Notulen raad 6 november deel 1- vastgesteld

ll.

Raad 6 november 2023

33

De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja dank u wel voorzitter. lk ben even op zoek. Even terug in uw betoog zei u 'op de korte termijn amper geld'. Op de lange termijn delen we volgens mij die mening dat er geen geld is en dat we een zwaar tekort hebben. Maar op de korte termijn hebben wij nog enorme reserves en eenmalig geld. Dus daar zittoch wel degelijk nog financiële ruimte om iets te doen? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, dat klopt natuurlijk. We hebben grote spaarpotten, maar de manier waarop we dat kunnen uitgeven wordt beperkt door de begrotingsregels. Dat geld is er dan wel, maar dat is dan in verhouding - ook al zijn het ook vele miljoenen - niet zoveel als ik kijk naar de structurele kosten. De voorzifter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Nee, voozitter, dat ben ik met u eens natuurlijk. Maar volgens mij is het dan juist ook goed, en dat is een oproep die ik straks aan het college ga doen, om eêns met elkaar van gedachten te wisselen over de vraag 'hoe kunnen we die grote, eenmalige gelden toch eens op een andere, zinvolle manier voor de stad inzetten, in plaats van dat ze op de bank blijven staan?' Deelt u dat ook? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, eens. En ik ben eryan overtuigd dat het college daar ook over nadenkt. En andere colleges in het land ook. De voorzitter: Gaat u verder.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dan begin ik met de jeugdzorg. Het is belangrijk dat onze jeugd nu en in de toekomst op een gezonde manier deel kan nemen aan de samenleving, maarwe zien dat de overschrijding van het budget bij de jeugdzorg buitengewoon fors is. De vraag naar jeugdzorg is enorm, dat komt ten dele doordat het aanbod enorm is. De prijsstijgingen zijn ook enorm. Het systeem loopt vast met als gevolg dat er te weinig middelen en te weinig mensen zijn om kinderen te helpen die dringend hulp nodig hebben. ZólZoetermeer is van mening dat we die kinderen moeten kunnen blijven helpen. We zien ook zorgvragen waarbij de problematiek feitelijk niet bij de jeugdigen ligt, maar bij de ouders. Een voorbeeld daarvan zijn de vele vechtscheidingen. Dat ouders zulke hevige ruzie blijven maken dat ze er niet in slagen goede ouders te zijn. Dat ze elkaar zwartmaken. Dat kinderen emotioneel venruaarloosd raken, angstig worden en eenzaam zijn. Voorzitter, in Zoetermeer hebben we het Scheidingspunt, dat is een organisatie van verschillende partners die hulp biedt voor, tijdens en na de scheiding. Volgens mij is deze organisatie bekend hier in de raad, maar we hebben gemerkt dat dat niet het geval is in de stad. We zouden graag zien dat het college zich inspant het Scheidingspunt wat meer bekendheid te geven.

Daar hebben we een motie voor gemaakt en die dienen we in samen met de WD, PDvZ,Zoetermeer Vooruit, PvdA, CDA en LHN. De ontwikkelingen op het gebied van bestaanszekerheid zijn hoopgevend. ln de begroting lezen we hierover een kort, samenvattend, plichtmatig en vooral ambtelijk blablaverhaal, maar in het memo van 1 november jl. lezen we wat het college heeft gedaan en van plan is te doen op dit gebied. Wat ons betreft, ziin er altijd te veel mensen die financieel in de knel zitten en in het memo proeven wij dat het college de urgentie voelt om mensen te helpen, om te zorgen dat mensen met een kleine beurs ook kunnen deelnemen aan de samenleving en dat is wat hoopvol stemt. De achterstanden bij de WMO zijn ingelopen, maar er blijft een gestage toename van de vraag door de vergrijzing en de lage eigen bijdrage die voorlopig nog wel enkele jaren blijft. De druk blijft dus hoog en we maken ons daar zorgen over. Want de vraag zal de komende decennia alleen maar verder stijgen. Dat heeft gevolgen voor de benodigde budgetten en de hoeveelheid personeel. We volgen de ontwikkelingen, zowel lokaal als landelijk, en wat we nadrukkelijk missen is de aanwas van meer zorgperso-

neel. ln dat verband zijn we gewezen op het CIV Welzijn & Zorg, dat is het Centrum voor lnnovatief Vakmanschap, ook actief in Zoetermeer. We willen van het college weten in hoeverre zij kunnen bijdragen aan een doorbraak op het gebied van meer handen aan het bed.

34

Raad 6 november 2023

Goed nieuws is dat het aantal bomen deze raadsperiode is gestegen. ln de afgelopen zestien maanden ztln er 848 bomen in Zoetermeer bij gekomen en dat in een stad waarin we voortdurend met elkaar strijden om elk stukje ruimte. Complimenten daarvoor. Daarnaast hebben we afgesproken dat het voor inwoners mogelijk moet worden om een voorstel in te dienen voor het verplaatsen of vervangen van overlastgevende bomen. Onze vraag is hoe het hiermee staat. Wordt daar al gebruik van gemaakt? Zo ja, wat zijn de ervaringen? Zo nee, wanneer kunnen we daar iets over venarachten? Dan kom ik bij het programma Vrije tijd. We wachten met smart op de verduuzaming van de gebouwen zoals die van het CKC en het Stadstheater dus onze vraag aan het college is wanneer we daar eindelijk aan beginnen. We begrijpen dat de prioriteit van projecten steeds bij woningbouw ligt omdat dat de grootste opgave van het moment is. Maar als we vijftig woningbouwprojecten tegelijk kunnen doen, kunnen we misschien ook een projectleider missen om bezig te gaan met die verduurzaming. We horen graag hoe het college daarin staat. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de verbeteringen van de toegankelijkheid van de genoemde panden. Dat staat keurig vermeld in de digitale begroting, maar in de fraktijk zien we daar nog niet veel van. Wat kunnen we precies verwachten en wanneer gaan we dat meemaken, is onze concrete vraag.

ln de begroting lopen de getallen over de aantallen woningen een beetje door elkaar, dus daar durf ik niet veel over te zeggen. ln de stad zien we dat er volop gebouwd wordt, dus dat is goed. Met uitzondering van het gebied van de Entree; daar wordt nog niet gebouwd. Dus dat is niet goed. lntussen wordt voor dat gebied wel gesproken over tijdelijke invulling met evenementen. Voozitter, wij waren aanwezig bij de eerste bijeenkomst daarover met de bewoners en daar merkten we de behoefte om goede afspraken te maken. De zorgen liggen voornamelÍjk bij geluidsoverlast in de avond en nacht en natuurlijk bij het parkeren. Hoe gaat het college die zorgen wegnemen? Dan, voozitter, veiligheid. Daar is altijd een hoop over te doen. We hebben geregeld te maken met

allerlei vormen van geweld. Dat is afschuwelijk en daar moeten we stevig tegen optreden. Of het nu gaat over het mishandelen van een trambestuurder, ontploffingen bij een woonhuis, of het in elkaar slaan van een meisje met z'n allen, het mag allemaal niet ongestraft blijven. Tegelijk gaat dit voornamelijk om incidenten. We lezen het niet in de krant, maar het aantal minderjarigen dat door de politie is geregistreerd als verdachte van een misdrijf is sinds 2010 gehalveerd. Dat is natuurlijk maar een cijfer, maar het geeft aan, zoals u weet, dat er een groot verschil is tussen het beeld dat we hebben van veiligheid, en de harde cijfers daarover. We gaan ervan uit dat het college eraan werkt om dat verschil te verkleinen, door zo zuiver mogelijk te communiceren over ontwikkelingen. Verder valt op in de begroting voor veiligheid en leefbaarheid dat een aantal belangrijke posten nog steeds tijdelijke dekking hebben. Onze handhavers, bijvoorbeeld, zijn nog steeds maar tijdelijk gedekt. De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies, mijnheer Duiven heeft een interruptie.

De heer Duiven (WD): Ja dank u wel voozitter. lk zat al even te zwaaien, dus ik grijp even terug op het onderwerp veiligheid. ls mijnheer Van der Vlies het met mij eens dat wij naast de cijfers eigenlijk geen goed beeld hebben, geen goede duiding hebben van waarom de cijfers zijn zoals ze zi'1n en waarom er geen verbetering is, waarom die incidenten niet wegblijven? ls hij dat met mij eens, dat we daar eigenlijk nog een schakel missen? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): De heer Van der Vlíes begrijpt niet helemaal wat u bedoelt. De voorzitter: Mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Dan ga ik een tweede poging wagen. We hebben cijfers. De heer Van der Vlies refereerde aan het beeld dat die cijfers oproepen. Maar is hij het met mij eens dat we eigenlijk onvoldoende duiding hebben van wat die cijfers eigenlijk betekenen? Dus dat het te veel het gevoelsmatige beeld is waar we ons kompas op moeten richten? De voorzitter: Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, ja, dat geloof ik ook wel. We hebben natuurlijk een halfjaartje geleden geloof ik, of driekwart jaar geleden een nieuwe Kadernota Veiligheid vastgesteld en daar een amendement bij aangenomen waarbij monitoring beter zal worden ingericht. Daar zijn we nog steeds mee bezig, als ik het goed heb begrepen. Daar volgt ook een betere duiding uit. Althans, dat ii

Raad 6 november 2023

35

in ieder geval het streven en dat is wat we hopen. Dus in dat opzicht kan ik dat beamen. lk ben het met u eens. lk had het over de handhavers, voozitter De voozitter: Gaat u verder

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Die zijn nog steeds maar tijdelijk gedekt, financieel bedoel ik dan natuurlijk. We hopen dat het college hier rekening mee houdt als er plannen gemaakt worden voor bezuinigingen. Volgens Zól Zoetermeer kunnen we het ons niet veroorloven om Team Handhaving af te schalen. Zij ziln te belangrijk voor de stad. Voorzitter, Zól Zoetermeer is een lokale partij wat betekent dat we ons steeds richten op wat het beste is voor Zoetermeer. We proberen de spanningen op het wereldtoneel daarbuiten te laten, maar we zijn niet blind voor wat er gebeurt. We zien momenteel een hoop ellende in de wereld en we merken dat de sfeer ook hier in Zoetermeer soms een beetje gespannen is. De onzekere financiële situatie van de gemeente helpt niet om positief te blijven. Maar, het is onze stad, en we hebben de eer om daarvoor te mogen werken. Laten we dat zoveel als mogelijk met elkaar doen en er het beste van maken. Dank u.

Motie nr. 2311-17 ingediend door Zó! Zoetermeer, \ruD, PDvZ, Zoetermeer Vooruit, PvdA, GDA, LHN

Vergroot bekendheid Scheidingspunt "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bUeen op 6 november 2023; constaterende dat: jaarlijks meer dan 10.000 minderjarigen worden geconfronteerd met de scheiding van hun ouders, volgens ondezoek van het Nederlands Jeugdinstituut; Zoetermeer in 2022 het hoogste percentage gescheiden inwoners had van Zuid-Holland, volgens onderzoek van lndepender; het Scheidingspunt onderdeel is van het vrij toegankelijke (hulp)aanbod van Zoetermeer; de bekendheid van het Scheidingspunt momenteel zeer beperkt is;

r

e . .

ovenruegende dat:

.

. o

ongeveer 10'15% van het aantal scheidingen een vechtscheiding is volgens het ministerie van VWS;

vechtscheidingen een negatieve impact hebben op het leven van Zoetermeerders; het Scheidingspunt, met vrij toegankelijke scheidingshulp, bijdraagt aan het voorkomen dat jeugdigen specialistische jeugdhulp nodig hebben;

vezoekt het college:

.

actief de bekendheid van het Scheidingspunt te vergroten via diverse (gemeentelijke) kanalen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van LHN, dat is mevrouw Siegelaer.

f. LHN Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Voozitter, waar de LHN in het voorjaarsdebat een compliment uitdeelde dat het financieel perspectief niet onmiddellijk tot zorgen leidde en dat we

vooralsnog goed in staat zijn om uitdagingen op te vangen, moeten we daar vandaag de dag kritisch op zijn. Door de enorme tekorten die zichtbaar zijn geworden in de afgelopen periode moeten er keuzes gemaakt worden voor de aankomende jaren. Samen doen wat nodig is voor Zoetermeer is ook samen keuzes maken, keuzes die soms minder populair zt1n, maar hard nodig om dat te kunnen blijven doen wat nodig is voor onze stad en inwoners.

Het college zal bU de komende perspectiefnota met een bezuinigingsvoorstel komen.

Bezuinigingsvoorstellen en ombuigingsvoorstellen hebben allemaal de revue gepasseerd. Ze zijn stuk voor stuk ingehaald door de tijd. Bezuinigen vragen om een gefundeerde aanpak, niet een onsje meer of minder om een goed perspectief te kunnen bieden, maar voorstellen die de raad inzichten en

36

Raad 6 november 2023

mogelijkheden geven om een weloverwogen keuze te maken. De LHN vraagt het college met bezuinigingsvoorstellen te komen waarbij keuzes werkelijk hout snijden. Hoe gaat u dat verschil maken? Graag uw reactie daarop.

Wat de LHN bevreemdt, zijn de keuzes van investeren. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. U zit natuurlijk met andere partijen in de coalitie als LHN en ik hoorde mevrouw Brouwer eerder op de ochtend al zeggen 'armoedebeleid, daar willen we eigenlijk dat u vanaf blijft'. Geeft u ook dat soort voonruaarden mee aan het college? Wat vindt u bijvoorbeeld van zo'n voorstel van uw coalitiegenoot? Staat u daarachter of heeft u weer andere wensen? Want dat wordt dan nog een lekker robbertje vechten in het college, denk ik dan, of in de coalitie, moet ik zeggen. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk denk dat het hier niet op deze wijze over gaat. lk denk dat het belangrijk is dat het college komt met een voorstel waarmee de gehele raad met elkaar in gesprek kan gaan over de keuzes die we maken. Dat is wat ik met deze oproep bedoel en niet om in het college met elkaar in gevecht te gaan over waar niet, of waar wel. Het gaat over 'hoe gaan we voor de stad zorgen dat we in het belang handelen, met elkaar?' De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dan is toch wel mijn vraag: maar wat vindt de LHN dan? Wat vindt u nu belangrijk om van te zeggen 'weet je, daar moet je eigenlijk gewoon van afblijven, want dat vinden wij echt een stap te ver'? De voozitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Voor nu maak ik, als ik verder in mijn spreektekst kom, duidelijk waar wij het belangrijk vinden om wel of niet keuzes in te maken. Maar ik denk nog steeds dat het belangrijk is dat we de keuzes maken die gebaseerd zijn op haalbaarheid en niet op wat we allemaal an sich vinden, maar op 'hoe kunnen we het verschil maken zodat op alle vlakken wel een goed beleid blijft bestaan?' De voozitter: Gaat u... O, nee, mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Dank u wel, voozitter. De begroting die wij Zoetermeer hebben, is een kleine € 500 miljoen aan uitgaven, maar een groot deel daarvan is rechtstreeks geld dat we vanuit het rijk krijgen en doorschuiven richting onze inwoners. Dus dan wordt het al heel lastig als je kijkt wat er dan wel beïnvloedbaar is, waar je dan die keuzes in gaat maken. Hoe gaat u dat doen? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn):Als we dan keuzes moeten maken die buiten de begroting vallen, zouden we kunnen kiezen om daar de incidentele middelen voor in te zetten omdat ze tijdelijk ingezet worden en omdat het huidige beleid passend is bij wat kan binnen de mogelijkheden. De voozitter: lk stel voor dat u verdergaat. Nee, mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozitter. lk wil toch mevrouw Kraneveldt bijvallen. Want ik vind de beantwoording niet echt bevredigend. ln die zin, de vraagstelling is duidelijk en wat ik denk dat mevrouw Kraneveldt bedoelt, is 'waar ligt de prioritering van de LHN?'Wat we dan als antwoord krijgen, is eigenlijk heel kleurloos en heel erg 'als de meerderheid het ermee eens is, dan is dat het'. En dan denk ik Ja, maar waar staat de LHN dan met haar eigen waarden, normen, principes als partij?' De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Wij vinden het belangrijk dat we in een veilige stad wonen

Raad 6 november 2023

37

waar iedereen zich kan ontwikkelen, waar we opkomen voor onze ouderen en onze jongeren ondersteunen om zich te kunnen ontwikkelen. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter, ja, allemaal nobele idealen. Hartstikke goed, maar wat gaat u dan daarvoor doen? En wat gaat u daarvoor laten? En wat gaat het dan inderdaad voor die groep opleveren? Dat is eigenlijk de vraag die dan nog resteert. De voozitter: Mevrouw Siegelaer. lv.leyrguw Siegelaer (Lijs_t Hilbrand Nawijn): Dan kom ik toch terug met waar ik eerder mee begon. lk vind het belangrijk, of wij vinden het belangrijk, dat er welovenrogen keuzes worden gemaakt en die kun je alleen maken als je weet wat het verschil maakt en wat de impact geeft. En dan viegen wij af wat wij belangrijk vinden om welke stappen te nemen op het nieuwe beleid. De voorzitter: Mijnheer Duiven nog. De heer Duiven (WD): Ja, dank u wel voorzitter. Als ik goed naar het antwoord van mevrouw Siegelaer

luister, dan hoor ik toch dat zij een pleidooi houdt om vooral als de uitdaging op tafel ligt om te t<ilten naar waar er bezuinigd kan worden, vooral alle ondenrverpen in beschbuwingen te iemen en dat integraal te wegen. Dat is een lastig proces. En dat ze niet zoals de pvdA probéeÉ nu aleen of meer ondenarerpen heeft die ze buiten die discussie wil laten. Zo begrijp ik toch het antwoord van mevrouw Siegelaer goed? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat is inderdaad wat ik hiermee probeer te zeggen. Dank. De voorzifter: lk kijk even rond, dan stel ik voor dat u verder gaat, mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Wat de LHN bevreemdt, zijn de keuzes van investeren. Als het gaat om de verbouwingen in het Stadsforum, het aanpassen van foegankelijkheid in gebouwen en de significante verhoging van de overheadkosten, deze lopen samen op in Oe miljoeneri. Wat zijn de ovenrvegingen van het college om deze uitgaven nu op te nemen in de begroting, waarom wordt el niet gekozen om deze investeringen te verspreiden over meerdere jaren, of ná ZOZí te begroten? Hiermee lijkt het of het college eigen ambities wel wil dóorzetten en aangenjmen moties en amendementen van de raad op de lange baan wil schuiven. Kan het college dat tóelichten? Voozitter, zoals u weet vinden wij het belangrijk dat onze inwoners tíjdig eén passende woning kunnen betrekken. Helaas is dat allesbehalve vanzelfsprekend tegenwoordig. O-le impact heeft invloed-op onze jongeren en de woonwens en doorstroming van ouderen en gezinnen. Het onbegrip over wie wel of niet krijgt toegewezen groeit met de dag. lk citeer uit-opmerkingen Oie Oàl-Htrt heeft ontvangen: 99.1 Ygning 'Mijn kind is 32,wil graag een toekomst maar kan niet anders dan thuiJwonen'. Een echtpaar dat gáag kleiner wil gaan wonen, doet dit niet omdat de hoge huurprijzen hen tegenhouden. 'Waarom is een

woning een vanzelfsprekendheid voor iedereen behalve onze eigen inwoners?' Hoe gaat het college duidelijkheid geven aan inwoners als het gaat om de woningnooo? en vooruiflopeno o[ net raadsvoorstel Woningbouw als aanjager, wil de LHN het college vragen waar de raad invloed lreeft op de doelgroepbepaling. Met het aantal projecten dat nu in ontwikkeling is, is het belangrijk dat de afspraken vooraf al met de raad besproken worden. Graag uw reactie hierop. We zijn wel heel blij met de 681 woningen die dit jaar opgeleverd zijn of nog worden opgeleverd. Ga zo

door! Dan komen we op een pijnlijker ondenrerp, corona. Dat heeft veel impact gehad op het Zoetermeerse bedrijfsleven. Er is veel leegstand en winkelcentra bieden niet meer het gemak waarvoor deze bedoeld waren: alles dichtbij huis om in de dagelijkse behoefte te voozien. De huur is onbetaalbaar geworden voor unieke concepten van onze startende ondernemers. Kan het college een beeld geven van hoe het stuurt op een aantrekkelijk ondernemersklimaat in de stad? Veel bedrijven hebben geen andere keuze dan te stoppen met ondernemen omdat zij niet meer aan de betalingen kunnen voldo_en. Vooral door uitgestelde betalingen door corona die vanáf dit jaar terugbetaald moeten worden. Wij blijven hier aandacht voor vragen. ondernemen is risico's nemen, maaihet verplichtstellen tot het sluiten van deuren is een situatie waar je je niet op kunt voorbereiden. Wie kan

38

Raad 6 november 2023

wel zijn eigen broek ophouden wanneer hij maanden geen salaris ontvangt en er geen voorzieningen zijn die passen bij de situatie? Wat is het uitgangspunt van het college om alsnog te ondersteunen met de coronaproblematiek van deze ondernemers? De afgelopen maanden hebben we het uitvoerig gehad over de jeugdzorg. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van mijnheer Duiven, gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzifter. Dat is natuurlijk een sympathieke lijn om de gevolgen van corona zo lang mogelijk te mitigeren, maar kan mevrouw Siegelaer indicatief minimaal aangeven hoe lang ze denkt dat deze vorm van ondersteuning, als we daartoe zouden besluiten en als daartoe de middelen beschikbaar zijn, nog noodzakelijk zou zrln? Want de lijn van haar betoog is makkelijk door te trekken tot aan misschien we|2040, om dat zo maat eens zo te noemen. Waar denkt u aan? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat is een ingewikkelde vraag omdat het ook een ingewikkeld dilemma is. Wij hebben eerder aangegeven dat wij ervoor hebben gepleit dat de coronagelden niet teruggingen naar de algemene middelen omdat wij denken dat veel ondernemers hier nog baat bij kunnen hebben. Het is daarnaast ook heel ingewikkeld om te bepalen hoe we dat kunnen doen omdat het niet alleen een rol van de gemeente is. We kunnen dat geld daar niet zomaar voor inzetten. lk denk wel dat het een rol is van de gemeente om te kijken met de mensen, de ondernemers die daar nog steeds de problemen van ondervinden wat we wel kunnen doen. lk wil het college vragen wat daar dan de mogelijkheden voor zijn. En dan niet tot in de eeuwigheid, want dat spreekt voor zich, maar zo dat zr1 een plan hebben waar zê mee verder kunnen. Zodatze gewoon een goede toekomst tegemoet kunnen gaan. Dat hoeft niet financieel te zijn. De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Nog één voozichtige poging: wanneer begint voor de LHN de eeuwigheid? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Het zou misschien wel fijn zijn als de eeuwigheid zou bestaan, maar ik denk ook dat dat onmogelijk is. Maar je kunt mensen of ondernemers wel goed op weg helpen met een plan waardoor ze gewoon weer een normale onderneming kunnen voeren en niet elke keer weer geconfronteerd worden met iets dat ze niet nu of niet binnen deze termijn kunnen oplossen. Dus stel een termijn en maak een oplossing die past binnen het bedrijf en zorg dat ze daarin ondersteund worden. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Het wordt wel grappig zo in die driehoeksverhouding die ik nu weer zie. lk kan dit keer mevrouw Siegelaer bijvallen, in die zin dat ik een vraag heb voor de heer Van Duiven. Oké, tot hoever moeten we doorgaan? Vindt de WD dan dat we niets moeten doen? Er is een oozaak geweest met coronamaatregelen waar hun landelijke partij ook voorstander van was. Die heeft deze ondernemers tot enorme nood gedreven. Daar is niet zomaar uit te komen. De effecten zien we nu pas. Dan hoor ik nu 'tot wanneer gaan we dan door en moeten we dat wel doen?' De voorzitter: Dat is een vraag aan mijnheer Duiven volgens mij.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. Het is'Duiven' niet'Van Duiven', helaas, de arme tak. Het was een verdiepingsvraag, niet zozeer vanuit een vastomlijnde opinie van 'dat is een harde deadline'. Nogmaals, ik begon met te zeggen dat ik de lijn of het pleidooi sympathiek vind. Maar ik denk ook dat we goed in de gaten moeten houden, ook in het belang van een gezonde economische lokale economie of een gezonde economie, dat we op enig moment wel weer de normale situatie als leidend nemen. Want een economie die per definitie en te lang en te veel afhankelijk is van deze vorm van financiële ondersteuning vanuit de overheid, is op zich geen gezonde economie. Dat is mijn zorg die onder mijn verduidelijkingvraag ligt. Nogmaals. lk herhaal mezelf. De lijn om ondernemers te ondersteunen, daar waar mogelijk en daar waar noodzakelijk, onderschrijf ik.

Raad 6 november 2023

39

De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dan van mijn kant even de verdieping. Dus u bent het ermee eens dat de coronamaatregelen desastreus waren voor de ondernemer en dat met name de tijd wanneer die ondernemers die achterstanden moesten inhalen - want daar hebben we het pas het afgelopen jaar over - in combinatie met de energiekosten, personeelskosten et cetera een te groot effect heeft, zeker voor het mkb enzzp? Daar maak ik me dan wel zorgen om. Erkennen we dus die doelgroep ook? En dat we dus, omdat het nu pas naar voren komt, omdat nu pas die terugbetalingen beginnen, inderdaad nu pas kunnen beginnen met het ondersteunen en zien waar de wonden zijn en hoe diep ze zijn. De voorzitter: lk wil wel proberen dit debatje iets korter te houden als het kan, want u heeft nog een eigen termijn. De heer Duiven wil nog reageren en dan ga ik terug naar mevrouw Siegelaer.

De heer Duiven (WD): Ja, voorzitter, de heer Van den Boomgaard overspeelt nu zijn hand om mijn steun en sympathie te hebben. Er zit een aantal aannames in zijn betoog die ik niet deel. Dus dat maar even als korte versie van mijn antwoord. De voozitter: Akkoord, ik stel voor terug te gaan naar mevrouw Siegelaer want die was bezig en daar was de vraag gesteld. Gaat u verder met uw eerste termijn.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank daarvoor. De afgelopen maanden hebben we het uitvoerig gehad over de jeugdzorg, de problematiek en de financiële tekorten. Wat betreft de LHN, is er nog geen duidelijk beeld over de oplopende kosten omdat de financiën nog onvoldoende inzichtelijk zijn. Wanneer er keuzes gemaakt worden, betekent dat ook dat de zorg voor de jeugd anders wordt vormgegeven. Deze veranderingen verdienen een fundament waar je mee aantoont dat het leidt tot verbeteringen. Een verandering zonder vooraf bepaalde koers vinden wij onwenselijk. Wat de LHN betreft, is de oplossing niet om opnieuw gefaseerd beleid in te voeren, maar doordacht beleid om het tij te keren waarmee de benodigde zorg voor de meest kwetsbare geborgd blijft, de capaciteit toereikend is en de Íinanciën beheersbaar blijven. Wij wachten op het plan van de wethouder dat voor het einde van het jaar naar de raad komt. Wat de WMO betreft, wil ik allereerst mijn complimenten maken aan allen die met man en macht ervoor gezorgd hebben dat de wachtlijsten zijn weggewerkt, chapeau! Om deze goede verbetering voor de toekomt door te kunnen zeften, vragen we ons af wat de impact is van de toenemende aanvragen.

Welke consequenties heeft dit op de capaciteit en het bestedingsbudget? En kan de inwoner, binnen de gestelde termijn, op bijvoorbeeld huishoudelijke hulp blijven rekenen? De afbouw van de ziekenhuiszorg is ons een doorn in het oog; dat wij als raad niets kunnen doen, is wat ons betreft te gemakkelijk en niet wenselijk. Een stad van onze grootte heeft recht op een volwaardig ziekenhuis. We komen in de tweede termijn terug met een motie. Nu het leven steeds duurder wordt, vinden wij het belangrijk dat er ook aandacht wordt besteed aan de werkende Zoetermeerder die toch onder de armoedegrens leeft. Hoe kunnen we deze doelgroep beter bedienen? We wachten op een voorstel van de wethouder om hier op korte termijn met elkaar een belangrijk gesprek over te voeren. Ja, voozifter, we pleiten wederom voor preventief fouilleren. De problematiek van rivaliserende jeugd met excessief geweld, het toenemende aantaljonge meisjes in de criminaliteit, het is de hoogste tijd om daar paal en perk aan te stellen. De fractie heeft navraag gedaan bij de agent op straat. De meesten zien graag preventief fouilleren als extra instrument. Vooralals het om de strijd tegen steekwapens gaat. Als onze agenten hierom vragen, moeten we gehoor geven. Wij dienen de motie Preventief fouilleren in. Deze motie wordt mede ingediend door de WD en PW. De voozitter: lnterruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel vooaitter. Met betrekking tot die motie Preventief fouilleren ben ik eigenlijk een beetje verrast. De burgemeester heeft op 9 oktober jl. een uitgebreid memo gestuurd over preventief fouilleren, waarin hij eigenlijk zelfs aangeeft dat hij dit in gaat zetten op het moment dat er sprake is van een veiligheidsrisicogebied nadat er meerdere incidenten hebben plaatsgevonden. En ook geeft hij aan dat het niet eens zijn bevoegdheid is om dit middel in te zetten, maar dat het Openbaar Minister:ie dat besluit uiteindelijk moet nemen. Dus hoe past deze motie dan in het kader van dit memo? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

40

Raad 6 november 2023

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank daarvoor. De motie past hierin omdat de motie ook aangeeft plekken aan te wijzen waar dit nodig is. Er zijn meerdere plekken in onze stad waar dit toegepast zou kunnen worden. Omdat er constant toch incidenten blijven gebeuren die de aandacht vragen, is het ook een signaal dat wij afgeven naar degenen die hier toch niet op de juiste wijze mee omgaan. Onze inwoners, bedoel ik dan, jongeren. De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voozitter. De burgemeester geeft duidelijk aan dat er op

dit moment geen gebied is dat in aanmerking komt. Kunt u dan niet beter de gebieden waarvan u suggereert dat het mogelijk van toegevoegde waarde is naar de burgemeester toesturen, zodat hij dat kan bespreken? Want met deze motie zie ik echt niet in wat die toevoegt aan het memo dat er al ligt. De voozitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk kom daar in mijn tweede termijn op terug. De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): De samenwerking met het VO wordt verder uitgebreid. Er wordt onder andere ingezet op het binden van jongeren aan de stad, iets wat de LHN belangrijk vindt. De jeugd is immers de toekomst van de stad. Hoe concreet zijn deze plannen en wanneer kunnen ze van staÉ gaan? Om te voorkomen dat er veeljongeren thuis in plaats van op school zitten, is samenwerking tussen de

scholen en de leerplicht van groot belang. Sterker nog, bijna in alle gevallen van ernstige jeugdzorg wordt dat voorafgegaan door schoolveauim. Te vaak ontvangen we signalen dat scholen niet meer melden bij gebrek aan vertrouwen in de opvolging van de leerplicht. Wat LHN betreft is de maat vol. Er is meer actie nodig, door bijvoorbeeld de jeugdreclassering eerder in te zetten om kinderen op het rechte pad te houden of krijgen. Wat gaat het college nu concreet doen om de leerplicht in te zeften als waardevol instrument? Graag uw reactie hierop. De LHN vindt de inzet van combifunctionarissen voor sport en cultuur erg belangrijk. Het draagt eraan bij dat bewegen en deelnemen aan culturele evenementen toeganketil[er woàt'voor jongeren. Met elkaar zorgen wij voor elkaar en daar past een gevarieerd vrijetijdsprogramma bij. Als we kijken naar de het aanbod voor de jongeren op het VO zijn er weinig activiteiten of plekken waar zi5 terechtkunnen in hun vrije tUd. Wij vragen het college om het aantal beschikbare fte's gericht in te zetten om de samenwerking met Buurtwerk te versterken als een preventieve aanpak om toeleiding naar jeugdzorg te verminderen. De voozitter: Een interruptie van mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (26l Zoetermeer): Ja voozitter dank u, ik hoor mevrouw Siegelaer nu iets anders zeggen dan wat er letterlijk in die eerste conceptmotie staat.

lk weet niet of dat is aangepast. Maar ik

lees hier het vezoek aan het college om te onderzoeken of de ruimte in de huidige bezetting kan worden bertut. En ik vroeg me even af ,waar zitdie ruimte in de huidige bezetting? Want ik hoorde de afgelopen vijf jaar alleen maar dat ze mensen tekortkomen. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voor deze interpretatie. lk zal het toelichten en dat heb ik hier niet helemaaljuist verwoord, maar in de begroting is nog ruimte van twee fte's waar nog geen invulling op is gegeven. Vandaar deze motie. De voozitter: Mijnheer Aptroot.

De heer Aptroot (WD): Voorzitter, dank u wel. Over dezelfde motie. Sympathiek. Werkt erg goed. Mijn vraag is alleen: wat gaat de combinatiefunctionaris anders doen dan hij nu al doet? Want volgens mij roept u op om te gaan ondezoeken om iets te gaan doen waar volgens mij specifiek de combinatiefunctionaris voor in het leven is geroepen. Dus mijn vraag is: waaÉoe roept u op? Wat vraagt u exact? Want dat haal ik niet uit uw motie.

Raad 6 november 2023

41

De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Om hierin ook de combinatie te maken met Buurtwerk. Vaak hebben combinatiefunctionarissen toch een ander beeld van de jongeren die komen en als Buurtwerk daar meer bij betrokken wordt, kunnen zijwellicht deze jeugd ondersteunen om tijdig... Nee, sorry, ik kom er even niet uit. lk laat het hier heel even bij. De voorzitter: Mijnheer Aptroot nog?

De heer Aptroot (WD): Ja voorzitter, dank u wel, dan wacht ik graag even voordat ik daar verder wat van vind, af wat het antwoord van het college is. Want ik denk dat u een heel goede oproep doet, maar eigenlijk een motie heeft om te vragen het beleid uit te voeren dat we al lang doen. Dat kan ik ondersteunen, maar dat is dan zonde om er een motie over in te dienen. De voorzitter: U loopt al een beetje vooruit op het antwoord van het college, maar u wacht het antwoord

van het college af. Mevrouw Siegelaer, gaat u verder.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): ln de beantwoording op de technische vragen staat duidelijk dat nog onderzocht wordt waar deze twee fte's naaÉoe gaan, dus vandaar dat deze motie daarop aansluit om dat ondezoek te bevorderen en deze invulling daarin mee te nemen. Deze motie dienen we in met het CDA, D66 en Zoetermeer Vooruit. Het verenigingsleven in Zoetermeer ligt ons na aan het haÉ en daar zetten we ons tomeloos voor in. Steeds vaker ontvangen wij verontrustende berichten van verenigingen dat het werven van vrijwilligers een groot probleem is en dat de verenigingsondersteuners nauwelijks een rol spelen in deze vràag. Herkent het college dit probleem? De biodiversiteit in onze stad gaat voor ons boven het plaatsen van zonnepanelen in natuurgebieden. Het groene karakter van onze stad is iets om trots op te zijn. Zonnepanelen, groen op de daken en geluidsschermen zijn wat de LHN betreft goede alternatieven. LHN houdt wel van een feestje en we zijn trots op de Zoetermeerse evenementen en de organisaties die deze evenementen realiseren. De herinrichting van de Markt en het Dobbe-eiland zal op den duur gevolgen hebben voor de evenementen die daar jaarlijks plaatsvinden. We horen graag van de wethouder wat de plannen zijn omtrent het verplaatsen van evenementen in de stad. Daarnaast krijgen wij signalen van organisatoren dat het vergunningenproces vaak moeizaam verloopt.

Hiertoe dienen we de motie Soepel vergunnen in, want als de feestmakers afhaken, heeft de stad geen feest. Deze motie wordt mede ingediend door wD, pDvZ en 26l Zoetermeer. Voorzitter, tot zover onze bijdrage. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, nog een interruptie van de heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Voor zover ik weet, voozitter, hebben wij de motie Soepel vergunning niet ingediend. Dus daar kunnen we zo nog even naar kijken. lk had eigenlijk een vraag daarover. Want op 6 maart jl. hebben we met de raad het evenementenbeleid vastgesteld en daarin hebben we ook gekeken hoe die vergunningverlening beter kan worden gemaakt. We hebben daar een aantal ideeën voor opgeschreven en ook aangenomen. Wil de LHN dit proces opnieuw doen? Dat is mijn eerste vraag. En mijn tweede vraag is: heeft de LHN zelf ook ideeën wat er dan precies beter zou moeten? Wat zeiden die organisatoren daarover? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Daar kom ik op terug. De voorzitter: Mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u. Wij hebben een motie ingediend om ook bij subsidieaanvragen rekening te houden met verduuzaming. Past dat ook in het beeld van de versoepeling? Dat weel ik niet, want sommige dingen kunnen gewoon heel snel gaan, maar dat lijkt me dan een toevoeging hier te zijn in het voorstel. De voozitter: Mevrouw Siegelaer.

42

Raad 6 november 2023

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dit klinkt mij iets te soepel. lk ga er nog even naar kijken en dan kom ik daarop terug. De voozitter: Dank u wel. Als dat het was dan dank ik mevrouw Siegelaer voor haar eerste termijn.

Motie nr. 2311-18 ingediend door LHN, WD, pW Preventief fouilleren

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 november 2023; constaterende dat: het aantal heftige geweldsincidenten in Zoetermeer, waarbijjongeren betrokken zijn, schrikbarend stijgt;

.

r

o .

deze geweldsincidenten excessief zijn en zich voornamelijk afspelen tussen rivaliserende jeugdbendes en zogenaamde drillrapgroepen; de geweldsincidenten voornamelijk steekincidenten zijn waarbijjongeren soms ernstig of zelfs dodelijk gewond raken; de LHN meerdere keren in mondelinge en schriftelijke vragen voor het treffen van maatregelen

aandacht heeft gevraagd; ovenrvegende dat:

. .

veiligheid hoog op de prioriteitenlijst van de LHN en de inwoners van Zoetermeer staat en de inwoners moeten kunnen leven in een veilige stad; de campagnes tegen wapenbezit nuttig, maar niet effectief genoeg zijn om deze geweldsspiraal te

o

veelgrote steden, zoals Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht, in de strijd tegen steekwapens ge-

o

doorbreken;

bruik maken van preventief fouilleren; uit gesprekken met politieagenten blijkt dat zij voorstander zijn van preventief fouilleren als extra instrument om de geweldsspiraal te doorbreken;

verzoekt het college om: . de mogelijkheid om preventief te fouilleren op korte termijn te regelen; r prevêntief fouilleren, waat nodig en binnen de mogelijkheden die de wet biedt, als middel in te

. .

zetten;

gebieden of wijken, waarvan bekend is dat er heftige geweldsincidenten plaatsvinden of kunnen plaatsvinden, als probleemgebied aan te wijzen en daar preventief te fouilleren; de APV van Amsterdam en Rotterdam als voorbeeld te nemen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2311-19 ingediend door LHN, D66, CDA Nuttige combinatie

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 november 2023; constaterende dat: . combinatiefunctionarissen nauw betrokken zijn bij de jongeren; r jongeren met plezier en op vrijwillige wijze deelnemen aan sport, spel en culturele activiteiten; ovenaregende dat:

e .

combinatiefunctionarissen een andere kant van de jongeren meekrijgen dan de leraar en door het bredere beeld (dat) zij samen hebben sneller problemen zouden kunnen signaleren; hiermee een vorm van jeugdzorg door preventie kan worden voorkomen;

vezoekt het college: o te onderzoeken of de ruimte in de huidige bezetting kan worden benut om hen in te zetten op

.

preventie ter voorkoming van jeugdzorg; om de samenwerking tussen de combinatiefunctionarissen en Buurtwerk te versterken;

Raad 6 november 2023

43

a

de raad hierover te rapporteren;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2311-20 ingediend door LHN, WD, PDvZ, Zoetermeer Vooruit Soepel vergunnen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 6 november 2023;

constaterende dat: o Zoetermeer dé Plek is; . evenementen, groot en klein, al jaren zorgen voor de nodige ontspanning en saamhorigheid in de

.

stad;

er bij het aanvragen van een evenementenvergunning soms erg laat wordt vergund door de gemeente, (lees: soms echt pas vlak voor het evenement);

ovenruegende dat:

o

. .

continuering van fiaarlijkse) Zoetermeerse evenementen belangrijk is voor het welzijn van de inwoners, maar ook voor de uitstraling van de stad; evenementenorganisaties soms te lang Ín onzekerheid ziften over de vergunning; evenementenorganisaties de tijd nodig hebben om hun evenement goed voor te bereiden met de vergunning tijdig in de hand;

vezoekt het college:

.

.

om het evenementenvergunningentraject nog eens onder de loep te nemen en wellicht waar mogelijk te vereenvoudigen en te versnellen; evenementenorganisaties tijdig duidelijkheid te geven omtrent de aangevraagde vergunning;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dan gaan we naar de fractie van de WD. Het woord is aan de heer Duiven.

g. wD De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. lk hoor net dat ik de laatste spreker voor de lunch ben. Dus ik weet niet hoe u dat ervaart, maar ik ga gewoon beginnen. Voozitter, de inwoners van Zoetermeer verdienen een goed bestuurde stad. Voor de WD betekent dat een stad waarin je goed en betaalbaar kunt wonen, met een bloeiende lokale economie, waarin je prettig kunt leven in een veilige buurt tussen duuzaam groen, met een gemeente die klaarstaat voor haar inwoners en verstandige financiële keuzes maakt. We waren dan ook blij dat we bij het aantreden van deze coalitie, met elkaar afspraken dat dit is wat we gaan doen: de stad besturen zoals Zoetermeer dat verdient. We maakten mooie plannen, zowel inci-

denteel, als structureel, waarmee we Zoetermeer veiliger, mooier, beter onderhouden en bruisender maken. Het toen al bekende ravijn lieten we nog even 'met rust'. Niet in de laatste plaats omdat het eigenlijk aan het rijk is om dit op te lossen. lmmers, wie een probleem veroorzaakt, moet het eigenlijk ook oplossen.

Voozitter, anderhalf jaar verder en het ravijn lijkt zich niet vanzelf op te lossen. De stad besturen zoals Zoetermeer dat verdient, wordt ons daarmee steeds lastiger, en als we niet uitkijken, straks zelfs onmogelijk gemaakt. De begroting van 2024 is sluitend en 2025 redden we ook nog. Maar voor daarna moet er wel snel iets gebeuren. Want wat de uitslag van de komende Tweede Kamerverkiezingen ook wordt, het lijkt onvermijdelijk dat we als gemeente ook zelf aan de bak moeten om de begroting straks meerjarig sluitend te houden. De voorzitter: Mijnheer Duiven, een interruptie van mijnheer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u, voorzitter. lk wil ook de heer Duiven een klein reclameblokje gunnen. Als straks de WD weer tot de regeringsverantwoordelijkheid wordt geroepen, denkt de heer Duiven dan dat met de inbreng van zijn partij de problemen oplossen in de gemeentefinanciering? De voorzitter: Mijnheer Duiven.

44

Raad 6 november 2023

De heer Duiven (WD): Zeker voozitter en als we met zijn allen op de WD gaan stemmen, komt het vanzelf goed. We hebben dus de komende tijd iets te doen. De voozitter: Mijnheer Duiven, ik geloof niet dat dat de bedoeling van het reclameblokje van mijnheer

Ekkelenkamp was... Mijnheer Ekkelenkamp? De heer Ekkelenkamp (D66): lk wil mijnheer Duiven een compliment geven dat hij dat zo goed benut, deze voozet, maar we weten allemaal natuurlijk wel beter, want we moeten ook naar het verleden kijken en daar was de WD natuurlijk niet altijd heel genereus voor de gemeenten. De voozitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. Nee, maar daarom moet je ook kijken naar wat de WD nu in het verkiezingsprogíamma zet en wat de nieuwe premier van Nederland straks, Dilan Yegilgó2, daarover vertelt. En dat is een heel ander geluid, een duidelijk en krachtig signaal, over hoe de WD tegen de toekomst aankijkt. En daar houd ik me aan vast en u doet er ook verstandig aan om daar ook eens naar te kijken. De voorzitter: U roept meer reacties op, mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Dat is ook precies de bedoeling. De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u vooaitter. Als de heer Duiven, zonder'van', over verkiezingsprogramma's begint, dan kan ik ook nog herinneren aan het aanpakken, het echt aanpakken en het nu echt aanpakken van de migratiestroom et cetera. En de laatste dertien jaar is het alleen maar toegenomen waardoor wij - en dan trek ik het wel even lokaal naar de gemeente Zoetermeer - gewoon met enorme woningtekorten ziften en met enorme problemen zitten qua zorg, zodat huisartsen zelfs wachtlijsten kennen. Dus ik vraag me toch echt af: hoe dringt u er dan op aan bij uw landelijke partij dat deze lokale problemen die we hebben, eens een keer stoppen? En dat we het nu dan een keertje over echt, maar dan ook echt hebben. De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): lk wil even een ding rechtzetten. Het was mijnheer Ekkelenkamp die mij de reclamezendtijd ging gunnen en het uitstapje maakte naar de landelijke politiek. Dus als u vindt dat dat een faux pas is, moet u zich vooral tot mijnheer Ekkelenkamp wenden. Als het gaat over de inhoud, laat ik dan niet op uw uitnodiging ingaan om het eigenlijk over de inhoud van het verkiezingsprogramma van de WD voor de Tweede Kamerverkiezingen te hebben. Laten we ons hier richten op datgene wat we voor Zoetermeer belangrijk vinden, waar overigens ook wonen, wat u noemt, en zorg een belangrijk onderdeel van uitmaken. En waar we als WD ook een opinie over hebben, zoals u ongetwijfeld weet. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. Dan begrijp ik dus ook dat de heer Duiven onterecht oproept om op de WD te stemmen omdat het dan nog steeds nÍet van de grond zal komen. Want daar doelde ik eigenlijk op. En het tweede dat ik aangeef, voorzitter, is dat ik voor de tweede keer dus geen inhoudelijke reactie krijg, want ik had het wel degelijk over de lokale problemen, niet de landelijke - en dat deelt mijnheer Duiven dus eigenlijk - waarmee we worden opgescheept. Dus ja, ik zou dan toch graag een inhoudelijke reactie willen hebben. Dank u. De voorzitter: Mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Nee, voorzitter, ik heb geen ander antwoord te geven dan wat ik zojuist gegeven heb en andermaal, ik ging in op een uitgestoken hand van de heer Ekkelenkamp om even een lijntje te leggen richting de landelijke politiek. Maar daar laat ik het wat mij betreft ook bij, maar nogmaals, het is hetzelfde antwoord dat ik daarnet gaf.

Raad 6 november 2023

45

De voozitter: Mevrouw Kraneveldt wil daar ook nog wat over vragen.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. lk wil aan de WD als grootste coalitiepaÉij ook vragen: geeft u ook nog iets mee richting het college over een mogelijk bezuinigingspakket? Net zoals mevrouw Brouwer? Of zegt u ook net als LHN 'als het haalbaar is, dan vinden we het ook oké'? Of heeft u nog wel wat inhoudelijke wensen? De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dit is een gesloten vraag. Maar ik zou zeggen, mevrouw Kraneveldt, wacht u even in de rest van mijn betoog af. lk ben eigenlijk net begonnen, ik ga daar nog aandacht aan besteden. Dus nog even de tandjes op elkaar en dan komt het vanzelf. De voorzitter: Mijnheer Duiven, ik zie nog mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. lk wil even terugkomen op de opmerkingen die de PvdA net maakte. Dat is niet wat ik daarmee zei. lk zei dat we welovenlrrogen keuzes moeten maken en dat is niet hetzelfde als wat u net zei. Dank u. De voorzitter: Dan stel ik voor dat u verdergaat, mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Voozitter, anderhalf jaar verder en het ravijn lijkt zich niet vanzelf op te lossen. De stad besturen zoals Zoetermeer dat verdient, wordt ons daarmee steeds lastiger en zelfs onmogelijk gemaakt. lk heb daar zojuist al iets over gezegd. Er zijn naar de mening van de Zoetermeerse WD twee essentiële voonvaarden waaraan voldaan moet worden om deze uitdaging, het financieel ravijn, succesvol aan te gaan. Dat is in de eerste plaats het realistisch begroten en als tweede de focus richten op het realiseren van resultaten. Dit jaar is er gestart met meer praktijkgericht begroten. Daar ztln we als WD heel blij mee. Een praktijkgerichte begroting geeft een betrouwbaarder, realistischer en scherper beeld over de haalbaarheid en betaalbaarheid van onze ambities, opgaven en beschikbare middelen. We hopen dat het college deze manier van begroten vasthoudt en verder uitbouwt. Het zal naar verwachting een hoop onnodige uitgaven en wellicht ook op termijn een hoop bezuinigingen voorkomen. Maar met een andere manier van begroten alleen gaan we het niet redden. Een realistische begroting heeft alleen zin als ook de haalbaarheid in de uitvoering op orde is. Beleid en uitvoering zijn weliswaar onderdeel van dezelfde medaille, maar voor onze inwoners telt vooral één ding en dat zijn tastbare resultaten.

Want de inwoners van Zoetermeer willen zich veilig voelen op straat, werk dat loont, lage belastingen, een bereikbare stad en een huis om in te wonen. Zij willen een sterke, betrouwbare overheid, een overheid die zegt wat zij doet en doet wat zij zegt. Kortom, een overheid die dingen doet en dingen gedaan krijgt. Dit is wat Zoetermeerders verdienen en waar de WD voor staat. En met dat in gedachten valt ons dan een aantalzaken in de begroting op. Voorzitter, ten eerste, de veiligheid. Drie weken geleden kregen we de laatste cijfers te zien en die zijn toch nog altijd zorgelijk. We snappen dat in een stad niet alles te voorkomen is, maar het zou wel fijn zijn om te weten waarom bepaalde soorten criminaliteit toenemen en bepaalde soorten afnemen. We hebben het in deze zaal vaak over de effectiviteit van het veiligheidsbeleid gehad. Recent vertelde de burgemeester in de krant dat hij niet weet waarom de veiligheidscijfers veranderen omdat er geen ondeaoek naar gedaan is. Ja voorzitter, daar kunnen wij dus niets mee en strikt genomen kan de burgemeester daar dus ook niets mee. Maar je kunt problemen pas echt aanpakken als je ze ook begrijpt! Daarom hamert de WD al jaren, onder andere door middel van een aangenomen amendement vorig jaar, op effectindicatoren.

Daarom, voozitter, wat is hier inmiddels aan gedaan en wat gaat u daar in 2024 nog aan doen? Voorzitter, daarnaast was het treurig om wêer te lezen dat we nog altijd veel politiemensen missen in de stad. Maar liefst 55 fulltime agenten te weinig. We hebben er maar 127 nu. Er moet dus eigenlijk bijna de helft bij. Het wordt dus echt tijd om daar echt meer actie op te zeften richting het rijk en ik hoor graag van de burgemeester wat hij in 2024 daaraan gaat doen. De voorzitter: Mijnheer Duiven, een interruptie van mijnheer Boerboom/

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoozitter. lk denk dat u uw memo's nog een keertje moet

46

Raad 6 november 2023

nasturen want ook over dit onderwerp, over die effectindicatoren waar wij ook heel nieuwsgierig naar waren, heeft de burgemeester recent een memo aan ons toen toekomen waarin expliciet het hele proces uitgestippeld staat, hoe we daartoe komen. ls dit niet afdoende en wat zou u anders willen zien? De voorzitter: Mijnheer Duiven

De heer Duiven (WD): Wat ik daar zou willen zien, is dat er meer urgentie en meer vaart achter wordt gezet. Wij hameren hier al zo vaak op en het is toch tamelijk treurig, en ik herhaal het woord nog maar eens, dat we nog steeds niet dat inzicht hebben, die duiding hebben om aan de cijfers die we voorgeschoteld krijgen een goede betekenis te geven en daar beleid op te vormen. Dus met name de urgentie en de snelheid zijn dingen waar we andermaal op hameren. De voorzitter: Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, eerder heeft u in een motie of een amendement gevraagd

met een procesvoorstel te komen voor 1 oktober. Dat heeft de burgemeester netjes afgedaan en hij zegt nu in het eerste kwartaal 2024 mel een voorstel te komen. Wat wilt u dan? Wilt u dat nog dit jaar? Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): We zien de resultaten uiteraard graag tegemoet, maar we willen niet, zoals in het verleden onze indruk is geweest, dat de aandacht daarvoor verslapt en dat het te lang een theoretisch proces blijft. lk heb ook de opmerking gemaakt in de context van dingen gedaan krijgen en dingen doen en daar zit onze zorg en daar zit ook onze oproep. De voorzitter: Gaat u verder. O, mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, dank u wel. De heer Duiven had over de veiligheid en de inzet van politie. Zoals in de voorgaande debatten aangegeven, is dat ook iets waar wij voor strijden, veiligheid voor onze mensen. Nu zijn redelijk onlangs, omdat er een groot tekort is bij de politie, de eisen desastreus omlaag gezet om maar mensen in het blauw op straat te krijgen bij de politie. Welke gevaren zietdeze WD in die verlaging van de eisen op het nieuw in te zetten personeel? De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Deze WD daar... Wel grappig zo gezegd. Ja, maar daar gaat deze WD, en dan heb ik het over de Zoetermeerse WD, niet over. Het aannamebeleid, het personeelsbeleid, als het gaat om de Nederlandse politie, is een zaak van het rijk, van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dus dat valt helemaal buiten de scope van waar we hier in de raad met elkaar over spreken. Dus daar laat ik me ook niet over uit als u het goed vindt. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Wederom, ik vind het toch een beetje lafes, want iedere keer als ik een vraag stel, omzeilt de heer Duiven het antwoord. Kijk, ik breng blauw op straat, oftewel de politie,

niet in, dat doet u in uw spreektijd. En dan heb ik daar een vraag over en dan wilt u daar weer niet antwoord op geven. En dat is nu de derde keer dat het gebeurt. En dat is geen probleem, maar ik neem aan dat de WD, en dan deze WD, toch ook een bepaalde voorkeur heeft over het niveau van onze politiemacht. Dus ik vraag u dan gewoon om de mening. En alles is politiek, dus ook dit. Anders denkt u er nog even over na, dan hoor ik het later graag. De voorzitter: De heer Duiven.

De heer Duiven (WD): Nee voozitter, daar hoef ik niet over na te denken. En daar hoef ik later ook niet op terug te komen. Want als de WD, de Zoetermeerse WD, of deze raad, er nu niet over gaat, gaat die er straks in tweede termijn ook niet over. Een suggestie richting mijnheer Van den Boomgaard: als hij stopt met het stellen van vragen over ondenryerpen waar we als gemeente niet over gaan, hoef ik ook niet, in zijn ogen, een ontwijkend antwoord te geven. Maar als hij daarin persisteert, dan zal ik steeds zeggen 'als u een ondenarerp aansnijdt, waarop u mij aanspreekt over zaken waar we niet over

Raad 6 november 2023

47

gaan, zal het antwoord ook hetzelfde zijn' De voorzifter: lk ga nog een keer naar de heer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voorzitter, ik herhaal dan ook mijn woorden nog een keer. Het is de WD, de Zoetermeerse WD zelf , de heer Duiven, die het in zijn spreéktekst aanhaalt. Dus vandaar dat ik erover begin. U begon in uw spreektekst over de politie in Zoetermeer. Dank u. De voorzifter: Mijnheer Duiven. De heer Duiven (WD): Zeker voorzitter, begon ik over de politie in Zoetermeer. Maar dan moet u even terugkijken of terugluisteren hoe ik dat heb aangesneden. lk leg de vinger op de zere plek dat we veel te weinig politiemensen hebben, veel minder dan waar we recht op hebben. En dat is waar ik de opmerking over maak en die oproep richting het college doe, met name richting de burgemeester, om daar aandacht op te richten en aandacht voor te vragen. Nogmaals, niet om hót zelf op te lossen, want dat kan niet, maar wel om de aandacht voor te vragen. Dat is mijn betoog. Dat doe ik vanuit het belang van de gemeente Zoetermeer, van de inwoners van Zoetermeer, maar daarmee overspeel ik niet mijn-hand door te vragen of te suggereren richting burgemeester dat hij meer doet of meer gaat doen Oan Cat nil formeel kan doen. Dat is mijn betoog. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog? De heer Duiven (WD): Dat ga ik zeker doen.

Voozitter, werk loont. Niets loont zo weinig als niet werken, als je dat overigens wel kunt. Werken geeft je voldoening, sociale interactie, persoonlijke ontwikkeling, struótuur en rouline en zingeving.

De werkloosheíd in Zoetermeer is nog steeds hoog in Zoetermeer. Hoe kan dit, in dezà huidige arbeidsmarkt? ln praktisch elke branche is een flink personeelstekort. College, wat doen we eraan? óf eigenti,lk, wat doet u hieraan? Is onze enige actie een provinciaal plan waar in de begroting naar verwezen wordt? Volgens mij kunnen, nee, moeten we meer doen. Zoals bijvoorbeeld het vérder versterken van het vestigingsklimaat met meer regionale samenwerking, uitbouwen van samenwerking tussen bedrijven en ondenrvijs. Ziet het college ook deze en andere kansen om meer Zoetermeerse inwoners aan het werk te helpen en te houden? Voorzitter, dat brengt mij op ons derde punt, de belastingen en belastingdruk. We zien in 2024de woonlasten weer stijgen en dan moet het nog 2026 worden. We kunnen onzè inwoners echter niet op kosten blijven jagen. AIs we straks aan de bak moeten om op weg naar 2026 de begroting op orde te houden, laten we dan straks niet alleen naar het verhogen van de belastingen en heffingen ri;ien, maar naar de mogelijkheden om de uitgaven te beperken. En laten we dus nu vooraf het probleem vooral niet groter maken door overbodige uitgaven te doen of in te plannen. Voozitter, en dan moet je ook vraagtekens durven stellen bij grote kostenposten voor onze stad, zoals bijvoorbeeld het Sociaal Domein. lk weet het, een gevoelig dossier en dat besef ik terdege.

Maar zonder indringende vragen te durven stellen en daarop eerlijke antwoorden te geven, zoals 'viaar kan het beter?', 'wat kan en moet dus efficiënter?'en 'waarmee kunnen we stoppèn?' en de antwoorden op die vragen, komen we er niet. En laten we dan ook zeker kijken naar het functioneren van de gemeente zelf. Een sterke, betrouwbare overheid, waarover ik het al eerder had, moet naast effectief,-ook doelmatig zijn. Kortom, een overheid die haar taken en verantwoordelijkheden op een doeltreffende en kosteneffectieve manier uitvoert en de gewenste resultaten bereikt zonder verspilling van middelen, tijd en geld. Voorzitter, dat geeft me een haakje voor ons vierde punt, bereikbaarheid. Wij zijn blij dat we onze aangenomen motie over het nachtvervoer terugzien in de begroting. Fatsoenlijk nachtvervoer is geen overbodige luxe voor de derde grootste stad van Zuid-Holland. De nachtbus riját echter nog steedi niet. Kan het college al een datum in het vooruitzicht stellen voor onze inwoners waÁneer zij weei van de nachtbus gebruik kunnen maken? En dan kom ik tot het slot van mijn eerste termijn, voorzitter. Voor alle problemen en uitdagingen waar we mee te maken hebben, staan we gelukkig niet alleen en we hoeven ze ook niet alleen op té lossen. Gelukkig is Zoetermeer geen eiland, maar onderdeel van een van de meest productieve regio's in Nederland.

Om ons heen zijn heel slimme mensen met heelslimme oplossingen bezig. We Èoeven dus niet alle wielen zelf uit te vinden en alles alleen te doen. De rol die wij in de regio hebben en pakken en

de oplossingen die daar te vinden zijn, spelen wat ons betreft in onze raad óen veel te summiere en

bescheiden rol. Denk alleen al aan de - we moeten eerlijk zijn naar onszelf plichtmatige terugkoppelingen in onze plenaire commissievergaderingen. Mijn fractie ziet dan ook graag dat he[collegé, maar

48

Raad 6 november 2023

ook wlj als raad hier meer op gaan sturen, door uitgangspunten mee te geven, speerpunten op te nemen en meer van dat. De voorzitter: Mijnheer Duiven, een interruptie van mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Ja, ik moet even terug, tenminste, u moet even terug, in uw tekst in gedachten. Het ging even over het Sociaal Domein. En u haakt daarop aan, dat daar nóg wel meer gedáan kan worden en eigenlijk minder uitgegeven kan worden. ln de vorige periode is dat nu net een van de terreinen geweest waar ontzettend veel is bezuinigd. Dus daar is toen al heel veel gedaan . Ziet u nu nog meer kansen? Misschien moeten we eerst ook andere ondenrerpen goed doorurlngen voordat we meteen naar het Sociaal Domein kijken? De voorzitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Voorzitter, ik heb het Sociaal Domein genoemd als een van de grote kostenposten, althans terreinen of domeinen waarin heel veel geld in de Zoetermeerse begroting ómgaat. Mijn oproep is juist een beetje in tegenstelling tot de vragen die mevrouw Kraneveldt stán 'ziln er oót aspecten of facetten die u juist wil uitsluiten van die integrale afiteging?' 'laten we als we straks voor de uitdaging gesteld staan van hoe we het ravijn of ons aandeel in hefdichten van het ravijn in 2026 en verder aangaan, juist geen terreinen, en dus ook niet het Sociaal Domein, maar ook geen ander terrein uitsluiten'. Sluit die niet uit, neem alles mee, stel alles open voor de discussie. Dat is mijn oproep. En ik neem daarin nog geen enkel voorschot. lk loop daar nog niet op vooruit op welke domeinen dan wat zou moeten gebeuren. Dus de vraag waar ik dan eventueel kansen zouzien binnen het Sociaal Domein is niet, althans niet op dit moment, onderdeel van mijn betoog. Overigens, voordat u die vraag stelt, zie ik daar wel kansen. En dan grijp ik terug op wat ik bijvoorbeeld heel recent in het debat heb aangevoerd of gesuggereerd ten aanzien van de kosten die verminderd kunnen worden in de jeugdzorg en met name ten aanzien van de ambtelijke organisatie en de overheid.