Bijlage 1 Beheerplan IBOR 2022-2025 A21.002058
Tekst van het document
34
Hiervan wordt een logboek bijgehouden met de keuringsof onderzoeksgegevens en informatie over onderhoud en ongevallen.
Speelruimtebeleidsplan (A17.000015): Dit document heeft als doel om op basis van leeftijdsklassen de juiste speelvoorzieningen binnen een bepaalde straal aanwezig te laten zijn. Het sport, speel en beweegplan is in de maak en geeft kaders om uitvoering te geven aan de kaders gesteld in de sportvisie. Behaalde successen in 2020 en 2021 In Nieuwerkerk aan den IJssel hebben we een speeltuin in de Portugese Zoom opgeknapt. De speellocaties aan de Akkerweg, Lepelaar en Pinksterbloemstraat in Moerkapelle zijn vernieuwd. In Moordrecht is in de Rozenplantsoen een speelvoorziening opnieuw aangelegd en in Zevenhuizen in de Boslaan en Leliestraat.
IBOR beheerplan 2022-2025
Samen met de jongeren zijn de skateparken in Nieuwerkerk aan den IJssel en Moordrecht vernieuwd en is het skatepark in Zevenhuizen gemoderniseerd. Er zijn op diverse locatie speelondergronden hersteld en vernieuwd.
35
Uitdagingen komende jaren • In beeld brengen van de financiële effecten van het toenemend areaal houten speeltoestellen, zowel in onderhoud als in vervroegde afschrijving. Het gebruik van hout als materiaal voor speelvoorzieningen is relatief nieuw. De praktijk leert ons dat de aanleg goedkoper is dan metaal, echter de levensduur lijkt ook korter te zijn. Ook het dagelijks onderhoud is intensiever om de houten speelvoorzieningen goedgekeurd te houden c.q. krijgen. • De renovatie van de 6 parken in Nieuwerkerk aan den IJssel gaf in eerste instantie aanleiding om een mooie impuls te geven aan de voorzieningen met betrekking tot sporten, bewegen, spelen en ontmoeten. Zeker in ogenschouw nemend dat op wijkniveau er bezuinigd gaat worden in aantallen voorzieningen. Hiermee kun je op centraal niveau (openbare parken) nog een en ander compenseren en toch invulling geven aan de ambities in
IBOR beheerplan 2022-2025
de sportvisie. Uiteraard is er ook een algemeen financieel belang en heeft het college vooralsnog keuzes (via Herstelplan 3.0) gemaakt door de basisvariant uit te voeren. • Uitvoering geven aan nieuw op te stellen het Sport, speel -en beweegplan hetgeen medio 2022 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd.
jaar. Op basis van het aantal m2 valondergrond bedraagt de gemiddelde vervangingswaarde afgerond € 74.000 per jaar. Tot op heden is er geen vervangingsbudget beschikbaar gesteld. Gezien de veiligheidsrisico’s kunnen we dit niet alleen maar via IBOR-projecten vervangen en dienen we een apart vervangingsprogramma op te zetten.
Doelen en middelen
Ook voor 2025 dient er vanuit de begrotingscyclus krediet beschikbaar gesteld te worden in lijn met de vervangingsopgaven voor de speelvoorzieningen. Dit plan loop parallel met de noodzakelijke vervanging van de valondergronden. Op basis van de bestaande uitgangspunten is € 103.000 aan investeringen nodig voor reguliere vervanging op wijkniveau.
Nieuwe inzichten voor 2022-2025 Exploitatie spelen
In totaal is 19.500 m2 aan kunstmatige valondergronden aanwezig. Het verschil met de arealen zoals genoemd in dit hoofdstuk heeft te maken met de optelling van natuurlijke valondergronden. De valondergronden vertegenwoordigen een gezamenlijk (vervangings)waarde van circa € 1.105.000,-. De jaarlijkse kosten voor kleine reparaties, schade en controle bedragen circa 5% van de (vervangings)waarde.
Er is via de Zomernota 2021 een structureel bedrag opgenomen € 55.000, - per jaar ten behoeve van onderhoud aan de valondergronden. Investeringen spelen
De gemiddelde levensduur van een valondergrond is 15
36
In kader van het herstelplan 3.0 is door het College voorgesteld om in plaats van de plusvariant, de basisvariant te hanteren voor het renoveren van 6 openbare parken in Nieuwerkerk aan den IJssel (informatienota Z21.000467). Dit bespaart onderstaande kapitaalslasten in de begroting 2022-2025. 2022 Besparing Kapitaalslasten
2023
2024
2025
€ 1.000
€ 23.000
€ 32.000
*de besparing loopt na 2025 op omdat een aantal projecten in deze planperiode nog niet zijn gepland of in zijn geheel uitgevoerd. Er wordt pas gekapitaliseerd het jaar nadat een project volledig is uitgevoerd.
IBOR beheerplan 2022-2025
Dit betekent dat er geen aanvullende sport en beweegvoorzieningen worden aangelegd in de parken. Hiernaast maakt als onderdeel van de besparing uit om minder speelvoorzieningen terug te brengen op wijkniveau als blijkt dat deze aan vervanging toe zijn. Per saldo kan geconcludeerd worden dat met de keuzes in relatie tot het herstelplan 3.0 er (voorlopig) geen invulling gegeven kan worden aan de ambitie in de vastgestelde sportvisie, namelijk kansen benutten om sporten en bewegen in de openbare ruimte te stimuleren. Zowel op centraal niveau (openbare parken) als op wijkniveau. Sport, speel en beweegplan Spelen is aantoonbaar van wezenlijk belang voor de ontwikkeling en de ontplooiing van opgroeiende kinderen. Dit vormt de basis voor de geestelijke en lichamelijke ontwikkeling van jeugd en de volwassenen. Door de complexiteit van de functies van het spelen op de kinderontwikkeling is constante innovatie en verbetering benodigd. Binnen de gemeente Zuidplas is in de recente Sport- en accommodatievisie aangetoond dat Zuidplas kampt met een achterblijvende sportontwikkeling van de jongste jeugd. Ook blijken uit de visie dat de sport- en accommodatiemogelijkheden beperkt zijn door toenemende
37
omvang van de gemeente. Vanuit de visie wordt gesteld dat we in Zuidplas gaan samenwerken en zorgdragen dat iedereen mee kan doen en er in ieder dorp gesport en bewogen kan worden. Het vigerende beleidsplan “Speelruimteplan Zuidplas” uit 2017 volstaat simpelweg niet om deze strategische keuzes te kunnen waarborgen. Om deze reden wordt medio 2022 een sport, speel –en beweegplan aan de gemeenteraad gepresenteerd. Dit betekent een aanscherping van het ambitieniveau op het gebied van spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte. Het plan geeft vervolgens ook nieuwe kaders om (mogelijk) het voorzieningenniveau aan te passen. In het IBOR beheerplan 2022-2025 gaan we thans uit van de bestaande kaders, inclusief de taakstelling uit het herstelplan 3.0, en wordt nog geen rekening met nieuwe of veranderde ambities.
IBOR beheerplan 2022-2025
Straatmeubilair en verkeersborden Arealen in beeld
Straatmeubilair
Verkeersborden
Afrasteringen 695 st. Zitbanken 273 st. Afvalbakken 422 st.
Verkeersborden 6.462 st. Borden wegwijzers 749 st. Straatnaamborden 2.069 st.
Kaders en uitgangspunten Er zijn weinig kaders voor straatmeubilair. Via de DIOR hebben we richtlijnen opgesteld om rekening te houden met een toegankelijke inrichting van de openbare ruimte, ook in relatie tot straatmeubilair. In het uitvoeringsplan dorpsgroen (A16.001753) is een specifieke bijlage opgenomen gericht op plaatsingscriteria van banken en afvalbakken. Verkeersborden dienen uiteraard wel te voldoen aan enkele wettelijke richtlijnen zoals de Wegenverkeerswet, het reglement verkeersregels en verkeerstekens en het besluit administratieve bepalingen inzake wegverkeer.
38
Behaalde successen in 2020 en 2021 • In 2019 is 15% aan overbodige borden gesaneerd. • Er is een aantal nieuwe komborden geplaatst binnen de gemeente. • In het kader van de zwerfafvalsubsidie heeft er een optimalisatie studie plaatsgevonden gericht op de afvalbakken. Middels deze studie zijn alle afvalbakken gedigitaliseerd, technische toestand bepaald, is beoordeeld of de positionering voldoet aan de plaatsingscriteria en of alle afvalbakken zijn omgevormd naar de gestandaardiseerde afvalbak. Uitdagingen komende jaren • Tot op heden is er geen budget gelabeld aan het onderhouden van straatmeubilair. Via de Zomernota is dit alsnog gedaan hetgeen mogelijkheden geeft om het planmatig onderhoud goed te gaan organiseren. Uit de schouwresultaten blijkt niet voor niets dat we de beeldkwaliteit niet realiseren op dit onderdeel. We gaan op basis van de beschikbare budgetten in plaats van een reactieve naar planmatige beheerstrategie; • Het verder optimaliseren van het gemeentelijk afvalbakkenbestand, waarbij een vernieuwde focus
IBOR beheerplan 2022-2025
dient te liggen op gebruik van de afvalbakken door hondenbezitters. De locaties van de afvalbakken beter laten aansluiten op de uitlaatroutes van de hondenbezitter stimuleert op de opruimplicht wat resulteert in minder hondenpoepoverlast; • Het digitaliseren van het gemeentelijk zitbanken areaal en vervolgens aanmaken van een gegevenspaspoort welke als basis dient voor het structureel vervangen van afgeschreven areaal. Waarbij nog vervangingskeuzes gemaakt dienen te worden met name gericht op het type bank, uitstraling en materiaal • Nederland wil in 2050 een circulaire economie zijn. Een economie zonder afval, waarbij alles draait op herbruikbare grondstoffen. Er zijn in den lande al mooie circulaire oplossingen op het gebied van verkeersborden. De nog op te stellen beheervisie is een mooi product om voor Zuidplas dit soort doelstellingen concreet te maken inclusief bijbehorende middelen. • Het vervangen van kapotte en verouderde kombordportalen, ongeveer 2/3 van de 70 komborden. Hiervoor is krediet verwerkt in de programmabegroting voor de komende 3 jaar om deze te vervangen.
39
Doelen en middelen Nieuwe inzichten 2022-2025 Exploitatie straatmeubilair
Actief beheer van straatmeubilair met aandacht voor de juiste inrichting en functionaliteiten. Kijkend naar de objecten in de openbare ruimte in de zin van paaltjes, bankjes, prullenbakken, verkeersborden, dan is dit een behoorlijk areaal. En verdient dit de aandacht om als volwaardige asset beheerd te worden. En ja; er is niet direct een veiligheidsrisico als een straatmeubel in slechte staat is. Maar de functie ervan is wel degelijk belangrijk. En als een straatmeubel tijdig van onderhoud wordt voorzien geeft dit een impuls aan de omgeving. Noodzakelijk onderhoud werd tot op heden bekostigd via de assets zoals wegen en groen. Echter nooit apart gebudgetteerd waardoor het tot op heden altijd wel ten koste ging van iets. Om deze reden vinden wij het noodzakelijk om het straatmeubilair als aparte assets te zien en te begroten. En hiernaast komen er steeds meer objecten bij in de openbare Ruimte. Straatmeubilair omvat veel zaken zoals (toekomstige) openbare toiletten, bankjes, paaltjes, prullenbakken en (verkeer) borden. Ook inrichting van honden uitlaatgebieden vallen hieronder. Kortom; een fors areaal met bijbehorende beleidsvelden.
IBOR beheerplan 2022-2025
In de begroting is via de Zomernota 2021, structureel € 75.000 opgenomen door het planmatig onderhouden van straatmeubilair. In het kader van het herstelplan zullen we van het beschikbaar gestelde budget van € 75.000 inzetten om de taakstelling IBOR te realiseren in 2023. Ook hier geldt dat wanneer er meevallers zullen zijn qua kosten en/of inkomsten dit een positief effect zal hebben op de bezuiniging op dit budget. Het effect hiervan is dat we een voorgenomen planmatige beheerstrategie op onderdelen zullen moeten aanpassen en toch op onderdelen een vorm van correctief onderhoud (piepsysteem) moeten hanteren. Ook is het hiermee niet zeker dat we het beeldkwaliteitsniveau weer op orde krijgen. Een kanttekening bij de opbouw van het gevraagde budget van € 75.000 is dat dit al een voorzichtige budgetaanvraag is geweest in het licht van de financiële positie van de gemeente Zuidplas. Op basis van de arealen en bijbehorende kostenkengetallen zouden we een hoger budget tot onze beschikking moeten hebben. Maar vanuit een risicoafweging zijn we uitgekomen op een benodigd budget van € 75.000 hetgeen uiteraard onder druk komt te staan als we hierop bezuinigen.
40
Investeringen straatmeubilair
Vervangen van komborden op een uniforme wijze waardoor, in tegenstelling tot de huidige situatie, eenzelfde beeld gecreëerd wordt. In 3 jaar tijd dienen de komborden vervangen te worden. Naast de conditionele staat van veel van de borden (2/3 is versleten) zijn er diverse uitvoeringen van komborden aanwezig. Met dit programma willen we dit verbeteren om een uniform beeld voor heel Zuidplas te creëren.
In de begroting is, via de Zomernota 2021, voor 3 jaar (2022, 2023 en 2024) € 45.000 aan krediet opgenomen om de vervangingsopgave gerealiseerd te krijgen.
IBOR beheerplan 2022-2025
Openbare Verlichting, OVL kabelnet en Verkeersregelinstallaties (VRI) Arealen in beeld
Lichtmasten en VRI’s Lichtmasten 9.875 st. Kabelnet OVL 215.015 m1 VRI’s 6 st.
Er zijn, inclusief de begin 2022 te plaatsen iVRI op de Moerkapelse Zijde, 6 installaties in beheer en onderhoud bij de gemeente. Er zijn meer verkeersregelinstallaties op grondgebied van Zuidplas. Deze zijn in beheer bij de Provincie Zuid-Holland en om deze reden zijn deze niet meegenomen in het Beheerplan.
41
Kaders en uitgangspunten Normeringen Hieronder volgt een toelichting op de stand van zaken met betrekking tot (functionele) normering van openbare verlichtingsinstallaties. NPR 13201-1 De Commission Internationale de l’Eclairage (CIE) is de wereldorganisatie van de verlichtingskunde. Zij stellen internationale richtlijnen op die de afzonderlijke landen in hun nationale richtlijnen kunnen verwerken. De Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) is het Nederlands Nationaal Comiteé van de CIE. Door de eenwording van Europa wordt er door de CEN (Centre de Européen de Normalisation) gewerkt aan een Europese norm voor openbare verlichting: EN 13201. De NSVV (is ook lid van de internationale commissie op verlichtingsgebied) heeft samen met het Nederlandse Normalisatie Instituut (NNI) de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 13201-1 opgesteld. In de NPR is de opzet van de op te stellen Europese norm zo veel mogelijk gehandhaafd, echter waar nodig aangepast aan de Nederlandse situatie. In de NPR worden verlichtingsklassen voor wegverlichting gedefinieerd in relatie tot de visuele behoeften van weggebruikers. De NSVV betitelt dit als richtlijn, maar het is geen wet. Omdat het een richtlijn is, is hier sprake van een zekere beleidsruimte. Deze situatie zal veranderen als de
IBOR beheerplan 2022-2025
Europese Norm wordt aanvaard. In dat geval zijn de lidstaten gehouden zich aan de norm te houden. Een landelijk of provinciaal beleid voor het plaatsen of onderhouden van VRI’s bestaat niet. Elke wegbeheerder is in principe vrij om op een bepaald kruispunt een VRI te plaatsen als de verkeersafwikkeling en/of verkeersveiligheid daar aanleiding voor geeft. De gemeente heeft wel de wettelijke verplichting om de installaties veilig in de openbare ruimte te plaatsen en in stand te houden. Om dit te bewerkstelligen is de gemeente verplicht de verkeersregelinstallaties te inspecteren en voldoende veilig te onderhouden. Wegenverkeerswet In de Wegenverkeerswet zijn diverse regels opgenomen, waarvan in dit kader de bepalingen betreffende de verplichting voor de wegbeheerder om de verkeerstekens ten uitvoering van verkeersbesluiten (bebording en belijning) te beheren. Een nadere invulling hiervan wordt gegeven in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV), waarin omschreven is welke verkeerstekens waar moeten worden geplaatst. In de wegenwet zijn belangrijke bepalingen opgenomen met betrekking tot openbaarheid van wegen, eigendom en onderhoudsplicht. Voor de VRI is de regeling verkeerslichten van toepassing.
42
Burgerlijk Wetboek Het Burgerlijk Wetboek kent twee vormen van aansprakelijkheid voor de wegbeheerder, namelijk de schuldaansprakelijkheid en de risico-aansprakelijkheid. Weggebruikers kunnen op grond van deze artikelen de wegbeheerder aansprakelijk stellen als zij materiële of immateriële schade hebben geleden. Van schuldaansprakelijkheid is sprake als de wegbeheerder bepaalde handelingen heeft verricht of nagelaten waaruit gevaar en schade voortkomt. In dit geval dient de weggebruiker aan te tonen dat de gemeente nalatig of onzorgvuldig is geweest. Van risico-aansprakelijkheid kan al sprake zijn als er schade ontstaat door een gebrek aan de weg, ongeacht of daar handelingen uitgevoerd of nagelaten zijn. Zodra een weggebruiker het verband tussen een gebrek aan de weg en zijn schade kan aantonen, is de wegbeheerder aansprakelijk. Van beide gevallen van aansprakelijkheid geldt dat roekeloos of onzorgvuldig weggebruik aanleiding kan zijn tot mede aansprakelijkheid van de weggebruiker. Dit laatste dient de wegbeheerder dan weer aannemelijk te maken. Gemeentewet In de Gemeentewet is bepaald dat gemeenten met de door hen beheerde zaken moeten omgaan zoals ‘een goed rentmeester betaamt’. Dat wil zeggen dat zorgvuldig met
IBOR beheerplan 2022-2025
de geïnvesteerde vermogens omgegaan wordt en dat in alle gevallen een afweging gemaakt moet worden tussen kwaliteit, veiligheid, kosten en maatschappelijk draagvlak. Normenkader Voor verkeersregelinstallaties gelden NEN-normen. Zo geldt voor de werking de NEN-norm 3384 met aanvullingen. Het betreft hier o.a. eisen ten aanzien van veiligheidsaspecten ter voorkoming van onderling conflicterende richtingen. Daarnaast geldt voor elektrische installaties de NEN 1010 en de NEN 3140. Voor de lichtopbrengst van de verkeerslantaarns geldt de NEN-EN 12368 en NEN 3322. Voor de veiligheidseisen van lantaarns enz. geldt de NEN EN 12675. Daarnaast heeft het CROW het Handboek verkeerslichtenregelingen. Behaalde successen in 2020 en 2021 Naast het dagelijks onderhoud en invulling geven aan het regulier vervangingsprogramma OVL is het project “verledding van het gehele areaal” in het oog springend. Op dit moment is 75% voorzien van LED en gaan we de komende twee jaar werken aan het resterend programma. Hiernaast is de verkeersregelinstallatie aan de Zuidelijke Dwarsweg van de Provincie overgedragen aan de
43
beheersorganisatie van Zuidplas. Begin volgend jaar nemen we onze eerste iVRI (intelligente verkeersregelinstallatie) in beheer aan de Moerkapelse Zijde. Een iVRI, is een regelinstallatie die kan communiceren met voertuigen en fietsers. Op basis van de ontvangen voertuigdata kunnen kruispunten efficiënter worden geregeld. De iVRI ‘weet’ immers beter dan een conventionele VRI hoeveel verkeer eraan komt en wat voor verkeer het is
Uitdagingen komende jaren • Het eigen kabelnet is op veel plaatsen einde levensduur. Om deze reden hebben we krediet aangevraagd om enerzijds sectoraal te vervangen, maar hoofdzakelijk mee te kunnen liften met de IBOR-reconstructies.
IBOR beheerplan 2022-2025
• Het klimaatakkoord is een onderdeel van het Nederlandse Klimaatbeleid. Het belangrijkste doel van het klimaatakkoord is dat de CO2-uitstoot in 2030 in vergelijking tot 1990 met 49 procent moet zijn afgenomen. Verduurzaming is een noodzaak waarbij ambities, voor CO2-reductie, vertaald dient te worden naar beleid en vervolgens uitvoering. Verduurzaming van de openbare verlichting is hierbij van groot belang. Via het LEDprogramma binnen Zuidplas geven we hier goed invulling aan en is de opgave om het resterende deel (25%) ook van ledverlichting te voorzien. Doelen en middelen Nieuwe inzichten 2022-2025 Exploitatie Openbare Verlichting, eigen kabelnet OVL en VRI’s NEN 3140 keuring openbare verlichting Het handboek NEN 3140 is opgesteld en processen zijn ingericht om de verplichte installatieverantwoordelijkheid netjes te organiseren. Hiermee zijn de nodige uitvoeringskosten gemoeid. Specifiek voor openbare verlichting is er 1x in de 5 jaar budget nodig om de verlichting te keuren conform de NEN 3140. In de Zomernota 2021 is hiervoor € 25.000 in 2021 opgenomen met de toelichting dat de kosten per 5 jaar terugkomen.
44
Voorziening Openbare Verlichting, eigen kabelnet OVL en VRI’s In kader van het verLEDden van de openbare verlichting is de voorziening teruggeschroefd (en als zodanig verwerkt in de programmabegroting 2022-2025). Normaal werd de voorziening gebruikt voor remplace (vervanging) van conventionele lampen. Een ledlamp wordt vervangen voor een gehele armatuur hetgeen geactiveerd dient te worden conform de BBV. Dit is een van de redenen dat er een nieuw vervangingsplan is opgesteld. Voorziening
2022
2023
2024
2025
Verlaging dotatie voorziening
€ -40.000
€ -65.000
€ -65.000
€ -65.000
Vervanging Openbare Verlichting, eigen kabelnet OVL en VRI’s Vervangingsopgave eigen kabelnet OVL Een groot deel van ons kabelnet voor openbare verlichting is einde levensduur en is aan vervanging toe. Uitgangspunt is dat dit wordt uitgevoerd binnen de grotere wijkreconstructies. Door de vervangingsopgave te intensiveren zullen er minder storingen gemeld worden met bijbehorend positief effect op onderhoud.
IBOR beheerplan 2022-2025
2022
2023
2024
2025
Investering
€ 105.000
€ 100.000
€ 100.000
€ 100.000
Kapitaalslasten
€ 3.255
€ 6.487
€ 9.541
€ 12.573
Vervangingsopgave openbare verlichting Het vorige vervangingsplan openbare verlichting is in 2016 opgesteld. In de update van het beheerplan in 2019 zagen we geen noodzaak een nieuw vervangingsplan voor te schrijven. Voor het nieuwe beheerplan 2022-2025 hebben we dit wel gedaan. In relatie tot het LED-vervangingsprogramma levert dit de volgende investeringsbehoefte op: 2022
2023
2024
2025
Investering totaal
€ 316.000
€ 148.000
€ 327.000
€ 297.000
Aangevraagd zomernota 2021
€-60.000
€ 148.000
€ 145.000
€ 297.000
Kapitaalslasten
€ -3.660
€ 5.401
€ 14.198
€ 32.186
Exploitatie
2022
2023
2024
2025
€ 17.000
€ 19.000
€ 21.000
€ 23.000
Marktwerking openbare verlichting Het onderhoudscontract openbare verlichting is opnieuw aanbesteed aan de firma Heijmans. Gezien de marktontwikkelingen dient het onderhoudsbudget met € 25.000 structureel verhoogd te worden. In de Zomernota 2021 is structureel € 25.000 opgenomen
Exploitatie Openbare Verlichting, eigen kabelnet OVL en VRI’s Areaaluitbreiding openbare verlichting
Areaaluitbreiding Verkeersregelinstallaties De twee nieuwe VRI’s aan de Moerkapelse Zijde en Zuidelijke Dwarsweg (overgekomen vanuit Provincie) dienen opgenomen te worden in het huidige onderhoudscontract. Dit is puur voor technisch onderhoud en bestaat bijvoorbeeld niet uit periodieke evaluaties van de verkeersfunctie en we schilderen masten niet.
Net zoals bij groen en wegen is er ook een prognose van toenemend areaal tot en met 2025. Dit is vertaald naar benodigd
In de Zomernota 2021 is structureel € 5.000 opgenomen om de twee installaties opgenomen te krijgen in het onderhoudscontract.
Prijs/ groeimechanisme
45
onderhoudsbudget om te kunnen blijven voldoen aan de onderhoudsverplichting en de masten functioneel te houden. In de begroting 2022-2025 is alleen areaaluitbreiding opgenomen voor 1 jaar vooruit, dus 2022. Dit in lijn met het financieel beleid.
IBOR beheerplan 2022-2025
Water Arealen in beeld
Waterbeheer Beschoeiing 45.277 m1 Damwand 1.003 m1 Stuw 282 m1 Wateren 581.266 m2
Kaders en uitgangspunten • Op grond van gemeentewet in relatie tot het baggeren gemeentelijke watergangen mag dit maximaal voor 75% gefinancierd worden uit de rioolheffing. Dit is als zodanig ook geregeld in het GRP 2020-2025. 25% van de baggerkosten dient dus uit de algemene middelen gefinancierd te worden. Via de zomernota 2021 is dit aangevraagd vanuit het product groen. • De grondeigenaar (dus de gemeente als het om gemeentegronden gaat) is ontvangstplicht in relatie tot opschoon -en baggerwerkzaamheden rondom
46
watergangen van het HHSK (Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard). Dit is als zodanig geregeld in de keur van het HHSK. Deze kosten komen voor rekening van de algemene middelen, hetgeen nog niet is verwerkt in dit beheerplan 2022-2025 omdat nog niet duidelijk is wat de omvang gaat zijn de komende periode. • Wettelijk mag de actie “bagger verwijderen uit de watergang en deze direct op de kant verwerken” gefinancierd worden uit de rioolheffing en alle andere handeling niet. Dit betekent dus dat het afvoeren ervan uit de algemene middelen (zie hiervoor de aanvraag vanuit het product groen) gefinancierd dienen te worden. • Vervangen van beschoeiingen wordt gefinancierd vanuit de rioolheffing. Behaalde successen in 2020 en 2021 Het beheer en onderhoud van watergangen is over het algemeen regulier onderhoud waardoor het lastig is een aantal projecten eruit te lichten. We proberen desondanks wel slim te acteren om economische voordelen te behalen. In dit licht is het noemenswaardig dat we de bagger uit de Ringvaart en Warmoezenierspad op de kant hebben weten te verwerken waardoor we afvoerkosten hebben bespaard. Hiernaast hebben we op verschillende plekken beschoeiing vervangen.
IBOR beheerplan 2022-2025
Uitdagingen komende jaren • Er is een bestaand risico dat de bagger o.a. door PFAS en andere stoffen is verontreinigd, waardoor de bagger niet meer verwerkt kan worden op de waterkant en/of in het baggerdepot. Het effect is een forse kostenpost omdat de bagger naar een verwerker getransporteerd moet worden. • Baggerwerkzaamheden watergangen HHSK zijn risico gestuurd georganiseerd dus de kosten voor ontvangstplicht bagger is niet vooraf bekend en ook nog niet meegenomen als zodanig via de algemene middelen. Zie hiervoor ook het tweede punt bij de kaders en uitgangspunten. • In de update van het beheerplan 2018-2021 hebben we genoemd de intentie te hebben 20 tot 30% meer natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Helaas hadden we tot op heden niet de capaciteit om hier goed invulling aan te geven. Met het aantrekken van een extra assetbeheerder hebben we voor de komende periode de mogelijkheid om hier verder op in te zetten. De opmerking zoals ook gesteld in de update blijft van kracht. We moeten hierbij nog goed bekijken wat de gevolgen zijn voor het planmatig onderhoud van beschoeiing ten opzichte van natuurvriendelijke oevers. • Kansen benutten als het gaat om verwerken van baggerslib binnen nieuwbouwprojecten en renovatieprojecten waardoor kosten bespaard kunnen worden.
47
Doelen en middelen Nieuwe inzichten voor 2022-2025 Exploitatie groen
In de update Beheerplan 2019-2021 is reeds aangegeven dat vanuit het baggerprogramma en waterprogramma (gefinancierd uit de rioolheffing) de daadwerkelijke uitvoering van het baggeren en zomeronderhoud watergangen wordt bekostigd. Echter het afvoeren van de baggerslib en slootvuil dient op grond van de gemeentewet niet (baggerslib gedeeltelijk wel) vanuit de rioolheffing bekostigd te worden waardoor het product groen hierbij het meest voor de hand ligt. Voor baggerslib hadden we ten tijde van het opstellen van de update nog geen meerjarig inzicht in de kosten. Dat hebben we nu wel met een verdeling wat via het gesloten circuit en wat vanuit de algemene middelen bekostigd dient te worden. Dit betekent dat we vanuit de algemene middelen de benodigde middelen vrijgemaakt hebben.
Exploitatie
2022
2023
2024
2025
€ 91.000
€ 45.000
€ 55.000
€ 54.000
IBOR beheerplan 2022-2025
Overig Het laatste onderdeel is ‘overig’ genoemd is een verzameling van diensten en activiteiten van die invloed zijn op de leefbaarheid van de openbare ruimte.
Ongediertebestrijding In verband met de volksgezondheid is de bestrijding van ratten en wespen in de openbare ruimte door de gemeente contractueel ingeregeld. Dit blijven we de komende periode doen met de beschikbare middelen en contractpartners.
Activiteiten in beeld Dierenwelzijn Er is jaarlijks € 90.000 voor het uitvoeren van de opgelegde wettelijke taken op gebied van dierenwelzijn. Deze wettelijke taken zijn contractueel belegd bij de Dierenambulance Gouda en Dierentehuis Midden-Holland. De werkzaamheden bestaan hoofdzakelijk uit transporteren, registreren, (medisch) verzorgen en opvangen van dieren. Dit blijven we de komende periode doen met de beschikbare middelen en contractpartners. Aanvullend op de wettelijke taken zijn in 2020 de visrechten voor de gemeentelijke watergangen vergeven aan Sportvisserij Zuidwest Nederland. Middels het vergeven van de visrechten aan Sportvisserij Zuidwest Nederland is het mogelijk om met de landelijke Vispas in de gemeentelijke wateren te vissen. Tevens is contractueel geregeld dat de inwoners van Zuidplas zonder Vispas tegen een gereduceerd tarief visactiviteiten kunnen verrichten voor een dag of week.
48
Gelet de op stapel staande wetswijzigingen gericht tegen het gebruik van vergif voeren wij als gemeente diverse pilots. Hierbij valt te denken aan het verjagen van ratten middels geurpalen. Voor de bestrijding van ongedierte is momenteel een budget beschikbaar van € 9.000. Gezien de toename van exoten als gevolg van klimaatwijzigingen staat dit budget sterk onder druk. In 2021 is bijvoorbeeld het mediterraan draaigatje geconstateerd in de gemeente. Deze invasie mier zorgt voor veel overlast zowel in huizen als in de openbare ruimte (extreem ondergraven van trottoirs met verzakkingen tot gevolg). Tevens zorgt deze soort ervoor dat inheemse miersoorten geen leefruimten meer hebben. De bestrijding van deze mier heeft dit jaar nog binnen de bestaande budgetten kunnen plaatsvinden. Het is echter de verwachting dat in de nabije toekomst nieuwe invasie exoten worden waargenomen binnen de gemeentegrenzen welke bestreden dienen te worden met de daar bijhorende kosten.
IBOR beheerplan 2022-2025
Brandkranen Voorheen waren de brandkranen in beheer en onderhoud bij de brandweer. Dit is jaren geleden overgegaan naar de gemeenten. Zuidplas heeft in 2021 een vernieuwd contract afgesloten met Dunea en Oase (voor Moordrecht) om 774 brandkranen te onderhouden. Het beschikbare budget valt onder het product wegen en bedraagt € 62.600. Dit is op basis van het vernieuwde contract dekkend. Installatieverantwoordelijkheid Conform het handboek NEN3140 zijn rollen en verantwoordelijkheden toegekend. De interne installatieverantwoordelijken dienen op kwartaalbasis bijgestaan te worden door een externe deskundige tbv audits, procesondersteuning en kennisondersteuning. In de zomernota is structureel € 15.000 opgenomen om kennis in te kopen op het gebied van installatieverantwoordelijkheid. Abri’s De abri’s in de buitenruimte worden geëxploiteerd door een externe partij. Afspraken zijn gemaakt via een concessieovereenkomst. De gemeente Zuidplas heeft geen rol in het beheer en onderhoud ervan.
49
Graffiti bestrijding We hebben jaarlijks € 40.000 beschikbaar voor het bestrijden van graffiti. Dit blijven we de komende periode doen met de beschikbare middelen en contractpartner. Hondenbeleid openbare ruimte Het gemeentelijk hondenbeleid is hoofdzakelijk gericht op het faciliteren van de hondenbezitter. Hierbij valt te denken aan gratis hondenpoepzakjes, losloopgebieden en plaatsen van afvalbakken daar waar de uitlaatroutes zijn. Binnen de gemeente geldt ten alle tijden een aanlijn- en opruimplicht. Het is echter een continu opvoedproces richting hondenbezitters om deze regels te benadrukken. In dat kader heeft in het najaar van 2021 een zogenaamde hondenpoepcampagne plaatsgevonden, met het onder andere aanbrengen van een melkgraffiti op hondenpoep hotspots (zie afbeelding op volgende pagina).
IBOR beheerplan 2022-2025
De toekomst zal in het teken staan van het in verder in kaart brengen van de behoefte van de hondenbezitter. Waar moeten er bijvoorbeeld meer afvalbakken komen en is er behoefte aan losloopgebieden. Maar hierbij zullen we kritisch blijven kijken naar het effect van het niet meer ter beschikking stellen van hondenpoepzakjes in relatie tot de beoogde bezuiniging. Het is hierbij uiteraard niet de bedoeling van het College van B&W om een bezuinigingsmaatregel voor te stellen die via compenserende maatregelen duurder gaat uitpakken. Er wordt bewust gekozen voor het minder bestrijden van juist gedrag hondenbezitters in relatie tot hondenpoep.
50
IBOR beheerplan 2022-2025
Financiële samenvatting In het laatste hoofdstuk worden de financiële effecten op een rij gezet. Hierbij aangegeven welke maatregelen gekoppeld zijn aan de Zomernota 2021 en reeds zijn verwerkt in de programmabegroting 2022-2025. Ook zaken die nog niet structureel zijn verwerkt en onderdeel zullen uitmaken van de Zomernota 2022 worden genoemd.
Maatregelen per asset
Financieel effect In euro’s x € 1.000
Financiële maatregel
P&C product
Meerjarig verwerkt in programmabegroting 2022 - 2025?
2022
2023
2024
2025
Bermonderhoud
150
150
150
150
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
Impuls Groot Onderhoud
162
263
100
100
voorziening
Zomernota 2021
Ja
Aanpassing MIP wegen
1.835
2.726
-478
7.911
investering
Zomernota 2021
Ja
55
68
85
100
exploitatie
Zomernota 2021
Nee, alleen voor 2022 conform financieel beleid
Afvoeren baggerslib
91
45
55
54
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
Aanpassing MIP groen
831
2.215
2.289
2.490
investering
Zomernota 2021
Ja
Boomziekten bestrijding
158
158
158
158
investering
Zomernota 2021
Ja
Prijs / groei
198
251
300
351
exploitatie
Zomernota 2021
Nee, alleen voor 2022 conform financieel beleid
Verharding
Prijs / groei Groen en bomen
51
IBOR beheerplan 2022-2025
Maatregelen per asset
Financieel effect In euro’s x € 1.000
Financiële maatregel
P&C product
Meerjarig verwerkt in programmabegroting 2022 - 2025?
Civiele kunstwerken Prijs / groei
44
44
44
44
exploitatie
Zomernota 2022
Nee
Impuls voorziening
269
227
138
363
voorziening
Zomernota 2022
Nee
Aanpassen MIP CVK
1.889
307
354
383
investering
Zomernota 2022
Nee
Onderhoud valondergronden
55
55
55
55
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
Vervangen valondergronden
74
74
74
74
investering
Zomernota 2021
Ja
103
investering
Zomernota 2021
Ja
75
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
investering
Zomernota 2021
Ja
Sport en spelen
Herijking MIP spelen Straatmeubilair Onderhoudsbudget planmatig onderhoud
75
75
75
Vervangen komborden
45
45
45
Aanpassen voorziening OVL
-40
-65
-65
-65
voorziening
Zomernota 2021
Ja
Herijken MIP kabelnet
105
100
100
100
investering
Zomernota 2021
Ja
Herijken MIP OVL
-60
148
145
297
investering
Zomernota 2021
Ja
Groeimechanisme OVL
17
19
21
23
exploitatie
Zomernota 2021
Nee, alleen voor 2022 conform financieel beleid
Prijsmechanische OVL/VRI
30
30
30
30
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
exploitatie
Zomernota 2021
Ja
OVL, VRI en OVL kabelnet
Overig Installatieverantwoordelijkheid
52
15
15
15
15
© november 2021 Gemeente Zuidplas.