Notulen raad 7 november 2022 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 7 NOVEMBER2022

Voozitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 39 leden, te weten: de heren Aiobi (vanaf 13.30 uur) en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Boerboom en Van den Boomgaard, de dames Bout-Wijngaards, Brouwer-Weemhoff (tot 15.00 uur), de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinking, de heren Van Gils en Haak, de dames Haak, Kraneveldt-van der Veen en Van Leeuwen, de heren Louw (vanaf 10.15 uur) en Markes, mevrouw Meijer, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Mooiman, Nawijn (vanaf 10.18 uur), Van der Perk, Van Rumpt, mevrouw Siegelaer, de heren Smitskam, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, Wareman en Weekenstroo, de dames Van Werkhoven (vanaf 12.25 uur), Wortel-Driessen en Van Yperen, de heer Zamani

Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, de heer ledema, mevrouw Ter Laak, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weenrag Afiarezig zijn: -

AGENDA

1.

2. 3.

4. 5. 6.

7.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Bekrachtiging/opheffing geheimhouding a. RaadsvoorstelBekrachtiging geheimhouding bijlage 1 en2 behorend bij Raadsmemo HalfjaarrappoÉages GR Bleizo en bedrijvenschap Hoeftveg 2022-1 Hamerstukken a. Raadsvoorstel Technische wijziging Huisvestingsverordening Zoetermeer 20í9 b. Raadsvoorstel Zienswijze op de Coalitie voor veiligheld 2023-2026 c. Raadsvoorstel PaÉicipatieverordening Zoetermeer 2022 en Kademota PaÉicipatie 2022 d. Raadsvoorstel Vaststellen Kadernotitie Primair en speciaal onderwijs en de kadernotitie VooÉgezet (speciaal) onderwijs e. Besluitenlijst en notulen van 17 oktober 20228. Benoeming/aanwijzing leden interne commissies en werkgroepen 8. Prog ram mabeg roti n g 2023 -2026 en Tweede Tusse n beri chl 2022

a. SP b. PW c. GroenLinks d. PvdA e. ChristenUnie-SGP

f. wD

g. FVD h. PDvZ

i. LHN j. cDA k. D66

l. Zoetermeer Vooruit m.2:6l Zoetermeer 9.

Sluiting

Raad 7 november 2022

1

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voozitter: Goedemorgen, dames en heren, dat zeg ik niet zo vaak, als raadsvoozitter, een keer per jaar als het goed is. Twee keer per jaar, dank u wel. lk word meteen gecorrigeerd, al op de vroege

ochtend, mooi. Welkom, hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van 7 november 2022.Uiteraard is dit het hoogtepunt van het jaar want het is het vaststellen van de begroting. Een belangrijk moment voor de raad omdat het natuurlijk ook het beleid voor de komende jaren vaststelt. We gaan naar de berichten van verhindering. We hebben geen berichten van verhindering ontvangen. Wel hebben we van een aantal raadsleden begrepen dat ze later zullen aanschuiven. Dat geldt voor mevrouw Van Werkhoven, de heer Louw en de heer Nawijn heb ik begrepen en verder is iedereen er als het goed is. En mijnheer Van Gils zie ik nu, komt ook later. O nee, daar is hij al, ongelooflijk! Als deze telepathische ingevingen van mijde hele dag zo blijven, komt het goed. Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Als gevolg van de commissiebehandeling op 31 oktober 2022 is bij agendapunt 7.b Raadsvoorstel zienswijze op de Coalitie voor Veiligheid 2023-2026 een gewijzigd stuk toegevoegd en ook is bij agendapunt 7.a Hamerstukken het Raadsvoorstel vaststellen Primair en speciaal ondenruijs en de kadernotitie Voortgezet (speciaal) ondenruijs toegevoegd, als agendapunt 7.d. Zijn er opmerkingen over de agenda? Als dat niet het geval is, is er iemand die stemming wil over de vaststelling van de agenda? Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat de agenda aldus is vastgesteld. Dan de spreektijden.

Het voorstel is de spreektijden bij agendapunt 8 waar ik het net al over had, de Programmabegroting 2023-2026 en het tweede tussenbericht vast te stellen op tien minuten per fractie en 55 minuten voor het college en de tweede termijn vier minuten per fractie en twintig minuten voor het

college. ls er iemand die daar stemming over wenst? Niet? Kan iedereen instemmen? Mooi. Wellicht ten overvloede, de griffie zal ervoorzorgen, en dat bent u ook zo gewend, maar ik zeg het toch maar, dat alle moties en amendementen die vandaag worden ingediend binnen enkele minuten voor u, bezoekers en meekijkers via internet en in iBabs beschikbaar zijn. Daarvoor dient u altijd wel op het huisje te drukken in uw iBabspagina want anders ziet u ze niet. Dat voor wat betreft, de opening en de vaststelling van de agenda dan gaan we over naar agendapunt 2.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Agendapunt 2 is het spreekrecht en er hebben zich twee sprekers aangemeld. Als eerste wil ik mevrouw Clarck naar voren vragen, over honger in Zoetermeer. Mevrouw Clarck, u heeft vijf mi-

nuten.

Mevrouw Glarck: Voozitter, leden van de gemeenteraad, collegeleden, mijn naam is Peggy-Ann Clarck, voormalig raadslid en presidiumlid. Vandaag spreek ik in als bezorgde burger en namens het bestuur van Stichting Oosterfaantje met de volgende bestuursleden, Trijntje Aarden, achter mij, Desiree Zoutenbier, Angelina Verhulst, Melissa Hoekstra en Carmen van Haaften, allemaal hardwerkende vrouwen die met hart en ziel bijdragen aan het oplossen van uw probleem. Oosterfaantje verstrekt voedselpakketten aan gezínnen en alleenstaanden en doet dit op geheel vrijwillige basis zonder enige vorm van subsidie. Oosterfaantje voelt zich in de steek gelaten. Ze voelt zich niet gehoord door u. Wat is nou het probleem? Het probleem is dus dat er organisaties zijn die uw werk doen, maar die u links laat liggen. De omvang van de doelgroep van Oosterfaantje omvat wekelijks minimaal 460 klanten. Daarnaast is er een wachtlijst van 200 man. Al deze 660 huishoudens komen dus niet voor de Voedselbank in aanmerking waardoor Oosterfaantje als vangnet fungeert. De vraag is dermate groot dat Oosterfaantje van zo'n zestig alleenstaanden afscheid heeft moeten nemen per í november jl. Concreet betekent het dat er op dit moment minimaal zestig huishoudens zijn die zonder eten zijn. Dit is niet acceptabel.

Het probleem is ook dat de doelgroep veel groter is, maar kennelijk niet in beeld is en de maatschappelijke gevolgen straks niet te ovezien zijn. Het probleem is dat deze fundamentele vraag over de eerste levensbehoeften onvoldoende urgentie heeft of het u gewoonweg onvoldoende interesseert. Als u de instrumenten die u namelijk ín uw brief van 6 oktober 2022 over een warmloket inzet, dan verwacht men niet van een kouwe kermis thuis te komen. lk zal u zeggen, op de vraag die ik gesteld heb aan wethouder Van der Meer, waar iemand met honger naartoe moet, werd ik venlrrezen naar de gemeente

2

Raad 7 november 2022

Zoetermeer. lk heb de gemeente Zoetermeer gebeld, maar ik kan u vertellen, ik heb drie kwartier aan de telefoon gezeten. lk werd drie keer onderbroken, het moest drie keer nagevraagd worden en nu weet ik het nog steeds niet. Dit is niet acceptabel. Een zorgvraag mag ook niet leiden tot geldzorgen omdat het beltegoed op is. Het is uw taak als stadsbestuur om zo spoedig mogelijk met een oplossing te komen en niet eerst tien werkgroepen of honderd gesprekken met partijen, onderzoek en analyse van de vraag waarom de mensen in deze situatie terechtgekomen zijn te voeren. Dat zou u nu primair niet moeten interesseren. Waar het om gaat, is dat er nu een probleem is, dat mensen hebben honger en mensen hebben eten nodig. Dus dat betekent dat er vandaag voedselpakketten verstrekt moeten worden. Dit vraagt om actie, proactiviteit, een gerichte aanpak en eenduidige maatregelen. En natuurlijk, vanzelfsprekend is dit niet een 'tot de dood ons scheidt'-verhaal. lk geloof erg in zelfredzaamheid, weerbaar maken van de samenleving. Gelet op de arbeidsmarktsituatie is dat ook een kans. Maar dit zijn geen legemaaggesprekken. Een oplossing is ook heel simpel. lk zag wel een aantal moties langsgaan, maar ik vraag toch om voor 2022 € 6.000,00 beschikbaar te stellen voor Stichting Oosterfaantje en in 2023 € 36.000,00. En ik vraag u ook om met Oosterfaantje in gesprek te gaan als serieuze partij.

En ik verzoek u uiteraard ook trainingen beschikbaar te stellen voor uw personeel, zodatzij weten wat uw taakopvatting is en dat mijn negatieve ervaring de laatste is in dit kader. lk roep ook de hele Zoetermeerse samenleving op om waar het mogelijk is, waar u € 5,00 over heeft, dat te besteden aan rijst en pasta en dat te doneren aan organisaties als Oosterfaantje of de Voedselbank. lk rond af, voorzitter. lk kwam deze stichting op het spoor omdat ik kwam vragen of ze hulp nodig hadden. Aanvankelijk dacht Oosterfaantje dat ik een klant was. En voor de helderheid, ik behoor zelf niet tot de doelgroep. lk ben hier ook niet bezig om indruk op u te maken en ik ben ook niet bezig om op een lijst te komen, sterker nog, volgend jaar zal ik niet eens meer een inwoner van Zoetermeer zijn. lk zag de wanhoop in de ogen van Oosterfaantje. Ze dachten 'nee, niet nog een, niet nog een klant'. Maar we mogen dankbaar zijn voor bestuurders, zoals Oosterfaantje, en andere maatschappelijke organisaties die meehelpen om dit leed te vezachten. Soms heb je er maar een nodig. Er is een persoon die met slechts vijf broden en twee vissen een menigte van meer dan 500 mensen van een maaltijd heeft weten te voorzien, gewoon door een daadkrachtige aanpak. De voorzitter: Mag ik u verzoeken af te ronden?

Mevrouw Clarck: lk spreek dan ook de hoop uit dat deze actie zal leiden tot effectiviteit en dat het niet over twee weken, maar vandaag, deze week nog, ook echt opgelost wordt. lk wêns u nog verder veel wijsheid toe en ik dank u voor de aandacht. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Clarck, voor uw bijdrage en inspreken. Dan gaan we over naar de tweede inspreker, mevrouw Verburg, over haar hondenschool in Zoetermeer. Ook zij heeft vijf minuten. Gaat uw gang.

Mevrouw Verburg: Goedemorgen beste gemeenteraadsleden. lk ben Brenda Verburg en ik ben 37 jaar en woon nu 33 jaar in Zoetermeer. Hierbij wil ik graag vertellen over mijn verzoek en waarom een vaste plaats voor mijn hondenschoolzo hard nodig is in Zoetermeer.

lk ben vanuit een WIA- en een Wajonguitkering via het UV1/V een omscholing gaan volgen tot kynologisch instructeur en hondengedragsdeskundige. lk liep al behoorlijk lang mee met andere hondenscholen om te kijken of het iets voor mij was en of ik het zou kunnen volhouden met mijn zieke lichaam. lk heb dan ook 1,5 jaar stage gelopen bij Kyno Sport in Zoetermeer in overleg met het UWV. Nu ik de opleiding voor kynologisch instructeur heb afgerond en mijn hondengedragsdeskundige opleiding bijna op zijn einde is en er eigenlijk alleen nog maar administratieve modules komen, heb ik de beslissing genomen om voor mijzelf te gaan beginnen. Op het moment dat ik voor mijzelf begon, hoorde ik dat Stichting HondenschoolZoetermeer ermee ging stoppen. lk heb gelijk de eigenaar gemaild of ik het pand met de omheining zou kunnen overnemen. Hij zei echter dat ik bij de gemeente Zoetermeer moest zijn. lk ben gelijk de gemeente gaan bellen en ik kwam terecht bij het verhuurbedrijf van de gemeente. De gemeente wist op dat moment nog van niets en er was nog geen opzegging. lk heb toen contact gehad met de assetmanager van het verhuurbedrijf van de gemeente Zoetermeer en zij vertelde mij dat ik als eerste op het lijstje stond om te bellen als het pand leeg kwam, mits de gemeente Zoetermeer zou beslissen dat het een sportlocatie werd.

lk heb toen gezegd dat ik wel meer zou horen op het moment dat ze wisten of het de sportlocatie werd en of ik mijn doorstart zou kunnen maken met mijn hondenschool. Er is namelijk zo verschrikkelijk veelvraag naar een gedragsdeskundige in Zoetermeerwant ik ben pas nummer 3 die echt gediplomeerd is en vele modules in haar zak heeft om honden en eigenaren te bieden wat ze nodig hebben. lk heb hierna nog

Raad 7 november 2022

3

wel contact gehad met de omgevingsbalie en die vertelde mij dat er gewoon een hondenschool kon komen. Na contact te hebben gehad met de assetmanager hierover, vertelde zij mij dat ik moest afwachten, maar dat ik de eerste zou zijn die ze ging bellen als er nieuwe hondenschool mocht komen. Dit heb ik gedaan, totdat er andere verhalen verteld werden door mijn eigen klanten. Dus heb ik het gevoel dat ik voorgelogen ben door de gemeente Zoetermeer en voel ik mij daardoor flink in mijn hemd staan.

Afgelopen jaar zijn er 400.000 honden bijgekomen. Dat is drie keer zo veel als de voorgaande jaren. U begrijpt dus wel dat de behoefte aan goede begeleiding, hondensporten en een hondenspeeltuin onder begeleiding groot is, maar ook een locatie waar men theorielessen kan volgen en in een omheinde locatie individueel zou kunnen laten trainen. Het gevaar is namelijk groot, want de meeste honden hebben enorme gedragsproblemen doordat ze te weinig hebben kunnen socialiseren door corona en door de grote hoeveelheden buitenlandse honden met hun enorme rugzak aan probleemgedrag door bijvoorbeeld mishandeling. Het is dan ook megagevaarlijk om te trainen met honden die niet met elkaar kunnen communiceren zonder uit te vallen naar elkaar, maar wel losgelaten moeten kunnen worden om het probleemgedrag aan te pakken, zonder dat er andere honden bij kunnen. Zokan ik veel meer eigenaren en honden helpen. Dit zorgt voor meer veilige situaties in Zoetermeer en minder bijtincidenten. Echter, de kosten in Zoetermeer voor een zelfstandig ondernemer met een hondenopvoedcentrum zijn zo hoog dat het niet te doen is om iets te kopen of te huren. Er wordt duidelijk een monopoliespel gespeeld in Zoetermeer.

Want ik vernam van een klant van mij dat er dus andere hondenscholen zoals bijvoorbeeld de Kynologenclub en Martin Gaus op die plek aan het azen zijn en ik dus mijn plek kwijt ben, of die ineens moet gaan delen. Hoe kan ik dat doen? lk kan dus niet mijn eigen indeling maken van mijn werkzaamheden. lk kan niet de theorielocatie gebruiken wanneer mijn klanten daartijd voor hebben. lk kan niet beveiligd mijn spullen laten slaan, ik kan geen speeltuin voor honden maken onder begeleiding. lk kan dus niet altijd mensen de ruimte geven om met een probleemhond in een veilige omgeving te trainen en de honden weer in juist gedrag te krijgen. Deze hondenscholen stonden ook niet op de eerste plek. lk kom niet uit een uitkering om daar vervolgens in te blijven zitten en niet rond te kunnen komen, ik heb niet jarenlang een opleiding gevolgd om ernstige problemen in Zoetermeer en omstreken met honden te behandelen en mensen de mogelijkheid te geven om te kunnen sporten met hun hond of te trainen en dan niet volledig mijn werk te kunnen uifuoeren.

Dus het monopoliespel van de gemeente Zoetermeer bevalt mij zeker niet, want ook ik, de kleine ondernemer die wil vechten voor het welzijn van hond en eigenaar in Zoetermeer, moet een kans krijgen om een betaalbare locatie te krijgen met een huisje voor theorielessen, een opbergplaats voor alle grote materialen voor de hondensporttrainingen, speeltuin en een groot omheind veld. Of dat nu in het Buytenpark is, wat mijn grote voorkeur heeft, of in het Van Tuyllpark, maakt niet uit, als ik maar goed kan werken en de kans krijg. Dus mijn vraag is, beste raadsleden, ik wil graag de hulp krijgen om mijn bedrijf op de juiste manier door te zetten met een omheind veld, een theorielocatie en opbergruimte om mijn materialen op te kunnen bergen. De voorzitter: Sorry, u bent mij net voor, u heeft afgerond. Dank u wel, mevrouw Verburg, precies vijf minuten, voor uw inspraak. Daarmee hebben we alle insprekers gehad. lk heb nog een mededeling want ik begrijp dat de heer Aiobi ook later aanwezig is. Dat wil ik ook nog even gemeld hebben.

3.

Mondelinge vragen

De vootzitter: We gaan naar de mondelinge vragen. Er zijn geen mondelinge vragen aangemeld dus dan kunnen we overgaan naar agendapunt 4.

4.

Mededelingen

De voorzitter: Zrln er mededelingen vanuit de raad? Dat is niet het geval. Er zijn geen mededelingen van het college? Ook niet het geval.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De vootzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 5, de afdoening van ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst te voeren? ls er iemand die stemming hierover wenst? Ook niet het geval, dan constateer ik dat dit is afgehandeld. 6.

Bekrachtiging/opheffing geheimhouding a. Raadsvoorstel Bekrachtiging geheimhouding bijlage í en 2 behorend bij Raadsmemo

4

Raad 7 november 2022

HaffjaarrappoÉages GR Bleizo en bedrijvenschap Hoeftveg 2022-1 De voorzitter: ls er iemand die bij dit raadsvoorstel een stemverklaring af wil leggen? Niet het geval, is er iemand die stemming wenst hierover? Dat is ook niet het geval, dan constateer ik dat het voorstel is

aangenomen. 7

Hamerstukken

a. Raadsvoorstel Technische wijziging Huisvestingsverordening Zoetermeer 20í9 b. Raadsvoorstel Zienswijze op de Coalitie voor veiligheid 2023-2026 c. Raadsvoorstel Participatieverordening Zoetermeer 2022 en Kadernota PaÉicipatie 2022

d. RaadsvoorstelVaststellen kadernotitie Primair en speciaal onderwijs en de kadernotitie VooÉgezet (speciaal) onderwijs

e. Besluitenlijst en notulen van 17 oktober 20228. De vootzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 7, de hamerstukken, dat zijn de raadsvoorstellen die als hamerstukken worden afgedaan. De titels staan op de agenda van vandaag. We gaan dezelfde procedure doen als de vorige keer, dat betekent alle voorstellen in een keer. ls er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring bij een van de raadsvoorstellen die bij de hamerstukken staat? De heer Louw. De heer Louw (PvdA): Dank u wel vooaitter, bij de kadernotitie Primair en speciaal ondenarijs en de kadernotitie Voortgezet (speciaal) ondenruijs graag een korte stemverklaring. We betreuren het dat deze kadernotitie twee jaar oud is en dat we het stuk nu pas vaststellen. Eigenlijk moeten we nu een verouderd stuk beoordelen. Aan de andere kant willen we ook graag dat het veld nu door kan en dus zullen we voor stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen met een stemverklaring? Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voozitter, we willen het college danken voor de wijziging in het raadsvoorstel Zienswrlze op de Coalitie voor veiligheid 2023-2026. De voozitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen voor een stemverklaring bij een van de stukken? Dat is niet het geval. ls er iemand die stemming wenst ovêr êen van deze raadsvoorstellen? Niet het geval. Dank u wel, dan ztln deze raadsvoorstellen aangenomen.

8.

Programmabegroting 2023-2026enTweedeTussenbericht2022

De vootzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 8. Programmabegroting 2023-2026 en Tweede Tussenberichl2022. Er is geloot voor de volgorde van de fracties en die volgorde gaan we ook keurig volgen. lk geef als eerste mijnheer Velner van de SP het woord. Gaat uw gang.

a. SP De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter.lkzal in mijn bijdrage met name aandacht besteden aan de programma's Onderwijs, Zorg en lnkomen. Binnen ondenarijs, economie en arbeidsparticipatie onderschrijft het college de drie doelen vanuit de VNG door deze op te nemen in het coalitieakkoord waarin is aangegeven dat er gewerkt gaat worden aan het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en het vanzelfsprekend maken van gezond leven. Bestaanszekerheid begint, volgens ons, met het krijgen van een salaris voor het werk dat je verricht. Onbetaald werk verrichten is voor ons als SP uit den boze aangezien je daarmee niet kunt bouwen aan de genoemde bestaanszekerheid. Dat laatste staat nu zeker zwaar onder druk door de hoge energierekening waardoor ook bijvoorbeeld de rekening voor de boodschappen sterk oploopt. De groep die moeite heeft om alle rekeningen op tijd te voldoen wordt steeds groter. Het gaat daarbij inmiddels niet alleen meer om minima, maar ook om inwoners met een modaal inkomen. De algemene maatregel die we nu hebben van € 190,00 voor iedereen, vinden we dan ook geen goed idee. De een heeft het hard nodig en heeft hieraan niet genoeg en de ander die het niet nodig heeft, krijgt het toch. Dat moet anders. Sportvoorzieningen en culturele instellingen hebben het hierdoor ook moeilijk.

We vragen ons dan ook af hoe dat straks zit met ons nieuwe zwembad en hebben een motie voorbereid met de titel Betaalbaar zwemmen.

Raad 7 november 2O22

5

Energie is een basisvooziening en de SP is van mening dat we onze energie weer zelf moeten organiseren, door de bedrijven te nationaliseren. Hiervoor heeft de SP een petitie gestart die inmiddels door 60.000 mensen is ondertekend. Als je het met ons êens bent, steun dan deze petitie. Door het energieplafond gaat het kabinet op dit moment miljarden euro's aan belastinggeld overmaken aan commercièle bedrijven die hiermee grote winsten behalen. Wij vinden dat we daarvoor dan minimaal zeggenschap terug moeten krijgen. Het vanzelfsprekend maken van gezond leven, vindt de SP enigszins twijfelachtig. Wie en wat bepaalt dan vervolgens wat gezond leven is? Op welke wijze gaat het college hieraan dan invulling geven? Het is de individuele keuze van een inwoner en in supermarkten is op dit moment gezond eten vaak veel duurder dan ongezond eten. Daarnaast moet je ook voor het gezonde eten veel meer moeite doen. Laaggelefterdheid is een van de meest verborgen en hardnekkigste vraagstukken in onze samenleving. Een grote groep mensen kampt met dit probleem. Daarbij horen ook mensen die moeite hebben met rekenen en digitale vaardigheden. Mensen die laaggeletterd zijn, hebben vaker te maken met werkloosheid, schulden, gezondheidsproblemen en een lager inkomen.

Wat me opvalt, is dat in de'aanpak laaggeletterdheid', het regionale plan vanuit Zuid-Holland Centraal, vooral gericht is op het vergroten van het bereikonder met name NT1'ers, zijnde mensen voorwie Nederlands de moedertaal is. Waarom wordt hier met name de nadruk op gelegd? 12o/o van onze inwoners staat inmiddels te boek als laaggeletterd. We hebben het dan in Zoetermeer over zo'n 15.000 mensen in onze stad. Dat vraagt een flinke inzet. Hiervoor hebben we een motie voorbereid met de titel Pilot familieschool. Daarnaast blijkt Zoetermeer ook nog eens het grootste aandeel vroegtijdig schoolverlaters te hebben in de regio. Hebben we in beeld op welke wijze we deze groep het beste kunnen bereiken? Het regioplan voor de aanpak staat vol met mooie plannen. Maar hoe effectief zijn deze en zijn er al eerste resultaten bekend? En als we naar de doelen voor de komende vier jaren kijken, spreekt daar weinig ambitie uit. We blijven streven naar hetzelfde uitvalpercentage als we nu als hebben, namelijk 2,3o/o. Daar mag wat ons betreft, best meer ambitie voor worden opgenomen. Binnen het programma Samen leven en ondersteunen wordt aangegeven dat er door de stijgende kosten in het Sociaal Domein extra aandacht is voor kostenbeheersing binnen de jeugdhulp.

Dat snappen we wel, maar ztln we niet hierin niet doorgeschoten? Kan de wethouder al aangeven hoe effectief de maatregelen zijn die opgenomen zijn in de plannen vanuit het programma Ombuigen & Vernieuwen? Jeugdigen maken op dit moment nog gemiddeld vier jaar gebruik van jeugdzorg. ln deze begroting is de ambitie opgenomen om deze zorg met een jaar terug te brengen. Op welke wijze wil het college dit gaan bereiken? Om dit in beeld te krijgen, hebben we een motie met de titel Met zorg blijvend omkijken naar onze kinderen voorbereid, zodat dit niet enkel blijft bij mooie woorden op papier. De SP begrijpt niet waarom zorgvezekeraars, en tegenwoordig ook banken, bepalen hoe de zorg uitgevoerd moet worden. Dit systeem maakt de zorg onzes inziens onnodig duur. Afschaffen van marktwerking en eigen risico en deze vervangen door één organisatie zijn de belangrijkste speerpunten voor een Nationaal Zorgfonds. Voor de WMO geeft het college aan dat het belangrijk is om huishoudelijke ondersteuning financieel bestendig te houden en beschikbaar te houden voor mensen die dat echt nodig hebben. Heeft het college hier dan een beeld bij? Daarnaast blijkt het verloop onder de WMO-consulenten onverminderd hoog en is er een achterstand in de afhandeling van aanvragen. Hiervoor hebben we esn motie voorbereid om dit in kaart te brengen onder de titel Wachten op hulp.

Ook is de gemeente op 1 mei 202'l gestart met de dienstverlening wijkgericht werken via inZet. Goed om te lezen dat cliënten die op de nominatie staan om overgedragen te worden aan inZel hun maatwerkvooziening behouden totdat de overdracht is afgerond. Om inzicht te krijgen in de voortgang bij inZet hebben we een motie voorbereid met de titel lnZet, thuis in de wijk. ln 2024 ontvangt de gemeente extra gelden in het kader van beschermd wonen. Het college vindt het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt en kan meedoen aan onze samenleving. De SP vindt dat dit ook moet gelden voor de groep dak- en thuislozen zodat deze niet worden doorgestuurd naar Den Haag en hij heeft hiervoor een motie voorbereid met de titel Zoetermeer, een stad voor ons allemaal.

We horen met enige regelmaat in onze commissie- en raadsvergaderingen dat de bevolking in onze stad vergrijst. Daar zijn wij het als SP mee eens. Het voordeel dat we jaren hebben gehad door jongeren en jonge gezinnen naar onze stad te halen die op zoek naar woonruimte waren, is langzaamaan aan het verdwijnen. We worden op dat vlak dus ook volwassen en hebben daarmee een bevolkingsopbouw die vergelijkbaar met andere steden. Op dit punt hebben we een motie voorbereid met de titel Doorstroming mogelijk maken. Dat betekent dat we anders moeten gaan kijken naar hoe we onze stad inrichten. Ook heeft het college de ambitie om mensen langer thuis te laten wonen. Tijdens ons werkbezoek aan Meerzicht werd verteld dat, als we een jaar langer thuis wonen, voordat we gebruik gaan maken van een verzorgings- of verpleeghuis, we als samenleving gemiddeld € 128.000,00 besparen. Op dit punt hebben we een motie voorbereid met de titel Ouderenzorg dichtbij. Dat vraagt dus om op een andere

6

Raad 7 november2022

manier te kijken naar de wijze waarop we onze zorg inrichten. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is meer een verduidelijkende vraag, u spreekt in de motie waar u het net over had, over zorgbuurthuizen. lk vroeg me af wat u daarmee precies bedoelt; we hebben natuurlijk verpleegtehuizen, we hebben aanleunwoningen, wat is uw zorgbuurthuis anders dan watwe al hebben? lk wil uw motie gewoon even goed begrijpen. De voorzitter: Mijnheer Velner heeft het woord.

De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter, wat we daarmee bedoelen, is iets dat vergelijkbaar is met een aanleunwoning waar mensen heel zelfstandig wonen en zaken samen gaan regelen waardoor je dus minder hulp nodig hebt. Dat bedoelen we daarmee. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt nog?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk dat met name het begrip 'buurthuis' mensen op het verkeerde been zet omdat je dan denkt dat dat een plek is waar je vrije inloop hebt en waar allerlei activiteiten worden georganiseerd. Dus ik moet er nog even over nadenken wat we ervan vinden, maar dank u wel voor de toelichting. De voozitter: Gaat u verder, mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Als we kijken naar de indicatoren die aangeven in hoeverre we meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen, vallen een tweetal zaken op; het gemiddeld budget maatwerkondersteuning per cliënt daalt, evenals de tevredenheid van cliënten rond de ondersteuning bij een hulpvraag. Dat moet dus anders. Dus hebben we op dit punt een motie voorbereid met de titel Noodzakelijke zorg dichtbij.

Zoetermeer wil een dynamische, functionele en mooie stad zijn, met een gezonde, groene en veilige leefomgeving. Tevens is er een groeiambitie, maar wat huisvesting betreft, ook een verplichting. ln de inleiding van de Omgevingsvisie 2040 staat dat de grenzen van de groei letterlijk zijn bereikt. De woonaantrekkelijkheid van Zoetermeer is gedaald. De vraag dringt zich dan ook op of de, terecht ambitieuze plannen, wel gelijktijdig gerealiseerd kunnen worden. Waar moet dan de nadruk op liggen? Voor de SP ligt de nadruk op duuzaamheid, op kwaliteit boven kwantiteit, op leefbaarheid boven prestige. ln dit kader hebben we een motie voorbereid die betrekking heeft op de verkeerssituatie aan de Osylaan met de titel Los de fuik op aan de Osylaan. Bij de inrichting van de stad is de verduuzamingsopgave een uitdaging. Op dit moment bestaan er problemen tussen VvE's en woningcorporaties omtrent de Íinanciering van verduuzamingsprojecten in hoogbouw waarvan een gedeelte van de woningen verkocht is. De SP vraagt zich af of de gemeente hierin niet een voortrekkersrol moet vervullen om dit proces te gaan versnellen. Hiervoor hebben we een motie met de titel Platform verduuzaming. Het programma Leefbaarheid, duuzaam en groen heeft een tweetal doelstellingen, namelijk het bevorderen van duurzame ontwikkeling en het behouden van de kwaliteit van de openbare ruimte.

We zijn tevreden met het feit dat de gemeente bij de inrichting van de ruimte gaat luisteren naar de inwoners. Echter met de kanttekening dat er dan geen tegenstelde keuzes moeten worden neergelegd, zoals bijvoorbeeld 'geeft u de voorkeur aan extra groen of aan extra parkeerplekken?' De keus zal dan vaak uitkomen op het laatste. De uitwerking van motie 2206-62 met de titel Kwalitatieve bomen laat nog veel ruimte om het groene beeld van de wijken af te laten nemen, zeker door de zinsnede dat bij zwaaruegende redenen vervanging door een kleinere categorie boom kan plaatsvinden. Daarnaast vinden we de uitwerking van de punten duurzaamheid, energietransitie en afoalmaatregelen zeer matig. We missen op dit punt ambitie en bij de uitwerking mag zeker gelet worden op de haalbaarheid en betaalbaarheid van eventuele voorstellen. Binnen het programma Vrije tijd hebben we het punt cultuur. Cultuur ervaren helpt bijje persoonlijke ontwikkeling. Veel kinderen van de lagere school komen voor het eerst in aanraking met cultuur door op bezoek te gaan bij het enige stadsmuseum dat we op dit moment nog hebben. Het is laagdrempelig, leezaam en kinderen ontwikkelen hun fantasie. Voor ons als SP een reden om de subsidieverstrekking aan Museum De Voorde te herzien.

ls het plaatsen van kunst op verschillende plekken in onze stad niet duur? ls het niet verstandiger om dit enkel in het Centraal Park te plaatsen en het vrijgekomen geld in te zetten om kunstenaars bijvoorbeeld te laten exposeren in het stadsmuseum?

Raad 7 november 2022

7

Uit de ingediende moties blijkt in ieder geval dat de SP niet gaat instemmen met dit begrotingsvoorstel.

Motie nr. 2211-01 ingediend door SP, PvdA Noodzakel ijke zotg d ichtbij

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: o het college de huishoudelijke ondersteuning vanuit de WMO financieel bestendig en beschikbaar wil houden voor onze inwoners die dat echt nodig hebben; . er onafhankelijke clientondersteuning beschikbaar is; ovenregende dat: . huishoudelijke ondersteuning meêr is dan enkel poetsen en dit ook een sociale component heeft; . mensen hierdoor langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen; draagt het college op: . een realistisch beeld te krijgen van de zorgvraag die nodig is; . zotg te dragen voor ondersteuning bij keukentafelgesprekken zodat hierbij altijd ofuel de mantelzorger of iemand van de onafhankelijke clientondersteuning aanwezig is; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 221'l'02 ingediend door SP Betaalbaar zwemmen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

.

r

de gemeente Zoetermeer in het Van Tuyllpark een nieuw modern en energiezuinig recreatiezwembad bouwt; de prijzen voor energie op dit moment zeer hoog zijn;

overwegende dat: r bewegen voor iedereen erg gezond is; draagt het college op: . de toegangsprijs zo vast te stellen dat deze betaalbaar is en blijft voor elke inwoner van Zoetermeer; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-03 ingediend door SP Doorstroming mogelijk maken "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

o o r .

inwoners waarvan de kinderen het huis uit zijn, vaak wel kleiner willen gaan wonen; Zoetermeer te maken heeft met een stijging van de gemiddetde leeftijd van haar inwoners, en daarmee vergelijkbaar is met andere Nederlandse steden; jonge gezinnen moeite hebben om geschikte woningen te vinden; in onze raad hierover al regelmatig gesproken is;

ovenaregende dat:

o o

inwoners die kleiner willen gaan wonen vaak niet over de financièle mogelijkheden beschikken; hierdoor de doorstroming op de huizenmarkt niet op gang komt;

draagt het college op: o te inventariseren samen met woonmakelaars van onze corporaties welke mogelijkheden er binnen

I

Raad 7 november 2022

a

onze stad zijn om deze inwoners hierbijte helpen; hierover de raad te informeren voor het voorjaarsdebat 2023;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-04 ingediend door SP, PvdA Pilot familieschool

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: r in Zoetermeer zo'n 2,3o/o scholieren het onderwijs voortijdig verlaten zonder startkwalificatie; . 12o/o van onze inwoners laaggeletterd is en daardoor moeite heeft om mee te komen in onze maat-

. r

schappij; ouders, die laaggeletterd zijn, lastiger betrokken worden bij het ondenrijs van hun kind; kinderen van deze ouders minder kansen hebben om zich te ontwikkelen door middelvan onderwtjs;

overwegende dat: r wê tijdens het wijkbezoek aan de basisschool De Regenboog in Meerzicht bijgepraat zijn hoe ouders meer betrokken worden bij het ondenruijs van hun kind; . Amsterdam pilots voor familiescholen heeft gestart, deze scholen ondersteuning bieden in opvoeding, het opbouwen van een netwerk met andere ouders, het aanvragen van hulp bij armoede of het invullen van papienarerk; o aanvullende activiteiten kunnen helpen de betrokkenheid en de plek in de samenleving van ouders te verbeteren en daarmee de kansen van hun kinderen te vergroten om zich te ontwikkelen door

middelvan onderwijs; draagt het college op:

r

te inventariseren welke scholen in Zoetermeer te maken hebben met een lage betrokkenheid van

.

ouders en een hoge mate van problematiek bij zowel ouders als kinderen; de raad te informeren over deze initiatieven, voor het voorjaarsdebatvan2023, die deze scholen ontwikkelen om de betrokkenheid te vergroten en daarmee de kansen voor de kinderen vergroten;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-OS ingediend door SP, PvdA lnZet, thuis in de wijk "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: r het college in 2020 gestart is met de ontwikkeling van wijkgericht werk dat een aanjager moet zijn voor verbetering van de sociale samenhang in onze pilotwijken Oosterheem en Seghwaert; r de plannen voor huizen van de wijk inmiddels in de koelkast zijn gezet; overwegende dat: . de opdracht voor gebiedsgericht werken bij inZet is belegd; draagt het college op:

r

inzichtelijk te maken welke activiteiten van het conceptplan 'Huis van de Wijk' inmiddels door inZet

zijn gerealiseerd; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-06 ingediend door SP Los de fuik aan de Osylaan op

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022:

Raad 7 november 2022

9

constaterende dat: het college middels een memo van 19 oktober heeft laten weten dat de Dorpsstraat een voetgangersgebied gaat worden; (fiets)verkeer dat nu door de Dorpsstraat fietst op zoek moet naar andere routes, zoals de Osylaan; in de afdoening van toezegging 567 alleen is gekeken naar problemen op de kruising tussen de Osylaan en het Agathapad; de wegversmalling op de Osylaan ter hoogte van de Ambachtsherenlaan nu als fuik voor allerlei verkeer dient;

.

r . .

overwegende dat: de gemeente Zoetermeer de veiligheid van fietsers, voetgangers en schoolgaande kinderen hoog in ons vaandel heeft staan; de Fietsersbond kritisch is over de alternatieve route over de Osylaan, dat bevestigd wordt door de risico- en ongevallenanalyse;

. .

draagt het college op:

r r

ÍTlêt grote spoed de verkeerssituatie op de Osylaan aan te passen;

hierbij als uitgangspunten mee te nemen dat de snelheid van het autoverkeer afneemt en de veiligheid voor fionge) fietsers toeneemt;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-07 ingediend door SP Met zorg blijvend omkijken naar onze kinderen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: r vanuit het programma 'ombuigen en vernieuwen' de ambitie uitgesproken is om het gemiddeld gebruik vanuit de Jeugdzorg met een jaar terug te brengen; r het niet alleen bij mooie woorden moet blijven; draagt het college op: o te inventariseren op welke wijze dit de komende vier jaar gerealiseerd gaat worden, zonder dat dit ten koste gaat van de zorg die onze jeugd nodig heeft; r de raad hierover te informeren voor het voorjaarsdebat 2023; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-08 ingediend door SP, GroenLinks Platform verduurzaming

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . corporaties in onze stad woningen hebben afgestoten; . eigenaren van de woning niet altijd de financiële middelen hebben om te verduurzamen; ovenruegende dat:

r

duuzaamheid in onze gemeente hoog op de agenda staat;

draagt het college op: . een initiatief te ontwikkelen om corporaties en huiseigenaren te ondersteunen door het inrichten van een platform waarin alle mogelijkheden en financiële middelen staan; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-09 ingediend door SP, PvdA Maak vaart met de afhandeling van WMO-aanvragen

10

Raad 7 november 2022

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: het verloop onder WMO-consulenten onverminderd hoog blijft; er op 3 oktober nog ongeveer 1300 meldingen openstonden; meldingen met betrekking tot huishoudelijke hulp het verst achterlopen;

r . .

overwegende dat:

.

o

nu niet inzichtelijk is of aan onze inwoners nog wel maatwerk wordt geleverd ten aanzien van de zorgvraag die gewijzigd kan zijn; tien medewerkers inmiddels gestart zijn in een opleidingstraject tot volwaardig WMO-consulent;

draagt het college op:

r

V??rt te maken met het wegwerken van deze achterstanden op dezelfde wijze als gebeurd is bij de

achterstand in de afgifte van paspoorten: en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-10 ingediend door SP, PvdA Zoetermeer, een stad voor iedereen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat:

.

op 20 september2O2l dewoonzorgvisie is vastgesteld waarin een viertal ambities zijn opgenomen meedoen in de wijk: maatschappelijke betrokkenheid;

- zorgaanbod voor de Zoetermeerder die dat nodig heeft; - passend en gevarieerd woningaanbod; - samenwerking rondom wonen, zorg en welzijn;

ovenrrtegende dat:

o r

het belangrijk is dat iedereen zich welkom voelt en kan meedoen in onze samenleving; in 2024 Zoetermeer geld ontvangt voor beschermd wonen;

draagt het college op: . een plan te ontwikkelen om in Zoetermeer opvang mogelijk te maken voor onze groep daklozen zodatze niet meer doorgestuurd worden naar Den Haag; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2211-11 ingediend door SP, FVD Ouderenzorg dichtbij

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: . onze Zoetermeerse ouderen steeds langer thuis moeten wonen; . de zorgondersteuning dichtbij huis ingericht moet worden; . er meer vezorgingshuizen gesloten worden; . op het zorgpersoneel bezuinigd wordt; ovenaregende dat:

. .

onze ouderen een plek verdienen waar ze oud kunnen worden in hun eigen vertrouwde buuÉ; dat dit een keuzemogelijkheid biedt tussen thuis blijven wonen of het verpleeghuis:

draagt het college op: . de mogelijkheid te ondezoeken om een zorgbuurthuis, op kleine schaal, zodat de oudere Zoetermeerse inwoner, in een eigen vertrouwde, beschermende, omgeving kan blijven wonen;

Raad 7 november 2022

11

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Velner voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de tweede fractie, de fractie van de PW. De heer Mooiman. Gaat uw gang.

b. PW De heer Mooiman (PW): Dank u wel voorzitter, voor ons ligt de eerste begroting van deze bestuursperiode en waar er vorig jaar nog twijfels waren over de financiële situatie vanaÍ 2023, kunnen we inmiddels constateren dat de financiële positie van de gemeente voor de jaren 2023loten met 2025 sterk is verbeterd. Vanai 2026 verslechtert het Íinancieel perspectief nog wel vanwege keuzes van het kabinet en in 2026 keert ook de opschalingskorting weer terug. En die maatregelen leiden tot een fors lagere uitkering van het Gemeentefonds. Voozitter. ln de begroting staat men stil bij de groei van Zoetermeer. Maar ook wordt terecht gesteld dat we voor grote uitdagingen staan, onder meer op het gebied van wonen, veiligheid, zorg en economie. Want voozitter, zoals bekend, hebben we in Zoetermeer een grote woningnood. De vraag naar woningen is enorm. En landelijk is het tekort al opgelopen naar meer dan 330.000 woningen. Er zijn nu in alle segmenten en voor alle doelgroepen forse tekorten. De woningen die nog wel beschikbaar zijn, zijn voor een doorsnee Nederlands gezin vaak onbetaalbaar. Koop- en huurprijzen zijn, mede door de schaarste, naar recordhoogten gestegen en starters komen bijna niet meer aan een woning. Laat staan als je alleenstaand bent. Het is daarom van belang dat er de komende jaren flink wordt bijgebouwd binnen, maar ook buiten onze stad.

Recent heeft de provincie Zuid-Holland op aanvraag van de minister van VRO een woonbod ingediend. ln het woonbod wordt de ambitie omschreven om tot 2030 235.460 woningen te bouwen. Dat komt neer op een toename van 14o/o ten opzichte van de huidige woningvoorraad in heel onze provincie. Deze woningen zijn ook hard nodig. Wij kunnen deze landelijke en provinciale ambitie ondersteunen. Dit zal ook voor Zoetermeer de nodige consequenties hebben. Tegelijkertijd is het van belang dat we deze opgave op een goede manier invullen, zodat de stad ook leefbaar blijft. En hiertoe is het tevens nodig dat het rijk over de brug komt met financiële middelen om aan randvoonaraarden invulling te geven. Graag horen wij vanuit het college hoe het de eigen rol ten aanzien van het woonbod ziet en ook de verhoogde ambities vanuit provincie en rijk, mede gelet op de ambitie van dit college om de komende vier jaar minimaal 3000 woningen te leveren. Hoe denkt het college in lijn te blijven met de eerdergenoemde doelstellingen uit het woonbod? Voorzitter, zoals gezegd, is het voor starters in Zoetermeer erg lastig om aan een woning te komen. Ruim 250 gemeenten bieden daarom de mogelijkheid tot een starterslening aan. Zoetermeer heeft dit van 2006 tot 2015 ook gedaan, en daarmee 636 koopstarters geholpen.

ln een advies aan de gemeente Zoetermeer uit2017 werd gesteld dat herinvoering van de starterslening het beste gedaan kon worden in een tijd van crisis. Onze fractie is van mening dat het gelet op de huidige situatie een goede zaak is als we dit onderzoeken. Daarbij willen we wel specifiek dat het een ondezoek wordt naar de mogelijkheid om startersleningen aan inwoners van Zoetermeer aan te bieden. Met deze toevoeging voorkomen we dat men deze regeling van buiten de stad gebruikt en dus meer druk veroozaakt en geven we juist de mogelijkheid aan Zoetermeerse starters die graag in de stad blijven wonen. Daarvoor dienen wij samen met FVD een motie in. Voorzitter, waar het gaat om de veiligheid in de stad, zien we dat dit college extra inzet toont. En dat is een goede zaak. Het college kiest ervoor om de formatie van de zeven BOA's die gefinancierd werden vanuit tijdelijke gelden, structureel te borgen. Een verstandig besluit. Onze fractie steunt dit. Ook zien we de extra impuls in handhaving basis op orde als een goede zaak. Door de extra gelden worden knelpunten in de bedrijfsvoering weggenomen, wordt sturing georganiseerd en wordt extra formatie beschikbaar gesteld aan onder andere de jeugd-BOA, het meldingenproces en specifieke projecten.

Alhoewel de gemeente extra inzet op veiligheid, moeten we wel constateren, helaas, dat we nog steeds een flink tekort aan politieagenten hebben. De formatie van basisteam Zoetermeet zou 182 fte moeten zijn. De bezetting is momenteel 144 fte. Graag hoor ik van de burgemeester de stand van zaken ten aanzien van de lobby voor meer politieagenten, want dit blijft hoognodig. Recent hebben we gezien dat het aantal misdrijven in Zoetermeer in een jaar tijd aanzienlijk is toegenomen. Vergeleken met het eerste halfjaar van vorig jaar is er 10o/o meer misdrijven gepleegd. Vooral het aantal straatroven groeide fors. We hebben daar gisteren helaas ook weer een voorbeeld van kunnen lezen. Kortom, de nood is hoog. Voozitter. Naast de algemene veiligheid is ook verkeersveiligheid een belangrijk thema en in de begroting valt te lezen dat er een actieplan wordt opgesteld om dit verder te verbeteren. Het actieplan wordt

12

Raad 7 november 2022

in 2023 aan de raad voorgelegd. Voor de uitvoering is vooruitlopend jaarlijks een bedrag van € 150.000,00 opgenomen. Daarmee worden meer verkeersonveilige plekken aangepakt en dat is iets waar onze fractie de afgelopen jaren ook voor heeft gepleit. Daarnaast is goede bereikbaarheid van onze stad van belang. Het ondezoek om inzicht te krijgen in de bereikbaarheid van de wijk Rokkeveen en het Langeland Ziekenhuis heeft dan ook onze steun. Genoemd wordt de wens voor een RandstadRailhalte bij het Langeland Ziekenhuis. Overigens is onze fractie van mening dat een dergelijk onderzoek ook breder getrokken kan worden. Zo zqn er nog steeds plekken in Zoetermeer die slecht te bereiken zijn met het OV. Waar het gaat om het Langeland Ziekenhuis zelf, zien we dat een van de speerpunten onder programma 2 in de begroting is om het ziekenhuis te behouden. Dat doet ons goed. Recent hebben we in

de media positieve signalen vernomen over de situatie van het ziekenhuis, waardoor het Langeland Ziekenhuis veiliger lijkt. De plannen zijn echter nog niet helemaal rond en het is daarbij de vraag hoe het eruit gaat zien in finale vorm. We hopen dat dit college meer inzet toont om het ziekenhuis en de faciliteiten te behouden dan het vorige college. lmmers, het vorige college gaf voornamelijk aan er niet echt iets mee te maken te hebben. Geen gesprekspartner te zijn, ondanks dat het vaak door de raad werd aangespoord om zichzelf in een betere positie te brengen en om meer invloed uit te oefenen. Recent hebben we daartoe bewegingen gezien, maar wel nadat de raad een aantal moties had aangenomen. Uit de daaruit volgende adviezen bleek dat het vorige college meer had kunnen doen dan het deed, het college was te passief tenruijl het wel om ons ziekenhuis gaat. We hebben dus de hoop dat dit nieuwe college daarvan heeft geleerd en een actievere houding aanneemt. Voorzitter, ook willen we opnieuw aandacht vragen voor de laatste financiële situatie waarin veel ondernemers en inwoners zitten. De nationale economie en de koopkracht van onze inwoners staan onder grote druk. Dit na een zware coronaperiode die veel inwoners en ondernemingen in financiële onzekerheid heeft gebracht.

Gelet op de mondiale gebeurtenissen en de waarschuwingen voor een nieuwe recessie, de inflatie, alsmede de toename van faillissementen die we in het land zien, vragen we het college om alertheid en bereidheid om hulp te bieden waar dat mogelijk is. Voozitter, al met al staan we voor grote uitdagingen, maar onze fractie is van mening dat we deze gezamenlijk aankunnen. Voozitter, daarbij is het ook belangrijk dat we blijven luisteren naar onze in-

woners. En wij zouden ook graag vanuit het college een reflectie dan wel reactie willen op de twee insprekers die hier vanochtend hun verhaal hebben gedaan. Dank u welvoozitter.

Motie nr. 2211-12 ingediend door PW, FVD Starterslening voor Zoetermeerders "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 7 november 2022; constaterende dat: de starterslening een lening is waarmee net een beetje extra kan worden geleend voor de aankoop van een eerste woning; ruim 250 gemeenten een staÉerslening aanbieden; Zoetermeer geen starterslening aanbiedt;

.

. o

overwegende dat: de woningcrisis het voor starters extra lastig maakt om een woning te kopen; een starterslening jonge (thuiswonende) Zoetermeerders een kans kan bieden om toch een woning te kopen in Zoetermeer; het belangrijk is dat Zoetermeerse starters die in hun stad willen blijven wonen dit kunnen doen; een starterslening welke alleen beschikbaar is voor inwoners van Zoetermeer geen extra concurrentie van buiten de stad met zich meebrengt; in het coalitieakkoord wordt ingezet op extra aandacht voor starters;

. .

. . .

vezoekt het college:

r

de mogelijkheden tot het aanbieden van een starterslening voor inwoners van Zoetermeer te on-

dezoeken; en gaat over tot de orde van de dag." De vootzitter: Dank u wel mijnheer Mooiman voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de bijdrage van Groenlinks. De heer Boerboom, gaat uw gang.

Raad 7 november 2022

13

c. Groenlinks De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, we bevinden ons in een tijd die gekenmerkt wordt door grote problemen en crisissen. Steeds meer inwoners weten niet hoe ze door stijgende energiekosten en stijgende prijzen voor boodschappen hun rekeningen moeten betalen, ook voor een groot deel van de middeninkomens. Tegelijkertijd stijgt de ongelijkheid en kunnen mensen nog steeds geen betaalbaar huis vinden. Klimaatprotesten nemen toe en we gaan nog steeds naar de knoppen. En tot slot moeten wereldwijd mensen vluchten voor oorlog, klimaatverandering en onrecht. Om na een vaak onmenselijke reis bijaankomst in Nederland fatsoenlijke opvang te ontberen. Voozitter, Zoetermeerders willen oplossingen voor deze problemen. Zij willen een stad waarin we samen verantwoordelijk zijn voor elkaar en voor onze natuur, waar we eerlijk delen en waar we elkaar helpen en ondersteunen. Met deze blik heeft Groenlinks naar de begroting gekeken. Helaas moeten wij constateren dat ondanks dat er veel gebeurt, dit college te weinig urgentie voelt om veel van de problemen voortvarend op te pakken. Zeker nadat de problemen sinds het voorjaarsdebat voor veel mensen zijn toegenomen in plaats van zijn afgenomen. Voozitter, ik zei het al, steeds meer inwoners weten door de stijgende energiekosten en inflatie niet hoe zij een rekening van morgen moeten betalen.

Naast dat iedereen een fatsoenlijk bestaan verdient, heeft dit ook negatieve gevolgen op de lange termijn. lnwoners ervaren meer stress en dreigen door schulden verder af te glijden. Tegelijkertijd zijn de verschillen tussen inwoners alleen maar groter geworden. En wanneer iemand zijn energiecontract heeft afgesloten of wat zijn woonlasten zijn, maakt een groot verschil. Het rijk krijgt het niet voor elkaar om gericht maatregelen te nemen. Groenlinks wil daarom samen met de PvdA dat Zoetermeer

een noodfonds opricht om middels maatwerk middelen in te kunnen zetten voor mensen die onvoldoende steun krijgen uit de rijksregelingen. Wat ons betreft, moeten deze middelen niet alleen voor inwoners, maar ook voor maatschappelijke organisaties, sport- en cultuurverenigingen en het mkb beschikbaar zijn. Een gevolg van de inflatie en stijgende energiekosten is ook dat steeds meer kinderen in armoede opgroeien. Dit staat haaks op de ambitie uit Zoetermeer 2040 dat elk kind gelijke kansen moet hebben. Helaas moeten wij constateren dat hier weinig over in de begroting staat. Groenlinks wil dat dit college dit veel proactiever oppakt. Zorg dat kinderen met een gevulde maag de dag kunnen beginnen, zodat zij tot een optimaal leerresultaat kunnen komen. En daarnaast is het belangrijk dat kinderen zich geen buitenbeentje voelen doordat zij nooit een nieuw kledingstuk of speelgoed kunnen kopen. Groenlinks dient daarom twee amendementen in om het budget van de Kindpas te verhogen en meer ontbijt op scholen aan te bieden. Voozitter, Zoetermeer moet een stad zijn waar elke jongere zonder zorgen kan bouwen aan zijn toekomst. Helaas is de realiteit op dit moment anders. Psychische klachten nemen toe door de coronacrisis die zijn sporen heeft achtergelaten, maar ook klimaafuerandering, verslechterde economische situatie en het niet kunnen krijgen van een woning zorgt voor stress bijjongeren.

Groenlinks zou graag zien dat het college met een integraal plan komt om deze groep van perspectief te voozien. Wij geven als mede-indiener van de motie Maak weer ruimte voor stille studieruimte graag een eerste onderdeel van het plan mee. Helaas moeten wij ook constateren dat er nog steeds lange wachtlijsten in de jeugdzorg zijn. Het is onacceptabel dat de problematiek toeneemt door het tekort aan plekken. We zien dat het college dit wil aanpakken, maar wanneer venruacht het college met resultaten te komen? Voozitter, in een crisis moet je een ding nooit doen, en dat is bevolkingsgroepen tegen elkaar uitspelen. Helaas moeten wij constateren dat het in de wooncrisis wel gebeurt, bijvoorbeeld met het aannemen van de motie om geen sociale huurwoningen toe te wijzen aan statushouders tijdens het voorjaarsdebat. We moeten met elkaar de oorzaak van het probleem aanpakken. De voorzitter: Ja, ik zat al te kijken. Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, volgens mij was die motie iets anders, niet echt voorrang geven, maar gewoon via de wachtlijst, dus ze krijgen wel een woning toegewezen. Alleen gaat het misschien wat minder snel. De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Nee, voozitter, dat is niet wat er in de motie stond, in de motie stond expliciet dat er geen sociale huunruoningen naartoe mochten en dat wij ze in tijdelijke woningen gingen huisvesten.

14

Raad 7 november 2022

De voorzitter: lk zie de heer Mooiman, gaat uw gang.

De heer Mooiman (PW): Voorzitter, wat mijnheer Boerboom zegt, is gewoon feitelijk onjuist. ln die motie, die ik nota bene zelf heb ingediend, staat inderdaad dat er geen voorrang meer naar statushouders gaat, maar er wordt wel natuurlijk ook gezegd dat zij nog gewoon op een wachtlijst kunnen staan. Er wordt ook gewezen op tijdelijke woningen, noodwoningen, flexwoningen, enzovoort. Dus wat u hier zegt, is gewoon feitelijk onjuist. De voorzitter: De heer Boerboom De heer Boerboom (Groenlinks): Ook als dat laatste in de motie zou staan, is dat nog steeds iets waar onze fractie grote moeite mee heeft. We vinden namelijk nog steeds dat ook als hier in Zoetermeer Inwoners urgentie hebben, ze ook voorrang moeten krijgen op een woning en het leidt ons af van het grotere probleem dat er is, dat is gewoon het feit dat we te weinig sociale huunaroningen bouwen en geen andere maatregelen durven nemen. En we merken in de maatschappij hoe dit zorgt voor alleen maar meer polarisatie. De voorzitter: Gaat u verder. lk zie toch nog de heer Mooiman. Gaat uw gang.

De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter. We kennen de cijfers over de honderden mensen die extra aanspraak maken op een sociale huurwoning en ook dat dat meerwas dan werd gebouwd in 2018 en 2019 en de eerste helft van 2020. Dus dat is wel degel'rjk een probleem. We zien ook dat de instroom - we hebben natuurlijk het memo van het college gezien in de eerste helft van 2023 nog veel meer wordt. We hebben het straks over 300 personen. De fractie van Groenlinks moet het toch ook met ons eens zijn dat we dat op een gegeven moment niet allemaal aankunnen en dat we ook gewoon juist door dit te blijven hanteren de inwoners, die al zo lang op een wachtlijst staan, benadelen?

-

De voorzitter: De heer Boerboom De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, zoals ik net al zei, u schetst het probleem eigenlijk zelf al, we bouwen te weinig woningen. Volgens mij hebben we met elkaar een ambitie om een flinke hoeveelheid woningen bij te bouwen en die wordt nu niet gerealiseerd en vaak ook nog van het verkeerde segment, u haalde het ook aan. Er zijn grote tekorten aan het aantal sociale huunroningen dat betaalbaar is voor mensen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u wel voorzitter, ik was wel getriggerd door de heer Boerboom en wat hij aangeeft over oorzaken aanpakken. Op zich zijn we daar natuurlijk enorm voor, alleen wat hij zegt, is een gevolg van de bouw die achterstand oploopt, wat tevens door de stikstofkerk van Groenlinks wordt bemoeilijkt. Dan zet die mijnheer toch zichzelf voor het blok. En als we dan de oorzaak aanpakken, is dan de oorzaak niet het opengrenzenbeleid en dat we daar wat aan moeten doen? De voorzitter: De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Sowieso is het geen Groenlinksbeleid maar Europees beleid dat die stikstofproblemen er zijn, dus dat zou ik even recht willen zetten. En daarnaast zijn wij een paÉij, en dat vind ik nog steeds en dat is wat ik aanhaalde, die vindt dat we een inclusieve maatschappij moeten zijn en als mensen in nood zijn - we hebben het niet over mensen die hiernaartoe komen uit economische overwegingen - en als mensen uit nood hiernaartoe komen, moeten we hier altijd een plek hebben. Natuurlijk moeten we in Europa bekijken hoe we dat op een faire manier verdelen, maar het kan niet zo zijn dat we hier deze groepen tegen elkaar uitspelen. De voorzitter: Gaat u verder De heer Boerboom (GroenLinks): lk ga verder.

Wat GroenLinks betreft, betekent dat bijvoorbeeld stoppen met beleid om het aandeelsociale huurwoningen terug te dringen en aanvullende maatregelen te nemen die zorgen dat er meer betaalbare woningen bijkomen, bijvoorbeeld door de leegstand actief aan te pakken. Nog altijd heeft Zoetermeer geen beleid hiervoor. Groenlinks roept het college met een

Raad 7 november 2022

15

motie op hier werk van te maken in 2023.

Voozitter, het risico van een crisis is dat we vaak alleen oog hebben voor de impact op korte termijn, maar de lange termijn uit het oog verliezen. Groenlinks is daarom blij met de inzet die het college pleegt op het project Zoetermeer 2025. Helaas zien wij in de praktijk wel dat er nog te veel prikkels zijn die juist ongezond gedrag stimuleren. ln het bijzonder gericht op onze jeugd. GroenLinks dient daarom de motie Stop kindermarketing ongezonde voeding in Zoetermeer in. Daarnaast moeten wij er alles aan doen om een gezonde start van het leven mogelijk te maken, zonder beperkingen. Het geven van borstvoeding hoort erbij. Daarom dienen wij ook de motie Borstvriendelijke

gemeente in. De voorzitter: De heer Boerboom, ik zie een interruptie van mijnheer Van Gils, klopt dat?

De heer Van Gils (WD): Ja, maar ik was niet zo snel, dus ik wil een klein stukje terug in de tijd. Het ging over de motie over leegstand, om kantoren in de stad gebruiken om woningen te realiseren. lk vroeg me af, en als u het niet weet dan kunnen we misschien de vraag doorgeleiden naar het college, hoe groot is dat probleem en lijkt het niet groter doordat we in de Entree natuurlijk een aantal kantoren leeg hebben staan die nu worden getransformeerd? We hebben dat recent in de binnenstad gedaan. Heeft u dat scherp? De cijfers die u noemt, kloppen maar ik ben benieuwd of we daar niet al een oplossing voor hebben. De voorzitter: De heer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): lk denk zeker dat een deel daarvan inmiddels aangepakt wordt, maar van wat er nog wel leegstaat in de rest van de stad, daar hoef ik niet exact de cijfers van te overleggen, weet ik dat het vorig jaar in totaal om 19% ging, maar dat is inclusief de Entree en de binnenstad. Maar ik vind het eigenlijk sowieso bizar dat we daar geen actief beleid op voeren want ik vind sowieso dat we op elke woning of elk kantoor dat leegstaat op een actieve manier moeten sturen om daar wel zo snel mogelijk mensen te laten wonen of het weer actief als kantoorruimte te laten gebruiken. De voorzitter: lk zag ook een interruptie van mevrouw Kraneveldt, klopt dat?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, dank u welvoozitter. We moesten in de fractie even lachen om de titel Borstvriendelijke gemeente. Daar kun je je een heleboel bij voorstellen dus we vroegen ons af of u in ieder geval niet even de titel van de motie kunt veranderen. Want het gaat natuurlijk om borstvoedingsvriendelijke gemeente. De voorzitter: De heer Boerboom. De heer Boerboom (Groenlinks): lk ben zeker bereid om in de tweede termijn, als dat u helpt, de titel van de motie aan te passen. De voorzitter: lk zie mevrouw Meijer. Gaat uw gang.