Notulen raad 7 oktober 2024 - vastgesteld

ln welke mate zijn die fietsparkeerplekken en parkeerplekken nu echt nodig? Temeer omdat uit de vorige evaluatie kwam dat de parkeernorm verlaagd kon worden. Het is daarom frustrerend dat we dat op dit moment niet kunnen beoordelen door het ontbreken van die mobiliteitsstrategie. Daarnaast zien we dat het huidige plan enkelfocust op dure en middeldure woningen. Groenlinks wil graag dat de binnenstad ook toegankelijk is voor jongeren. De binnenstad is namelijk bij uitstek een ideale plek voor hen omdat deze zich dicht bij vervoer en vooaieningen bevindt. Daarom dient GroenLinks het amendement van de WD mede in om het deel van de fietsenstalling eruit te halen en jongerenwoningen te realiseren. Graag had GroenLinks hetzelfde gedaan met de verlaging van de parkeernorm, maar daar zien we helaas geen draagvlak voor in deze raad. Voorzitter, het college stelt voor ook nog een reservering te houden voor de aanleg van extra parkeerplekken boven op de parkeerplekken die nodig zijn voor de woningen. Waar is dit op gebaseerd? GroenLinks ziet hier totaal geen aanleiding voor. Echter, wij zien wel het dilemma met de subsidie van het rijk voor de verbetering van de mobiliteit in de binnenstad. Graag willen we daarom dit budget ook voor andere vormen van vervoer en parkeren inzetten in de toekomst, zoals bijvoorbeeld het fietsparkeren en andere vormen van duuzame mobiliteit.

GroenLinks dient daarom het amendement mede in om het gereserveerde bedrag niet alleen voor parkeergarages, maar ook voor fietsparkeren en andere vormen van duurzame mobiliteit in te zetten. Tot slot voorzifter. Groenlinks maakt zich nog steeds zorgen over de financiering en of er nu daadwerkelijk realistisch begroot is voor dit project. We willen de wethouder vragen de raad zo snel mogelijk te informeren en te betrekken wanneer de wethouder tegen problemen aan loopt zodat we als raad kunnen bijsturen en hopelijk het project alsnog van de grond kunnen krijgen. Alleen op die manier kunnen we

Raad 7 oktober 2024

't5

er samen voor zorgen dat we onze binnenstad weer een stukje mooier maken met woningen voor jong en oud, meer groen en hopelijk ook snel een binnenstad waar het vervoer op orde is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Boerboom, voor uw eerste termijn. Dan kom ik daarmee, als het goed is aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad. lk stel voor even te schorsen en ik kijk even hoelang? We gaan... O, tien, dat kon ik niet goed zien, dat waren heel bijzondere codes die u gaf. lk stel voor dat we schorsen tot 20.50 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en kom hiermee aan de eerste termijn van het college. Het woord is aan wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter dank, mijn excuus aan de griffier dat ik mijn moties uit moet printen om de goede nummers te lezen, maar ja, ouderdom komt met gebreken en mijn grootste gebrek is gelukkig mijn ogen.

Voozitter, dank ook voor de vele complimenten die gemaakt zijn voor Markt 10. Na de roerige start die wij eerder hadden is er heel veel aan gedaan om voor elkaar te krijgen wat er nu ligt. U ziet dat en ik zal de complimenten, zoals gebruikelijk, ook doorgeven aan iedereen die daar knoeÉhard aan heeft gewerkt. Dan kom ik bij uw vragen en de reacties op uw amendementen en moties. En allereerst het amendement van de WD Geef Markt 10 de allure die past bij het Centraal Park. 2410-A. Daar kunnen wij positief op reageren. Dat had u natuurlijk ook alvenryacht na de bespreking in de commissie en de bedoeling is om de nieuwbouw zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de allure van het park en de rest van de omgeving. Dan het amendement Fiets de jongerenwoningen in Markt 10,2410-8. Voozitter, niet dat het heelveel uitmaakt met zo veel steun op de motie, maar ook wij staan erachter. En u vroeg 'kan de fietsenstalling van de ambtenaren worden opengesteld, bijvoorbeeld in het weekend of als er evenementen zijn?' Dat vind ik een erg sympathiek idee, dus we gaan kijken of het kan en hoe dat zou kunnen en eventueel onder welke voorwaarden. U weet ook dat er bijvoorbeeld installaties in de fietsenstalling komen. Dus we moeten even kijken hoe we dat gaan fixen, maar het idee is in ieder geval erg sympathiek. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. Het staat een beetje haaks op wat ik vanmiddag gehoord heb, dat het de businesscase wel moeilijker maakt als er jongerenwoningen komen in dat gebouw. Ziet u dat zo anders? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Nee, voozitter. Heel simpel. Kijk, als u het mijvraagt, lag het mooiste plan natuurlijk al voor. Maar u heeft gevraagd 'hoe kunnen we hierop bezuinigen? En kan dat met de fietsenstalling?' Het antwoord daarop heb ik de vorige keer ook gegeven. Dat kan, En nu ligt er een amendement voor met in ieder geval heel brede steun van uw raad. Dus vandaar dat ik zeg 'daar kan ik mee instemmen'. Het is ook goed om u als raad te realiseren dat we daarmee dus afscheid nemen van de bewaakte fietsenstalling in alle windrichtingen van het Stadshart, een eerder uitgangspunt van uw raad. De vraag die gesteld werd door de WD, was'hoeveel woningen zouden er dan in plaats van de fietsenstalling kunnen?' ln het gebouw met jongerenwoningen van ongeveer 60 m2 is dat de veertien die genoemd zijn. En inderdaad, de businesscase jongerenwoningen is minder goed dan een businesscase met grotere woningen. De vootzitter: Gaat u verder? O, toch mevrouw Bink nog? Nee, u twijfelt? Gaat u verder, wethouder ledema.

Wethouder ledema: Dan de heer Van Proosdij. U had geen vragen, maar ik wil u namens het college welfeliciteren met uw maidenspeech. Een saillant detail: mijn maidenspeech destijds ging over de sloop van het gebouw waar u het over had. Dus we maken samen die cirkel weer rond. De heer Haak, PDvZ. U had zorgen over de evenementen en dat werd even later ook gedeeld door de LHN. Als alles klaar is, de Markt, het Centraal Park en de markt et cetera, hebben we uiteindelijk meer ruimte dan nu het geval is. Dus daar kunnen we dan ook veel evenementen laten plaatsvinden. U kent

16

Raad 7 oktober 2024

ook mijn eerdere beweringen over'we moeten even kijken naar de grootste evenementen, bijvoorbeeld Bevrijdingsdag, als dat zo groeit als we afgelopen jaren hebben gezien, of dan de Markt riberhaupt nog groot genoeg is'. Dat was een vraag die we al hadden en waren over we dus ook met elkaar in gesprek zijn. We zijn, zoals u weet, ook nog even kijken naar alternatieve locaties. En ik zal er ook zorg voor dragen dat we dat zo goed mogelijk doen in samenspraak met alle evenementenorganisatoren om ook tijdens de verbouwing, om het zo maar te noemen, te kijken naar 'wat kan er wel en waar kunnen we dat en hoe kunnen we daar als gemeente in ieder geval zo faciliterend mogelijk in zi'1n?' Dan voorzitter, ga ik naar de heer Van Rumpt van de ChristenUnie-ScP. Hij diende de motie in over fietsparkeren bij Centraal Park.2410-01. Ook een sympathieke motie. Met daarbij een vraag aan de heer Van Rumpt over het voorbeeld van de fietsnietjes. Als dat voorbeeld niet al te dwingend is en we bijvoorbeeld ook kunnen kijken naar het gebruik van een demontabele fietsenstalling zoals dat nu is, dan is die denk ik zeer welkom als het amendement van de WD en consorten het haalt. Vandaar ook dat wij daar positief tegenover staan. De voozitter: Wethouder ledema, een interruptie van mijnheer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Voozitter, dank u wel.

Het was inderdaad puur een voorbeeld van 'doe iets'en inderdaad, als dat een demontabel iets kan zijn, zou dat helemaalfantastisch zijn. Dus we dagen het college graag uit om op een creatieve manier daar een mooie fietsenstalling te creëren. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: En het college gaat creatieve uitdagingen altijd graag aan. Zoals ook de vraag om te kijken naar het fietsparkeren bij evenementen. Dus die zullen we dan ook meteen meenemen. Dan LHN met de vraag over evenementen die ik daarnet ook meteen mee heb genomen. Maar u vroeg ook'hoe staat u ertegen over dat de markt weer terug komt op de Markt?' We hebben destijds met de marktlieden en de marktcommissie uitgebreid gesproken over de beste plek voor de markt. En zij gaven

aan de onderbreking door evenementen et cetera vooral ook hinderlijk te vinden en liever een vaste plek te hebben waar ze bijna nooit van hoeven af te wijken. Zo zijn we destijds op het Marseillepad uitgekomen. ln corona zijn we even tijdelijk teruggegaan naar de Markt, maar het Marseillepad was dus uiteindelijk de ideale plek. Dat is ook de reden dat we in het ontwerp Centraal Park rekening hebben gehouden met dat Marseillepad. Dus dat is de uiteindelijke uitkomst. Dan mevrouw Bakkers van D66. Ztjhad een motie Beter benutten fietsenstallingen 2410-02, met name over de zichtbaarheid. Ja voozitter, daar staat een vraag in 'verzoekt het college - in de derde bullet te onderzoeken hoe de bewaakte fietsenstallingen... et cetera'. Als dat een onderzoek is als in diepgrondig ondezoeken, dan sta ik er wat aarzelend tegenover, ook omdat dat ongetwijfeld weer geld vraagt. Als de bedoeling is, en dat lees ik er een klein beetje uit, maar dat wil ik graag toetsen, pragmatisch kijken of het zin heeft om de stalling te verbeteren, dan zie ik het vooral als een steuntje in de rug voor de zaken waar we bijvoorbeeld ook met de openbare toiletten mee bezig zijn. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bakkers.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, dank u welvoozitter. Vooral dat laatste inderdaad, dat steuntje in de rug. Collega de heer Van der Snoek vroeg er net ook al even naar en ik zal het even herhalen. U kent ons als een pragmatische partij, dus leg hem vooral pragmatisch en als steuntje in de rug uit. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Vooaitter, laten we samen doen wat nodig is, zoals dat dan zo mooi heet. Voorzitter. Dat is automatisch het bruggetje naar de heer Van der Perk van Zól Zoetermeer die vroeg naar de openbare toiletten. Jammer dat die dan niet in de openbare fietsenstalling komt. Maar in het Centraal park, mijnheer Van der Perk, komen er twee terug. Daarmee gaan we ook met de bewegwijzering of, zoals het in het Engels zo mooi heet, de 'signing' aan de slag. Die zullen wij door het hele Stadshart meenemen en dan pakken we ook meteen die van de fietsenstallingen mee, inclusief de toiletten die daar dan ook zijn. Dat brengt mij bij mevrouw Bout van de PvdA met het amendement over de € 5,2 miljoen. Parkeer het voor een andere keer. Dat past denk ik ook in de uitleg die we hebben gegeven over het gebruik van die € 5,2 miljoen als cofinanciering voor de mobiliteitssubsidie die we van het rijk hebben gekregen. Het is wel goed om ons hier even te realiseren dat die € 5,2 miljoen gaat over een onrendabele top en een onrendabele top heb je met name bij autoparkeervoozieningen. Dus het zal wel echt om de combinatie

Raad 7 oklober 2024

17

auto en fietsen moeten gaan dan. Alleen fietsparkeren is een maatschappelijke vooziening en dan geldt die niet. Volgens mij was uw raad er in ieder geval heel duidelijk in dat we moeten proberen om die subsidie in ieder geval niet te verliezen. De voozitter: lnterruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja wethouder, daar is ook de PvdA het volmondig mee eens. Als we die subsidie zouden verliezen is dat heel erg en dat is ook zeker niet onze bedoeling. Daarom hebben we ook en/ of in het amendement gezet. En met'en' kunt u prima uit de voeten, begrijp ik. Klopt dat? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, dat klopt. De voorzitter: lnterruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja dank u wel voorzifter, maar betekent dat eigenlijk dat het fietsparkeren alleen een plek kan krijgen op het moment dat het autoparkeren ook gerealiseerd wordt? De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter nee, dat zou te kort door de bocht zijn. We hebben het net ook gehad over het fietsparkeren op de Markt, maar dan is fietsparkeren een maatschappelijke voorziening. Voor die € 5,2 miljoen die we eerder hadden gereserveerd, ook als onderdeel van de cofinanciering, voor een subsidie, geldt dat die gekoppeld moet zijn aan een onrendabele top en die onrendabele top geldt alleen, minimaal, bij een combinatie met autoparkeren. Dus vandaar. Dus het ontslaat ons niet van de mogelijkheid om ook fietsparkeren zelf te regelen. Maar deze heeft te maken met de subsidie en u gaat natuurlijk als raad over de besteding van het geld, maar de subsidiegever gaat over de voorwaarden waaronder zij de subsidie verstrekken. De voozitter: Mijnheer Boerboom De heer Boerboom (Groenlinks):Voorzitter, mijn vraag was: kunnen wijstraks alleen die parkeerplaatsen realiseren als we ook die autoparkeerplaatsen realiseren? Daar hoor ik u dus eigenlijk op zeggen Ja, want op die parkeerplaatsen zit een onrendabele top. Die moeten we realiseren om die subsidie uit te geven, maar dat fietsparkeren is een extra bonus die we erbij kunnen doen. We kunnen het niet alleen realiseren'.

Stel we besluiten met elkaar om geen parkeerplekken meer aan te leggen, maar we willen alleen extra fietsparkeerplekken realiseren straks, dan kan dat niet uit dat budget, begrijp ik, en de subsidie van het rijk. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Nu gaan we denk ik net te snel langs elkaar heen. Kijk, de € 5,2 miljoen waar het hier om gaat, hadden we gereserveerd, onder andere voor de parkeervoozieningen. Daarmee was het cofinanciering vanuit de onrendabele top voor het verkrijgen van subsidie. Daarom hebben wij gezegd 'als we die € 5,2 miljoen vrij laten vallen, zijn we dat deel kwijt en dus ook het bijbehorende subsidiedeel'. Vandaar het voorstel van het college om die gereserveerd te houden elders in de binnenstad. Nou, de binnenstad is groot, daar gaan we nog veel dingen doen. Als we daarnaast Íïetsparkeren willen realiseren, kunnen we dat natuurlijk altijd doen. Alleen een losse fietsparkeervoorziening zal niet meetellen in die onrendabele topuitgave van ons. En of u het daaraan uitgeeft, is uiteindelijk aan de raad. Alleen wat betreft de subsidiegevolgen daarvan geldt dat als u die € 5,2 miljoen uiteindelijk niet uitgeeft aan een onrendabele top, maar aan iets anders, dat gevolgen zal hebben voor de subsidie. De voozitter: lk zag ook een interruptie van mevrouw Bink, gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, dank u wel, maar ik heb eigenlijk meer een vraag aan de raad. lk hoor de hele tijd dat de fietsenstallingen bijna leegstaan in Zoetermeer. En nu gaan we elders in de binnenstad een fietsenstalling realiseren. lk vraag me af: als we het niet nodig hebben, waarom doen we het dan?

18

Raad 7 oktober 2024

De voozitter: lk zie een vraag in algemene zin, maar ik stel voor om daar straks even in tweede termijn op terug te komen. Dan kunt u natuurlijk ook met elkaar in debat. Maar mevrouw Bout wil hierop reage-

ren, dat mag natuurlijk altijd.

Mevrouw Bout (PvdA): Als schrijver van het amendement voel ik me natuurlijk wel geroepen door de vraag van mevrouw Bink. Op het moment dat wij nu de fietsenstalling eruit fietsen bij Markt 10, om nog maar even in de fietstermen te blijven deze avond, zou het kunnen dat we achteraf gezien toch spijt krijgen. En door dit amendement bied ik een voorziening waarvan we zeggen 'als we dan binnenkort ergens in de nabije toekomst toch op basis van die toegekende subsidie, een parkeergarage of een parkeervooziening maken voor auto's, zouden we in ieder geval door de combinatie van het amendement zoals dat er nu ligt, ook nog wat fietsenstalling toe kunnen voegen, tenntijl dat zonder dat amendement niet kan voor dat geld waar ook die subsidie voor is. En ik zie daar een win-win. Ziet u dat ook zo? De voozitter: Mevrouw Bink?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, nee, ik zie het niet zo. Dat'als, als, als' vind ik altijd zo koffiedikkijken. lk vind het als je nu zegt 'die fietsenstalling kan eruit. We hebben hem niet nodig. Elders staan ze leeg', gewoon raar om nu te zeggen 'binnen die € 5,2 miljoen gaan we proberen elders een fietsenstalling te realiseren'. Dus nee, ik ben het niet met u eens. De voorzitter: Dat constateren we dan met elkaar en dan stel ik voor dat wethouder ledema verder gaat met zijn eerste termijn namens het college. Wethouder ledema: Vooaitter. lk was aangekomen bij de vraag of er met de 30- of 45-gradenvuistregel wordt gerekend. Dat kunt u ook in het PUK lezen. Wij hanteren de 4S-gradenvuistregel. De heer Velner heeft een amendement Een stevige basis onder het project Markt 10. En die vroeg de raad per kwartaal afzonderlijk te informeren. Deze vind ik overbodig omdat Mark 10 en de rest van de binnenstad overigens ook, valt onder de noemer grote en complexe projecten. Daarover heeft uw raad eerder al amendementen aangenomen en daarbij is dus het uitgangspunt dat u bij de grote, complexe projecten, dus ook bij deze, altijd als er stukken zijn, die ook krijgt. lk zal dadelijk, maar dat kan ik nu ook doen trouwens, de vraag van de heer Boerboom 'als er uitzonderingen zijn, komt u dan snel naar de raad?' ook nog volmondig met la' beantwoorden.

Dus u krijgt ze van mij als er stukken zijn en de uitzonderingen. Volgens mij hebben we dan boven op de normale projectcyclus voor grote, complexe projecten alles al geregeld, ook conform uw wens. De voozitter: lk zie een interruptie van mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Wethouder, kunt u dan toelichten hoe het komt dat wij dan af en toe bij projecten dan ook flink buiten de begroting gaan? De voozitter: Voorzitter, dat is een heel ruime vraag. Dat kan natuurlijk aan vele dingen liggen. Als ik even kijk naar de zaken waar ik zelf voor naar de raad ben gekomen de afgelopen tijd, had dat onder

andere te maken met vertraging door corona, door de bouwcrisis, door de stikstoffraude, door de oorlog in Oekraïne, de hoge inflatie. Dat heeft vele oorzaken. lk denk dat we hier goed rekening hebben gehouden met de risico's die zich voordoen. lk sluit niet uit dat een project goedkoper of duurder uitvalt. Maar nogmaals in de toezegging, maar dat is geen toezegging, maar in het antwoord op de vraag van de heer Boerboom, zeg ik ook nog toe dat we met uitzonderingen ook nog naar u toekomen en bij grote en complexe projecten krijgt u al alle stukken. Dus ik weet niet of alle stukken even welkom zijn, maar u krijgt ze wel. De voorzitter: lk kijk naar wethouder ledema, verder nog iets vanuit de eerste termijn

Wethouder ledema: Eentje nog voozitter. Een antwoord op mijnheer Boerboom over de reflectie op het vooruitlopen op de mobiliteitsstrategie. lk heb dat in de commissie ook al wat uitgebreider toegelicht, maar ik denk dat dat hier verantwoord is omdat we voor de binnenstad ook al een apart onderzoek hebben gedaan en we hier werken met de dynamische parkeerbalans, waarbij we dus ook iedere verandering in de stad heel duidelijk toetsen op'wat doet dat met het parkeren, wat doet dat met de balans?' We hebben, dat heb ik toen ook al heel duidelijk uitgelegd, de Amsterdamstraat nog eventjes in reserve voor als er zich problemen voordoen. Dus daarom denk ik dat het hier verantwoord is. En inderdaad, u krijgt binnenkort die mobiliteitsstrategie, waar u zelf ook al over sprak.

Raad 7 oktober 2024

19

En het antwoord op de vraag over de uitzendingen heb ik daarnet al gegeven voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder ledema. Een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. U heeft het over die dynamische parkeerbalans, maar er speelt natuurlijk meer dat hiermee samenhangt. ln die mobiliteitsstrategie gaat u ook keuzes maken over hoe u in de toekomst het vervoer naar de binnenstad ziet. En vragen over dat fietsparkeren en de wenselijkheid vind ik nu lastig te beantwoorden omdat die strategie er niet ligt. Hetzelfde geldt ook voor het parkeren. Daar werd door een externe expert na afloop van de vorige mislukte aanbesteding aangegeven 'ik adviseer u de parkeernorm naar beneden te doen', en toch maken wij een andere keuze? Dat vind ik lastig te beoordelen als we geen strategie met elkaar hebben liggen van hoe we in de toekomst met mobiliteit in de binnenstad willen omgaan. En dan zou ik toch een beter antwoord verwachten dan het beperkte antwoord dat u nu geeft. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder Iedema: Voozitter, ik weet niet of ik dat gevoel van venryachting helemaal kan wegnemen. Maar u geeft natuurlijk ook een aantal kaders mee op basis waarvan we bezig moeten gaan. lk denk dat het ook niet wenselijk is om te wachten op de volgende strategie en alles on hold te zetten. Dus we zullen een modus moeten vinden waarin we soms hier wat vooroplopen, dan weer daar wat vooroplopen.

lemand heeft inderdaad aangegeven dat als je de parkeernorm omlaag haalt, je een betere businesscase hebt. Volgens mij is dat ook geen verrassing, want dan hoef je minder rekening te houden met parkeren in je gebouw. Maar daarover, heb ik de vorige keer ook aangegeven, heb ik de raad aangevoeld en de kaders die zijn meegegeven nog steeds als waardevol gezien en heb ik die parkeernorm gehanteerd die u zelf heeft vastgesteld. En op het moment dat u zegt als raad 'daar willen we het graag over hebben', denk ik dat het heel goed is om die politieke discussie met elkaar te voeren. De voorzitter: Mijnheer Boerboom De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u welvoorzitter. Maar het helpt natuurlijk om die discussie goed

met elkaar te voeren als er informatie ligt. Natuurlijk hebben wij ook iets over de fietsenstalling gezegd in het verleden en dat heeft u heel netjes gedaan. Maar het helpt toch als we met elkaar eerst de informatie wisselen om daar dan ook een afirueging in te maken. lk vraag u ook niet om nu dit project stil te leggen. Dat vinden wij ook belangrijk, maar we zitten wel met de worsteling 'hoe gaan we dit in de toekomst op een andere manier doen, zodat we wel in de juiste volgorde werken, om te voorkomen dat we weer in zo'n klem komen te zitten als waar we nu in zitten?' lk ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt en hoe u in de toekomst eventueel mogelijkheden voorziet om dat anders te doen. De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja, voorzitter. U kent dit college, u kent mij. U kent ook de manier waarop we hier samenwerken in dit huis. We proberen zo veel mogelijk alles op te pakken wat er voor ons ligt. lk denk dat u nog een of twee projecten krijgt waarbij u misschien dezelfde vraag stelt, en tegelijkertijd zijn we hard bezig met de mobiliteitsstrategie. Dan heeft u de mobiliteitsstrategie die dan weer vooruitloopt op de projecten. Ja, mooier kan ik het ook niet maken. Maar volgens mij is dat waar we nu mee bezig zryn en gelukkig zijn we hier vaak met elkaar in debat en kunnen we elkaar daar ook scherp op houden. De voozitter: lk stel voor, want ik denk dat dit voldoende is uitgewisseld en ook helder is qua standpunten. lk kijk nog even rond, dan dank ik wethouder ledema voor de eerste termijn van het college en ga ik over naar de tweede termijn van de raad. lk begin met mijnheer Aptroot. Geen behoefte. Mijnheer Van Proosdij? Behoefte aan een tweede termijn, gaat uw gang. De heer Van Proosdij (CDA): Dank u voorzitter. Dit is eigenlijk de eerste gelegenheid om er inhoudelijk op in te gaan. lk wil even wat vertellen over de amendementen. Met het amendement van de WD over allure zijn we het helemaal eens. Alleen niet helemaal met de jongerenwoningen op Markt 10.

Het is niet zo dat we geen jongerenwoningen willen, maar we vinden het wel heel erg voorbarig om te zeggen dat die fietsenstalling niet nodig is. We hebben eigenlijk geen enkele goede reden om aan te nemen dat dit klopt. We hebben geen mobiliteitsstrategie. We hebben helemaal niets om dit nu te doen. Het is eigenlijk puur en alleen geldgedreven en dat is te kort door de

20

Raad 7 oktober 2024

bocht. Dus wat dat betreft, zullen we daar denk ik tegen stemmen. Het ziet er wel naar uit dat het het gaat halen. Dus wat dat betreft, is de motie van de PvdA voor ons weer een klein beetje een redding want het is een goede zaak om die vijf komma nog wat miljoen te reserveren voor een parkeergelegenheid ergens anders. Dus dat heft elkaar een beetje op wat ons betreft. We zullen het amendement van de SP niet steunen. De wethouder zei het al, elk kwartaal is wel heel veel, dus wij vertrouwen op de normale rapportages.

We hebben nog de ChristenUnie-SGP over Centraal Park parkeren, dat zullen we ook steunen. En bij de D66-motie over benuften van de fietsenstallingen gaat ook ons vinkje aan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Proosdij voor uw tweede termijn. De heer Haak. Tweede termijn, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. lk wil alleen even de wethouder bedanken voor de uitgebreide beantwoording van de vragen. De voorzitter: Dank u wel. MijnheerVan Rumpt? Geen behoefte, zie ik. MijnheerVan der Snoek? Geen behoefte. Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, dank u wel. Er is een amendement van de WD dat we mede-indienen. Dat is dat amendement over allure. Dat'fiets hem erin', daar gaan we echt niet in mee. Wij willen de aanbesteding niet in gevaar brengen voor een paar jongerenwoningen, terwijl elders in de binnenstad duidelijk volop gebouwd wordt, goedkope huur en studio's. Dus dat zien we niet zitten.

Wat het amendement van de PvdA betreft om ergens voor te zijn als je eigenlijk elders iets eruit gaat fietsen, dat lijkt me ook een beetje een doekje voor bloeden. Dus we beraden ons nog even en ik laat het hierbij. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Bink voor uw tweede termijn. Mevrouw Bakkers, tweede termijn.

Mevrouw Bakkers (D66): Dank u wel voorzitter, dank ook voor het feit dat we elkaar kunnen vinden inderdaad en dat we samen het plan nog mooier maken. Dat is heel fijn. lk wil, denk ik, ook hier even van de gelegenheid gebruikmaken om de collega's te bedanken. Volgens mij hebben we raadsbreed zo'n beetje over de hele linie samengewerkt in de aanloop naar dit debat, dus ik hoop dat we daar met de stemmingen straks de vruchten van plukken. Het is erg leuk om datzo te doen met zijn allen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Perk. Geen behoefte, zie ik. Mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u. lk sluit me allereerst even aan bij de laatste woorden van mevrouw Bakkers. De samenwerking deze week was heel erg mooi om te zien. En in deze tweede termijn, dat had ik al gezegd, wil ik toch even terugkijken op de participatie. lk bedoel echt de participatie vanaf 2018 en niet alleen de laatste anderhalf jaar. ln 2018 heeft het toenmalige college zich namelijk de woede van de buurt op de hals gehaald door een deel van de omwonenden niet uit te nodigen bij het bekendmaken van de eerste plannen, toen er zelfs nog sprake was van een toren van misschien wel 120 meter hoog. De groep'De Franse wijk-t niet'werd opgericht. Er kwam een torentjesoverleg en het heeft een hoop moeite gekost de afgelopen jaren om dat allemaal weer recht te breien. Soms stroomde mijn mailbox dus inderdaad wel gewoon vol met allerlei klachten over dingen die niet nagekomen waren, over het participatieproces. Ook de PvdA heeft een vaak aan diverse wethouders gevraagd waar de stukken zouden blijven, want beloofde deadlines zijn in de afgelopen vijf, zes jaar door het college met voeten getreden. Voor de nieuwe plannen van Markt 10 hebben de bewoners de keuze voor variant 2, zoals ik al gezegd heb, niet van het college of vanuit het stadhuis kunnen vernemen. En dat vinden we jammer.

Op de eerdergenoemde bijeenkomst met commerciële bouwers heb ik nog een andere mooie quote meegenomen. De voorzitter: Mevrouw Bout, u heeft nog een halve minuut.

Mevrouw Bout (PvdA): Dat weet ik. lk heb een andere mooie quote meegenomen. Er is gezegd 'in bestaande wijken moet je op zoek naar oplossingen voor doorstroming. Durf daarbij creatief te denken, toon samen lef en zie het als een langjarige investering'. De PvdA wenst alle omwonenden van Markt 10 een college met lef en creativiteit toe. Dank u wel voozitter.

Raad 7 oktober 2024

21

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bout, voor uw tweede termijn. Dan ga ik naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Op basis van de toelichting van de wethouder dat hij direct naar ons toe komt met aanvullende informatie op het moment dat er overschrijdingen dreigen, zullen wij ons amendement intrekken. De voozitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom, tweede termijn. Geen behoefte. Dan constateer ik dat we aan het einde zijn gekomen. . . Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. lk heb eigenlijk via u nog een vraag aan de SGP, gezien de beantwoording van de wethouder, over de demontabele fietsnietjes. Zou de SGP dat ook in het dictum zo neer willen zetten? Want dan stemmen we graag met jullie mee. Dank u voozitter. De voozitter: Dank u wel. lk ga naar mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voozitter, ik spreek namens de ChristenUnie-SGP, niet alleen namens de SGP. ln de motie staat alleen 'bijvoorbeeld', dus het is echt een voorbeeld. Dus ik denk niet dat het heel veel wijzigt of ik dat voorbeeld er nu uithaal, ja of nee. lnderdaad, als er meer mogelijk is met een demontabele fietsenstalling, zoals de wethouder aangeeft, graag uiteraard. Dat hebben we natuurlijk ook in de reactie richting de wethouder aangegeven: wees vooral creatief en als er meer mogelijk is, graag. De voorzitter: lk stel voor... Want dlt staat natuurlijk ook straks in het verslag. Daarmee kom ik aan het eind van de tweede termijn van de raad. lk kijk of de wethouder nog behoefte heeft. Die schudt nee. Dat betekent dat we, als u dat goed vindt, overgaan tot de stemming, uiteraard over de bijbehorende amendementen en het raadsvoorstel. lk kijk rond of iedereen daar ook al toe in staat is en bereid is. Dat is belangrijk. Dat is het geval en dat is heel mooi. Dan ga ik over naar de stemming. Dat betekent dat wij beginnen met het eerste amendement en dat is Geef Markt 10 de allure die past bij het Centraal Park. 2410-A. Wie wil daar een stemverklaring over afleggen? Wil iemand daarover stemmen of is iedereen akkoord? Als ik het goed zie, is iedereen akkoord. Dan is het amendement unaniem aangenomen.

Dan gaan we naar amendement Fiets de jongerenwoningen in Markt 10. 2410-8.ls er iemand die daar een stemverklaring over wil afleggen? lk verwacht dat daar wel stemming over gewenst is. lk vraag de leden van de raad die tegen dit amendement zijn hun hand op te steken. Tegen is de fractie van Zoetermeer Vooruit, CDA en ZólZoelermeer. Dit amendement is met 30 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen. Wij gaan over naar amendement24l0-C Parkeer het voor een andere keer. Wie wil daar een stemverklaring over afleggen? ls er iemand die stemming over dit amendement wenst? Niet het geval, dan constateer ik dat dit ook unaniem is aangenomen. Yan 2410-D weet u dat dat is ingetrokken. Dan zijn we aangekomen bij de stemming over het raadsvoorstel. Uiteraard het geamendeerde Raadsvoorstel Markt í0 planuitwerkingskaart, businesscase en grondexploitatie. ls er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval. ls er iemand die stemming hierover wenst? Niet het geval, dan constateer ik dat het unaniem is aangenomen.

Dan gaan we over naar de moties. De motie 2410-01 Stal de fiets(enstalling) bij Centraal Park. ls er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? lemand die stemming over deze motie wenst? Nee, dan is die unaniem aangenomen. Dan motie 2410-02. De motie Beter benutten fietsenstallingen. ls er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? ls er iemand die deze motie in stemming wil brengen? Die samenwerking gaat wel heel ver. Unaniem aangenomen. lk weet niet of dit nu een recept is voor elk voorstel, maar dat gaan we afwachten. Daarmee zijn we aan het eind van agendapunt 7.a. gekomen en gaan we over naar7.b.

b. RaadsvoorstelZienswijze verordening leningen bussen en stallingen MRDH De voorzitter: Dat is het RaadsvoorstelZienswijze verordening leningen bussen en stallingen MRDH. Dat gaat eigenlijk erover dat u uw zienswijze mag meegeven, uw opvatting als gemeenteraad, aan de

Metropoolregio over de verordening die alles regelt rond stallingslocaties, we hebben het er net ook over gehad, over bussen, ook in Zoetermeer. Er is in de commissie aangegeven hier kort over te willen spreken. Dan kijk ik eerst even wie daar het woord over wenst te voeren.

22

Raad 7 oklober2O24

Dat is mijnheer Van den Boomgaard. Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, FVD pleit ervoor om de beschikbare leningen exclusief in te zetten voor waterstofbussen. Evenals voor bijbehorende laadstations en stallingen. We willen de mogelijkheid om leningen te gebruiken voor batterij-elektrisch aangedreven bussen, laadstations en stallingen, uitsluiten. Waterstof wordt door zowel de zware transportsector als de vervoersector, gezien als de toekomst, mede omdat voertuigen met waterstof langere afstanden kunnen afleggen. Daarnaast staat het stroomnet in Zoetermeer onder grote druk. Zoals ook in Gelderland is gebleken. Daar werd afgezien van elektrische bussen vanwege netcongestie. Waterstofbussen, die eveneens zero-emissie zijn, belasten het energienet minder en verkleinen het risico op storingen. Ook de brandveiligheid speelt een belangrijke rol en zeker op die locatie. Elektrische bussen vereisen speciale voozieningen zoals extra dompelcontainers en een veel grotere hoeveelheid bluswater in geval van brand vergeleken met reguliere of met waterstofbussen. ln het raadsvoorstel staat dat de beslissingen die we nu nemen, de concessietermijn overstijgen. Dit vraagt ook om strategische keuzes op lange termijn.

Daarom hebben wij dus het amendement ingediend zoals ik dat zojuist aan de griffie heb gegevên en dat mijn ambtsgenoten hebben kunnen zien. Daar wil ik graag over stemmen. Dank u.

De voorzitter: Dank u wel. Een interruptie, voordat u wegloopt. Die had ik nog niet gezien. De heer Mohammadian, gaat uw gang. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel voorzitter. Even een vraagje aan de heer van FVD. Als ik het amendement lees, staat er bij het besluit niets over waterstofbussen, maar alleen dat elektrische bussen worden uitgesloten. Hoe zit dat? Want het college gaat natuurlijk niet naar de toelichting kijken. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, dank u wel. Ja, er staat inderdaad niets in over waterstofbussen. En zoals ik net in mijn tekst heb ik gezegd, wij willen dat ook niet uitsluiten. Dus waterstofbussen zijn op zich prima. Het gaat juist om de gevolgen en de risico's die elektrische bussen met zich meenemen die een accu hebben. En waterstofbussen hebben die niet.

Amendement nr.2410-E ingediend door FVD Strategische keuze leningen bussen en stallingen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 oktober 2024; gelezen het raadsbesluit Zienswijze verordening leningen bussen en stallingen metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)2024-114776; besluít het voorgestelde raadsbesluit als volgt te wijzigen:

1. in te stemmen met de voorgestelde zienswijze op de 'conceptverordening verstrekking leningen

2.

voor bussen en stallingen vervoersautoriteit Metropoolregio Rotterdam Den Haag', waarbij leningen voor stallingen, oplaadstations voor elektrisch aangedreven bussen en de aanschaf van elektrisch aangedreven bussen worden u itgesloten ; de zienswijze aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag te doen toekomen;

dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend vezoek tot het houden van een referendum wordt gedaan." De voorzitter: lk zie verder geen... Nee. Dank u wel, mijnheer Van den Boomgaard. Dan kijk ik even naar het college met de vraag of wethouder Frinking meteen in staat is om daarop te reageren. Of dat ze even een schorsing wil. Oké, dan geef ik het woord aan het college. Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Dank u wel voozitter. ln het bestuursakkoord van 2016 is afgesproken dat in alle OV-regio's in Nederland in 2030 zero-emissie busvervoer zal komen, dus ook in de MRDH. Sinds 2019 rijdt EBS in Zoetermeer met elektrische bussen en heeft een stalling in de Kelvinstraat. De vraag ligt niet voor of er elektrische bussen komen, en een waterstofbus is ook een elektrische bus, die valt onder die terminologie, maar of door de MRDH leningen verstrekt kunnen worden voor stallingen ten behoeve van behoud van deze locaties. De voorgelegde zienswijze stelt voor om daarmee in te

Raad 7 oktober 2O24

23

stemmen. Dat is wat wij voorleggen. De voorzitter: Dank u wel. lk zie een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja dank u, voorzitter, zoals ik net ook aangaf tijdens mijn interruptie, zijn wij ook niet tegen elektrische bussen in dit geval. Maar wel tegen het inzetten van elektrische bussen die accugedreven zijn omdat die dus een extra risico met zich meebrengen. Brandgevaar et cetera. De brandweer kan er ook over meepraten, trouwens, hoe moeilijk dat is, hoeveel en hoe groot die dompelbaden moeten zijn, zeker voor bussen. Maar ook wat de transportsector zelf zegt en daar hoor ik de wethouder niet over. Dus nogmaals, we zijn geen tegenstander van elektrisch vervoer, mits waterstofbus. Wij vragen u alleen de accubus uit te sluiten, die helaas ook elektrisch is, maar om dat eventjes duidelijk te maken. De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: Ja, ik snap dat u de vragen stelt, maar op dit punt is dat gewoon niet een onderwerp dat nu aan de aan de orde is en ook niet de vraag die voorligt. En vandaar dat ik daarop ook geen antwoord kan geven. De voorzitter: Mljnheer Van den Boomgaard nog een keer en dan ga ik naar mijnheer Smits.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozitter, dank u wel. Een antwoord dat het nu niet aan de orde is, had ik eigenlijk wel venryacht. Maar straks hebben we dus alles gereed gemaakt daarvoor en blijkt het overbodig. Dan is het weer zonde van alles dat we hebben moeten doen, om het zo maar te zeggen. Zeker omdat het onze termijn overstijgt natuurlijk, wil ik toch nu al kritisch een keuze maken, of het in ieder geval voorleggen aan de raad: wat gaan we dan doen? lk weet dat het nu niet voorligt, maar het een heeft wel weer gevolgen voor het ander. De voorzitter: lk kijk nog of wethouder Frinking daar nog een reactie op wil geven.

Wethouder Frinking: Misschien een laatste reactie. De inzet voor elektrische bussen, althans voor zeroemissie busvervoer, want daar gaat het over, is dus in 2016 ingezet. Die leidt ertoe dat er in 2030 - en dat zijn de afspraken die landelijk gemaakt zijn - zero-emissie busvervoer is. Daarvoor gelden de verschillende soorten bussen. De voozitter: lk ga even naar mijnheer Smits, want die wilde daar ook wat over zeggen. Gaat uw gang.

De heer Smits (PW): Ja, dank u wel, vooaitter. lk heb een vraag aan de wethouder. De Kelvinstraat wordt momenteel steeds meer omringd door andere bedrijven en die komen steeds dichter op de locatie te staan. Hoe zit het eigenlijk met de veiligheid? Houdt de gemeente daar nog steeds wel toezicht op? De voorzitter: Wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Zeker, want dat hoort er gewoon bij. Ook bij alle aanvragen die er zijn. Daar houden we zeker, ook in het kader van vergunningen, toezicht op. De voozitter: Dan dank ik wethouder Frinking voor haar antwoord in eerste termijn. lk kijk even of mijnheer Van den Boomgaard nog behoefte heeft aan een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dan stel ik voor dat ik de beraadslagingen sluit, als u dat goed vindt en dat we overgaan naar de stemming. We beginnen natuurlijk met de stemming over het amendement. Dan vraag ik allereerst of iemand een stemverklaring wenst af te leggen. Mevrouw Bout, gaat uw gang. Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter. De fractie van de PvdA heeft niets tegen onderzoeken over of naar de experimenten met waterstofbussen. Maar momenteel zijn de waterstoÍbussen duurder in aanschaf en ruim acht keer duurder per kilometer dan elektrische bussen. Wij zijn bang dat deze kosten worden doorberekend aan de reiziger die toch al duur uit is in het OV. En daarbij komt dat waterstof op dit moment voor 95% opgewekt wordt met aardgas en dat zijn fossiele brandstoffen. Waterstof is dus niet groen en niet goedkoop. En om deze twee redenen zijn wij tegen het amendement van FVD. De voorzitter: lk zag ook een hand van de heer Mohammadian. Gaat uw gang.

24

Raad 7 oklober2024

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, Zoetermeer Vooruit staat op zich positief tegenover waterstof als energiebron. Echter, we zouden veel liever zien dat alle opties goed worden overwogen waarbijwordt gekeken naar de professioneelste oplossing die zowelfinancieel als praktisch het haalbaarst is. We zullen tegen het amendement stemmen. De voorzitter: Anderen voor een stemverklaring? Dat is niet het geval. Dan vraag ik de leden van de raad die voor het amendement zijn, hun hand op te steken. Voor is FVD. Daarmee is het amendement met 1 stem voor en 37 tegen verworpen. Dan hebben wij nog het raadsvoorstel, met daarin de zienswijze op de verordening. lk kijk of iemand daar nog een stemverklaring bij af wil leggen. ls er nog behoefte aan stemming? Ja, mag ik dan de leden van de raad die tegen het raadsvoorstel zijn vragen hun hand op te steken? De uitslag is 37 voor en 1 tegen en daarmee is dit raadsvoorstel aangenomen.

8.

Sluiting

De vootzitter: Dan dank ik u allen hartelijk en sluit ik deze raadsvergadering en wens u wel thuis.

Sluiting om 21.31 uur

Vastgesteld in de openbare vergadering van 4 november 2024

de

MCM

Raad 7 oktober2024

Bezuijen

25