Notulen raad 7 november 2022 - vastgesteld

Mevrouw Meijer (WD): De eerste gemeenten hebben er echt al wel successen mee geboekt, met deelnemers die echt duuzaam uitstromen naar werk of scholing, dus dat verwacht ik wel. De voorzitter: Eerst mevrouw Van Leeuwen en dan mijnheer Boerboom.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): lk was even op zoek naar hoe dit zich verhoudt tot bijvoorbeeld een School2Care traject. Dat hebben we hier ook in de buurt en dat heeft vergelijkbare kenmerken. Wat ik daar mooi aan vind, is dat er iets meer maatwerk wordt toegepast. Dit is echt acht weken en daar moet het in passen en soms is iets meer of iets minder juist nodig. Dus hoe kijkt u daar tegenaan? En we zien met dit soort inactieven dat er uiteindelijk ook echt structureel dekking voor nodig is. Het is heel moeilijk om het in stand te houden. Hoe kijkt u daarnaar? De voozitter: Mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): Een terechte zorg die mevrouw Van Leeuwen aangeeft. We moeten ook nog maar zien hoe het dan in Zoetermeer zou landen. Tegelijkertijd, de kosten voor een deelnemer voor De Harde Leerschool zijn ongeveer € 5.000,00 en als die een jaar niet-uitkeringsgerechtigd zou zt1n, maar zou werken, scheelt dat € 30.000,00, dus wij durven het wel aan om dat te onderzoeken. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voozifter. lk was ook even benieuwd naar de doelgroep. Hoe bepalen we nu wie er wel en niet aan mee doen? Want wat voor de een effectief is, hoeft voor de ander niet effectief te zijn. We zijn een beetje bang dat straks dit als voorwaarde wordt gesteld en dat er bijvoorbeeld ook aan gekoppeld wordt of iemand wel of geen recht heeft op een bijstandsuitkering. Daar zit onze zorg. Op zich zien we ook de positieve kanten, maar dit is wel echt een kanttekening die voor ons een harde voonruaarde is om dit wel of niet te steunen. De voorzitter: Mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): Voozitter, voor ons zit er nu geen voorwaarde aan, maar is dit een motie die we indienen omdat we geloven dat we er mensen mee helpen en niet omdat we op den duur de businesscase van de gemeente Zoetermeer daarmee willen verbeteren of allerlei regels aan de bijstand willen koppelen. We geloven echt dat deze motie een groep mensen gaat helpen en dat de organisatie achter De Harde Leerschool ons dan ook gaat helpen om te kijken 'wie is daar dan wel en niet geschikt voor?' De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): Even zoeken waar ik was. Voozitter, nog even terug naar het onderuerp Ondenruijs waarmee ik begon. Begin dit studiejaar mochten we een nieuwe hbo-bacheloropleiding venltrelkomen in onze stad. Dat smaakt naar meêr. We willen de wethouder uitdagen om actief aan de slag te gaan met meer ondenarijs in onze stad en hopen op korte termijn een nieuw feestje te kunnen vieren: de eerste mbo-techniek opleiding in Zoetermeer. We dienen daarover een motie in. En naast deze motie hopen we overigens dat het college ook scherp blijft richting de ondenarijsmarkt. De kansen liggen voor het oprapen, als we ons niet blindstaren op specifieke aanbieders. Ons verzoek: praat eens met niet-bekostigde aanbieders en bespreek wat zij voor onze stad kunnen betekenen. En wij voor hen. Dan, voozitter, een onderuerp dat met de dag prangender wordt: de woningnood. lk vertel niemand iets nieuws als ik zeg dat dit ook in Zoetermeer een groot en slepend probleem is. Een probleem zonder short-cuts, zonder wondermiddeltjes en dat is frustrerend. De enige oplossing voor meer betaalbare huizen, is simpelweg het bouwen van meer huizen. Zolang we meer huishoudens dan huizen hebben, valt er altijd iemand buiten de boot. Als WD roepen we daarom aljaren dat het bouwtempo omhoog moet en dat begint gewoon met doen. Bouwen. Vaart maken.

En gelukkig willen projectontwikkelaars dat maar al te graag, maar we maken het hen en onszelf soms onnodig ingewikkeld. Daarom dienen we een motie in die daarbijgaat helpen. De voorzitter: lk zag eerst mevrouw Kraneveldt en dan mijnheer Ekkelenkamp.

50

Raad 7 november 2022

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voorzitter, als we een motie van andere partijen langs zien komen, denken we soms la fantastisch, daar gaan we onder staan!', maar bij deze dachten we 'no way!' lk heb een vraag aan u over die motie. U zegt'marktpartijen zijn goed in staat om plannen te realiseren die binnen de door de gemeente gestelde kaders passen'. Wij denken dat marktpartijen vooral goed zijn in plannen realiseren die goed zijn voor de marktpartijen, maar niet per definitie voor de inwoners van Zoetermeer en wat zij nodig hebben. U zegt 'we willen marktpartijen meer ruimte geen om sneller te kunnen bouwen'. Welke meer ruimte ziet u dan voor zich, wat gaan we dan aan onze kaders weghalen om deze marktpartijen meer ruimte te geven? Hoe ziet u dat voor zich? De voorzitter: Mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): Een praktische, de projectleider hoeft niet altijd van de gemeente te zijn, maar mag ook van de ontwikkelaar komen. De voorzitter: lk zie mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat staat er niet. U zegt'te onderzoeken hoe we marktpartijen meer ruimte kunnen geven'. Dat is natuurlijk veel breder dan wat u nu zegt'de projectleider kan wel van de projectontwikkelaar komen'. Dat is iets heel praktisch dat je misschien per project zou kunnen bekijken, maar hier opent u volgens mij met dit dictum veel meer dan wat u nu zegt. De voozitter: Mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): Dat klopt, hetwas ook een voorbeeld. We doen al een hele hoop om doorstroom te bevorderen, om zo veel mogelijk te bouwen in de stad. We hebben pilots lopen, we hebben regelingen en noem het allemaal maar op. Wat we niet doen, is kijken wat de markt meer kan doen voor ons dan we nu al van ze vragen. Het is niet zo dat we deze motie hebben ingestoken vanuit'laten we de markt meer ruimte geven zodat we hen heel blij maken', nee, laten we de markt meer ruimte geven zodat we onszelf blij maken. De voorzitter: Heel koÉ mevrouw Kraneveldt, als het kan.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, maar dat staat er niet. En u zegt bij uw overwegingen ook aan het eind 'waar marktpartijen de ruimte krijgen en de rol van de gemeente wordt teruggebracht tot controleur'. Dan kunnen we wel ophouden, dan zitten we ongeveer aan het eind en niet aan het begin. Het is juist met al die kavelpaspoorten en noem het allemaal maar op zo dat we als gemeente ook dingen kunnen aangeven wat wij willen hebben en niet wat zij willen bouwen. De voorzitter: Dat is volgens mij helder, wil mevrouw Meijer daar nog op reageren?

Mevrouw Meijer (WD): Als het mag, de eerste overweging is ook'marktpartijen goed in staat zijn om plannen te realiseren die binnen de door de gemeente gestelde kaders passen'. Dus die rolvan kaders stellen past daar zeker nog wel bij. Kaders stellen, controleren, dat blijft absoluut bij de gemeente maar daarbinnen kunnen marktpartijen misschien welwat meer ruimte nemen. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voorzitter, bouwen, bouwen, bouwen was natuurlijk jarenlang het adagium van deze stad en daar zit ook heel veel in want de woningnood is hoog. Maar Zoetermeer 2040 heeft ons ook geleerd hoe we moeten letten op de kwaliteit. Bent u niet bang dat als de markt daar bijna ongebreideld een rol in speelt en de gemeente een terughoudende rol, de kwaliteit daaronder te lijden krijgt? De voorzitter: lk geef eerst even mijnheer Boerboom het woord, maar er zijn nog wat meer mensen en die neem ik ook meteen mee want ik neem aan dat het allemaal over hetzelfde ondenarerp gaat.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voorzitter. lk ben ook benieuwd, dit college heeft samenspraak hoog in het vaandel staan, maar wat denkt u dat het signaal is naar omwonenden als u de projectontwikkelaar zo veel ruimte geeft?

Raad 7 november 2022

51

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Boomgaard. De heerVan den Boomgaard (FVD): Dank u welvoozitter, ik ben blijdat mijnheer Boerboom voor mij was want mijn vraag gaat daarop in. Eigenlijk loopt de WD hiermee voor de fanfare uit, op 14 juni 2021 is er een raadsbesluit geweest over het initiatiefuoorstel Stedenbouwkundige buurtvisie van mevrouw Van der Meer, waarvoor petje af. Zullen we niet eerst die pilot, die juist dit kwartaal naar ons toekomt, afiryachten om te zien wat dat ons biedt voordat we voor de fanfare uit blijven lopen en onze inwoners verdriet blijven doen? De voorzitter: Mevrouw Meijer, gaat uw gang.

Mevrouw Meijer (WD): De eerste vraag ging over de kwaliteit. Nee, daar ben ik niet bang voor want we stellen nog steeds kaders en we zeggen nog steeds tegen de ontwikkelaar: dit type huizen moet er komen, hier moeten ze aan voldoen en we controleren dat ook dus nee, daar ben ik niet bang voor. Over samenspraak, dat is precies een van de kaders die je mee kunt geven. Organiseer samenspraak en koppel daarover terug. Dat kun je natuurlijk ook als een go/no gomoment inbouwen als gemeente die controleert. En wat mijnheer Van den Boomgaard zegt, volgens mij vragen we echt om iets anders omdat we dit breder insteken dan alleen maar over samenspraak, maar als dit overbodig zou zijn, of iets is dat we al doen of gaan doen, dan hoor ik dat graag van het college. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat. Mevrouw Meijer (WD): Dan rond ik meteen af. Zoetermeer2O40 is en blijft onze stip. De Grote Kwaliteit. Maar 2040 is ook nog ruim zeventien jaar weg. En dat is een flinke periode. Reken maar eens uit hoe oud je dan bent, dan voelje hoelang dat nog duurt. Laten we de weg ernaartoe niet vergeten en elke dag bouwen aan Zoetermeer. Stap voor stap. Samen doen wat nodig is. Dank u wel.

Motie nr. 2211-32 ingediend doorWD, ZoetermeerVooruit, GroenLinks I

ntroduceer broodconta iners

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

. . o

deze gemeenteraad al sinds de ontwikkeling van de nota Dierenwelzijn spreekt over rattenoverlast; eenden en andere vogels brood voeren een grote overlastgever is; in andere gemeenten al jaren geleden is gezocht naar oplossingen voor overlast van ratten door een overvloed aan etensresten;

overwegende dat: . de zogenoemde broodcontainers een effectief middel tegen overlast van ratten en muizen blijken, omdat ook mensen die hun oude brood niet willen weggooien het op deze manier kwijt kunnen; o rnêfisêi zich bewust moeten worden dat wij zelf plagen veroorzaken door al dat voedsel op straat, met alle overlast als gevolg; draagt het college op: . een pilot uit te rollen door een aantal broodcontainers te plaatsen in de wijk Meezicht waar de rattenoverlast groot is; . een intensieve campagne op te zetten om bewoners te wijzen op de gevolgen van het brood op straat; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr.2211-33 ingediend doorWD, D66, PvdA, ChristenUnie-SGP, ZólZoelermeer, GDA, FVD Urban Chess

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022;

52

Raad 7 november 2022

constaterende dat:

. .

schaken aan schaaktafels in de buitenruimte ('Urban Chess') een laagdrempelige, leuke, leerzame, uitdagende en ontspannende manier is om elkaar te ontmoeten zelfs als men elkaars taal niet spreekt, en daarmee de kans op eenzaamheid tegengaat en de sociale cohesie en samenwerking in de wijken en buurten versterkt; steeds meer gemeenten daarom overgaan tot het plaatsen van schaaktafels in de openbare ruimte;

ovenaregende dat:

o r

.

het creëren van schaaktafels in de buitenruimte in de wijken bijdraagt het vergroten van het laagdrempelig vrijetijdsaanbod in die wijken en de (denk)sportparticipatie vergroot; het plaatsen van schaaktafels bijdraagt aan het versterken van de aantrekkelijkheid, kwaliteit en diversiteit in de wijken en buurten; de schaakverenigingen in Zoetermeer, scholen en andere belanghebbenden kunnen worden betrokken bij de keuze waar schaaktafels geplaatst kunnen worden;

draagt het college op: . te onderzoeken waar in Zoetermeer schaaktafels en clusters van schaaktafels ('chess courts') in de buitenruimte in de wijken geplaatst kunnen worden;

r

tot plaatsing van (clusters van) schaaktafels in de buitenruimte over te gaan en daartoe € 20.000,00 te bestemmen uit het Potje van de raad;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-34 ingediend doorWD, ChristenUnie-SGP, ZólZoelermeer, CDA, LHN Rotondes als visitekaartje

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . er in Zoetermeer veel rotondes worden onderhouden door particulieren in ruil voor het mogen maken van reclame; . de kwaliteit en uitstraling van de rotondes sterk verschilt; r rotondes een visitekaartje kunnen zijn voor de stad; Ovenrtregende dat:

. o

het heel normaal is om voor reclame-uitingen op gemeentegrond te betalen;

in ruil voor het niet of minder betalen van reclamebelasting er van ondernemers en/of inwoners gevraagd mag worden om een serieuze en kwalitatief goede investering te doen in 'hun' rotonde';

verzoekt het college om: . de eisen voor het onderhouden van rotondes door particulieren tegen het licht te houden en te onderzoeken of hier een hogere kwaliteit afgesproken kan worden; r te onderzoeken of met reclamebureaus afspraken gemaakt kunnen worden over de Zoetermeerse

r

rotondes; hierover voor het voorjaarsdebat2023 over te rapporteren aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-35 ingediend door WD, Zól Zoetermeer, LHN, D66, PvdA Upgraden van stukjes Zoetermeer

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . Zoetermeer een flinke bouwambitie heeft; . we binnen die bouwplannen ook veel aandacht voor de leefomgeving zien; o wê deze aandacht voor de leefomgeving graag terug willen zien in de gehele stad; . Zoetermeer namelijk nog veel plekken kent die een (kleine) opknapbeurt kunnen gebruiken (afgebladderde verf, kapotte bankjes, gekke parkeerplekken, lelijke hoekjes, etc.);

Raad 7 november 2022

53

.

inwoners het beste zicht op hebben op waar die plekken zijn;

overwegende dat: . het opknappen van verloederde, lelijke of onhandige stukjes Zoetermeer een positief effect zal hebben op het woongenot van inwoners, maar vaak ook op de veiligheid en de manier waarop mensen met de stad omgaan; r inwoners goed zicht hebben op stukjes Zoetermeer die een upgrade kunnen gebruiken en ook vaak goede en concrete ideeën hebben over hoe die upgrade eruit zou moeten zien; . dat vaak helemaal geen grote investeringen zijn, maar wel voor een groots effect kunnen zorgen; draagt het college op:

o . .

het voor bewoners mogelijk te maken (digitaal) concrete voorstellen te doen voor het upgraden van een stukje Zoetermeer; een werkwijze te ontwikkelen om die voorstellen snel te kunnen wegen en te realiseren; voor de kosten geld te reserveren uit het budget Tijdelijke Openbare ruimte, met een max. van € 50.000,00;

en gaat over tot de orde dag."

Motie nr. 2211-36 ingediend door WD, 2:6l Zoelermeer PvdA, GDA Promotie keurmerken Veilig Wonen en Veilig Ondernemen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . uit recente cijfers blijkt dat het aantal woninginbraken in Nederland weer is gestegen; . het aantal inbraken in Zoetermeer weliswaar licht is gedaald maar dat elke inbraak er een te veel

. . .

is;

ook ondernemers schade en overlast ondervinden door inbraken, vernielingen en andere vormen van criminaliteit in winkelgebieden en bedrijventerreinen; de keurmerken Veilig Wonen en Veilig Ondernemen bewezen hebben bijte dragen aan een effectieve preventie tegen deze vormen van'high impact crime'; noch in de huidige (geactualiseerde) Kadernota lntegraalVeiligheidsbeleid Zoetermeer noch op de website van de gemeente Zoetermeer actief het gebruik van de voornoemde keurmerken onder de aandacht wordt gebracht of gepromoot;

ovenaregende dat:

r

. r

het Keurmerk Veilig Wonen de kans op een geslaagde inbraak tot wel 80% doet afnemen en daarmee bijdraagt aan de sociale veiligheid in en rond woningen, wooncomplexen, in buurten en wijken; het Keurmerk Veilig Ondernemen voor winkelgebieden of bedrijventerreinen helpt de betrokken partijen gezamenlijk afspraken te maken om overlast, criminaliteit en onderhoud in hun gebied aan te pakken; de gemeente, naast (landelijke) organisaties zoals de politie en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, een taak heeft in het actief bevorderen van de preventie tegen inbraken, vernielingen en andere vormen van criminaliteit in de wijken, buurten, winkelcentra en bedrijventerreinen;

draagt het college op: . de bekendheíd van de keurmerken Veilig Wonen en Veilig Ondernemen actief te bevorderen en het gebruik ervan te stimuleren; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-37 ingediend door WD, Zól Zoelermeer, LHN, PvdA, PDvZ De Zoetermeerse Harde Leerschool

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

54

Raad 7 november2022

. r . r .

we alles op alles moeten zetten om aan een samenleving te werken waarin iedereen meedoet; Zoetermeer hardnekkige problematiek kent rondom de doelgroep van jongvolwassenen die niet naar school gaan, niet werken en wel kans maken op een criminele carrière; de no-nonsense aanpak van De Harde Leerschool bewezen succesvol is: meer dan 50% van de deelnemers heeft na afloop van het programma een baan of opleiding; Stichting De Harde Leerschool fiong)volwassenen van achttien jaar en ouder een nieuwe kans biedt om actief en positief deel te nemen aan de maatschappij; de kandidaten een uniek en pittig programma voorgeschoteld krijgen, dat zorgt voor een duuzame gedragsverandering;

overuegende dat: o De Harde Leerschool actief is in meerdere regio's, waaronder: Leiden, Den Haag, Noordoost-Brabant, Groningen, Zeeland, Roosendaal en Breda; . de programma's worden geleid door ervaren, gespecialiseerde en gepassioneerde trainers en coa-

. .

ches; dit programma kan worden meegenomen in de uitwerking van het Zoetermeerse SROI beleíd, omdat bij Social Return on lnvestment (SROI) het accent op het creëren van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ligt; dit programma een revolverend karakter heeft;

draagt het college op: r contact op te nemen met De Harde Leerschool om te bespreken welke mogelijkheden er zijn om een eigen programma in Zoetermeer op te zetten; . hier een concreet voorstel voor te doen voor het voorjaarsdebat in juni 2023; . dit project onderdeel te laten het Sociaal lnnovatiefonds; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-38 ingediend door WD, Zoetermeer Vooruit, GhristenUnie-SGP, GroenLinks, PDvZ, D66 Bouwen aan meer mbo-opleidingen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

. . r

er in Zoetermeer geen mbo-technische opleidingen zijn; er een groot tekort is aan vakmensen met een mbo-techniekachtergrond; Stichting Haagbouw op zoek naar een locatie buiten de bestaande locaties in Rotterdam en Den

r

Stichting Haagbouw zoweljongeren als zij-instromers helpt aan een mbo-bouwopleiding;

Haag;

ovenaregende dat:

. r . .

. r r

de Beroepentuin een locatie zoekt om werkzoekenden in de techniek aan het werk te helpen; Stichting Haagbouw zeer succesvol is in het opleiden van jongeren en zij-instromers; een gediplomeerde bouwvakkracht een grote kans heeft op een baan met een goed salaris; een opleider die zoweljongeren als zij-instromers begeleidt goed past binnen Zoetermeer 2040 en binnen de wens van 'een leven lang leren'; de gemeente Zoetermeer een hoog aantal werkzoekende heeft; vanuit de Sterk Techniekagenda het Oranje Nassau College met Techlab 079 een plek zoekt ter promotie van techniek; jongeren (en hun ouders) vaak een opleiding kiezen die in de woonplaats te volgen is;

draagt het college op: r in contact te treden met Stichting Haagbouw en te onderzoeken of we deze opleider naar Zoetermeer kunnen halen en hierover te rapporteren voor het voorjaarsdebat van 2023; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-39 ingediend doorWD, LHN, GhristenUnie-SGP,PDvZ

Raad 7 november 2022

55

Gebruik de markt, versnel de bouw "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: de gemeente Zoetermeer ondanks de brede wens tot groei van het aantal woningen al jaren onderaan staat als het gaat om procentuele toename van het aantal woningen; er binnen de gemeente Zoetermeer veel bouwlocaties ztln waar ontwikkelaars staan te springen om te starten; ondanks de groeivan het aantal projectmanagers binnen het projectenbureau er nog steeds projecten zijn die door een gebrek aan medewerkers niet kunnen starten;

. . .

overuegende dat:

.

r r . r .

marktpartijen goed in staat zijn om plannen te realiseren die binnen de door de gemeente gestelde kaders passen; het aan marktpartijen overlaten van het ontwikkelen van projecten ambtelijke capaciteit en kosten scheelt;

het aan marktpartijen overlaten van het ontwikkelen van woningen een verdere versnelling kan realiseren van de groei van het aantal woningen; er groot tekort aan woningen voor alle doelgroepen; de gemeente Zoetermeer al een gremium heeft waar we nauw samenwerken met marktpartijen en dit met een positief resultaat (denk hierbij o.a. aan PMZ); er goede resultaten zijn met ontwikkelingen waarbij marktpartijen de ruimte krijgen en de rol van de gemeente wordt teruggebracht tot controleur;

draagt het college op te ondezoeken of en hoe we marktpartijen meer ruimte kunnen geven met als doel meer en sneller te kunnen bouwen; de uitkomst van dit ondezoek voor het voorjaarsdebat van juni 2023 naar de gemeenteraad te sturen;

r .

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Meijer voor uw eerste termijn en u heeft waarschijnlijk allemaal de klok gezien. Die staat op 12.35 uur. Dat was de planning voor de lunch dus die gaan we nu ook nuttigen tot 13.30 uur, ik schors de vergadering tot 13.30 uur en hoop u dan terug te zien. Tot straks.

Schorsing De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik heropen de vergadering en ga verder met de eerste termijn van de gemeenteraad. Daarvoor wil ik het woord geven aan FVD, mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

g. FVD De heer Van den Boomgaard (FVD): Voozitter, bedankt. Zoetermeer is de plek. Een mooi credo vanuit citymarketing. Wat is Zoetermeer voor u, voorzitter? Of wat is Zoetermeer voor mederaadsleden? En wat is Zoetermeer voor mij? Zoetermeer voor mij is thuis. En waar moet dat thuis aan voldoen? Het moet er warm zijn. Het moet een plek zijn om te groeien, zowel lichamelijk als geestelijk, het moet een plek zijn om je te vermaken, een plek zijn waar we rekening houden met elkaar. Bovenal moet het een plek ztiln waar je veilig bent. Natuurlijk moet thuis ook het huishoudboekje kloppend en sluitend zijn. Als ik zeg dat het er warm moet zijn, kunnen we op dit moment een-op-een de lijn trekken naar de hoge energiekosten. Niet iedereen zit er warmpjes bij en daar waar de meeste financieel behoevende particulieren zijn bijgestaan, zitten nog vele ondernemers en chronisch zieken in de financiële kou omdat voor deze groepen niets of nauwelijks iets is gedaan. Voor deze laatste groep hebben we afgelopen week schriftelijke vragen gesteld, zoals u ongetwijfeld vernomen hebt. En voor de lokale ondernemer in Zoetermeer hebben wij een motie opgesteld om ondersteuning voor hen nu in beeld te krijgen. Belangrijk, want Zoetermeer wil een aantrekkelijke stad blijven voor ondernemers.

Het zorgt immers voor werkgelegenheid, stageplekken en versterkt de marketing van onze stad, denk bijvoorbeeld aan SnowWorld

56

Raad 7 november 2022

et cetera.

Hierna hebben we gehad over groeien. Groeien als mens, als stad, maar mooier nog als mensen groeien in onze stad. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. Nog even een informatieve vraag over uw motie over steun aan de ondernemers. Dat klinkt heel sympathiek, maar voor ons is nog niet duidelijk wat u dan nu mist, naast de regelingen die er al zi1n. We hebben natuurlijk ook in het kader van corona ondernemers geprobeerd te ondersteunen en vanuit de landelijke overheid gebeurt er nog het een en ander. Zrln er dingen die u mist of kunt u speciale specifieke situaties aangeven waarvan u zegt 'daar komen ze dan in de knel en is er niets'? De voozitrer: Mijnheer Van den Boomgaard De heer Van den Boomgaard (FVD): Allereerst een heel goede vraag, waarvoor dank, voorzitter. Dank aan mevrouw Kraneveldt. Ja, er is wel verschil. Bijvoorbeeld het coronahulppakket was voor bepaalde ISBN-nummers via de KvK en er zijn heel veel gevallen die buiten de boot vielen. Dat is hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2 gaat puur over de energiekosten waar we het nu over hebben en dan zieje gewoon dat de lokale bakkers, de lokale slagerijen et cetera het gewoon almaar moeilijker krijgen en tot op heden nog steeds niet het vooruitzicht hebben dat wij ze graag willen bieden. We vragen in deze motie dan ook om ze juist het vooruitzicht te bieden en daarin dragen we het college op te zien, te bezien, en met gezwinde spoed, om dat zo snel mogelijk ook kenbaar te maken bij die ondernemers. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Van den Boomgaard (FVD): Even kijken waar ik was gebleven. Groeien als stad, maar mooier nog als mensen groeien in onze stad. Groeien kan op diverse manieren. Groeien van onze jongeren met de juiste educatie en met betrokkenheid bij onze lokale democratie. Ondanks dat schaalvergroting in het ondenryijs al 25 jaar een negatieve trend op de kwaliteit van het onderuijs laat zien, krijgt Zoetermeer volgens het AD in een recent bericht grotere scholen en klassen. Om het tijte keren, is schaalverkleining juist van belang. Kleinere scholen zijn beter bestuurbaar, ouders hebben meer inbreng en leraren blijven langer bij kleinere scholen werken. En dan over groeien met name de geestelijke en ffsieke gezondheid. Zo is FVD Zoetermeer erg verheugd met de vele buitengymmogelijkheden. Deze mogen meer aandacht krijgen van onze partij. Het draagt immers bij aan gezonde tijdbesteding, verlaagt de stress en kan zelfs eenzaamheid tegengaan. Als gevolg van deze positieve effecten zullen mensen gezonder, fitter worden en worden lichamelijke en geestelijke klachten verminderd. 52o/o van de Zoetermeerse inwoners heeft overgewicht en bijna de helft van de jongeren ervaart chronische stress. 160/o van de jongeren voelt zich eenzaam en bij volwassenen is dit zelfs de helft.

Daarom heeft FVD Zoetermeer een motie klaarliggen om deze buitengyms meer onder de aandacht te zijn onder het mom'be good and tell it'. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, een interruptie van mijnheer Louw.

De heer Louw (PvdA): Dank u wel voozitter, een sympathieke motie, want bewegen is goed, maar u wilt het uit het citymarketingbudget halen. Waarom eigenlijk? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozitter, wederom een goede vraag van de PvdA, in dit geval de heer Sicco Louw, waarvoor dank. We hebben aan marketing gedacht omdat het ook om marketing gaat, het be good and tell it is ook een soort marketingstrategie. En als wij aangeven dat Zoetermeer de plek is, zijn de buitengyms misschien wel de aangewezen plek om dat zo ook te promoten en ook daar neer te leggen. Aan de andere kant kan ik me best goed voorstellen om, als de raad het daarover eens is, daar het Potje van de raad voor te gebruiken. Ons gaat het puur om het doel, de eenzaamheid, het overgewicht, de chronische stress, dat we dat voor onze burgers tegengaan. De voozitter: De heer Mohammadian De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter, ook wij vinden het sympathiek om

Raad 7 november 2022

57

inwoners te motiveren gebruik te maken van buitengymplaatsen, alleen is die motie niet overbodig? Want de combinatiefunctionarissen of sportfunctionarissen doen dit al als het goed is. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u wel voorzitter, en dank u wel voor de vraag. 'Doen het al', en daar voegt u zelf al aan toe 'als het goed is'. Als we kijken naar de buitengyms zien we dat ze niet volledig benut worden en dat er heel vaak eigenlijk gewoon niemand aanwezig is. Juist dat vind ik zonde van de investering die we als gemeente doen en we zien dus dat er kansen liggen, juist om de mensen te mobiliseren en elkaar daar te laten ontmoeten in een gezonde en goede omgeving. De voorzitter: Gaat u verder

De heer Van den Boomgaard (FVD): Graag zien we ondezocht worden of, en met name hoe citymarketing of eventueel het Potje van de raad een bijdrage kan leveren aan de bekendheid van buitengyms. En hoe jong en oud gemotiveerd kunnen worden dit prachtige initiatief meer te benuften. Ook groeien mensen vaak gelukkig uit een benarde situatie. Zo worden mensen geholpen door het UVW om weer aan het werk te gaan, al dan niet als zzp'er. Zoals we zojuist hebben kunnen horen van mevrouw Verburg heeft zij vanuit haar uitkering via de gemeente een opleiding tot hondentrainster kunnen volgen en is ze zich vervolgens op eigen initiatief verder aan het ontwikkelen en groeit ze al aardig door. Om dit verhaal helemaal succesvol af te sluiten, hebben wij zojuist een motie opgesteld om het college te vragen zich in te zetten om deze kersverse ondernemer aan een plekje te kunnen helpen binnen Zoetermeer. Zo groeien we voor onze inwoners en onze ondernemers. Zoetermeer is de plek om je te vermaken, zo heeft Zoetermeer een heus Nationaal Videogame Museum en daar zijn we blij mee. De vootzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. Mijnheer Boerboom wil interrumperen en ik denk dat dat nog op het vorige ondenarerp is.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. We hebben ook met veel interesse geluisterd naar de mevrouw over de hondenschool. We hopen ook echt dat ze geholpen kan worden, maar we hebben er wel een beetje moeite mee dat we hier bijna een soort cliëntelisme in de raad gaan bedrijven om voor individuele ondernemers wat te regelen en dat is wat ik u wil meegeven. Volgens mij moeten we die mevrouw met het college in contact laten treden en moet het college kijken wat er wel en niet mogelijk is en moeten we dat niet op deze manier via de raad willen regelen. Dus dat wilde ik u graag meegeven. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, even als antwoord op deze vraag, die kwam wel venaracht eigenlijk. Het gaat me niet zozeer om dit specifieke geval. Het staat onder het kopje Groeien. Groeivoor onze mensen, maar ook groei voor onze ondernemers en ik denk dat dit een prima voorbeeld is van mensen die bereidwillig zijn, die een bijdrage willen leveren aan Zoetermeer en dat we daar veel specifieker naar moeten kijken, als zij op onze kosten een initiatief zouden willen nemen om zelfstandig te zijn, dan moeten we dat steunen. Daar gaat deze motie denk ik tussen de regels door over. De voozitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): Het algemene verhaal kan ik prima volgen, maar dat is iets heel anders dan u in de motie schrijft. lk denk dat we elkaar best ergens kunnen vinden dat we in algemene zin vinden dat initiatieven uit de samenleving door de gemeente gedragen moeten worden, maar dan zou ik u willen vragen dat in de motie te schrijven en niet zozeer over deze specifieke commerciële organisatie, zogezegd. De voorzifter: MijnheerVan den Boomgaard De heer Van den Boomgaard (FVD): lk snap die vraag en ik denk dat het juist goed is om een voorbeeld te stellen. Dus ik blijf wel bij deze motie. Wellicht kunnen we wat aanvulling erop doen en dan zie ik u graag in de pauze om daar samen naar te kijken, maar ik denk juist dat de kracht is om te laten zien wat er kan, dat het werkt en dat we als raad ergens voor staan.

58

Raad 7 november 2022

De voozitter: Gaat u verder

De heer Van den Boomgaard (FVD): Zoetermeer en een plek om je te vermaken. Zo heeft Zoetermeer een heus Nationaal Videogame Museum en daar zijn we blij mee. Maar vermaken is meer. Naast alle leisure, sport en uitgaansmogelijkheden is het vermaak ook het groen van onze stad. Groen dat bij binnenstedelijke bouw in het gedrang komt en daar moeten we voor waken. De parken zijn een lust voor ons als inwoners, maar ook voor de dierlijke inwoners die Zoetermeer rijk is. Daar moeten we dus zuinig op zijn en onderschat hierbij ook zeker de groenstrook niet. Vermaak is ook het uitzicht dat we hebben en dat we onze inwoners bieden. Er zal veel gebouwd worden en FVD Zoetermeer vraagt hierbij extra aandacht voor de architectuur. Laten we niet voor afzichtelijke blokkendozen gaan, maar laten we ons richten op onze oorspronkelijke architectonische pareltjes en ontwerpen zoals waar eenieder van ons liefde voor heeft en voelt als we door de mooie Dorpsstraat lopen. Zo blijft het uitzicht en vooruitzicht dat we onze inwoners bieden, vermakelijk en laten we zeker het woongenot van de huidige inwoners niet uit het oog verliezen. Thuis in Zoetermeer is ook een plek waar we rekening houden met elkaar. Zojuist sloot ik af met de noodzakelijke bouw die we moeten verrichten en juist hier is er heel veel frictie tussen de gemeente, inwoners en projectontwikkelaars.

We zien hier dan ook veel bezorgde inwoners die geconfronteerd worden met binnenstedelijke bouw in hun directe omgeving en die bezorgdheid begrijpen wij. Met een lagere parkeernorm, hogere bouw, op kleinere stukken grond, is dat namelijk ook een zorg die we delen. Ook wij van FVD Zoetermeer snappen dat het een lastig traject is, maar we vragen ons af of het nu op de juiste manier of liever gezegd in de juiste volgorde gebeurt. We herinneren het college dan ook graag aan het raadsbesluit - ik zal het nummer maar niet noemen - van mevrouw Van der Meer van 14 juni 2021waarin de volgorde is herzien. ln het derde kwartaal van2022 zou hier een pilot op zijn en we vernemen graag, wanneer, hoe en waar deze pilot gaat plaatsvinden om dit besluit te monitoren. Het op voorhand meenemen van de omwonenden om gezamenlijk kavelpaspoorten met kaders vast te stellen, is dan ook de juiste timing om inhoud te geven aan het rekening houden met elkaar. Een veilig thuis. Dit is de voornaamste manier voor een stad als Zoetermeer om de inwoner zich thuis te laten voelen. Veiligheid is de basis van de behoeftepiramide. Juist hier maakt FVD Zoetermeer zich ernstig zorgen om. En die zorgen zijn er niet voor niets. We zien een lage aangiftebereidheid bij zowel de ontvanger bij de politiediensten, als bij de slachtoffers.

Er moet dus gewerkt worden aan deze aangiftebereidheid, zoals onze aangenomen motie tijdens het voorjaarsdebat vereiste. Onzes inziens houdt dit in dat drempels om aangifte te doen weggenomen dienen te worden. Denk hierbij aan inloopavonden om aangifte te doen zonder afspraak, maar ook bijvoorbeeld het uitbreiden van mogelijkheden. Veel situaties kunnen nu namelijk nog niet digitaal venryerkt worden. Ook het demotiveren van het doen van aangifte is een belangrijk aspect. Mensen die toch aangifte doen, krijgen te vaak te horen dat het beter is om er een melding te maken in plaats van daadwerkelijk een aangifte te doen. Dit zijn een paar voorbeelden natuurlijk, maar het voornaamste is dat de inwoner gehoord en up-to-date wordt gehouden, dus geef de aangevers een terugkoppeling, iets dat nu niet of nauwelijks gebeurt. Verder is het ons als FVD Zoetermeer een doorn in het oog dat wij als raad wanneer het om veiligheid gaat, ons moeten beroepen op de burgemeester. En dat heeft niets met burgemeester Bezuijen te maken, maar wel met zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Want hoe kunnen wij onze controlerende taak verrichten als politiediensten niet direct onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid vallen van onze burgemeester? We kunnen ons beklag doen, maar concreet hebben we niets in handen. Kijk naar de situatie van het Langeland Ziekenhuis. We konden niets.

Juist bijveiligheid vinden wij dat het anders moet. Beter en stuurbaar door ons als raad. Dat dit logisch is, zeggen de CBS-cijfers al met groeiende criminaliteitscijfers en het verlaagde aantal opgeloste zaken. Zo is het aantal opgeloste zedenzaken van 60 tot 33% gedaald. Bij verkrachtingen is dat zelfs van 74 naar 37o/o gedaald. Bij oplichting wordlgTYo

niet opgelost, dat is 80% bij diefstalzaken. Tel daarbij de tekorten die de politiedienst heeft op. Een giftige cocktail. Daarom zal FVD een motie indienen die dit college aanspoort om alles op alles te zetten om de gemeentelijke politiedienst weer zijn herintreden te laten doen in Zoetermeer. Tot die tijd vragen we het college aan te blijven dringen hierop bij zowelde staat, als onze veiligheidsregio. Ons doel is om hiermee het figuurlijke stuur weer in handen te geven aan onze burgemeester en dat wij als raad hier onze controlerende taak kunnen blijven uitvoeren. En dan nog ons huishoudboekje. Laten we ons niet te rijk rekenen want na de komende drie vette jaren, volgen wellicht de magere jaren. Laten we net als de Egyptenaren deden in de Bijbel onze spreekwoordelijke graansilo's vullen om de reserves te hebben voor de magere jaren die vanaf '26 aanstaande zijn. Daarnaast moeten we ook kijken welke financiële beperkingen het opvolgen van het stedenbouwkundigplan buurtvisie ons geeft. Het is aannemelijk dat grond niet altijd de maximaal haalbare opbrengst

Raad 7 november 2O22

59

gaat leveren, maar de pilot zal ons dit leren. Zoetermeer is de plek. Zoetermeer is onze plek, dank u voozitter

Motie nr. 221140 ingediend door FVD Vergroten adoptie buitengym "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: er meer ingezet gaat worden op buitengyms, met name in hoogbouwwijken; buitengyms nog meer benut kunnen worden;

. o

ovenuegende dat: sporten goed is voor zowel de fysieke als de mentale gezondheid; stress helpt verlagen; eenzaamheid tegen kan gaan;

. o .

vezoekt het college om:

r r

tussen de € 20.000,00 en € 30.000,00 uit het Potje van de raad te gebruiken om de adoptie van de buitengyms te vergroten; hierbij rekening te houden dat zoweljong als oud gemotiveerd kunnen worden;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 221141ingediend door FVD Lokale ondernemers ondersteunen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bUeen op 7 november 2022; constaterende dat: o lokale ondernemers het moeilijk hebben door hoge huren, belastingen, stijgende energiekosten en andere kosten; r ondernemers vaker buiten de regelingen vallen; ovenruegende dat:

. o r

Zoetermeer aantrekkelijk wilt blijven voor ondernemers; ondernemers goed zijn voor de werkgelegenheid; kleine ondernemers vaak de weg naar subsidies of ondersteuning niet weten te vinden;

vezoekt het college om: r te ondezoeken hoe lokale ondernemers (mkb) effectief geholpen kunnen worden in deze moeilijke

. .

tijden;

te onderzoeken of het ondernemersloket niet alleen reactief, maar ook proactief ingezet zou kunnen worden; de mogelijkheid tot het verschaffen van goedkope leningen, subsidies, belastingverlagingen of andere hulpmiddelen mee te nemen in dit ondezoek;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 221142 ingediend door FVD Zoetermeers blauw op straat "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . de criminaliteit in Zoetermeer wederom sterk toegenomen is; r het aantal opgeloste zaken, ook op zware delicten, daarbij terugloopt; . Zoetermeer last heeft van jeugdbendes en rivaliserende'drillrappers';

60

Raad 7 november 2022

overwegende dat: de landelijke politie jaar op jaar een groter tekort aan agenten krijgt; de grip op veiligheid in de stad lijkt te verslappen; de gemeenteraad, met name de burgemeester, niet voldoende middelen heeft om de regie hierover in handen te nemen; de inzet van BOA's een kostenpost vormt en niet voldoende bij kan dragen aan het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel in de stad;

. . .

verzoekt het college om: r alles op alles te zetten om de gemeentepolitie weer in ere te herstellen; r hierbij te trachten de huidige agenten en wijkagenten te behouden in Zoetermeer; . de BOA's om te scholen tot volwaardig agent binnen de gemeentepolitie; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 221143 ingediend door FVD, PW Locatie voor hondenschool "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: mevrouw vanuit de uitkering, via een opleiding vanuit de gemeente, tot hondentrainster is opgeleid; Zoetermeer veel hondenbezitters heeft;

. r

ovenrtregende dat:

. . .

mevrouw tijdens haar spreekrecht heeft aangegeven telefonisch dat een locatie is toegezegd, maar uiteindelijk toch niet gekregen; Zoetermeer baat heeft bij goed opgevoede honden;

de hulpvraag bescheiden is en voornamelijk gebruik kan worden gemaakt van een openbaar omheind - veld;

verzoekt het college om: . deze ondernemer te helpen een geschikte locatie te vinden waar de hondenschool geplaatst kan

.

worden; ruimte is voor een opslag, zoals bijvoorbeeld een container, voor de hulpmiddelen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. lk dacht al dat u richting een afronding ging. Dank u wel voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de fractie van de PDvZ. Mijnheer Haak.

h. PDvZ De heer Haak (PDvZ): Voorzitter, we zullen dadelijk terugkomen op dit begrotingsdebat, maar eerst vraag ik aandacht voor het volgende. We gaan het anders doen, althans, dat gaan we proberen met hulp van alle andere fracties uit deze raad. ln een aantal overlegorganen is al vaak gesproken over de wijze van debat binnen deze raad. Veelal zijn de commissievergaderingen gericht op het vragen stellen aan het college, het antwoord af te wachten en daarna de mening te vormen voor de raadsvergadering. En in vele gevallen wordt het debat dat daarop volgt een terugkerend verhaal van vragen stellen aan het college zonder dat er eens een goed inhoudelijk debat daaraan is voorafgegaan. Hoe de andere partijen over een bepaald standpunt denken, weten we vaak, maar we hebben eigenlijk nooit eens gevraagd aan die andere partijen hoe zij tot die standpunten zijn gekomen en of de standpunten mede door het debat niet gewijzigd kunnen worden. En dat is naar de mening van de PDvZ de manier waarop we in deze raad met elkaar zouden moeten debatteren. Natuurlijk zullen we vragen blijven stellen aan de wethouder om het raadsvoorstel toe te lichten of te weten te komen waarom een bepaalde visie is gehanteerd door het college. Maar de discussie zou veel meer onderling gevoerd moeten worden.

Waarom denkt partijA op deze wrlze? En waarom denkt partij B daar helemaal anders over? Op deze wtlze het debat voeren, zou naar onze mening verhelderend werken en het bijkomend voordeel is dat de commissievergadering niet opnieuw gevoerd hoeft te worden in de raad zelf. De raad kan zich dan bezighouden met besluitvorming en zijn controlerende taak

Raad 7 november 2022

61

beter uitvoeren. Wij zijn er niet voor om de strijd met u aan te gaan, we zoeken liever naar raakvlakken die ons verbinden. Dat komt een stad als Zoetermeer alleen maar ten goede. Wij zullen althans gaan proberen om op deze wryze het debat met u te gaan voeren. En we zouden het ook op prijs stellen als u ook eens de gedachten laat gaan over deze manier van vergaderen. Voozitter, al ruim tien jaar geleden zijn de eerste gesprekken gehouden, er zijn verschillende onderzoeken gepubliceerd, over locatie, verbouwing of nieuwbouw en het enige resultaat is de aanwijzing van een locatie. We hebben het hierbij over Poppodium Boerderij. We weten allemaal dat Poppodium Boerderij in een pand zit dat niet meer voldoet aan de status van A-podium waar Poppodium Boerderij zich toe mag rekenen. Tien jaar van plannen maken door Poppodium Boerderij zelf en telkens te horen te krijgen dat we ermee bezig zijn, maar resultaten en daadwerkelijke plannen kwamen er niet uit. Gelukkig heeft dit college in het coalitieakkoord aangegeven dat er snel gestart wordt met de plannen voor Poppodium Boerderij en wij zijn daar blij mee. Niet alleen voor de medewerkers, maar ook de honderden

vrijwilligers die elke week weer klaar staan om duizenden bezoekers, niet alleen uit Zoetermeer en Nederland, maar uit geheel Europa en daarbuiten te kunnen ontvangen en hen een geweldige avond te bezorgen. En wat denkt u van de uitstraling die Poppodium Boerderij heeft op de marketing van de stad? Horeca, hotels en winkeliers maken dankbaar gebruik van het grote aantal bezoekers dat jaarlijks Poppodium Boerderij bezoekt. Een nieuw gebouw, dat voldoet aan de eisen en wensen van deze en toekomstige tijd, is urgent. We mogen als college en raad Poppodium Boerderij niet langer aan het lijntje houden of in de kou laten staan. lk vezoek dan ook de wethouder een toezegging te doen om snel met het proces voor de nieuwbouw van Poppodium Boerderij te starten en de raad halflaarl'rjks te informeren over de voortgang hiervan. Het zou mooi zijn dat in deze periode van de raad de eerste paal de grond in kan.

Voozitter, de PDvZ wil twee moties indienen, en dat vinden wij bescheiden, gezien de ongeveer zeventig moties die vandaag ingediend zullen worden. Een motie over het gevaar van cyberaanvallen waar veel gemeenten mee te maken hebben. Ook Zoetermeer is een potentieel doelwit van cybercriminelen. Deze motie heeft als doeleen aantal nulmetingen en een aantal tests uit te voeren op basis van Al-technieken om vast te kunnen stellen in hoeverre de gemeente Zoetermeer gevoelig is voor dit soort aanvallen. Maar ook vragen wij in deze motie om zorgvuldig na te gaan in hoeverre ambtenaren, college-, raads- en commissieleden tegen cyberaanvallen bestand zijn in hun digitale omgeving. En dit laatste willen we graag benadrukken. Deze motie dienen we samen in met de PvdA, D66 en CDA. We hebben een tweede motie die in onze ogen snel handelen vereist. We kunnen niet ontkennen dat we momenteel in een energiecrisis verkeren. En dat de energietransitie versneld wordt door de oorlog in Oekraïne en niet alleen een opgave voor nu is, maar ook voor de toekomst. We zien eigenlijk dat we met name op het terrein van de warmtetransitie nog nauwelijks begonnen zijn. We praten veel over zonnepanelen en windturbines maar die leveren geen warmte. En een bijkomend probleem is dat het elektriciteitsnetwerk vol dreigt te raken.

Wij vragen dan ook het college er bij de nationale overheid en de RES-MRDH zo spoedig mogelijk voor te pleiten dat er tenminste een kerncentrale op de Tweede Maasvlakte komt om invloed uit te oefenen zodat via de RES-MRDH gebruik van COz-vrije en fossielvrije warmte, die ontstaat uit kernenergie, expliciet genoemd wordt en om te ondezoeken welke mogelijkheden dit op termijn biedt voor de inwoners van Zoetermeer in het kader van warmtetransitie en 'van het gas af-projecten'. Daarnaast dient de PDvZ mede moties in van onder andere de WD... De voorzitter: Mijnheer Haak, een interruptie van mijnheer Zamani.

De heer Zamani (D66): Dank u wel voorzitter. lk begrijp niet zo goed wat mijnheer Haak bedoelt met 'elektriciteit levert geen warmte en een kerncentrale wel'? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter, de zonnepanelen en windturbines leveren elektriciteit, geen warmte. De fossiele warmte die vrijkomt uit de kerncentrale zelf, is het voordeel ten opzichte van zonnepanelen en de windenergie. De voorzitter: Dank u wel. lk zag mijnheer Van den Boomgaard en mijnheer Van Steenis.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter, ik hoor de heer Haak net een knieval doen voor het gasloos bouwen. Maar daar heb ik dan toch een vraag over. Afgelopen vrijdag stond in de krant dat juist gasleidingen nodig zijn voor waterstof. Die woningen die nu zonder gasleiding zijn gebouwd,

62

Raad 7 november 2022

kunnen dat op hun buik schrijven. Het is een beperking in het veranderen van je energie. Hoe zien mijnheer Haak en de PDvZ dat dan? De voorzitter: Mijnheer Haak

De heer Haak (PDvZ): Daar heeft u volkomen gelijk in. Het heeft er natuurlijk mee te maken dat de nieuwbouw - want dat hebben we een aantaljaren terug met elkaar afgesproken - van het gas af moest. Dat is het streven geweest. Dat is op zich natuurlijk wel goed, gezien de situatie waarin we nu verkeren. Maar er is inderdaad geen rekening gehouden met technieken die nu weer ontstaan, zoals waterstof, maar ook kernenergie. Het moet wel getransporteerd worden. Kernenergie kan natuurlijk ook via waterstof worden getransporteerd. Want waterstof is een transportmiddel. Dus daar heeft u volkomen gelijk in en in de nieuwbouw ga je dat missen. Maar daar zal ook een oplossing voor gevonden worden. De voozitter: Heel kort nog mijnheer Van den Boomgaard en dan ga ik naar mijnheer Van Steenis.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank voozitter, een korte inhoudelijke vraag. lk begrijp dat de PDvZ af wil van het gasloos bouwen? De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Volgens mij gebeurt dat al. Alle nieuwbouw die nu gebouwd wordt, is zonder gas, dus dat is zo. De voorzitter: lk denk dat de vraag niet helemaal... Mijnheer Van den Boomgaard nog.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja. Dat was niet de vraag, mijn vraag was juist dat die gasleidingen in die woningen aanwezig moeten zijn om die volgende stappen te kunnen maken, maar dat we nu dus zonder die mogelijkheid aan het bouwen zijn. Dus ik begrijp uit uw bewoording dat u dat juist wel weer mogelijk wilt maken dus dan moeten we niet meer gasloos bouwen. Dus die aansluitingen moeten blijven. De voorzitter: Mijnheer Haak.

De heer Haak (PDvZ): Dank voor uw vraag. Dan begrijpt u mij niet of ik u niet. ln de nieuwbouw zitten geen gasleidingen dus daar zal een nieuwe wijze van transport moeten worden bedacht om toch die warmte op deze wijze, waterstof, op zijn plek te kunnen krijgen. ln de oude situatie heb je wel die gasleidingen en die moet je laten liggen want die kun je dadelijk in gaan zetten voor dit soort transport. Maar de huidige bouw, waarover dus afspraken zijn gemaakt dat er geen gas meer is, daar zal een vooziening voor moeten worden getroffen. De voorzitter: Mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voozitter, de titel van de motie heeft mij compleet op het verkeerde been gezet want ik zag 'Toekomstige warmte nu gaan regelen', en ik dacht Ja, dat lijkt me heel verstandig dat we dat nu gaan regelen'. Dan heeft u het dus over een transportsysteem van warmte, dus dat is een warmtenet, zogezegd. Dat is iets waarin we in deze regio, onze RES-regio veel aan hebben. lk hoor u een aantaldingen zeggen. lk hoor u zeggen'met elektriciteit maak je geen warmte', dat klopt niet helemaal want met warmtepompen doe je dat natuurlijk wel degelijk. Maar het belangrijkste is: u zegt kerncentrale. U juicht een kerncentrale toe om warmte te produceren. Warmte is een bijproduct van een kerncentrale want hij produceert voornamelijk elektriciteit. We gaan absoluut niet over kerncentrales in Zoetermeer, ook niet in de provincie, dat is echt een landelijke aangelegenheid dus ik vroeg me af wat u nu precies bedoelt met deze motie behalve dat u oproept tot bouw van een kerncentrale. De voorzitter: Mijnheer Haak, gaat uw gang.

De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voor de vraag. Dat is precies wat we bedoelen. We willen dat het college inzet op en met name bij de landelijke overheid pleit voor de aanleg van in ieder geval een kerncentrale op de Tweede Maasvlakte want wij vinden het juist belangrijk dat in deze regio een voorziening komt en dat we de stroom, maar ook warmte kunnen gaan inzetten voor deze regio.

Raad 7 november 2022

63

De voorzitter: Mijnheer Van Steenis

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank voor de uitleg, dan is het duidelijk dat wij hem niet zullen steunen om die reden omdat we pertinent echt tegen kerncentrales zijn vanwege het afualprobleem in de toekomst en omdat het niet helemaal voldoet aan de basisvraag in de motie want een kerncentrale levert veel elektriciteit, restafual en weinig warmte want dat is een bijproduct. Warmte hebben we voldoende in deze regio. Dat staat in de RES nadrukkelijk omschreven. Dus voor die warmte hebben we een kerncentrale zeker niet nodig. De vootzitter: Dank u wel en oordelen over de moties kunnen ook straks nog, dat zeg ik er iedere keer maar weer bij. Mijnheer Haak, gaat u verder.

De heer Haak (PDvZ): Even kijken. Naast dit alles dient de PDvZ mede moties in met onder andere de

WD, de ChristenUnie-ScP, LHN, D66, Zoetermeer Vooruit, Groenlinks, PvdA, Zó! Zoetermeer en het CDA en steunen we andere positieve moties van meer partijen.

Voozitter, zo ziel u dat wij al begonnen zijn om het anders te doen, zoals ik in mijn inleiding veÉelde. De PDvZ steunt ook andere partijen als ze met goede voorstellen komen. Ons coalitieakkoord is niet dichtgetimmerd maar open voor positieve ideeën. Dank u wel. Motie br. 221144 ingediend door PDvZ, PvdA, D66, CDA Cyberaanvallen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: r veel gemeenten kampen met de dreiging van cyberaanvallen; . sommige gemeenten kwetsbaar blijken en dientengevolge aanzienlijke schade lijden; r Zoetermeer potentieel ook een doelwit is; . ambtenaren, college-, raads- en commissieleden via diverse wegen steeds vaker hiermee te ma-

.

ken krijgen;

de potentiële schade, financieel dan wel qua imago, zeer groot is;

ovenruegende dat:

.

. . o o

Zoetermeer flink aan de weg timmert qua lT/data-science/machine-learning/artificial intelligence (Al), middels DlF, etc.; een succesvolle cyberaanvaldeze initiatieven bepaald geen goed zaldoen; er tegenwoordig manieren zijn om juist met inzet van Al preventief tegenwicht te bieden; de mens vaak de zwakste schakel is; voorkomen beter is dan genezen;

draagt het college op: . een nulmeting en een aantal tests uit te voeren op basis van producten met Al-technieken om vast te stellen in hoeverre de gemeente Zoetermeer gevoelig is voor cyberaanvallen; r zorgvuldig na te gaan in hoeverre ambtenaren, college-, raads- en commissieleden tegen cyberaanvallen bestand zijn; . indien nodig adequate maatregelen te treffen; . over tests, bevindingen en eventuele maatregelen aan de raad halflaarlijks te rappoÉeren; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie br. 221'144 ingediend door PDvZ Toekomstige warmte, nu gaan regelen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022;

constaterende dat: . er deze week ruim aandacht is voor het klimaat; t COP27 op het punt staat te beginnen; o wê momenteel in een energiecrisis verkeren;

64

Raad 7 november 2022

. . r .

de energietransitie niet alleen een opgave is voor nu; we met name op het terrein van warmtetransitie nog nauwelijks begonnen zijn; zonnêpanelen en windturbines geen warmte leveren; en het elektriciteitsnet vol dreigt te raken;

ovenrvegende dat: dit ook binnen de MRDH aan de orde is; er hier reeds een fossielwarmtenet ligt (i.e. Oostland); de nationale overheid op het punt staat te besluiten waar twee kerncentrales komen; deze centrales naast elektriciteit ook veel COz-vrije warmte leveren; warmte naast elektriciteit essentieel is voor de glastuinbouw in de regio; een COz-vrij/fossielvrij warmtenet substantieel kan bijdragen aan de warmtetransitie en ontlasting van het elektriciteitsnet; een fossielvrijwarmtenet het economisch vestigingsklimaat in onze regio versterkt en goed is voor de werkgelegenheid; de RES komend jaar opnieuw bekeken gaat worden;

r . . . . . . .

draagt het college op: . er bij de nationale overheid en de RES-MRDH zo spoedig mogelijk voor te pleiten dat ten minste een kerncentrale op de Tweede Maasvlakte komt; r invloed uit te oefenen zodat via de RES-MRDH herziening komend jaar de mogelijkheid van gebruikmaking van COz-vrije/fossielvrije warmte (o.a. uit kernenergie) expliciet benoemd wordt; . er bij de RES-MRDH het belang aan te geven om nu voor te sorteren op afname van substantiêle hoeveelheden warmte ten behoeve van het warmtenet (gezien de lange doorlooptijden); r te ondezoeken welke mogelijkheden dit op termijn biedt voor de inwoners van Zoetermeer in het kader van warmtetransitie en 'van het gas af-projecten' (programma groen en duurzaam 2040); en gaat over tot de orde van de dag." De voozitter: Dank u wel mijnheer Haak voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de LHN. Mevrouw Van Leeuwen.

i. LHN Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Voorzitter, leden van de raad, aanwezigen en kijkers thuis, de LHN wil tijdens dit begrotingsdebat enkele voor ons zeer belangrijke onderwerpen onder de aandacht brengen. Het zal u niet verbazen dat wij zullen spreken over veiligheid, wonen, armoede en sport. Daarnaast zullen we enkele complimenten en verwonderpunten op andere beleidsterreinen aanstippen. Allereerst veiligheid. Al sinds 2006 hamert LHN op een toename van onveiligheid. Hoewel de prestaties volgens de begroting redelijk goed zijn, zien we in de praktijk verharding in de samenleving, toename van geweld met name onder jongeren, en steeds meer straatroven, drugsgebruik, lachgasgebruik. We zien een verloedering die zijn weêrga niet kent. Dan maareven om uw geheugen op te frissen wat uit het nieuws onlangs: twaalf Zoetermeerse jongeren verdacht van poging tot moord. Op snapchat gingen de avond voor de confrontatie tussen jongerengroepen al berichten rond. 'Willen jullie nog Palenstein Boyz pakken. Neem die dingen mee. We hebben niet genoeg chefs'. Dat zijn messen. Een ander bericht: twee tieners zwaargewond bij steekpartij in Zoetermeer. Wonden in hoofd, nek en borst. Ander bericht: politie met grote spoed naar Binnenwater vanwege steekincident. Dit is geen optelsom van jaren. Dit is recent in onze stad.

lk zou mijn hele spreektijd eraan kunnen besteden, zeker als de roofovervallen daarbij worden opgeteld. Om te zwijgen over het incident waarbij een handhaver gewond is geraakt. Ernstige incidenten, het is hier schering en inslag! ln de verklaring lezen we dan 'Zoetermeer is een grote stad aan het worden, dat hoort erbij'. LHN meent dat bij een grote stad ook grootstedelijke maatregelen ter voorkoming horen. Want dit soort vreselijke incidenten vinden wij ontoelaatbaar. Wij pleiten daarom nogmaals voor preventief fouilleren. Dat het nodig is, blijkt wel uit het eerste bericht. De jongeren hebben gewoon chefs en ze ziln in groepen georganiseerd, Palenstein Boyz. Ook cameratoezicht moet nog meerworden ingezet. We moeten dit geweld een halt toe roepen. Wat denkt u dat al deze jeugdreclasseringsmaatregelen met de kosten voor de jeugdzorg doen? Die

Raad 7 november 2022

65

rijzen toch al de pan uit. Telkens wordt de LHN gerustgesteld 'het valt allemaal wel mee'. Het doet ons een beetje denken aan het liedje van Boudewijn de Groot, Welterusten, mijnheer de president, waarbij wij 'president'willen vervangen door'burgemeester'. Als burgemeester van een grote stad wil je niet te terughoudend optreden en later geconfronteerd worden met de ernstige gevolgen. U bent aan zet, burgemeester. Graag ontvangen wij een ovezicht hoeveeljongeren onder de achttien jaar inmiddels zijn veroordeeld voor wapenbezit, straatroof, steekincidenten, winkeldiefstal en hoeveel jongeren in Zoetermeer al vrijheidsbeperkende maatregelen of gevangenisstraf opgelegd hebben gekregen in Zoetermeer. Met deze informatie kunnen wij goed wegen of het meevalt of dat alle alarmbellen hier moeten rinkelen. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen, een interruptie van mevrouw Meijer

Mevrouw Meijer (WD): lk ben oprecht benieuwd voozitter, wat zo'n ovezicht gaat opleveren. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): U kreeg zojuist volgens mij een vraag over prestatieindicatoren die je zou kunnen koppelen aan het aantal BOA's. Als we nu in beeld hebben hoeveeljongeren hier veroordeeld zijn of hoeveeljongeren vrijheidsbeperkende maatregelen hebben, dan kunnen we ook zeggen of die BOA's uiteindelijk leiden tot minder van dat soort incidenten. Dus daar gaan die gegevens ons daarbij helpen meer inzicht te kunnen krijgen en te kunnen sturen. De voorzitter: lk zag ook een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u vooaitter, ik begrijp de LHN ten zeerste, alleen de beperking tot hoeveel Zoetermeerse jongeren dan daadwerkelijk een strafblad hebben of iets dergelijks, dat gaat mij dan weer niet ver genoeg. Kijk hoeveel mensen of jongeren onder de achttien een misdrijf of misdaad plegen in Zoetermeer. Dat kunnen bijvoorbeeld ook mensen zijn uit Den Haag zijn of Rotterdam en omstreken, dus waarom dan alleen de Zoetermeerse jongeren teruijl het erom gaat datZoetermeer veilig moet ztln? Trek het dan breder. ln mijn optiek gaat het meer om wat er gebeurt in onze stad. De voorzitter: Mevrouw Van Leeuwen.