Notulen raad 30 juni 2025 - Perspectiefdebat deel 1 - vastgesteld

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is inderdaad waar dat vrouwelijke bomen vruchten dragen. Die worden door vogels gegeten, die poepen op je auto of die vruchtjes zelf vallen erop. Dus er staat ook in de motie specifiek'op plekken waar dat kan'. Dus niet vlak bij een parkeerplek, want dan geeft het weer andere vormen van overlast en dan moet de boom misschien weer gekapt worden volgens het Bomenbeleid van de wethouder Van der Meer, maar het gaat juist om plekken waar dat goed kan, Bijvoorbeeld midden in een park, waar er een grasveldje onder zit, kan dat prima. Wij denken dat je er in ieder geval naar moet kijken waar mannelijke bomen en vrouwelijke bomen het meest geschikt zijn. Als je er goed over nadenkt, denken wij dat het echt de biodiversiteit ten goede komt. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u wel voorzitter. We staan positief tegenover het vrouwelijk schoon van de PvdA, in deze bomenkwestie in ieder geval. lk hoor graag nog wel van de wethouder of dat het dat dan ook echt is, dus of er ook nog andere hiaatjes kunnen zi'1n maar dat vernemen we straks wel even. ln ieder geval staan we er positief tegenover. De voorzitter: Dat is heel goed, dat mag u straks ook, het college komt ook nog. lk zag nog een interruptie van mevrouw SandifoÉ.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u welvoorzitter. Wij vonden het een heel leezame motie. lk heb het ook even gegoogeld. lk dacht, is dat echt zo? Toen werd ik toch nieuwsgierig. Dus zo leer je nog eens wat. Wij voelen alleen nog een bee$e ongemak bij de kwestie: waarom nu en niet over twee weken bij het bomenbeleid? Die vraag heb ik straks voor een andere collega ook nog. Help me even. Waarom moet het vandaag? Waarom kunnen we dat niet integraal bespreken op dat moment? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dat had ook gekund, dat klopt, maar wij vonden hem hier ook wel leuk. lk kan het hier wat leuker inleiden, denk ik, dus ik dacht 'laten we het hier doen'. Maar u heeft gelijk. Het had ook op een ander moment gekund. Maar goed, daar gaat het ook meer over het kappen en dergelijke en dit is meer biodiversiteiUgroen. De vootzitter: lk sluit me aan bij de woorden dat het ook voor mij zeer leezaam is. Mevrouw Kraneveldt,

gaat u verder.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel. Voor de mannelijke collega's die nu toch een beetje teleurgesteld zijn en graag meer vrouwelijk schoon zien in deze zaal: als uw partij in maart nog wat meer plaatsmaakt voor talentvolle vrouwen, komt dat vanzelf goed.

Raad 30juni 2025

17

Onze derde motie gaat over het recyclen van flesjes en blikjes. U kent het vast wel: heb je zelf een klein tasje en sta je daar bij die machine en staat er iemand voor je die na het kampioensfeest van de voetbalclub zes vuilniszakken met blikjes komt wegbrengen. Of je bent zelf die gast van de voetbalclub en dan duuÉ het een kwartier. Daarom pleiten we voor één supersnelle bulk-statiegeldmachine in Zoetermeer, waar je je opgespaarde flesjes en blikjes in één zwaai kunt legen. Die in Berkel is een succes, dus waarom zou dat in Zoetermeer niet ook zo ztln? Tot slot dienen we êên vierde motie in. . . De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Van Rumpt. De heerVan Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voozitter, dank u wel. Tijdens het afgelopen najaarsdebat in november is er een motie ingediend en aangenomen over Cash je fles in het centrum. Volgens mij was die van D66 destijds. Die deed volgens mij bijna dezelfde oproep, om op een aantal centrale plek-

ken in de wijk zo'n machine neer te zeften en te kijken naar de cofinanciering met Statiegeld Nederland. Dus wat voegt deze motie toe? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk denk dat ik die miste, dat ik die dan niet goed op mijn netvlies had, dus daar zal ik zeker zo nog even naar kijken. Dit is in ieder geval een motie over een machine die een bulk aankan, dus zo'n heel grote machine zoals in Berkel staat. Dat kan een aanvulling zijn op de motie van het najaarsdebat. Maar volgens mij staat de heer Zamani zelf ook nog onder onze motie, dus jazeker. Blijkbaar had hij er geen bezwaar tegen. De voorzitter: lk zag uw hand, maar mijnheer Zamani?

De heer Zamani (D66): Ja voozitter, dank u wel. De Cash je flesmotie ging niet over die bulkmachine. Dat is een gigantisch apparaat dat volgens mij nu de 1 miljoen heeft aangetikt, dus dat werkt met heel veel blikjes en flesjes. En ik hoor net naast mij dat mijn motie mogelijk niet was aangenomen, de vorige keer. Dus dat zou ook nog een reden kunnen zijn. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Rumpt nog kort en dan gaan we verder. Mijnheer Van Rumpt. De heerVan Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dan zal ik de dag van mijnheer Zamani nog wat beter maken, want hijwas wel aangenomen. lk heb nog even teruggekeken. De voorzitter: lk zou bijna voorstellen 'laten we nog even een stukje geschiedschrijving doen', maar dat komt vast wel goed. Mevrouw Kraneveldt, gaat u verder?

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel. Tot slot, dienen we de vierde motie in over toegankelijke bushaltes in het OV. Daar hebben we al eerder aandacht voor gevraagd bij het Manifest Fysieke Toegankelijkheid, dat we onlangs hebben vastgesteld. Daarin is de toegankelijkheid van het OV echter nog niet uitgebreid opgenomen. Maar we gaan ervan uit dat het college er achter de schermen wel over in overleg is met de partners in de regio. Maar nu is er een subsidieregeling van de provincie, waarbij er echt leuke bedragen aan te vragen zijn om een en ander te verbeteren. We hebben diverse bushaltes gezien in Zoetermeer waar nog het een en ander aan verbeterd kan worden. Daarom verzoeken we het college hiernaar te kijken en er zeker gebruik van te maken bij haltes waar dat opportuun is. Voozitter, ik rond af. Dat duurt nog twee minuutjes. De PvdA doet vandaag, samen met collega's een aantal voorstellen om het bezuinigingspakket te wijzigen en zaken in de stad te verbeteren voor onze inwoners. We steunen daarbij ook een aantal voorstellen van andere fracties die de stad leuker, eerlijker, groener, duuzamer en leeÍbaarder maken. We gaan aan het einde van de dag zien wat er zal worden aangenomen en we wensen, zoals altijd, het college en de ambtelijke organisatie veel succes bij het verwerken van deze voorstellen in de begroting.

Voorzitter, ik begon met Jan Schaefer, ik eindig ook met hem. Hij wilde zijn grote ambities stap voor stap venrvezenlijken en zei ooit: wil je tien problemen tegelijk oplossen, dan heb je er elf. Begin bij de eerste twee, los die op, en schep zo draagvlak voor wat je doet, om zo drie en vier aan te pakken. Dat lijkt de PvdA een uitstekend advies aan dit college: wees daadkrachtig en realiseer dingen, in plaats van te veel hooi op je vork te nemen en jezelf voorbij te lopen. Kies je prioriteiten zorgvuldig en focus daar dan op. Zoetermeer noemt zichzelf regelmatig koploper, daar moeten we eens mee ophouden. lk ben liever een

18

Raad 30juni 2025

hele goede middenmoter die een middenmotor blijkt te zijn, maar wel dingen voor elkaar krijgt, dan een zelfbenoemde koploper die veel belooft, maar te weinig realiseert. Het kabinet is met een plan gekomen waarbij de minister 22 locaties aanwijst voor twee derde betaalbare woningbouw inclusief een derde sociaal. Bleizo is een van die locaties. Pak die handschoen op! We praten volgende week weer over de Entree, voor de zoveelste keer, maar er staan sinds 2016 nog geen twee nieuwe bakstenen op elkaar. We moeten nu echt meters gaan maken om de woningnood op te lossen. Ook bij het afualbeleidsplan is besluitvorming urgent. Eind dit jaar moet, wat ons betreft, echt een knoop worden doorgehakt. Er is nu lang genoeg nagedacht. Jan Schaefer had de regie over het bouwen en wonen in Amsterdam, maar werkte in samenspraak met de bewoners. 'Om te peilen wat mensen vinden, moet je geen vergaderingen organiseren, maar leren klaverjassen', vond hij. Schaefer had vertrouwen in de kracht van de samenleving, maar ook in de voortrekkersrol die de overheid kan en moet hebben. De maakbare samenleving, veel verguisd, met een herkenbare en zichtbare rol van de overheid, ook lokaal, in plaats van te veel overlaten aan de werking van de markt, is zo'n gek idee nog niet. De PvdA wenst Zoetermeer geen zelfbenoemde koplopers meer, maar echte bouwers en voortrekkers.

Zodat we niet alleen doen wat nodig is, maar veel meer. Daar hebben onze inwoners recht op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voordat u verdergaal, zie ik nog een interruptie van de heer Markes. Gaat uw gang. De heer Markes (ZólZoetermeer): Dank u welvoorzitter. lk heb even de vraag of mevrouw Kraneveldt me kan helpen bij haar amendementen. Die vraag is, voorzitter, de volgende. Het college heeft voor ons uitgerekend hoeveel we zouden kunnen besparen op basis van de ramingssystematiek en de kostendekkendheid van de leges van de omgevingsvergunningen. lk heb gezien dat de PvdA in haar amendementen, nog boven op die maximale bezuinigingen, extra wil bezuinigen. lk vraag me af hoe dat kan. Hoe ziet de PvdA dat voor zich? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, wij denken dat daar ruimte is om dat nog een heel klein beetje te verhogen. Daar hebben we naar gekeken. lk ben niet de financiële expert van onze fractie, dus we zullen er zo nog even naar kijken. Anders horen we graag van de wethouder of het of het kan of niet, maar wij hebben gemeend dat daar nog wel wat ruimte zit. De voorzitter: De heer Markes

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Voorzitter, ik ben heel benieuwd en ik wacht die uitleg af want als het gaat om de motie Geen verschaling van onze preventieve zorg, gaat het om een extra bezuiniging van bijna €.0,25 miljoen bovenop wat het college heeft uitgerekend. Dat vind ik vrij fors maar ik wacht het nog even af. Dank u wel.

Amendement 2506-J ingediend door PvdA, GroenLinks, D66 Nieuwe woningen in een duurzame stad

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; gelezen het raadsbesluit raadsvoorstel Perspectiefnota 2026 met nr. 2025-056678; besluit: onder beslispunt 4 te schrappen: 4.31 Verlagen werkbudget energietransitie beslispunt 4 als volgt te wijzigen: was: "4.36 Kostendekkendheid leges omgevingsvergunning

o r

o o t t

2Q26

- 200.000

2027 -200.000 2028 - 200.000 2029 - 200.000' wordt: "4.36 Kostendekkendheid leges omgevingsvergunning

Raad 30juni 2025

19

2026 - 263.000 2027 - 263.000 2028 - 263.000 2029 - 263.000."

Amendement 2506-K ingediend door PvdA, Groenlinks, D66 Geen verschraling van onzê preventieve zorg (WMO) "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; gelezen het raadsbesluit raadsvoorstel Perspectiefnota 2026 met nr. 2025-056678; besluit: onder beslispunt 4 te schrappen: 4.16 Besparing subsidie Sociaal Domein (WMO/welzijn) beslispunt 4 als volgt te wijzigen: was: "4.2 Ramingssystematiek (p-max -1 ) 2026 - 1.500.000 2027 - 1.500.000 2028 - 1.500.000 2029 - 1.500.000" wordt: "4.2 Ramingssystematiek (p-max -1 ) 2026 - 1.734.000 2027 - 1.734.000 2028 - 1.734.000 2029 1.734.000."'

.

r

-

-

-

Motie nr. 2506-12 ingediend door PvdA, GroenLinks, D66, SP De term 'fraude' en de Participatiewet niet meer koppelen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat:

.

r . r

gemeenten de term'fraude' uit |CT-systemen moeten verwijderen als deze term gekoppeld is of gekoppeld kan worden aan een persoon in het kader van de Participatiewet; dit de consequentie is van twee uitspraken van de rechtbank Rotterdam uit december 2023, die heeft geoordeeld dat'fraude'een kwalificatie is die niet mag volgens de AVG, omdat het begrip 'fraude' niet voorkomt in de Participatiewet en andere sociale zekerheidswetten; de rechtbank erkent dat gemeenten bijvoorbeeld schendingen van de inlichtingenplicht moeten registreren voor handhaving van de Participatiewet en dat daarvoor verwerking van persoonsgegevens nodig is, maar dat het onwenselijk, onnodig en onrechtmatig is om daar de kwalificatie 'fraude' bij te gebruiken; in plaats van de term 'fraude' kwalificaties gehanteerd kunnen worden zoals'schending inlichtingenplicht', 'verzwijgen inkomsten' of 'opgave onjuist hoofdverblijf, die beter aangeven wat er aan de hand is dan de onnodig stigmatiserende term 'fraude';

overwegende dat: de VNG vorig jaar alle gemeentelijke ICT-leveranciers heeft geïnformeerd over deze uitspraken en hen vezocht heeft de systemen aan te passen; de gemeente Zoetermeer weliswaar de |CT-systemen zelf al netjes heeft aangepast, maar op de gemeentelijke website de term 'fraude' nog steeds onder de knoppen 'Fraude-vermoeden-melden' en'Anoniem-melden' staat;

o .

vezoekt het college:

r

de website van de gemeente zo snel mogelijk aan te passen, zodat de term fraude'of het werkwoord 'frauderen' in en onder de knoppen 'Fraude-vermoeden-melden'en 'Anoniem-melden' niet meer voorkomt met betrekking tot de Participatiewet en andere sociale zekerheidswetten;

en gaat over tot de orde van de dag."

20

Raad 30juni 2025

Motie nr.2506-í3 ingediend door PvdA, GroenLinks, D66, VVD "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: het aantal statiegeldverpakkingen sterk is toegenomen sinds de uitbreiding van het statiegeldsysteem met blikjes; er momenteel lange wachtrijen kunnen ontstaan bij reguliere innamepunten in supermarkten; bulkmachines een efficiënte manier zijn om grote aantallen flesjes en blikjes tegelijk in te leveren; deze machines tevens aantrekkelijk zijn voor mensen die op straat statiegeldverpakkingen verzamelen, wat de hoeveelheid zwerfafual vermindert; plaatsing van een bulkmachine in een publiek toegankelijke omgeving zoals het Stadshart of de milieustraat aansluit bij duuzaamheidsdoelen van de gemeente; dit initiatief ook kan bijdragen aan het ontlasten van supermarkten en het verhogen van hergebruik van grondstoffen; Statiegeld Nederland hiervoor financiële ondersteuning kan bieden;

r

. o . r .

r

vezoekt het college om:

o

. .

te onderzoeken welke locaties binnen de gemeente het meest geschikt zijn voor de plaatsing van een bulkmachine, met specifieke aandacht voor bereikbaarheid en gebruiksgemak voor verschillende doelgroepen; met Statiegeld Nederland en andere relevante partijen in gesprek te gaan over financiering en exploitatie; de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de uitkomsten van het onderzoek en eventuele vervolgstappen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-14 ingediend door PvdA, Groenlinks, LHN Meer vrouwelijk schoon "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: het aantal allergieën in Nederland toeneemt; stadsplanners vaak hebben gekozen voor mannelijke bomen, omdat deze geen zaden, vruchten of rotzooi opleveren en dus voor minder overlast en minder onderhoud zorgen; hierdoor in de stedelijke omgeving een duw richting mannelijke exemplaren ontstaat, wat leidt tot extra pollen in de lucht; êr door de extra pollen sprake is van een toenemende mate van kooikooÉs; vrouwelijke bomen die wel vruchten produceren - geen pollen in de lucht brengen, maar juist pollen opvangen via hun vrouwelijke bloemen;

o r o . r

-

overwegende dat:

r

. . r

de meerderheid van de bomen eenhuizig is en zowel mannelijk als vrouwelijk weefsel op dezelfde boom produceert, maar dat sommige soorten welvarianten hebben met gescheiden mannelijke en vrouwelijke soorten (dioécie); het LUMC Bomenkompas bewust adviseert vrouwelijke exemplaren te kiezen voor dubbele boomsoorten (zoals populier, wilg en moerbei), omdat deze geen pollen verspreiden; ook andere websites over allergieën aangeven dat vrouwelijke bomen geen allergene pollen afgeven, waardoor ze "de meest allergievriendelijke keuze zijn"; het LUMC Bomenkompas ook een tabel heeft gepubliceerd met informatie over bomen en hun allergeniciteit;

vezoekt het college:

. .

btj nieuwe aanplant of bij vervanging van bomen te kijken naar de allergeniciteit en de mogelijkheid tot het planten van een vrouwelijke boom; brj gelijke geschiktheid te kiezen voor een vrouwelijke boom;

Raad 30juni 2025

21

dit toe te passen op plekken - of met bomen - die niet zorgen voor overlast door zaden, vruchten of rotzooi op stoepen of auto's (bijvoorbeeld in bermen en in parken); en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-15 ingediend door PvdA, Groenlinks, D66, WD, Zoetermeer Vooruit Toegankelijkheid OV "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: de VN vorig jaar liet weten dat er nog te veel ongelijkheid is bij de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap; uit rapportages van het College voor de Rechten van de Mens is gebleken dat met name het OV nog onvoldoende toegankelijk is; het vanzelfsprekend zou moeten zijn dat ook mensen met een Íysieke beperking er makkelijk gebruik van kunnen maken;

r .

r

ovenaregende dat:

r

de toegankelijkheid van het OV in het onlangs door de raad vastgestelde Manifest Fysieke Toe-

r

gankelijkheid als thema beperkt is opgenomen, maar we gaan ervan uit dat het college wel in gesprek is met de regio om de toegankelijkheid van het OV te verbeteren; Sêfiêênten verantwoordelijk zijn voor het overgrote deelvan de bushaltes (88%) en daarmee een

o . . r

grote rol hebben in de verbetering van de toegankelUkheid in het OV; de provincie Zuid-Holland extra geld beschikbaar stelt voor het toegankelijk maken van bushaltes, waarbij het voor gemeenten mogelijk is om € 24.000,00 voor belangrijke haltes aan te vragen, waarbij het gaat om haltes met een gunstige ligging t.o.v. belangrijke voozieningen en hun relevantie binnen het OV-netwerk; hierbU gedacht kan worden aan verhoogde perrons, geleidelijnen, opstelplaatsen voor rolstoelen, noppenmarkeringen, meer beweegruimte enzovoorts; er daarnaast ook € 12.000,00 (per halte) beschikbaar is voor overige haltes; het zonde zou zijn om van deze regeling geen gebruik te maken;

vezoekt het college om:

r

in kaart te brengen welke haltes in Zoetermeer nog niet aan de toegankelijkheidsnormen voldoen en voor haltes waar dat van toepassing en op dit moment opportuun is, een subsidieverzoek bij de provincie in te dienen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Verder geen behoefte aan een reactie? Dan zijn de moties en amendementen ingediend.

lk krijg een dringend verzoek om een sanitaire stop. Dus wij gaan schorsen tot 11.10 uur. Schorsing De voozitter: lk heropen de vergadering. lk zei het net al even, laten we zorgen dat we de tijd goed in de gaten houden want die is schaars. Dus laten we daar met elkaar even op letten. We gaan verder met de eerste termijn. De ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer. Aan u het woord, gaat uw gang.

3. GhristenUnie-SGP Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter. Drie jaar geleden nam dit college zich voor om de begroting structureel sluitend te houden, ondanks het feit dat er zwaat weer aan kwam. Twee jaar geleden startte het traject om oplossingen te zoeken en om deze keer met elkaar keuzes te maken. Eén jaar geleden ontving de raad een enorme lijst met mogelijkheden. En kijk vandaag eens: na talloze bijeenkomsten en memo's ligt er een pakket voor waarmee de begroting voor 2026 inderdaad

structureelsluitend kan worden gemaakt. ledereen heeft mee kunnen praten, richting kunnen geven iedereen in gelijke mate. Ook vandaag gaat dat proces nog volop door. Al zo lang ik hem ken zegt de raad van Zoetermeer'we willen wat te kiezen hebben!' Wij willen het college bedanken dat we inderdaad veel te kiezen hebben gekregen.

22

Raad 30 juni 2025

lk zou wel willen zeggen dat het vandaag over meer gaat dan bezuinigen maar in alle eerlijkheid is dat gewoon niet zo. De voorstellen voor nieuw beleid zijn zeer beperkt en dat moet ook, als je de raad vraagt zich te beperken. Toen ik nog uit oppositieperspectief keek, zei ik: dit is geen beleidsarme perspectiefnota, maar een perspectiefarme beleidsnota. Vandaag zeg ik dat niet. Misschien is dat omdat ik meer geleerd heb in de tussentijd. Maar ik zie deze keer ook duidelijk dat het perspectief zit in het dapper doozetten van je plannen voor Zoetermeer 2040 en ondertussen je hoofd Íinancieel boven water houden. Dapper je reserves gebruiken waar je ze voor gemaakt hebt, zodat je je doelen kunt halen, ook als je tegenwind hebt. Moedig kiezen wat de kern is van je werk en waar je effectiever met je geld kunt omgaan.

We zien diverse ontwikkelingen in de beleidscyclus die ons tevreden stemmen, Dat er bijvoorbeeld kritischer wordt gekeken naar het overhevelen van geld naar een volgend jaar, dat de wethouder van Financiën van plan is datzelfde te gaan doen bij het in stand houden van kredieten, dat we proberen om misplaatst optimisme uit de begroting te verdrijven. O, en dat we bezuinigingen deze keer gewoon zeggen wat we bedoelen: bezuinigingen en geen flauwe eufemismen. Maar we voelen ons vooral tevreden over het feit dat het gelukt is om een bezuinigingspakket samen te stellen, dat vooral bestaat uit technische en interne maatregelen. De paar dingen die praktischer worden in het lijstje en waar inwoners wat van gaan merken, krijgen dan ook meteen tegengas uit de raad. Logisch. Wie wil er graag zichtbaar minder geld investeren in de stad? Toch denk ik ook dat we realistisch moeten zijn. Bezuinigingen mogen best merkbaar zln, zolang we ons houden aan de uitgangspunten over bestaanszekerheid en kwetsbare doelgroepen. Als dat betekent dat je iets verder moet lopen naar een stemlokaal, of zelf in je straat een keer anrerfafual opruimt, dan is dat best te dragen door de samenleving. Sommige voorgestelde bezuinigingen klinken alarmerend, maar blijken dat bij nadere bestudering niet echt te zijn. We gaan bijvoorbeeld de vrijwilligerswaardering niet verminderen, alleen intern iets anders regelen.

De voorzitter: Mevrouw Brouwer, een interruptie van mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u welvoorzitter. Een klein stukje terug hoorde ik u zeggen dat het eigenlijk niet zo erg is dat je, als je slecht ter been bent of niet goed kunt lopen, dan maar geen stem uitbrengt. Dus dat bepaalde mensen die slecht ter been zijn, gewoon niet hoeven te stemmen, als ik het even zo ongeveer terughaal. De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dat is een interessante interpretatie die ik van u niet venaracht had. We kunnen als samenleving ook mensen helpen om te gaan stemmen. Verder is er volgens mij voor niemand een stemlokaalzo verweg dat je er niet heen kunt. lk ging zelf ook met een oude mevrouw stemmen bij de verkiezingen. We kunnen als samenleving meer dan je denkt. De voorzitter:Ja, gaat u verder

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk had het over bezuinigingen die alarmerend klonken, maar dat bij nadere bestudering niet bleken te zijn. lk wilde daarbij nog het zwertafval opruimen noemen dat we in werkelijkheid niet minder gaan doen, maar met extern geld betalen. Al met al, vooaitter, valt het onze fractie erg mee hoeveel we moeten doen om in 2026 overeind te blijven. Voor 2027 zal het ook wel lukken, zij het door een nieuw college. ln 2028 en verder ziet het er niet goed uit, maar daar is nu al veel voonruerk voor gedaan. Wie weet wat een volgende regering tegen die tijd voor gemeenten heeft gedaan. Je moet altijd hoop houden. Dan toch nog iets anders dan de bezuinigingen. Al lezend in de perspectiefnota kwamen we langs de aanschaf van tien bedrijfsauto's. De kapitaallasten daarvan lopen op tot een kleine ton per jaar. Wethouder, zijn die allemaal nodig? Ook in het elektrische segment zijn er immers handzamere modellen te koop waar je helm en je laazen ook in passen. Wij vragen ons af of deze beslissing past in een tijd van bezuinigingen. Voorzitter, ik wil nu doorgaan naar êen paar voorstellen díe wij vandaag indienen. Om te beginnen de motie Doorpakken met het afualbeleid. Wij snappen dat het afualreferendum in 2022 voor vertraging heeft gezorgd en dat we een burgerberaad hebben gehad dat ook veel tijd kostte en dat de VNG nieuwe

afspraken moest maken over de vergoedingen voor afual. Maar de lijn van deze zaken is nu meer dan duidelijk genoeg en het is tijd om door te pakken. Wij willen met onze motie bereiken dat de wethouder die campagne voerde met afualbakken, deze raadsperiode nog voor een nieuw afualbeleid gaat zorgen dat de raad kan vaststellen. Wij kunnen niet uitleggen dat dat in vier jaar niet zou lukken. We dienen

Raad 30juni 2025

23

deze motie samen in met de WD, Zó! Zoetermeer, Groenlinks en de PvdA. Dan de motie Fraudebestrijding zorgaanbieders. ln de coalitieafspraken is € 107.000,00 opgenomen voor deze fraudebestrijding, in de venltrachting dat deze investering zich dubbel en dwars zou terugverdienen. Nu we drie jaar verder zijn, willen we weten hoe dit is gegaan. Wat heeft het opgeleverd? We hebben gegevens nodig zodat duidelijk is of dit incidentele geld het verdient om structureel gemaakt te worden. Het zou dus ook helpen als het college hier in het laatste jaar nog flink op inzet en resultaten laat zien. We dienen deze motie in samen met de WD, de PW, de PDvZ en ZoetermeerVooruit. Vervolgens de motie Kerkenvisie. ln 2022 heeft de gemeente geld gekregen van het rijk om een kerkenvisie op te stellen. Dat is een plan waarin staat hoe de gemeente om wilgaan met religieuze gebouwen. Je moet denken aan gebruik, herbestemming, samenwerking en maatschappelijk draagvlak. Tot nu toe is de gemeente blijven steken bij een inventarisatie, samen met de inventarisatie van het naoorlogs erfgoed. Het is nu tijd voor de volgende stap, die wethouder Paalvast in 2022 heeft toegezegd op vragen van de heer Weening. Er is onder de tientallen geloofsgemeenschappen in Zoetermeer behoefte aan ruimte, afspraken en samenwerking. Dat is op het moment goed te zien rond de aankoop van de Oase in Meezicht.

Een kerkenvisie zou stevige grond geven onder de voeten, afspraken waar we mee verder kunnen en eenduidige antwoorden van de gemeente als er vezoeken binnenkomen. Daarbij zou het samenwerken aan de visie de relatie tussen de gemeente en de geloofsgemeenschappen ten goede komen. We spreken tegenwoordig vaak over de kracht van de samenleving en de energie die in goedwillende inwoners zit en hoe de overheid moet investeren om die te laten bloeien. Zonder partners krijgen we onze doelen niet voor elkaar en geloofsgemeenschappen zijn niet te overschatten partners. Ze zijn meer dan een kerkgebouw. Ook in hun wijk leveren ze vaak grote inspanningen voor de sociale cohesie, armoedebestr'rjding en dergelijke. Voorzitter, ik kan hier eindeloos over praten, maar ons vezoek is kort en goed: zet een volgende stap in de visie van de gemeente voor het ruimtegebruik door geloofsgemeenschappen. We dienen deze motie samen in met D66, FVD, de PvdA en Zoetermeer Vooruit. Bedankt voor jullie steun. En de vierde en laatste motie die we indienen: Startpakket voor jongeren die uit de jeugdzorg komen.

Al zeg ik het zelf, dit is een sympathiek voorstel, en dan zonder een 'maar'. Ons voorstel gaat over jongeren die met achttien jaar uit de jeugdzorg komen en dan plotseling op eigen benen moeten staan. Als je deze jongeren in die overgangsfase concreet ondersteunt, vergroot dat de kans dat dit zonder kleerscheuren gebeurt. Het startpakket waar wij aan denken, kan van alles bevatten. ln de motie leest u een hele rij opties. Daar zal ik nu de OV-chipkaart, de budgetcoach en de kringloopvoucher uitlichten. Dat is preventieve zorg op z'n best. Deze motie dienen we in met de PDvZ, Zoetermeer Vooruit, GroenLinks, PvdA, PW en SP. Ten slotte hebben w'rj nog een amendement Zwemcheque. Wij staan er helemaal achter dat het programma Vrije Tijd ook een bijdrage levert aan de bezuinigingen. Maar de zwemcheque is wel een ongelukkige keuze. Deze maatregel treft een groep jonge ouders en is een verkeerd signaal voor een college dat zwemvaardigheid hoog in het vaandel heeft in het coalitieprogramma. We verzoeken het college om in de begroting met een andere bezuiniging te komen op vrije tijd, en dat moet wel lukken, gezien de grootte van€ 121.000,00. Dit amendement dienen we samen in met de WD. Voorzitter, ten slotte. De ChristenUnie en de SGP... De voorzitter: Mevrouw Brouwer, ik zie twee interrupties. Eerst de heer Markes, gaat uw gang. De heer Markes (ZólZoetermeer): Voozifter, dank u wel.

lk moet eerl'rjk toegeven, ik worstel een beetje met deze motie. Waarom? Ten eerste lijkt me zwemvaardigheid heel belangrijk in een waterrijk land en

een waterrijke stad. Maar tegelijkertijd subsidiëren we ouders door middel van deze zwemvergoeding, ouders die prima in staat zijn om die kosten zelf te dragen. lk ben benieuwd hoe mevrouw Brouwer daartegen aankijkt. Moeten wij dat als gemeente wel doen? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ten eerste dient subsidie natuurlijk specifiek voor het ondersteunen van gemeentelijke doelstellingen. Dus als je in je coalitieprogramma zet'we willen de zwemvaardigheid bevorderen', is dit een goede methode om dat te doen. Daarnaast ben ik het wel met u eens dat we hiermee ook ouders geld geven die dat zelf zouden kunnen betalen maar het gaat ook om het signaal dat ervan uitgaat als je je eigen doelstellingen ondergraaft. Als u een voorstel heeft waarmee je dit beter kunt aanpakken, waardoor je de groep beter benadert, hoor ik het graag. De voorzitter: De heer Markes

24

Raad 30juni 2025

De heer Markes (Z6t Zoetermeer): Voorzitter, ik heb een paar ideeën, maar daar ga ik nog even over nadenken. lk kom er misschien later op terug. De voorzitter: Prima, dank u wel. lk zag de heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. De vraag die ik heb over deze motie is de volgende. Het college heeft vorig jaar een behoorlijk grote lijst aan maatregelen voorgesteld, waar mogelijk op bezuinigd kan worden. Ook in programma 4. Waarom legt u nu zo'n algemene dekking op programma 4, in plaats van dat u zelf een alternatief van een van die maatregelen heeft gekozen? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Het is wel waar dat in de pakketten wat meer opties genoemd stonden in het programma Vrije Tijd, maar in het voorstel is dit het enige op dit programma. Misschien konden we gewoon niet zo goed kiezen uit de voorgestelde opties en willen we dat bij het college neerleggen omdat we nu bij het voorjaarsdebat zitten en niet bij de begroting. We bieden ruimte om iets nieuws te zoeken en volgens mij kan er ook wel wat meer energie worden gestoken in het zoeken naar bezuinigingen in het programma Vrije Tijd. De voorzitter: Mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voozitter. lk vind dat wel een interessante gedachte en ik ben benieuwd hoe het college hier straks tegen aankijkt, want dit is duidelijk zijn voorstel. Het heeft niets anders kunnen vinden. Maar wij hebben ook wat, dat heeft u ook gezien. Er is al een aantal amendementen van mevrouw Kraneveldt in ieder geval, die heeft ze al ingediend. Als wij dit soort voorstellen opnemen, staat u daar dan ook voor open als we dezelfde vorm van dekking zouden gebruiken? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk zaleven een kijkje in onze keuken geven. Wijzaten ijverig te zoeken naar dat soort compensatie. Toen zagen we een motie van de WD en de LHN, die zeiden 'dek het in hetzelfde programma'. Toen dachten we'o, als zij dat zeggen, kunnen wij dat ook'. lk denk dat dat zeker kan bij het perspectiefdebat. Als je een goede reden hebt om te zeggen 'in dit programma moet je dit anders kunnen doen', kun je dat aanvoeren als argument. Dan moet er wel een goede reden voor zijn, natuurlijk. ln dit geval was de reden dat er gewoon verder niets is voorgesteld om op te nemen in dit programma. De voorzitter: lk zag mevrouw Bout nog, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u. Ook de fractie van de PvdA heeft wat moeite met het bezuinigen op de zwemcheque want de mensen die het echt nodig hebben om hiermee hun kinderen te leren zwemmen, hebben aan die € 100,00 niet genoeg. Dus zitten wij in een spagaat; schaf je nou die € 100,00 af? Wij gunnen de mensen die bijdrage wel, maar je kan voor € 100,00 je zwemdiploma niet halen. Dus het zal heus wel bijdragen aan het vergroten van de zwemvaardigheid maar dan worden kinderen doorgaans na drie of vier maanden ook weer van de zwemles afgehaald, zonder diploma. Daar zit bij ons de spagaat. Dat is de reden waarom wij dit amendement niet mede indienen. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk weet toevallig dat er in de ZoetermeerPas wel degelijk ruimte is om mee te betalen aan het halen van het zwemdiploma. Daarmee heb je dat toch ondervangen? De voorzitter: Mevrouw Bout nog kort, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, ik begrijp wat u zegt, maar per saldo is het te kort en mensen halen dus hun kind weer van de zwemles af. Vandaar dat die € 100,00 hooguit een bijdrage is aan twee zwembroeken, zodat het kind op donderdag en zaterdag een zwemles kan volgen. Maar daar zit dus onze spagaat. Wij gunnen ieder kind in Zoetermeer een zwemdiploma, maar we zouden het geld anders willen besteden en willen kijken of we op de een of andere manier kunnen zeggen 'geen kind zonder zwemdiploma van de basisschool af. Zoiets, maar daar waren we nog niet uit. Dus die € 100,00 is helaas niet

Raad 30 juni 2025

25

voldoende, inclusief de bijdrage van de ZoetermeerPas ook niet. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, wift u daar nog op reageren?

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, ik zie uit naar de voorstellen die de PvdA daar dan over gaat indienen. Verder denk ik dat als we alles gaan afschaffen dat niet genoeg helpt, we dan nog heel veel moeten afschaffen. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat, mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja. lk was aan mijn laatste alinea begonnen. De ChristenUnie en SGP hebben al sinds mensenheugenis in Zoetermeer een gezamenlijke lijst. ln ieder geval sinds mijn mensenheugenis. Wij hebben dat experiment dus al lang geleden succesvol uitgevoerd. lk moet zeggen: als je inhoudelijk genoeg bij elkaar past en respect hebt voor de verschillen, kan dat blijkbaar heel succesvol zijn. Wij vinden elkaar al jaren op het fundament van de Bijbel en zoals jullie weten lezen we die ook samen in de fractievergadering. Keer op keer komt dan bij ons de tekst terug die ook in ons verkiezingsprogramma staat, uit Jeremia: Bid tot de Heer voor de stad, zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei. En dat, voozitter, is precies wat we doen. Dank u wel.

Amendement nr. 2506-L ingediend door ChristenUnie-SGP en WD Zwemcheque "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; besluit het raadsvoorstel Perspectiefnota2026 (2026-056678) als volgt aan te passen: vervalt: besluitpunt 4.33 zwemvergoeding, met een grootte van € 121.000,00; toegevoegd wordt een besluitpunt: 'in de begroting 2026 een bezuiniging te vinden in het programma vrije tijd terwaarde van minstens

r

€ 121.000,00.Motie nr. 2506-í6 ingediend door GhristenUnie-SGP, PDvZ, ZoetermeerVooruit, GroenLinks, SP, PvdA, PW Startpakket voor jongeren die uit de jeugdzorg komen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: jaarlijks ook in onze gemeente jongeren met í 8 jaar uit de jeugdzorg komen en dan abrupt op eigen benen moeten staan; zi vaak geen (stabiel) sociaal netwerk hebben en onvoldoende financiële middelen of vaardigheden om een zelfstandig bestaan op te bouwen; deze jongeren daardoor kwetsbaar zijn voor schulden, schooluitval, dakloosheid en eenzaamheid; sommige gemeenten daarom experimenteren met ondersteunende startpakketten of "bouwdepots" voor deze jongeren, die bijdragen aan een betere overgang naar de volwassenheid;

r .

o .

ovenruegende dat:

.

r o

ondersteuning in deze overgangsfase perspectief biedt, en problemen op latere leeftijd kan voorkomen; het mogelijk is om met een relatief bescheiden investering veel impact te hebben op het leven van deze jongeren; zo'n pakket bijvoorbeeld zou kunnen bevaften: een uitzetvergoeding, een kringloopvoucher waarvoor de rekening naar de gemeente gaat, een budgetcoach, een ov-chipkaart, een voucher voor gereedschap of klusspullen, een refurbished laptop, het inschrijfgeld voor een opleiding, een vergoeding voor een identiteitsbewijs, een workshop solliciteren, een brochure over huisvesting / financiën / sociale kaart...;

vraagt het college:

r

te onderzoeken of een dergelijk startpakket voor 18+-jongeren die uit de jeugdzorg komen kan

26

Raad 30juni 2025

. .

worden aangeboden; te kijken naar voorbeelden uit Hilversum, Amersfoort en Eindhoven; de raad hierover voor het begrotingsdebat te informeren;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-17 ingediend door ChristenUnie-SGP, D66, PvdA, Zoetermeer Vooruit, FVD Kerkenvisie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: de gemeente in 2022 geld van het rijk heeft gekregen om een kerkenvisie op te stellen; deze uitkering bedoeld was om gemeenten te helpen om in samenwerking met kerkeigenaren en andere betrokkenen een kerkenvisie op te stellen: een plan waarin staat hoe zijwillen omgaan met religieuze gebouwen; deze kerkenvisie niet alleen over behoud, maar ook over herbestemming, samenwerking en maatschappelijk draagvlak moest gaan; de gemeente tot nu toe alleen een inventarisatie heeft gemaakt, ingebed in de inventarisatie Post 45,'naoorlogs erfgoed'; onder de tientallen geloofsgemeenschappen in Zoetermeer veel behoefte is aan ruimte, afspraken en samenwerking; dit in Meerzicht op het moment erg zichtbaar wordt rond de aankoop van de Oase door de gemeente; wethouder Paalvast in 2022, in antwoord op schriftelijke vragen van de ChristenUnie-SGP over de kerkenvisie, heeft aangegeven dat er na de inventarisatie een project kerkenvisie zou worden opgestart, met een paÉicipatievoorstel;

r .

. .

o r r

ovenregende dat:

.

o

naast inventarisatie ook visie nodig is op het gebruik van religieuze gebouwen, en het gebruik / de huur van andere (gemeentelijke en/of multifunctionele) gebouwen door religieuze gemeenschappen;

de meeruaarde van geloofsgemeenschappen voor de stad enorm is, en ze het daarom verdienen om praktisch ondersteund te worden als het gaat om ruimte om samen te komen;

draagt het college op: in vervolg op de inventarisatie nu verder te gaan met het opstellen van een kerkenvisie, inclusief participatie, om zo te komen tot visie, beleid en samenwerking over het gebruik van gebouwen door geloofsgemeenschappen ; de eerste concrete stappen in deze ontwikkeling nog deze raadsperiode te zetten;

r

r

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-18 ingediend door ChristenUnie-SGP, WD, PDvZ, PW, ZoetermeerVooruit Fraudebestrijding zorgaanbieders "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: in de coalitieafspraken € 107.000,00 is opgenomen voor fraudebestrijding bij zorgaanbieders, met de venryachting dat deze investering zich dubbel en dwars zou terugverdienen; dit terugverdieneffect nog niet zichtbaar is voor de raad;

. .

draagt het college op: voor de raad inzichtelijk te maken wat deze investering heeft opgeleverd; in dit laatste jaar van de tijdelijke middelen stevig in te zeften op deze doelstelling; resultaten te laten zien die het verlengen of structureel maken van deze investering rechtvaardigen;

. r r

en gaat over tot de orde van de dag."

Raad 30juni 2025

27

Motie nr. 2506-í9 ingediend door ChristenUnie-SGP, PvdA, \wD, Zól Zoetermeer, GroenLinks Doorpakken met het afualbeleid "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: de adviezen van het burgerberaad duidelijk zijn; de landelijke lijn duidelUk is; de plaatselijke situatie duidelfik is;

. . .

overwegende dat: er geen reden is om nog langer te wachten met het opstellen van een nieuw afualbeleid;

.

draagt het college op: voor de laatste raadsvergadering van 2025 een voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen voor een nieuw afualbeleid, zodat deze gemeenteraad daar nog in 2025 een besluit over kan nemen; daarin specifieke opties op te nemen met financièle consequenties, zoals decentrale inzameling van luiers, chemisch afual, frituurvet en dergelijke, zodanig dat ze amendeerbaar ziin; amendement 2410-l "geef inzicht en keuzemogelijkheden" van de ChristenUnie-SGP te betrekken bij het opstellen;

. .

r

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer voor uw eerste termijn. Dan gaan we over naar de fractie van Zoetermeer Vooruit. Mevrouw Bink, gaat uw gang.

4- Zoetermeer Vooruit Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. Van huis uit heb ik meegekregen dat je geen oude schoenen moet weggooien voordat je zeker weet dat je nieuwe schoenen lekker lopen. Waarom begin ik mijn betoog met deze opening? Wel, in Zoetermeer is een aantal organisaties dat zich de afgelopen jaren tot volle tevredenheid heeft ingezet voor de Zoetermeerse jeugd. Dit doen zij aljaren. Denk dan aan het Mentorproject, Jongeren lnformatie Punt, Jongeren in actie, Huttenbouwweek en Stadhuis van Democratie. Niet al de kinderen die hieraan deelnemen hebben een probleem. Deze kinderen worden ontlast en kunnen, in sommige gevallen, weer even kind zijn. Door bezuinigings- en dekkingsvoorstellen die hier genoemd worden, worden onze kinderen de dupe. Het ontneemt de kinderen hun anonimiteit bij het kenbaar maken van hun problemen. Het ontneemt de kinderen een veilige overgang van het basisonderwijs naar het vervolgondenarijs. Het ontneemt de kinderen ontspanning en haalt het kind niet uit de thuissituatie. Het ontneemt de kinderen de mogelijkheid om te leren van elkaar, om in discussie te gaan op ondenrerpen die belangrijk zijn voor hun verdere ontwikkeling, bij het Stadhuis van Democratie. Deze organisaties verkeren nu in zwaar weer omdat zij, volgens het college, de doelmatigheid en effectiviteit van hun activiteiten niet kunnen aantonen.

Zoetermeer Vooruit heeft een eigen amendement en dient ook het amendement van GroenLinks Geen verschraling van onze preventieve zorg (Jeugd) mede in. College, gooi geen oude schoenen weg voordat je zeker weet dat de nieuwe schoenen lekker lopen. Als je geen schoenen meer hebt die lekker lopen, ... De voorzitter: Mevrouw Bink, een interruptie van mêvrouw Haak. Gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. lk lees in het amendement van Zoetermeer Vooruit dat de besparing op de subsidies jeugd met € 55.000,00 zou moeten worden verminderd. Zit er een bepaalde gedachte achter die specifieke € 55.000,00? De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): De gedachte dat we dan volgens mij, uit mijn hoofd, nummer 317 uit de bezuinigingen halen. De voorzitter: Gaat u verder?

28

Raad 30 juni 2025

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Als je geen schoenên meer hebt die lekker lopen, kun je altijd nog op blote voeten lopen. Een blotevoetenpad kan dan erg aantrekkelijk zijn. Je loopt lekker door zand, modder, mos, water, boomschors en keien. Het is goed voor je houding, balans, gezond voor lichaam en geest. Je loopt alleen of in kleine groepjes. Mentaal kun je ervan opknappen en je beleeft de natuur op een andere manier. Helaas hebben we in geen enkel Zoetermeers park een blotevoetenpad. Zoetermeer Vooruit heefi een motie gemaakt om een blotevoetenpad te realiseren in een Zoetermeers park en dit te dekken uit het Potje van de Raad of reserve. De voorzitter: Mevrouw Bink, voor u verdergaat, mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u wel voorzifter. Mij had u al bij de titel Blotevoetenpad, maar ik ben niet alleen. Dus ik hoop dat u mij gaat helpen om te kijken of ik nog wat mensen kan overtuigen vandaag dat dit echt een goed idee is. Wij zijn heel benieuwd. Kan dat echt voor € 20.000,00? Heeft u een vergelijking gemaakt? ls dat een gok? Het is oprecht bedoeld als vraag, weet u dat? De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk heb wat rondgekeken op internet uiteraard en er zijn heel grote voetenpaden die veel geld kosten. Maar ik heb een beetje het gemiddelde genomen. Het is maar net wat je wilt, waar je het gaat aanleggen, wat er al is. Het is een beetje een gemiddelde. De voorzitter: Gaat u verder mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Er zijn verschillende woonvormen die Zoetermeer Vooruit wil realiseren in haar stad. Vandaag vraag ik uw aandacht voor de Thuisplusflats. ln Rotterdam een woonhit voor ouderen, Gelijkgestemden kunnen samenleven, mantelzorgen als het nodig is, samen uitgaan en activiteiten ondernemen. Nee, het is niet het bejaardenhuis van vroeger. De ouderen wonen op zichzelf, hebben een gemêenschappelijke ruimte en erzijn enkele logeerkamers voor de eventuele kleinkinderen aanwezig. Een vast zorgteam is aanwezig en een huismeester die de boel in de gaten kan houden.

College, Zoetermeer Vooruit vraagt niet om een flatgebouw te ontruimen voor ouderen, maar vraagt aan het college om in gesprek te gaan met de woningcorporaties om te kijken of er mogelijkheden zijn. Dan denken wij aan, één, twee of drie woonlagen in bestaande flats om daar een Thuisplusflat te realiseren. Natuurlijk kunt u de Thuisplusflats ook meenemen in uw gesprekken met demissionair minister Mona Keijzer want de Entree is natuurlijk ook een geweldige locatie om deze woningen te realiseren. Een nieuwe wijk en een nieuw concept voor Zoetermeer, de Thuisplusflat. Geen kippenhok met een kleine ren, maar een ruime woning met een tenas en/of een gezamenlijke tuin. De voorzitter: Mevrouw Bink, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozitter. Om het efficiënt te doen, schrijf ik het op voor dit debat. Dat er een groeiende vraag is naar woonruimte, zoals een Thuisplusflat, mag niet verbazen. ln de vrije markt voegt het aanbod zich automatisch bij de vraag. Maar waar dit te creëren is, is geld te verdienen. De woningmarkt is niet zo heelvrij. Wat kan de indiener ons vertellen over de precieze rol van de gemeente, bijvoorbeeld in Rotterdam? Wie waren daar de initiatiefnemers? Wanneer en hoe werd de gemeente erbij betrokken? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk moet mijnheer Van den Boomgaard teleurstellen. lk was niet bij die gesprekken, dus kan ik u niet vertellen, maar ik kan u wel vertellen dat een woonhit is. De punten die wij belangrijk vinden voor ouderen en zorgen dat die doorstroming op gang komt, heb ik net genoemd. De voorzitter: Oké. Gaat u verder

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dan ga ik nu even terug naar 11 november 2024. Samen met Zó! Zoetermeer en D66 als mede-indiener, hebben wij op 'l I november 2024 een motie ingediend om een pilot te starten met schoolstraatjes. Deze motie heeft het niet gehaald en dat is heeljammer. Niet omdat de indieners er niet mee konden pronken. Jammer, omdat het hier gaat om de verkeersveiligheid van

Raad 30juni 2025

29

onze schoolgaande kinderen. Schoolstraten geven ook rust bij omwonenden en bij ouders. Het geeft onze kinderen ook meer zelfstandigheid. Voorzitter, de negen pilots die in Den Haag plaatsvonden, waren een succes. Bijtwee scholen werkte het niet en daar zijn andere maatregelen genomen. Een andere school is verhuisd naar een andere locatie. Voorzitter, Zoetermeer Vooruit vraagt niet om een schoolstraat te realiseren, maar vraagt aan u

om in gesprek te gaan met scholen om te kijken of er animo is onder de scholen om een pilot Schoolstraat te draaien. Als we de uitkomst krijgen voor de begroting 2026, dan kunnen wij ons beraden op een eventuele motie, zodat onze kinderen zelfstandig en veilig naar school kunnen gaan. Dan gaan we nu naar de drie M's voozitter: Monitoren, Melden, Motiveren. Zoetermeer Vooruit vindt het heel vervelend dat inwoners overlast ervaÍen van, vermoedelijk, criminele activiteiten door individuen. lnwoners voelen zich bedreigd en dat komt de leefbaarheid en het gevoel van veiligheid in Zoetermeer niet ten goede. Maar wij gaan ervan uit dat deze individuen niet per definitie uit de bocht vliegen, omdat zij hier altijd bewust voor kiezen. Soms neem je in je leven gewoon niet de juiste beslissingen. Wij vinden dit voor alle mensen die hierbij betrokken zijn heel vervelend. Zoetermeer Vooruit denkt dat een 'stopbrief bij kan dragen aan een positieve wending. Niet alleen bij deze individuen, maar ook bij de mensen die eromheen staan. De voorzitter: Mevrouw Bink, een interruptie van mijnheer Zamani.

De heer Zamani (D66): Ja, dank u wel voozitter. Binnen de D66-fractie zaten we hier een beetje mee te worstelen. We zagen heel mooie kanten aan zo'n brief, maar ook de angst, vooral bij minderjarige overlastplegers, dat er stigma's komen en dat het er juist voor zorgt dat ze in de toekomst geen hulp accepteren. lk vraag me af hoe Zoetermeer Vooruit daarover heeft nagedacht. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Zoetermeer Vooruit heeft daar het volgende over bedacht. Het is een stopbrief. Het is juist een brief die gestuurd wordt met als boodschap 'joh, kijk wat je doet, dit is niet verstandig. Heb je wat aan deze organisatie?' Er staan ook organisaties bij die je dus kunt hulp kunt vragen als je dat nodig hebt. Bijvoorbeeld als je verslaafd bent of als je andere problemen hebt. Daar kun je dan heen. Daar worden echte organisaties bij genoemd waar je dus gebruik van kunt maken. De stap wordt heel laagdrempelig gemaakt. De voorzitter: lk zie allemaal interrupties. lk ga eerst naar mevrouw Bout want die was eerst.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u voozitter. Mijn dochter heeft hier bij de gemeenteraad ooit een keer ingesproken omdat ze een profielwerkstuk had gemaakt over jeugdcriminaliteit. Dat was nog ten tijde van burgemeester Aptroot. Mij staat bij dat we in die tijd al zdn stopbrief stuurden. Dus vandaar dat wij denken dat die motie overbodig is. lk ben heel benieuwd naar het antwoord van de burgemeester straks. Wij denken dat het al gebeurt in Zoetermeer. De voozitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): De brief, die nu verstuurd wordt, is volgens mij een brief dat je het verkeerd doet. Wij willen juist een brief sturen die je helpt bij het wel maken van de juiste keuzes door te verwijzen naar jongerenwerk of naar verslavingszorg. De voorzitter: lkzag nog een hand, dat was mijnheer Doncker meen ik? Gaat uw gang.

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank u welvoozitter. lk heb eigenlijk dezelfde vraag als mevrouw Bout had. lk heb ook het idee dat die brieven al verstuurd worden als er jongeren mis gaan. lk vraag me af wat het verschil is tussen uw brief en de brief die inmiddels verstuurd wordt. Maar wellicht weet de burgemeester dat veel beter dan ik, dus ik ben ook benieuwd naar ztln antwoord. De voorzitter: lk ben ook benieuwd naar mijn antwoord, maar dat komt straks. Mevrouw Bink daar nog

een reactie op? Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nee, dat we allemaal benieuwd zijn. We gaan het horen. De voorzitter: Dan mijnheer Boerboom en dan ga ik naar mijnheer Van den Boomgaard.

30

Raad 30juni 2025

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, ik heb eigenlijk hetzelfde als de collega's gevraagd hebben, dus ik wacht ook met spanning uw antwoord af. Het enige dat ik daar ook nog aan wil toevoegen, en dat weet ik wel zeker, is dat er natuurlijk ook een programma als IPTA loopt waarin we ook proberen jongeren die dreigen af te glijden op het rechte pad te houden. Dus ik ben nog steeds aan het zoeken: wat vult dit aan op datgene wat we al hebben, volgens u? De voorzitter: Mevrouw Bink nog een reactie? Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Volgens mij loopt dat programma dat u noemt aÍ maar dat weet ik niet 100% zeker. Maar ook dat horen we straks van de burgemeester. De voorzitter: lk heb meer tijd nodig dan ik gedacht had. Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozitter. Volgens onze fractie is deze stopbrief inderdaad een stap next level. Maar is de indiener zich ervan bewust dat in de gemeente Ommen in 2022 al een pilot met dit soort stopbrieven van dit niveau is geweest? En zo ja, is het dan een idee om de resultaten daarvan op te halen en dat te overwegen? ls het misschien zelfs een aanvulling op het dictum van een toch al goede motie waard? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter. Dank u wel. Er is ook een pilot geweest in Amsterdam, in Utrecht, in Zaanstad, in Leeuwarden voor zover ik weet. Die zijn allemaal goed ontvangen met goede resultaten, De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voozitter, dan is onze vraag: is het dan niet goed om eerst het net even op te halen als wethouder bij die gemeenten waar zo'n pilot heeft plaatsgevonden? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): lk kan niet beslissen voor de wethouder, maar ik sta er natuurlijk voor open en ik hoop ook dat de wethouder dat gaat doen. De vootzitter: Ja. De burgemeester zal straks antwoorden maar in een andere rol. Mevrouw Bink, er zijn verder geen interrupties dus u kunt verder met uw betoog.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel. Vooaitter, dan nu een heel gevoelig ondenrerp: suicide. Dit is een heel gevoelig ondenrerp. Elke zelfmoordpoging is er één te veel in de stad. Maar wij vinden dat dit onderwerp bespreekbaar gemaakt moet worden. Het is intens verdrietig voor de achterblijvers die vaak met heelveelvragen en schuldgevoelens achterblijven. Vaak hoor je ook'onbegrijpelijk, hoe kan het, dat iUwij dit niet geweten hebben?' Zoetermeer Vooruit vindt dat het college alles uit de kast moet halen om de mensen die deze gevoelens van zelfmoord hebben en de achterblijvers te helpen. Wij zien graag dat de gemeente de gratis landelijke tools tot zich neemt, zoals trainingen, campagnemateriaal van 113/RIVM en dat de gemeente de subsidiemogelijkheden vanuit het VWS-programma Gemeentelijke aanpak suïcidepreventie gaat ondezoeken en gaat toepassen. Voozitter, ik nader het einde van mijn betoog. lk begon mijn betoog over schoenen. lk wil er ook mee eindigen. Het Chapeaubeeldje is voor inwoners die zich inzetten voor de veiligheid en leefbaarheid in de wijk. lnwoners die heel erg betrokken zijn bij hun leefomgeving. Daarnaast hebben wij in Zoetermeer ook heelveelZoetermeerse ondernemers. De Zoetermeerse ondernemers zijn ook heelerg betrokken bij hun stad. Twee weken geleden, misschien eigenlijk een week geleden, was De 24 uur van Zoetermeer Samen tegen Kanker.

Naast inwoners liepen er ook Zoetermeerse ondernemers mee. Er zijn ook Zoetermeerse ondernemers die zitting hebben in diverse stichtingen van bedrijventerreinen, om maar iets te noemen. Ondernemers die zich onderscheiden van de standaardondernemer en niet alleen om geld te verdienen. Kijkend naar het Chapeaubeeldje voor de inwoners, vragen wij aan het college om met een voorstel te komen om deze Zoetermeerse ondernemers, die zich onderscheiden, in het zonnetje te zetten. Voor de Zoetermeerse ondernemerdie voorzijn stad Zoetermeer het vuur uit zijn schoenen loopt. Tot zover mijn eerste termijn, dank u wel.

Raad 30juni 2025

31

De voorzitter: Voor u wegloopt, zijn er nog twee interrupties. Eerst mevrouw Haak en dan mijnheer Doncker. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u welvoorzitter. Misschien heb ik het gemist, maar ik begreep dat u nog een motie klaar had liggen. Dat gaat over Ambtenaar in de wijk. Of heb ik gewoon niet goed opgelet? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, die hebben we ook. We hebben er veel dus ik heb ze niet allemaal genoemd. lk haal hem er even bij. Wat was uw vraag nu eigenlijk, mevrouw Haak? De voorzitter: Mevrouw Haak. Hij is helemaal niet ingediend.

Mevrouw Haak (PDvZ): Nee, dat was vraag één: is hij wellicht teruggetrokken voordat die liberhaupt is ingediend? Maar ik begrijp dat de motie wel nu wordt ingediend? De voorzitter: Mevrouw Bink, een korte toelichting. Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Een korte toelichting: ja, hij wordt ingediend De voorzitter: Ja. Heeft u daar nog een vraag over?

Mevrouw Haak (PDvZ): Over de inhoud inderdaad. Daar was ik naartoe aan het werken. Even kijken. U geeft aan dat u graag wilt dat ambtenaren bekend worden met de wijk, dat ze mee gaan draaien en dergelijke. Bent u het met me eens dat het wellicht al onderdeel is van het takenpakket van iedere professional dat zij zich inlezen en verdiepen in de materie waar ze voor opgesteld staan? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, dat ben ik helemaal met u eens, maar wij denken dat dat zo onvoldoende gebeurt in Zoetermeer. De voorzitter: Voldoende? Dan mijnheer Doncker

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzifter. lk heb even een vraag over de Zoetermeerse ondernemer. Bedoelt u daarmee echt de kleine zelfstandige? Bedoelt u daarmee de franchisehouders van grotere bedrijven? Wat moet ik me daarbijvoorstellen? lk vind het nogal een verschil hebben. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Wij bedoelen alle Zoetermeerse ondernemers en wij maken geen onderscheid want dat is nou juist de vraag 'wat doen ze? Waawan onderscheiden ze zich?' Daar willen we naar kijken; is dat echt belangrijk voor de stad en lopen ze inderdaad het vuur uit de sloffen? Dat is bij een grote onderneming misschien makkelijker dan bij een kleine onderneming. De voorzitter: Mijnheer Doncker

De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Dus even voor mijn beeld: ook C&A bijvoorbeeld, een van de grote ketens die wij in Zoetermeer hebben, valt onder de Zoetermeerse ondernemers in die motie? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nou, als ik dat zo ga bekijken, denk ik niet dat dat echt een Zoetermeerse ondernemer is. Dat is een landelijke organisatie. De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard nog. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voozitter, dank u. Zoetermeer Vooruit heeft vele moties en vele

32

Raad 30juni 2025

daarvan zijn dus ook nog onbesproken. Mijn eerste vraag is of de motie Herkenning van partnergeweld

wordt ingediend. Mevrouw B i nk (Zoetermeer Vooruit): Partnergeweld?

De heer Van den Boomgaard (FVD): Yes. De voozitter: lk ga nu even een opmerking maken als voorzitter want dit is ingewikkeld. Ze worden ingediend. U kunt er altijd nog op terugkomen. Maar dit gaat allemaal via het informele circuit, dat weet ik. Maar zeziin pas ingediend en onderdeel van de beraadslagingen als ze officieelzijn ingediend. Dus ik vind het lastig om nu een discussie te voeren over een motie die niet is ingediend. Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Eens, voorzitter. Maar als één partij het mag, zoals zojuist gebeurde bij de PDvZ, vind ik dat ik hetzelfde recht heb. De voorzitter'. Zeker. U mag die vraag stellen, dus ik zal die vraag ook laten beantwoorden. Zeker. Maar ik wil even voorkomen, ook voor de andere, dat we nu over moties en amendementen gaan praten die niet zijn ingediend. Dat maakt het ook voor iedereen heel ingewikkeld, denk ik. Mevrouw Bink, kunt u nog reageren op de vraag van mijnheer Van den Boomgaard? Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Zeker. lk ben allereerst heel erg blij met alle aandacht die we krijgen voor onze moties en amendementen. lk zou zeggen, bekijk ze nog even goed. lk weet niet precies wat uw vraag is over femicide, maar wij vinden het heel erg belangrijk want het cijfer ligt heel erg hoog en daar moet wat aan worden gedaan. De voozitter: Mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voorzitter. lk maak uit de beantwoording op dat deze motie bij dezen wel ingediend is, zal worden. Dan heb ik er wel een vraag over, voozitter. Huiselijk geweld is verwerpelijk en dat staat buiten kijf, ln bepaalde immigrantenculturen en religies is het gangbaarder dan in andere, denk bijvoorbeeld aan eenarraak. De motie vraagt niet voor niets om meertalige voorlichting. Zo schrijft de Koran bijvoorbeeld voor in de Soera 4 vers 35, nauwkeurig trouwens ook, over wanneer en hoe een man zijn vrouw moet slaan. Hoe denkt de indiener over de voordelen en gericht op doelgroepenbeleid is in de bestrijding van huiselijk geweld. Een tweede vraag is of de indiener zich ervan bewust is... De voorzitter: Als het iets korter kan, graag mijnheer Van den Boomgaard.