Bijlage 1 B 1280 1 - Eindrapport haalbaarheidsonderzoek sport- en accommodatievisie A21.001040
Tekst van het document
• Bij een 6-baans wedstrijdbad, doelgroepenbad en therapiebad is het aantal bezoekers per vierkante meter 286 (705 m2).
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
47 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
NB. Bij het bepalen van de bezoekers per m2 is het wateroppervlak van het peuterbad niet meegerekend. Met deze configuraties worden verschillende knelpunten op het gebied van functionaliteit opgelost. Door zowel het wedstrijdbad als het doelgroepenbad uit te rusten met een volledige beweegbare bodem zijn beide baden geschikt voor leszwemmen en doelgroepenactiviteiten. Indien gekozen wordt voor een 8-baans wedstrijdbad is een deels beweegbare bodem voldoende. Voor het doelgroepenbad kan gekozen worden voor een standaard hogere watertemperatuur t.o.v. het wedstrijdbad, waardoor er in activiteiten kan worden gedifferentieerd tussen doelgroepenbad en wedstrijdbad. De verbreding van het wedstrijdbad zorgt ervoor dat verenigingen verticaal kunnen worden ingeroosterd met andere verenigingen of activiteiten zoals recreatief banenzwemmen. Door de nodige wellness-voorzieningen en een peuterbad voorziet de zwemaccommodatie in de behoeften van recreatieve bezoekers en doelgroepen. Het maximaal aantal zwemlesleerlingen per uur kan worden uitgebreid van de huidige 65 naar 78 en wellicht 91 (mits therapiebad). Dit vanwege de vergrote lescapaciteit van de bassins. In het doelgroepenbad kunnen 2 groepen tegelijk leszwemmen, in het wedstrijdbad minimaal 4. Ten opzichte van de huidige situatie is dit een groei van ruim 50% capaciteit.
Er kunnen op basis van de huidige activiteitenroosters activiteiten parallel worden ingeroosterd in doelgroepenbad en wedstrijdbad. Er kunnen in theorie 3 (doelgroep)lessen gelijktijdig worden georganiseerd. Voor wat betreft het verenigingsgebruik zal de behoefte op doordeweekse avonden groeien van 20,25 uur nu tot 32 uur in 2035. De huidige 20,25 uur kunnen op 5 avonden worden ingevuld, uitgaande van een verenigingsblok van 18:15 uur tot 22:15/22:30 uur. Voor de verenigingsbehoefte richting 2035 geldt dat er creatief met de wateroppervlakte dient te worden omgegaan. Bijvoorbeeld door kleinere verenigingen gelijktijdig van het wedstrijdbad gebruik te laten maken en/of in combinatie met banenzwemmen. De verwachte gebruiksbehoefte is echter passend in het verbrede wedstrijdbad aangevuld met het doelgroepenbad: • • • •
De breedte van het wedstrijdbad neemt met 1 of 3 ba(a)n(en) toe. Dit zou parallelle verticale inroostering voor verenigingen mogelijk kunnen maken. Er dienen minder concessies te worden gedaan m.b.t. watertemperatuur voor zwemles en doelgroepen. In theorie kunnen wedstrijdzwemtraining en banenzwemmen (recreatief) parallel worden geroosterd in het wedstrijdbad. Voor waterpolo geldt dit niet. Het therapiebad biedt commerciële kansen voor verhuur aan zorginstellingen en fysiotherapie en kan verschillende doelgroepactiviteiten faciliteren.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
48 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Investeringskosten scenario 1 Voor de twee beschreven configuraties zijn onderstaand de investeringskosten geraamd. Uitgegaan is van prijspeil april 2021. Kosten grond en infrastructuur zijn niet opgenomen in de ramingen. De uiteindelijke investeringssom is afhankelijk van de marktcondities op moment van aanbesteding. Tabel 9.2: Investeringskosten nieuwbouw zwembad Nieuwbouw zwembad Zuidplas
Nieuwbouw zwembad Zuidplas
Configuratie 1, prijspeil april 2021
m2 NVO
Configuratie 2, prijspeil april 2021
m2 NVO
Wedstrijdbad (25x15,4) 6 banen
385
Wedstrijdbad (25x21) 8 banen
525
Doelgroepenbad (20x10)
200
Doelgroepenbad (20x10)
200
Therapiebad (15*8)
120
Overige bassins peuterbad en overige speelwaterelementen
30
Overige bassins peuterbad en overige speelwaterelementen
30
Subtotaal 'water'
755
Subtotaal 'water'
735
Perrons en constructie- verbindingswegen
675
Perrons en constructie- verbindingswegen
746
Badmeesterpost, juryruimte, EHBO en bergingen
75
Badmeesterpost, juryruimte, EHBO en bergingen
75
Tribune wedstrijdbad (150)
100
Tribune wedstrijdbad (150)
100
Kleedruimten
249
Kleedruimten
249
Douche en toiletruimten
76
Douche en toiletruimten
76
Entree en receptie
113
Entree en receptie
113
Horeca (nat + droog)
116
Horeca (nat + droog)
116
Kantoor en algemene ruimten
103
Kantoor en algemene ruimten
103
Technische ruimten (kelder)
433
Technische ruimten (kelder)
426
Subtotaal
1.940
Subtotaal
2.004
Totaal zwembad NVO
2.695
Totaal zwembad NVO
2.739
Verkeersruimte (10% nvo)
269
Verkeersruimte (10% nvo)
Constructie / techniek (10 % nvo)
269
Constructie / techniek (10 % nvo)
Totaal zwembad BVO
3.234
Totaal zwembad BVO
274 274 3.287
Bouwkosten zwembad per m2 BVO
€
3.217
Bouwkosten zwembad per m2 BVO
€
3.217
Bouwkosten Zwembad
€
10.402.491
Bouwkosten Zwembad
€
10.573.636
Opslag t.o.v. bouwkosten (20%) Inventaris Onvoorzien (5%)
€ € €
2.080.498 300.000 639.149
Opslag t.o.v. bouwkosten (20%) Inventaris Onvoorzien (5%)
€ € €
2.114.727 325.000 650.668
Totaal Exclusief BTW
€
13.422.139
Totaal Exclusief BTW
€
13.664.031
Totaal Inclusief BTW (21%)
€
16.240.788
Totaal Inclusief BTW (21%)
€
16.533.477
De eenmalige sloopkosten van de totale sportcomplexen bedragen: Tabel 9.3: Eenmalige sloopkosten zwembaden Sloopkosten (eenmalig) BVO Complex Moordrecht
4.243
BVO Polderbad + Parkzoomhal
4.138
Sloopkosten per m2
€
68
Totaal (exclusief BTW)
€
569.874
Totaal (inclusief BTW)
€
689.548
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
49 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Indicatieve exploitatiebegroting Op basis van bovenstaande investeringsraming en door Drijver en Partners gehanteerde kengetallen is een exploitatiebegroting ter indicatie van het benodigde gemeentelijk jaarbudget opgesteld voor het 1e jaar na realisatie van de nieuwe zwemaccommodatie. Hierbij is uitgegaan van configuratie 1. Baten en lasten zijn geraamd op basis van de huidige tarieven en exploitatielasten aan de hand van kengetallen en ervaringscijfers (prijspeil 2021). Tabel 9.4: Exploitatieraming nieuwbouw zwembad Exploitatieraming nieuwbouw zwembad Zuidplas Configuratie 1, tarieven vanaf 2021 Baten Recreatief zwemmen
€
288.000
Doelgroepen
€
195.000
Les zwemmen
€
775.000
Horeca (netto)
€
20.150
Verenigingen en overig
€
189.000
Totaal baten
€
1.467.150
Personeel
€
1.110.000
Energie
€
167.750
Belastingen en verzekeringen
€
24.250
Onderhoud
€
335.550
Verkoop
€
30.250
Algemeen
€
295.000
Totaal lasten
€
1.962.800
Resultaat
€
-495.650
Kapitaallasten/ huur
€
540.352
Resultaat incl. kapitaallasten
€
-1.036.002
Lasten
Scenario 2: grondig renoveren huidige zwembaden Een nieuw gecentraliseerd zwembad kan niet direct worden gerealiseerd. Een realisatieproject van een zwembad neemt gemiddeld ruim 4 jaar in beslag. Scenario 2 is de voorkeursvariant voor de korte/middellange termijn tot aan 2030-2035. Onder grondig renoveren wordt verstaan dat de binnenzwembaden niet bouwkundig worden uitgebreid, er is immers geen sprake van (ver)nieuwbouw. Wel zullen er esthetische aanpassingen worden gedaan om de baden een meer passende uitstraling te geven. Deels hebben er in de afgelopen jaren al investeringen voor de zwembaden volgens het MJOP plaatsgehad. Er staan daarnaast onderhoudswerkzaamheden voor de nabije toekomst op de planning in beide MJOP`s. Enkele geplande onderhoudswerkzaamheden zullen in de tijd naar voren moeten worden gehaald zodat beide baden aan alle wet- en regelgeving blijven voldoen. Bij een grondige renovatie is het mogelijk om de functionaliteit van de baden te verbeteren. Een aanpassing van het wedstrijdbassin in Moordrecht door een beweegbare bodem is hiervoor een optie. Het huidige wedstrijdbassin in Moordrecht heeft verschillende waterdiepten en verloopt van een diep gedeelte tot een maximale diepte van 1.10 meter. Doorgaans worden beweegbare bodems geplaatst om zowel een waterdiepte v.a. 2 meter als (zeer) ondiep tegelijkertijd te kunnen gebruiken.
De omstandigheden in Moordrecht betekenen bij plaatsing van een beweegbare bodem in het huidige diepe gedeelte geen functionele verbetering voor bijvoorbeeld zwemlessen. Het plaatsen van een beweegbare bodem wordt daarom niet geadviseerd.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
50 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
De transitie van de instructiebaden in het Polderbad en de Zuidplas naar een klein doelgroepenbad met beweegbare bodem is wenselijk, maar valt buiten de definitie van grondige renovatie. Verwacht wordt dat het verdiepen van de bassins zowel installatietechnisch als bouwkundig de nodige beperkingen met zich mee zal brengen. De verwachte investering en risico`s zullen zich niet verhouden tot het financiële en maatschappelijke rendement. Onder andere de fundering zal moeten worden aangepast aan de grotere belasting van een doelgroepenbad. Hetzelfde is van toepassing voor een eventuele verbreding van het wedstrijdbassin in Moordrecht. Aanpassingen aan bassindiepte)n) en breedte worden niet geadviseerd. Per saldo zal keuze voor nieuwbouw dan logischer zijn. Op basis van de prognoses ontstaat in dit scenario een tekort aan overdekt (functioneel) zwemwater richting 20302035 en worden de knelpunten in het Polderbad niet verholpen. Voor verenigingen betekent een grondige renovatie op basis van het huidige rooster nauwelijks capaciteitsvergroting op primetime uren. In relatie tot de beide zwembaden zullen ook de inpandige sporthallen tot 2035 moeten worden onderhouden. Er is, naast de algemene ruimten, sprake van technische en bouwkundige overlap van de binnensportruimten en zwembadruimten.
Net als bij een grondige renovatie van de zwembaden zullen enkele onderhoudsposten van de binnensportaccommodaties in de tijd naar voren worden geschoven. Het buitenbad van de accommodatie in Nieuwerkerk aan den IJssel maakt onderdeel uit van het huidige MJOP. Uitwerking scenario 2 Voor de twee te renoveren sportcomplexen zijn in onderstaande tabel de onderhoudskosten geraamd. Uitgegaan is van de prijzen en onderhoudstermijnen in de huidige MJOP`s van beide accommodaties. Tabel 9.5: Onderhoud- en renovatiekosten sportcomplexen gemeente Zuidplas Renovatie Polderbad en Parkzoomhal
Renovatie Sportcomplex De Zuidplas
Op basis van MOP 2020 - 2039
Op basis van MOP 2019- 2028 Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud
Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud Totaal MJOP 2022 t/m 2035 Totaal
€ €
Gemiddeld per jaar
Totaal MJOP 2022 t/m 2028
€
Extrapolatie MJOP 2029 - 2035
€
996.988
Totaal
€
1.890.329
271.308
Gemiddeld per jaar
€
135.024
Estetische update en inventaris Beweegbare bodem
3.798.308 3.798.308
Model 'grondige renovatie' - aanvullingen / niet opgenomen in MJOP
893.341
Model 'grondige renovatie' - aanvullingen / niet opgenomen in MJOP
Estetische update en inventaris
€
517.250
Vervroegd onderhoud en vervangingen
€
390.508
Onvoorzien
€
299.652
Totaal aanvullend onderhoud/investeringen
€
1.207.410
Groottotaal 2022 - 2035
€
5.005.718
Gemiddeld per jaar
€
361.796
€ pm
530.313
Onvoorzien
€
160.946
Totaal aanvullend onderhoud/investeringen
€
691.259
Groottotaal 2022 - 2035
€
2.581.588
Gemiddeld per jaar
€
186.829
Het MJOP voor sportcentrum Zuidplas is gebaseerd op de periode tot en met 2028. Het scenario ‘grondige renovatie’ gaat echter uit van instandhouding tot en met 2035. Het MJOP van sportcentrum Zuidplas is derhalve geëxtrapoleerd naar de periode 2029 - 2035. Drijver en Partners adviseert om een nieuwe MJOP te laten opstellen voor de periode tot en met 2035. Het MJOP voor sportcentrum Parkzoom is opgesteld voor de periode tot en met 2039. Uit overwegingen van veiligheid en duurzaamheid adviseert Drijver en Partners een deel van het onderhoud en vervangingen eerder uit te voeren.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
51 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Bij beide accommodaties is een post opgenomen voor een esthetische update van de accommodatie. De huidige MJOP’s voorzien in bouwkundig- en installatietechnisch onderhoud. Een facelift en vervanging van de inventaris zijn niet in de MJOP’s opgenomen. Voor deze investeringen is een afschrijvingstermijn aangehouden van 15 jaar, uitgaande van een levensverlengende renovatie tot 2035. Scenario 3: één van de huidige zwembaden renoveren en de ander sluiten Het sluiten van een van de huidige zwembaden heeft tot gevolg dat de gemeente op korte termijn met een tekort aan functioneel overdekt zwemwater te maken krijgt. Ook zullen er direct capaciteitsknelpunten tot uiting komen, omdat recreatieve zwemmers, leszwemmers, doelgroepen en verenigingen van het ene naar het andere zwembad moeten worden verplaatst. Indien bijvoorbeeld het zwembad in Moordrecht zal worden gesloten dan beschikt Zuidplas nog over 458 m2 zwemwater (Polderbad exclusief peuterbad). Met name op de piekuren tussen 16:00 en 21:00 uur ontstaan er capaciteitsproblemen met name voor de doelgroepen met jeugd (instructiezwemmen en verenigingen met jeugdleden). Zowel in Nieuwerkerk als in Moordrecht is sprake van een multifunctioneel sportcomplex. Ook al zou de zwemvoorziening worden afgestoten, de binnensportfuncties (sporthallen) zullen behouden moeten blijven.
Het slopen van het zwembaddeel betekent ook dat algemene voorzieningen van het sportcomplex geheel of gedeeltelijk herbouwd moeten worden. Een weinig realistisch scenario. Scenario 4: niets doen en uitvoeren noodzakelijk onderhoud Geen actie ondernemen en het enkel uitvoeren van noodzakelijk onderhoud wijkt in principe niet veel af van scenario 2. In dit scenario vindt geen esthetische modernisering plaats van de sportcomplexen en zal er kritisch gekeken moeten worden naar hetgeen noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden zijn. Gezien de huidige onderhoudsstaat is de technische levensduur van de zwembaden nog zo`n 10 à 15 jaar, mits het MJOP in volledigheid wordt uitgevoerd en de bouwkundige condities stringent worden gemonitord. Dit om aan de vereiste veiligheidsnormen te kunnen blijven voldoen. Wat betreft knelpunten voor gebruikers en exploitant blijft er sprake van een beperkte functionaliteit van de zwembaden. Ten opzichte van scenario 2 brengt het scenario ‘niets doen’ met zich mee dat de uitstraling van beide zwembaden niet wezenlijk wordt verbeterd waardoor de baden inboeten aan aantrekkelijkheid en verlaagde interesse in zwemmen in Zuidplas. De jaarlasten conform de MJOP’s bedragen: Tabel 9.6: Onderhoudskosten sportcomplexen gemeente Zuidplas Renovatie Polderbad en Parkzoomhal
Renovatie Sportcomplex De Zuidplas
Op basis van MOP 2020 - 2039
Op basis van MOP 2019- 2028 Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud
Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud Totaal MJOP 2022 t/m 2035 Totaal Gemiddeld per jaar
€ €
3.798.308 3.798.308 271.308
Totaal MJOP 2022 t/m 2028
€
893.341
Extrapolatie MJOP 2029 - 2035
€
996.988
Totaal
€
1.890.329
Gemiddeld per jaar
€
135.024
Scenario 5: slopen huidige zwembaden en geen nieuwbouw zwembad Met het slopen van de huidige zwembaden en er niets voor terug bouwen, verdwijnt de openbare zwemvoorziening uit de gemeente. Gezien de verwachte groei van het inwonersaantal zal de vraag naar zwemmen in recreatief, doelgroep en verenigingsverband, evenals zwemlessen toenemen. Daarvoor wordt gezocht naar voorzieningen die op een voor de inwoners haalbare reisafstand gesitueerd zijn. Hierbij kan opgemerkt worden dat het overgrote deel van de huidige bezoekers aan de zwembaden woonachtig is in gemeente Zuidplas. Bovendien is er in de afgelopen
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
52 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
jaren voor een significant bedrag geïnvesteerd in de installatietechnische levensduur van beide zwembaden. Dit zou kapitaalvernietiging met zich meebrengen. Het afstoten van de zwemvoorziening staat ook haaks op de sportvisie. Daarin is geformuleerd: In Zuidplas zijn momenteel twee zwembaden gevestigd. Beide zwembaden zijn verouderd en investeringen zijn op korte termijn nodig om de accommodaties kwalitatief op voldoende peil te houden. Uit de analyse komt duidelijk naar voren dat het bezoek in beide baden lager ligt dan te doen gebruikelijk. Om een toekomstbestendige zwemaccommodatie te realiseren, met een gezonde exploitatie, is het samenvoegen van beide baden tot één functioneel zwembad verstandig. Resumerend Geadviseerd wordt om de huidige accommodaties nu grondig te renoveren en in stand te houden tot 2030/2035. Binnen dit tijdsbestek kan de planvorming voor een nieuw zwembad als centrumvoorziening verder worden uitgewerkt, welke anticipeert op de verwachte groei van de gemeente en daarmee de verwachte toename van het zwembadbezoek. Uiterlijk te realiseren in 2035. Nu de planvorming rondom het Vijfde Dorp concreet tot ontwikkeling komt, is gezien de centrale ligging van dit dorp het een logische keuze om het nieuwe zwembad in de planontwikkeling mee te nemen.
Het grondig renoveren brengt met zich mee dat vervangingen zoals opgenomen in het MJOP naar voren moeten worden gehaald en aanvullend budget nodig is voor instandhouding tot 2035. Dit om de onderhoudsconditie, veiligheid en uitstraling van de gebouwen te waarborgen. Tevens wordt voorkomen dat tegen de tijd dat de realisatie van een nieuw zwembad in zicht komt er nog investeringen moeten worden gedaan voor een dan relatief korte periode.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
53 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
9.2
Vraagstuk 2: MFC Swanla (Zevenhuizen)
MFC Swanla is met recht de centrale gemeenschapsvoorziening in Zevenhuizen met twee kernfuncties: sport en cultuur. Aan sportvoorzieningen beschikt Swanla over een sporthal (sportvloer 48 x 24) , een gymzaal (sportvloer 30 x 15) en zes kleedruimten. Voor de culturele (dorpshuis) functie bevat het MFC een theaterzaal (215 zitplaatsen middels telescooptribune), foyer met horeca en enkele vergader/multifunctionele ruimten die o.a. worden gebruikt door de muziekschool. Daarnaast worden ruimten permanent verhuurd aan IJsselkids Kinderopvang, de bibliotheek en een dierenarts.
9.2.1
Beoordeling huidige situatie
Onderhoudsstaat Het gebouw is oorspronkelijk in 1976 gebouwd en in 1988 uitgebreid. In 2002 is er een gedeelte aangebouwd waaronder het theaterdeel, KDV en BSO. De verschillende uitbreidingen geven het gebouw van buitenaf een enigszins geblokt aangezicht. De afgelopen jaren zijn er veel werkzaamheden aan de installaties, de verlichting en de plafonds uitgevoerd. De technische installaties verkeren over het algemeen in een goede conditie. In de sporthal zijn vochtproblemen door condensvorming. Momenteel worden voorzieningen getroffen om deze problemen op te lossen. In het MJOP (Planon, 20 april 2020) wordt de onderhoudsstaat geoormerkt als goed (‘Geaggregeerde CVO = 2’). Toekomstige aandachtspunten zijn duurzaamheidsmaatregelen, onderhoud en vervangingen aan het dak, gevel en buitenwanden. Met deze aanpassingen en onderhoudswerkzaamheden alsmede een gewenste upgrade van de theaterzaal kan het MFC nog zeker ruim 15 jaar mee. Bezetting en gebruik Sport De sporthal kent een hoge bezettingsgraad in de winterperiode van 90%. In de avonden en in de weekenden (overdag) is de hal nagenoeg vol. Het bezettingspercentage van de gymzaal ligt met 46% lager. Bij gymzalen is dat niet ongebruikelijk omdat het gebruik in de weekenden beperkt is. Een gymzaal is niet geschikt voor het spelen van competities. De bezetting vanuit het onderwijs is nu met 19% zeer beperkt.
Gymzaal Nederveenlaan in Zevenhuizen zal echter worden afgestoten. De scholen en de verenigingen kunnen dan gebruik gaan maken van de Swanla sporthal of gymzaal. De bezetting van de Swanla accommodatie zal toenemen met 24 klokuren gymonderwijs en 17 uur verenigings- en overige uren per week. In de nieuwbouwwijk Koningskwartier zal een nieuwe school worden gerealiseerd. Ook deze school zal naar verwachting voor het bewegingsonderwijs gebruik gaan maken van de sportzalen in Swanla. Daarvoor is capaciteit beschikbaar. De theoretische capaciteit is vier zaaldelen ofwel 104 klokuren per week. Aandachtspunt is dat de sporthal geen scheidingswanden heeft (wel scheidingsnetten). Dit kan akoestische aandachtspunten met zich mee brengen bij gelijktijdig gebruik van alle zaaldelen. Dit vergt dan enige rooster technische afstemming tussen de scholen. De belangrijkste zaalsportvereniging is volleybalvereniging ZVH. De vereniging met ca. 330 leden en het eerste team spelend op eredivisieniveau, maakt vrijwel elk beschikbaar dagdeel gebruik van de sporthal en de gymzaal. Het eerste team gebruikt de sporthal voor trainingen en wedstrijden en traint 4 avonden doordeweeks voor 2 uur, waarbij ze 1 avond de hele hal gebruiken en 3 avonden 1/3 hal. In de reguliere competitie zijn er 9 thuiswedstrijden.
Afhankelijk van de resultaten zijn er dan nog 3 thuiswedstrijden in de kampioenspoel (en mogelijk 1 finale wedstrijd)
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
54 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
of 4 thuiswedstrijden in de degradatiepoel. Van alle uren die ZVH als vereniging afneemt in Swanla, neemt het eerste team rond de 5% - 10% bezetting voor hun rekening. Het effect van de topsport is terug te zien in de aantrekkingskracht op (jeugd)leden. De competitiewedstrijden op eredivisieniveau trekken een breed publiek en leveren een positieve bijdrage aan de exploitatie van MFC Swanla (horecaomzet). Conform de prognoses zal het inwonertal van Zevenhuizen groeien van nu 9.000 inwoners naar 12.000 inwoners in 2030/2031. Het verenigingsgebruik en het onderwijsgebruik zal naar rato toenemen. Cultureel en maatschappelijk gebruik MFC Swanla beschikt met haar grote zaal over een multifunctionele zaal met theater technische faciliteiten. Op woensdagmiddagen en vrijdagavonden worden er films geprogrammeerd en op zaterdagavond theatervoorstellingen of verhuur aan derden. Op de overige avonden wordt de zaal verhuurd aan de muziekvereniging DKT, dameskoor Sootjevisch en de bridgeclub. De zalen (inclusief ambachtskamer en Catgeszaal) worden op weekbasis ca. 23 dagdelen verhuurd of vinden er eigen activiteiten plaats. Zaalaccommodaties in multifunctionele centra worden doorgaans per dagdeel verhuurd. Uitgaande van een capaciteit van 3 dagdelen x 3 zalen is de maximale capaciteit 63 dagdelen per week. Het afgeleid bezettingspercentage is dan 37%.
Uit benchmarkcijfers blijkt in de praktijk dat een zaal in het cultureel centrum zelden 3 dagdelen per dag worden verhuurd. Indien een zaal gemiddeld 1 keer per dag wordt verhuurd is een bezettingsgraad van rond de 33% eerder regel dan uitzondering. Inclusief de vaste huurders als de bibliotheek en kinderopvang kan worden gesteld dat MFC Swanla de centrale maatschappelijke voorziening is in Zevenhuizen waar volop gebruik van wordt gemaakt. Dit blijkt ook uit de financiële dekkingsgraad. Deze dekkingsgraad geeft aan in welke mate de kosten worden gedekt door de baten. Hierbij wordt uitgegaan van een ‘genormaliseerd, beïnvloedbaar resultaat’, dat wil zeggen exclusief huur/kapitaallasten en subsidie. De financiële dekkingsgraad van de exploitatie is met 119% (gemiddeld 2017 – 2019) uitstekend te noemen. Benchmarkcijfers laten een gemiddelde zien van rond de 67%. Hierbij dient te worden opgemerkt dat lokaal en regionaal de verschillen groot zijn. De bandbreedte is 50% tot 125%.
9.2.2
Actuele en toekomstige ontwikkelingen
Zoals bovenstaand gesteld vervult MFC Swanla als sport- en culturele ontmoetingsplek een waardevolle sociale functie. Het dorpshuis is stevig geworteld in de samenleving en heeft een goede naamsbekendheid opgebouwd. De organisatie is laagdrempelig benaderbaar voor inwoners. Met de verenigingen en maatschappelijke organisaties in Zevenhuizen is de lokale binding sterk. Swanla is een goed voorbeeld hoe een dorpshuis efficiënt kan exploiteren en goede financiële prestaties kan leveren. Volleybalvereniging ZVH als hoofdgebruiker van Swanla verwacht de komende jaren te groeien naar 450 leden. De capaciteitsbehoefte naar sportruimten kan in de randen van de huidige programmering (bijvoorbeeld op zondagen) nog gedeeltelijk worden ingevuld. Maar op primetime uren knelt het nu al. Stichting Dorpshuis Swanla ervaart wekelijks de krappe bezetting in de sportzalen. In samenhang met de groei van Zevenhuizen in het algemeen en de (sport)verenigingen in het bijzonder is er behoefte aan een nieuwe sporthal in de gemeente Zuidplas. Aanbouw bij Swanla is niet vanzelfsprekend. Ruimtelijke inpassing is lastig en uitbreiding zal op bezwaren stuiten van omwonenden. Daarbij is in de gebiedsontwikkeling ‘Swanla driehoek’ ruimte gereserveerd voor een indoor sportvoorziening.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
55 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Het gebouw gaat nog zeker 15 tot 20 jaar mee. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in het pand en is veel vervangen (CV-ketels, dak, ledverlichting en legionellapreventie). De aandachtspunten voor de komende jaren zijn vervanging van de (beweegbare) tribune, vervanging van de licht- en geluidsinstallatie in de theaterzaal en duurzaamheidsmaatregelen zoals zonnepanelen op het dak.
9.2.3
Beoordeling scenario’s
Bij de beoordeling van de scenario’s is uitgegaan van de ontwikkelingen en prognoses m.b.t. de binnensportaccommodaties zoals in het rapport beschreven. De culturele maatschappelijke functie is beoordeeld op basis van het huidige gebruik in samenhang met de lokale ontwikkelingen in Zevenhuizen. Indien bijvoorbeeld binnen de gemeente Zuidplas de ambitie bestaat of gaat bestaan om aan het bestaande voorzieningenniveau een volwaardige theaterfunctie toe te voegen dan ontstaat een ander beeld en dienen de scenario’s ook uit dat perspectief te worden beoordeeld. Indien deze ambitie er niet is dan is het voorzieningenniveau in MFC Swanla passend voor een kleinschalig aanbod van film- en theaterprogramma’s. Scenario 1: sloop en nieuwbouw, en scenario 2: sloop en nieuwbouw met gescheiden functies (cultuur en sport) Deze scenario’s hebben niet de voorkeur. De onderhoudsstaat is goed en Swanla beschikt over een breed aanbod aan faciliteiten. Sloop van het huidige pand betekent kapitaalvernietiging. Er zijn onderhoudstechnische aandachtspunten maar die zijn oplosbaar. Behoud van de huidige mix van sport met de cultureel-maatschappelijke functies is waardevol en leidt tot een effectieve en efficiënte exploitatie. Van de accommodatie wordt volop gebruik gemaakt en dat is terug te zien in de financiële prestaties.
Dit houdt in dat ook scenario 2, het ‘uit elkaar trekken van de sport en de culturele functie’ geen meerwaarde met zich meebrengt. Per saldo zal bij een model van twee gescheiden locaties (de sportvoorzieningen in de ‘Swanla driehoek’ en de culturele functie behouden in de kern Zevenhuizen) leiden tot in-efficiency en een duurdere exploitatieopzet. In beide locaties zullen bijvoorbeeld de nu aanwezige, gemeenschappelijke voorzieningen als foyer/horeca/nevenruimten in iedere locatie moeten worden gerealiseerd. Datzelfde geldt voor de beheerderstaken en toezichtfunctie. Laat onverlet dat er breed in de gemeente Zuidplas behoefte is aan extra sportcapaciteit. Op middellange termijn zelfs 2 volwaardige sporthallen. Het nu slopen en herbouwen van de bestaande accommodatie op een andere plek lost het capaciteitsprobleem binnensport niet op. Alle accommodaties (ver)nieuwbouwen boven op de nieuwbouw voor de extra sportcapaciteit maakt het duurder dan nu noodzakelijk. In de Swanla driehoek kan desgewenst op de daarvoor beschikbare ruimte een van de nieuwe sporthallen worden gerealiseerd. Met deze sportfunctie kunnen ook de (nieuwe) scholen worden gefaciliteerd. De Swanla driehoek ligt echter a-centrisch t.o.v. de grotere kernen Nieuwerkerk en Moordrecht. Het beoogde nieuwbouwproject ‘het Vijfde Dorp’ ligt echter zeer centraal in de gemeente Zuidplas.
Het is derhalve meer voor de hand liggend hier de nieuwe sportvoorziening(en) te realiseren. In Zevenhuizen houdt men met Swanla het voorzieningenniveau op peil. Niet alleen voor lokaal gebruik maar met een breed bereik naar alle inwoners van Zuidplas (i.c. de cultuurfunctie). Scenario 3: behoud MFC Swanla en uitvoeren van grootschalig onderhoud Dit scenario kan worden gezien als de voorkeursvariant. Het is veruit de meeste efficiënte en ‘goedkoopste’ oplossing. Het nieuw bouwen van een vergelijkbaar centrum (al dan niet met splitsing van functies) kost circa € 10,5 miljoen (exclusief btw en exclusief grond en infrastructuur). Het gebouw kan gezien de huidige onderhoudsstaat nog enige tijd mee. Wel dienen er aanpassingen te worden doorgevoerd aan de gevel, het dak, duurzaamheidsmaatregelen, de tribunes, theatertechnische faciliteiten en op termijn een facelift van de foyer, horeca en zaalruimten. Deze ruimten ten aanzien van de inpandige
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
56 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
onderhoudsaspecten zijn niet opgenomen in het MJOP. Aangezien het gebouw nog 15 tot 20 jaar meegaat dient rekening te worden gehouden met onderhoud (facelift) van de horeca en zalen. De jaarlijkse onderhoudskosten o.b.v. het MJOP bedragen € 125.000,- per jaar (20 jaar). De additionele onderhoudskosten worden als volgt geraamd: Tabel 9.7: Onderhoudskosten MFC Swanla Renovatie Dorpshuis Swanla
Investering
Jaarlast afschrijvingen
Vervangen tribune (216 zitplaatsen)
€
135.000 €
Upgrade theaterzaal
€
140.000 €
8.154
Facelift horeca en zalen (ca. 1087 m2)
€
483.604 €
28.168
Totaal
€
758.604 €
44.185
7.863
Duurzaamheid (zonnepanelen) Voor MFC Swanla bestaat het voornemen om het gebouw te verduurzamen door zonnepanelen te plaatsen. Het dakoppervlak is er voldoende groot voor. De terugverdientijd bij een zakelijk verbruik van >50.000 kWh is 14 tot 17 jaar. Het energieverbruik in MFC Swanla is meer dan 150.000 kWh. De terugverdientijd zal voor Swanla naar rato langer zijn. Hoewel uit overwegingen om de duurzaamheidsdoelstelling te realiseren zonnepanelen kunnen worden gerealiseerd wordt dit om bedrijfseconomische redenen afgeraden. Overwogen kan worden om de zonnepanelen in te zetten voor energielevering aan de omliggende panden en woningen. Hiervoor is echter nader specialistisch onderzoek noodzakelijk.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
57 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
9.3
Vraagstuk 3: MFC Op Moer (Moerkapelle)
MFC Op Moer omvat een sporthal, een kegelbaan, een multifunctionele zaalruimte (de Zuidplaspolderzaal) en ruimten die structureel worden verhuurd aan twee kinderopvangorganisaties. De accommodatie is op zondag gesloten m.u.v. kerkdiensten in de multifunctionele zaal door de Hersteld Hervormde Gemeente Moerkapelle.
9.3.1
Beoordeling huidige situatie
Onderhoudsstaat Het gebouw dateert uit 1981. De afgelopen periode is veel (achterstallig) onderhoud uitgevoerd, deels in eigen beheer. De ruimten, met name de sporthal en kleedkamers, hebben een frisse uitstraling. In het MJOP (Planon, 20 april 2020) wordt de onderhoudsstaat geoormerkt als goed (‘Geaggregeerde CVO = 2’). Toekomstige aandachtspunten zijn met name het onderhoud en vervangingen aan het dak, gevel en buitenwanden. Met deze aanpassingen en desgewenst een upgrade van de zaal- en horecaruimten kan het MFC nog zeker 10 tot 15 jaar mee. Bezetting en gebruik De sporthal kent in de wintermaanden een gemiddelde bezettingsgraad van 75%. De bezetting vanuit het onderwijs is met 47% beperkt maar de verenigingsbezetting is met 92% als vol te kwalificeren. Dat heeft te maken met de zondagsluiting. De belangrijkste zaalsporten zijn rolschaatsen en zaalvoetbal. Conform de prognoses zal het inwonertal van Moerkapelle groeien van nu 5.400 inwoners naar 7.000 inwoners in 2030/2031. Het verenigingsgebruik en het onderwijsgebruik zal naar rato toenemen. De sporthal voorziet dus in een behoefte. Niet alleen lokaal maar ook gemeentebreed is de sporthalcapaciteit noodzakelijk. Daarbij beschikt de sporthal met een houten vloer en twee scheidingswanden over een goed geoutilleerde sporthal. De akoestiek is een aandachtspunt.
Dit is mogelijk op te lossen door de sportbergingen te isoleren of van scheidingswanden te voorzien waardoor het klankkasteffect afneemt. MFC Op Moer beschikt over 4 kegelbanen met zaal/barruimte en de multifunctionele Zuidplaspolderzaal: • Het gebruik van de kegelbanen is beperkt. Deze functie kan in de toekomst komen te vervallen. • De Zuidplaspolderzaal wordt op jaarbasis ca. 400 dagdelen verhuurd. De belangrijkste gebruikers zijn de kerk, de kinderopvang en de verkeersschool. Wekelijkse gebruikers zijn verder Zumba en Yoga. Zaalaccommodaties in multifunctionele centra worden doorgaans per dagdeel verhuurd. Uitgaande van een capaciteit van 3 dagdelen is de maximale capaciteit 1.095 dagdelen. Het afgeleid bezettingspercentage is dan 36%. Uit benchmarkcijfers blijkt in de praktijk zelden 3 dagdelen per dag worden verhuurd. Indien een zaal gemiddeld 1x per dag wordt verhuurd is een bezettingsgraad van rond de 33% eerder regel dan uitzondering. Gesteld kan worden dat de zaalfunctie ook in de toekomst gehandhaafd dient te blijven. In combinatie met een facelift van de horecafaciliteit kan MFC Op Moer in de toekomst beter inspelen op de ontmoetingsfunctie. Dit sluit aan bij de ambities van het stichtingsbestuur: ‘Wij willen als bestuur in nauwe samenwerking met de gemeente Zuidplas het welzijn van de inwoners van met name de dorpsgemeenschap Moerkapelle bevorderen.
Op Moer wil bijdragen aan het versterken van de sociale cohesie in de buurt en het doorbreken van het isolement van kwetsbare bewoners. Het bestuur en zijn medewerkers heeft de kracht in het creëren van betekenisvolle relaties op dorpsniveau.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
58 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Het bestuur ziet, met inzet van beschikbare middelen, het als zijn opdracht om als initiator en participant de leefbaarheid als verbindende schakel binnen de dorpsgemeenschap te behouden en/of te vergroten. Ons gedateerde dorpshuis is daarvoor de enige voorziening en daardoor de natuurlijke partner die verbinding tussen sociaal, maatschappelijk, cultureel en sportief gebied mogelijk te maken. Daarnaast moet Op Moer met zijn middelen en voorzieningen een bijdrage leveren aan de invulling van de maatschappelijke opdracht die de gemeente heeft op grond van de WMO en Jeugdzorg.’ Hoofdgebruikers De twee hoofdgebruikers van MFC Op Moer (buiten de sporthal) zijn de kerk en kinderopvangorganisatie IJsselkids. IJsselkids Kinderopvang: • De organisatie is al jaren in overleg met de gemeente voor extra huisvesting in Moerkapelle, aangezien de huidige locatie qua omvang te klein is. De eigen zoektocht naar huisvesting, ook in Nieuwerkerk, heeft nog geen resultaat opgeleverd. • Momenteel is er geen aanbod voor kinderopvang (0-4 jaar) in Moerkapelle. IJsselkids ziet al jaren de behoefte aan kinderopvang van 0-4 jaar toenemen in Moerkapelle. Op dit moment zijn ouders genoodzaakt om uit te wijken naar omliggende dorpen of andere vormen van opvang. Gezien de groei in Moerkapelle denkt de organisatie dat hier ook een rol voor de gemeente ligt.
Kinderopvang stelt ouders immers in staat om deel te nemen aan het arbeidsproces. • Wat betreft de BSO biedt Het Ganzennest 45 kindplaatsen per dag en voor de peuteropvang zijn dat 7 kindplaatsen per dag. In totaal zijn er 80 kinderen ingeschreven bij Het Ganzennest. • Op maandag, dinsdag en donderdag wordt van 15:00 uur tot 18:30 uur de helft van de Zuidplaspolderzaal van Dorpshuis Op Moer gehuurd om meer kinderen op te kunnen vangen dan de oorspronkelijke ruimte aan kan. Het gebruik van de Zuidplaspolderzaal dient ten behoeve van sport en spel (creatief bezig zijn). • Voor het verwezenlijken van de toekomstplannen heeft IJsselkids nog geen andere locatie op het oog dan Dorpshuis Op Moer. • Om IJsselkids’ ideeën te onderbouwen heeft de organisatie hun PVE (programma van eisen) aan Drijver en Partners toegezonden om vertrouwelijk mee om te gaan. De gemeente heeft deze in een eerder stadium ook ontvangen. • De totale ruimtebehoefte voor de KDV inclusief BSO bedraagt 460 m2 nvo (excl. buitenruimten). Deze vloeroppervlakte is minimaal nodig. Zo heeft de KDV een specifieke ruimtebehoefte met onder meer een wasruimte, slaapkamers en kantoorruimte. In algemene zin heeft IJsselkids de voorkeur om over gelijkvloerse ruimte te beschikken. • IJsselkids heeft aangegeven daarvoor langdurige huur- en samenwerkingsafspraken te willen sluiten.
Cofinanciering heeft niet de voorkeur van de kinderopvangorganisatie. Zij hebben niet de ambitie om ‘te investeren in vastgoed’. De Hersteld Hervormde Gemeente Moerkapelle: • Sinds 2004 maakt HHG consequent gebruik van ruimte in Dorpshuis Op Moer. HHG bestaat uit ongeveer 135 leden, een jonge gemeente waarvan een groot deel van de leden onder de 50 jaar is. De leden komen niet alleen uit Zuidplas, maar ook uit regiogemeentes. • De Zuidplaspolderzaal wordt als geheel gehuurd met daarbij een zaaltje van de kinderopvang waar kinderen kunnen verblijven tijdens een dienst. • Er zijn twee diensten op een zondag. Voor iedere dienst is de bezetting 2,5 uur (incl. op- en afbouwen). Veelal op zaterdag wordt de kerkzaal klaargemaakt.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
59 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
•
•
9.3.2
Ook wordt er ruimte gehuurd voor diensten doordeweeks op christelijke feestdagen. In het winterseizoen van oktober t/m april vinden er diverse activiteiten plaats die gedeeltelijk in Dorpshuis Op Moer plaatsvinden: • catechisatie • de mannen- en vrouwenvereniging • de jeugdverenigingen • diverse bijeenkomsten De activiteiten zijn avondvullend en duren van bijv. 19:00 tot 21:00 uur of 20:00 tot 22:00 uur en vinden plaats over 3-4 avonden per week. HHG verwacht dat hun ledenaantal in de toekomst zal uitbreiden. Een goede uitstraling zal bijdragen aan meer wervingskracht. HHG wil graag over een eigen gebouw/ruimte (of een deel van) beschikken om alle activiteiten geconcentreerd te houden. Participatie in nieuwe plannen is wenselijk en daarnaast is er bereidheid om financieel bij te dragen. Bijv. voor een aanbouw bij Dorpshuis Op Moer dat fungeert als kerkzaal met bovenverdieping.
Actuele en toekomstige ontwikkelingen
Door stichting Dorpshuis Op Moer is in april 2020 een indicatief ontwerp gemaakt voor een renovatieplan van het dorpshuis. Dit ontwerp is als denkrichting aangehouden en qua m2 geactualiseerd op basis van de huidige inzichten. Dit impliceert een gedeeltelijk herbestemming en renovatie van bestaande ruimten (ca. 870 m2) en gedeeltelijk aanbouw van een multifunctionele zaal inclusief ruimte voor kinderopvang en HHG (ca. 475 m2). De sporthalfunctie met nevenvoorziening blijft in de basis ongewijzigd en de kegelbanen komen te vervallen. Deze aanpassingen vereisen een aangepast ontwerp.
9.3.3
Beoordeling scenario’s
Scenario 1: sloop en nieuwbouw Dit scenario heeft niet de voorkeur. De onderhoudsstaat is goed en Op Moer beschikt over een goede sporthalfaciliteit. Aandachtspunt is de akoestiek maar dit is oplosbaar door het plaatsen van schuifwanden bij de bergingen en/of geluidsisolerende aanpassingen. Wel is er behoefte aan extra tribunecapaciteit. Uitbouw van de sporthal voor tribunes is relatief duur. Ook gezien de relatief beperkte wedstrijdendagen in een heel seizoen. Mogelijk kan aan de ‘kopse kant’ een deel van de huidige kegelbanen worden benut voor extra toeschouwerscapaciteit. Scenario 2: renovatie en uitbreiding Dit scenario kan worden gezien als de voorkeursvariant. Door aanpassingen van de accommodaties wordt het dorpshuis geschikt gemaakt voor haar toekomstige functie op basis van de toekomstprognoses en ambities van het stichtingsbestuur en haar partners (kinderopvang en kerk). De horeca en zaalruimte voorzien in een blijvende behoefte en door bij de renovatie qua inrichting en uitstraling meer in te steken op de ontmoetingsfunctie is het bestuur beter in staat met haar MFC bij te dragen aan de sociale cohesie en behoud van het voorzieningenniveau in Moerkapelle. Scenario 3: niets doen en alleen groot onderhoud Het gebouw kan gezien de huidige onderhoudsstaat nog enige tijd mee. Wel dienen er aanpassingen te worden doorgevoerd aan de gevel en het dak.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
60 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
De sporthalfunctie met een passende multifunctionele zaal dient in elk geval voor Moerkapelle te worden behouden. Op Moer zal voorlopig niet ‘uitdoven als dorpshuis’. Het risico bestaat wel dat HHG en de IJsselkids zonder aanpassingen in het huidige gebouw op termijn nieuwe locaties elders gaan zoeken. Voor het dorpshuis betekent dit leegstand en daling van huuropbrengsten. Voor Moerkapelle leidt dit tot verschraling van het aanbod. Scenario 4: Swanla en Op Moer fuseren op de grens Moerkapelle en Zevenhuizen Dit scenario kan rekenen op weinig draagvlak. Binnen de dorpsgemeenschappen Moerkapelle en Zevenhuizen is sprake van een verschillende cultuur, wat een fusie bemoeilijkt. Tussen de twee dorpen is weinig beweging te zien en ten behoeve van gemak zien dorpsbewoners graag de voorzieningen in de eigen kern. In het verleden toen Moerkapelle en Zevenhuizen voor een periode van 20 jaar één gemeente was, heeft het nimmer geklikt tussen de dorpen. Dat lijkt ook hedendaags te spelen. Faciliteiten met een goede standaard in Moerkapelle worden weinig tot niet gebruikt door Zevenhuizenaren, en andersom.
9.3.4
Scenario 2: ruimtestaat renovatie + uitbreiding
In scenario 2 wordt Dorpshuis Op Moer gerenoveerd en uitgebreid met 477 m2. Conform het schetsontwerp van de stichting wordt de Zuidplaspolderzaal verbouwd t.b.v. kinderopvangorganisatie IJsselkids en omvat de uitbreiding van de nieuwe zaal inclusief een belendend ruimte voor de kerk. Tabel 9.8: Ruimtestaat MFC Op Moer Ruimtestaat Op Moer (o.b.v. art impression, geactualiseerd) Ruimte Sporthal Kinderopvang IJsselkids Zuidplaszaal + verkeersruimten Kegelbaan
Omschrijving ruimte Sporthal, bergingen, kleedkamers + toiletten centrale hal Ruimtes kinderopvang bestaand Ruimtes kinderopvang verbouwing Zuidplaszaal Vervallen, nader te bestemmen deels naar ruimten 'organisatie', K Ruimtes kinderopvang nieuw aanbouw Ruimtes kinderopvang Ruimtes hoofdgebouw (keuken, koelvriescel, beheerruimte etc., Wilde Veenen (aangepast, plus extra aanbouw) Extra aanbouw (2 zaaldelen) Extra aanbouw (1 zaaldelen) Ruimtes hoofdgebouw (aangepast) Overig (verkeersruimte, berging, werkkast, garderobe) Overig (verkeersruimte, berging, werkkast, garderobe)
Kinderopvang Quadrant Bedrijfsruimten Horeca MFC zaal Kerk Entree Overig bestaand Overig nieuw Subtotaal Totaal bruto m2 (exclusief buitenruimte)
Verschil bruto huidige en toekomstige situatie
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
Huidig Scenario 2, renovatie en uitbreiding m2 Bestaand Aanbouw Renovatie 1565 1565 88 88 222 222 307 155 152 150 150 178 178 139 139 228 186 90 90 101 101 62 2839 1971 476 869 3316 477
61 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Investeringskostenraming Tabel 9.9: Investeringskostenraming MFC Op Moer Scenario 2 renovatie en aanbouw Dorpshuis Op Moer Sloop tot casco Renovatie Aanbouw nieuw Bestaand aanpassingen/upgrading Inventaris en inrichting horeca en bedrijfsruimten kerk en kinderopvang is casco
Oppervlakte
€ p/m2
Raming €
869 € 869 €
65 € 925 €
56.485 803.391
476 € 1.971 €
1.727 € 125 €
822.225 246.324
472 €
250
€ 118.000
Totaal bouwkosten
3.316
€ 2.046.424
Opslag t.o.v. bouwkosten Subtotaal investeringskosten
20%
€ 409.285 € 2.455.709
Onvoorzien Totaal investeringskosten (excl BTW)
5%
€ 122.785 € 2.578.494
Totaal investeringskosten (incl BTW)
21%
€ 3.119.978
Exploitatiekostenraming De uitgangspunten voor de indicatieve exploitatiebegroting zijn: • Commerciële (kostprijsdekkende) huur voor de Hersteld Hervormde Gemeente én voor IJsselkids Kinderopvang op basis van langdurige overeenkomsten. • Focus op ontmoetingsfunctie met bijpassende horeca en activiteitenruimte. • Additionele huursom (€ 121.188,-) welke gelijk is aan de jaarlijkse kapitaallasten voor de renovatiekosten. • Exploitatielasten in lijn van jaarrekening stichting, huurprijs gemeente, kengetallen en ervaringscijfers Drijver en Partners.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
62 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Tabel 9.10: Exploitatiekostenraming MFC Op Moer Dorpshuis Op Moer realisatie 2019
realisatie 2018 Baten Omzet horeca Huuropbrengsten Huur kerk incl servicekosten Huur IJsselkids incl servicekosten Huur Quadrant Subsidiebaten Totaal baten Inkoopkosten horeca Brutoresultaat
€ €
begroot renovatie
€ €
75.288 € 126.807 € € € € 128.000 € 330.095 €
96.815 € 113.639 € 7.098 € 14.466 € 5.700 € 155.161 € 392.879 €
125.000 116.480 30.540 75.858 5.843 180.000 533.720
€ €
28.203 € 301.892 €
31.847 € 361.032 €
37.500 496.220
€ €
65.334 € 128.000 €
95.717 130.109 121.188 28.183 20.008 5.000 30.106 24.122 39.106 780 494.320
Lasten Personeelskosten Huur dorpshuis bestaand Huur dorpshuis aanbouw renovatie Energiekosten Onderhoud Overige huisvestingskosten Schoonmaak Kantoorkosten Algemene kosten Financiele baten en lasten Totaal lasten
€ € € € € €
20.619 € 10.731 € 3.529 € 30.812 € 15.550 € 38.705 €
€
313.280 €
75.298 € 130.816 € € 24.527 € -12.139 € 3.937 € 29.372 € 23.534 € 38.152 € € 313.497 €
Resultaat
€
-11.388 €
47.535 €
1.901
Exploitatiebijdrage Resultaat
€
-11.388 €
47.535 €
1.901
94%
113%
130%
Dekkingsgraad excl. kapitaallasten/huur
De investeringskosten van de renovatie worden grotendeels gedekt door de nieuwe (huur)opbrengsten. Vooropgesteld dat met HHG en met IJsselkids langdurige (garantie)afspraken kunnen worden gemaakt. De renovatie van de nieuwe zaal en de eigen bedrijfsruimten kunnen niet geheel door de baten worden gedekt. De subsidiebehoefte bedraagt € 180.000,-. Dit is € 25.000,- meer dan in 2019. Daar staat tegenover dat de komende jaren geen groot onderhoud meer hoeft te worden uitgegeven. Conform de huidige MJOP bedragen de onderhoudskosten afgerond € 100.000,- (indien niet wordt gerenoveerd).
9.3.5
Buitenoefenbaan rolschaatsen
Ten behoeve van het stimuleren van (on)georganiseerde sport in de buitenruimte en het voorzien in de groeiende behoefte aan capaciteit bij sportverenigingen in Moerkapelle, raad Drijver en Partners aan om een multifunctioneel buitensportveld van 20 x 40 meter te realiseren als aanvulling op bovenstaande uitwerking van scenario 2. Met name het rolschaatsen en rolhockey kunnen van het buitensportveld gebruik maken voor trainingen en wedstrijden, maar opties zijn er ook voor bijvoorbeeld voetbal en een ijsbaan in de winter. Wat betreft de locatie kan worden gedacht
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
63 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
aan het vernieuwen/upgraden van de speelveldjes naast dorpshuis Op Moer. Zo kan de bestaande kleine asfaltplaat worden vergroot of het ruimere betegelde (voetbal)veldje worden vervangen door asfalt (eventueel met coating). De geraamde kosten voor een multifunctioneel buitensportveld van 800 m2 bedragen circa € 100.000,- (excl. BTW). Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 20 jaar bedraagt de jaarlast € 5.000,-. Verenigingen die het buitensportveld in gebruik nemen dienen een kostprijsdekkende huur te betalen, in rekening nemende dat hier een subsidie van 90% tegenover staat. Feitelijk betaald een vereniging in die zin 10% van de kostprijsdekkende huur. Exacte investeringen zijn mede afhankelijk van het faciliteren van nevenvoorzieningen.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
64 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
9.4
Vraagstuk 4: extra sporthal
9.4.1
Beoordeling huidige en toekomstige situatie
Uit de inventarisatie huidige situatie binnensportcapaciteit en de prognoses 2030 blijkt: Bewegingsonderwijs • De bezetting van het bewegingsonderwijs fluctueert sterk per kern en per gymzaal/sporthal. De meeste sportaccommodaties beschikken over voldoende capaciteit. Knelpunten zijn te zien bij gymzaal Van Beethovenlaan, gymzaal Kroonkruid en gymzaal Nederveenlaan. • Op basis van de leerlingenprognoses stijgt het aantal klokuren bewegingsonderwijs van nu 248 klokuren naar 273 klokuren. Dit is exclusief de toekomstige behoefte vanuit het Vijfde Dorp. De prognose omvat de nieuwe norm bewegingsonderwijs van 2 uur per week. Met deze 2-uursnorm worden lesuren bedoeld, omgerekend 1,5 klokuur bewegingsonderwijs per week (2 lessen van 45 minuten). De toekomstige capaciteit is deels op te vangen door: o De capaciteit van de sporthallen uit te breiden door het aanbrengen van vouwwanden. Niet alle sporthallen zijn hiervoor geschikt door bijvoorbeeld de hoekige dakconstructie. Daarnaast neemt ook de behoefte aan extra kleedkamers toe (6 kleedkamers bij een sporthal met drie zaaldelen). De uitbreiding met kleedkamers is niet in alle gevallen eenvoudig te realiseren. o De scholen her te verdelen over de accommodaties. Gezien de woonkernen en de reisafstanden is dit maar in beperkte mate mogelijk.
Wel kan het voortgezet onderwijs worden verplaatst waardoor capaciteit in de Parkzoomhal kan worden gecreëerd voor het basisonderwijs in Nieuwerkerk. De denkrichtingen zijn: Nieuwerkerk – oplossen ondercapaciteit gymzaal Van Beethovenlaan Het realiseren van een extra gymzaal. Bijvoorbeeld bij de Kleine Vink, ter vervanging. De klokuren van VO Thorbecke (31 uur in 2025 en 2030, 32,5 uur in 2035) worden allemaal overgezet van Parkzoomhal naar de Kleine Vink. De klokuren van ABBS Montessori (4,45 uur) en CBS Rehoboth (2,25 uur) worden allemaal overgezet van gymzaal Van Beethovenlaan naar Parkzoomhal. Beide scholen hebben 1 km loopafstand naar Parkzoomhal. Onderling dient afgestemd te worden tussen RKBS de Wingerd en CBS Elim wie extra klokuren overzet naar Parkzoomhal (voor beide 600 meter loopafstand). RKBS de Wingerd brengt al 1,75 uur onderwijs bij Parkzoomhal onder en kan daar 0,75 uur aan toevoegen. Zevenhuizen – oplossen ondercapaciteit gymzaal Nederveenlaan OBS ’t Reigerbos kan klokuren overzetten van gymzaal Nederveenlaan naar sporthal/gymzaal Swanla waar ze momenteel al uren onderbrengen (voor zowel de sporthal als de gymzaal zijn dat 4,5 uur). In 2025 kunnen ze 6,25 uur, 7,25 uur in 2030 en 3 uur in 2035 overzetten. De keuze valt voor OBS ’t Reigerbos, omdat zij drie keer zoveel klokuren bewegingsonderwijs nodig heeft dan CBS de Eendragt.
Verenigingsgebruik • De bezetting van de sporthallen is in het winterseizoen vrijwel maximaal. De bezetting ligt rond 80% (sporthal Op Moer en De Zuidplas) en 90 tot 100% bij de Parkzoomhal, de Kleine Vink en Swanla. • Dit betekent dat er sprake is van capaciteitstekort in de winterperiode voor de zaalsporten. Met name op de primetime uren van 18:00 tot 22:00 uur en in het weekeinde op de competitiedagen.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
65 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Het tekort (onvervulde) behoefte wordt geraamd op 700 - 900 uur per seizoen. De behoefte zal gezien de groei van de gemeente Zuidplas toenemen naar > 2.000 uur.
9.4.2
Benchmark aanbod binnensportcapaciteit
In totaliteit beschikt gemeente Zuidplas over 5 sporthallen, 1 sportzaal en 6 gymzalen. Hierbij dient te worden opgemerkt dat sporthal de Kleine Vink geen volwaardige sportvloerafmeting heeft. Om een relatie te leggen tot benchmarkcijfers wordt uitgegaan van zaalsporteenheden. Een reguliere sporthal omvat drie zaaldelen en een sportzaal twee zaaldelen. Zoals in onderstaande tabel is af te leiden, beschikt de gemeente over 22 zaalsporteenheden. Althans in theorie. Niet alle sporthallen beschikken over een scheidingswand en/of over voldoende kleedkamers om gelijktijdig gebruik te kunnen maken van de drie zaaldelen. Per zaaldeel dient een sporthal te beschikken over twee kleedkamers. Noodzakelijk voor het gebruik o.a. door het bewegingsonderwijs. Uitgaande van de sporthallen met scheidingswand beschikt Zuidplas over 17 zaalsportdelen. Nederland beschikt over 16 zaalsporteenheden per 25.000 inwoners 2. Regionaal zijn er grote verschillen. De bandbreedte is 12 tot 22 zaalsporteenheden. Daartoe afgezet beschikt Zuidplas over 11 zaalsporteenheden per 25.000 inwoners. Geconcludeerd kan worden dat gemeente Zuidplas ook op basis van de benchmark over (te) weinig binnensportcapaciteit beschikt. Nu maar zeker ook in de toekomst. Op basis van de prognoses dient het aantal zaalsporteenheden te verdubbelen t.o.v. de huidige situatie.
Tabel 9.11: Zaalsporteenheden gemeente Zuidplas Binnensportaccommodaties Zuidplas Accommodatie
Huidig aantal zaaldelen
Theoretische cap. zaaldelen
47.772
1.344 902 252 252 252 525 1.152 450 252 1.058 990 252 7.681
2 2 1 1 1 2 1 1 1 3 1 1 17
3 2 1 1 1 2 3 1 1 3 3 1 22
2021
47.772
0,16
9
12
2030
66.000
0,12
Bouwjaar
Inwoners
Nieuwerkerk aan den Ijssel Nieuwerkerk aan den Ijssel Nieuwerkerk aan den Ijssel Nieuwerkerk aan den Ijssel Nieuwerkerk aan den Ijssel Nieuwerkerk aan den Ijssel Zevenhuizen Zevenhuizen Zevenhuizen Moerkapelle Moordrecht Moordrecht Totalen
1997 2011 2009 2008 1980 2003 1987 1976 2007 1981 1974 1999
23.672
Huidige capaciteit
Zaaldelen per inwoner
Toekomstige capaciteit
Zaaldelen per inwoner
Parkzoomhal Sporthal de Kleine Vink Gymzaal Esse Zoom Gymzaal Van Beethovenlaan Gymzaal Kroonkruid Sportzaal Comenius College Sporthal Swanla Gymzaal Swanla Gymzaal Nederveenlaan Sporthal Op Moer Sporthal De Zuidplas Gymzaal De Zuidplas
9.4.3
Kern
9.342
5.392 9.366
Opp. Afmetingen sportvloer 48 x 28 41 x 22 21 x 12 21 x 12 21 x 12 21 x 25 48 x 24 30 x 15 21 x 12 46 x 23 45 x 22 21 x 12
42
Nieuwbouw sporthal
De behoefte aan een extra sporthal is groot. Dit blijkt uit de huidige bezettingsgraad, de onvervulde behoeften bij de sportverenigingen (respons enquêtes) en wordt onderbouwd door de capaciteitsberekeningen en de vergelijking met benchmarkcijfers.
2
Bron: kennisbank sport en bewegen /Mulierinstituut
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
66 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Voor een nieuw te bouwen sporthal kunnen meerdere type voorzieningen worden gerealiseerd. De keuzes zijn onder meer afhankelijk van het uiteindelijk gebruik (topsport – breedtesport), de daaraan gerelateerde oppervlak van de sportvloer, de zaalhoogte (7 – 9 meter), tribunecapaciteit en nevenvoorzieningen als juryruimte, vergaderruimte en horeca. Voor een mogelijk nieuwe sporthal worden twee scenario’s doorgerekend. Hierbij is uitgegaan van een type C2+ en een type C1 sporthal conform de normering van het NOC*NSF. 1. 2.
Sporthal type C2+: sportvloer 28 x 48 meter met een hoogte van 9 meter en nevenvoorzieningen als tribune, jury/vergaderruimte en horeca. Sporthal type C1: sportvloer 24 x 44 meter met een hoogte van 7 meter en beperkte nevenvoorzieningen, geen horeca.
In bijlage 9 zijn de investeringskostenraming en exploitatiekostenraming weergegeven. Samenvattend bedragen de kosten: Tabel 9.12: Investerings- en exploitatiekostenraming Nieuwe voorziening
Investering
Saldo exploitatie per jaar*
Sporthal C2+ € 6.258.654 € 401.345 Sporthal C1 € 4.004.496 € 257.598 *inclusief kapitaallasten, groot onderhoud en overige eigenaarslasten
Locatie en functie Kijkend naar de kernen waar het capaciteitstekort het grootst is, ligt de voorkeurslocatie in: 1. Nieuwerkerk (gegeven omvang van het verzorgingsgebied) 2. Zevenhuizen Met de ontwikkelingen van het Vijfde Dorp zal op termijn eveneens extra capaciteit moeten worden gerealiseerd voor het bewegingsonderwijs. Deze capaciteit kan worden gerealiseerd door gymzalen bij de daar te ontwikkelen scholen maar ook door een (tweede) nieuwe sporthal in het Vijfde Dorp. Daardoor kan op middellange termijn ook de verenigingsbehoefte worden gefaciliteerd. De nieuwe sporthal(len) dienen een brede zaalsportfunctie te omvatten. Niet alleen geschikt voor hockey en korfbal maar ook voor de overige sportverenigingen met in het bijzonder volleybal, turnen/gymnastiek en rolschaatsen. In Nieuwerkerk aan den IJssel zal op termijn een nieuwe basisschool worden gebouwd met bijbehorende sportvoorziening. Dit biedt kansen voor de gymnastiekvereniging in de avonduren. Bij nieuwbouw van de sportvoorziening kan rekening worden gehouden met het type gymzaal/sportzaal en de faciliteiten, dat aansluit bij de behoefte van de gymnastiekvereniging. De blaashal als semipermanente overbruggingsoplossing Ook al wordt er nu besloten om de sporthalcapaciteit uit te breiden, een nieuwe sporthal staat er niet voor volgend seizoen.
De hockey- en de korfbalverenigingen bezetten gemeente breed 25% van de binnensportcapaciteit van de sporthallen in de winter. Door hen van een blaashal ter beschikking te stellen, creëert dat tijdelijk capaciteit voor andere verenigingen. Zeker bij hockey is een blaashal een veel voorkomende oplossing om capaciteitsvraagstukken op te lossen. De investerings- en exploitatiekosten van een gemiddelde blaashal zijn opgenomen in onderstaande tabellen.
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
67 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
Tabel 9.13: Investeringskosten blaashal Investeringskosten blaashal Blaashal hockey Fundatie/verankering Sportvloer, ondervloer en belijning Inventaris en materialen Overig en onvoorzien Totaal investeringskosten (excl BTW)
€ 205.000 € 35.650 € 101.900 € 17.600 € 39.500 € 399.650
Tabel 9.14: Exploitatiekosten blaashal Blaashal exploitatie Baten Opbrengsten Onderwijs Opbrengsten Verenigingen Overig
Indicatieve begroting pm € 17.500
Totaal baten
€ 17.500
Lasten Personeel en beheer Energie Planmatig onderhoud Dagelijks onderhoud Schoonmaak Overige kosten Belastingen en verzekeringen Kapitaallasten SPUK subsidie Totaal lasten
pm € 8.448 €0 € 5.280 € 4.752 € 3.194 € 1.599 € 32.638 -€ 3.793 € 52.118
Totaal Exploitatieresultaat excl kapitaallasten
€ 34.618 € 1.980
De voor- en nadelen van een blaashal zijn: Voordelen: • Snel te realiseren t.o.v. nieuwbouw sporthal • Zeer geschikt voor overbruggingsperiode • Op verschillende locaties inzetbaar • Kan omvang hebben van 1 tot 8 velden • Kan geplaatst worden op een bestaand (hockey)veld en dus geen (extra) kleedkamers nodig • Demontabel en verkoopbaar na gebruik Nadelen: • Elk seizoen op- en afbouw met ondersteuning van verenigingsleden • Minder conform, akoestiek, klimaat en beleving • Niet duurzaam of energiezuinig
Gemeente Zuidplas | Eindrapport
68 / 93
Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam
9.5
Vraagstuk 5: Multifunctioneel Sportcentrum Zuidplas (Moordrecht)
Dit vraagstuk hangt in hoge mate samen met vraagstuk 1 (zwemvoorziening in Zuidplas) en met de uitkomsten van de behoeften aan een nieuwe sporthal (huidige en toekomstige vraag en aanbod). Voor de beoordeling van de scenario’s zijn de resultaten uit deze verkenningen en aanbevelingen dan ook leidend.
9.5.1
Beoordeling huidige situatie
Sportcentrum Zuidplas is een complex dat bestaat uit een sporthal, gymzaal en binnenzwembad. De sporthal heeft een sportvloer van 45 x 22 meter en een gymzaal van 21 x 12 meter groot. Het zwembad beschikt over een wedstrijdbad (25 x 10 meter) en een instructiebad (10 x 8 meter). Daarnaast is een horecaruimte en vergaderruimte aanwezig en worden er multifunctionele ruimten verhuurd aan een fitness sportschool. Onderhoudsstaat Sportcentrum Zuidplas is gebouwd in 1974 en in 1999 uitgebreid. De afgelopen jaren is het gebouw conform MJOP onderhouden. Grootschalig onderhoud aan onder meer de technische installaties staat vanaf 2022 gepland en wordt de sportvloer van de sporthal en gymzaal in 2023 vervangen. Verdere toekomstige aandachtspunten zijn aanpassingen en onderhoud aan de dakbedekking en schilderwerk aan de buitenkant, en aan de binnenkant de vloeren plafondafwerking. Met deze aanpassingen en het uitvoeren van de reguliere en geplande onderhoudswerkzaamheden kan Sportcentrum Zuidplas in elk geval de komende 10 jaar in stand worden gehouden. Bezetting en gebruik De sporthal heeft in de winterperiode een gemiddelde bezettingsgraad van 76%. In de avonden en de weekenden (overdag) zit de hal zo goed als vol. Het verenigingsgebruik in het winterseizoen is 88%, hetgeen betekent dat de sporthal zeer goed bezet is. De belangrijkste zaalsporten zijn korfbal en volleybal.
Overdag is de bezetting vanuit het onderwijs gemiddeld 53%. Het bezettingspercentage van de gymzaal is gemiddeld 52%. De lagere bezettingsgraad van de gymzaal is vanuit benchmarkcijfers herkenbaar en vloeit voort uit beperkt gebruik in de weekenden. Een gymzaal is niet geschikt voor competitiewedstrijden. Het onderwijsgebruik is met 36% beperkt waardoor er overdag ruimschoots capaciteit over is. De gymzaal beschikt niet over eigen kleedkamers, maar deelt deze met de sporthal. Voor de bezoek en bezetting van het zwembad verwijzen wij naar vraagstuk 1, zwemvoorzieningen in Zuidplas.
9.5.2
Actuele en toekomstige ontwikkelingen
Conform de prognoses zal het inwoneraantal van Moordrecht groeien van nu 9.400 inwoners naar 12.000 inwoners in 2035. Het verenigingsgebruik en het onderwijsgebruik zal naar rato toenemen. Voor de gymzaal zal dit niet voor knelpunten zorgen. Voor de zaalsporten in de sporthal wordt in de toekomst een capaciteitstekort verwacht. Door de groei van de kern maar ook door de transitie bij korfbal van veldsport naar zaalsport. Korfbalvereniging IJsselvogels neemt een groot deel van de beschikbare uren in de avond voor hun rekening, en zij zullen naar verwachting meer uren gaan afnemen om meerdere teams twee keer per week te kunnen laten trainen. Aandachtspunt is dat de sporthal geen scheidingswanden heeft (wel scheidingsnetten). Dit kan akoestische aandachtspunten met zich mee brengen bij gelijktijdig gebruik van alle zaaldelen. Dit vergt dan enige rooster technische afstemming tussen de scholen bij afname van extra uren bewegingsonderwijs bij gebruik van de sporthal.