Bijlage 1 Gebiedspaspoort Moordrecht A24.001828
Tekst van het document
Gebiedspaspoort Moordrecht
Kookboek voor een vitaal dorp
Welkom! Voor u ligt het gebiedspaspoort Moordrecht Dit is een toekomstperspectief voor het dorp Moordrecht We geven hierin antwoord op belangrijke vragen. Denk aan: Hoe blijft het dorpshart aantrekkelijk en bereikbaar? Hoe behouden we een vitaal voorzieningenniveau? Hoe zorgen we voor veilige fiets- en wandelverbindingen langs de Hollandsche IJssel en naar de GroenBlauwe zone? Welke kansen liggen er bij het ontwikkelen van het Restveengebied? Voor alle vier de bestaande dorpen in Zuidplas wordt een gebiedspaspoort opgesteld. Op deze manier zijn ze, samen met het Vijfde Dorp, toekomstbestendig
Samen op zoek naar de smaak van Moordrecht! Bestaand beleid, beschikbare data, de omgevingsvisie met als onderdeel daarvan de dorpsvisie en het collegeakkoord vormen het startpunt voor de smaak van Moordrecht. Deze smaak is verder bepaald door in gesprek te gaan met inwoners, ondernemers en organisaties. Zo waren we onder andere aanwezig op de jaarmarkt, stonden we bij de supermarkt en de korfbalvereniging. Ook is er meegedacht via online vragenlijsten, polls op sociale media, gesprekken met kinderen op scholen en Denk Mee Cafés voor professionele partijen zoals ondernemers, verenigingen en organisaties. Voor inwoners die actief meedachten, organiseerden we “smaakmakers bijeenkomsten”. Zo deed iedereen mee op een manier die past. Meer informatie over wat en hoe de inbreng is opgehaald, kunt u vinden in het participatielogboek als bijlage via maakzuidplas.nl
Hoeveel mensen dachten mee? Online vragenlijst 407 respondenten
Dorpstour ± 490 inwoners
Jongerenvragenlijst Online polls 135 respondenten
78 jongeren
6 inwoners avonden 3 Denk Mee Cafés ± 20 smaakmakers per avond
± 20 ondernemers / organisaties per avond
Hoe gebruik ik dit gebiedspaspoort? In het gebiedspaspoort is de inbreng uit Moordrecht verbonden aan bestaande doelen en ambities en zoveel mogelijk onderbouwd met data. Zoals uit de omgevingsvisie met als onderdeel daarvan de dorpsvisie, beleid en het collegeprogramma. Zo is een concreet en lokaal toekomstperspectief voor Moordrecht ontstaan. Een perspectief dat uitnodigt om mee te doen! Inwoners, initiatiefnemers, ambtenaren en bestuurders kunnen dit perspectief gebruiken als hulpmiddel bij het opzetten van een initiatief, het bepalen of een initiatief past bij Moordrecht en bij het nemen van besluiten. 2
Bij elk toekomstperspectief ontstaat spanning als alle ambities bij elkaar opgeteld en vertaald worden naar (mogelijke) een aanpak en oplossingen. Een voorbeeld hiervan is de wens voor het toevoegen van nieuwe woningen ten opzichte van het behouden van het open en groene landschap. Dit spanningsveld dwingt tot het maken van keuzes en het zetten van concrete stappen. Het college van burgemeester en wethouders geeft in haar bestuurstermijn (van 4 jaar) voornamelijk invulling aan het coalitieakkoord en het daaruit volgende collegeprogramma. Het gebiedspaspoort is een hulpmiddel bij het maken van keuzes in die periode, maar ook daarna. Het geeft vanuit de verschillende bouwstenen (participatie, data, beleid en het coalitieakkoord) richting. De verwachte toegevoegde waarde (het maatschappelijk rendement) van mogelijke ingrepen uit het gebiedspaspoort geeft hierbij aanvullend inzicht bij deze afwegingen. Het gebiedspaspoort is een document in beweging. Minimaal één keer per jaar bekijken we de voortgang in samenwerking met betrokken partijen zoals de smaakmakers. En of er aanpassingen of aanvullingen wenselijk zijn. We passen het gebiedspaspoort indien nodig aan. Dat vertalen we naar praktische voorstellen inclusief benodigde middelen in het Perspectief Ruimtelijke Opgaven (PRO) rond de behandeling van de zomernota.
Inhoudsopgave
Gebiedspaspoort Moordrecht
Dit is een interactieve inhoudsopgave. Als u op het hoofdstuk klikt, komt u direct bij de juiste pagina uit.
1 Samenwerking
Hoe lees ik dit gebiedspaspoort? Dit gebiedspaspoort is ingericht als ‘kookboek’. Een kookboek dat de ‘smaak van Moordrecht’ beschrijft. Een smaak die inwoners, ondernemers en organisaties belangrijk vinden, omdat we deze samen met hen hebben bepaald. Vooral de smaakmakers en de bezoekers van de Denk Mee Cafés hebben, naast de mensen die op straat en via online vragenlijsten hebben meegedacht, actief bijgedragen bij het bepalen van de smaak van Moordrecht. In dit ‘kookboek’ bieden we op basis van lokale ingrediënten een interessante en uitnodigende menukaart. Alleen door samenwerking leidt dit tot een succesvol diner: een mooie toekomst voor Moordrecht dus.
Het gebiedspaspoort: schakel tussen omgevingsvisie en omgevingsplan Het gebiedspaspoort bouwt voort op de omgevingsvisie (uit 2021). De omgevingsvisie is de overkoepelende visie voor heel Zuidplas. In de omgevingsvisie staan ook globale ontwikkelrichtingen voor elk dorp in de gemeente: de dorpsvisies. Deze dorpsvisies zijn als basis gebruikt voor het gebiedspaspoort. Het gebiedspaspoort is een schakel tussen de omgevingsvisie en het omgevingsplan (de ‘regels’). Met dit gebiedspaspoort is daar een belangrijke stap in gezet. Het gebiedspaspoort kan worden beschouwd als een gebiedsgericht programma onder de omgevingsvisie. Voordat het omgevings(deel)plan kan worden opgesteld is voor sommige deelgebieden nog een nadere concretisering nodig voor. Daarbij maken we onderscheid naar ontwikkelgebieden (concretere ontwikkellocaties) en onderzoeksgebieden (nader te onderzoeken locaties). Als deze gereed zijn kan ook het omgevings(deel)plan worden gewijzigd. De (mogelijke) oplossingen die prioriteit hebben in dit gebiedspaspoort worden als vervolgacties (onderzoek, project, fysieke ingreep) in het PRO (Programma Ruimtelijke Opgaven) opgenomen. Het PRO is het uitvoeringsprogramma bij visies of beleid. Per dorp geeft het PRO een beeld van de stand van zaken van de verschillende plannen en ontwikkelingen.
We geven met het gebiedspaspoort nadrukkelijk invulling aan de ambities uit het coalitieakkoord en het collegeprogramma. In bijlage 3 is de relatie tussen het gebiedspaspoort, het coalitieakkoord, collegeprogramma en overig beleid inzichtelijk gemaakt.
Bijlage Maatschappelijk Rendement De maatschappelijke effecten van de investeringen in de drie belangrijkste thema’s of plekken (Dorpshart, Moerdregt en Verbinden & Groen) zijn toegelicht in de aparte bijlage ‘Maatschappelijk Rendement’, zie maakzuidplas.nl.
pagina 4
Dit hoofdstuk gaat in op de samenwerking. We kijken terug op de samenwerking bij de totstandkoming van het gebiedspaspoort. Daarnaast geven we ook een doorkijk naar het vervolg van deze samenwerking. Een samenwerking tussen inwoners, organisaties, ondernemers en gemeente.
2 De smaak van Moordrecht
pagina 6
Dit hoofdstuk beschrijft de smaak: de ambities voor de toekomst van Moordrecht. Dat doen we aan de hand van de zes belangrijkste onderwerpen: 1 - Dorps karakter 2 - Wonen 3 - Maatschappelijke en commerciële voorzieningen 4 - Groen en water 5 - Verkeersveilig en bereikbaarheid 6 - Bereikbaarheid
pagina 12 pagina 15 pagina 18 pagina 21 pagina 24 pagina 27
Deze onderwerpen zijn gebaseerd op bestaand beleid, de omgevingsvisie, actuele vraagstukken, data en inbreng van inwoners. Ook de invulling ervan, de zogenaamde ingrediënten, is hierop gebaseerd.
3 Menukaart
pagina 29
In dit hoofdstuk koppelen we de inhoudelijke doelen zoveel mogelijk aan locaties in het dorp. De locaties en projecten zijn gebaseerd op bestaand beleid, de omgevingsvisie, actuele vraagstukken, data en inbreng van inwoners/organisaties. Ook de invulling ervan, de zogenaamde ingrediënten, is hierop gebaseerd.
4 Aan tafel
pagina 51
In het laatste hoofdstuk gaan we ‘aan tafel’. We laten een beeld zien van hoe Moordrecht eruit kan zien in de toekomst. Daarbij hebben we de (Mogelijke) oplossingen uit hoofdstuk 2 verbonden met de gebieden uit hoofdstuk 3. Op een aantal belangrijke bestaand projecten, ontwikkel-, en onderzoeksgebieden wordt nader ingezoomd.
Bijlagen 1 - Participatielogboek 2 - Maatschappelijk rendement 3 - Relatie Gebiedspaspoort met bestaande doelen
Maakzuidplas.nl Maakzuidplas.nl Maakzuidplas.nl
3
1
Samenwerking
4
Gebiedspaspoort Moordrecht
Een nieuwe samenwerking
1. Inwoners
Met het inwerking treden van de Omgevingswet (per 1 januari 2024) is er een verandering in hoe de gemeente werkt op het gebied van ruimtelijke ordening. Ook op het gebied van samenwerking tussen de gemeente en partijen uit de dorpen. Zo is er meer ruimte voor initiatief en voor maatwerk. Ook het betrekken van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden bij plannen voor de fysieke leefomgeving is een belangrijk uitgangspunt onder de Omgevingswet. Hierbij spelen de initiatiefnemers zelf een belangrijke rol en is de rol van de gemeente meer coördinerend.
Inwoners vinden het belangrijk om tijdig geïnformeerd te worden en op basis van een heldere uitnodiging te kunnen bepalen of ze mee willen doen. Dat betekent dat we breed communiceren over vervolgstappen rondom het gebiedspaspoort en de ontwikkelingen die uit het gebiedspaspoort volgen. Ook worden inwoners uitgenodigd voor de toekomstige smaakmakers bijeenkomsten. Ze kunnen dan zelf beslissen om smaakmaker te worden.
Bij het opstellen van dit gebiedspaspoort wordt invulling gegeven aan de gedachte achter de Omgevingswet. In het verlengde van het proces van de omgevingsvisie is een belangrijke vervolgstap gezet. Er is veel enthousiasme in het dorp: bij de betrokkenen, over het proces en het feit dat de gemeente de mening van inwoners en andere belanghebbenden een plek geeft in het perspectief voor het dorp. Er zijn ook kritische noten gekraakt tijdens het proces. Zo liepen er verschillende andere processen in dezelfde periode als het gebiedspaspoort. Deze processen waren niet altijd goed afgestemd op het gebiedspaspoort en vice versa. Inwoners hebben aangegeven dat dit beter op elkaar afgestemd moet worden om verwarring te voorkomen. Daarnaast is de wijze waarop er in eerdere gemeentelijke processen met de inbreng vanuit de samenleving is omgegaan een belangrijk aandachtspunt. en onduidelijkheid over het procesverloop in de toekomst (het waarmaken) andere belangrijke aandachtspunten. Deze reflectie is van belang voor de toekomstige samenwerking en vervolgstappen.
We blijven samenwerken Om ervoor te zorgen dat we zoveel mogelijk resultaat kunnen halen met de opgehaalde informatie, zetten we de samenwerking voort. Dat past binnen het cyclische (periodiek terugkerende) proces van de omgevingsvisie en gebiedspaspoorten. We hebben inwoners en partijen uit het dorp nodig om de visie actueel te houden en uit te voeren. Komend jaar gaan we dit uitproberen en blijven we samenwerken met de volgende partijen:
2. Smaakmakers De smaakmakers zijn een groep inwoners die actief mee hebben gewerkt aan het gebiedspaspoort. We hebben daarvoor in totaal zes smaakmakers bijeenkomsten georganiseerd. De meeste smaakmakers willen ook na dit proces betrokken blijven. Ze willen graag één of twee keer per jaar bijeenkomen om de algemene voortgang en ontwikkeling van het gebiedspaspoort te volgen. Dit zal aan het eind van het eerste kwartaal van 2025 plaatsvinden in verband met de samenhang met het PRO 2025 en om resultaten daarin een plek te geven. Daarnaast willen ze één à twee keer per jaar meedenken over specifieke thematische ontwikkelingen, bijvoorbeeld bij een nieuwe visie op een bepaald thema. Hiervoor sturen we een uitnodiging naar de groep. Bij welke thema(‘s) een smaakmaker dan wil aansluiten, is een persoonlijke keuze. Ook nieuwe smaakmakers zijn van harte welkom om mee te doen!
3. Ondernemers, maatschappelijke partijen en andere belanghebbenden Voor ondernemers, maatschappelijke partijen en andere belanghebbenden zijn vier Denk Mee Cafés georganiseerd tijdens het proces om tot dit gebiedspaspoort te komen. In het proces is gebleken dat er vanuit deze groep behoefte is om op verschillende momenten dieper in te gaan op specifieke onderwerpen. Zo is/wordt er met stichting Zo! gesproken over hun rol bij de behoefte aan een dorpshuis en een ontmoetingsplek voor jongeren, het mogelijk maken van inwonersinitiatieven en het versterken van de sociale cohesie. Met betrokken en geïnteresseerde ondernemers, ontwikkelaars en initiatiefnemers wordt ook één-op-één afgestemd. Al deze samenwerkingen worden vormgegeven op basis van de behoefte van de betrokken partijen en de mogelijkheden die de gemeentelijke organisatie heeft. Het onderhouden van deze samenwerkingen en het faciliteren van de initiatieven is onderdeel van het vervolg.
5
2
De smaak van Moordrecht 6
Gebiedspaspoort Moordrecht
De ingrediënten
Ideeën uit de participatie
Uit het proces volgen zes onderwerpen die als belangrijkste bestempeld worden als het gaat om de toekomst van Moordrecht. Deze zes onderwerpen hebben als inhoudelijke kapstok gediend in het proces. Ze geven de richting aan de gewenste ontwikkeling van het dorp Moordrecht. Die richting (en ambitie) per onderwerp noemen we het ingrediënt. Onder elk ingrediënt staat uitgelegd wat het betekent. Dat is gedaan aan de hand van concrete doelen. Voor elk doel is onderbouwd waar het op gebaseerd is. Hierbij zijn de opbrengsten uit participatie (beleving), beleidsdoelen (beleid) en feitelijke informatie (feit) bij elkaar gebracht. Vervolgens zijn (mogelijke) oplossingen of acties voorgesteld. Hierbij is ook ingeschat wat een oplossing kan opleveren en hoe groot dat effect dan is voor de Moordrechtse gemeenschap. Als laatst staat benoemd waar (op welke plek, fysiek of op een andere manier) de oplossing gerealiseerd of verankerd zou kunnen worden.
Tijdens het participatieproces zijn er heel veel ideeën en suggesties opgehaald. Deze zijn opgenomen in het participatielogboek, zie maakzuidplas.nl. Niet alle ideeën zijn overgenomen in het gebiedspaspoort. Bijvoorbeeld omdat ze niet direct passen in de uitgewerkte koers of de gevolgen te groot zijn. Hele concrete gebiedsgerichte wensen zijn zoveel mogelijk opgenomen als voorbeelden bij de uitwerking van een gebied in hoofdstuk 3. Bij die nadere uitwerking kan dan worden bekeken welke oplossing het beste past. Het gebiedspaspoort en het participatielogboek zullen ook als naslagwerk worden gebruikt bij de vervolgprocessen.
Waarom?
(Mogelijke) oplossing
Hoe lees ik dit hoofdstuk? Elk ingrediënt is opgebouwd uit een aantal doelen. Elk doel ziet er als volgt uit:
Wat en hoeveel levert dat op?
Waar?
(Maatschappelijk rendement)
a
Dit is een voorbeeld van een concreet doel
In deze kolom leggen we uit waar het doel vandaan komt: Beleving: wat uit de participatieopbrengsten is gekomen. Feit: de feitelijke (en soms cijfermatige) onderbouwing. Beleid: de beleidsmatige onderbouwing. Zie de bijlage Relatie Gebiedspaspoort met bestaande doelen voor de bronnen van Feit en Beleid.
Een (mogelijke) oplossing is te herkennen aan de rode omlijning. In de rechterkolom ‘Waar?’ is omschreven of het om een fysieke locatie gaat, om een beleidsambitie of een samenwerking met inwoners of een netwerkpartij. De status is per (mogelijke) oplossing benoemd met een symbool: Loopt al en/of is al door gemeenteraad besloten Besloten door gemeenteraad. We stellen een toevoeging of slimme combinatie voor Nieuwe mogelijke oplossing die voortkomt uit dit gebiedspaspoort
In deze kolom staat beschreven wat een oplossing kan opleveren voor de samenleving (maatschappelijk rendement). Dat kan één of meerdere van de volgende effecten zijn: Eenzaamheid tegengaan Woongenot verhogen
€ Lokale economie versterken Mentale en fysieke gezondheid verbeteren CO2-uitstoot verlagen Luchtkwaliteit verbeteren Hitte, droogte en wateroverlast verminderen
Met een meter wordt het potentiële effect van de oplossing weergegeven op een schaal van 1 (zeer klein) tot 5 (zeer groot). Van sommige oplossingen is het potentiële effect niet te bepalen. Bijvoorbeeld als er een onderzoek plaatsvindt. Dan zijn dus alleen de effecten weergegeven. Voor nadere toelichting zie de bijlage Maatschappelijk rendement bij het Gebiedspaspoort.
In deze kolom staat waar de oplossing in onze gemeente een plek zou kunnen krijgen. Vaak zijn daarvoor al specifieke locaties benoemd. Er zijn ook oplossingen benoemd die op een andere manier (bijvoorbeeld in beleid) uitgewerkt zullen worden. Sommige oplossingen pakken we binnen bestaande netwerken op. Denk aan verkeersoplossingen die over een groter gebied gaan en samen met buurgemeenten of provincie aangepakt worden.
7
Rijke historie Voor we de ingrediënten van het dorp langslopen is het goed om te schetsen in wat voor omgeving we de smaak van Moordrecht bepalen. De context waarbinnen we de juiste ingrediënten eruit pikken om tot een smaakvol gerecht te komen. Hierbij speelt de ruimtelijke ontwikkeling van het dorp een belangrijke rol. Het dorp is ontstaan bij een oversteekplaats van de Hollandse IJssel. Sinds 1248 wordt ‘Moordregt’ (Moor=moeras, dregt=oversteekplaats) in geschriften genoemd, maar zelfs voor die tijd werd er al gewoond zo weten we uit archeologische vondsten. De oversteek is er nu nog steeds en bevindt zich in het historische hart van het dorp aan de Dorpsstraat. Het pontje naar Gouderak staat daarmee symbool voor het ontstaan van het dorp. Het dorp heeft in zijn lange historie o.a. turf, touw, wol en linnen geproduceerd. De voorzieningen en winkels zijn sinds jaar en dag te vinden geweest in en rondom de Dorpsstraat. Figuur 1 laat de situatie uit 1660 goed zien. De kaart toont ook de eerste woningen aan
de Dorpsstraat en de kerk. De groei van het dorp, zowel naar het noorden, zuiden, als richting het westen is goed te zien in figuur 2. Dit figuur laat ook zien dat Moordrecht in de afgelopen jaren met name verder naar het westen uitgebreid is. Op dit moment worden de laatste woningen in ’t Lage (de herontwikkeling van het sportpark aan de zuidzijde van het dorp) afgerond. Hiermee is de laatste uitbreidingsmogelijkheid binnen de huidige grenzen van het dorp benut. Dit is goed zichtbaar op de visiekaart uit de omgevingsvisie, figuur 3. In figuur 3 is de volledige afronding van de wijk al ingetekend. De oplevering van de laatste woningen wordt in 2024 verwacht.
Uitbreiding tot 1950 1951-1970 1971-1990 1991-2010 2011-2023
Gouderak
figuur 1: Kaart van Stampioen en Vingboons, 1660
8
figuur 2: Uitbreiding van Moordrecht (Kadaster, 2018)
Gebiedspaspoort Moordrecht
Blik op de toekomst: Bestemming Moordrecht De Moordrechtenaar ziet zijn dorp als een fijne plek om te leven: redelijk betaalbare woningen, goed bereikbaar, in het groen, aan de Hollandse IJssel en alle voorzieningen (en steden) in de buurt. Mensen kijken naar elkaar om, maar zitten elkaar niet op de nek. Een ideale bestemming voor mensen die willen wonen, recreëren of verblijven op een fijne plek. Om aan het ideaalbeeld van ‘bestemming Moordrecht’ nader invulling te geven zien we een drietal hoofdambities.
1. Mobiliteit
Moordrecht is goed verbonden met de omgeving. Vooral met de auto. Dat moet vooral zo blijven. Het verkeer dat door Moordrecht heen gaat van en naar Gouda en Nieuwerkerk aan den IJssel geeft overlast en moet daarom worden verminderd. Op die manier wordt het dorpshart een prettigere en verkeersveiligere plek, kan de inrichting daar op worden tuk 4 Visie per dorp aangepast en krijgen de voetgangers en fietsers ruim baan.
2. Beleving Met het groene buitengebied, de Hollandsche IJssel, de ringvaart, de historische gebouwen, de pont en de verhalen heeft Moordrecht in potentie een grote aantrekkingskracht voor mensen binnen en buiten het dorp om een bezoek te brengen. Door deze kwaliteiten beter te benutten en aan elkaar te verbinden geven we daar invulling aan. Het vergroenen en toegankelijker maken van de openbare ruimte kan dit verder kracht bij zetten. Door het historische dorpshart en het functionele hart (De Smidse) aan elkaar te verbinden, versterken ze elkaar vormen ze samen één dorpshart.
3. Alles op orde Het is fijn wonen en leven in Moordrecht. Het toevoegen van woonmogelijkheden voor ouderen en jongeren maakt het mogelijk om dat van jong tot oud te kunnen doen. Een dorpshuisfunctie, voldoende kinderopvang en aantrekkelijke
horeca maken het plaatje compleet. Tijdens het samenstellen van dit gebiedspaspoort is vaak genoemd dat het functionele hart van het dorp verschoven is naar het westen van het dorp door de ontwikkeling van winkelcentrum de Smidse. Tegen het historische hart van het dorp aan. Het aantal winkels en voorzieningen op de Dorpsstraat en omgeving is daarna versneld afgenomen. De toekomstige functie van de Dorpsstraat en het gehele historische hart voor Moordrecht in de toekomst is een belangrijk onderwerp van gesprek geweest. Door de woonfunctie, de recreatieve potentie, mogelijkheden voor horeca en het toevoegen van verblijfskwaliteit te combineren kan het dorpshart ook in de toekomst het visitekaartje van Moordrecht blijven. Er zijn geen grote uitbreidingsmogelijkheden voor het dorp te verwachten in de nabije toekomst. Hierdoor is het toevoegen Omgevingsvisie Zuidplas van kwaliteit binnen de huidige dorpsgrenzen van belang. Net als het zoeken naar kansen voor de realisatie van kleinschalige woningbouw in de dorpsrand en/of binnen het dorp. Voor veel inwoners is de Middelweg door zijn bomenlaan een karakteristiek onderdeel van het dorp. De veiligheid van voetgangers en fietsers op de Middelweg verdient wel Dorpsvisie Moerkapelle en Moordrecht aandacht. Bijvoorbeeld door het toevoegen van een veilige oversteekplek. Deze weg speelt een belangrijke rol in de toekomst van Moordrecht.
Deze toegangsweg is de centrale en groene entree van het dorp. De weg verbindt het dorp met de snelweg en de regio. En in de toekomst mogelijk ook met een nieuw NS-station. Op de schaal van het dorp zijn de fiets- en voetgangersverbindingen van groot belang voor de bereikbaarheid van de voorzieningen en de groene omgeving van het dorp. Door in dit netwerk de ontbrekende schakels toe Omgevingsvisie Zuidplas te voegen wordt de toegankelijkheid vergroot en is een groot en een klein rondje GroenBlauwe zone mogelijk in de toekomst. Binnen deze achtergrond gaan we concreet aan de slag met de smaak van Moordrecht!
Legenda Dorpsvisie Moerkapelle en Moordrecht
haal 1:20.000
Schaal 1:20.000
Dorpsvisie Moerkapelle
Dorpsvisie Moordrecht
figuur 3: Visiekaart Moordrecht, Omgevingsvisie Zuidplas 2040 (2021)
9
De ingrediënten van Moordrecht Ingrediënten uit beleving, feiten en beleid Hieronder zijn de ingrediënten van Moordrecht benoemd. In de ingrediënten zijn de belangrijkste opbrengsten uit participatie, feitelijke informatie en beleidsdoelen samengebracht. Samen geven de ingrediënten richting aan de gewenste toekomstige ontwikkeling van het dorp. Op de volgende pagina’s wordt elk ingrediënt verder toegelicht.
1 2
Klein genoeg om om elkaar te denken, maar groot genoeg om niet op elkaar te letten
Bouwen voor Moordrecht
3
10
Alle voorzieningen blijven beschikbaar met een gezellig dorpshart
Gebiedspaspoort Moordrecht
4
Verbeter de verbindingen en daarmee de beleefbaarheid van groen en water
5
Moordrecht blijft verkeersveilig en bereikbaar door het doorgaande verkeer te beperken
6
Zorg voor een duurzame leef- en woonomgeving
11
1
Klein genoeg om om elkaar te denken, maar groot genoeg om niet op elkaar te letten
Wat vindt Moordrecht? Moordrechtenaren waarderen hun dorp en wonen er graag. Het dorpse karakter van Moordrecht kenmerkt zich door het voor elkaar klaar staan maar elkaar ook ruimte geven. Het dorpshart (oude dorpshart én Smidse) is een belangrijk onderdeel van het dorp door het historische karakter en de aanwezige voorzieningen. Inwoners komen er graag om een hapje te eten, naar één van de winkels te gaan of met het pontje de IJssel over te steken voor een wandeling in de Krimpenerwaard. Om het dorpshart een nog aantrekkelijkere plek te maken is het belangrijk dat het Posthuis en het voormalige Raadhuis/Chinees snel opgeknapt worden. Het dorps karakter komt ook terug in het verenigingsleven, de maatschappelijke organisaties en ondernemend Moordrecht. Zo zijn er opvallend veel organisaties actief in de gehandicaptenzorg en worden veel sportverenigingen gesponsord door lokale ondernemers. De sportvereniging is de plek waar jong en oud elkaar ontmoet.
Om elkaar te ontmoeten of een bijeenkomst te organiseren is er behoefte aan een dorpshuis(kamer). Het Turfhuis en JWFgebouw worden formeel nu als dorpshuis gezien. Deze locaties worden niet als dorpshuis ervaren doordat ze niet beschikbaar of geschikt zijn.
Er mist een plek om te vergaderen, iets te organiseren of een feestje te geven. Een dorpshuis is een echte toevoeging voor jong én oud! - inwoner uit Moordrecht
DAT BETEKENT... d
b
a
Een opgeknapte Dorpshart met ruimte voor wonen, horeca, kleine winkeltjes en evenementen
We maken samen het dorp!
12
c
Kwaliteiten van De Hollandsche IJssel, historische gebouwen en de pont beter benutten
Een hechte samenwerking tussen het verenigingsleven, maatschappelijke organisaties en ondernemend Moordrecht
e Een ontmoetingsplek voor ouderen, jongeren, verenigingen en organisaties
Gebiedspaspoort Moordrecht
Waarom?
(Mogelijke) oplossing
Wat en hoeveel levert dat op?
Waar?
(Maatschappelijk rendement)
a
We maken samen het dorp! Beleving: Moordrecht is een hecht dorp waar inwoners elkaar graag helpen en zich inzetten om hun dorp leefbaar houden. Feit: Bijna de helft van de inwoners heeft een grote binding met het dorp en meer dan de helft vindt het contact met buren belangrijk. Beleid: We stemmen onze leefomgeving af op onder andere: ‘omzien naar elkaar’ en ‘meedoen’.
b
BuurtBudget Zuidplas via Stichting Zo!
Samenwerking met smaakmakers voortzetten Inzet sociaal makelaar
Stichting Zo!
Een opgeknapte Dorpshart met ruimte voor wonen, horeca, kleine winkeltjes en evenementen Beleving: Het historisch centrum is een mooie plek maar verliest zijn glans met vervallen gebouwen als het Posthuis en het voormalige Raadhuis/Chinees. Het dorpshart mag ook wat meer leven met bijvoorbeeld een terras, groen en evenementen. Het is hierbij wel belangrijk om genoeg parkeergelegenheden te houden of alternatieven in de buurt te bieden. Feit: Het historische dorpshart bestaat uit 17 rijksmonumenten, 4 gemeentelijke monumenten en 7 beeldbepalende panden, 5 horecazaken en 10 winkels. Beleid: Het dorpscentrum heeft zijn authentieke karakter behouden. Waar mogelijk voegen we plekken toe voor ontmoeting en activiteiten.
c
Stimuleren van laagdrempelige burgerinitiatieven en vergroten betrokkenheid bij wijk en dorp
€
Aanpak Posthuis
Aanpak voormalig Raadhuis/Chinees
€
Groen en levendig dorpshart uitwerken samen met inwoners
Historisch dorpshart
Historisch dorpshart
Historisch dorpshart én Smidse
Kwaliteiten van De Hollandsche IJssel, historische gebouwen en de pont beter benutten Beleving: Het zou mooi zijn om de Hollandsche IJssel meer te kunnen ervaren. Dit kan nu eigenlijk alleen bij de pont en als je aan komt rijden op dijk. Feit: De enige rustplaatsen (Hijzitjes) om de Hollandsche IJssel te beleven staan bij de pont en bij het gemaal. Beleid: Versterken van de identiteit van de dorpen door recreatie, erfgoed- en cultuureducatie.
Openbare zit- en ontmoetmogelijkheid creëren bij pont Groen en levendig dorpshart uitwerken met inwoners: o.a. Kerkplein & Kerklaan
Veerstoep
Historisch dorpshart én Smidse
13
Waarom?
d
(Maatschappelijk rendement)
Waar?
Intensievere en gerichte afstemming tussen gemeente, verenigingen, organisaties en ondernemers.
€
Vrijwilligers- en verenigingsondersteuning
Beleid Economische Zaken
Stichting Zo! & Sport Stichting Zuidplas
Een ontmoetingsplek voor ouderen, jongeren, verenigingen en organisaties Beleving: Er is behoefte aan een plek om elkaar te ontmoeten, een feestje te organiseren of te vergaderen. Het Turfhuis en het JWF-gebouw zijn daarvoor niet geschikt en/of niet beschikbaar. Feit: De ruimte in het Turfhuis wordt als ‘overlooplokaal’ gebruikt voor met name de Sint Jozefschool. Het JWF-gebouw wordt vooral door de Molukse gemeenschap gebruikt. Het is ook een oud pand dat aangepakt moet worden. Beleid: Ontmoeten is essentieel voor een hechte gemeenschap. In de openbare ruimte spelen we in op de behoefte om te ontmoeten. Elk dorp een eigen dorpshuis. Het Turfhuis en het JWF-gebouw worden nu formeel als dorpshuis gezien.
14
Wat en hoeveel levert dat op?
Een hechte samenwerking tussen het verenigingsleven, maatschappelijke organisaties en ondernemend Moordrecht Beleving: Er wordt veel georganiseerd door de (sport) verenigingen en organisaties. Dit creëert levendigheid en deze partijen hebben een brede maatschappelijke rol. Veel ondernemers steunen dit door sponsoring. Het contact met de gemeente kan beter. Feit: Er zijn 15 sportverenigingen in Moordrecht. Beleid: We faciliteren een actief verenigingsleven.
e
(Mogelijke) oplossing
Tijdelijke dorpshuisfunctie realiseren
Perspectief op mogelijk toekomstig dorpshuis in combinatie met ouderenwoningen uitwerken
Renovatie JWF-gebouw uitwerken samen met Molukse gemeenschap.
MFC De Zuidplas Stichting Zo!
Moerdregt Visie Maatschappelijke Voorzieningen
JWF-gebouw
Gebiedspaspoort Moordrecht
2 Bouwen voor Moordrecht Wat vindt Moordrecht? Moordrecht is de afgelopen jaren gegroeid met de nieuwe wijk de Brinkhorst. Ook worden de woningen in ’t Lage in 2024 nog opgeleverd. Daarna zijn er geen grote nieuwbouwontwikkelingen meer gepland. Desondanks zijn veel jonge en oude Moordrechtenaren op zoek naar een geschikte woning. Daarom willen we de kansen benutten om woningen voor deze specifieke doelgroepen binnen het dorp toe te voegen. De behoefte van deze doelgroepen kan niet volledig ingevuld worden op mogelijke ontwikkellocaties binnen het dorp. Daarom onderzoeken we de mogelijkheden voor “een straatje erbij” aan de rand van het dorp. Inwoners geven daarbij aan dat het belangrijk is om zoveel mogelijk in te spelen op de lokale behoefte. Zo krijgen jongeren die in het dorp zijn opgegroeid een kans om in het dorp te blijven wonen. De bewoners van de recreatieparken willen meer betrokken worden bij het dorp en de gemeente. Hun
inhoudelijke inbreng tijdens het participatieproces van het Gebiedspaspoort Moordrecht wordt meegenomen in het traject Toekomstverkenning Recreatieparken. Zorgvuldig scenario-onderzoek is nu de wenselijke vervolgstap op weg naar een toekomstperspectief.
Zorg ervoor dat mensen in alle levensjaren in hun dorp kunnen wonen, dat is nu voor ouderen niet altijd mogelijk - inwoner uit Moorecht
DAT BETEKENT...
e b
a (Betaalbare) woningen voor ouderen uit het dorp dichtbij voorzieningen
Input voor toekomstperspectief recreatieparken: permanente wonen of recreatie
Betaalbare woningen voor jongeren en starters uit Moordrecht
c
d
Benut kansen binnen het dorp (transformatie, verdichten etc.)
Straatje erbij (Wonen aan het groen / dorpsrand verbeteren en verbinding naar het groen)
€ €
15
Waarom?
a
(Mogelijke) oplossing
Wat en hoeveel levert dat op? (Maatschappelijk rendement)
Waar?
€
(Betaalbare) woningen voor ouderen uit het dorp dichtbij voorzieningen Beleving: Voor ouderen zijn er onvoldoende mogelijkheden om geschikt kleiner te gaan wonen en om de laatste levensjaren in Moordrecht te wonen. Feit: ± 6% van de woningen is nu geschikt voor ouderen (levensloopbestendig). In 2030 is dit nog steeds ± 6%. 19% van de inwoners is nu ouder dan 65 jaar, dit groeit in 2030 naar 21%. Beleid: Een divers, betaalbaar, flexibel en toekomstbestendig woningaanbod met meer mogelijkheden om langer thuis te wonen.
Levensloopbestendige woningen onderdeel maken van nieuwe ontwikkelingen
Moerdregt
€
€ b
Betaalbare woningen voor jongeren en starters uit Moordrecht Beleving: Er is een tekort aan woningen voor jongeren en starters waardoor zij langer thuis blijven wonen of lastig terug kunnen keren na hun studie. Feit: Binnen de huidige woningvoorraad is ± 40% van de woningen betaalbaar (tot 225.000 WOZ). In 2030 is dit ongeveer gelijk gebleven met de huidige woningbouwplanning. De betaalbaarheidsgrens van 225.000 euro is niet langer een realistische grens. Beleid: Divers, flexibel, betaalbaar en toekomstbestendig woningaanbod voor jongeren en specifieke doelgroepen.
16
Haalbaarheidsonderzoek: straatje erbij van circa 30 woningen
Woningen voor jongeren onderdeel maken van nieuwe ontwikkelingen Beleidsmogelijkheden voor innovatieve woonvormen actief uitdragen binnen het dorp: jongeren en ouderen onder één dak, woningen opsplitsen, tiny houses, CPO (particulier opdrachtgeverschap) of transformeren van functies naar wonen
€
€
Randen van het dorp
Tulpstraat
Bestaande panden of woningen
Gebiedspaspoort Moordrecht
Waarom?
c
(Maatschappelijk rendement)
Waar?
Perspectief op dorpshuis & ouderenwoningen bij Moerdregt
€
Moerdregt
Kavelpaspoort uitwerken voor Tulpstraat
€
Tulpstraat
Aanpak Posthuis
€
Historisch dorpshart
Aanpak voormalig Raadhuis / Chinees
€
Historisch dorpshart
Straatje erbij: afronding dorpsrand en verbindingen naar het groen Beleving: Veel Moordrechtenaren willen in het dorp blijven wonen. De doorstroming op de woningmarkt is beperkt. ‘Een straatje’ erbij kan hier aan bijdragen zonder een groot effect te hebben op het open polderlandschap. Feit: Inclusief ‘t Lage worden er nog ongeveer 100 woningen toegevoegd tot 2030. De lokale behoefte is groter. Beleid: Uitbreiding is alleen wenselijk als het ruimtelijk past en bijdraagt aan de vitaliteit: behoefte, verenigingen en voorzieningen.
e
Wat en hoeveel levert dat op?
Benut kansen binnen het dorp (transformatie, verdichten etc.) Beleving: Benut éérst de mogelijkheden binnen het dorp om zo het aantal uit te breiden woningen aan de dorpsrand beperkt te houden. Feit: Binnen de bebouwde kom is er nog maar zeer beperkt ruimte vrij voor inbreidingen. Beleid: Zuidplas maakt experimenten voor diverse woonvormen mogelijk.
d
(Mogelijke) oplossing
Lokale woningbehoefte actualiseren
Herziening Woonvisie
Haalbaarheidsonderzoek: straatje erbij van circa 30 woningen
Randen van het dorp
€
Input voor toekomstperspectief recreatieparken: permanente wonen of recreatie
Beleving: Bewoners van recreatieparken voelen zich onvoldoende betrokken bij het dorp en de gemeente: “We horen er niet bij. Geef duidelijkheid over mogelijkheden permanente bewoning”. Feit: Er staan ongeveer 330 stacaravans, bungalows en huisjes op de vier recreatieparken. Geen van de recreatiewoningen voldoet aan het bouwbesluit. Beleid: De gemeente volgt provinciale en landelijke kaders. Dubbelgebruik door wonen én recreëren is daarbij niet mogelijk.
Concreet perspectief recreatieparken uitwerken
Toekomstvisie Recreatieparken
17
3
Alle voorzieningen blijven beschikbaar met een gezellig centrum
Wat vindt Moordrecht? De meeste inwoners zijn tevreden met het aanbod aan commerciële voorzieningen. Met onder andere twee supermarkten, twee bakkers, een drogisterij, een apotheek en een slijter zijn de meeste boodschappen goed verkrijgbaar in het dorp. Ook niet-dagelijkse winkels, horeca en dienstverlening zijn ruim aanwezig met bijvoorbeeld meerdere restaurants, een café, een dierenwinkel, een opticien en verschillende kappers. De meeste inwoners vinden het niet erg om een stukje om te rijden voor een HEMA of een doe-hetzelf zaak, een deel heeft hier wel behoefte aan. De Smidse en het oude dorpshart kunnen elkaar versterken door hun eigen kenmerken. De Smidse heeft een compleet boodschappenaanbod. Terwijl er in het oude dorpshart een aantal speciaalzaken en horeca aanwezig zijn. De verbinding tussen deze twee gebieden kan verbeterd worden, bijvoorbeeld door een meer eenduidige openbare inrichting die meer ruimte biedt voor voetgangers. De meeste maatschappelijke voorzieningen zijn ook op orde. Zo zijn er genoeg kinderdagopvang plekken, zijn er
veel plekken om te sporten en is er zelfs een zwembad. Het zwembad is onderdeel van het verouderde MFC De Zuidplas. Dit multifunctionele centrum kan volgens inwoners wel een opknapbeurt gebruiken. Daarnaast is er een tekort aan buitenschoolse opvangplekken. Ook moet er soms iets langer gewacht wordt op een afspraak bij de dokter dan gewenst. Jongeren geven aan dat zij, buiten de sportverenigingen, geen goede plek hebben om bij elkaar te komen.
Alle winkels zijn aanwezig voor mijn wekelijkse boodschappen en anders ben ik zo in Gouda of Nieuwerkerk - inwoner uit Moordrecht
DAT BETEKENT... d a Verblijfskwaliteit en verbinding verbeteren tussen de Dorpsstraat en De Smidse met ruimte voor groen, horeca en terrassen
18
c b Een dorpshuis(kamer) voor jongeren, ouderen en verenigingen
De maatschappelijke voorzieningen met het dorp in balans brengen
De Smidse behoudt haar dorpsoverstijgende functie door een compleet aanbod
Gebiedspaspoort Moordrecht
Waarom?
a
(Mogelijke) oplossing
Wat en hoeveel levert dat op? (Maatschappelijk rendement)
Waar?
Verblijfskwaliteit verbeteren tussen de Dorpsstraat en De Smidse met ruimte voor horeca en terrassen Beleving: De Dorpsstraat en de Smidse hebben elk hun eigen kwaliteiten. Deze twee kunnen elkaar versterken door een betere verbinding (inrichting van de openbare ruimte en functies). Feit: Er zijn momenteel zeven horeca-zaken in het centrum van Moordrecht: een café, drie restaurants, twee snackbars en een pizzeria Beleid: Het dorpscentrum heeft zijn authentieke karakter behouden. Waar mogelijk voegen we plekken toe voor ontmoeting en activiteiten
Groen en levendig dorpshart uitwerken met inwoners: o.a. Kerkplein en Kerklaan
Dorpshart
b Een dorpshuis(kamer) voor jongeren, ouderen en verenigingen Beleving: Buiten de activiteiten bij de sportverenigingen wordt er weinig georganiseerd voor jongeren. Feit: Er is één jongerenontmoetingsplek op het parkeerterrein van sportpark ‘t Ambacht Beleid: We hebben één JOP in elk dorp
MFC De Zuidplas
Tijdelijke dorpshuisfunctie realiseren
Toekomstige dorpshuisfunctie onderzoeken
Stichting Zo!
€
Moerdregt
Uitwerking visie maatschappelijke voorzieningen Beleving: Er is behoefte aan een plek om elkaar te ontmoeten, een feestje te organiseren of te vergaderen. De sportverenigingen vullen deze rol voor een deel al in. Het Turfhuis en het JWF-gebouw zijn daarvoor niet geschikt en niet beschikbaar. Feit: De ruimte in het Turfhuis wordt als ‘overlooplokaal’ gebruikt voor met name de Sint Jozefschool. Het JWF-gebouw wordt vooral door de Molukse gemeenschap gebruikt. Beleid: In elk dorp een ontmoetingsplek voor inwoners. Het dorpshuis is multifunctioneel inzetbaar voor maatschappelijke initiatieven. Het Turfhuis en het JWF-gebouw worden nu formeel als dorpshuis gezien.
Ontmoetingsplek voor jongeren nader uitwerken samen met Stichting ZO!
Stichting Zo!
Uitwerking visie maatschappelijke voorzieningen
19
Waarom? c
Beleving: Sommige jonge ouders benoemen dat hun kinderen niet in Moordrecht naar de kinderopvang en BSO kunnen. Zij zijn aangewezen op alternatieven buiten het dorp. Feit: Er zijn 182 kinderdagopvang plaatsen beschikbaar. In vergelijking met de behoefte gemeentebreed is dit voldoende. Er zijn 126 BSO plaatsen. In vergelijking met de behoefte gemeentelijk niveau is er een tekort van 40 BSO plaatsen en 260 m² (binnen- & buitenruimte). Beleid: We hebben een faciliterende rol bij onvoldoende plekken bij kinderopvang. Beleving: Er moet soms wat langer gewacht worden voor een afspraak bij de huisarts dan gewenst Feit: Er zijn 3 huisartsenpraktijken in Moordrecht. Een deel van de huisartsen werkt parttime. Dit telt op tot ongeveer 4 FTE. Volgens de norm is er 1 full-time huisarts nodig per 2095 inwoners. Dit zijn 4.2 fulltime huisartsen voor Moordrecht. Met de verwachte groei tot 2030 wordt dit 4,4. Beleid: Eén huisarts per 2.100 inwoners. Huisartsenpraktijk clusteren met meerdere huisartsen
(Maatschappelijk rendement)
Waar?
Uitvoeringsprogramma plannen uit integraal huisvestingsplan
Uitvoeringsprogramma IHP
€
Behoefte naar BSO plekken bespreken met kansrijke locaties
Netwerk van sociaalmaatschappelijk betrokken partijen
Behoefte naar praktijkruimte bespreken met kansrijke locaties
Netwerk van sociaalmaatschappelijk betrokken partijen
De Smidse behoudt haar dorpsoverstijgende functie door een compleet aanbod Beleving: De Smidse is een fijn winkelcentrum waar alle winkels voor de dagelijkse boodschappen aanwezig zijn. De verbinding met het oude centrum kan nog beter. Feit: In de Smidse en de Dorpsstraat is ongeveer 4.300 m2 aan winkels. Inwoners van Gouderak winkelen hier ook regelmatig. Beleid: Voor een ondernemend Zuidplas zetten we in op het goed en compleet houden van voorzieningen in de dorpen.
20
Wat en hoeveel levert dat op?
De maatschappelijke voorzieningen met het dorp in balans brengen Beleving: Er wordt geen tekort ervaren op de scholen. Feit: Bij de Sint Jozefschool is een tekort van 615 m2 aan lokalen in 2027. Tegenover een licht overschot aan m2 bij de Meester Lalleman & Ixieje. Beleid: We houden onze onderwijsvoorzieningen passend en up-to-date met ruimte voor vernieuwing en groei.
d
(Mogelijke) oplossing
Onderlinge samenwerking tussen winkeliers stimuleren en intensiveren De Smidse meer verbinden met het historische dorpshart
Beleid Economische Zaken
€ €
Historisch dorpshart én Smidse
Gebiedspaspoort Moordrecht
4
Verbeter de verbindingen en daarmee de beleefbaarheid tussen groen en water
Wat vindt Moordrecht? Binnen het dorp zijn park Moerhout en het park rondom het oude weeshuis de belangrijkste groene plekken. Buiten deze plekken is er relatief weinig groen in het dorp. Nieuw groen in het dorp is gewenst maar het is dan wel belangrijk dat dit goed onderhouden wordt en in balans blijft met bereikbaarheid en de mogelijkheid om te parkeren. Waar mogelijk wil de gemeente, samen en in overleg met inwoners, groen toevoegen binnen het dorp. Bijvoorbeeld op het Kerkplein en de Veerstoep. Dit draagt bij aan de duurzaamheidsambities en de leefbaarheid doordat de openbare ruimte minder ‘versteend’ wordt. Rondom het dorp is wel veel groen. De GroenBlauwe zone wordt bijvoorbeeld erg gewaardeerd en veel gebruikt om te wandelen, fietsen en uit te waaien. Ook de Hollandsche IJssel en de Ringvaart zijn een belangrijk onderdeel van Moordrecht. Inwoners geven wel aan dat met name de Hollandsche IJssel meer ‘beleefd’ mag worden. De verbinding tussen het groen in het dorp en het groen én water
om het dorp kan wel verbeterd worden. Bijvoorbeeld met een tweede verbinding naar de GroenBlauwe zone vanaf sportpark ‘t Ambacht, zo wordt een kleiner rondje ook mogelijk. Het huidige wandelrondje is best voor sommige inwoners best lang en loopt via de Oost-Ringdijk, GroenBlauwe zone, Provinciale weg N457 en langs de Middelweg weer terug naar het dorp.
“Zorg ervoor dat iedereen van de GroenBlauwe zone kan genieten door nieuwe verbindingen maar voeg geen uitgebreide voorzieningen toe” - inwoner uit Moordrecht
DAT BETEKENT...
f d
a b
Benut kansen om nieuw groen toe te voegen Verbind bestaand binnen en rondom het groen en water binnen dorp het dorp met elkaar en koppel dit aan langzaamverkeersverbindingen
c Koppel vergroening aan de duurzaamheidsopgaven
Verbeter de verbinding met het groene buitengebied
e
Maak de Hollandsche IJssel en de Ringvaart beleefbaarder
Verbeter op de lange termijn het onderhoudsniveau van openbaar groen
21
Waarom?
a
Onze woonomgeving is groen, rustig en dorps. We creëren een klimaatadaptieve buitenruimte.
Waar?
Bewonersinitiatieven steunen om hun buurt te vergroenen en te onderhouden
Vergroening in Dorpshart samen met inwoners nader uitwerken
Ontwikkeling Restveengebied: nat en beleefbaar natuurgebied rondom Moordrecht
BuurtBudget Zuidplas via Stichting Zo!
Dorpshart
Restveengebied
Vergroening in Dorpshart samen met inwoners nader uitwerken
Dorpshart
Park Moerhout Verbinding Park Moerhout via Ringvaart met GroenBlauwe zone
Ringvaart GroenBlauwe zone
In gesprek met eigenaar Park Moerhout over impuls aan park
Park Moerhout Moordrecht
We koppelen vergroening aan onze duurzaamheidsopgaven Beleving: In sommige wijken kan het erg warm zijn op zomerse dagen door een ‘versteende’ omgeving, gebrek aan groen en schaduw. Feit: Het huidige groen (en water) zorgt voor ongeveer 2 graden verkoeling. Dit is beter dan in stadscentra, maar kan nog beter. Beleid: We richten ons op rust, ruimte, water en natuurbeleving.
22
(Maatschappelijk rendement)
Verbind bestaand groen met elkaar en koppel dit aan langzaam-verkeerverbindingen Beleving: Park Moerhout ligt een beetje verstopt door toegang via privéterrein en soms smalle paden. De verbinding naar de GroenBlauwe zone via de Ringvaart kan meer gezocht worden. Park Moerhout is niet goed onderhouden. Feit: De twee parken (Moerhout & rondom Vivere) zijn niet met elkaar verbonden. Ook de verbinding met de Ringvaart en de IJssel is beperkt. Beleid: We zetten in op uitbreiding en verbetering van herkenbare groene & blauwe recreatieve routes
c
Wat en hoeveel levert dat op?
Benut kansen om nieuw groen toe te voegen binnen en rondom het dorp Beleving: Buiten park Moerhout en het Drost-IJserman park (rondom verzorgingstehuis Vivere) is er weinig groen binnen het dorp. Benut kansen voor vergroening. Feit: Er is 142490 m2 groen binnen de bebouwde kom. Dit is ongeveer 15 m2 per inwoner en vergelijkbaar met Moerkapelle maar minder groen per inwoner dan in Zevenhuizen en Nieuwerkerk aan den IJssel. Beleid: Onze woonomgeving is groen, rustig en dorps en we creëren een klimaatadaptieve buitenruimte. We versterken onze groene (bomen)structuur en vergroten de diversiteit.
b
(Mogelijke) oplossing
Onze woonomgeving is groen, rustig en dorps en we creëren een klimaatadaptieve buitenruimte.
Groen, biodivers en levendig dorpshart uitwerken met inwoners
Dorpshart
Bewonersinitiatieven steunen om hun buurt te vergroenen en te onderhouden
BuurtBudget Zuidplas via Stichting Zo!
Gebiedspaspoort Moordrecht
Waarom?
d
(Maatschappelijk rendement)
Waar?
Toevoegen van ontbrekende wandel- en fietsroute vanaf sportpark ‘t Ambacht naar de GroenBlauwe zone.
GroenBlauwe zone
Ontwikkeling Restveengebied
Restveengebied
Verbinding Moerhout park via een pad met Ringvaart en GroenBlauwe zone.
Park Moerhout Ringvaart GroenBlauwe zone
Verbeter op de lange termijn het onderhoudsniveau van openbaar groen Beleving: Het groen kan op verschillende plekken beter onderhouden worden, zoals bij het Bertha van Moerdregtpad. Feit: Door kostenoverwegingen wordt het openbaar groen sinds 2024 in de hele gemeente op niveau C onderhouden. Dit betekent dat het vooral functioneel onderhouden wordt om bijvoorbeeld om veilig verkeer te waarborgen. Beleid: We gaan voor groen dat bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving en de beleving van de openbare ruimte, sfeer, biodiversiteit, gezondheid en welzijn. Het onderhoudsniveau van het groen mag de verkeersveiligheid niet in gevaar brengen.
f
Wat en hoeveel levert dat op?
Verbeter de verbinding met het groene buitengebied Beleving: Er kan slechts één lang rondje gewandeld worden via de Oost-Ringdijk, GroenBlauwe zone, Provinciale weg N457 en langs de Middelweg weer terug naar het dorp. Dit maakt de GroenBlauwe zone niet voor iedereen toegankelijk Feit: Er is één fiets- en wandelverbinding vanuit het dorp naar de GroenBlauwe zone. Beleid: We werken aan een nog fijnmaziger en toegankelijker fietsen wandelnetwerk.
e
(Mogelijke) oplossing
Informeren over gewijzigd onderhoudsniveau via zuidplas.nl/beheeropenbare-ruimte
Beheerplan groen
Wanneer mogelijk het onderhoudsniveau weer verhogen op belangrijke plekken, zoals het dorpshart.
Beheerplan groen
In gesprek over onderhoud van openbaar groen door inwoners
Onderhoudsovereenkomst opstellen
Maak de Hollandsche IJssel en de Ringvaart beleefbaarder Beleving: De plek bij de Veerstoep biedt kansen voor een mooie plek om de IJssel te beleven. Feit: De Hollandse IJssel is nu beperkt beleefbaar met één zitmogelijkheid langs het water in het dorp en één buiten het dorp Beleid: Onze woonomgeving is groen, rustig en dorps en we creëren een klimaatadaptieve buitenruimte.
Groen en levendig dorpshart uitwerken met inwoners
Dorpshart
Verbinding Moerhout park via een pad met Ringvaart en GroenBlauwe zone.
Park Moerhout Ringvaart GroenBlauwe zone
In gesprek met eigenaar oude verffabriek langs IJssel
Hoogheemraadschap
Hollandsche IJsselpad: mogelijkheden om te wandelen langs IJssel verkennen
Aansluiten bij dijkverzwaring via Hoogheemraadschap 23
5
Moordrecht blijft verkeersveilig en bereikbaar door het doorgaande verkeer te beperken
Wat vindt Moordrecht? Moordrechtenaren zijn erg tevreden over de bereikbaarheid met de auto. Alleen tijdens de spits is er vertraging op de Middelweg en de op- en afrit van de snelweg en provinciale weg. Ook voor fietsers is de verbinding naar Gouda en Nieuwerkerk aan den IJssel in orde. Sommige fietsers rijden nog steeds op de Schielandse Hoge Zeedijk Oost en West ondanks dat niet mag. Binnen het dorp zijn er verschillende drukke en onoverzichtelijke plekken waardoor de verkeersveiligheid, en ook de bereikbaarheid, binnen het dorp minder goed is. Zo geven veel ouders aan dat hun kinderen niet zelfstandig naar school mogen fietsen omdat het erg druk en onoverzichtelijk is op het kruispunt van de Middelweg en het Land voor Water. Ook in het oude dorpshart is het tijdens de spits regelmatig druk door doorgaand verkeer dat de file probeert te ontwijken. Dit verkeer rijdt vaak gehaast wat tot onveilige situaties kan leiden en een onveilig gevoel creërt
Het openbaar vervoer en het pontje worden gewaardeerd. De bus mag wat vaker rijden in de avonduren en weekenden, dit verbetert de mobiliteit van jongeren en ouderen. Met de pont kunnen inwoners gemakkelijk naar Gouderak om vrienden te bezoeken, te wandelen in de Krimpenerwaard of naar de slager en het zwembad te gaan. Een eventueel NS-station bij de A20 kan een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere bereikbaarheid van het dorp.
“Ik ben zo op de fiets in Gouda of met de auto in Rotterdam” - inwoner uit Moordrecht
DAT BETEKENT... a Moordrecht blijft goed bereikbaar met de auto
b
d
f
Gevoel van verkeersveiligheid voor alle weggebruikers vergroten
We voegen ontbrekende schakels toe
Verminderen van doorgaand verkeer door het dorp
c OV: anticiperen op toekomstig station en behouden busverbinding
e
g
Pontje naar Gouderak is meer dan een verbinding: onderdeel van karakter en zorgt voor verbinding
We creëren een aantrekkelijke en veilige entree voor auto’s, voetgangers en fietsers
Moordrecht
24
Gebiedspaspoort Moordrecht
Waarom? a
(Maatschappelijk rendement)
Waar?
Verbreding A20 door Rijkswaterstaat
A20
Verbreding N457 door de Provincie Zuid-Holland
N457
Gevoel van verkeersveiligheid voor alle weggebruikers vergroten Beleving: De Middelweg wordt als een onveilige plek ervaren doordat er hard gereden wordt en het kruispunt met Land voor Water onoverzichtelijk is. Er wordt op verschillende plekken hard gereden zoals de twee Zeedijken, Land voor Water en in het oude dorpshart. Feit: Er wordt regelmatig te hard gereden op de Middelweg, Schielandse Hoge Zeedijk Oost en West, Oost Ringdijk, Koningin Julianastraat en het Land voor Water Beleid: Samen met politie actief sturen op rijgedrag door voorlichting en handhaving. Vergroten van de verkeersveiligheid en aanpak van knelpunten.
c
Wat en hoeveel levert dat op?
Moordrecht blijft goed bereikbaar met de auto Beleving: De bereikbaarheid van Gouda, Nieuwerkerk aan den IJssel, Rotterdam en Utrecht is erg goed. Voor veel mensen is dit één van de redenen om hier te komen wonen. Tijdens de spits kan het wel druk worden op de provinciale wegen en snelwegen. Feit: De grootste knelpunten liggen tijdens de ochtend- en avondspits op de toerit van de A20 en de N457. Richting 2040 neemt dit door woningbouw toe als we geen maatregelen nemen. Beleid: We zetten in op een goede bereikbaarheid met de auto, daarvoor blijft het motto bij ontwikkelingen ‘eerst bewegen dan bouwen’ gelden.
b
(Mogelijke) oplossing
Aanpak Middelweg vanaf 2025: duidelijkere overgang naar 30 km zone en een veilige oversteekplaats
Middelweg
Aanpak Land voor Water tussen 2027 en 2030
Land voor Water
Aanpak Schielandse Hoge Zeedijk Oost (2027-2030) en West (na 2030)
Schielandse Hoge Zeedijk Oost en West
Mogelijkheden en suggesties inwoners om doorgaand verkeer te ontmoedigen uitwerken
Dorpshart
OV: anticiperen op toekomstig station en behouden busverbinding Beleving: De bus rijdt twee keer per uur naar Gouda en Nieuwerkerk aan den IJssel, de verbinding is daarmee redelijk goed. ‘s Avonds en in het weekend rijdt de bus minder vaak, dit beperkt jongeren en ouderen in hun mobiliteit. Feit: Het is ongeveer 10 minuten rijden en 20 minuten fietsen naar de stations van Gouda en Nieuwerkerk aan den IJssel. Naar het zoekgebied van het eventuele nieuwe station is het circa 4 minuten rijden en 10 minuten fietsen. Beleid: In overleg met vervoerder en provincie inzetten op bestaande witte vlekken in de dekking van het OV en als onderdeel van ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium het aanbod aan buslijnen hier op aanpassen zodat ook nieuwe gebieden worden ontsloten
Lobby voor potentieel treinstation samen met gemeente Gouda
Rond bestaande spoorlijn
Gesprek concessiehouder / provincie over dienstregeling
Concessiehouder
25
Waarom? d
26
Waar?
Oversteekplaats toevoegen op Middelweg
Kruispunt Land voor Water
Toevoegen van ontbrekende wandelen fietsroute vanaf sportpark ‘t Ambacht naar GroenBlauwe zone
GroenBlauwe zone
Verbinding Moerhout park via een pad met Ringvaart en GroenBlauwe zone
Park Moerhout Ringvaart GroenBlauwe zone
Aanpak Dorpshart: Veerstoep opknappen en inzetten op recreatie
€
Dorpshart
Verminderen van doorgaand verkeer door het dorp Beleving: Het vele en gehaaste doorgaande verkeer zorgt voor een minder leefbaar dorpshart, bijvoorbeeld door onveilige verkeerssituaties. Feit: Ongeveer 50% van het verkeer op de Schielandse Hoge Zeedijk West richting Nieuwerkerk, is tijdens de ochtend- en avondspits doorgaand verkeer vanuit Gouda. Dit verkeer rijdt via de OostBuurstraat, Kerkplein en Dorpsstraat. Beleid: Capaciteitsmaatregelen op het hoofdwegennet om daarmee doorgaand verkeer en verkeersonveiligheid op het onderliggend wegennet zo veel mogelijk te voorkomen.
g
(Maatschappelijk rendement)
Pontje naar Gouderak is meer dan een verbinding: onderdeel van karakter en zorgt voor verbinding Beleving: Het pontje wordt regelmatig gebruikt door inwoners van Moordrecht en Gouderak. Bijvoorbeeld om boodschappen te doen bij de Smidse, naar de slager of het zwembad in Gouderak te gaan of om te fietsen in de Krimpenerwaard. De pont hoort bij Moordrecht. Feit: Er zijn ongeveer 45.000 kaartjes voor de pont verkocht in 2022. Beleid: We behouden de huidige veerverbindingen, gezien het belang hiervan voor het wandelaars en fietsers, zowel utilitair als recreatief.
f
Wat en hoeveel levert dat op?
We voegen ontbrekende schakels toe Beleving: Er is op drukke momenten geen veilige plek om de Middelweg over te steken Feit: Er is slechts één plek om van het noordoostelijke deel van het dorp over te steken naar de scholen en andersom Beleid: Ambitie om tot groter aanbod aan veilige vormen van langzaam verkeersverbindingen te komen.
e
(Mogelijke) oplossing
Mogelijkheden om doorgaand verkeer te ontmoedigen uitwerken
Dorpshart
We creëren een aantrekkelijke en veilige entree voor auto’s, voetgangers en fietsers Beleving: De Middelweg is karakteristiek voor Moordrecht door de bomenrijen, het uitzicht op de polder en de kerk. Feit: De Middelweg is een negentiende eeuwse ontsluitingsroute tussen de kerk van Moerkapelle en de kerk van Moordrecht. Het is de belangrijkste ontsluitingsweg van het dorp. Beleid: De Middelweg is, samen met de Bredeweg het belangrijkste bebouwingslint van de gemeente.
Reconstructie van de Middelweg met behoud van huidige bomen
Middelweg
Gebiedspaspoort Moordrecht
6
Zorg voor een duurzame leef- en woonomgeving
Wat vindt Moordrecht? Verduurzaming leeft bij een deel van de Moordrechtenaren. Zo willen relatief veel inwoners van het beschermde dorpsgezicht aan de slag met verduurzaming. Het is voor hen echter vaak niet duidelijk wat wel en niet mag. Daarnaast hebben zij met verschillende contactpersonen te maken vanuit verschillende organisaties. Dit zorgt voor verwarring en onduidelijkheid in het proces. De gemeente wil hiermee aan de slag gaan en dit proces versimpelen door duidelijk te maken wat wel en niet mag. En door afspraken te maken met betrokken organisaties over één contactpersoon. De ondernemers op de bedrijventerreinen willen aan de slag met verduurzaming. Dit zorgt namelijk zowel voor een ecologische verbetering maar heeft ook financiële voordelen. Daarom stelt de gemeente samen met ondernemers het ‘Plan van aanpak verduurzaming’ op voor bedrijventerreinen.
“Inwoners willen wel maar we lopen vast in de vele regels en onduidelijke adviezen” - inwoner uit het beschermd dorpsgezicht Moordrecht
DAT BETEKENT... b
a Ga samen met inwoners aan de slag met de verduurzaming van het beschermd dorpsgezicht
Vergroot de betrokkenheid van inwoners bij duurzaamheidsthema’s en stimuleer initiatieven
c We verduurzamen onze bedrijventerreinen samen met ondernemers
€
27
Waarom? a
(Mogelijke) oplossing
Wat en hoeveel levert dat op? (Maatschappelijk rendement)
Waar?
Ga samen met inwoners aan de slag met de verduurzaming van het beschermd dorpsgezicht
Beleving: Het huidige proces is onduidelijk. Inwoners krijgen advies van meerdere contactpersonen vanuit meerdere overheden zoals de ODMH, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeente. Feit: De meeste gebouwen in het historische hart hebben een relatief laag energielabel. Beleid: Verduurzamen en energiezuinig maken van monumenten en beschermd dorpsgezicht vraagt om maatwerk. Enerzijds om de gasrekening beperkt te houden, anderzijds om de bestaande historische kwaliteit goed te behouden.
Ontwikkeling positief advieslijst: overzicht van ingrepen (zoals isolerend glas) met een eenvoudige procedure en die op een positief advies van de erfgoedcommissie kunnen rekenen
Beschermd dorpsgezicht Erfgoed- en duurzaamheidsbeleid
Ontwikkeling dakenkaart: overzicht van toegestane posities voor zonnepanelen in beschermd dorpsgezicht
Beschermd dorpsgezicht
‘Actieplan verduurzmaing dorpshart’: help inwoners bij verduurzaming door bijv. één contactpersoon aan te wijzen die inwoners helpt bij het managen van betrokken partijen
Gemeente Zuidplas
30
b
Vergroot de betrokkenheid van inwoners bij duurzaamheidsthema’s en stimuleer initiatieven
Beleving: De thema’s biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit leven beperkt in het dorp. Met de gemeente voorop willen inwoners hier wel mee aan de slag. Feit: In Moordrecht zelf zijn 15 duurzame initiatieven gesteund via duurzaamzuidplas.nl Beleid: Ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn door energie te besparen, duurzame energie op te wekken en over te stappen op duurzame energie.
c
Duurzaamheidsbeleid en communicatie (duurzaamzuidplas. nl)
Initiatieven van bewoners en ondernemers steunen met kennis, advies en eventueel budget
BuurtBudget Zuidplas via Stichting Zo!
We verduurzamen onze bedrijventerreinen samen met ondernemers Beleving: Verduurzaming biedt zowel kansen voor een duurzame bedrijfsvoering maar is ook commercieel interessant. Feit: Op ‘t Ambacht en het Gouwe Park kan het op warme dagen tot wel 2 graden warmer worden dan de normale temperatuur. Beleid: Verduurzamen en vergroenen zijn de norm. We zetten samen met ondernemers en vastgoedeigenaren stappen om vastgoed te verduurzamen en te vergroenen.
28
Gemeentelijke voortrekkersrol: betrokkenheid inwoners en ondernemers vergroten, door mogelijkheden te communiceren
Zon op Dak: collectief project om zonnepanelen aan te leggen Plan van aanpak Energie Gouwe Park: samenwerking om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen en druk op energienetwerk te beperken
€
€
Het Ambacht Gouwe Park
Gouwe Park
3
Menukaart
Gebiedsindeling
Menu kaart
Bestaande projecten
Ontwikkellocaties
Onderzoekslocaties
Verkeer
1
Posthuis
8
Dorpshart
11
Recreatieparken
2
Kerkplein 17
9
17 Verschillende ingrepen (eigen kaart p. 49)
Moerdregt
12
Zespunt
3
Herontwikkeling ‘t Lage
10 Tulpstraat
13
MFC De Zuidplas
4
In de Krom
14
JWF-gebouw
5
50’er jaren buurt
15
Park Moerhout
6
GroenBlauwe zone
16
7
Straatje erbij (locatie nader te bepalen)
Restveengebied 6 7
GroenBlauwe Zone
Restveengebied
11
Recreatieparken
4
10 15
9
12
2 8
5
13
1
3
Gouderak
14
Ruimtelijke visie Middelweg e.o. Belangrijke waterstructuur
figuur 4: Menukaart met bestaande projecten, ontwikkellocaties en onderzoekslocaties 30
Gebiedspaspoort Moordrecht
Wat is de menukaart? Om het beoogde toekomstperspectief werkelijkheid te laten worden moeten de wensen en ambities letterlijk een plek krijgen in het dorp. Het is nog te vroeg om dat voor elke ambitie in detail te bepalen. Wel is een eerste inventarisatie gemaakt welke gebieden kansrijk zijn om een deel van de ambities een plek te bieden. In dit hoofdstuk zijn die gebieden benoemd en wordt de richting benoemd.