Document · PDF

B 1604 1 - Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten en kamerverhuur A23.000407

Gemeenteraad 21 november 2023, gemeente ZuidplasBij agendapunt: Rv Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten kamerverhuur Gemeente Zuidplas 202311.225 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitvoeringsprogramma: bouwstenen huisvesting arbeidsmigranten en kamerverhuur Zuidplas Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten en kamverhuur gemeente Zuidplas Versie 6 oktober 2023

In de samenvatting vindt u een mogelijke uitwerking van de maatregelen van het beleidskader huisvesting arbeidsmigranten en kamerverhuur gemeente Zuidplas. Daarna treft u per bouwsteen een uitteenzetting van wat, wanneer wordt ten behoeve van het beleidskader wordt uitgewerkt.

In opdracht van gemeente Zuidplas Versie: 6 oktober 2023

Public Result B.V. Postbus 11649 2502 AP Den Haag Tel: 070 – 3468816 e-mail: info@publicresult.nl Opdrachtnummer: ZUPLA22 © Copyright Public Result 2023.

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoudsopgave Samenvatting: planning, benodigde inzet en middelen

Uiteenzetting per bouwsteen: 1. Voldoende aanbod van goede kwaliteit

2. Registratie en informatie

3. Arbeidsmigrant centraal

4. Communicatie en participatie

5. Controle en handhaving

6. (Regionale) samenwerking

Samenvatting: planning, benodigde inzet en middelen Bouwsteen 1: Voldoende aanbod van goede kwaliteit Bouwsteen 2: Registratie en informatie Bouwsteen 3: Arbeidsmigrant centraal Bouwsteen 4: Communicatie en participatie Bouwsteen 5: Controle en handhaving Bouwsteen 6: (Regionale) Samenwerking Planning Nr.

Bouwsteen

Maatregel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

1 1 en 6 1 en 6 2 en 3 2 2 2 en 3 2, 3 en 4 3 en 4 4

11 12 13

4 5 6

Bed – voor – bed regeling Opstellen basis convenant publiek private samenwerking Nulmeting kamerverhuur Welkomspakket Afspraken werkgevers Digitaal nachtregister* Stimuleren uitschrijving** Gemeentelijke webpagina arbeidsmigranten1 * ** Meldpunt (wettelijke taak2) Onderzoeksmaatregel voorwaarden communicatie- en participatieplan Periodiek beheersoverleg Onderzoeksmaatregel juridisch instrumentarium Opzetten monitoring Totaal

2024

2025

Kosten 2026

Personeel Uren op jaarbasis

eenmalig

50 uur 50 uur

€ 20.000

n.t.b. 80 uur € 15.000

50 uur 10 uur

20 uur

32 uur

€ 7.500

24 uur 80 uur 20 uur 160 uur

Wanneer gekozen wordt voor bijvoorbeeld de app ontwikkeld door Expertisecentrum Flexwonen lopen de jaarlijkse out-of-pocket kosten op tot €14.400. 2 De taken rondom de Wet Goed verhuurderschap en het meldpunt worden reeds ingericht.

Out of pocket

24 uur

* Deze maatregelen zouden mogelijk (en indien gewenst) regionaal kunnen worden opgepakt. ** Deze maatregelen zouden mogelijk (en indien gewenst) kunnen worden opgepakt met marktpartijen. ***Inschatting van de kosten

Personele inzet

312 uur

€ 10.000 € 52.500***

1. Voldoende aanbod van goede kwaliteit Bouwstenen

1.1 Kwaliteit en beheer van huisvesting binnen Zuidplas 1.2 Voldoende huisvesting binnen Zuidplas

• Op basis van recent onderzoek van bureau Decisio in opdracht van Greenports Nederland blijkt dat er in 2020 minstens 1.630 arbeidsmigranten in Zuidplas werken en 380 arbeidsmigranten in Zuidplas wonen. • Alhoewel aan dit soort kwantitatieve onderzoeken haken en ogen zitten en er rekening moet worden gehouden met een onderschatting van de cijfers van minstens 40%, geven de cijfers een beeld van de huisvestingsopgave waar de gemeente Zuidplas voor staat. • Het aantal arbeidsmigranten dat in 2030 in Zuidplas zal werken wordt op basis van prognoses ingeschat tussen 1.300 (jaarlijkse krimp van 2%) en 2.400 arbeidsmigranten (jaarlijkse groei van 4%). • Belangrijk naast de vraag hoeveel arbeidsmigranten er in Zuidplas wonen en werken, is de vraag hoe deze mensen goed en veilig worden gehuisvest. • Op basis van de interviews en de enquête blijkt dat veel van de arbeidsmigranten die bij onze bedrijven werken, niet in Zuidplas wonen maar in steden als Den Haag, Rotterdam, Capelle a/d IJssel of zelf buiten de provincie. • Dit is onwenselijk, omdat arbeidsmigranten die voor onze werkgevers werkzaam zijn op deze manier lange pendelafstanden moeten afleggen. Dit brengt gezondheidsrisico’s en veiligheidsrisico’s met zich mee en verhoogt de druk op de regionale infrastructuur. • Daarnaast is op basis van interviews bekend dat sommige arbeidsmigranten in reguliere woningen worden gehuisvest.

Ook dit is niet altijd wenselijk vanwege het hoge verloop onder arbeidsmigranten waardoor de leefbaarheid afneemt en het feit dat op deze manier voor andere groepen (starters, jonge gezinnen) het nóg moeilijker wordt om een huis in Zuidplas te vinden. • Doordat er onvoldoende huisvesting voor arbeidsmigranten van goede kwaliteit is, wordt het voor bedrijven moeilijker om internationale arbeidskrachten aan te trekken omdat het voor hen minder aantrekkelijk is om in onze gemeente te werken. • Het is daarom zaak om voldoende goede huisvesting voor arbeidsmigranten te faciliteren, zodat de pendelbewegingen afnemen; arbeidsmigranten fatsoenlijk gehuisvest worden en de druk op de lokale woningmarkt wordt verlicht. Dit bevordert het vestigings- en leefklimaat voor iedereen.

1.1 Kwaliteit en beheer van huisvesting binnen Zuidplas 1. Urgentie 

Doordat er onvoldoende geschikte huisvesting beschikbaar is voor arbeidsmigranten, komen zij regelmatig te wonen in andere onderkomens van onvoldoende kwaliteit. Sommige arbeidsmigranten leven in ondermaatse, verloederde huisvesting met weinig faciliteiten, waarvoor ze veel geld moeten betalen. Andere arbeidsmigranten worden gehuisvest in onderkomens die ongeschikt zijn voor huisvesting arbeidsmigranten zoals op recreatieparken of in reguliere woningen in de dorpen.  Het gebrek aan kwalitatieve eisen voor huisvesting heeft invloed op de gezondheid van mensen en leidt vaak tot overlast in de buurt.  Door als gemeente duidelijke en goede kwaliteitseisen te stellen waar huisvesting arbeidsmigranten aan moet voldoen, worden malafide partijen en praktijken zoveel mogelijk voorkomen en krijgen partijen die het goed willen regelen, meer ruimte.  Door kwalitatief goede huisvesting te bieden, wordt het imago van de gemeente als werkgeverslocatie verbeterd waardoor Zuidplas, anticiperend op het oplopend tekort aan arbeidsmigranten, voldoende arbeidsmigranten kan aantrekken voor de vraag van werkgevers. 2. Doel en ambitie Doel    

Het verbeteren van de kwaliteit van huisvesting arbeidsmigranten. Het faciliteren van nieuwe huisvestingsinitiatieven door het stellen van randvoorwaarden. Het waarborgen van de leefomstandigheden en veiligheid van arbeidsmigranten. Het voorkomen van overlast en aantasting van de leefbaarheid.

Ambitie  Alle arbeidsmigranten die in Zuidplas wonen, worden gehuisvest langs de beste standaard.  Zuidplas staat bij arbeidsmigranten bekend als goede werkgever met kwalitatief goede huisvesting. 3. Wat gaan we realiseren? 

Definitie arbeidsmigranten Het beleidsplan regelt goede huisvesting voor alle arbeidsmigranten die tijdelijk in Zuidplas werken en maakt daarom geen strikt onderscheid tussen zogenoemde short- en midstay arbeidsmigranten. Naast het feit dat piekmomenten bij agrariërs langer zijn en zijn steeds meer aaneengesloten zijn, is de verblijfsduur praktisch niet goed te meten. Strikte definities staan daarom maatwerk in de weg en sluiten niet goed aan op de praktijk. Arbeidsmigranten worden gedefinieerd als: Een onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie die zijn hoofdverblijf niet in Nederland heeft en tijdelijk in Nederland verblijft om tijdelijke werkzaamheden te verrichten. Met deze definitie wordt aangesloten op de definitie van arbeidsmigranten zoals opgenomen in het de Wet goed verhuurderschap. Voor arbeidsmigranten die zich permanent in Nederland (willen) vestigen, is het huren van een (sociale) huurwoning of het kopen van een woning de meest aangewezen weg en is dit beleidsplan niet van toepassing.



Uniforme kwaliteitseisen huisvesting arbeidsmigranten



Alle nieuwe huisvestingsinitiatieven die in Zuidplas gerealiseerd worden, moeten voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen. Voor bestaande initiatieven, wordt er een overgangsregeling ingesteld op basis van de bed-voor-bed regeling. Uniforme beheereisen huisvesting arbeidsmigranten Alle nieuwe huisvestingsinitiatieven die in Zuidplas gerealiseerd worden, moeten voldoen aan de gestelde beheereisen. Voor bestaande initiatieven, wordt er een overgangsregeling ingesteld op basis van de bed-voor-bed regeling.



Uniforme locatie-eisen Alle nieuwe huisvestingsinitiatieven die in Zuidplas gerealiseerd worden, moeten voldoen aan de gestelde locatie eisen.



Overgangsregeling (bed-voor-bed) Voor bestaande huisvestingsinitiatieven voor arbeidsmigranten wordt een overgangsregeling gehanteerd op basis van de bed-voor-bed regeling dat als doel heeft om het huidig aanbod van huisvesting op termijn te laten voldoen aan wet- en regelgeving zonder huisvesting voortijdig te sluiten waardoor het aanbod van huisvesting verder afneemt. In plaats daarvan maakt de gemeente bestuurlijke maatwerkafspraken met huisvesters over de te nemen stappen en de termijn waarbinnen huisvestinglocaties aan wet- en regelgeving moeten voldoen. In acute gevallen, waarin blijkt dat huisvesting levensbedreigend of brandonveilig is, is de bed-voor-bed regeling niet van toepassing en gelden de reguliere handhavingsprotocollen. Voor de invulling van de bed-voor-bed regeling, maakt de gemeente gebruik van het model zoals opgesteld door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) 3.

4. Samenhang bouwsteen en speerpunten Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere bouwstenen:  Registratie en informatie: Door als kwaliteitseis op te nemen dat de gemeente met partijen afspraken maakt rondom inschrijving, krijgt de gemeente een beter zicht op de aantallen wonende en werkende arbeidsmigranten in de gemeente.  Communicatie en participatie: Goede kwaliteits- en beheereisen kunnen de weerstand tegen nieuwe huisvestingsinitiatieven verkleinen.  Arbeidsmigrant centraal: Door goede kwaliteit- en beheereisen te stellen aan huisvesting, wordt de zelfredzaamheid van arbeidsmigranten vergroot.  Arbeidsmigrant centraal: De ontkoppeling tussen het huurcontract en het arbeidscontract verkleint de afhankelijkheidsrelatie van arbeidsmigranten richting de werkgever.  Arbeidsmigrant centraal: Goede huisvesting bevordert de gezondheid van onze arbeidsmigranten.  Controle en handhaving: Kwaliteits- en beheereisen weren malafide partijen. 5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (Cluster Ruimtelijk beleid, Juridische Zaken, dienstverlening, Wonen)  Werkgevers  Uitzendbureaus  Brandweer/politie

Zie: https://flexwonen.nl/wpcms/wp-content/uploads/2012/03/folder-bed-voor-bedregeling-juni-2012.pdf



Provincie Zuid-Holland

6. Planning en mijlpalen 

Stellen kwaliteits- en beheereisen: 2024

7. Financiën en personele inzet Maatregel Bed voor bed regeling inrichten Opstellen basisconvenant privaat publieke samenwerking TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis 24 uur

Personele inzet eenmalig n.t.b.

Out of pocket

50 uur

24 uur

50 uur

Zie bijlage A voor een samenvatting van indicatieve kosten en benodigde personele inzet.

1.2 Voldoende huisvesting binnen Zuidplas 1. Urgentie 



 



Huisvesting arbeidsmigranten is primair de verantwoordelijkheid van de werkgever. De gemeente heeft de taak om duidelijke kaders te stellen waarbinnen het realiseren van nieuwe huisvesting voor arbeidsmigranten mogelijk is. Daarnaast is het aan de gemeente om het proces zo goed mogelijk te faciliteren. Momenteel schat het Kenniscentrum Arbeidsmigranten in dat er een tekort is aan 150.000 plekken voor arbeidsmigranten in Nederland. Voor het op niveau van Roemer brengen van bestaande voorraad wordt een aanvullend tekort van 160.000 plaatsen voorspeld. Omdat de aanwas van West-Europese en gekwalificeerde arbeidsmigranten terugloopt, is goede huisvesting een steeds belangrijkere voorwaarde voor arbeidsmigranten om in een bepaalde gemeente te werken. De meeste arbeidsmigranten die in onze gemeente werkzaam zijn, wonen hier niet. Dit is een belangrijke indicator van het feit dat in onze gemeente onvoldoende betaalbare huisvesting voor deze doelgroep beschikbaar is. Interviews met onze bedrijven bevestigen dit beeld. Dit maakt Zuidplas minder aantrekkelijk voor arbeidsmigranten om te werken, terwijl Zuidplas als derde tuinbouwgemeente van Zuid-Holland afhankelijk is van de inzet van arbeidsmigranten.

Omdat de inzet van gekwalificeerde arbeidsmigranten van cruciaal belang is voor onze economie, zal er voldoende goede huisvesting geboden moeten worden om de gekwalificeerde arbeidsmigrant naar Zuidplas te krijgen om de economische motor draaiende te houden. Wanneer er ruimte wordt geboden voor (nieuwe) huisvestingsinitiatieven, kunnen er mogelijk meer reguliere woningen vrijkomen op de lokale woningmarkt waardoor voor lokale starters, gezinnen en andere woningzoekenden het aanbod toeneemt.

2. Doel en ambitie Doel     

Inzicht in de huidige en toekomstige huisvestingsopgave. Arbeidsmigranten wonen zoveel mogelijk dichtbij de locatie waar zij werkzaam zijn. Voldoende goede huisvesting voor arbeidsmigranten die in Zuidplas of direct omliggende gemeenten werken. Verminderd aantal pendelbewegingen van arbeidsmigranten. Verminderde druk op de woningmarkt (aantasting van bestaande (goedkope) woningvoorraad voorkomen).

Ambitie  Het aanbod van huisvesting arbeidsmigranten in Zuidplas is op orde. Huisvesting arbeidsmigranten is niet meer in concurrentie met het huisvesten van andere doelgroepen in de gemeente, waardoor de druk op de woningmarkt wordt verlicht. 3. Wat gaan we realiseren? 

Opgave In 2020 werd er door bureau Decisio ingeschat dat er 1.630 arbeidsmigranten in de gemeente werken, en dat 380 arbeidsmigranten in de gemeente wonen. Vanwege het feit dat veel arbeidsmigranten zich niet in- of uitschrijven en de microdata van het CBS waar het Decisio onderzoek mede op gebaseerd is, een vertekend beeld geeft, is het aannemelijk dat het aantal werkzame- en woonachtige arbeidsmigranten in onze gemeente hoger ligt. Om het werkelijk aantal werkzame en woonachtige arbeidsmigranten in onze gemeente inzichtelijk te krijgen, moet het registratieproces worden verbeterd. Tot die tijd wil de gemeente Zuidplas nieuwe

huisvestingsinitiatieven faciliteren zonder zich op voorhand te committeren aan een kwantitatieve opgave die gebaseerd is op onvolledige cijfers. Om een eerste beeld te schetsen van de huidige en toekomstige opgave is op basis van het meest recente onderzoek van Decisio de toekomstige opgave in beeld gebracht. Uit het onderzoek van Decisio blijkt dat 31% van de arbeidsmigranten die in provincie ZuidHolland actief zijn, tot 4 maanden in de provincie verblijft. 18% blijft langer dan 5 jaar in de regio. De overgrote meerderheid van 49% verblijft dus tussen 4 maanden en 5 jaar in de provincie. Wanneer we deze verdeling toepassen op Zuidplas, ontstaat de volgende huidige opgave.

Opgave 2020 Opgave 2030 (krimp) Opgave 2030 (laag) Opgave 2030 (hoog)

Tot 1 jaar 28% 456 373 556 675 2.061

Verblijfsduur 1 tot 5 jaar 54% 880 719 1.073 1303 3.975

Totaal Langer dan 5 jaar 18% 294 240 358 434 1.325

1.630 1.332 1.987 2.412 7.361

Voor de arbeidsmigrant die langer dan 5 jaar in Zuidplas werkt en/of de wens heeft zich permanent in Zuidplas te vestigen, is het huren of kopen van een reguliere woning van toepassing. Zij worden immers reguliere inwoners van Zuidplas. Deze opgave moet onderdeel worden van de Woonvisie van Zuidplas en worden meegenomen in de prestatieafspraken met corporaties en de gemeentelijke woningbouwopgave. De gemeente Zuidplas wil ruimte bieden aan nieuwe huisvestingsinitiatieven voor arbeidsmigranten, zonder op voorhand een kwantitatieve opgave vast te leggen. Met dit beleidskader wil de gemeente ruimte bieden aan vier vormen van huisvesting: via kamergewijze verhuur, in kleinschalige voorzieningen, in middelgrote voorzieningen en geconcentreerde voorzieningen. De gemeente faciliteert initieel maximaal twee projecten voor geconcentreerde huisvesting en vier projecten van middelgrote huisvesting (een per dorp). Op basis van deze ervaringen en met het oog op landelijke/regionale en lokale ontwikkelingen zal de opgave, in samenspraak met de regio, de komende jaren worden aangescherpt. 

Huisvestingsvormen De gemeente Zuidplas staat de volgende huisvestingsvormen onder voorwaarden toe: o

Huisvesting via kamerverhuur (vanaf 1 tot 10 personen) ;

Huisvesting in kleinschalige voorzieningen (van 10 tot 50 personen) ;

Huisvesting in middelgrote voorzieningen (van 50 tot 100 personen) ;

Huisvesting in geconcentreerde voorzieningen (vanaf 100 personen).

De gemeente faciliteert initieel maximaal twee projecten voor geconcentreerde huisvesting en vier projecten van middelgrote huisvesting (een per dorp). De vraag in hoeverre de gemeente aanvullende projecten voor middelgrote en geconcentreerde huisvesting in de toekomst toe

gaat staan, wordt meegenomen in de evaluatie van het beleid, dat drie jaar na vaststelling plaatsvindt. 

Huisvestingslocaties Op voorhand worden er in Zuidplas geen potentiële locaties voor huisvesting arbeidsmigranten uitgesloten. Per initiatief zal er bekeken worden in hoeverre het wenselijk is om arbeidsmigranten op de beoogde locatie te huisvesten (maatwerk). De gemeente Zuidplas staat huisvesting van arbeidsmigranten op de volgende locaties onder voorwaarden toe:



Het terrein van de agrarisch werkgever;

Op de rand van schone bedrijventerreinen (tot milieucategorie 4);

In de dorpskernen;

In het buitengebied;

Op niet-courante recreatieterreinen4.

Huisvesting op het terrein van de agrarische werkgever (aanvullende eisen) Onder onderstaande aanvullende voorwaarden is huisvesting op het terrein van de agrarische werkgever mogelijk: o

In de huisvestingsvoorzieningen mogen uitsluitend maximaal 50 werknemers worden gehuisvest die bij het (agrarisch) bedrijf of direct omliggende (agrarische) bedrijven werkzaam zijn.

Huisvesting vindt plaats in agrarisch gebied met woon- of bedrijfsbestemming.

Er moet een evenwicht zijn in de omvang van het bedrijf en omvang van huisvesting op het perceel indien huisvesting op het terrein van de ondernemer plaatsvindt.

Huisvesting mag plaatsvinden in bestaande bijgebouwen of bedrijfswoningen of met tijdelijk aanvullende bebouwing op het terrein mits deze voldoen aan de uniforme eisen, hiervoor is een tijdelijke ontheffing op het bestemmingsplan nodig.

Aanvullende bebouwing die wordt ingezet voor het huisvesten van arbeidsmigranten heeft een tijdelijk karakter5, ofwel bestaat uit chalets, woonunits, containerwoningen of andere vormen met een inherent tijdelijk karakter die buiten het oogst- of plukseizoen verwijderd worden.

De huisvestingsvoorzieningen worden zoveel mogelijk geplaatst binnen of aansluitend aan het (agrarisch) bouwvlak.

4 De vraag of het straks mogelijk is om arbeidsmigranten op niet-courante recreatieterreinen te huisvesten is afhankelijk van de uitkomst van de verkenning die momenteel door de gemeente Zuidplas wordt uitgevoerd. 5 Tijdelijke huisvesting ten behoeve van het pluk- of oogstseizoen bedraagt een termijn van maximaal zes maanden.



Een bedrijfswoning mag voor het huisvesten van arbeidsmigranten niet worden omgevormd naar een burgerwoning, omdat dit naburige agrarische bedrijven in hun bedrijfsvoering kan belemmeren.

Een vergunning voor (tijdelijke) huisvesting komt te vervallen als bij verkoop van agrarische bedrijf de huisvesting niet wordt mee verkocht.

Huisvesting in geconcentreerde voorzieningen (aanvullende eisen) Onder onderstaande aanvullende voorwaarden is geconcentreerde huisvesting van vanaf 100 personen mogelijk. Van deze huisvestingscategorie mogen maximaal 2 huisvestingsvoorzieningen worden gerealiseerd. o

De huisvestingsvoorziening heeft een tijdelijk karakter en vindt plaats in (logies)gebouwen, niet in losse units (zoals chalets).

De huisvestingsvoorziening beschikt over 24/7 fysiek beheer.

Bij de realisatie van geconcentreerde locaties dienen mogelijkheden te worden verkend voor het realiseren van flexibele huisvesting voor aanvullende doelgroepen zoals spoedzoekers, studenten, etc.

Ondersteunende detailhandel en/of sportaccommodaties op een grootschalige huisvestingslocatie is mogelijk.

Er moet ruimte tot ontspanning zijn, passend bij de grootte en locatie van de huisvesting.

De huisvester stelt een klankbordgroep in die naar behoeve bij elkaar komt om te adviseren over het initiatief. Na realisatie, komt de klankbordgroep periodiek samen om eventuele knelpunten in exploitatie te bespreken. In de klankbordgroep neemt de eigenaar van het complex, de beheerder, een vertegenwoordiger van de gemeente, een vertegenwoordiger van de politie (zoals de wijkagent) en een vertegenwoordiger van omwonenden plaats. De gemeente toetst of een klankbordgroep evenredig is samengesteld.

Huisvesting in eengezinswoningen: kamerverhuur (aanvullende eisen) Onderstaande aanvullende voorwaarden is huisvesting in eengezinswoningen via kamerverhuur mogelijk: o

De gemeente stelt een vergunningsplicht in voor huisvesting vanaf 3 kamers in zelfstandige woningen.

De parkeerdruk mag na toevoeging van nieuwe kamerverhuur niet hoger uitvallen dan 85%.

Overzicht verkamering De gemeente Zuidplas gaat actief controleren waar kamerverhuur in de gemeente plaatsvindt, waar er sprake is van verkamering, zodat gecontroleerd wordt op fatsoenlijke huisvesting en illegale/onrechtmatige situaties worden opgespoord.

4. Samenhang bouwsteen en speerpunten Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere bouwstenen:

 



  

Registratie en informatie: Het op orde brengen van de registratie is een voorwaarde om de vraag naar huisvesting inzichtelijk te krijgen. Communicatie en participatie: Het faciliteren van voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten kan de druk op de reguliere woningmarkt verlichten waardoor andere doelgroepen meer kansen krijgen om een geschikte woning in Zuidplas te vinden. Communicatie en participatie: Wanneer de gemeente de voorwaarden stelt waaronder nieuwe huisvesting gerealiseerd kan worden, is het aan de gemeente om dit aanbod ook mogelijk te maken (vergunningsaanvragen behandelen, verblijfsbieder ondersteunen in realiseren huisvesting, raad en omwonenden goed bij proces betrekken om zo draagvlak voor huisvesting te verwerven). Arbeidsmigrant centraal: Voldoende goede huisvesting vergroot de zelfredzaamheid van internationale werknemers. Arbeidsmigrant centraal: Goede huisvesting heeft een positieve invloed op de gezondheid van arbeidsmigranten (goede woonomstandigheden, kleinere of geen pendelafstanden). Controle en handhaving: Door voldoende kwalitatieve huisvesting te realiseren zal het aantal misstanden afnemen en de ruimte voor malafide praktijken kleiner worden.

5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (Ruimtelijke beleid en Communicatie)  Omgevingsdienst Midden-Holland  Provincie Zuid-Holland Ondernemers  Werkgevers  Uitzenders  Huisvesters 6. Planning en mijlpalen  Stellen aanvullende eisen: 2024  Overzicht verkamering: 2026 7. Financiën en personele inzet Maatregel Nulmeting kamerverhuur (project) Aanvullende eisen in de privaat publieke overeenkomst TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis --

Personele inzet eenmalig 50 uur

Out of pocket

Zie onder 1.1.

50 uur

€ 20.000

Zie de samenvatting van de kostenraming en de benodigde personele inzet

€ 20.000

2. Registratie en informatie Bouwstenen

2.1 Registratie, registratie, registratie

• Veel arbeidsmigranten schrijven zich om verschillende redenen niet in, in Basisregistratie personen (BRP) of Registratie Niet-ingezetenen (RNI). • Als arbeidsmigranten niet ingeschreven staan in BRP/RNI heeft de gemeente onvoldoende zicht op wie er in de gemeente woont en waar men woont. • Hierdoor beschikt de gemeente Zuidplas bij calamiteiten niet altijd over actuele informatie of- en door wie een pand bewoond wordt. • Daarnaast kan de gemeente geen contact opnemen met de arbeidsmigrant, omdat de verblijfsplaats en dus het correspondentieadres onbekend is. • Hierdoor wordt in sommige gevallen de afhankelijkheidsrelatie van de arbeidsmigrant naar de werkgever / huisvester / uitzender vergroot. • In de gemeente Zuidplas werken anno 2020, op basis van onderzoek 1.630 arbeidsmigranten, terwijl er officieel 380 als woonachtig in de gemeente geregistreerd staan. • Door het gebrek aan inzicht in de cijfers weet de gemeente niet precies hoeveel arbeidsmigranten er in Zuidplas wonen en wat de actuele vraag naar huisvesting in de gemeente is. • Hierdoor kan het aanbod van huisvesting niet goed worden afgestemd op de vraag naar huisvesting en blijven arbeidsmigranten gehuisvest worden in voor de gemeente onwenselijke situaties zoals op recreatieparken.

• Daarnaast geldt dat arbeidsmigranten een BSN-nummer krijgen wanneer zij zich bij de gemeente inschrijven, waarmee zij een zorgpas kunnen aanvragen. Voor arbeidsmigranten die zich niet inschrijven geldt dat zij minder makkelijk toegang hebben tot maatschappelijke en medische voorzieningen. • Daarnaast maken arbeidsmigranten gebruik van gemeentelijke voorzieningen maar dragen zij hier niet financieel aan bij zolang zij niet staan ingeschreven in het BRP. De gemeente loopt hierdoor inkomsten mis. • Het is daarom van belang dat inschrijving in BRP/RNI gestimuleerd wordt. Voor de uitsluitend in het RNI ingeschrevenen is daarnaast een digitaal nachtregister (vergelijkbaar met het nachtregister voor toeristische overnachtingen) noodzakelijk.

2.1 Registratie, registratie, registratie 1. Urgentie 



Een goede sluitende registratie van arbeidsmigranten kent voordelen voor de arbeidsmigrant én de gemeente Zuidplas. Zo is de arbeidsmigrant bij de gemeente in beeld, waardoor de gemeente contact kan leggen met de arbeidsmigrant, wat de afhankelijkheidsrelatie vermindert. Daarnaast wordt de veiligheid van de arbeidsmigrant vergroot omdat de huisvestingslocatie in beeld is waardoor deze gecontroleerd kan worden én de gemeente in het geval van calamiteiten weet, hoeveel mensen er in een pand wonen. Door de registratie goed te regelen, krijgt de gemeente Zuidplas inzicht in waar de arbeidsmigranten wonen en werken. Een goede registratie heeft meerdere voordelen. 1) Door arbeidsmigranten te registreren, kan de gemeente toeristenbelasting (ook wel verblijfsbelasting genoemd) heffen op de arbeidsmigranten die korter dan vier maanden in hun gemeente verblijven, voor arbeidsmigranten die langer dan 4 maanden in de gemeente verblijven ontvangt de gemeente een hogere bijdrage uit het gemeentefonds. Registratie brengt dan inkomsten met zich mee, enerzijds vanuit nachtregistratie, anderzijds vanuit verbeterde inschrijving in BRP.

2) Registratie biedt inzicht in hoeveel arbeidsmigranten in Zuidplas werken waardoor de huisvestingsopgave in beeld komt en 3) Registratie vergroot voor arbeidsmigranten de toegankelijkheid tot medische en maatschappelijke voorzieningen waardoor hun zelfredzaamheid vergroot wordt.

2. Doel en ambitie Doel       

Arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland verblijven (of die deze intentie hebben) staan ingeschreven in Basisregistratie Personen (BRP). Arbeidsmigranten die korter dan vier maanden in Nederland verblijven staan ingeschreven in het RNI (via inschrijfloket RNI). Arbeidsmigranten die korter dan vier maanden in Zuidpals verblijven worden elke 24 uur door de huisvester geregistreerd in het digitaal nachtregister. Arbeidsmigranten hebben toegang tot voorzieningen waarvoor registratie in de BRP vereist is. Innen van financiën (BRP, toeristenbelasting). Inzicht in de aantallen arbeidsmigranten die wonen in Zuidplas. Inzicht in vraag naar- en aanbod van huisvesting arbeidsmigranten in Zuidplas.

Ambitie  Gemeente Zuidplas beschikt te allen tijde over een actueel overzicht van het aantal woonachtige arbeidsmigranten in de gemeente, omdat in- en uitschrijving optimaal gefaciliteerd zijn. 3. Wat gaan we realiseren? 

Welkomspakket De gemeente overweegt om een (digitaal) Welkomspakket te ontwikkelen die werkgevers en uitzenders kunnen gebruiken om hun arbeidsmigranten onder andere te wijzen op de rechten en plichten van inschrijving in de RNI/BRP. Het (digitale) Welkomspakket kan bijvoorbeeld bestaan uit informatie over de (gedrags)regels in de gemeente Zuidplas en praktische informatie (zoals adressen van openbare voorzieningen, als de bibliotheek en het zwembad, informatie over het gebruik van het OV) en belangrijke (e-mail)adressen en telefoonnummers. De informatie wordt gecommuniceerd in de verschillende talen zoals Engels, Pools, Roemeens en Bulgaars.



Afspraken met werkgevers De gemeente Zuidplas maakt afspraken met uitzenders, werkgevers en andere huisvesters over hoe inschrijving in de BRP op een zo efficiënt mogelijke wijze kan plaatsvinden. Zo kunnen arbeidsmigranten (al dan niet in aanwezigheid van de werkgever) op vaste of op maat gemaakte openingstijden van de gemeentelijke balie langskomen om zich in te laten schrijven (bijvoorbeeld ook als groep).



Digitaal nachtregister De gemeente ontwikkelt een digitaal nachtregister waarin arbeidsmigranten die korter dan vier maanden in de gemeente verblijven, elke 24 uur door de huisvester geregistreerd worden. Onder deze verplichting geldt ook het actueel houden van het nachtregister. Het digitaal nachtregister is een webapplicatie die de verblijfsbieder snel en eenvoudig de mogelijkheid biedt om online het nachtregister in te vullen. Het digitaal nachtregister kan daarnaast ook voor toeristische overnachtingen gebruikt worden. Voor het verplicht stellen van het bijhouden van het nachtregister wordt de APV van de gemeente aangepast en wordt er voor de handhaving een gemeentelijke beleidsregel handhaving digitaal nachtregister opgesteld. Extra aandacht is nodig voor het inrichten van het administratieve proces. Daarover gaat de gemeente in gesprek met ondernemers om voor hen de administratieve last beperkt te houden. Voor het faciliteren van het digitaal nachtregister zal er een aanbieder van deze software moeten worden aanbesteed (bv. XCOM of Care). Met het invoeren van een digitaal nachtregister, is het zaak dat huisvesters weten dat en hoe ze het digitaal nachtregister moeten invullen.

De gemeente organiseert daarom een informatieavond waarop het digitaal nachtregister geïntroduceerd wordt en zal werkgevers, huisvesters en ander logiesverstrekkers via een brief op de hoogte stellen van het digitaal nachtregister. Het digitaal nachtregister biedt daarnaast de mogelijkheid voor het heffen van verblijfsbelasting/toeristenbelasting over personen die (nog) niet staan ingeschreven bij de gemeente (in de gemeente Zuidplas aanwezig met een tarief van €2,25 per persoon per nacht).



Stimuleren uitschrijving Naast inschrijving is het ook belangrijk dat arbeidsmigranten zich uitschrijven wanneer zij terugkeren naar het land van herkomst. De gemeente Zuidplas informeert arbeidsmigranten (en werkgevers en huisvesters) daarom actief over het belang van uitschrijving middels de verschillende communicatiekanalen (Welkomspakket, webpagina etc.). Een aanvullende mogelijkheid is het verstrekken van uitschrijfformulieren aan huisvesters die op hun beurt deze aan arbeidsmigranten kunnen overhandigen bij vertrek.

4. Samenhang bouwsteen en speerpunt Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere bouwstenen:  Voldoende huisvesting binnen Zuidplas: Registratie van arbeidsmigranten brengt de vraag naar huisvesting in beeld.



Controle en handhaving: Door inzicht in de aantallen en locaties, kunnen gemeenten panden en locaties gericht controleren en waar nodig handhaven.  Arbeidsmigrant centraal: Door arbeidsmigranten in te schrijven, krijgen zij beter toegang tot maatschappelijke en medische voorzieningen.  Arbeidsmigrant centraal: Door arbeidsmigranten in te schrijven, kan er door de gemeente met hen gecommuniceerd worden. 5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (Cluster Dienstverlening, Belastingen, Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie)  Rijk (i.v.m. RNI vestiging Rotterdam) Ondernemers  Werkgevers / inleners  Huisvesters  Uitzendbureaus 6. Planning en mijlpalen  Welkomspakket: n.t.b.  Afspraken met werkgevers: 2026  Digitaal nachtregister: 2025  Stimuleren uitschrijving: 2024 7. Financiën en personele inzet Maatregel Welkomspakket Afspraken met werkgevers middels convenant Digitaal nachtregister Stimuleren uitschrijving (zie ook gemeentelijke website onder 3.1) TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis ---

Personele inzet eenmalig --80 uur

Out of pocket ---

50 uur (beheer) ---

---

€ 15.000 ---

50 uur

80 uur

€ 15.00

Zie bijlage A voor een samenvatting van de kostenraming en de benodigde personele inzet.

3. Arbeidsmigrant centraal

Bouwsteen

3.1 Communicatie met en ondersteuning van de arbeidsmigrant

• Arbeidsmigranten hebben een inkomen maar zijn toch vaak een kwetsbare groep burgers wanneer zij de Nederlandse taal onvoldoende machtig zijn en grotendeels buiten onze samenleving staan. • Van 2,3 miljoen migranten die een Burgerservicenummer (BSN) hebben en hebben aangegeven dat zij korter dan 4 maanden in Nederland zijn, hebben Nederlandse overheden geen idee waar zij zich bevinden omdat de RNI geen tweede adres registreert (Nederlands adres naast het adres in het thuisland van de arbeidsmigrant, zie aanbevelingen Roemer). • Van deze mensen is het onbekend óf ze nog in Nederland verblijven en waar zij verblijven. Op deze manier kunnen Nederlandse overheden niet controleren of migranten fatsoenlijk gehuisvest worden en of zij uitgebuit worden. Vanaf januari 2022 zijn alle Nederlandse gemeenten verplicht om een aanpak tegen mensenhandel te hebben. • Wanneer men zich registreert in de RNI ontvangt men een activeringscode waarmee een DigiD kan worden aangevraagd. Momenteel onderzoekt de Rijksoverheid in hoeverre baliemedewerkers van de gemeente arbeidsmigranten direct kunnen ondersteunen bij het regelen van een DigiD. Tot die tijd hebben arbeidsmigranten echter ondersteuning nodig in het aanvragen van een DigiD. Ook hier zien wij dus een afhankelijkheid van werkgever/uitzendbureau.

• Daarnaast vindt een verschuiving plaats in het soort arbeidsmigrant dat naar Nederland komt om te werken. De arbeidsmigrant is namelijk steeds vaker hoger opgeleid (te vergelijken met het Nederlandse MBO 3/4 niveau) dan de arbeidsmigranten die in het verleden in de regio werkzaam waren. Dit heeft te maken met de verbeterde kwaliteit scholing die in de thuislanden wordt aangeboden en de verbeterde ontwikkelkansen in de thuislanden in het algemeen. • Echter zijn veel arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa die hier laaggeschoold werk doen, overgekwalificeerd, zo blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten. • Slechts 19% van de respondenten heeft naar eigen zeggen ook een baan op het niveau van de opleiding die in het thuisland gevolgd is. • Om het voor arbeidsmigranten aantrekkelijk te maken in Nederland en specifiek in Zuidplas te komen en te blijven werken, is het daarom zaak dat zij zich in onze gemeente welkom voelen en dat zij tijdig worden geïnformeerd over zaken die zij moeten regelen om hier goed te wonen en wanneer gewenst, mee te kunnen doen aan de maatschappij.

3.1 Communicatie met en ondersteuning van de arbeidsmigrant 1. Urgentie   



Omdat arbeidsmigranten tijdelijk in de regio verblijven, zijn zij vaak de Nederlandse of Engelse taal onvoldoende of zelfs helemaal niet machtig. Deze taalbarrière vergroot de afhankelijkheidsrelatie tussen de arbeidsmigrant en de werkgever en/of huisvester. Daarnaast schrijven sommige arbeidsmigranten zich niet in bij de gemeente waardoor zij niet beschikken over informatie die zij bij inschrijving ontvangen en de gemeente Zuidplas niet beschikt over correspondentieadres om contact op te nemen met arbeidsmigranten. Naast het feit dat Zuidplas inschrijving gaan stimuleren, is er ook speciale aandacht voor heldere communicatie richting arbeidsmigranten in de moedertaal zodat hun afhankelijkheidsrelatie met werkgever en/of huisvester wordt verkleind en zij zich in Nederland thuis- en welkom voelen. Vanwege de grote (internationale) vraag naar arbeidsmigranten is het belangrijk dat Zuidplas, talentvolle arbeidsmigranten aan zich verbindt zodat ondernemers in Zuidplas beschikken over voldoende arbeidsmigranten om de economie draaiend te houden.

2. Doel en ambitie Doel   

Arbeidsmigranten faciliteren met informatie. De afhankelijkheidsrelatie tussen arbeidsmigrant en werkgever/huisvester verkleinen. Arbeidsmigranten verbinden aan Zuidplas zodat zij zich thuis- en welkom voelen.

Ambitie  Het vergroten van de zelfredzaamheid van de arbeidsmigrant: de arbeidsmigrant is minder afhankelijk van de werkgever/uitzender en weet zijn of haar weg in Zuidplas te vinden. 3. Wat gaan we realiseren? 

Welkomstpakket (zie ook 2.1) De gemeente Zuidplas overweegt om een Welkomstpakket te ontwikkelen voor arbeidsmigranten wanneer zij zich inschrijven in de BRP. Het Welkomstpakket bevat informatie over hun verblijf en de gemeente Zuidplas en belangrijke (e-mail)adressen en telefoonnummers in meerdere talen zoals een QR-code naar de gemeentelijke webpagina en het emailadres van het meldpunt arbeidsmigranten.



Gemeentelijke webpagina arbeidsmigranten Op de website van gemeente Zuidplas wordt een webpagina ingericht waar arbeidsmigranten in het Pools, Roemeens, Bulgaars en Engels 6 informatie kunnen vinden over de gemeente en hun verblijf. Als aanvullende optie kan de gemeente op de pagina verwijzen naar de website van de Rijksoverheid https://www.workinnl.nl/default.aspx waar aanvullende informatie te vinden is. Een gemeentelijke webpagina in meerdere talen die informatie verstrekt over de gemeente Zuidplas is niet alleen voor arbeidsmigranten ideaal, ook anderstaligen inwoners van Zuidplas kunnen gebruik maken van deze pagina zoals expats, internationale studenten en (nieuwe) Nederlanders die de Nederlandse taal niet goed machtig zijn.

Uit de enquête blijkt dat de meeste arbeidsmigranten die in Zuidplas werken uit Polen, Roemenië en Bulgarije komen.

De gemeentelijke webpagina omvat ten minste de volgende informatie: o Algemene informatie over Zuidplas: voorzieningen, feitjes etc. o Rechten en plichten van inschrijving en uitschrijving o Contactgegevens gemeente(lijke) diensten waaronder het meldpunt o Links naar aanvullende websites zoals WorkinNL o Informatie over een permanent verblijf o … Aanvullende aandacht gaat uit naar arbeidsmigranten die zich permanent in Zuidplas willen vestigen en/of behoefte hebben aan integratie. Ondanks dat het beleidskader zich niet richt op arbeidsmigranten die permanent verblijven, blijkt uit onderzoek dat 18 % van de arbeidsmigranten zich permanent (langer dan 5 jaar) in Nederland vestigt. Daarom verstrekt de gemeente Zuidplas informatie over zaken die men moet regelen als zij permanent in Zuidplas willen blijven, zoals het tijdig inschrijven bij een wooncorporatie en de mogelijkheden voor het volgen van taallessen. Naast het ontwikkelen van een eigen gemeentepagina, is het ook mogelijk te onderzoeken welke producten er vanuit de markt wordt aangeboden op het gebied van informatieverstrekking. Te denken valt aan de MyinfoNL, ontwikkeld door Expertisecentrum Flexwonen en Book That, waarbij de jaarlijkse abonnementskosten voor de gemeente Zuidplas uitkomen om ongeveer €14.400. 

Meldpunt De gemeente stelt een meldpunt op waar arbeidsmigranten (en inwoners) terecht kunnen met vragen en/of klachten over o.a. hun huisvesting. Het meldpunt kan in eerste instantie een algemeen emailadres zijn. Met het gebruik van online vertaalmachines is het dan mogelijk voor arbeidsmigranten om in hun eigen taal contact op te nemen of een Nederlandse vertaling te genereren. Afhankelijk van hoe vaak het meldpunt gebruikt wordt, kunnen aanvullende services zoals spreekuren overwogen worden. Daarnaast is het een mogelijkheid om de functie van het meldpunt uit te breiden zodat naast arbeidsmigranten, ook werkgevers/huisvester en omwonenden met vragen gebruik kunnen maken van het meldpunt.



Aanpak voorkomen mensenhandel en uitbuiting Sinds januari 2022 moeten alle Nederlandse gemeenten beschikken over een plan van aanpak gericht op het voorkomen van mensenhandel en uitbuiting. Het beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten levert daar een bijdrage aan door: o Het stellen van kwaliteits- en beheer eisen waaronder nieuwe huisvesting gerealiseerd kan worden (bouwsteen 1.1); o Het ontwikkelen van een informatiepagina voor arbeidsmigranten in diverse talen waar zij informatie kunnen vinden en het verstrekken van een Welkomspakket (bouwsteen 3.1) o Het instellen van een meldpunt voor arbeidsmigranten (bouwsteen 3.1)

4. Samenhang bouwsteen en speerpunten Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere bouwstenen:  Registratie en informatie: Een Welkomspakket kan arbeidsmigranten stimuleren zich in te schrijven.  Communicatie en Participatie: Een meldpunt waar arbeidsmigranten, werkgevers en omwonenden terecht kunnen met vragen en klachten kan een manier zijn om draagvlak voor huisvesting te vergroten of angst voor overlast te verkleinen.  Controle en Handhaving: Een meldpunt waar arbeidsmigranten, werkgevers en omwonenden terecht kunnen met vragen en klachten kan een middel zijn om overlast en malafide praktijken eerder te signaleren en te beëindigen  (Regionale) samenwerking: Een meldpunt kan de samenwerking tussen verschillende actoren rondom de huisvesting van arbeidsmigranten stimuleren. 5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (afdeling Dienstverlening, Veiligheid, Communicatie en Sociaal Domein)  Eventueel: Afdeling handhaving gemeente Zuidplas, IJsselgemeente, Arbeidsinspectie SZW, belastingdienst, Landelijke Stuurgroep Interventieteams Ondernemers  Werkgevers  Huisvesters  Uitzendbureaus 6. Planning en mijlpalen   

Welkomspakket: n.t.b. Gemeentelijke webpagina: 2025 Meldpunt arbeidsmigranten: 2024

7. Financiën en personele inzet Maatregel Welkomspakket Gemeentelijke webpagina / stimuleren uitschrijvingen Meldpunt goed verhuurderschap TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis Zie onder 2.1 10 uur (beheer)

Personele inzet eenmalig -20 uur (opdracht/redactie)

Out of pocket

Betreft een wettelijke taak 10 uur

20 uur

€ 7.500

-€ 7.500

Zie bijlage A voor een samenvatting van de indicatieve kostenraming en de benodigde personele inzet.

4. Communicatie en participatie

Bouwstenen

4.1 Communicatie met omwonenden 4.2 Participatie van omwonenden

• Arbeidsmigranten zijn een belangrijke motor voor de economie in Zuidplas. • Voor deze arbeidsmigranten is er voldoende kwalitatieve huisvesting nodig. Huisvesting die er momenteel onvoldoende is. • De groep arbeidsmigranten heeft een slecht imago door de overlast die soms wordt ervaren en de negatieve verhalen die veelal in het nieuws komen. • Hierdoor zitten veel inwoners niet te wachten op de komst van huisvesting voor arbeidsmigranten in hun buurt / achtertuin (NIMBY-effect) en wordt het proces om te komen tot nieuwe huisvestingsinitiatieven veelal gefrustreerd door gebrek aan maatschappelijk draagvlak. • Gezien de groeiende behoefte aan arbeidsmigranten, neemt het tekort aan goede huisvesting voor arbeidsmigranten verder toe. • Door het gebrek aan goede huisvesting concentreren arbeidsmigranten zich in gebieden waar betaalbare huisvesting te vinden is en/of zijn werkgevers genoodzaakt eengezinswoningen uit de bestaande voorraad te onttrekken om hun werknemers in te huisvesten. • Hierdoor wordt het voor bepaalde groepen (o.a. starters, spoedzoekers, zorgdoelgroepen, mensen met een laag inkomen en arbeidsmigranten) lastiger om aan een betaalbare woning in Zuidplas te komen, waardoor het maatschappelijk draagvlak verder afneemt.

• Daarnaast geeft het gebrek aan huisvesting ruimte aan malafide partijen die woningen van slechte kwaliteit aan arbeidsmigranten aanbieden tegen hoge prijzen. • Het is daarom wenselijk om extra aandacht te besteden aan goede communicatie naar en participatie van omwonenden en andere stakeholders om voldoende huisvesting te kunnen realiseren met oog op de wensen, zorgen en belangen van alle betrokkenen.

4.1 Communicatie met omwonenden 1. Urgentie 

Uit onderzoek van Greenport Nederland blijkt dat slechts 10% tot 15% van de huisvestingsinitiatieven voor arbeidsmigranten daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Een veelvoorkomende reden voor dit lage percentage is weerstand vanuit omwonenden en de gemeenteraad.  Doordat er onvoldoende geschikte huisvesting beschikbaar is voor arbeidsmigranten komen zij regelmatig te wonen in andere onderkomens. Sommige arbeidsmigranten leven in ondermaatse, verloederde huisvesting met weinig faciliteiten, waarvoor ze veel geld moeten betalen. Daarnaast leidt slechte huisvesting soms tot extra overlast, waardoor het imago nog verder meer verslechtert.  Werken aan een goede communicatie met inwoners en de gemeenteraad en werken aan een goed imago van de arbeidsmigrant heeft meerdere voordelen. Om aan de vraag naar arbeidsmigranten te kunnen voldoen, is goede huisvesting noodzakelijk. 1) Nieuwe huisvesting wordt sneller gerealiseerd wanneer het imago van de arbeidsmigrant verbeterd wordt. 2) Nieuwe huisvesting voor arbeidsmigranten wordt sneller gerealiseerd wanneer de gemeente tijdig en goed met omwonenden communiceert over het initiatief 3) Voldoende en kwalitatief goede huisvesting verbetert het imago van de gemeente als werkgever, waardoor Zuidplas genoeg arbeidsmigranten kan aantrekken om te voldoen aan de vraag van de ondernemers.

Zeker gezien het feit dat de gekwalificeerde arbeidsmigrant schaars wordt, is het van economisch belang dat arbeidsmigranten naar de regio blijven komen. 2. Doel en ambitie Doel   

De arbeidsmigrant heeft een verbeterd imago. Omwonenden zijn beter geïnformeerd over de situatie van arbeidsmigranten en de realisatieplannen voor de huisvesting. Dit leidt tot meer wederzijds begrip. Door goede communicatie met de buurt neemt de weerstand tegen de komst van arbeidsmigranten af.

Ambitie  Het realiseren van voldoende kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten in Zuidplas stuit niet op groot verzet van omwonenden en de gemeenteraad vanwege het verbeterde imago van de arbeidsmigrant en goede communicatie met betrokkenen bij de realisatie van de plannen richting de buurt. Hierdoor wordt huisvesting voor arbeidsmigranten sneller gerealiseerd.  Gemeente Zuidplas staat (inter)nationaal bekend als een goede werkgever waar arbeidsmigranten goed gehuisvest worden. Hierdoor worden er voldoende gekwalificeerde arbeidsmigranten aangetrokken die het tekort aan Nederlandse arbeidskrachten opvangen en onze bedrijven in staat stelt om hun bedrijfsprocessen uit te voeren of zelfs uit te breiden. 3. Wat gaan we realiseren? 

Gemeentelijke webpagina arbeidsmigranten (bouwsteen 3.1) Op de nog in te richten gemeentelijke webpagina voor arbeidsmigranten, kunnen andere geïnteresseerden terecht voor het vinden van algemene informatie over arbeidsmigranten (trends, ontwikkelingen en belang van hun inzet in Nederland) en specifieke informatie over arbeidsmigranten in Zuidplas (enquêteresultaten, resultaten foto, notitie van uitgangspunten). Daarnaast publiceert de gemeente er informatie over lopende huisvestingswensen.



Meldpunt (bouwsteen 3.1) Naast arbeidsmigranten, moeten omwonenden ook bij de gemeente terecht kunnen met vragen of om hun zorgen te delen. Ook voor hen wordt er een emailadres ingericht waar zij contact mee kunnen opnemen. Ook voor het vroegtijdig signaleren van eventuele klachten of vermoedens van illegale praktijken is een emailadres van belang. Door omwonenden en andere belanghebbenden te voorzien van een meldpunt worden al veel zorgen weggenomen doordat men ziet dat zij ergens terecht kunnen.



Communicatie- en participatieplan Wanneer een initiatiefnemer een huisvestingswens heeft, dient hij/zij zich te melden bij de gemeente. Met partijen die zich met een huisvestingswens melden, wordt een gesprek gepland waarin besproken wordt in hoeverre de initiatiefnemer kan voldoen aan de uniforme indieningseisen en beleidsuitgangspunten (straks de omgevingstafel in het reguliere proces). Daarna zal de gemeente aan de initiatiefnemer vragen om een communicatie- en participatieplan op te stellen dat voldoet aan de voorwaarden die de gemeente stelt. Richtlijnen van deze voorwaarden zijn het kader participatie en de checklist afwegingskader participatie. Aanvullend is het mogelijk dat de gemeente extra voorwaarden aan het communicatie- en participatieplan van de initiatiefnemer stelt, vanwege de gevoeligheid van het thema. Voorwaarden communicatie- en participatieplan: Het communicatie- en participatieplan van een initiatiefnemer voor huisvesting arbeidsmigranten in de Zuidplas voldoet ten minste aan de volgende voorwaarden: o

Het plan heeft als doel het tijdig erkennen, herkennen en wegnemen van eventuele zorgen van inwoners van Zuidplas die ontstaan als gevolg van het huisvestingsinitiatief door omwonenden actief te betrekken bij de plannen en duidelijkheid te geven over het proces;

Het plan voldoet aan de richtlijnen van bestaand beleid, zoals het kader participatie, de handreiking participatie en de geldende Verordening Inspraak en Participatie Gemeente Zuidplas 2023.

Ter ondersteuning van bovenstaande voorwaarden, kan de gemeente een informatieflyer/checklist ontwikkelen ten behoeven van partijen met een huisvestingswens. 4. Samenhang bouwsteen en speerpunten Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere speerpunten:  Voldoende huisvesting binnen Zuidplas: Door inwoners vroegtijdig en goed te betrekken bij wensen tot huisvesting, wordt de slaagkans van nieuwe huisvesting vergroot.  Arbeidsmigrant Centraal: Door omwonenden vroegtijdig goed te betrekken bij wensen tot huisvesting, worden arbeidsmigranten na realisatie beter verwelkomd op de nieuwe huisvestingslocatie.  Controle en Handhaving: Door omwonenden vroegtijdig en goed te betrekken bij wensen tot huisvesting en rekening te houden met hun wensen rondom beheer, kan overlast beter worden voorkomen door preventieve maatregelen te treffen.  Controle en Handhaving: Door het meldpunt, waar omwonenden terecht kunnen met klachten/vermoedens van misstanden, kan overlast en/of eventuele misstanden eerder worden aangepakt.

5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (Cluster Ruimtelijk Beleid, Veiligheid en Communicatie) Ondernemers  Initiatiefnemers  Werkgevers / inleners  Huisvesters  Uitzendbureaus  Inwoners / omwonenden 6. Planning en mijlpalen  Gemeentelijke webpagina: 2025  Instellen meldpunt: 2024  Voorwaarden communicatieplan: 2025 7. Financiën en personele inzet Maatregel Gemeentelijke webpagina / stimuleren uitschrijvingen Instellen meldpunt Onderzoeksmaatregel voorwaarden communicatie- en participatieplan TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis Zie onder 3.1

Personele inzet eenmalig --

Eenmalige (externe) kosten --

Zie onder 3.1 32 uur

-32 uur

32 uur

---

Zie bijlage A voor een samenvatting van de indicatieve kostenraming en de benodigde personele inzet.

4.2 Participatie van omwonenden/belanghebbenden 1. Urgentie 

Omwonenden vroegtijdig en zo goed mogelijk worden betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe huisvestingsinitiatieven voor arbeidsmigranten. Maatschappelijk draagvlak voor huisvesting arbeidsmigranten vergroten

Ambitie  Het realiseren van voldoende kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten in Zuidplas stuit niet op groot verzet van omwonenden en de gemeenteraad vanwege het feit dat omwonenden vroegtijdig en goed worden betrokken in het proces. Hierdoor wordt huisvesting voor arbeidsmigranten sneller gerealiseerd.  Gemeente Zuidplas staat (inter)nationaal bekend als een gemeente met goede werkgevers, waar arbeidsmigranten goed gehuisvest worden. Hierdoor worden er voldoende gekwalificeerde arbeidsmigranten aangetrokken die het tekort aan Nederlandse arbeidskrachten opvangen en onze bedrijven in staat stelt om te groeien. 3. Wat gaan we realiseren? 

Communicatie- en participatieplan (zie 4.1) Voor elk nieuw huisvestingsinitiatief stelt een partij met een huisvestingswens een communicatie- en participatieplan op. In dit plan wordt door de huisvester uiteen gezet op welke manier en op welke momenten omwonenden actief kunnen participeren in het ontwikkelproces. Voorbeelden kunnen zijn het instellen van een werkgroep (meedenktank) of brainstormavonden. Vast onderdelen zijn via de uniforme beheereisen het instellen van een periodiek beheeroverleg en, in geval van geconcentreerde initiatieven, het instellen van een klankbordgroep.



Uniforme beheereisen: Regulier beheeroverleg Bij kleine, middel- en geconcentreerde huisvestingsvoorzieningen is het een beheereis dat er een beheeroverleg wordt ingericht die in eerste instantie periodiek, en daarna naar behoefte, bij elkaar komt om eventuele knelpunten in de exploitatie van de huisvesting zoals overlast te bespreken en samen op te lossen. In het beheeroverleg neemt de eigenaar van het complex, de beheerder, een vertegenwoordiger van de gemeente, een vertegenwoordiger van de politie (zoals de wijkagent) en een vertegenwoordiger van omwonenden plaats. Bij geconcentreerde huisvestingsinitiatieven (vanaf 100 personen) wordt er een klankbordgroep ingericht die bij het realisatieproces betrokken wordt in het beheeroverleg van geconcentreerde voorzieningen.

4. Samenhang bouwsteen en speerpunten Deze bouwsteen hangt op de volgende manieren samen met de andere speerpunten:  Voldoende huisvesting binnen Zuidplas: Door omwonenden vroegtijdig en goed te betrekken bij wensen tot huisvesting, wordt de slaagkans van nieuwe huisvesting vergroot.  Arbeidsmigrant Centraal: Door omwonenden vroegtijdig goed te betrekken bij wensen tot huisvesting, worden arbeidsmigranten na realisatie beter verwelkomd op de nieuwe huisvestingslocatie.  Controle en Handhaving: Door omwonenden vroegtijdig en goed te betrekken bij wensen tot huisvesting en rekening te houden met hun wensen rondom beheer, kan overlast beter worden voorkomen.  Controle en Handhaving: Door de klankbordgroep bij geconcentreerde initiatieven, waar omwonenden regulier overleg hebben met de huisvester, komt overlast eerder aan het licht waardoor de huisvester de oorzaak van overlast eerder kan aanpakken en kan overlast in de toekomst beter worden voorkomen. 5. Partners Overheid  Gemeente Zuidplas (Cluster Ruimtelijk Beleid, Veiligheid en Communicatie)  Omgevingsdienst Midden-Holland  Politie / Boa  Brandweer Ondernemers  Initiatiefnemer  Beheerder van de huisvestingsvoorziening Omwonenden 6. Planning en mijlpalen  

Aanvullende voorwaarden communicatie-en participatieplan: 2025 Instellen beheeroverleg: n.t.b.

7. Financiën en personele inzet Maatregel Communicatie en participatieplan Periodiek beheersoverleg TOTAAL

Personele inzet op jaarbasis Zie onder 4.1

Personele inzet eenmalig --

Eenmalige (externe) kosten --

24 uur 24 uur

---

----

Zie bijlage A voor een samenvatting van de indicatieve kostenraming en de benodigde personele inzet.

5. Controle en handhaving Bouwsteen

5.1 Juridisch instrumentarium

• Sommige arbeidsmigranten leven in ondermaatse, verloederde huisvesting met weinig faciliteiten, waarvoor ze veel geld moeten betalen. • Naast het scheppen van duidelijke kaders waar huisvesting aan moet voldoen, is het zaak dat de gemeente huisvesting aan deze eisen toetst en dat zij handhaaft in het geval van illegale en/of malafide praktijken. • Hierbij is het belangrijk om in het oog te houden dat het handhaven van illegale locaties gelijk oploopt met de realisatie van nieuwe legale locaties, zodat arbeidsmigranten niet gedwongen zijn om de gemeente te verlaten voor het vinden van huisvesting. • Op deze manier verplaatst het probleem zich naar andere gemeenten en wordt het probleem in Zuidplas niet opgelost (waterbedeffect). • Handhaving en controle (toezicht) is op dit moment versnipperd in Nederland: het rijk is verantwoordelijk voor de werkvloer (SZW), de gemeente voor de huisvesting. Belastingdienst, UWV en SVB gaan over belastingen en premies, maar ook de NVWA, de politie en de boa’s hebben een rol. Daarnaast wordt de naleving van cao’s gemonitord en is er privaat georganiseerde toezicht op de SNF en AKF keurmerken. • Er is voor de controle en handhaving binnen de gemeentelijke organisaties een efficiëntieslag te behalen wanneer (periodieke) controles door een integraal team worden afgenomen.

5.1 Juridisch instrumentarium 1. Urgentie  Op dit moment zet de gemeente Zuidplas beperkte juridische middelen in om de woningvoorraad te reguleren en de kwaliteit van huisvesting te waarborgen.  Hierdoor ontbreekt het aan duidelijke kaders waarbinnen bijvoorbeeld kamergewijze verhuur is geregeld en hebben bedrijven nu niet de mogelijkheid om huisvesting op eigen terrein mogelijk te maken.  Daarnaast is het belangrijk dat de kwaliteits- en beheereisen die de gemeente stelt, juridisch worden verankerd.  Het is dus van belang om een aantal aanvullende juridische instrumenten te introduceren zodat de gemeente de woningvoorraad beter kan reguleren en de kwaliteit van huisvesting kan waarborgen. 2. Doel en ambitie Doel   

Het juridisch borgen van de kwaliteits- en beheereisen. Het beschikbaar maken van juridische middelen om de woningvoorraad te reguleren. Het verbeteren van de leefbaarheid van alle inwoners.

Ambitie  Alle inwoners van Zuidplas genieten van een veilige- en goede woonomgeving. De leefbaarheid van alle (tijdelijke) inwoners is gewaarborgd omdat de gemeente over voldoende (juridische) middelen beschikt om kwaliteit van huisvesting te waarborgen. 3. Wat gaan we realiseren? 



Digitaal nachtregister In de periode tot en met Q1 2024 onderzoekt de gemeente hoe zij de verschillende eisen juridisch het beste kunnen verankeren. Voor het instellen van een digitaal nachtregister kan er gedacht worden aan de volgende juridische instrumenten: o

Beleidsregel handhaving digitaal nachtregister Voor de handhaving van het digitaal nachtregister stelt de gemeente Zuidplas een beleidsregel handhaving digitaal nachtregister in dat als doel heeft om op eenduidige wijze te kunnen reageren bij geconstateerde overtredingen van de verplichting voor het bijhouden van het digitaal nachtregister. De beleidsregel die gemeente Zaltbommel heeft ingevoerd kan als input fungeren.

Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Het verplicht stellen van het bijhouden van een digitaal nachtregister is al verankerd in het Wetboek van Strafrecht. In de APV van Zuidplas is de verplichting van een nachtregister opgenomen. De aanvulling van een digitaal nachtregister dient daarin te landen.

Kamerverhuur Kamerverhuur is op dit moment onvoldoende gereguleerd binnen de gemeente Zuidplas. Om de voorwaarden waaronder kamerverhuur mogelijk blijft in Zuidplas vast te leggen, kan er gedacht worden aan het volgende juridisch instrument:

Beleidsregels kamerverhuur (afwijking bestemmingsplan) Voor kamerverhuur zal op basis van beleidsregels een kamerverhuurvergunning nodig zijn om ruimtelijk eenduidigheid te geven over de uitgangspunten onder paragraaf 1.11.2 van het beleidskader, wanneer kamerverhuur wel of niet is toegestaan en eventueel afwijking van het bestemmingsplan mogelijk is. De beleidsregels kamerverhuur van de gemeenten Nijmegen en Groningen kunnen als aanvullende inspiratie dienen.

Omzettingsvergunning In Zuidplas is ervoor gekozen om voor alle woonruimten in de gemeente een vergunning te verplichten voor wijzigingen in de woningvoorraad. Wanneer iemand een zelfstandige woning wilt omzetten naar onzelfstandige woonruimte (kamers) is een omzettingsvergunning nodig waar de eisen aan kamerverhuur aan gekoppeld kunnen worden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13412756/1