale heffingen ............................................................................. 112 Paragraaf 2: Verbonden partijen ......................................................................... 121 Paragraaf 3: Grondbeleid .................................................................................... 140 Paragraaf 4: Onderhoud kapitaalgoederen......................................................... 145 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ................................................................................ 150 5.1 Bedrijfsvoering algemeen.......................................................................... 150 5.2 Rechtmatigheidsverantwoording 2023 ..................................................... 151 Paragraaf 6: Openbaarheid ................................................................................. 151 Paragraaf 7: Financiering .................................................................................... 160 Paragraaf 8: Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................... 167 DEEL 2 Jaarrekening............................................................................................ 172 1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................

173 2. Rechtmatigheidsverantwoording gemeente Zuidplas 2023 ...................... 181 3. Balans ......................................................................................................... 182 4. Toelichting op de balans............................................................................. 187 4.1 Vaste activa........................................................................................ 187 4.2 Vlottende activa ................................................................................. 194 4.3 Vaste passiva ..................................................................................... 199 4.4 Vlottende passiva .............................................................................. 216 5. Overzicht van lasten en baten .................................................................... 222 6. Toelichting overzicht van lasten en baten .................................................. 223 7. Begrotingsrechtmatigheid .......................................................................... 244 8. Incidentele baten en lasten ........................................................................ 248 9. Wet normering topinkomens (Wnt) ........................................................... 252 10. SiSa verantwoording specifieke uitkeringen ..........................................

253 Bijlage 1 Kerngegevens en bestuursstructuur ..................................................... 270 Bijlage 2 Overzicht investeringskredieten ........................................................... 272 Bijlage 3 Baten en lasten per taakveld ................................................................ 281 Bijlage 4 Stelpost prijs, groei en loon .................................................................. 284 Bijlage 5 Interbestuurlijk toezicht ....................................................................... 285 Bijlage 6 Lijst met afkortingen ............................................................................. 288

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de gemeente Zuidplas. De jaarstukken zijn de afronding van de begrotings- en verantwoordingscyclus. In de programmabegroting staan de kaders. De zomernota en de najaarsnota gaven tussentijds de belangrijkste ontwikkelingen en afwijkingen weer. Het doel van de jaarstukken is terugblikken op 2023 én verantwoording afleggen over het gevoerd (financieel) beleid. Er wordt antwoord gegeven op de drie “W-vragen”: Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Wat heeft het gekost? Het college van B&W legt hierbij verantwoording af aan de gemeenteraad over de geleverde prestaties en de inzet van middelen. De accountant speelt hierbij een belangrijke rol, met name bij de jaarrekening. Vanaf deze jaarrekening 2023 velt het college zelf een oordeel over de rechtmatigheid via de rechtmatigheidsverklaring. Leeswijzer De jaarstukken 2023 bestaan uit twee delen: Deel 1: het jaarverslag: in dit beleidsdeel staat wat in 2023 bereikt is, hoe dat gedaan is en wat dat heeft gekost. Deel 2: de jaarrekening: in dit financiële deel staat een uitgebreide toelichting op het financiële huishoudboekje van de gemeente over het jaar 2023.

Voor de lezer die geïnteresseerd is in de grote lijnen zijn de volgende drie onderdelen ontwikkeld: - Bestuurlijke samenvatting - Jaarstukken 2023 in één oogopslag - Financiële samenvatting De indeling van het jaarverslag volgt die van de begroting 2023. Per beleidsprogramma is de standaard opbouw als volgt:  Het algemene doel van het beleidsprogramma en de doelen en prestaties per beleidsproduct. In tabelvorm zijn de doelen en prestaties zichtbaar. Met een prestatie bedoelen we beleid, een maatregel of een activiteit die bijdraagt aan het behalen van het gestelde doel. Per prestatie wordt aangegeven in hoeverre die prestatie gerealiseerd is. In de kolom “Werkelijk 2023” wordt beschreven of de prestaties in 2023 ertoe hebben geleid dat het doel in 2023 is gerealiseerd.  De financiën van het programma: o In deel 1 is per programma een samenvattend overzicht opgenomen van de begrote en werkelijk bestede middelen. In deel 2 is een analyse opgenomen van de afwijkingen per product, uitgesplitst naar lasten, baten en mutaties reserves. o Informatie over weerstandsvermogen, risico’s en dergelijke is apart samengebracht, mede vanwege wettelijke bepalingen voor het jaarverslag. 3

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 o

In de financiële tabellen zijn de vergelijkende cijfers van 2022 opgenomen. De financiële tabellen zijn onder voorbehoud van afrondingsverschillen.

Beleidsindicatoren Tot slot volgt een tabel met de beleidsindicatoren die horen bij het desbetreffende beleidsprogramma. Beleidsindicatoren zijn statistieken die elke gemeente dient op te nemen in begroting en jaarverslag. De statistieken geven cijfermatig inzicht in diverse ontwikkelingen zoals armoede, veiligheid en duurzaamheid. Gemeente Zuidplas maakt deze statistieken niet zelf, ze worden beschikbaar gesteld door CBS en VNG. Voor een aantal beleidsindicatoren geldt dat deze op het moment van schrijven nog niet beschikbaar waren. Het jaarverslag van gemeente Zuidplas toont ook de statistieken van referentiegemeenten. Referentiegemeenten zijn alle gemeenten in Nederland met 25.000 tot 50.000 inwoners.

4

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Bestuurlijke samenvatting In 2023 is het college ambitieus verdergegaan met de uitvoering van het collegeprogramma met als motto “Ruimte voor iedereen”. In goede samenwerking met de gemeenteraad is er ook afgelopen jaar een aantal belangrijke stappen gezet in het nog beter maken van onze mooie gemeente. Dit ondanks de uitdagende omstandigheden waar onze gemeente mee wordt geconfronteerd.

Maatschappelijke ontwikkelingen Hoewel we internationaal en nationaal nog steeds in turbulente tijden verkeren, hebben we vastberaden gestreefd om het welzijn van onze inwoners op peil te houden. Ondanks de stijgende energiekosten en toenemende financiële druk op zowel onze inwoners als onze gemeentelijke organisatie, hebben we in 2023 ons tekort weten te beperken. We blijven echter benadrukken bij de rijksoverheid dat samenwerking essentieel is om onze financiën ook voor 2026 sluitend te houden. Ook als gemeente Zuidplas zien we 2026 als grote uitdaging op financieel gebied. De hoeveelheid taken en de door het rijk beschikbare middelen lijken steeds verder uit elkaar komen te liggen. Deze boodschap hebben we in 2023 onder de aandacht gebracht en dat zullen we de komende periode in regionaal en landelijk verband keer op keer blijven doen. Als het rijk niet adequaat met extra middelen over de brug komt, zullen de maatschappelijke voorzieningen nog meer onder druk komen staan. Dit geldt ook voor meer ruimte in de geldende wet- en regelgeving. De groei van Zuidplas maakt dat de omvang van de werkzaamheden groeit en de opgaven waarvoor het college en de organisatie zich gesteld zien staan steeds complexer worden. Ook vraagt het blijven voldoen aan strengere of omvangrijke wetgeving ook om specialistische kennis.

Naast de natuurlijke vacatures door arbeidsmobiliteit, heeft de gemeente Zuidplas een groeiende vraag naar personeel. We hebben hier in 2023 flink op ingezet, maar zagen dat het desondanks moeilijk was om personeel te vinden en vast te houden. Dat geldt niet voor de functie van gemeentesecretaris. Het college is verheugd met de aanstelling van een nieuwe gemeentesecretaris per 1 januari 2024. In 2023 werden we vlak voor de zomervakantie ook verrast door de val van het kabinet. Dit maakte dat we afgelopen jaar niet twee, maar drie verkiezingen organiseerden.

Opkomen voor kwetsbare groepen Het afgelopen jaar zijn er voor een meer kwetsbare groepen inwoners belangrijke besluiten genomen en stappen gezet. Zo is er in Zevenhuizen begonnen met de nieuwbouw van de Zevenster, een mooie stap om te voorzien in kwalitatieve huisvesting voor onze ouderen. Voor inwoners die het (tijdelijk) financieel zwaar hebben is er ook extra aandacht geweest. Er is hard gewerkt de energietoeslag te kunnen uitkeren aan iedereen die dat nodig had. Daarnaast hebben we, onder andere door inzet van witgoedvouchers, geprobeerd voor langere termijn energiearmoede te voorkomen. Begin 2023 is in de gemeenteraad het eerste gesprek gevoerd om te komen tot een nieuw beleidskader armoede en schulden. In 2023 is input opgehaald bij diverse maatschappelijke partners, wat heeft geleid tot het aanbieden van het nieuwe beleidskader begin 2024. 5

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Op het gebied van sociaal domein hebben we in 2023 een aantal belangrijke regionale zaken voorbereid. Er is intensief samengewerkt om vorm te geven aan een nieuwe gemeenschappelijke regeling sociaal domein, om regionaal nog efÏciënter en effectiever te kunnen samenwerken. Afgelopen jaar hebben we daarvoor de kaders van de inkoop van jeugdzorg en Wmo vastgesteld en de inkoop voorbereid. Begin 2023 is de Verbeteragenda Gemeente Zuidplas en Stichting ZO! met de titel ‘Samen Verbeteren’ opgeleverd. De Verbeteragenda heeft de gemeente Zuidplas en Stichting ZO! concrete aanbevelingen gegeven om verder te gaan met de doorontwikkeling van de samenwerking en het verbeteren van de bestuur- en beheersbaarheid van het sociaal domein. Het college heeft vervolgens in samenwerking met het managementteam van Stichting ZO! de verbeteropgave verder uitgewerkt naar concrete prioriteiten. Dit heeft eind 2023 reeds geresulteerd in onder andere jaarplannen, rolbeschrijvingen en (her)schrijven werkprocessen. In 2023 bleef het op een aantal plekken op de wereld onrustig. Dit heeft ook zijn weerklank gekend in Zuidplas. Zo bleef de vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen van de oorlog in Oekraïne onverminderd hoog. Naast de reeds bestaande opvanglocatie ‘De Oase’, is het afgelopen jaar hard gewerkt aan de realisatie van een nieuwe opvanglocatie op bedrijventerrein ‘Kleine Vink’.

Het college hoopt in de loop van 2024 hier vervolg aan te geven zodat opvang op lange termijn mogelijk blijft. Tevens is hard gewerkt aan een opvanglocatie voor statushouders en kansrijke asielzoekers uit andere plekken van de wereld. Naast deze verantwoordelijkheid, heeft het college nadrukkelijk tot doel gehad en zal blijvend tot doel hebben om de harmonie in onze samenleving te bewaren.

Verbeteren van de veiligheid In 2023 hebben we nadrukkelijk stil gestaan bij de vraag, hoe we met elkaar in onze gemeente naar veiligheid kijken. We deden dit op de veiligheidsconferentie, waar we een avond lang het gesprek voerde over diverse veiligheids-gerelateerde onderwerpen als zorg en veiligheid, ondermijning, maar ook overlast op straat. Dit resulteerde in een nieuw integraal veiligheidsplan welke de gemeenteraad in het najaar heeft vastgesteld. De komende jaren blijven we aan de hand van het uitvoeringsprogramma stappen zetten om Zuidplas voor inwoners en ondernemers nog veiliger en leefbaarder te maken.

Rentmeesterschap Onze jonge generatie inwoners is van vitaal belang voor de toekomst van onze gemeente. We hebben ons daarom afgelopen jaar bijzonder voor hen ingezet. Voor ons onderwijs hebben we een besluit genomen over huisvesting de komende jaren middels het Integraal onderwijshuisvestingsplan. We zien echter ook dat dit tijd kost. Om een antwoord te geven op de acute ruimtebehoefte van onze scholen, hebben we afgelopen jaar voor het eerst gebruik gemaakt van duurzame, modulaire onderwijsunits, die we eenvoudig kunnen inzetten en eventueel ook weer kunnen verplaatsen zodra dat nodig is. Onze kijk op onderwijs hebben we vastgelegd in de onderwijsvisie, aangevuld met de lokale educatieve agenda. Het afgelopen jaar hebben we hard gewerkt aan een programma duurzaamheid. Dit is begin 2024 vastgesteld. Samen met inwoners zijn we begonnen met de wijkuitvoeringsplannen voor de warmtransitievisie. 6

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Oplossen van de woningnood In 2023 bleef de woningnood groot. We hebben maximaal ingezet op het ontwikkelen van nieuwe woningen. Voor huidige zoekers zoeken we de oplossing in de vorm van flexwoningen, waarvoor de inzet onverminderd hoog blijft. Voor toekomstige generaties in meer permanente vormen. Het afgelopen jaar heeft de gemeenteraad daartoe de Nota van Uitgangspunten vastgesteld. Met betrekking tot het Middengebied zijn de voorbereidingen getroffen om te komen tot een onherroepelijk bestemmingsplan. In de bestaande dorpen is echter ook een aantal stappen gezet. Zo hebben we het bestemmingsplan voor de jaren ’50 buurt in Moordrecht vastgesteld, een belangrijke stap om extra sociale huurwoningen te bouwen.

Verbeteren van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid Met de toename van woningen in Zuidplas is het belangrijk ook oog te hebben voor mobiliteit en bereikbaarheid van onze dorpen. Het afgelopen jaar heeft de minister een belangrijk besluit genomen rondom de voorgenomen verbreding van de A20. Eén van onze belangrijkste toegangswegen. Daarnaast hebben we het afgelopen jaar bijzonder ingezet op het gebied van verkeersveiligheid.

Verbeteren van de participatie In maart 2023 is door de raad de participatieverordening vastgesteld. Sindsdien is de organisatie bezig geweest met de implementatie en is het meenemen van inwoners in beslissingen beter geborgd. Ook zijn we in 2023 verder gegaan met de ontwikkeling van gebiedspaspoorten. In onze gemeente maken we per dorp een gebiedspaspoort, waarbij een concreet toekomstperspectief wordt geschetst met daarin de belangrijkste ontwikkelingen. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. In januari 2023 is het gebiedspaspoort van Zevenhuizen vastgesteld, in het vierde kwartaal die van Moerkapelle en in juni zijn we gestart met het gebiedspaspoort van Moordrecht. In 2023 hebben we ons ook voorbereid op de komst van de Omgevingswet. Dit hebben we gedaan door goed in beeld te brengen hoe de (ruimtelijke) processen binnen de nieuwe termijnen gaan verlopen. Hiervoor is het bindend adviesrecht van de gemeenteraad en de verplichte participatie van belang. Tegen het einde van 2023 is er een enorme toename geweest van het aantal bestemmings- en wijzigingsplannen dat nog ter inzage is gegaan. We hebben voor de invoering de gemeentelijke website aangepast, waarbij er duidelijke beschrijvingen zijn opgenomen en links naar het nieuwe indieningsportaal.

In de programmahoofdstukken kunt u meer lezen over hetgeen er in 2023 is bereikt om onze gemeente nog mooier te maken. Als college zullen we naar de toekomst toe ook het goede, constructieve gesprek hierover in de gemeenteraad blijven voeren, maar uiteraard zijn wij hier ook op aanspreekbaar voor al onze inwoners en ondernemers.

7

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Jaarstukken 2023 in één overzicht

8

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Financiële samenvatting De jaarrekening 2023 sluit met een nadelig resultaat van -/- € 0,46 miljoen. Verder stellen wij voor om een aantal budgetten met een totaalbedrag van circa € 1,16 miljoen over te hevelen naar 2024 en daarmee resultaatbestemming te doen. Dit om niet-bestede middelen beschikbaar te houden voor toekomstige uitgaven. Het resultaat na bestemming komt daarmee uit op circa -/- € 1,62 miljoen (nadelig). Bedragen * € 1.000

Resultaat na bestemming 2023

Werkelijk resultaat voor bestemming Voorstel voor bestemming voor besteding in 2024 Resultaat na bestemming

-459 -1.162 -1.621

In de Najaarsnota 2023 was de prognose van het resultaat circa -/- € 5,7 miljoen. Vergeleken met het resultaat na bestemming is het werkelijk resultaat circa € 4,0 miljoen hoger. Bedragen * € 1.000

Resultaat na bestemming 2023 en afwijking ten opzichte van begroting na wijziging

Geprognosticeerd resultaat Resultaat na bestemming Verschil

-5.669 -1.621 -4.048

In de onderstaande tekst wordt achtereenvolgens toegelicht: 1. Opbouw begroting van het resultaat; 2. Toelichting verschillen tussen begroting en realisatie; 3. Voorstellen voor resultaatbestemming; 4. Mutaties in reserves en voorzieningen; 5. Financiële positie gemeente. 1. Opbouw begroting van het resultaat In de onderstaande tabel staan de diverse begrotingswijzigingen waarin een resultaat van de begroting is gepresenteerd. De primitieve begroting, in combinatie met de najaarsnota, het collegeprogramma en de septembercirculaire zijn op het saldo 0 sluitend gemaakt. Vervolgens is in de zomernota een 9

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 tekort gepresenteerd, met name veroorzaakt door de hoge inflatie die zich sinds 2022 had voorgedaan. In de meicirculaire, najaarsnota en septembercirculaire volgden nog diverse bijstellingen hierop. Resultaat 2023 en afwijking ten opzichte van begroting na wijziging

Bedragen * € 1.000 Begroting

Primitieve Begroting 2023 Najaarsnota 2022 Nieuw beleid/ collegeprogramma Septembercirculaire 2022 Saldo in november 2022

Realisatie

825 151 -1.257 281 0

Besluiten na november 2022 Zomernota 2023 Meicirculaire 2023 Najaarsnota 2023 Septembercirculaire 2023 Geprognosticeerd resultaat 2023 Werkelijk resultaat jaarrekening Verschil geprognosticeerd en werkelijk resultaat

-6.967 224 1.504 -431 -5.669 -459 5.211

2. Toelichting verschillen tussen begroting en realisatie De onderstaande tabel geeft inzicht in de begroting en realisatie per programma.

10

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 bedragen x € 1.000

Overzicht van baten en lasten Jaarrekening 2022 Programmaplan Lasten 1. Bestuur en organisatie 2. Sociaal domein 3. Maatschappelijk domein 4. Ruimtelijk Beleid en - ontwikkeling 5. Fysieke omgeving Totaal Lasten Baten 1. Bestuur en organisatie 2. Sociaal domein 3. Maatschappelijk domein 4. Ruimtelijk Beleid en - ontwikkeling 5. Fysieke omgeving Totaal baten Saldo van baten en lasten Programmaplan 6. Financiële producten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Financiële producten Saldo van baten en lasten totaal Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

Primitieve begroting 2023

Begroting na Jaarrekening wijziging 2023 2023

Verschil

7.809 51.908 10.830 17.996 23.188 111.731

7.251 45.625 11.559 29.677 22.995 117.108

7.794 58.305 12.844 56.607 26.332 161.883

7.150 57.289 12.876 33.785 25.354 136.453

644 1.017 -31 22.822 978 25.430

1.357 14.256 3.277 12.961 14.538 46.389 -65.342

371 8.997 2.262 24.526 13.247 49.403 -67.706

528 14.897 2.729 45.154 15.041 78.348 -83.534

1.096 14.336 2.788 28.322 14.711 61.254 -75.199

568 -561 59 -16.831 -330 -17.094 8.336

16.164 87.308 71.144 5.802 10.269 12.127 7.661

16.318 83.516 67.198 -508 2.540 3.873 825

17.322 86.772 69.451 -14.084 8.613 17.028 -5.669

18.914 90.987 72.073 -3.125 9.667 12.334 -459

-1.592 4.215 5.807 10.958 -1.054 -4.694 5.211

De vergelijk ende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming in de raad.

Uit deze analyse blijkt dat het grootste verschil van het jaarrekening resultaat zichtbaar is op programma 4 Ruimtelijk Beleid en –ontwikkeling (voordelig) en op de reserve mutaties (nadelig). Dit wordt vooral verklaard door een verschil van € 4,4 miljoen op de grondexploitaties. Er zijn diverse oorzaken voor dit verschil. Eén van de oorzaken een technische omlabeling van de grondexploitatie Middengebied fase 1a. Deze grondexploitatie is vorig jaar geopend, maar met nog enkele beperkingen. De accountant heeft geoordeeld dat het vanwege deze beperkingen nog niet mogelijk is om de kosten op de balans te plaatsen. Dit kan op een later moment. Hierdoor is er ook geen verliesvoorziening nodig per 31/12/2023. Dit leidt tot een voordeel op programma 4 (geen dotatie verliesvoorziening) en een nadeel op programma 6 (geen onttrekking aan reserve grondexploitaties). 11

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Een tweede grote afwijking, ongeveer € 3,1 miljoen voordelig, wordt verklaard door de algemene uitkering bij de Decembercirculaire 2023. Hiervan was € 1,1 miljoen middelen om de Energietoeslag in 2023 uit te keren. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting, zowel positief als negatief. In de jaarrekening bij hoofdstuk 5 “toelichting op baten en lasten” staat een uitgebreide toelichting op de verschillen. In de onderstaande tabel geven we per verschil ook aan of het verschil incidenteel is of een structureel karakter heeft, door middel van de letters I en S. De structurele zaken zullen een plek krijgen in de Zomernota 2024. Verder geven wij bij een aantal verschillen aan of deze ook samenhangen met het voorstel van resultaatbestemming, dat verderop in deze financiële samenvatting wordt toegelicht. Bedragen * € I/S* Resultaat 1.000 bestemming?

Omschrijving grootste verschillen

Resultaten grondexploitaties Toevoegen grondexploitaties aan reserve Grondexploitaties Gemeentefonds Decembercirculaire 2023 Gemeentefonds Decembercirculaire 2023 - Energietoeslag Energietoeslag lage inkomens Jeugd - Maatwerkvoorzieningen Taskforce Ontheemden Vitale dorpen, landschappelijk Zuidplas, bovenwijkse voorzieningen Idem: doorschuiven via reserve Perspectief Ruimtelijke Opgaven Bijstellingen diverse voorzieningen Degeneratie opbrengsten en kosten straatwerk Ozb niet-woningen Vastgoed sport/ gym Mutaties rente toerekening Jeugd - Geëscaleerde zorg Gemeentefonds Decembercirculaire 2023 - Omgevingswet Participatie Waterbeheer Verlaging storting voorziening onderhoud gebouwen Wmo beschermd/ beschut wonen Transformatiebudget sociaal domein Energietoeslag maatschappelijke voorzieningen Wmo zorgvoorzieningen Lokaal gezondheidsbeleid Sportparken en accommodaties Herstelwerkzaamheden onderwijs Van Beethovenlaan * I = Incidenteel. S = Structureel

4.435 -4.435 1.623 1.203 -1.090 -928 598 492 -492 463 410 -384 -341 -317 289 254 -251 251 230 222 208 203 202 194 -181 171

12

I I I I I S I I I I I I I I S I S I I S I I S I I I

-598

-254

-208

-150

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

In de bovengenoemde lijst met grootste verschillen staan ook enkele verschillen van de producten Jeugd en Wmo, die deels openeinderegelingen zijn waardoor betaling niet geweigerd kan worden als burgers recht hebben op bepaalde zorg. Het product Jeugd (alle onderdelen) sluit als totaal met een nadelig resultaat van € 493.000. Hierdoor is de taakstelling van € 600.000 in 2023 niet behaald. Niettemin is er een positieve trend waarbij we het effect zien van ingezette bijsturingsmaatregelen. Dit vertaalt zich onder andere in een verschuiving van relatief dure geëscaleerde zorg naar maatwerkvoorzieningen. Het product Wmo sluit als totaal met een voordeel van € 702.000. Dit heeft onder andere te maken met de hogere compensatie voor de kosten van beschermd/beschut wonen en een lichtere stijging dan waar we in de begroting rekening mee hadden gehouden voor de zorgvoorzieningen. 3. Voorstellen voor resultaatbestemming Wij stellen voor om een aantal budgetten via resultaatbestemming toe te voegen aan bestemmingsreserves of de exploitatiebegroting van 2024. Dit zijn incidentele budgetten die niet helemaal tot realisatie zijn gekomen in 2023.

Resultaat 2023 Voorstel tot resultaatbestemming in 2024 Programma 1. Taskforce ontheemden Programma 2. Transformatiebudget sociaal domein/ Alert4You Programma 3. Herstel dak school Van Beethovenlaan (Zomernota 2023) Programma 4. Omgevingswet (Decembercirculaire 2023) Programma 6. Circulair inkopen

-459 -598 -120 -150 -254 -40 -1.162

Rekeningresultaat na resultaatbestemming

-1.621

Programma 1 Taskforce ontheemden Bij de Najaarsnota 2022 is voor de Taskforce ontheemden voor 2022 een bedrag van € 150.000 en voor 2023 € 600.000 beschikbaar gesteld. Het restant 2022 van € 99.000 is ook overgeheveld naar 2023, zodat het totaal € 699.000 betreft. In 2023 konden veel kosten gedekt worden uit de specifieke uitkering Opvang Ontheemden Oekraïne. Hierdoor resteert er nog € 598.000. Het voorstel is om het budget van 2023 over te hevelen naar 2024, aangezien de werkzaamheden van de taskforce ook in 2024 doorlopen. In 2024 zal onder andere inzet gepleegd worden voor de Regionale Opvang Locatie. De bedoeling is om deze kosten in 2024 uiteindelijk ook vergoed te krijgen van het Rijk. Programma 2 Transformatiebudget sociaal domein/ Alert4You Wij stellen voor om € 120.000 niet-besteed transformatiebudget sociaal domein in te zetten om een vervolg te geven aan de pilot Alert4You. In het schooljaar 2023-2024 is Enver binnen de gemeente Zuidplas gestart met een pilot Alert4You. Alert4You sluit aan bij de transformatiedoelen meer preventie, 13

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 meer benutten van 'eigen kracht' en het sociale netwerk van kinderen en hun ouders; kinderen kunnen vaker binnen reguliere kinderopvang blijven. De verwachting is dat de inzet van Alert4You er op termijn aan kan bijdragen dat minder specialistische jeugdhulp nodig zal zijn. Op dit moment is dit echter niet kwantificeerbaar. Kinderopvang en scholen doen een beroep op de gemeente Zuidplas om de inzet te verlengen met het schooljaar 2024/2025. Hiervoor is een budget van circa € 120.000 nodig, hetgeen gefinancierd kan worden uit het transformatiebudget, aangezien Alert4You bijdraagt aan de transformatiedoelen. Programma 3 Herstel dak school Van Beethovenlaan (Zomernota 2023) In de Zomernota 2023 is € 180.000 budget beschikbaar gesteld voor reparatie van het lekkende dak in het schoolgebouw aan de Van Beethovenlaan in Nieuwerkerk. Uit onderzoek is gebleken dat er constructiefouten zijn gemaakt bij de bouw, waardoor de gemeente deze moet herstellen. In 2023 zijn er voorbereidingen getroffen en zijn er voor € 9.000 kosten gemaakt. Het feitelijke herstel vindt in 2024 plaats. Van het restant van € 171.000 is € 150.000 nodig om de werkzaamheden af te ronden. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2024. Programma 4 Omgevingswet In de Decembercirculaire 2023 ontvingen wij middelen voor de uitvoering van de Omgevingswet.

Wij stellen voor om deze middelen over te hevelen naar 2024 en in te zetten voor capaciteit voor Buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten. Programma 6/ kostenplaatsen Circulair inkopen In het collegeprogramma staat een doelstelling over circulair inkopen. Hier was € 40.000 budget in 2023 beschikbaar gesteld. Het plan is om in 2024 te starten met het vastleggen, meten en monitoren van duurzame inkoopinitiatieven te optimaliseren. Voor deze verbetering is het nodig om het budget beschikbaar te houden voor 2024. 4. Mutaties in reserves en voorzieningen In hoofdstuk 3 van de jaarrekening zijn de mutaties op de reserves en voorzieningen toegelicht. Eén mutatie willen wij er in deze financiële samenvatting uitlichten omdat deze afwijkt van wat gebruikelijk is, namelijk de reserve afvalstoffenheffing, die gebruikt wordt om schommelingen binnen het gesloten systeem van de afvalstoffenheffing op te vangen. In eerdere P&C-documenten zoals de paragraaf lokale heffingen van de begroting 2024 is reeds aangegeven dat deze slechts een marginaal saldo heeft. In 2023 hebben kostenstijgingen bij onder andere afvalverwerker Cyclus ertoe geleid dat er meer lasten dan baten binnen het gesloten systeem waren. Het tekort was € 323.000. Echter, de reserve had een saldo van € 100.000. Omdat een reserve niet negatief mag zijn, kan het tekort niet helemaal gedekt worden uit de reserve.

Daarmee moet het resterende saldo van € 223.000 ten laste van de algemene middelen komen (de exploitatie). Wij vinden het belangrijk om in de toekomst zulke nadelen te voorkomen en te zorgen dat het gesloten systeem in stand blijft. Op basis van het gesloten systeem zijn namelijk ook de tarieven berekend. Voor de nieuwe begroting 2025 zullen wij goed de kostenstijgingen in beeld brengen. Voor 2024 geldt dat de tarieven reeds zijn vastgesteld. Indien ook 2024 negatief dreigt te eindigen, zullen wij u op tijd informeren in de zomernota of najaarsnota.

14

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 5. Financiële positie In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is weergegeven dat de schuldquote van de gemeente met 2,9% gestegen is naar 84,3%. Ook is de solvabiliteit gedaald van 29% naar 26,3%. Dit betekent een verslechtering van de financiële kengetallen, maar tegelijkertijd nog niet een situatie die de provincie als “meest risicovol” beschouwt. Verder valt op dat het jaar 2023 een negatief financieel resultaat had. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” scoort daarmee negatief, in de categorie “meest risicovol”. Naar de toekomst toe is het belangrijk om de financiële positie te blijven monitoren en te verbeteren. De uitdaging voor Zuidplas zit met name in de onzekerheden en financiële tekorten vanaf begrotingsjaar 2026. eBij de Begroting 2023 die in november 2022 door uw raad is vastgesteld, was de aanname nog dat de financiële positie verder zou verslechteren. Dat dit uiteindelijk minder het geval was, kwam vooral door het positieve resultaat van de vorige jaarrekening (2022) en door lagere investeringen dan begroot. Met deze ontwikkelingen was in november 2022 nog geen rekening gehouden. In meerjarig perspectief verlopen de financiële gegevens zich volgens onderstaande tabel.

Meerjarig verloop financiële gegevens Jaarrekening resultaat in € 1.000 Schuldquote Solvabiliteit

2018 -218 95,0% 23,0%

2019 -3.337 97,0% 24,0%

2020 366 83,0% 25,0%

2021 6.463 65,0% 28,0%

2022 7.661 81,4% 29,0%

2023 -459 84,4% 26,3%

Uit deze tabel blijkt dat we na drie positieve jaarrekening resultaten weer een negatief jaarrekening resultaat hebben in 2023. In 2020 en 2021 is de schuldquote gedaald, onder andere door positieve jaarrekening resultaten en subsidies die we hebben ontvangen. Vanaf 2022 zien we echter weer een stijgende trend met nieuwe leningen die afgesloten zijn. De solvabiliteit is de laatste jaren gestegen, maar daalt in 2023 weer.

15

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Programma 1: Bestuur en organisatie Toekomstbestendig en resultaatgericht

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 1.1 Bestuur, organisatie en participatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid

16

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Inleiding We willen een benaderbare en betrouwbare gemeente zijn. De dienstverlening moet daarom open, snel en toegankelijk blijven. Dit doen we door in begrijpelijke taal te communiceren, zodat inwoners weten wat er in de gemeente speelt. Participatie is een belangrijk onderwerp. Waarover kunnen inwoners, ondernemers en andere betrokkenen wel en waarover niet meedenken? Daarnaast is de dienstverlening op orde en gaan we goed om met de persoonlijke gegevens. Tot slot is het heel belangrijk dat inwoners veilig zijn en zich veilig voelen in Zuidplas.

Product 1.1

Bestuur, organisatie en participatie

Algemeen doel product Ondersteunen van inwoners bij de digitale dienstverlening om zaken te regelen via www.zuidplas.nl en om mee te praten en te participeren via www.maakzuidplas.nl. Verwachtingen bij inwoners en belanghebbenden helder maken door duidelijk te communiceren én goed na te denken over hoe we communiceren. Vooraf aangeven hoe en waarover we gaan participeren (en waarover niet), hoe de input vanuit inwoners en andere belanghebbenden wordt verwerkt in de plannen en op welke manier terugkoppeling plaatsvindt over de gemaakte keuzes. Ontwikkelingen De participatieverordening is vastgesteld door de gemeenteraad. Deze ondersteunt gemeente en samenleving bij interactieve beleidsvorming. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bouwen aan vertrouwen in de (lokale) democratie” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Voor eind 2026 is minimaal 70% van de gemeentelijke communicatie (standaardbrieven, websiteteksten en andere uitingen naar inwoners) op B1 niveau, zodat inwoners begrijpen waarover wordt geschreven.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De huidige schriftelijke communicatie is 80% op B2 niveau en 20% op B1 niveau. Op de gemeentelijke website is de verhouding 61% op B2 niveau en 35% op taalniveau B1. Gedurende het collegeprogramma 2022-2026 blijft het schrijfniveau gelijk en daarmee bereikt de gemeente 45% van haar inwoners in tegenstelling tot 80 % van de inwoners bij B1 taalgebruik. Dit is in lijn met de gemaakte keuze vertaald in de Programmabegroting 2024-2027. In november 2023 is de motie communicatie B1-niveau aangenomen, om zonder extra middelen communicatie wel te

17

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Effectindicator

Zomernota 2023 niet bekend

NJN 2023 20%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Quickscan duidelijke taal van de huidige gemeentelijke communicatie (met name standaardbrieven, websiteteksten). Op basis van het resultaat van de scan besluit nemen tot het aan stellen van een schrijfcoach voor trainingen en het herschrijven van o.a. de standaardbrieven. Opzet plan van aanpak voor capaciteit en middelen. Via DVO vragen we ook ketenpartners op B1-niveau te communiceren.

Middelen

Gemeentelijke communicatie B1

Realisatie 2022 niet bekend

verbeteren. Om dit bereiken wordt in eerste half jaar 2024 gewerkt aan een gemeentelijke schrijfwijzer en worden alle persberichten op B1-niveau geschreven. Realisatie Begroting 2023 2026 20% nnb

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Begin 2023 is er een Quickscan uitgevoerd en zijn de resultaten ter beschikking gesteld aan de gemeenteraad en het college. Bij de behandeling van de programmabegroting 2024 is er een motie aangenomen, waarbij is opgeroepen om als organisatie aan de slag te gaan met de verbetering van de communicatie met standaardbrieven en items op de website zonder daarvoor aanvullende middelen ter beschikking te stellen. De organisatie zet zich in om zoveel mogelijk op B1 niveau te communiceren, doordat er geen middelen beschikbaar zijn wordt er niet gewerkt met een schrijfcoach en ook niet gewerkt aan standaardbrieven.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Duidelijker maken van verwachtingen en zorgen voor meer eenduidigheid in participatietrajecten, ook wanneer dit is uitbesteed.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Vanaf 2023 wordt bij alle initiatieven, plannen en projecten van de gemeente het Kader Participatie toegepast, zodat dit een vast onderdeel is van het proces. 2. Vanaf 2024 wordt bij alle initiatieven die niet vanuit de gemeente worden gestart, de initiatiefnemer gewezen op het gebruik van de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven. De gemeente vereist van alle initiatiefnemers gebruik van deze handreiking en een participatieverslag. 18

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2023 is het daadwerkelijk zo geweest dat voor alle projecten, initiatieven en plannen waarbij communicatie betrokken is, het Kader Participatie een vast onderdeel is van het proces. Hiervoor is de verordening Participatie gemeente Zuidplas in maart 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin is o.a. vastgelegd binnen welke kaders initiatiefnemers aan participatie moeten voldoen en een eindverslag dienen te overleggen. De initiatiefnemer is overigens niet verplicht om de handreiking te gebruiken. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Het Kader Participatie, de checklist en de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven worden als vast format en eenduidig kader gebruikt bij participatietrajecten.

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Alle documenten zijn digitaal beschikbaar voor initiatiefnemers. Wij verstrekken deze stukken ter ondersteuning. Op die manier kunnen zij binnen onze kaders en wensen het participatietraject inrichten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor digitale veiligheid in de eigen organisatie.“ uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Uiterlijk 1-1-2025 voldoet Zuidplas volledig aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

2. Vanaf medio mei 2023 start de bewustwordingscampagne binnen de organisatie. 3. Het werken aan de bewustwording van informatieveiligheid is als continue proces in de organisatie geborgd vanaf medio mei 2023. 4. De AVG kent 5 niveaus van volwassenheid. We gaan naar volwassenheidsniveau 3 (“Bepaald”) van de AVG per 1-1-2025 met elementen van niveau 4 (“Beheerst”) voor eind 2026.

Effectindicator Baseline Informatiebeveiliging Overheid Volwassenheidsniveau van de AVG

Realisatie 2022 60% Niveau 1

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Voortzetten van de bewustwordingscampagne omtrent informatieveiligheid en Privacy binnen de organisatie.

Zomernota 2023 60% Niveau 1

NJN 2023 60% Niveau 1 Middelen

19

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De gemeente Zuidplas heeft volgens de analyse rond de 60% van de BIO-maatregelen geïmplementeerd. Het volledig voldoen aan de BIO blijft het na te streven doel, maar gezien de continue veranderingen in de wereld van Informatiebeveiliging is het volledig voldoen vooral een streven en dient Informatiebeveiliging zich als proces continue te verbeteren. De bewustwordingscampagne is gestart in mei 2023. Bewustwording van Informatieveiligheid is als continu proces geborgd. Er wordt voortdurend verder gewerkt aan het verbeteren van de bewustwording. Eind Q1 2024 wordt een nieuwe meting van ons huidige niveau gemaakt. Het ambitieniveau is eerder bijgesteld van niveau 4 naar niveau 3 in 2026. Verwachting is dat we op enkele punten een verbetering hebben doorgevoerd. Het eindniveau voor 2023 blijft voorlopig op niveau 1. Realisatie Begroting Begroting 2023 2025 2026 60% 80% 95% Niveau 1 Niveau 2 Niveau 3 Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is in mei 2023 gestart. De tussentijdse metingen van de Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 informatiebewustzijn tests wordt gebruikt om verdere acties rondom bewustwording in te zetten. De gemeenteraad heeft middelen beschikbaar gesteld voor het verstevigen van de IB-functie. In 2023 is een risicoanalyse gemaakt. De risicoanalyses zullen in 2024 verder worden opgepakt i.v.m. het opnemen van de verwerkingen in het verwerkingsregister. Er is nog geen training beschikbaar voor het maken van risicoanalyses.

Risicoanalyses voor privacy maken en de organisatie daarin trainen via de Zuidplas academie.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten meer in op public affairs.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Uiterlijk 1-1-2024 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het opstellen en beheren van de lobby-agenda in de organisatie belegd en is er een eerste agenda opgesteld.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Er is in 2023 een start gemaakt met een organisatievoorstel om de lobby-agenda binnen de organisatie te beleggen, inclusief het opstellen van een eerste agenda. Daarbij moet de lokale lobby zich verhouden tot regionale lobby-activiteiten. Dit loopt door in 2024.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uiterlijk 1-1-2024 is de lobby-agenda opgesteld.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Uiterlijk 1-1-2025 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het opstellen en beheren van de lobby-agenda in de organisatie belegd en is er een eerste agenda opgesteld. In de tussentijd doen wij al veel aan lobby-activiteiten. Vaak ook in regionaal verband. Zo is in 2023 samen met Gouda het gezamenlijke lobbytraject in gang gezet voor de realisatie van een nieuw NSstation bij Moordrecht.

Middelen

Verbonden partijen Regio Midden Holland De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal samengewerkt wordt ten behoeve van grensoverschrijdende opgaven. De Regio MH draagt bij aan de bevordering van regionale samenwerking en draagt zorg voor gezamenlijk beleidsvorming en behartiging van bestuurlijke belangen. Deze 20

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 samenwerking kan vorm krijgen in afstemming, beleidsvorming of belangenbehartiging. De aandacht gaat momenteel uit naar het verder versterken van de samenwerking en het verstevigen van de positie in de regio.

Product 1.2

Dienstverlening

Algemeen doel product Zuidplas staat voor een dienstverlening, die optimaal bereikbaar, transparant, efficiënt en bij de tijd is. In de dialoog met inwoners en ondernemers stelt de gemeente zich dienstbaar en klantgericht op. Inwoners en ondernemers ervaren de gemeente als een professionele en betrouwbare organisatie die flexibel inspeelt op hun vragen en behoefte. Ontwikkelingen Door personele mutaties en de ingelaste verkiezing voor de leden van de Tweede Kamer op 22 november 2023, lag de focus op het kunnen leveren van de primaire dienstverlening. Daar zijn we in geslaagd maar staat wel onder druk. Het is een uitdaging om mensen met specifieke kennis aan de organisatie te verbinden. De wens om door te ontwikkelen om de dienstverlening te verbeteren, blijft overeind. Waar mogelijk hebben we dan ook verbeteringen doorgevoerd. Deze liggen met name op het gebied van de digitale dienstverlening. Denk hierbij aan de online mogelijkheid voor een aanvraag om te trouwen of geregistreerd partnerschap. Deze (24/7 selfservice) dienstverbetering is eind 2023 in productie genomen. Bij de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing op 22 november 2023 was de insteek ‘duidelijk en goed communiceren’. Hierin zijn veel extra activiteiten meegenomen, zoals goed bereikbare stembureaus en op diverse kanalen bekendheid geven aan de verkiezing.

Deze onvoorziene Tweede Kamerverkiezingen zijn goed, rechtmatig en veilig verlopen. Met dank aan de inzet van vele vrijwilligers uit de gemeente. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Streven naar goede dienstverlening afgestemd op de behoefte van inwoners en ondernemers.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Voor eind 2023 heeft de gemeente inzicht in de doorlooptijden van de processen binnen het cluster Publieksplein waarbij er direct klantcontact is, zodat we deze in de servicenormen kunnen opnemen.

21

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Zoals aangekondigd bij de programmabegroting 2024 is dit doel niet gehaald en voor 2024 -2026 bijgesteld naar de doelstelling: we behouden de huidige kwaliteit van de dienstverlening binnen de dienstverleningskanalen waar direct klantcontact is naar de inwoners en ondernemers.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 2. Eind 2024 zijn de servicenormen bij de dienstverlening van het cluster Publieksplein herijkt en handelen medewerkers daarnaar, zodat inwoners beter weten wat ze kunnen verwachten.

Zoals aangekondigd bij de programmabegroting 2024 is dit doel niet gehaald en voor 2024- 2026 bijgesteld naar de doelstelling: we behouden de huidige kwaliteit van de dienstverlening binnen de dienstverleningskanalen waar direct klantcontact is naar de inwoners en ondernemers.

3. Voor eind 2026 voldoet het cluster Publieksplein minimaal 80% aan de servicenormen.

Zoals aangekondigd bij de programmabegroting 2024 is dit doel niet gehaald en voor 2024 -2026 bijgesteld naar de doelstelling: we behouden de huidige kwaliteit van de dienstverlening binnen de dienstverleningskanalen waar direct klantcontact is naar de inwoners en ondernemers.

Effectindicator Inzicht in doorlooptijden processen met direct klantcontact. Servicenorm klantcontact

Realisatie 2022 niet bekend niet bekend

Begroting 2023 100%

Zomernota 2023 niet bekend

NJN Realisatie 2023 2023 niet bekend niet bekend

≥ 80%

niet bekend

niet bekend niet bekend

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Zoals aangekondigd bij de programmabegroting 2024 en toegelicht in de bestuurlijke samenvatting is dit doel niet gehaald en voor 2024 -2026 bijgesteld.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Inzicht krijgen in de doorlooptijden van de processen waarbij er direct klantcontact is.

Product 1.3

Veiligheid

Algemeen doel product Zuidplas draagt zorg en verantwoordelijkheid voor een veilige en leefbare gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Ontwikkelingen In 2023 hebben we voor het eerst in Zuidplas een veiligheidsconferentie georganiseerd waar professionals, inwoners en ondernemers met elkaar in gesprek zijn gegaan over verschillende veiligheidsthema’s. Met de opgehaalde input is het integraal veiligheidsbeleid tot stand gekomen. We zijn gestart met het 22

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023

bestuurlijk interventieteam Zuidplas om effectiever en zichtbaarder ondermijnende criminaliteit met onze veiligheidspartners aan te pakken. Op het gebied van rampen en crisisbeheersing wordt de bevolkingszorg door de gemeenten verder doorontwikkeld. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Het bevorderen van de subjectieve en objectieve veiligheid.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijkt uit bevolkingsonderzoek (veiligheidsmonitor) dat het veiligheidsgevoel bij inwoners in de gemeente niet lager wordt gewaardeerd dan met een 7 en in elk geval boven het landelijk gemiddelde ligt. 2. In de periode 2023-2026 blijkt uit de criminaliteitscijfers dat de objectieve veiligheid bevorderd is ten opzichte van de cijfers 2019. Hierbij opgemerkt dat de criminaliteitscijfers 2020 en 2021 een verminderd reëel beeld geven door aanwezigheid coronavirus.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2023 heeft er geen meting plaatsgevonden, in 2025 zal een meting plaatsvinden waaruit blijkt of de doelstelling wel of niet gehaald is. In 2023 zijn de cijfers ten aanzien van het aantal geregistreerde misdrijven ten opzichte van 2019 gedaald. 2019 2023 Eerste kwartaal 90,50 84,08 Tweede kwartaal 83,79 77,69 Derde kwartaal 85,36 75,14 Vierde kwartaal 112,30 91,74 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

3. In 2023 is het beleid cameratoezicht herzien en is niet langer alleen sprake van statisch cameratoezicht, maar is dit ook flexibel en mobiel toepasbaar bij risicolocaties.

Deze doelstelling is niet behaald door andere urgente veiligheidszaken die veel capaciteit hebben gevergd. Dit ging onder meer om complexe ondermijningszaken. Het beleid cameratoezicht wordt herzien Q1 2024. Zomernota NJN Realisatie Begroting Begroting 2023 2023 2023 2024 2025 7 ≤ cijfer ≥ 7 ≤ cijfer ≥ Nog niet 7 ≤ cijfer ≥ 7 ≤ cijfer ≥ gem. NL gem. NL bekend gem. NL gem. NL niet bekend niet 329,07 < 376,03 < 376,03 bekend

Effectindicator

Realisatie 2019

Realisatie 2022 7

376,03

334,32

Veiligheidsgevoel bij inwoners Objectieve veiligheid (totale misdrijven per 10.000 inwoners)

Begroting 2023 7 ≤ cijfer ≥ gem. NL < 376,03

23

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Opstellen van onder andere een integraal veiligheidsbeleidsplan, herziening APV, prostitutiebeleid, herziening beleid Opiumwet, BIBOB-beleid, beleid Diefstal Opkoop Register, uitvoeringsplan mensenhandel, waaronder seksuele en arbeidsuitbuiting, beleidsregels woonoverlast, beleid huisuitzettingen. 1.2 Intensiveren opbouw netwerk en contacten met stakeholders en partners in het veiligheidsdomein.

Middelen

1.3 Structureel meer zichtbaarheid van handhavers in de openbare ruimte van maandag tot en met vrijdag (gehele dag en avond) en incidenteel in de weekenden. € 240.000 1.4 Handhavingsteam is onderdeel van projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners.

2.1 Maken van structurele analyse van de maandelijkse criminaliteitscijfers. 2.2 Naar aanleiding van de criminaliteitscijfers van de politie wordt meer preventief, op basis van analyse, doelgericht ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken. 3.1 Herziening beleid cameratoezicht en maken werkafspraken met de politie/ OM (uitvoeringsplan) met betrekking tot de inzet van mobiele camera’s.

24

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2023 zijn het beleid Opiumwet in Q2 en het integraal Veiligheidsplan in Q3 conform planning opgeleverd. De overige inspanningen zijn in 2023 niet gerealiseerd, maar worden in 2024 opgepakt. De gemeente werkt met diverse stakeholders en partners in het veiligheidsdomein samen. Door de formatieve uitbereiding is het mogelijk om meer constructief samen te werken en te blijven investeren in de relatie. Er is onder meer gestart met een integraal overleg aanpak seksuele uitbuiting en mensenhandel. Er is ook intensiever contact met het zorg- en veiligheidshuis en wijk-GGD inzake multi-problematiek casuïstiek. Deze doelstelling is gehaald. Er is structureel meer zichtbaarheid van de handhavers van maandag tot en met vrijdag door onder meer ook het dorpshandhaverschap. En er wordt incidenteel in de weekenden gewerkt. De gemeentelijke handhavers participeren voor zover mogelijk in projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners. Handhavers maken deel uit van integrale controles inzake ondermijnende criminaliteit, controles in het kader van verkeersveiligheid waaronder fietsverlichting en controle BRP. Er vindt maandelijks een analyse plaats, integraal met de politie. Waar nodig worden accenten verlegd en gerichte acties ondernomen.

Met de politie vindt nauw en structureel overleg plaats over de criminaliteitscijfers. Preventiemiddelen worden afgestemd en waar mogelijk en nodig vroegtijdig ingezet. Q4 2023 is dit onder meer gebeurd in het kader van het voorkomen van woninginbraken. In 2023 is het niet gelukt het beleid cameratoezicht op te leveren. Het beleid cameratoezicht wordt in Q1 2024 opgeleverd.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van het bewustzijn over cyberveiligheid onder verschillende doelgroepen.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijven wij aansluiten bij de landelijke preventiecampagnes met betrekking tot cyberveiligheid. 2. In de periode 2023-2026 maken wij inwoners en ondernemers voortdurend bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en continueren wij preventieacties vanuit team Veiligheid hieromtrent, samen met onze ketenpartners.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? We zijn aangesloten bij landelijke acties en preventiecampagnes op het gebied van cyberveiligheid. Met publieke- en private partijen is samengewerkt om gedegen preventieacties te organiseren waarmee inwoners en ondernemers bewust worden gemaakt van de risico’s van online criminaliteit. In 2023 is het programma Hackshield voortgezet. Ook is er een veiligheidsconferentie georganiseerd waar het onderwerp cybercriminaliteit is aangehaald. Daarnaast is er voor dit onderwerp veel aandacht gevraagd op sociale media. Vanuit de Alliantie Veilig Ouder worden zijn er meerdere bijeenkomsten in al onze dorpen georganiseerd om ouderen bewust te maken van de gevaren van online criminaliteit.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Vergroten bewustzijn bij onze inwoners en ondernemers door actief aan te sluiten bij de landelijke preventiecampagnes rondom cyberveiligheid.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? We zijn aangesloten bij landelijke acties en preventiecampagnes op het gebied van cyberveiligheid. We monitoren de landelijke campagnes. Hierbij wordt ook de samenwerking gezocht met Stichting ZO! Er zijn in 2023 in de gemeente Zuidplas meerdere voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd door Stichting ZO! om ouderen bewust te maken van de risico’s en signalen van online criminaliteit. De wijkagent en team veiligheid ondersteunden hierbij. We blijven met de politie actief in gesprek met de oudereninstellingen om te wijzen op de gevaren van cybercriminaliteit. Deze inspanning is niet gehaald door andere urgente veiligheidszaken die speelden in deze periode.

Middelen

2.1 Jaarlijks benadert het team Veiligheid samen met de politie actief de oudereninstellingen om in gesprek te gaan over de gevaren van cybercriminaliteit.

2.2 In de week van de veiligheid wordt extra jaarlijks aandacht gevestigd op de gevaren van cybercriminaliteit, onder meer via sociale media. 25

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 2.3 Continueren (tot min. 2024) campagne Hack-Shield voor kinderen tot en met 12 jaar en verlengen bij succes.

Deze campagne is gecontinueerd.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor de bestuurlijke aanpak ondermijning, zo mogelijk gebiedsgericht.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak om zo het opwerpen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten en herhaling van crimineel ondermijnend gedrag te ontmoedigen. 2. In de periode 2023-2026 wordt – naast incidentele (ad-hoc) controles – minimaal eens per drie maanden een integrale controle verricht in het kader van ‘awareness’, het tegengaan van overtredingen waarmee tevens ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit vergroot wordt. We laten ons zien, krijgen zicht op wat er plaatsvindt, belonen waar het kan en pakken door waar het moet.

3. In de periode 2023-2026 wordt op projectmatige basis intergemeentelijke samenwerking versterkt bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit, waar mogelijk gebiedsgericht. Daaronder wordt ook bedoeld de aanpak van mensenhandel en uitbuiting.

Effectindicator Overtreders die een bestuurlijke maatregel opgelegd krijgen

Realisatie 2021 niet bekend

Begroting 2023 ≥ 95%

Zomernota 2023 100%

26

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Deze doelstelling is behaald. In 2023 hebben 100% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd gekregen zodra deze vatbaar daarvoor waren. Deze doelstelling is gehaald. Er worden minimaal eens per drie maanden integrale controles en ook integrale ad-hoc controles uitgevoerd. Voor deze controles weten de samenwerkende partners elkaar goed weten te vinden en kan er snel worden geanticipeerd. Waar mogelijk worden de resultaten gedeeld via de (sociale) media zodat dit ook een preventieve werking heeft. Overtreders worden aangepakt. In 2023 is de aanpak ‘veilig buitengebied’ gestart. Hierbij wordt samengewerkt met andere gemeenten en ketenpartners in de regio Den Haag en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Door de samenwerking is het mogelijk effectief in te zetten op het verbeteren van het bewustzijn en de meldingsbereidheid omtrent ondermijnende criminaliteit in het buitengebied. In 2023 is ook gestart met een intergemeentelijke projectgroep die zich bezighoudt met de aanpak van mensenhandel en seksuele uitbuiting. Ook arbeidsuitbuiting wordt hierbij meegenomen. Medio 2023 is de samenwerking met de arbeidsinspectie geïntensiveerd en vinden in gezamenlijkheid de eerste controles plaats. NJN Realisatie 2023 2023 100% 100%

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2023 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1. Uitgangspunt is dat de kosten die voortvloeien uit bestuurlijke maatregelen bij de aanpak van ondermijning altijd worden verhaald op de overtreder(s). 2. Versterken van de integrale aanpak van ondermijning door op projectmatige basis intergemeentelijk samen te werken.