Bijlage 1 F 325 - Programmabegroting 2022 - 2025 ODMH E21.001636
Tekst van het document
Afdeling Financiën J.M. Douw 088 – 5450114 hdouw@odmh.nl Postbus 45 2800 AA Gouda 088 - 5450000
Gemeente Zuidplas T.a.v. de leden van de gemeenteraad Postbus 100 2910 AC NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL griffie@zuidplas.nl
www.odmh.nl Besluitdatum
08-04-2021
Verzenddatum
09-04-2021
Ons kenmerk
2021080222
Uw kenmerk
Onderwerp Programmabegroting 2022 - 2025
Bijlagen
1
Geachte leden van de Gemeenteraad, Hierbij doen wij u de programmabegroting 2022 - 2025 van de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) toekomen. Op 24 juni 2021 zal de programmabegroting 2022 - 2025 worden besproken in het algemeen bestuur van de ODMH. Vooruitlopend op de vaststelling in het algemeen bestuur wordt deze programmabegroting op grond van artikel 28 lid 2 van de gemeenschappelijke regeling onder de aandacht van de vertegenwoordigende organen van de deelnemers gebracht. Overeenkomstig de voorschriften wordt in de programmabegroting aangegeven welke bedragen de deelnemers in het begrotingsjaar 2022 verschuldigd zijn. U vindt deze informatie in bijlage 1 van de begroting. In de onderhavige programmabegroting zijn de kosten en de opbrengsten in de periode 2022-2025 met elkaar in evenwicht. Op dit moment is nog niet duidelijk wanneer de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zullen worden ingevoerd. In de programmabegroting is de ingangsdatum van 1 januari 2022 gehanteerd. Zodra blijkt dat de invoering toch nog verder uitgesteld wordt, zullen de financiële gevolgen daarvan door middel van een begrotingswijziging worden geconcretiseerd. In de begrotingscijfers is een index van 1,34% verwerkt. Deze index is gebaseerd op de regionale afspraken inzake het toepassen van inflatiecorrecties.
Wij verzoeken u vriendelijk uw zienswijze uiterlijk 8 juni 2021 aan ons kenbaar te maken. Met vriendelijke groet,
A. Mutter Secretaris Dit document is digitaal vastgesteld Bijlage 2021080226 Programmabegroting ODMH 2022 – 2025.
1 van 1
Programmabegroting 2022 - 2025
Versienummer: Datum:
1.1 29 maart 2021
Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door
Programmabegroting 2022 - 2025 Versie 1.1 29 maart 2021 Aangesloten gemeenten Midden-Holland en provincie Zuid-Holland Omgevingsdienst Midden-Holland
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
2 van 42
Inhoudsopgave 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 5 1.1
2
3
4
5
Leeswijzer .......................................................................................................................... 6
Begroting in één oogopslag ........................................................................................................ 7 2.1
Uitgangspunten .................................................................................................................. 7
2.2
Staat van baten en lasten 2020 - 2025...............................................................................10
2.3
Structurele mutaties in de reserves ....................................................................................10
2.4
Programmabegroting 2022 ................................................................................................11
2.5
Toelichting kosten- en opbrengstensoorten ........................................................................12
2.6
Incidentele baten en lasten ................................................................................................12
2.7
Structureel begrotingssaldo................................................................................................13
2.8
Financiële positie ODMH ...................................................................................................13
2.8.1
Inleiding .....................................................................................................................13
2.8.2
Vermogensontwikkeling 2020 - 2025 ..........................................................................13
2.8.3
Geprognosticeerde balans .........................................................................................14
2.8.4
EMU-saldo .................................................................................................................14
2.8.5
Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen...............................15
2.8.6
Financiering ...............................................................................................................15
2.8.7
Begrotingsgrondslagen ..............................................................................................16
2.8.8
Reserves en voorzieningen ........................................................................................16
2.8.9
Investeringen 2022 – 2025 .........................................................................................17
Programma milieu .....................................................................................................................18 3.1
Wat willen we bereiken? ....................................................................................................18
3.2
Wat gaan we daar voor doen? ...........................................................................................18
3.3
Wat gaat het kosten? .........................................................................................................21
Programma bouw- en woningtoezicht ........................................................................................22 4.1
Wat willen we bereiken? ....................................................................................................22
4.2
Wat gaan we daar voor doen? ...........................................................................................22
4.3
Wat mag het kosten? .........................................................................................................25
Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien ....................................................................26 5.1
Overhead...........................................................................................................................26
5.2
Vennootschapsbelasting ....................................................................................................27
5.3
Onvoorzien ........................................................................................................................27
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
3 van 42
5.4 6
7
Wat mag het kosten? .........................................................................................................27
Paragrafen ................................................................................................................................29 6.1
Lokale heffingen ................................................................................................................29
6.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing.........................................................................29
6.3
Onderhoud kapitaalgoederen.............................................................................................32
6.4
Financiering.......................................................................................................................32
6.5
Bedrijfsvoering...................................................................................................................34
6.6
Verbonden partijen ............................................................................................................35
6.7
Grondbeleid.......................................................................................................................35
Vaststelling begroting van baten en lasten 2022 - 2025 .............................................................36
Bijlagen.............................................................................................................................................37 Bijlage 1: Bijdragen 2022...............................................................................................................38 Bijlage 2: Provinciale bijdragen 2020 - 2022 ..................................................................................41 Bijlage 3: Begroting op taakvelden.................................................................................................42
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
4 van 42
1
Inleiding
In 2022 hopen wij te zijn teruggekeerd in het oude normaal. Althans, wij hopen dat volgend begrotingsjaar geen sprake meer zal zijn van een gezondheidscrisis. Het ligt hoe dan ook voor de hand dat de coronapandemie nog jaren op allerlei manieren zal doorwerken. Na een jaar gedwongen op afstand te hebben gewerkt, zal op kantoor een nieuwe balans ontstaan. Het digitaal vergaderen heeft zo zijn nadelen, maar is in sommige gevallen buitengewoon praktisch. De crisis heeft allerlei grote systemen gereset. Het jaar 2022 moet weer het eerste jaar worden waarin anderhalve meter weer gewoon de lengte van een cornervlag op het voetbalveld is, in plaats van de verplichte afstand tussen mensen. De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking. De komst van die wet betekent dat er veel verandert. De wet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Bij het opstellen van omgevingsvisies, gemeentelijke omgevingsplannen en de provinciale omgevingsverordening is de bij de ODMH aanwezige expertise en informatie over de fysieke leefomgeving nodig. De ODMH neemt dan ook deel in deze trajecten. De ODMH is op de datum van inwerkingtreding gezamenlijk met zijn opdrachtgevers en ketenpartners klaar voor alle veranderingen.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vindt er een aantal veranderingen plaats in de verantwoordelijkheden en bevoegdheden die gemeenten op het beleidsterrein bodem en ondergrond hebben. Op dit moment zijn alleen de provincies en een aantal grote gemeenten bevoegd gezag voor bodem. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden alle gemeenten bevoegd gezag over de bodem. Verschillende provinciale bodemtaken worden overgedragen aan de gemeenten. Dit heeft financiële en juridische gevolgen. Gemeenten krijgen in de Omgevingswet ook meer ruimte om eigen keuzes te maken, maar die ruimte lijkt op korte termijn beperkt van omvang. De gevolgen van de overdracht zijn in deze programmabegroting verwerkt. Op 14 mei 2019 heeft de Eerste kamer ingestemd met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. De beoogde ingangsdatum van de wet is gekoppeld aan de invoeringsdatum van de Omgevingswet. Afgesproken is dat gemeenten, naast de handhavingsbevoegdheid, ook de bevoegdheid tot het uitvoeren van toezicht houden. Dit omdat de handhavende taak alleen uitvoerbaar is als ook kan worden waargenomen en beoordeeld of tot interveniëren moet worden overgegaan. De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen heeft zowel financiële als personele gevolgen. Verwacht wordt dat de omvang van de bouw- en woningtaken af zullen nemen met ingang van 2022.
De ODMH heeft zich goed voorbereid op de nieuwe wetgeving. Enerzijds is een adequate flexibele schil opgebouwd en anderzijds wordt al enige tijd intensief aan een cultuurprogramma gewerkt, zodat de medewerkers klantgericht en als een modern ambtenaar kunnen opereren binnen de nieuwe wetgeving. Naast veranderingen, blijft veel ook hetzelfde. Onze visie ten aanzien van de milieuhandhaving gaat uit van het huidige adequate niveau. Hierbij werken we met een risicogestuurd toezicht, waarbij de bezoekfrequentie toeneemt, naarmate de milieucategorie van een bedrijf zwaarder is. Ook passen we een bonus/malus regeling toe. Bedrijven die bewezen hebben op een goede wijze aan de milieunormen te voldoen, bezoeken we minder vaak, in tegenstelling tot de bedrijven die zich hier niet aan houden. De volumes die samenhangen met deze handhavingsstrategie kunnen door middel van deze programmabegroting worden gefinancierd. Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
5 van 42
Tenslotte wordt opgemerkt dat doelmatigheid en budgetdiscipline in het DNA van de ODMH zit. Ook in 2022 zal de organisatie weer uiterst zorgvuldig met de ter beschikking gestelde middelen omgaan. De Programmabegroting 2022 is sluitend. In bijlage 1 zijn per deelnemer de geprognosticeerde bijdragen aangegeven.
1.1
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt de Programmabegroting 2022 - 2025 van de ODMH op hoofdlijnen beschreven. Allereerst worden de gehanteerde uitgangpunten omschreven, daarnaast bevat dit hoofdstuk een resultaat- en vermogensbeschouwing. Hoofdstuk 3 bevat het programma milieu en hoofdstuk 4 het programma bouw- en woningtoezicht. Hoofdstuk 5 bevat de informatie over met name de overhead van de ODMH. In hoofdstuk 6 volgen alle verplichte paragrafen. Omdat de ODMH een gemeenschappelijke regeling is, zijn niet alle gemeentelijke paragrafen van toepassing. Daar waar dat aan de orde is, is dat in de paragraaf vermeld. De vaststelling van deze programmabegroting is opgenomen in hoofdstuk 7. De programmabegroting eindigt met een drietal bijlagen, waarin de bijdragen van de deelnemers weergegeven worden en de meerjarenbegroting op taakvelden.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
6 van 42
2
Begroting in één oogopslag
2.1
Uitgangspunten
De cijfers uit de meerjarenprogrammabegroting 2022 – 2025 vloeien voort uit de uitgangspuntennotitie 2022, de programmabegroting 2021 en de jaarrekening 2020. Voorts zijn de productieafspraken 2022 - indien en voor zover bekend - meegenomen in de prognoses. In het vervolg van dit hoofdstuk zetten we de belangrijkste uitgangspunten van deze begroting uiteen. Handhaving milieu Onze visie ten aanzien van de milieuhandhaving gaat uit van het huidige adequaat niveau. Hierbij werken we met een risicogestuurd toezicht, waarbij de bezoekfrequentie toeneemt, naarmate de milieucategorie van een bedrijf zwaarder is. Ook passen we een bonus/malus regeling toe. Bedrijven die bewezen hebben op een goede wijze aan de milieunormen te voldoen, bezoeken we minder vaak, in tegenstelling tot de bedrijven die zich hier niet aan houden. De volumes die samenhangen met deze handhavingsstrategie kunnen door middel van deze programmabegroting worden gefinancierd. Vergunningverlening De vergunningen die de afdeling BWT voor de gemeenten Bodegraven Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas afgeeft, dienen adequaat te zijn. We geven deze vergunningen snel af, minimaal binnen de geldende termijnen. Hierbij bedienen we de burgers en bedrijven vanuit een klantgerichte houding. Dit geldt natuurlijk ook voor de milieuvergunningen die de ODMH verstrekt.
Het aantal toezichthouders en vergunningverleners binnen de dienst baseren we mede op bovenstaande uitgangspunten. Duurzaamheid Het onderwerp duurzaamheid is de laatste jaren hoog op de politieke agenda gekomen. Onderwerpen zoals energietransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit en circulaire economie krijgen meer aandacht. Gemeenten krijgen daarmee ook meer (wettelijke) verantwoordelijkheden. De ODMH wordt ingezet op inhoudelijke thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, wettelijke taken voor energiebesparing bij bedrijven, circulaire economie, duurzame mobiliteit en verduurzaming van de gebouwde omgeving. Intensivering duurzaamheid is op bestuurlijk verzoek sinds 2020 structureel in de begroting opgenomen. De omvang is voor de meeste deelnemers gesteld op het niveau Intensivering Duurzaamheid 2019. Omgevingswet De komst van de Omgevingswet betekent dat er veel verandert. De wet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Bij het opstellen van Omgevingsvisies, gemeentelijke Omgevingsplannen en de provinciale Omgevingsverordening is de bij de ODMH aanwezige expertise en informatie over de fysieke leefomgeving nodig. De ODMH neemt dan ook deel in deze trajecten. De wet treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking.
De ODMH bereidt zich, gezamenlijk met de opdrachtgevers en ketenpartners, voor op de toekomstige Omgevingswet. “Warme” overdracht bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vindt er een aantal veranderingen plaats in de verantwoordelijkheden en bevoegdheden die gemeenten op het beleidsterrein bodem en ondergrond Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
7 van 42
hebben. Op dit moment zijn alleen de provincies en een aantal grote gemeenten bevoegd gezag bodem. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden alle gemeenten bevoegd gezag over de bodem. Verschillende provinciale bodemtaken worden overgedragen aan de gemeenten. Dit heeft financiële en juridische gevolgen. Gemeenten krijgen in de Omgevingswet ook meer ruimte om eigen keuzes te maken, maar die ruimte lijkt op korte termijn beperkt van omvang. In 2021 wordt invulling gegeven aan de overdracht van bodemtaken om deze in 2022, met de gemeenten als bevoegd gezag, uit te voeren. Zorgpunt hierbij is de overdracht van de middelen naar de gemeenten. Het is maar de vraag of de gemeenten voldoende middelen van het Rijk krijgen, zelfs voor de uitvoering van de wettelijke taken. Duidelijkheid over de financiële bijdrage van het Rijk is op dit moment nog niet gegeven. Daarnaast worden de provincies in de Omgevingswet verantwoordelijk voor het grondwater. De Provincie Zuid Holland bereidt een provinciale omgevingsverordening voor, waarin regels vastgelegd worden voor het grondwater. In goed overleg stelt de Provincie Zuid-Holland incidentele gelden beschikbaar in 2022 om de financiële onzekerheid ten gevolge van de invoering van de Omgevingswet weg te nemen.
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Op 14 mei 2019 heeft de Eerste kamer ingestemd met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. De beoogde ingangsdatum van de wet is gekoppeld aan de invoeringsdatum van de Omgevingswet en wordt naar alle waarschijnlijkheid 1 januari 2022. Afgesproken is dat gemeenten, naast de handhavingsbevoegdheid, ook de bevoegdheid tot het uitvoeren van toezicht houden. Dit omdat de handhavende taak alleen uitvoerbaar is als ook kan worden waargenomen en beoordeeld of tot interveniëren moet worden overgegaan. De ODMH zal in 2021 de benodigde voorbereidingen treffen in het kader van deze wet. Financiële en personele gevolgen nieuwe wetgeving De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen heeft zowel financiële als personele gevolgen. Verwacht wordt dat de omvang van de bouw- en woningtaken af zullen nemen met ingang van 2022. De exacte teruggang moet in de komende periode bepaald worden. De ODMH heeft zich goed voorbereid op de nieuwe wetgeving. Enerzijds is een adequate flexibele schil opgebouwd en anderzijds wordt al enige tijd intensief aan een cultuurprogramma gewerkt, zodat de medewerkers klantgericht en als een modern ambtenaar kunnen opereren binnen de nieuwe wetgeving.
Label C Vanaf 1 januari 2023 moet een kantoorgebouw, waarbij de gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties 50% of meer beslaat van de totale oppervlakte én de oppervlakte aan kantoorfuncties groter is dan 100 m2 , minimaal een geregistreerd energielabel C hebben. De verplichting voor (minstens) label C geldt voorlopig alleen voor kantoren, maar er komt onderzoek naar een mogelijke “label C verplichting” voor andere gebouwen (winkels, bedrijfsgebouwen, scholen, zorginstellingen, sporthallen, musea etc.). De ODMH start in 2021 met voorlichting van de betrokkenen (brieven, overleggen) en inventarisatie van de huidige stand van zaken.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
8 van 42
Dienstverlening De maatschappij en de wetgeving veranderen. Dit betekent dat ambtenaren ook op een andere manier hun werk uitvoeren en op een nieuwe wijze met hun klanten om gaan. De ODMH investeert dan ook om de medewerkers om te vormen tot moderne ambtenaren. Externe Veiligheid Tot en met 2020 liep het programma Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) in een afgeslankte vorm (812 uur). Na de vaststelling van de programmabegroting 2021 werd bekend dat het Rijk voor EVtaakuitvoering van 2021 t/m 2024 gelden beschikbaar stelt in het gemeentefonds. Ook nu weer in een afgeslankte vorm. Deze gelden zijn eind 2020 toegevoegd aan de jaarprogramma’s milieu 2021 en zijn nu ook toegevoegd aan de programmabegroting 2022 t/m 2025. In voorgaande jaren is een bestemmingreserve externe veiligheid gevormd. Deze bestemmingsreserve willen we in 2022 t/m 2025 inzetten ter gedeeltelijke dekking van de kosten. De geraamde onttrekking bedraagt voor 2022 t/m 2024 ruim € 15.000,- per jaar. In 2025 zetten we de dan nog resterende bestemmingsreserve in ter grootte van ruim € 40.000 om de jaarprogramma’s aan te vullen, als het Rijk vanaf 2025 geen EVgelden meer beschikbaar stelt. Indexering 2022 Op 4 november 2020 is aan de dagelijks besturen van de gemeenschappelijke regelingen in de regio Hollands-Midden een brief gestuurd door het bestuurlijk overleg financiële kaderstelling.
In deze brief is voorgesteld de uniforme systematiek voor het bepalen van de jaarlijkse indexering van lonen en prijzen voort te zetten. De voorgestelde prijsindexatie voor het jaar 2022 is opgeknipt in een index voor de beloning van werknemers en in een index voor materieel. Respectievelijk bedragen deze 1,4% en 1,1%. Voor de indexering van het uurtarief in 2022 is een gewogen indexcijfer bepaald aan de hand van werkelijke uitgaven gedurende de afgelopen jaren. Dit gewogen indexcijfer bedraagt 1,34%. Het uurtarief van de ODMH stijgt in 2020 van € 94,04 naar € 95,30. Daarnaast is op 1 december 2020 de provinciale kaderbrief voor het jaar 2022 verstuurd aan de ODMH. Hierin zijn de (financiële) uitgangspunten en specifieke aandachtspunten voor de begroting 2022 beschreven. Op de aandachtpunten over inhuur, HR-beleid, digitalisering en duurzaam inkopen wordt ingegaan in de paragraaf Bedrijfsvoering. Bezuinigingstaakstelling 2022 In de hierboven genoemde brief is voor alle regelingen ook een uniforme taakstelling voorgesteld als aandeel in de ontwikkeling van het Gemeentefonds. Voor het jaar 2022 is deze taakstelling nihil. Rechtmatigheidsverantwoording Op het moment van schrijven van deze begroting is nog niet duidelijk wanneer de nieuwe wetgeving rondom de rechtmatigheidsverantwoording in werking treedt.
Steeds werd gedacht dat dit op 1 januari 2021 zou zijn, maar door vertraging in de besluitvorming is die datum nog niet definitief. Na de inwerkingtreding van de wet moet het dagelijks bestuur als gevolg in de jaarrekening verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. De accountant geeft met ingang van dat jaar een getrouwheidsoordeel af over de jaarrekening, waarvan de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel uitmaakt. Het huidige afzonderlijke rechtmatigheidsoordeel in de controleverklaring van de accountant komt daarmee te vervallen. In het jaar 2021 continueren wij de voorbereiding op deze wetswijziging en zullen de kaders en het controleplan vastgesteld worden.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
9 van 42
2.2
Staat van baten en lasten 2020 - 2025
De prognose met betrekking tot de resultaten over de jaren 2020 tot en met 2025 luidt als volgt: Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000
Baten en lasten Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal baten en lasten Mutaties reserves Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal mutaties reserves Resultaat
Overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000
Baten en lasten Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal baten en lasten Mutaties reserves Programma Milieu Programma Bouw- en woningtoezicht Overhead Treasury Totaal mutaties reserves Resultaat
Lasten
Jaarrekening 2020 Baten Saldo
Lasten
Begroting 2021 Baten Saldo
Lasten
Begroting 2022 Baten Saldo
9.702 4.719 7.349 118 21.889
-14.254 -6.520 -468 -21.243
-4.552 -1.801 6.880 118 646
10.257 4.147 6.333 111 20.848
-14.723 -5.552 -478 -20.753
-4.466 -1.405 5.855 111 94
10.567 3.950 6.848 104 21.469
-15.410 -5.454 -491 -21.356
-4.843 -1.504 6.357 104 114
9
9 -807 -798
-
9
9
-807 -807
9
-58 -47 -105
-35 -108 -143
10 10
-69 -54 -123
-60 -54 -114
21.898
-22.050
-152
20.858
-20.858
21.479
-21.479
-
-
Lasten
Begroting 2023 Baten Saldo
Lasten
-
Begroting 2024 Baten Saldo
Lasten
Begroting 2025 Baten Saldo
10.253 3.929 6.917 96 21.196
-15.157 -5.474 -497 -21.128
-4.904 -1.545 6.420 96 68
10.399 3.930 7.007 89 21.425
-15.360 -5.493 -504 -21.357
-4.961 -1.563 6.503 89 67
10.572 3.696 7.098 81 21.447
-15.566 -5.279 -511 -21.355
-4.994 -1.582 6.588 81 92
10 10
-23 -54 -77
-14 -54 -68
10 10
-23 -54 -77
-13 -54 -67
10 10
-48 -54 -102
-38 -54 -92
21.205
-21.205
21.434
-21.434
21.457
-21.457
-
-
-
In alle overzichten zijn opbrengsten met een minteken w eergegeven.
De meerjarenbegroting toont een meerjarenbeeld dat financieel in evenwicht is. Met ingang van het jaar 2022 vindt een afname plaats in de opbrengsten als gevolg van de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). In dat jaar start fase 1 van de invoering. De afname breidt zich verder uit in 2025. Dan wordt fase 2 van de invoering verwacht. Omdat de ODMH geanticipeerd heeft op deze wet door een flexibele schil op te bouwen, kan de afname in de opbrengsten gecompenseerd worden door een vergelijkbare afname in de personeelskosten. Naast de Wkb treedt ook de Omgevingswet (Ow) naar verwachting in 2022 in werking. Deze wet lijkt vooralsnog geen andere gevolgen te hebben dan een verschuiving in de taken en dus opbrengsten. Hiervan is de overdracht van een aanzienlijk deel van de bodemtaken van de provincie naar de gemeenten de meest ingrijpende.
2.3
Structurele mutaties in de reserves
De structurele mutaties in de reserves voor de jaren 2022 – 2025 zien er als volgt uit:
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
10 van 42
Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
2022
2023
2024
2025
Structurele stortingen Reserve Bodemkwaliteitskaarten
9.530
9.658
9.787
9.918
Totaal structurele stortingen
9.530
9.658
9.787
9.918
Structurele onttrekkingen Reserve Informatisering/Automatisering Reserve Bodemkwaliteitskaarten Reserve Verbouwing Reserve Digitalisering
6.075 7.500 32.968 7.500
6.075 15.000 32.968 7.500
6.075 15.000 32.968 7.500
6.075 15.000 32.968 7.500
Totaal structurele onttrekkingen
54.043
61.543
61.543
61.543
Totaal structurele reservemutaties
44.513
51.885
51.756
51.625
De structurele storting betreft de jaarlijkse dotatie aan de bestemmingsreserve bodemkwaliteitskaarten ter grootte van 100 uur. Door deze structurele toevoeging blijft de bestemmingsreserve op niveau en wordt gespaard voor actualisaties van de kaarten. De eerstvolgende actualisatie wordt gestart in 2021, zodat met ingang van 2022 kapitaallasten ontstaan, die gedekt moeten worden vanuit deze reserve. Alle structurele onttrekkingen zijn ter dekking van de eveneens structurele afschrijvingslasten op de investeringen.
2.4
Programmabegroting 2022
Naast de organisatiebrede begroting is voor het jaar 2022 ook een begroting opgesteld, waarin de programma’s milieu en bouw- en woningtoezicht apart gepresenteerd worden. Conform de voorschriften in het vernieuwde BBV wordt ook de overhead apart weergegeven. Programmabegroting 2022
Milieu
Bouw- en Woningtoezicht
Overhead
Totaal
Baten Contractuele bijdragen Overige bijdragen Projectbaten Onttrekking reserves
-13.740.208 -123.059 -1.413.210 -69.450
-5.379.971 -30.000 -44.250 0
0 -490.799 0 -54.043
-19.120.179 -643.858 -1.457.460 -123.493
Totaal Baten
-15.345.927
-5.454.221
-544.842
-21.344.990
Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Projectlasten Financieringslasten Dotatie reserves
8.637.523 292.183 84.092 1.413.210 0 9.530
3.763.633 137.638 10.900 44.250 0 0
4.610.044 2.238.166 0 0 103.823 0
17.011.199 2.667.987 94.991 1.457.460 103.823 9.530
Totaal lasten
10.436.537
3.956.421
6.952.032
21.344.990
Saldo baten en lasten
-4.909.390
-1.497.800
6.407.190
0
Lasten
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
11 van 42
Doordat de overhead op grond van het BBV apart weergegeven wordt, toont het voorgaande overzicht geen zuivere resultaten voor de programma’s milieu en BWT. Het extracomptabel verdelen van de overheadlasten toont een meerjarenbegroting die zowel voor milieu als BWT budgetneutraal is. Het verdelen van de overheadlasten gebeurt op basis van de bijdragen.
2.5
Toelichting kosten- en opbrengstensoorten
In de tabellen van de volgende paragrafen en hoofdstukken worden de baten en lasten weergegeven in diverse kosten- en opbrengstensoorten. Hierna volgt per soort een korte uiteenzetting van de kosten en opbrengsten, die onder deze posten verantwoord worden. Baten: - Contractuele bijdragen: Bijdragen conform de jaarprogramma’s voor zowel milieu als BWT; - Overige bijdragen: Overige inkomsten en bijdragen; - Projectbaten: Projectopbrengsten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Onttrekking reserves: Bijdragen in de exploitatie vanuit de reserves. Lasten: - Personeelskosten: Salarislasten van personeel van de ODMH, inclusief ingehuurd personeel; - Apparaatskosten: Diverse kosten, zoals leaseauto’s, automatiseringskosten, huisvestingslasten en afschrijvingslasten; - Directe productkosten: Algemene, productiegerelateerde, kosten, zoals werkbudgetten; - Projectlasten: Projectlasten, deze maken in het algemeen geen onderdeel uit van het exploitatieresultaat; - Dotatie reserves: Bijdragen vanuit de exploitatie aan de reserves.
2.6
Incidentele baten en lasten
Het overzicht van incidentele baten en lasten voor de jaren 2022 tot en met 2025 ziet er als volgt uit: Omschrijving
Programmabegroting 2022 Milieu
Overhead
BWT
Meerjarenbegroting 2023
Totaal
Milieu
Overhead
BWT
Meerjarenbegroting 2024
Totaal
Milieu
Overhead
BWT
Meerjarenbegroting 2025
Totaal
Milieu
Overhead
BWT
Totaal
Incidentele baten Contractuele bijdragen Overige bijdragen Onttrekking reserves
-530
Totaal incidentele baten
-600
-69 0
0
-530 0 -69
-23
-600
-23
0
0
0 0 -23
-23
-23
-23
0
0
0 0 -23
-48
-23
-48
0 0 -48 0
0
-48
Incidentele lasten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Financieringslasten Dotatie reserves
523 38 6
523 38 6 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
Totaal incidentele lasten
567
0
0
567
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo incidentele baten en lasten
-32
0
0
-32
-23
0
0
-23
-23
0
0
-23
-48
0
0
-48
Alle bedragen x € 1.000
De meerjarenbegroting van de ODMH bevat slechts beperkt financiële mutaties die een incidenteel karakter hebben. Het begrip incidenteel wordt in de ‘Notitie incidentele en structurele baten en lasten’ Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
12 van 42
van de commissie BBV omschreven als baten en lasten die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen, waarbij het van belang is dat het gaat om ‘eenmalige zaken’. De incidentele baten betreffen slechts de onttrekkingen uit de Bestemmingsreserves externe veiligheid. Deze worden als tijdelijk middel ingezet ter gedeeltelijk compensatie van het wegvallen van de subsidie met ingang van 2021.
2.7
Structureel begrotingssaldo
Het structurele begrotingssaldo van de ODMH ziet er voor de jaren 2021 tot en met 2025 als volgt uit:
Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)
Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
Begroting 2022 114 -114 -32 32
Begroting 2023 68 -68 -23 23
Begroting 2024 67 -67 -23 23
Begroting 2025 92 -92 -48 48
Het totale begrotingssaldo van de ODMH is nihil. Als de incidentele baten en lasten hieruit gehaald worden, resteert een negatief resultaat van € 19.000 in 2022. Op basis van het begrotingstotaal van ruim € 21 miljoen kan geconcludeerd worden dat de meerjarenbegroting meerjarig in evenwicht is.
2.8
Financiële positie ODMH
2.8.1 Inleiding In het kader van de programmabegroting 2015 is een meerjarige financiële analyse uitgevoerd, teneinde een oordeel te kunnen vellen over de ontwikkeling van het eigen vermogen. In deze programmabegroting 2021 - 2024 is deze meerjarige financiële analyse herhaald en geactualiseerd.
2.8.2 Vermogensontwikkeling 2020 - 2025 De financiële ontwikkeling van een organisatie laat zich goed analyseren aan de hand van de ontwikkeling van het eigen vermogen (EV). De ontwikkeling van het eigen vermogen is namelijk de resultante van zowel het reguliere operationele resultaat als van de directe mutaties in de reserves, voorzieningen en andere balansposten. Van 2020 tot en met 2025 kent het eigen vermogen van de ODMH de volgende geprognosticeerde ontwikkeling: Eigen Vermogen ODMH
2020 *
2021
2022
2023
2024
2025
Stand 1 januari
3.115
2.317
2.220
2.114
2.053
1.994
Mutatie
-798
-97
-106
-60
-60
-84
Stand 31 december
2.317
2.220
2.114
2.053
1.994
1.909
Bedragen x € 1.000,* Onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarstukken 2020 door de accountant en het algemeen bestuur.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
13 van 42
De daling van het eigen vermogen vanaf 2020 vindt geleidelijk plaats en is vooral het gevolg van het inzetten van de diverse bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten voor diverse investeringen. De stand van het eigen vermogen op 31 december 2020 wijkt af van de stand die weergegeven wordt in de geprognosticeerde balans in de hierna volgende paragraaf. In dat overzicht wordt het positieve resultaat (€ 152.214) meegenomen in het eigen vermogen.
2.8.3 Geprognosticeerde balans In de loop van 2016 is het vernieuwde BBV vastgesteld. Rode draad in deze vernieuwing is het streven om het inzicht in de financiële positie en het onderling vergelijk van begrotingen beter mogelijk te maken. Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo wordt in het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven. Dit betekent dat de werkelijke balans voor het jaar 2020 is opgenomen en geprognosticeerde balansen voor de jaren 2021 tot en met 2025. ACTIVA
(bedragen x € 1.000) Rekening
2020
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Vaste activa Materiële vaste activa
6.840
6.597
6.365
6.145
5.936
5.738
Totaal vaste activa
6.840
6.597
6.365
6.145
5.936
5.738
Vlottende activa 3.546
3.546
3.546
3.546
3.546
3.546
Liquide middelen
Uitzettingen met en rentetypische looptijd korter dan één jaar
184
184
184
184
184
184
Overlopende activa
583
583
583
583
583
583
Totaal vlottende activa
4.312
4.312
4.312
4.312
4.312
4.312
Totaal activa
11.152
10.909
10.677
10.457
10.248
10.050
PASSIVA
(bedragen x € 1.000) Rekening
2020
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Vaste passiva Eigen vermogen
2.469
2.317
2.220
2.114
2.053
1.994
Voorzieningen
955
740
683
565
537
433
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
3.164
2.969
2.767
2.558
2.341
2.116
Totaal vaste passiva
6.589
6.026
5.670
5.237
4.931
4.543
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische loopptijd korter dan één jaar Overlopende passiva Toe- / afname schuldpositie
331
331
331
331
331
331
4.232
4.232
4.232
4.232
4.232
4.232
0
319
444
657
753
943
Totaal vlottende passiva
4.564
4.883
5.007
5.221
5.317
5.507
Totaal passiva
11.152
10.909
10.677
10.457
10.248
10.050
2.8.4 EMU-saldo Conform de vernieuwing BBV is de ontwikkeling van het EMU-saldo voor de drie jaren volgend op het begrotingsjaar vereist in de meerjarenbegroting. De begroting van de ODMH is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. Het EMU saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de overheidsorganisatie, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
14 van 42
Rekening 2020
Raming 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
-646
94
-114
-68
-67
-92
+
549
578
567
555
544
533
+
955
97
98
100
101
102
-
268
335
335
335
335
335
+
-
-
-
-
-
-
+
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
-
-
-
-
-
-
-
16
312
155
218
129
206
-
-
-
-
-
-
-
574
123
61
35
114
2
(bedragen x € 1.000)
1 2 3 4
5
6
7 8 9
10
11
Omschrijving Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) (een nadelig saldo wordt negatief weergegeven) Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Boekwinst bij verkoop effecten Berekend EMU-saldo
Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Zoals eerder aangegeven werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeentelijke organisaties hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de afschrijvingslasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo van de ODMH voor het jaar 2022 komt uit op € 61.000. Het betekent dat in EMU-termen de inkomsten € 61.000 groter zijn dan de uitgaven.
2.8.5 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van artikel 20 lid 2 moet de programmabegroting de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van gelijke volume weergeven. Als gevolg van de invoering van het individueel keuzebudget (IKB) in 2017 heeft de ODMH dergelijke verplichtingen niet meer.
2.8.6 Financiering De ODMH heeft een langlopende lening voor het Midden-Hollandhuis. Deze is in 2015 tezamen met het pand in 2015 overgenomen van het toenmalige ISMH. Omdat de ODMH de jaarprogramma’s elk kwartaal vooruit in rekening brengt, is verdere financiering van de exploitatielasten niet noodzakelijk.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
15 van 42
2.8.7 Begrotingsgrondslagen In hoofdstuk 2.1 zijn de uitgangspunten weergegeven, die gehanteerd zijn bij het opstellen van deze begroting. Vaste grondslag voor de begroting is de Nota Planning & Control. In die nota zijn de afspraken benoemd, die de ODMH en haar deelnemers overeengekomen zijn. Voorbeelden daarvan zijn afspraken omtrent indexering, bezuinigingen en de wijze van afrekening. De Nota Planning & Controle is in 2019 geactualiseerd.
2.8.8 Reserves en voorzieningen Het verloop van de reserves en voorzieningen van de ODMH in de periode 2020 tot en met 2025 ziet er als volgt uit: Omschrijving
Algemene reserve
1 Algemene Reserve
Totaal Algemene Reserves Bestemmingsreserves
2 BR Informatisering/Automatisering 3 BR Bodemkwaliteitskaarten 4 BR Verbouwing 5 BR Digitalisering 6 BR Externe Veiligheid 7 BR Ontwikkelingen 8 BR Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Bestemmingsreserves
Rekening 2020
Saldo begin dienstjaar
91.121 106.652 494.528 112.500 87.307 60.000 760.429 1.712.537
-
-
-
-
Saldo ultimo dienstjaar
1.402.500 1.402.500
9.091
760.430 769.834
60.000 760.430 866.973
-
117.035 854.372 971.407
16.109 16.109
117.035 838.263 955.298
97.175 97.175
117.035 195.397 312.432
740.041 740.041
3.115.037
980.498
823.081
3.272.454
867.009
1.179.405
2.960.058
32.968 7.500
Begroting 2022 Onttrekkingen
1 Algemene Reserve -
Bestemmingsreserves
2 BR Informatisering/Automatis ering 3 BR Bodemkwaliteitskaarten 4 BR Verbouwing 5 BR Digitalis ering 6 BR Externe Veiligheid 7 BR Ontwikkelingen 8 BR Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Bestemmingsreserves
Onttrekkingen
760.429 806.972
9.091
Algemene reserve
Totaal Algemene Reserves
1.402.500 1.402.500
Toevoegingen
78.971 125.147 428.592 97.500 87.307 817.517
Toevoegingen
6.075
(Gewijz.) Begroting 2021
Saldo ultimo dienstjaar
85.046 115.743 461.560 105.000 87.307 60.000 914.656
9 VZ Personeel 10 VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
Omschrijving
Onttrekkingen
1.402.500 1.402.500
Voorzieningen
Totaal Reserves en Voorzieningen
Toevoegingen
-
1.402.500 1.402.500
Toevoegingen
-
32.968 7.500
Begroting 2023 Onttrekkingen
-
1.402.500 1.402.500
9.530
115.993
9 VZ Personeel 10 VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
98.477 98.477
155.381 155.381
683.137 683.137
99.796 99.796
218.780 218.780
564.153 564.153
Totaal Reserves en Voorzieningen
108.007
271.374
2.796.691
109.454
288.523
2.617.622
Voorzieningen
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
9.658
69.743
66.821 83.085 362.656 82.500 55.907 650.969
9.658
6.075 7.500 32.968 7.500 15.700
Saldo ultimo dienstjaar
72.896 80.927 395.624 90.000 71.607 711.054
9.530
6.075 53.750 32.968 7.500 15.700
Saldo ultimo dienstjaar
6.075 9.404
16 van 42
Omschrijving
Toevoegingen
Begroting 2024 Onttrekkingen
Algemene reserve
1 Algemene Reserve -
Totaal Algemene Reserves Bestemmingsreserves
2 BR Informatisering/Automatisering 3 BR Bodemkwaliteitskaarten 4 BR Verbouwing 5 BR Digitalisering 6 BR Externe Veiligheid 7 BR Ontwikkelingen 8 BR Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Bestemmingsreserves
-
9.787
69.743
9 VZ Personeel 10 VZ Onderhoud Midden-Hollandhuis Totaal Voorzieningen
101.134 101.134
129.202 129.202
Totaal Reserves en Voorzieningen
110.921
198.945
Voorzieningen
Toevoegingen
1.402.500 1.402.500 60.746 85.372 329.688 75.000 40.207 591.013
9.787
6.075 7.500 32.968 7.500 15.700
Saldo ultimo dienstjaar
Begroting 2025 Onttrekkingen
-
-
Saldo ultimo dienstjaar
1.402.500 1.402.500
9.918
94.250
54.671 87.790 296.720 67.500 506.681
536.084 536.084
102.489 102.489
206.052 206.052
432.521 432.521
2.529.597
112.407
300.302
2.341.702
9.918
6.075 7.500 32.968 7.500 40.207
2.8.9 Investeringen 2022 – 2025 Voor de jaren 2022 tot en met 2025 zijn investeringen geraamd op het gebied van automatisering, apparatuur en meubilair. Deze betreffen vervangingsinvesteringen. Investeringen
2022
2023
2024
2025
Automatisering Apparatuur milieu Huisvesting / meubilair
250.000 50.000 75.000
250.000 50.000 75.000
250.000 50.000 75.000
250.000 50.000 75.000
Totaal
375.000
375.000
375.000
375.000
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
17 van 42
3
Programma milieu
3.1
Wat willen we bereiken?
De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen we door milieutaken in de hele regio en bouw- en woningtoezichttaken in een deel ervan uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland. Daarnaast voeren wij de wettelijke zwemwatertaak uit in de gehele provincie Zuid-Holland. De taken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels, bouw- en woningtoezicht en advisering, ontwikkeling en uitvoering van duurzaamheidsbeleid. De ODMH adviseert gemeenten ook over milieuaspecten bij ruimtelijke plannen. Daarnaast voert de ODMH taken uit ten aanzien van bodem, archeologie, externe veiligheid, geluid- en luchtkwaliteit, ecologie en milieueducatie. De ODMH houdt ook toezicht op de kwaliteit en veiligheid van officiële zwemwaterlocaties en badinrichtingen in de gehele provincie Zuid-Holland. Bij de uitvoering van deze taken streven wij ernaar een professionele, betrouwbare en vertrouwde organisatie te zijn.
3.2
Wat gaan we daar voor doen?
De programmabegroting van de ODMH is gebaseerd op een inschatting van het aantal uur dat wij zullen leveren aan de opdrachtgevers. Deze inschatting maken we door het te verwachten aantal producten per opdrachtgever (gemeente/provincie) te vermenigvuldigen met het kental. Daar waar we geen kental hanteren, maken we een inschatting op urenbasis (maatwerk). De realisatie van het maatwerk bespreken we tweemaandelijks met onze opdrachtgevers. De algemene taken van de ODMH bestaande uit juridische en beleidsondersteuning, klachtenbehandeling, milieuvluchten, applicatiebeheer van het inrichtingenbestand, de helpdesk, gebiedsgerichte controles en beleidsondersteuning bundelen we in een regionaal budget en verdelen we op basis van inwoneraantal. Bij de bepaling van het te verwachten aantal producten houden we rekening met nieuwe ontwikkelingen in het gehele werkveld van de ODMH, zoals de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), en met de realisatiecijfers van 2020. Toezicht en handhaving De ODMH controleert namens de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland of bedrijven binnen de regio zich houden aan de (milieu-)wet- en regelgeving. Fysieke controles De omgevingsdienst controleert namens B&W en GS omgevingsvergunningen en meldingen. Tijdens de fysieke controles houden we toezicht op de impact van bedrijven op de veiligheid en de milieubelasting.
Zo letten we op de aanwezigheid, het gebruik en de emissie van gevaarlijke stoffen en kunnen gevaarlijke en of hinderlijke situaties worden onderkend en zo nodig verkleind. Ook zien we toe op de vereiste voorzieningen waarmee overlast van geur, stof en geluid voor omwonenden wordt voorkomen of beperkt. De ODMH maakt bij fysieke controles onderscheid tussen preventieve controles, aspectcontroles en controles naar aanleiding van klachten en meldingen. Hierbij passen wij de volgende risicomethodiek toe. Bedrijven met de grootste impact op de veiligheid of de milieubelasting krijgen de meeste aandacht. Het inplannen van de bedrijfscontroles gebeurt risicogericht waarbij we rekening houden Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
18 van 42
met de ervaringen bij de bedrijven in de afgelopen jaren. Afhankelijk van onder andere het naleefgedrag, klachten en bedrijfsmeldingen voeren we extra toezicht uit waar dit nodig is. Administratieve controle Naast de fysieke controles houdt de ODMH ook administratief toezicht. Bij een administratieve controle doen we onderzoek naar de juistheid en betrouwbaarheid van de door bedrijven beschikbaar gestelde informatie. Hierbij werken we samen met andere handhavingspartners aan de optimalisering van het toezicht. De ODMH hanteert twee typen toezicht: Systeemtoezicht: hierbij maken we zoveel mogelijk gebruik van de eigen beheerssystemen van een bedrijf. Informatiegestuurd toezicht: op basis van de beschikbare informatie bij de partners (bestuurs- en strafrecht, fiscaal) wordt de effectiviteit van toezicht verhoogd bij problemen die het domein van een enkel bevoegd gezag overstijgen. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving Bij de constatering van een overtreding zetten we een optimale mix van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten in om de overtreding ongedaan te maken. De basis hiervoor is de landelijke handhavingsstrategie. De ernst van de overtreding (milieu, veiligheid, gezondheid) en het gedrag van de overtreder (proactief, onverschillig, calculerend bewust, structureel negatief) zijn bepalend voor de te kiezen instrumentaria.
De ODMH heeft boa’s (bijzondere opsporingsambtenaren) in dienst. Boa’s zetten wij in op diepgaande strafrechtelijke onderzoeken op het gebied van milieuwetgeving. Daarnaast zetten wij boa’s in voor het punitieve instrument ‘bestuurlijke strafbeschikking’. Badinrichtingen en zwemwater Gedeputeerde Staten is het bevoegd gezag voor de handhaving van de gelegenheid geven tot zwemmen en baden (Omgevingswet, hoofdstuk 15). De ODMH voert deze taak op het grondgebied van de hele provincie Zuid-Holland uit. Dit betekent dat wij jaarlijks de bad- en zweminrichtingen in Zuid-Holland controleren op hygiëne en veiligheid. We houden toezicht op de zwembaden en de oppervlaktewaterlocaties. In de Omgevingswet is het zwemseizoen niet langer vastgelegd, maar ter bepaling van GS. In deze periode controleren wij de buitenlocaties. De waterkwaliteit bewaken we aan de hand van monsters die de waterkwaliteitsbeheerders nemen en laten analyseren. De ODMH ontvangt de analyseresultaten en maakt de kwaliteit bekend via www.zwemwater.nl en de zwemwatertelefoon. Indien de kwaliteit niet in orde is, volgt een waarschuwing, een negatief zwemadvies of, in ernstige gevallen, een zwemverbod.
Milieuvergunningen (omgevingsvergunningen na invoering van de Omgevingswet) Het team vergunningverlening van de ODMH behandelt aanvragen van milieuvergunningen en neemt zelf initiatief tot ambtshalve actualisering of intrekking van vergunningen als dat nodig is. Een milieuvergunning heeft als doel om (economische) activiteiten te laten uitvoeren op een manier die milieuhygiënisch verantwoord is, die overlast voor omwonenden beperkt. Vergunningen voor vergelijkbare activiteiten worden op vergelijkbare wijze verleend, zodat sprake is van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor de ondernemers. Hierbij werken wij met een standaard voorschriftenpakket waarbij maatwerk tot de mogelijkheden behoort. De wettelijke procedure die wordt doorlopen, geeft Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
19 van 42
omwonenden de gelegenheid inspraak uit te oefenen en tijdig kennis te nemen van de inhoud van de vergunning. Duurzaamheid De ODMH ondersteunt bij de uitvoering van duurzaamheidsprogramma’s van onze deelnemende gemeenten. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het begeleiden van de energietransitie zoals het aardgasvrij maken van bestaande en nieuwe gebouwen, het stimuleren van duurzame energieopwekking en bij het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie en vastgoed. Ook adviseert de ODMH bij het bouwen van woningen op normen ten aanzien van bijvoorbeeld de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) en worden bedrijven gestimuleerd en gecontroleerd om bedrijfsgebouwen en –processen te verduurzamen. In het verlengde van duurzaamheid werkt de ODMH aan natuur- en milieueducatie. Hiervoor zetten wij het regionale Centrum voor Natuur- en Milieueducatie De Zwanebloem in. Kinderen in het basisonderwijs kunnen lessen op onze leszolder volgen en de ODMH verzorgt leskisten en lesmateriaal voor basisscholen. Tevens bestaat de mogelijkheid voor buitenlessen op locatie vlakbij de school. Specialistische taken De ODMH voert alle milieutaken uit inclusief in- en externe advisering op het gebied van bodem, archeologie, geluid, lucht en externe veiligheid.
Bodem en Archeologie De bodemwerkzaamheden leiden ertoe dat het bodemaspect van de openbare ruimte tijdens de inrichting en het beheer wordt meegewogen en meegenomen in de besluitvorming. Zo worden voorwaarden verbonden aan het al dan niet bouwen op ernstig verontreinigde grond. Medewerkers zien toe op het verantwoord toepassen van grond en op het behoud van archeologisch erfgoed. Hergebruik wordt gestimuleerd en bodemonderzoek tegen een scherpe prijs aangeboden. Ook heeft bodembeleid als doel zoveel mogelijk grond en bagger te hergebruiken zonder dat risico’s optreden voor de gebruikers. Geluid en Lucht De meeste klachten die jaarlijks binnenkomen bij de ODMH hebben betrekking op geluid en lucht. Om die hoeveelheid klachten te verminderen en waar mogelijk te voorkomen voert de ODMH, bij voorkeur in een zo vroeg mogelijk stadium, bedrijfscontroles en metingen uit. Daarnaast adviseren wij op deze milieuthema’s bij ruimtelijke ontwikkelingen en bij het verlenen van milieuvergunningen (omgevingsvergunningen na invoering van de Omgevingswet). Ruimtelijke Ordening en Milieu (ROM), Ecologie en Externe veiligheid Het cluster ROM adviseert en ondersteunt op milieugebied bij ruimtelijke plannen in regio MiddenHolland. In een zo vroeg mogelijk stadium brengt de ODMH de benodigde randvoorwaarden in kaart om ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken.
Ook hebben we aandacht voor kansen om de kwaliteit van de leefomgeving te verhogen. Bij externe veiligheid worden de plaatselijke risico’s voor de omgeving tijdens de verschillende productiefases van gevaarlijke stoffen (produceren, behandelen of vervoer) in kaart gebracht. We objectiveren de risico’s en de adviezen worden meegenomen in het planvormingsproces van de regionale gemeenten.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
20 van 42
Kwaliteit uitvoering VTH taken Vanuit de huidige Wabo (dan wel vanuit de Omgevingswet na invoering daarvan) en de vastgestelde kwaliteitsverordening hebben het college van B & W, respectievelijk Gedeputeerde Staten, jaarlijks de verplichting over de kwaliteit van de uitvoering van de VTH taken te rapporteren aan de gemeenteraad, respectievelijk Provinciale Staten. De kwaliteitscriteria 2.2, zowel voor de kritieke massa als voor de processen, zijn de basis voor de uitvoering van de taken door de ODMH. De kwaliteitscriteria 2.2 zijn een door de samenwerkende overheden ontwikkelde standaard voor de uitvoering van de taken. Jaarlijks rapporteren we hierover aan de opdrachtgevers.
3.3
Wat gaat het kosten?
Het begrotingstotaal van het programma milieu bedraagt € 10.577.001. De complete begroting voor het jaar 2022 ziet er als volgt uit: Programmabegroting 2022
Milieu
Baten Contractuele bijdragen Overige bijdragen Projectbaten Onttrekking reserves
-13.740.208 -123.059 -1.547.223 -69.450
Totaal Baten
-15.479.940
Lasten Personeelskosten Apparaatskosten Directe productkosten Projectlasten Financieringslasten Dotatie reserves
8.643.973 292.183 84.092 1.547.223 0 9.530
Totaal lasten
10.577.001
Saldo baten en lasten
-4.902.940
Voor de gemeentelijke en provinciale bijdragen voor het programma milieu wordt verwezen naar bijlage 1.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
21 van 42
4
Programma bouw- en woningtoezicht
De ODMH voert naast de milieutaken, ook taken op het gebied van bouw- en woningtoezicht en ruimtelijke ordening (BWT-taken) uit voor de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas en de provincie Zuid-Holland. De afdeling Bouw- en woningtoezicht bestaat uit drie teams (team Juridische Zaken, team Toezicht en Handhaving en team Vergunningverlening).
4.1
Wat willen we bereiken?
De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. De afdeling BWT van de ODMH heeft een duidelijke opdrachtmissie: BWT ziet namens de opdrachtgevers toe op de veilige bouw en het toegestane gebruik van gronden en bouwwerken. Wij doen dat door vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van bouwregelgeving en ruimtelijke ordening. De ODMH voert voor vier gemeenten de taken op het gebied van bouw- en woningtoezicht uit. Door de overdracht van de BWT-taken van gemeenten aan de ODMH wordt een betere dienstverlening aan ondernemers en inwoners mogelijk. De bundeling van kennis en taken leidt bovendien tot meer specialisme en minder kwetsbaarheid in de dienstverlening. De kwaliteit verbetert ook door een meer eenduidige wijze van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de regio.
4.2
Wat gaan we daar voor doen?
De programmabegroting van de ODMH is gebaseerd op een inschatting van het aantal uur dat wij zullen leveren aan de opdrachtgevers. Deze inschatting maken we door het te verwachten aantal producten per opdrachtgever (gemeente/provincie) te vermenigvuldigen met het kental. Voor producten die vanwege hun aard of omvang niet geschikt zijn om op grond van een kental af te rekenen, zoals het voeren van vooroverleg op grond van conceptaanvraag en het afhandelen van principeverzoeken tot vaststelling van de vergunbaarheid, maken we een inschatting van het benodigde aantal uur per jaar. Na afronding van het product volgt een nacalculatie op het daadwerkelijk gemaakte aantal uren. Dit geldt ook voor het product ‘Minnelijk traject bij handhavingszaken en bezwaarprocedures inclusief mediation’. Ook kunnen we op offertebasis aparte afspraken met de opdrachtgever (maatwerk). Deze maatwerkproducten rekenen we na afronding af op basis van de daadwerkelijk gemaakte uren. De ‘regionale uren’ algemene taken van de ODMH bundelen we in een regionaal budget en worden verdeeld op basis van inwoneraantal. De regionale uren bestaan uit het organisatorisch inrichten en operationeel hebben van een klantencontactcentrum voor de gemeenten (frontoffice), het delen van gebiedskennis of datamanagement en het up-to-date houden van modellen.
Bij de bepaling van het te verwachten aantal producten houden we rekening met nieuwe ontwikkelingen in het gehele werkveld van de ODMH, zoals de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), en met de realisatiecijfers van 2020. Vergunningverlening Voor de vier gemeenten die hun BWT-taken hebben overgedragen aan de ODMH, handelen wij de aanvragen en het toezicht op de vergunning ingevolge van de Omgevingswet af. Een omgevingsvergunning kan op meerdere activiteiten betrekking hebben zoals bouwen, slopen, kappen, reclame, aanleg, inritten en brandveilig gebruik. Het uitvoeringskader voor vergunningverlening is Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
22 van 42
uitgewerkt in de Nota VTH BWT 2017 – 2020. De werking van deze nota werd in 2020 verlengd tot 1 jaar na invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Toezicht en handhaving Toezicht Op grond van beleidsplannen en uitvoeringsplannen wordt, aan de hand van de gemeentelijke criteria, bepaald welk toezichtniveau noodzakelijk is per verleende omgevingsvergunning of activiteit. Vervolgens voeren we op basis van het vastgestelde toezichtniveau één of meerdere controles uit en stellen we een rapportage op van deze controles. Handhaving Naast toezicht voert de ODMH ook de handhaving uit. Handhaving is er op gericht illegale situaties te beëindigen. Het omvat onder meer het versturen van een voorwaarschuwing of een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom of bestuursdwang, en het stilleggen van werkzaamheden. De ODMH beschikt hiervoor onder meer over handhavingsjuristen, Boa’s (bijzondere opsporingsambtenaren), inspecteurs en toezichthouders. Inzake het uitvoeringskader voor toezicht en handhaving verwijzen we naar de landelijke handhavingsstrategie die verder is uitgewerkt in de gemeentelijke Nota’s Handhavingsbeleid.
Juridische aspecten en diverse Naast het behandelen van de aanvragen voor vergunningen en uitvoeren van het toezicht en handhaving, voert de ODMH ook andere Wabo-gerelateerde werkzaamheden uit die samenhangen met BWT-activiteiten. Deze Wabo-gerelateerde werkzaamheden gaan op in de Omgevingswet na inwerkingtreding daarvan. Het gaat onder meer om: informatieverstrekking over procedures en criteria; bouwplantoetsing inclusief het geven van juridisch advies bij bestemmingsplanwijzigingen; advies over het restaureren of verbouwen van monumenten; (coördinatie van) de toetsing van constructieberekeningen en –tekeningen; het opstellen van rapportages en brieven ten aanzien van de constateringen bij toezichtbezoeken; het opsporen van illegale Wabo-gerelateerde activiteiten en het rapporteren hier over; advisering t.a.v. asbesthandhaving, het beoordelen van asbestinventarisatierapporten en het begeleiden van asbestonderzoeken; bezwaar- en beroepschriften en overige juridische procedures die verband houden met de BWTtaken (het opstellen van verweerschriften, om de vertegenwoordiging tijdens hoorzittingen in bezwaar- en beroepzaken en om het opstellen van besluiten op bezwaar); afhandeling van verzoeken om planschade voor de gemeente Gouda. Ook beschikt de ODMH over een wachtdienst die bouwgerelateerde voorvallen afhandelt.
In het kader van de rampenbestrijding bemensen we onder meer de teams Bouwbeheer en Milieubeheer. Waar nodig voeren onze medewerkers het overleg met betrokken partijen zoals gemeenten, welstands- en monumentencommissies, de regionale brandweer en de waterschappen ten behoeve van bovenstaande werkzaamheden en taken.
Programmabegroting 2022 - 2025, Omgevingsdienst Midden-Holland
23 van 42
De niet-Wabo gerelateerde zaken in bezwaar- en beroepsprocedures, alsmede juridische advies voor de niet Wabo-taken blijven bij de gemeenten (met uitzondering van de afhandeling van verzoeken om planschade voor de gemeente Gouda). Leges De inning van de leges is en blijft een verantwoordelijkheid van de betreffende gemeente. Wel levert de ODMH de benodigde informatie voor de legesinning, zoals NAW-gegevens, de opgegeven bouwkosten en de hoogte van de op te leggen legesaanslag. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Op 14 mei 2019 heeft de Eerste kamer ingestemd met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De beoogde ingangsdatum van de wet is gekoppeld aan de invoeringsdatum van de Omgevingswet. Bij het opstellen van deze programmabegroting is de vermeende invoeringsdatum van de wet 1 januari 2022. Voor de implementatie van de wet zijn drie belangrijke randvoorwaarden gesteld: 1. Uit proefprojecten moet duidelijk blijken dat het stelsel borgt dat gerealiseerde bouwwerken voldoen aan het Bouwbesluit; 2. Er moeten voldoende kwaliteitsborgers beschikbaar zijn; 3. De ICT-voorziening zowel bij het rijk als bij de gemeenten moet op orde zijn (relatie met digitale stelsel Omgevingswet (DSO)). Doelen en inhoud wet Een van de hoofddoelen van de Wkb is de positie van de bouwconsument ten opzichte van de bouwende partijen te versterken.