Notulen raad 6 november deel 2- vastgesteld

De voorzitter: lk ga over naar mijnheer Smitskam van de PW voor zijn eerste termijn

K. PW De heer Smitskam (PW): Dank u voozitter. We bespreken vandaag de begroting voor de komende jaren. Hoewel deze begroting dit jaar en volgend jaar nog in evenwicht is, komt het financiële risico, dat in de perspectiefnota dit voorjaar is benoemd, steeds dichterbij. Dit risico ontstaat door afnemende inkomsten en kortingen vanuit de overheid en wordt verder gecompliceerd door onzekerheden als gevolg van naderende verkiezingen. Tegelijkertijd kunnen we niet passief blijven en is extra inspanning vereist om de uitdagingen op diverse belangrijke terreinen aan te pakken. We beginnen met het thema wonen. De afgelopen jaren heeft onze fractie verschillende keren de zorgen geuit over de woningtekorten en benadrukt dat het van groot belang is dat er voldoende woningen komen en het juiste type om de tekorten te kunnen terugdringen. Waar we vorig jaar nog spraken over landelijke tekorten van 330.000 woningen, is dit inmiddels opgelopen naar 390.000. Een zeer verontrustende situatie met aanzienlijke gevolgen. Ook in Zoetermeer is er sprake van woningtekorten waardoor de huurmarkt enorm onder druk staat. Wachtlijsten voor sociale huunroningen worden langer. Jongeren zijn genoodzaakt om langer thuis te blijven wonen omdat er geen woningen voor hen zijn.

En de doelgroep die niet veel meer, maar net te veel verdient om voor een sociale huunroning in aanmerking te komen, kan, als zij al een woning kunnen vinden, in de vrije sector terecht tegen belachelijk hoge en vaak voor hen onbetaalbare huurprijzen. Huurprijzen die beginnen bU € í.100,00 voor een driekamerappartement tot € 1.500,00 en meer voor een kleine eengezinswoning zijn helaas aan de orde van de dag, maar feitelijk buitenproportioneel. De doelgroepen met middeninkomens die niet de ondersteuning krijgen die lagere inkomens wel genieten, hebben dikke pech. Het afgesproken bouwtempo van 700 woningen per jaar wordt nog steeds niet gerealiseerd, met vorig jaar zelfs een oplevering van minder dan 350 woningen als dieptepunt. Er wordt nu gesteld dat het doel dit jaar bijna gehaald wordt en men venlracht hetin 2024 en 2025 wel te halen, wat voor het eerst zou zijn sinds 2017. Nu heeft het college in het verleden wel vaker dergelijke venrachtingen uitgesproken, maar telkens weer komt er dan ergens een kink in de kabel en blijkt dat zaken worden uitgesteld en doelen niet worden behaald. Het college geeft aan dat de cijfers voor woningbouw mogelijk nog hoger kunnen uifuallen, aangezien een deel van de Entree nog niet is meegerekend. Wat betreft de Entree merken we echter dat inwoners inmiddels hun vertrouwen beginnen te verliezen.

Er is praktisch nog niets gerealiseerd en de leegstaande kolos van Terra Nova symboliseert de vertraging in de ontwikkeling van de Entree. Onze fractie vindt het van groot belang dat het college de woningbouw zo snel mogelijk vlot trekt. Verder koesteren we de hoop dat Bleizo-West steeds dichterbij komt. Hoewel de aanpak van de provincie niet bepaald prijzenswaardig is, lijkt er op korte termijn waarschijnlijk een alternatieve locatie voor windenergie te worden voorgesteld om op te nemen in het provinciale omgevingsbeleid. Hoewel dit de deur verder opent voor Bleizo-West, moet de provincie ook daadwerkelijk haar weerstand tegen woningbouw op Bleizo-West staken. Men zou kunnen verwachten dat zodra er een nieuwe locatie voor windenergie is gevonden, de oude wordt geschrapt. Maar dat lijkt helaas niet het plan. Daar zal nog flink over gesproken moeten worden. De PW zal zich ook in die discussie blijven inzetten voor een goed resultaat voor Zoetermeer en onze directe buur. Voorzitter, bij een groeiende stad als Zoetermeer, hoort ook adequate zorg dichtbij. De voorzitter: De heer Smitskam, een interruptie van de heer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel, voozitter. De eerste vier minuten van zijn inbreng heeft de heer Smitskam eigenlijk een heel feitelijk betoog gehouden van hoe de situatie ervoor staat. lk dacht'waar komt het omslagpunt waar de PW ons gaat uitleggen wat zij als oplossingen ziet?' Maar die passage heeft de heer Smitskamp of niet opgeschreven, of niet uitgesproken, maar het is voor ons even gissen waar nu de PW de oplossingen ziet. De heer Smitskam (PW): Waar doelt u dan op? De voorzitter: De heer Smitskam heeft het woord. Gaat uw gang. De heer Smitskam (PW): Sorry voozitter. Het is me niet helemaal duidelijk waar u op doelt. De voozitter: De heer Duiven.

78

Raad 6 november 2023

De heer Duiven (WD): lk doel op die ene passage die u niet uitgesproken heeft. U blijft hangen in het betoog 'zo zie ik de situatie van wat er allemaal is gebeurd of niet gebeurd is, of had moeten gebeuren'. lk zocht naar het punt waar u ons ging uitleggen 'en dit stelt de PW voor om er vervolgens aan te doen om meerwoningen te bouwen'. Ja,zegt u het maar. De voorzitter: De heer Smitskam.

De heer Smitskam (PW): Ja, het is me nog steeds een beetje vaag wat u er precies bij bedoelt. Maar als het gaat om de woningbouw, geven we aan dat wij onze zorg hebben over het feit dat er gewoon meer gebouwd moet worden en dat wij zien dat de woningnood nog steeds een enorm probleem is en ook niet lijkt te worden opgelost op korte termijn. Dus wij pleiten ervoor te zorgen dat de bouw versneld wordt, op welke manier dan ook. De voorzitter: lk zie verder geen reactie. Gaat u verder.

De heer Smitskam (PW): Bij een groeiende stad als Zoetermeer hoort ook adequate zorg dichtbij. Dat betekent dus een volwaardig ziekenhuis. We hebben onlangs tijdens een van de commissieavonden uitgebreid stilgestaan bij de ontwikkelingen van het HagaZiekenhuis Zoetermeer, waar door vertegenwoordigers van het ziekenhuis excuses werden gemaakt voor de slechte wijze van communiceren over het acute besluit om afdelingen te sluiten. En men heeft getracht ons enigszins gerust te stellen, maar voor de PW is die zorg niet minder geworden en blijft het hebben van een volwaardig ziekenhuis in een stad als Zoetermeer onmiskenbaar belangrijk. Verder zouden we het ook graag willen hebben over het thema veiligheid. Recent is onze stad opnieuw opgeschrokken door mishandelingen en explosies, onacceptabele gewelduitbarstingen. Een bestuurder die in zijn voertuig wordt mishandeld, explosies bij woonhuizen. Harder optreden en preventief fouilleren is wat ons betreft geen optie meer. Want het geweld moet stoppen en mensen moeten zich veilig kunnen voelen in hun stad. Agressie en crimineel gedrag moeten wat ons betreft met hogere prioriteit worden aangepakt. Dat was het.

De voorzitter: Dank u wel meneer Smitskam, voor uw eerste termijn. Dan zou ik de raad willen voorstellen om tien minuten te schorsen om even de benen te strekken en wat anders te doen. lk schors de vergadering en wij gaan om 15.00 uur verder. Schorsing De vootzitter: lk heropen de vergadering. Graag even aandacht. Wij gaan verder met de eerste termijn van de gemeenteraad. lk geef het woord aan mijnheer Blansjaar van de PDvZ.

I. PDvZ De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel. Voorzitter, de tafeltjesavond was weer perfect georganiseerd en veelvan onze vragen zijn beantwoord. Toch heeft de PDvZ nu nog enige vragen aan het college met betrekking tot de Programmabegroting 2023-2024 en het Tweede Tussenbericht2023. Bij doelstelling 1.3, het bevorderen van een beter ondernemersklimaat, staat onder andere het 'continueren en versterken van ondernemers- en retailnetwerken ten behoeve van de stad'. Wat kunnen wlj op dit punt venryachten van het college? Wij weten dat er veel gesproken wordt met de grote stakeholders. ls dat afdoende? Volgens ons niet. Weet het college werkelijk wat er leeft onder de mkb'ers en de horecaondernemers? Als wij de horecamarktscan als voorbeeld nemen, wordt onzes

inziens de plank misgeslagen. Praat niet alleen met de grote stakeholders maar ook met de ondernemers zelf. Voor wat betreft de marktscan heeft de wethouder al een gesprek toegezegd en dat is ook ingepland. Een heel goed begin. Dank daarvoor. Voorzitter, voor het overige wat het mkb betreft, komen wij er niet met alleen eên 'ondernemersfestival' of de 'ondernemersprijs'. Dus, college, laten we eens een stapje verder gaan en niet alleen maar prijzen uitdelen. Wij missen een korte- en een langetermijnvisie voor het mkb. Er wordt budget ingezet voor strategisch beleid en maatregelen. Graag verneemt de PDvZ van de wethouder hoe het hiermee staat. Welke resultaten er alzijn geboekt en welke kunnen wij het komende jaar kunnen venrachten. Voozitter,...

Raad 6 november 2023

79

De voozitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): U mist een visie, een mkb- of ondernemingsvisie. Wat verwacht u, of wat hoopt u, of wat wilt u daarin aantreffen? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Hoe wij de komende jaren het mkb gaan ondersteunen, dat het toch al erg zwaar heeft, met name de winkelbranche. De voorzitter: De heer Duiven

De heer Duiven (WD): Dan even over het woord 'ondersteunen'. Waar denkt mijnheer Blansjaar dan aan? Vanochtend hadden we een debatje over hoe lang je de coronasteun zou moeten blijven

doorvoeren. Dan gaat het om een financiële ondersteuning. Waarop ik heb gezegd dat een gezonde lokale economie eigenlijk niet gezond kan zijn als ondernemers en het midden- en kleinbedrijf in bedrijf afhankelijk is, of per definitie afhankelijk is van financiële ondersteuning. Hoe ziet hij die ondersteuning? ls dat ook financieel, juist financieel, of anderszins? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. lk ben het geheel met uw stelling eens, dat het niet financieel ondersteund moet worden. Maar als je kijkt naar het vergunningstelsel dat we hier hebben, is dat een enorme bureaucratie en er wordt ontzettend op gehandhaafd tot in elk klein detail toe. En daar moeten we eens wat soepeler in worden. Dat is eigenlijk meer mijn ondersteuning. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Duiven, heel kort.

De heer Duiven (WD): Met dat laatste ben ik het van harte eens, maar om daar nou een visie voor te vragen en daar een hoop ambtelijke capaciteit op los te laten, vind ik wat overdreven. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, gaat u verder.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u welvoorzitter. Het behouden van veiligheid en leefbaarheid in de wijk. ln de openingszin in het coalitieakkoord over veiligheid staat: veiligheid is voor dit college topprioriteit. Wat is ervan terechtgekomen? Het budget wordt ingezet voor projecten op het gebied van veiligheid en leefbaarheid in de wijken. Hieronder vallen onder andere de inzet van Team Handhaving, de projectaanpak met de jaanruisseling, cameratoezicht, buurtpreventie, whatsapp en Heterdaadkracht en diverse participatieprojecten met bewoners. Vooral naar de participatie met de bewoners zijn wij benieuwd. Uiteindelijk moeten wij het samen met de inwoners doen. De PDvZ hoort graag van het college wat wij ons hierbij moeten voorstellen. Welke onderwerpen worden er met de bewoners besproken? Leefbaarheid in de wijk is breder dan alleen veiligheid. De parkeerproblematiek, om maar een voorbeeld te noemen, is een dagelijkse ergernis. Het lijkt wel of wij een masterclass in onverschilligheid volgen. ln plaats van empathisch te luisteren naar de zorgen van onze bewoners lijken we eerder te flirten met de rechtszaal. Het voeren van gesprekken met de mensen die hier wonen lijkt momenteel net zo aantrekkelijk als een bezoek aan de tandarts. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. Even een stukje terug in uw tekst, mijnheer Blansjaar, had u het over participatie van bewoners rondom leefbaarheid, maar u was tot voor kort zelf wethouder van Participatie. Hoe kijkt u daar dan zelf op terug? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar?

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voorzitter. lk kom zo nog even verder terug op de participatie maar ik kan wel zeggen dat ik over de participatie zo meteen nog wat in mijn tekst heb staan. Dus ik kom er wel op terug.

80

Raad 6 november 2023

De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Maar als ik het dan goed begrijp bent u kritisch op het beleid waar u zelf tot een maand of twee geleden nog uitvoering aan gaf? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar. De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u welvoorzitter. Jazeker ben ik kritisch op het beleid dat ik zelf uitgezet

heb. We kijken gewoon naar de uifuoering ervan. lk komt er straks in mijn tekst op terug, maar de hele structuur is al perfect, het ziet er heel goed uit. Zeker in het voortraject. Alleen nu gaat het nog om de uitvoering. En daar kun je gewoon nog aan schaven. Er worden nog wat dingen misgeslagen, dan moet je kijken hoe je dat kunt verbeteren. lk zal straks in mijn tekst laten zien dat ik daar toch een soort controle op wilzien. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Boerboom want het komt nog terug.

De heer Boerboom (Groenlinks): Heel kort, voozitter. lk moet wel zeggen dat ik er wat moeite mee heb dat u nu de verantwoordelijkheid bij de ambtenaren in de uitvoering legt, tenrijl u zelf de verantwoordelijkheid had. Dus dat verrast mij. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar nog een reactie? Mijnheer Blansjaar gaat verder met zijn betoog.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel, voorzifter. lk ga verder met mijn tekst over het klein leed in de w'tjken en parkeren. Wij vragen aan het college een toezegging om eindelijk eens te gaan praten met

omwonenden van de Watertoren. Een gesprek kan zomaar 200 procedures schelen. Wij zijn er toch voor de bewoners? De PDvZ is benieuwd naar de reactie van het college over deze topprioriteit uit het coalitieakkoord. Voozitter, verder over de participatie. Wij gaan daar nog even op door. lnwonersparticipatie is aljaren, net als voor de PDvZ, een belangrijk speerpunt van het college. Bij veel projecten is het wenselijk om inwonersparticipatie toe te passen. Het college roept altijden dat inwonersparticipatie een topprioriteit is en dat het dit graag toepast bij veel van de projecten. Maar eerlijk gezegd, ondanks de schitterende procedures die zijn ontwikkeld, waar ik het net al over had, lijkt er in de praktische uitvoering soms wel eens wat mis te gaan. Wij stellen dan ook voor om in de loop van volgend jaar een nacontrole en evaluatie over de inwonersparticipatie te ontwikkelen waarbij de tevredenheid aangegeven kan worden in een tabel. Het burgerberaad zullen wij als PDvZ met belangstelling volgen. De voorbereidingen zien er prima uit. Wij maken ons wel zorgen dat sommige groepen, vooral laagopgeleiden, in totaal ongeveer 30%, afstand nemen van het afualbeleid. Zij voelen vaak zich niet goed vertegenwoordigd en zien hun belangen niet terug in het beleid. Belangrijk is deze groep erbij te betrokken te houden. Voozitter, dan gaan we verder naar de binnenstad.

De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van de heer Doncker.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u welvooaitter. U noemt het burgerberaad, maar dat is een zodanige vorm, dat heb ik begrepen althans, dat het net bedoeld is om juist degenen waarover u terecht zorg heeft of die nu wel meedoen, die groepen die zich normaal gesproken nooit in een discussie mengen, uit te nodigen voor gesprek. Hoe ziet u dat? Ziet u dat anders? Want dat hoorde ik niet helemaal uit uw betoog. De voozitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Nee, ik zie het totaal niet anders. lk ben er zelf heel nauw bij betrokken geweest en nog steeds maak ik me zorgen, juist om de doelgroep laagopgeleiden die vaak afhaken. Over het algemeen, als er een ondezoek gedaan wordt, doen de SO-plussers en mannen daaraan mee. Dus we moeten eigenlijk alleen zorgen - wat ik nu ook gewoon zeg is en wat het beleid ook zegt en wat het burgerberaad ook voorstaat - de bewoners er goed bij te betrekken. lk hoop alleen daar spreek ik mijn zorgen nog een keertje over uit, want dat blijft mijn eeuwige zotg dat aandacht is voor hoe je die mensen aangehaakt kunt houden.

-

-

De voorzitter: De heer Doncker en dan nog de heer Ekkelenkamp.

Raad 6 november 2023

81

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Die zorg had ik ook en die heb ik ook meerdere malen uitgesproken, maar degene die dat burgerberaad toen toelichtte, moet ik zeggen, heeft mij aardig gerustgesteld door de manier waarop dat wordt aangepakt. Dus ik heb daar eerlijk gezegd wel alle vertrouwen in. lk hoop dat de zorgen ook worden weggenomen. De voorzitter: lk hoorde geen vragen meer. lk ga dan naar de heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u mijnheer de voozitter. Volgens mij, aansluitend bij de heer Doncker, is het toch de bedoeling dat er een selectie gebaseerd op de samenstelling van de Zoetermeerse bevolking meedoet in het burgerforum, dus laagopgeleiden en hoogopgeleiden. Het is niet bedoeld om de lager opgeleiden een stem te geven, maar om gewoon een advies te krijgen van de doorsnee van de Zoetermeerse bevolking. Zo moet ik het toch zien? Ziet u het anders? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang,

De heer Blansjaar (PDvZ): Nee hoor. lk zie het totaal niet anders. Het moet een goede afilrreging zijn. Alleen roep ik nogmaals op om te kijken 'houd met name de laagopgeleiden erbij om een goed draagvlak te creëren als je een inwonersberaad doet, zodat het wel breed gedragen wordt en niet alleen de hoogopgeleide mannen van 50 jaar en ouder meedoen'. Dat is gewoon een oproep. Het staat op dit moment al goed geborgd, maar ik roep er alleen nog een keertje toe op. De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Ja, dat laatste is misschien een geruststellende mededeling, maar ik vind het toch een onbehaaglijke gedachte dat mijnheer Blansjaar aan de ene kant zegt dat hij in de opzet van het burgerberaad gelooft en in dezelfde ademteug zegt dat hij ondanks dat nog reden heeft om zelfs aanhoudende zorg te hebben, dat met name een bepaald deel van de samenleving niet aangehaakt is. Dat is bijna een voorschot nemen op de evaluatie, namelijk hoe goed we het burgerberaad ook doen, de aanhoudende zorg betekent dat het vanaf het begin ondeugdelijk is geweest. Je vindt of het één, namelijk het burgerberaad staat goed in de steigers en heeft potentieel iedereen aangehaakt, of niet. En is het nou het ene of het andere? U kunt niet beide punten blijven onderschrijven. De voozitter: Dat is geen vraag, hoor ik.

De heer Duiven (WD): ls de heer Blansjaar het met mijn stelling eens en wil hij daarop reageren? De voorzitter: Mijnheer Duiven, probeer het ook iets in zijn... Gaat uw gang, mijnheer Blansjaar, wilt u daarop reageren?

De heer Blansjaar (PDvZ): De voorbereiding op het burgerberaad is perfect, daar is heel lang over gesproken. Het ziet er best prima uit. En toch blijf ik mijn zorgen uitspreken over het wegvallen van de mensen met een lagere opleiding, dat lager opgeleide mensen veel sneller afhaken. Dus ik mag best mijn zorgen daar nog een keertje over uitspreken. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp nog een laatste keer.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u wel, mijnheer de voozitter. lk zie toch als een sooÉ disclaimer Ja, uiteindelijk kunnen we toch het advies dat eruit komt ook wel met een korreltje zout nemen, want niet iedereen is vertegenwoordigd'. En dat vind ik toch weljammer. Wilt u daar afstand van nemen? Wilt u eigenlijk voluit zeggen 'ik ga voor dat burgerforum', want dat zou ik graag van u willen horen. De voozitter: Mijnheer Blansjaar. De heer Blansjaar (PDvZ): U zegt dingen die ik niet heb uitgesproken. lk begrijp niet waar u dat vandaan haalt. lk ben en de hele partij is duidelijk voor een burgerberaad, dus daar staan we í00% achter. Ook achter de uitkomst straks. Alleen willen we wel zorgen dat iedereen in de stad, elke doelgroep goed mee mag praten. Dat is de enige zorg die ik nog een keertje uit. Als een soort winstwaarschuwing: houd dat in de gaten. En meer niet. Het wordt veel zwaarder gemaakt dan het is.

82

Raad 6 november 2023

De voorzitter: lk stel voor dat u verder gaat met uw betoog want wij komen nog uitgebreid daarop terug

Gaat u verder. De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel, voozitter. lk was begonnen met de binnenstad. De vootzitter: Voordat u verder gaat. Toch nog mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u wel voorzitter. lk was even in afiarachting van waar die kleine discussie net heen ging. Maar voornamelijk over het burgerberaad. Wat vindt de PDvZ eigenlijk belangrijker? Dat het een consulterend advies wordt, of wordt het een bindend advies van de omwonenden die daarin betrokken zijn? De voozitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): lk dacht dat we hadden afgesproken dat het een zwaarwegend advies zou

zin. De vootzitter: lk stel voor, nogmaals, niet om u nu deze discussie af te nemen, maar er komt volgens mij nog een uitgebreide discussie want het raadsvoorstel ligt bij de raad. lk stel voor dat u verder gaat met uw termijn.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u voorzitter. De binnenstad. De PDvZ maakt zich grote zorgen over de uitvoering van de visie Binnenstad 2040. Aleerder hebben wij onze zorgen geuit over het ingrijpen in de infrastructuur in de binnenstad. Dat er een leefbare binnenstad moet komen, onderschrijven wij ook. Daarbij moet de bereikbaarheid niet onder druk komen te staan. Het eerder besproken mkb, lees detailhandel, is sterk afhankelijk van de bereikbaarheid van het Stadshart. lngrijpen in de infrastructuur kan grote gevolgen hebben voor het ondernemersklimaat in de stad. Door dat ingrijpen zullen bij wijze van spreken de Engelandlaan en Frankrijklaan als alternatieve route gebruikt worden om aan de andere kant van het centrum te komen. Daarbij komt dat in de plannen staat dat vlakbij het uitgaanscentrum een gracht gesitueerd is, de Duitslandlaan. Wij zien de fietsen en dronken bezoekers al in de gracht liggen. Daarnaast is het een belangrijke aanvoerroute voor de bereikbaarheid in het algemeen en de bevoorrading in het bijzonder van onder andere het Stadstheater en detailhandel. Hopelijk gaat dit onzalige plan snel de prullenbak in. De vraag is dan ook aan het college om dit onderdeel nog eens goed te bestuderen en het met betrokken ondernemers en inwoners te bespreken. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van de heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, ik ben de afgelopen jaren toch veel betrokken geweest bij de visie over de binnenstad en ik vraag me ten eerste nu af, waar u het over heeft als u zegt'ingrijpen in de infrastructuur'. Het is niet alsof we de wegen allemaal aan het slopen zijn. En mijn tweede vraag aan u is of u nu zorgen heeft over de uitvoering van de visie of met terugwerkende kracht eigenlijk vooral weerstand heeft tegen die visie. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u, voorzitter. Mijn grootste zorg is op dit moment de infrastructuur uit die visie. We zouden Hogerop stoppen, zodat je niet verder kan dan de parkeergarage. De hele lus zou eruit gaan en bij de Duitslandlaan zou er een gracht komen en eenrichtingsverkeer komen. Dat zijn twee ingrijpende dingen waarover wij ons zorgen maken, met name over de bereikbaarheid van de detailhandel. lk vroeg de wethouder toentertijd ook of we niet een proef konden doen van twee à drie maanden, om te kijken wat de effecten daarvan zijn. Dan kun je het misschien alsnog perfect uitvoeren, want als er geen problemen zijn, kun je dat alsnog doen. Maar laten we eerst een heel lange proef nemen. Dat is best moeilijk om te realiseren. De voorzitter: De heer Van Gils? De heer Van Gils (WD): Voorzitter, de heer Blansjaar loopt dan wat op de troepen vooruit. Want in de visie staan die vergezichten als mogelijkheden, maar die besluiten zijn nog niet genomen. Over de Nederlandlaan gaan we nog uitgebreid met elkaar in gesprek, over het eventueel afsluiten van Hogerop.

Raad 6 november 2023

83

En over de Duitslandlaan, of daar wel of niet een singel komt is ook nog helemaal niet besloten. Daar moeten we het ook nog over hebben. Dus volgens mij kunt u daar dan al uw zorgen ook nog in kwijt? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): lk hoor geen vraag, voozitter. De vootzitter: Nee, maar ik geef u het woord om te reageren. Maar gaat u verder met uw betoog.

De heer Blansjaar (PDvZ): Voozitter, tot zover de Binnenstad. Een leeÍbare stad kan niet zonder cultuur en evenementen. Cultuur en evenementen dragen bij aan de vitaliteit, aantrekkelijkheid en sociale cohesie van een stad. Ze brengen mensen samen en stimuleren een gevoel van verbondenheid binnen de gemeenschap. Hier zien wij Zoetermeer zich in positieve zin ontwikkelen. Er ziln onder andere vele evenementen bij gekomen. Ook het ontwikkelen van een Erfgoedcentrum en de bouw van een nieuwe Boerderij in het vooruitzicht, zijn geweldig. Als de accreditatie van het Nationaal Videogame Museum rond is, hebben wij ook weer een museum in de stad. Tot zover alleen maar een lofzang. Natuurlijk, laten we een ovatie geven... De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u meneer de voorzitter. lk werd even getriggerd door het Erfgoedcentrum, of het Erfgoedmuseum. U weet kennelijk meer dan wij, want volgens mij is er nog een zoektocht gaande, maar kunt u voor ons een tipje van de sluier oplichten? De voorzitter: Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voozitter. Zover ik weet hebben we gesproken dat er een Erfgoedcentrum komt en dat we daar een terugkoppeling over krijgen van in december. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Uit uw betoog klonk het alsof het eigenlijk al allemaal voor de bakker was, maar dat is dus blijkbaar nog niet zo. De voorzitter: Mijnheer Blansjaar, gaat u verder.

De heer Blansjaar (PDvZ): Nee, ik heb ook gezegd dat het in de toekomst is, dus het is... De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel. Tot zover alleen nog maar lofzang. Natuurlijk, laten we een

ovatie geven voor het schijnbaar perfecte proces van evenementensubsidieaanvragen

en

vergunningsverstrekking. Het is gewoonweg een voorbeeld van efficiëntie en effectiviteit, nietwaar? ln augustus moet je een aanvraag hebben ingediend, terurijl de vergunningen op magische wijze pas op het allerlaatste moment verschijnen, als je geluk hebt tenminste. Organisaties hebben dan al kosten moeten maken om alles op tijd geregeld te krijgen en last minute aanpassingen die tot hoge kosten kunnen leiden. Ondanks dat wij weten dat het volop de aandacht van de wethouder heeft, dienen wij toch mede met LHN de motie in om hier beter naar te kijken. Wanneer denkt de wethouder ons te kunnen verblijden met een verbeterde procedure? Voorzitter, wij hebben moeite met het ondermijnende gedrag van enkele inwoners. De bruisende binnenstad lijkt wel op een begraafplaats. Een van de klagende inwoners krijgt het voor elkaar om een café als Lautrec te doen sluiten. Elders in de stad zien wij hetzelfde gedrag. Dit staat in schril contrast met wat er in het coalitieakkoord staat. Daar staat dat wij reuring in de stad willen. Graag horen wij van het college wat wordt verstaan onder reuring in de stad. Wij vernemen graag de onthulling daarvan. Voorzitter, tot slot, wij zullen geen moties zelf indienen maar enkele steunen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Blansjaar voor uw eerste termijn. lk zie geen reacties, dan gaan we over naar de eerste termijn van de PvdA. Mevrouw Kraneveldt.

84

Raad 6 november 2023

m. PvdA Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, niet alleen in de harten van mensen in het Midden-Oosten, maar ook in de harten van Zoetermeerders roept de oorlog tussen lsraël en Hamas hevige emoties op. Een verschrikkelijk conflict waarbij onschuldige mensen aan beide zijden sterven, geliefden verliezen en al hun bezit kwijtraken. Zij verdienen ons medeleven en onze steun. Gelukkig hebben wij in Zoetermeer geen demonstraties gehad die uit de hand liepen, of nare geweldsincidenten op straat. Maar dat kan anders worden als deze oorlog voortduurt en er geen oplossing wordt gevonden voor het conflict. Daarom vindt de PvdA het noodzakelijk dat wij als stadsbestuur initiatieven in de stad ondersteunen, bijvoorbeeld die van het ILOZ of van scholen, om de dialoog met elkaar aan te gaan, om samen dingen te organiseren, om wederzijds begrip te kweken. Als je met elkaar praat, eet of muziek maakt en elkaar leert kennen, kom je nader tot elkaar. Met name voor jongeren is dat belangrijk. De PvdA roept samen daarom samen met Groenlinks het college op hier proactief werk van te maken, samen met relevante organisaties in de stad. En tussen al het geweld in lsraël en Gaza door, woedt er natuurlijk ook nog steeds een oorlog in Oekraïne. Ook die is nog lang niet voorbij.

En dan is het best raar om over te gaan op waar we hier vandaag voor bij elkaar zijn: de begroting van onze middelgrote stad met 125.000 inwoners en de plannen die we willen maken voor de toekomst. Maar toch moet dat, want het is tenslotte onze taak om het college te controleren en kaders mee te geven. De begrotingen voor 2024 en 2025 schrijven nog zwarte cijfers. Vanaf 2026 komen we in dat ravijn terecht. De PvdA is het eens met de lijn van Raden in Vezet en de VNG. Zolang ons budget door het rijk niet is aangevuld, kunnen we geen zwarte cijfers schrijven in 2026 en 2027. Als we toch een poging doen om naar zwarte cijfers toe tê werken, bieden we alleen maar de rijksoverheid de kans om dat gat te laten bestaan en bezuinigen we onze stad misschien wel kapot. En dat wilden we toch niet met z'n

allen? Daarom vindt de PvdA Zoetermeer ook dat we alle aangenomen moties uit het voorjaarsdebat in de begroting moeten venarerken, ook al stemden we zelf tegen die ene peperdure motie van de WD, waar geen dekking voor was. Laten we van dat ravijn niet het probleem maken van onze inwoners, maar het op het bord van de rijksoverheid laten liggen. En dat moeten we als gemeenten samen doen. Graag horen wij van de wethouder van Financiën wat zijn inzet hierop is. Het feit dat er een financieel ravijn opdoemt, wil niet zeggen dat er geen enkel nieuw beleid mogelijk is, of dat eenmalige wensen niet gehonoreerd kunnen worden. Ook de PvdA wil vandaag een aantal voorstellen doen.

Wij vinden dat iedereen recht heeft op gelijke kansen en toegang tot basisvoozieningen, ongeacht achtergrond of financiële situatie. Dat is een morele plicht en een praktische noodzaak om sociale ongelijkheid te verminderen en het is ook in het kader van preventie natuurlijk heel belangrijk. Gelukkig hebben we in Zoetermeer de ZoetermeerPas, waar mensen die het niet breed hebben en hun kinderen gebruik van kunnen maken. Maar kinderen van gescheiden ouders van wie een van de ouders in een andere gemeente woont, kunnen daar geen gebruik van maken. De PvdA vindt, samen met Zoetermeer Vooruit, D66, Groenlinks en het CDA dat wij hier ons hart moeten laten spreken en ruimhartig moeten toekennen, zodaldeze kinderen kunnen blijven meedoen. Geef hen gewoon een pas. Dan iets over de bijstand. Wij dienden in 2021 een motie in om het bedrag om giften in de bijstand te mogen ontvangen op € 1.200,00 te stellen, vooruitlopend op wetgeving. Maar de kosten voor levensonderhoud zijn inmiddels flink gestegen en we hebben ruimte als gemeente om dat bedrag wat op te plussen. Er zijn ook al gemeenten die dat doen, zelfs nog veel meer dan wij voorstellen, maar wij denken dat € 1.800,00 een mooi bedrag is. Het kost ons niets en het geeft uitkeringsgerechtigden enorm veel ruimte en rust. Wijdoen dat samen met ChristenUnie-SGP, Groenlinks het CDA en FVD.

De voozitter: lk zie een interruptie van de heer Mohammadian. De heer Mohammadian (ZoetermeerVooruit): Dank u welvoozitter. Dat is op zich wel een sympathiek voorstel. Alleen zijn wij wel bang dat als je aan de ene knop draait, je ook aan de andere knoppen moet draaien. Want we willen niet dat straks mensen in de problemen komen, bijvoorbeeld met de gemeentebelasting of waterschapsbelastingen. Heeft u daarover nagedacht of kunt u ons daarop geruststellen? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk zie niet helemaal de verbinding. Dit gaat om giften die je mag krijgen van een buurvrouw die het beste met je voor heeft of een familielid. En dat geeft heel veel rust bij

Raad 6 november 2023

85

uitkeringsgerechtigden om dat bedrag zo te hebben. En dan hoeft men zich onder dat bedrag gewoon geen zorgen te maken, is er geen financiële rompslomp en de gemeente hoeft ook niet te controleren. Dat er voor waterschapsbelastingen of andere belastingen andere bedragen gelden, begrijp ik, maar ik vind niet dat dat in tegenspraak met elkaar hoeft te zijn. De voozitter: De heer Mohammadian

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Laat ik misschien een voorbeeld gebruiken. lk krijg bijvoorbeeld een bijstandsuitkering en ik krijg in januari een gift van € 1.800,00. Dan kan zomaar mijn vermogen meer dan € 2.000,00 zijn, waardoor ik niet in aanmerking kom voor kwijtschelding van de gemeentebelastingen. Dat kan dus wel effect hebben op andere knoppen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dan begrijp ik beter wat u bedoelt. Ja, ik denk dat als deze motie zou worden aangenomen - ik hoop van harte dat u ook over uw haÉ wilt strijken - het college er inderdaad even goed naar zal moeten kijken waar dat schuurt en dan zullen we dat moeten oplossen. Dat kan zeker even een ding zt1n, dal kan ik me voorstellen. De voozitter: Gaat u verder

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, voor de PvdA is genoeg betaalbare woningen bouwen een van de belangrijkste uitdagingen de komende decennia. Hoe zorgen we ervoor dat je een passende woning hebt, die ook nog een beetje te betalen is? Er is in Zoetermeer een grote behoefte aan meer sociale huur- en betaalbare koopwoningen. We hebben voor nieuwbouw een percentage van 27oÁ sociale woningbouw afgesproken. Een vereveningsfonds kan sociale woningbouw stimuleren. De bedoeling daarvan is dat ontwikkelaars die te weinig sociaal of betaalbaar bouwen geld in dat fonds stoÉen en dat weer ten goede kan komen aan projecten waar meer sociaal wordt gebouwd qua percentage. Wij willen graag samen met ChristenUnie-SGP en Groenlinks dat het college onderzoekt of een dergelijk fonds voor Zoetermeer wenselijk en haalbaar is en welke voonaraarden daarvoor nodig zijn. De voorzitter: Mijnheer Van Gils wil interrumperen.

De heerVan Gils (WD): Ja voozitter, ik heb twee vragen over deze motie. Want de motie stelt dat het nu moeilijk is om het afgesproken percentage sociale huurwoningen te bouwen. Mijn vraag aan de PvdA is hoe zij dan aankijkt tegen het feit dat in de Woningbouwmonitor dat percentage nu juist aljaren wel

wordt gehaald. En mijn tweede vraag gaat over het middel, want waarom wil de PvdA nu de al dure nieuwbouwwoningen nog zwaarder belasten om een niet-bestaand probleem op te lossen? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nou, ik weet het niet. lk vind dat het aantal sociale woningen nog niet zo heel erg op gang komt. Het is ongelooflijk moeilijk. Niet bij ieder project zit wat dat betreft een even goede mix. Dat kan misschien ook niet altijd. Maar ik vind het helemaal niet zo gek dat projectontwikkelaars die hier alleen maar dure woningen willen bouwen een beetje bijdragen aan andere ontwikkelaars of corporaties die dat wel willen doen. En zo denk ik dat je die last die we met elkaar hebben om gezamenlijk voor die volkshuisvesting te zorgen, ook een beetje eerlijker verdeelt. En dan maken die andere ontwikkelaars maar een beetje minder winst. De voorzitter: Mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): Ja, voozitter. Mevrouw Kraneveldt geeft eerst aan dat zij vindt dat er niet genoeg sociale woningen komen. Kijk, de Woningbouwmonitor spreekt gewoon de feiten, we bouwen meer dan 27o/o sociale woningen. Dat is de afspraak. En dan kunt u dat niet hoog genoeg vinden. Maar het is natuurlijk niet gek dat er niet meer komen dan is afgesproken. Dan moet je gewoon zeggen 'we willen 30%'. En als het dan niet lukt, dan heb je misschien die discussie. En bij het tweede onderdeel wil ik toch een soort pleidooi houden. Het komt toch vaker voor bij de wat linksere partijen, die hetze tegen de projectontwikkelaar, dat betekent in feite gewoon dat je een belasting oplegt aan de woningkoper of de middenhuurder. En die projectontwikkelaar moet dat doorbelasten. Die lopen nu overigens ook niet over van het geld. Dus wat u effectief doet, is een belasting heffen op

86

Raad 6 november 2023

mensen die een huis kopen of gaan huren. Terwijl u, als u dat dan wilt, ook gewoon kunt zeggen 'ik wil stadsbreed zorgen dat er genoeg geld is om te investeren in de sociale woningvoorraad'. Maar ga dat dan niet ophalen bij de groep die nu al heel duur nieuwbouwwoningen moet kopen. De voorzitter: Bent u dat eens met de heer Van Gils? Dat is denk ik de vraag.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat laatste ben ik zeker met hem eens. lk denk dat het heel goed is als wij meer betaalbare woningen bouwen, want de wachtlijsten gaan niet omlaag, ook met het percentage dat u net aangeeft. Dus er zal meer moeten gebeuren. Dus ik ben er zeker voor om opnieuw een heel goede discussie te voeren over die percentages die we hopelijk met elkaar gaan voeren, want wij weten ook niet precies wat het college daar nu mee wil. Dus ik ben heel benieuwd hoe dat gaat. Maar wij denken dat een beetje verevening helemaal niet zo slecht is. Het is ook niet iets heel nieuws. ln meerdere steden wordt het instrument gebruikt. Dus in die zin kunnen we daar ook wat van leren. lk zeg ook niet dat het moet. lk heb gezegd 'is het een instrument dat voor de Zoetermeerse woningmarkt, zeker als je naar de toekomst kijkt en wat dan de woningbehoefte is, geschikt is en kijk of het wenselijk is en of het haalbaar is en welke voorwaarden je dan moet vervullen met elkaar en dan kunnen we daar de discussie over hebben of we het ook daadwerkelijk doen'. De voorzitter: lk ga even naar mijnheer Smitskam want die had ook zijn hand opgestoken. De heer Smitskam (PW): Dank u voozitter. Mevrouw Kraneveldt pleit voor de groep die in aanmerking komt voor sociale huur.

Maar daarnaast is er ook nog een grote groep mensen die net iets te veel verdient voor sociale huur, maar te weinig om toch aan een betaalbare koopwoning of wat dan ook te komen. Wat vindt u dat er met deze groep moet gebeuren dan? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk vind zeker dat deze groep beter bediend moet worden, onder deze groep zitten ook heel veel mensen in beroepen die wij heel graag meer in Zoetermeer willen hebben. Dus daar moeten we zeker naar kijken, daar hebben we als PvdA ook altijd een pleidooi voor gehouden. Dus ik vind het ook heel belangrijk dat wij voldoende middenhuur hebben. Dus het is echt niet zo dat de PvdA zegt'alles moet altijd maar sociaal zijn'. Voor mij mag er ook een villawijk gebouwd worden in Zoetermeer, als we maar goed bouwen naar behoefte. Maar als we in ieder geval die wachtlijsten voor een betaalbare woning maar eens een keer omlaag weten te brengen. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Het is een beetje aansluitend op wat er al gezegd is. Volgens mij moeten we niet - en hebben we ook niet afgesproken - per deelproject dat gebouwd wordt daar de verschillende percentages op zetten. Daarmee maak je het volgens mij moeilijk; welke projectontwikkelaar wordt dan aangeslagen en welke niet? Dus dat zou een vraag zijn: wie krijgt dan wel de rekening en wie niet als we over een totaal zitten? En inderdaad als het gaat over de doelgroepen, hebben we juist nood aan wat duurdere huizen voor de doorstroming van met name empty-nesters die uit de huizen kunnen om de doorstroming te bevorderen. Hoe kijkt u daar dan tegenaan? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Die laatste vraag ligt eigenlijk een beetje in het verlengde van wat de heer

Smitskam ook heeft gezegd. Dus natuurlijk, we moeten heel goed kijken naar alle doelgroepen in de stad. En naar hoe we die aan onze stad weten te binden en hoe we die het beste kunnen bedienen. Dit gaat dan toevallig over betaalbare woningen, sociale woningbouw, waat ik het over heb. Maar dat wil niet zeggen dat je dan geen oog hebt voor andere soorten woningen. Daar moeten we zeker ook naar kijken.

Uw eerste vraag, dat klopt. Wij stellen niet per individueel bouwproject die eis. Het kan heel goed zijn dat bijvoorbeeld uit het ondezoek komt dat dat bijvoorbeeld echt een vereiste is om bijvoorbeeld tot zo'n vereveningsfonds te komen. Dat moeten we dan gewoon in het totaal zien van waar het college mee komt en doen we het dan wel of doen we het dan niet? Vandaar dat ik ook niet meteen zeg 'we moeten dit invoeren', maar dat ik zeg 'kijk er eens naar, het wordt in veel andere steden ook gebruikt'. ls dat dan bijvoorbeeld een harde voonaraarde waar u op doelt, of kan je het ook doen zonder die

Raad 6 november 2023

87

voorwaarde? Dat zijn allemaal dingen - ik ben geen expert - waar ik graag de visie van het college op zou willen zien. Vandaar deze motie. De voorzitter: lkzag de heer Meijroos nog

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Ja, de PvdA en de LHN staan nog wel eens tegenover elkaar als het gaat om sociale woningbouw. Wij zijn er ook zeker niet tegen. We hebben er zat van in Zoetermeer, meer dan nodig zelfs volgens de cijfers. Maar het is raar dat u het plan 2040 omarmt als het gaat om energietransitie, maar niet omarmt als het gaat om sociale woningbouw. We kunnen toch veel beter inzetten op die doorstroom? Dus we moeten gericht bouwen, zodat die doorstroom op gang komt, want dan komt er vanzelf weer sociale voorraad bij. Maar om er gewoon zomaar weer nog meer sociale voorraad bij te doen, hoe gaan we dat betalen? Dat is niet te betalen. Dat is het failliet van de stad. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat laatste denk ik niet. Er zijn genoeg voorbeelden van gêmeenten waar het wel goed gaat. En daar wordt ook gebouwd. Kijk maar naar onze buren in Den Haag bijvoorbeeld, maar ja, daar zit ook een PvdA-wethouder, dus dat is niet zo gek. lk ben het niet eens met 2040 als het gaat om woningbouw. We hebben ook tegen de Visie 2040 gestemd. Niet omdat wij alles daarin slecht vonden. Er zaten ook zeker hele goede passages in. Maar

daar stond bijvoorbeeld in dat wij sociale koop gaan verkopen. En dat druist gewoon zo tegen onze sociaaldemocratische inborst in, daar kunnen wij echt niet achterstaan. Dus er stonden wel meer dingen in waarvan wij zeiden 'dat is niet de kant die de PvdA op wil met betrekking tot betaalbare woningen. ' De voorzitter: De heer Meijroos De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Nogmaals, ik ken de dromen en de droomwereld van de PvdA

- of Groenlinks-PvdA tegenwoordig, nog net niet hier in Zoetermeer - inderdaad, maar wie gaat dat betalen?

De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Natuurlijk, het is niet makkelijk. ledere gemeente worstelt met deze vraag,

maar er zijn ook gemeenten waar het wel kan. Het hangt er maar net vanaf wie daar aan de knoppen zit en wie daar bereid is om zijn nek voor uit te steken. Je kunt ook eisen stellen aan bepaalde woningbouw. Je kunt eisen stellen aan prijs, kwaliteit, vierkante meters. Erzijn gemeenten die heelactief sturen op woningbouw en er zijn gemeenten die dat minder doen. En ik houd wel van een wethouder die wat dat betreft zijn nek uitsteekt en durft te zeggen 'we gaan het gewoon zo doen'. En dan blijkt het ook nog te kunnen! Dus ik ben niet zo somber als u mijnheer Meijroos. De vootzitter: lk ga naar de heer Meijroos en dan mijnheer Van Gils en dan wil ik zo langzamerhand weer verder gaan. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat snap ik wel, maar ik nogmaals, ik ga mezelf niet herhalen. U schermt steeds met'er zijn gemeenten waar het wel lukt'. lk ben heel benieuwd hoe de cijfers zijn als het gaat om de belasting van de sociale zorg in die gemeenten want daar ga je op een goed moment financieel aan ten onder. Dat is niet fair tegenover de inwoners, dat is niet fair tegenover het zorgsysteem dat je hebt opgetuigd als gemeente. Dus ik ben echt heel benieuwd wie dat gaat betalen en in

welke gemeenten het dan zo fantastisch goed gaat met allemaal PvdA-wethouders aan het roer. lk geloof er weinig van. De voorzitter: Dat was geen echte vraag maar een opmerking. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Bent u dat met me eens? De vootzitter: Bent u het ermee eens? Ja, daar komen we straks op terug. De heer Van Gils.

De heer Van Gils (WD): lk ga ook een vraag stellen die ik ga afsluiten met 'bent u het met mij eens?' Dan weet u dat alvast. U noemde een aantal keer'het lukt in heel veel gemeenten wel', maar ik wil ook

88

Raad 6 november 2023

wel meegeven: het lukt in Zoetermeer juist ook, zonder zo'n vereveningsfonds bouwen we de afgesproken aantallen. Dat u het daar niet mee eens bent of dat u dat meer ziet, is prima. Maar ik zie ook wel uit naar het debat waar de heer Boerboom daarstraks ook al op aanstuurde om het in het voorjaar eens met elkaar te hebben over wat we allemaal in de woonvisie, of hoe het programma tegenwoordig ook heet, gaan laten landen. De voozitter:Wilt u nog daarop reageren mevrouw Kraneveldt?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is jammer, maat ik ben een beetje het verhaal van de heer Meijroos kwijt. Wat was het ook alweer? Waar moest ik het ook alweer niet mee eens zijn? lk had een heel snedig

antwoord in mijn gedachten, maar ik ben het kwijt. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): lk heb toestemming van de voorzitter. Dank u voozitter. U zegt dat het in al die steden wel zo geweldig goed gaat. Wat zijn dan daar de cijfers als het gaat om de druk op de zorg? Want daar zit mijn zorg en daar zit de zorg van de LHN. We zijn er bang voor dat die zorgkosten uit de klauwen lopen op het moment dat we nu nog veel verder gaan dan de percentages waar we al op zitten qua sociale woningbouw. Want dat brengt een bepaalde zotg met zich mee. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat begrijp ik en dat is natuurlijk ook een zorg. Maar laten we eens kijken of we dat boven water kunnen krijgen. Maar het is wel frjn als je zorg wilt ontvangen, dat je in ieder geval een huis hebt dat je kunt betalen. De voorzitter: lk stel voor dat u verder gaat, mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Een sector die eveneens een stimulans kan gebruiken is ons culturele veld. Bezoekers weten steeds meer hun weg terug te vinden naar onze culturele instellingen. En dat is mede te danken aan het Herstelfonds Cultuur. Maar we willen er echt voor zorgen dat de zieke cultuurpatiënt volledig herstelt en niet straks weer in elkaar zakt . ln 2024 is maar de helft van het geld beschikbaar dat er voor 2023 was. En in de commissie is gezegd dat als er meer behoefte is, en wij denken dat die er is, we extra budget kunnen toekennen. Wijwillen het voorsteldoen samen met D66 en Groenlinks om een bedrag ter grootte van € 100.000,00 toe te voegen aan dat herstelfonds, want er zijn alweer heel wat aanvragên binnen. De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Ja voozitter, we hebben voor het afgelopen jaar € 200.000,00 ter beschikking gehad. Dat is als ik goed ben geïnformeerd op een paar duizend euro na volledig uitgenut. Dus dat is kennelijk een heel goede inschatting geweest van ons of van de ambtenaren, dat dat bedrag benodigd was om in dit jaar de achterstand vanwege corona in te halen. Dus het zou best kunnen dat die inschatting van € 100.000,00 voor het volgend jaar, alweer een jaar later na corona, ook een goede inschatting is. Waarom zou dat geen goede inschatting kunnen zijn en waarom zou uw inschatting dat dat verdubbeld zou moeten worden, beter zijn? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk dat als je € 200.000,00 hebt ingeschat en je gaat daarna met de helft terug... lk zou zeggen: reserveer die € 200.000,00, doe er € 100.000,00 bij en kijk hoeveel aanvragen je hebt en kijk of je die kunt bedienen. Want ik vermoed dat er toch nog wel wat meer mensen, als wij even ons oor te luisteren leggen in de cultuursector, nog wel wat meer instellingen zijn die wat hulp kunnen gebruiken. Wij zeggen 'er is ruimte voor gecreëerd in de commissie om het daarover te hebben'. Wij hebben het er vandaag over. Wij zeggen 'maak er € 200.000,00 van zoals het was vorig jaar'. Daarna is het ook klaar, maar wij denken dat dat een betere inschatting is. Maar daar kun je van mening over verschillen natuurlijk, mijnheer Duiven. De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): lk zal er geen vraag aan verbinden. lk denk dat wij hierover van mening verschillen.

Raad 6 november 2023

89

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat vreesde ik al voorzichtig De voozitter: Gaat u verder, mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, een ander cultureel probleem waar wij aandacht voor willen vragen, is het nieuwe Zoetermeerse theater dat al een flinke tijd klaar staat om te beginnen in het Van Tuyllpark. Er is een tekoÉ aan culturele ruimtes in Zoetermeer. Er ztln al amateurgezelschappen die hun heil elders zoeken, bij andere gemeenten. Waarom moet dit alles zo lang duren? Hangt het nog op erfpacht of op wat anders? De PvdA zegt, met Zoetermeer Vooruit, Groenlinks en D66: ga zo snel mogelijk in gesprek met betrokken partijen en zorg dat dat theater zo snel mogelijk open kan. Ook stellen we voor om, wat altijd goed voor de democratie is, de vergaderingen van deze raad opZFM Zoetermeer uit te zenden. Graag zien we dat het college daarover in gesprek gaat met onze aangewezen lokale omroep. Wij hebben dat alvast gedaan. Ztl zijn hiertoe bereid, hebben ze tegen ons gezegd. De voorzitter: lk zie allerlei handen. lk begin met de heer Markes, gaat uw gang.

De heer Markes (Z6l Zoetermeer): Dank u wel voorzitter. lk vroeg me af waarom de gemeente alleen in gesprek moet gaan met ZFM. Waarom pakken we dan niet gelijk andere media-instellingen ook mee? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA):Vind ik prima. Ja, eens. De voorzitter: Mevrouw Meurs

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel, voozifter. ln de motie wordt ook beschreven de commissievergaderingen live uit te zenden, maar we vergaderen al parallel. Hoe gaan ze dat doen? De voorzifter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat klopt, dat is misschien een lastige opgave. lk weet niet in hoeverre je die dan later kunt uitzenden. Dat is inderdaad het punt. Dat had iemand in de wandelgang ook al opgemerkt. Misschien moeten we even kijken of we die motie daarin iets moeten aanpassen. De voorzitter: Dan krijgen we meerdere kanalen. Meneer Duiven, zag ik ook een handje?

De heer Duiven (WD): Ja, dank u. Even terug over het nieuwe Zoetermeerse theater. lk ben het helemaal eens met dat deel inzet op het oproepen aan de gemeente om dingen soepeler en sneller te maken. Dat is een beetje de strekking van mijn motie in het voorjaarsdebat. Maar de laatste bullet in het dictum vind ik misschien een stap te ver, want daar vraagt u feitelijk, mocht het allemaal niet lukken, met zoveel woorden om een alternatief te creëren. Dat is tamelijk stellig. Dat reikt heel veel verder dan wat we voor alle andere culturele instellingen en organisaties doen. Dus dat vind ik een brug te ver. Bent u dat met mijeens? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk kan me voorstellen dat u dat vindt en ik denk dat ik even met onze cultuunroordvoerder ga kijken in hoeverre wij dat misschien iets anders kunnen verwoorden. Als wij u daarmee over de streep trekken, nou wie weet, mijnheer Duiven, dan kunnen we misschien zaken doen met elkaar. Dus we gaan er gewoon eventjes naar kijken. lk dien hem nu even zo in als hij is en dan overleggen we dat eventjes met elkaar. Want ik kan het nu even niet veranderen. De voorzitter: Mijnheer Boerboom nog?

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel vooaitter. Ook even over die motie van ZFM. Op zich staan wij sympathiek tegenover het idee om meer met politiek op onze Zoetermeerse stadszender te doen. Wij vragen ons alleen af of dat de vergaderingen van de gemeenteraad of commissievergaderingen moeten zijn, want ik denk dat daar weinig mensen interesse in hebben en dat de luisteraars wegrennen. Zou het niet beter zijn als we ZFM vragen om wat meer politiek-inhoudelijke programma's te

90

Raad 6 november 2023

faciliteren op de zender? De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk zou daar zeer voor zijn in het kader van democratisering en het betrekken van onze inwoners bij wat wij hier doen. Dus als we dat, als deze motie zou worden aangenomen, in de gesprekken met ZFM mee kunnen nemen, denk ik dat zij daar best in geïnteresseerd zijn. Dus ik vind dat een heel goede suggestie. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heerVan den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. De vraag van de heer Boerboom intrigeerde mij wel een beetje. Bedoelt u dan in plaats van de raadsvergadering die politieke programma's uit te zenden, of en/en? De voozitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Kijk, voorzitter, volgens mij is ZFM uiteindelijk een zelfstandig orgaan en hangt het ervan af wat zij willen. Maar mij lijkt het leuk als er meer een soort van interviews met raadsleden en dergelijke, ook voor de bekendheid, worden toegevoegd. En als zij daarbij dan - een deel van - de vergadering willen uitzenden, top. Maar laat dat vooral bij hen. lk zou graag het signaal afgeven dat we het fijn zouden vinden als er wat meer aandacht voor lokale politiek zou zijn. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Oké, voorzitter. Dan wil ik toch wel even wat opmerken, want ik ben een voorstander van deze motie, omdat ik denk dat transparantie erg belangrijk is om de democratie weer enigszins de goede kant op te duwen. En het is ook gewoon goed dat mensen zien wat wij doen, maar ook wat wij als partij of als persoon stemmen. Dus in die zin hoop ik dat de motie gelijk blijft en vraag ik dat als toezegging aan mevrouw Kraneveldt. Want programma's die een vrije keuze hebben, hebben daarin ook de keuze in wie ze uitnodigen. En zo zijn wij bijvoorbeeld als FVD afgelopen jaar ook niet bij één broadcast uitgenodigd geweest, terwijl ze wel pretenderen iedereen gehad te hebben. En dat kan dus niet. Dus als we het doen, de volle breedte. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, nog een reactie?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Daar ben ik het volledig in met u eens. lk ben sociaaldemocraat, maar vooral ook democraat. En ik vind dat alle partijen in de gemeenteraad daar evenredig vertegenwoordigd zouden moeten zijn want het is een lokale omroep voor ons allemaal. Dus dat ben ik zeer met u eens. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel, voozitter. ln het voorjaarsdebat is er een motie aangenomen om mediabeleid te maken. Dit loopt ver vooruit op het mediabeleid dat al afgesproken is om te gaan maken. Dus ik zou zeggen, doe een pas op de plaats en wacht even tot het mediabeleid er is. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, daar nog een reactie op?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nou ja, we doen al zo vaak een pas op de plaats in deze raad omdat er niet altijd even snel raadsvoorstellen van het college komen. Dus ik geef deze gewoon mee. En als u dat ook doet, in meerderheid, kan het college bij het maken van dat beleid dit mooi meenemen. Dan slaan we twee vliegen in één klap, zou ik zeggen. De voorzitter: lk zag de heer Van Gils nog? Toch niet. De heer Smitskam. De heer Smitskam (PW): Ja, dank u voozitter. lk vind dit een beetje een vreemde discussie, want we gaan het nu hebben over de programmering van een lokaal radiostation, terwijl zij zelf over de programmering gaan. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Raad 6 november 2023

91

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Natuurlijk, dat is ook zo, maar we geven ze ook subsidie om onze lokale omroep te zijn. En ze hebben zelf in gesprek met ons aangegeven dat ze er wel degelijk wat voor voelen om dit soort dingen te doen. Dus ik zeg ook niet'hup, dan moeten we meteen zoveel en met zoveel geld en zo gaan we het doen'. Ga met ze in gesprek en kijk wat je met ze kunt afspreken. lk vind dat helemaal niet gek. Dan moeten wij natuurlijk medewerking verlenen om als het bijvoorbeeld gaat om raadsuitzendingen, die dan natuurlijk ook ter beschikking te stellen. ln die zin is mijn motie bedoeld. Maar uiteraard gaan zil zelf over hun programmering en we hadden het ook niet voorgesteld als zij hadden gezegd la, ben je helemaal gek, dat gaan we niet doen'. Nee, dan hadden we die motie niet ingediend. De voozitter: lk zie nog mijnheer Van Gils en dan stel ik voor verder te gaan.

De heer Van Gils (WD): Voozitter, in aansluiting hierop, wat weerhoudt ZFM nu? lk bedoel, de raadsvergadering is live uitgezonden, ze kunnen dat toch gewoon nu meteen opnieuw uitzenden of verzamelen of knippen? lk denk overigens dat de echte reden meer in de lijn van wat de heer Boerboom zegt ligt. lk denk dat heel weinig mensen erop zitten te wachten. Maar wat weerhoudt ze? Waarom is deze motie nodig? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk weet niet wat ze weerhoudt. Wij vinden het in ieder geval een belangrijk iets. En wij zeggen 'goh, college, je kan ook zelf vanuit het stadhuis gewoon een stap doen'. Misschien hebben ze zelf ... Ze ziin ook net weer onze Zoetermeerse lokale omroep en het is al lastig genoeg om alles rond te krijgen. Dus misschien hebben ze er niet aan gedacht of nog geen idee daarover. Dus als wij vanuit de raad het signaal geven, waarom niet? De voorzitter: lk ga heel kort naar mijnheer Van den Boomgaard en dan stel ik voor dat we echt dit onderwerp afronden want volgens mij zijn er voldoende argumenten uitgewisseld. De heer Van den Boomgaard (FVD): lk dank u ten zeerste voozitter. Heel kort, we hebben natuurlijk nu ook al de webcast die we zelf uitzenden. We weten daar de kijkcijfers van. We kunnen natuurlijk als ZFM dit oppakt, kijken of er een stijgende kijklijn uit voren komt. en Oát als startpositie pakken; okástijgt het? Dan komt het ten goede aan de democratie. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt nog.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is natuurlijk altijd goed om te kijken wat voor bereik je hebt en of daar een stijgende lijn in zit. En als je op een gegeven moment iets gaat uitzenden waar echt geen hond meer naar kijkt, ja, dan moet je op een gegeven moment ophouden, want dan is het ook zonde. Maar wij denken dat je in het kader van de democratie gewoon iedere poging moet wagen. De voorzitter: Gaat u verder mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, ik refereerde aan het begin van mijn betoog al even aan de situatie in Oekraïne. Wij vangen veel vluchtelingen uit dat land op en dat gaat volgens mij best goed. Daarvoor verdient de gemeente een compliment. Ook de opvang van statushouders in de voormalige Pl verloopt tamelijk geruisloos en zonder de door sommigen vooraf zo gevreesde overlast. Daar zijn we

heelblijmee. Maar dat geldt natuurlijk niet voor de vluchtelingen in Ter Apel en de omwonenden daar. Wij begrijpen dan ook de wens van het kabinet om de opvang beter te spreiden over het land. Er zal ookop Zoetermeer, met of zonder de Spreidingswet, een beroep worden gedaan in de komende maanden. Daar kunnen we maar beter op voorbereid zijn. Daarom dienen wij een motie in waarin we het college verzoeken alvast actief op zoek te gaan naar mogelijke nieuwe opvanglocaties. Voozitter, een opvanglocatie van een geheel andere orde is de biodiversiteitstoren aan de rand van de Plas van Poot. ln die toren, oftewel dierenflat, huizen inmiddels allerlei dieren, maar de toren is nog niet helemaalaf. Want niet alleen vluchtelingen verdienen wat de PvdA betreft een warm welkom in Zoeter-

meer, maar ook de vleermuis. De meervleermuis welteverstaan. Dat is een zeldzaam beestje dat er graag warmpjes bij zit. En dat kan. Met een paar zonnepanelen bouwen we een opvanglocatie waar de meervleermuis, hopelijk, op af komt. En we doen er nog relevant wetenschappelijk onderzoek mee ook.

92

Raad 6 november 2023

Daarom dienen wij met Groenlinks en D66 een motie in om deze zonnepanelen vanuit de gemeente te financieren. We vonden het wel een mooie deal in ruil voor het kappen van die ene boom, weet u nog? Voorzitter, ik rond af. lk zou namens de PvdA nog veel meer ondenarerpen aan willen stippen. Anders had ik zeker nog een uitvoerig verhaal gehouden over ondenrijs, zorg of duurzaamheid, ondenruerpen die ons na aan het hart lliggen. Maar gelukkig zijn daar onze politieke vrienden en tijdelijke bondgenoten in deze raad wier moties wij op deze beleidsterreinen voor een groot deel mede indienen. En dan echt tot slot: de PvdA dankt ons ambtelijk apparaat hartelijk voor de grote inzet in het afgelopen jaar en we wensen het college en de raad veel wijsheid bij de vele besluiten die we ook komend jaar weer moeten nemen. Samen kan het! De voorzitter: De heer Meijroos, u wilt nog interrumperen, gaat uw gang.