Notulen raad 30 juni 2025 - Perspectiefdebat deel 1 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 30 JUNI 2025

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 38 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Van den Boomgaard en Boerboom, de dames Bout en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman (afrvezig van 13.27-16.50 uur), mevrouwVan Damme, de heren Doncker, Duiven en Ekkelenkamp, Van Gils en Haak, de dames Haak, Hoekstra en Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes (vanaf 10.37 uur), mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian (afirezig van 12.35-18.00 uur), Nawijn, Nikerk (vanaf 10.15 uur), Van der Perk en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, mevrouw Frinking, de heer ledema, mevrouw Van der Meer, de heerVelzen, de heerWeenrag

Afwezig is: de heer Van Proosdij

AGENDA

1.

2. 3. 4. 5. 6.

7

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragên Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Fietsroute B le iswij kseweg -west b. Raadsvoorstel Jaarschijf Mobiliteit 2025 c. Raadsvoorctel Vastgoednola 2025-2029 Perspectiefn ota 2026 (exclusief stemmingen) Volgorde fracties conform loting:

í. sP 2. PvdA 3. ChristenUnie-SGP 4. Zoetermeer Vooruit 5. FVD 6. LHN

7.PDvZ 8. GroenLinks 9. WD 10. 26l Zoetermeer

íí. PW

12. CDA í3. D66 8. 9.

Stemmingen Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De vootzitter: Goedemorgen, de techniek heeft ook last van de warmte volgens mij. lk open de

Raad 30 juni 2025

vergadering van de gemeentêraad van Zoetermeer van 30 juni 2025, het perspectiefdebat. Welkom allemaal. Terwijl buiten het Nationaal Hitteplan is afgekondigd, hoop ik dat dat binnen niet nodig is vandaag. Dat betekent dat we met elkaar de vergadering aangaan. lk heet in ieder geval alle aanwezigen op de publieke tribune van harte welkom, fijn dat u er bent. Ook iedereen die vanochtend al de livestream heeft aangezet, van harte welkom en natuurlijk u als raadsleden ook van harte welkom.

Vandaag houden we het perspectiefdebat, zoals al gezegd. Dat betekent dat we ook vooruitkijken naar de begroting voor de komende jaren die u in november a.s. gaat vaststellen. Dat levert altijd weer een mooi debat op. lk geef u bij voorbaat weer de waarschuwing mee dat interrupties natuurlijk zijn toegestaan, mits ze kort en krachtig zijn. lk zal daar op letten maar wees er zelí ook een beetje alert op, dan maken we er een heel mooie dag van met een mooi debat. Daar ben ik zeer van overtuigd. Berichten van verhindering. We hebben in ieder geval begrepen dat de heer Markes vanZíl Zoetermeer en mijnheer Nikerk van de PvdA later zullen zijn, rond 11.00 uur. Ook de heer Buisman heeft aangegeven de vergadering op een aantal momenten te moeten verlaten en de heer Mohammadian heeft laten weten een deel van de middag afwezig te zijn. Ten slotte is de heer Van Proosdij van het CDA vandaag de hele dag om medische redenen afrvezig. Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk wilde nog even melden dat mijnheer Nikerk ook wat later is vandaag. De voorzitter: Die had ik al meegenomen.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Die had u al meegenomen? O, sorry, dan heb ik u niet goed gehoord Pardon. De voorzitter: Ja, dat geeft niet. lk had hem al meêgenomen in het lijstje van mensen die wat later komen. Dus die is bij dezen ook genoteerd. Dan gaan we naarde vaststelling van de agenda. Aan de orde is de agenda zoals die op 5 junijl. in iBabs is gepubliceerd. Daar zijn afgelopen donderdag de laatste wijzigingen in aangebracht. Mijnheer Van den Boomgaard van FVD heeft een amendement aangekondigd bij agendapunt 6.c Raadsvoorstel Vastgoednota 2025-2029. lk stel voor dit agendapunt van de hamerstukken naar het agendapunt 7. Debat te verplaatsen als 7.a. en daarmee de huidige agendapunten 7, 8 en 9 opvolgend te vernummeren naar 8, 9 en 10. ls er iemand die stemming wenst over de agenda? Dat is niet het geval, dan is de agenda vastgesteld. Dan de spreektijden, het voorstel voor de spreektijden is twaalf minuten per fractie en 72 minuten voor het college. ls er iemand die daar stemming over wenst? Dat is niet het geval, dan is dat bij dezen vastgesteld.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 2, het spreekrecht. Daar hebben zich drie insprekers

gemeld en die krijgen allemaal maximaal vijf minuten om hun inspreekbeurt te houden. lk begin met mevrouw Van Kreel namens Jong Perspectief over de impact van het Maatjesproject. Mevrouw Van Kreel, gaat uw gang. Mevrouw Van Kreel: Goedemorgen allemaal. lk ga u mijn persoonlijke verhaal vertellen. lk was twintig jaar oud, ik zat midden in een depressie. Nog maar net verhuisd naar Zoetermeer, de stad die voor mij nieuw en koud aanvoelde. Het was vrijdagavond, ik zat helemaal alleen op de bank in ons nieuwe huis. Een huis dat voor mij nog niet als thuis voelde. Mijn vriend is doof en had eigen vrienden, maar daar paste ik niet zo goed bij. lk voelde me bij hen niet op mijn gemak. lk voelde me heel erg alleen, in mijn eigen huis, in een stad die niet de mijne is. Zonder vrienden, zonder familie, geen connecties, geen steun, geen houvast in de buurt. lk was eigenlijk gei'soleerd. lk leefde op een eiland met weinig bruggen naar andere mensen. Op zo'n avond, zo'n typische avond waarop het stil was, zat ik op de bank en begon te scrollen op mijn telefoon. Op zoek naar iets, iets dat mij uit mijn isolement kon halen, een teken van hoop. Daar, tussen al die websites en opties, zag ik Jong Perspectief staan. Die naam alleen al raakte mij want een nieuw perspectief, dat was wat ik nodig had. Daar had ik behoefte aan.

lk meldde mij aan zonder venruachtingen, maar met de stille hoop dat er iets zou veranderen in mijn leven. Een paar maanden later zit ik op de bank, op diezelfde bank, met Bianca. Precies diezelfde bank waar ik eerder nog alleen en verloren en verdrietig zat. Wat ik toen nog niet wist, is dat deze ontmoeting het begin zou zijn van een diepgaande verandering in mijn leven. Bianca werd mijn maatje, mijn steun, mijn

2

Raad 30juni 2025

klankbord zonder oordeel. Zij luisterde altijd. Ze keek me aan met echte aandacht. Met haar kon ik praten over dingen die ik anderen niet had durven vertellen, niet aan mijn vrienden op afstand, niet aan mijn familie, maar aan haar durfde ik het wel te vertellen omdat zij er gewoon was, zonder verwachtingen. Wij deden meer dan alleen praten. Met Bianca ben ik weer leuke dingen gaan doen. We zijn gaan spoÉen en ik had nooit gedacht dat ik het echt leuk zou gaan vinden. En nu, jaren later, is zij er nog steeds. We gaan regelmatig samen naar de Ladies Night in de bioscoop, of met kerst naar de Driesprong. Het is een traditie geworden, iets waar ik echt naar uitkijk. Een moment van plezier, ontspanning en vriendschap. Bianca bracht kleur terug in mijn leven, maar niet alleen in dat van mij. Toen ik merkte dat mijn dochtertje, toen acht jaar oud, zich ook steeds meer in zichzelf keerde, dat ze niet ging buiten spelen, dat ze niet weg durfde van mij, zag ik de geschiedenis zich herhalen. Ze was

volledig op mtj gericht en ik voelde de druk, het verdriet en de machteloosheid weer terugkomen. lk twijfelde geen moment. Ook voor haar meldde ik ons aan en opnieuw kwam er een maatje, deze keer voor haar. lemand die haar hielp om los te komen van mij en weer vertrouwen te krijgen in zichzelf en de wereld om haar heen te vergroten. Die haar liet zien dat activiteiten buitenshuis ook erg leuk konden zijn. Ook mijn jongste dochtertje dat toen vier jaar was, kreeg iets waardevols daardoor: quality time met mij, zonder haar zus er altijd maar bij. Dat gaf haar ook rust en ruimte en aandacht diezijzo hard nodig had.

Vandaag de dag zit ik in een burn-out. lk rouw om het verlies van mijn moeder. Het leven is opnieuw z'uaat. Maar ik ben niet terug bij af. lk sta hier niet ongebroken, maar wel krachtiger dan ooit. Dankzij Bianca en dankzij Jong Perspectief. Zij gaven mij geen pasklare oplossing, geen toverstaf, want ze gaven een simpel iets, een wezenlijk iets. Dat is aandacht, tijd en menselijkheid. Op jonge leeftijd een ander perspectief krijgen, is geen extraatje, dat is essentieel. Voor mij was het het verschil tussen overleven of echt leven, tussen verdwalen of mijn weg terugvinden. lk ben van een jonge vrouw die zichzelf kwijt was, gegroeid naar een moeder die haar kinderen hoop en veerkracht kan meegeven. Dat is precies wat ik ieder kind, iedere jongere en iedere ouder gun. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Kreel voor de bijdrage. Dan gaan we over naar mevrouw Leenders, intern begeleider IKC De Kasteeltuyn over het voorstel om het mentorproject van Jong Perspectief te stoppen. Mevrouw Leenders, gaat uw gang. Mevrouw Leenders: Dames en heren, goedemorgen. Mijn naam is Anita Leenders. lk ben intern begeleider van openbare basisschool De Kasteeltuyn hier in Palenstein. Op onze school geven wij les aan kinderen van over de hele wereld, kinderen uit de buurt, expats, maar ook kinderen uit allerlei conflictgebieden in de wereld.

Stel, je wordt in Zoetermeer geboren en jouw naam is Erik de Vries, Bij de aangifte van jouw geboorte ontvang je een koffertje van de bibliotheek Boekstart. Jij hebt het geluk dat je ouders voorlezen, met jou naar de bibliotheek gaan. Je mag naar de opvang of naar de peuterspeelzaal en wanneer je vier jaar bent, mag je hier in Nederland naar de basisschool. En stel, je wordt geboren in Eritrea of Afghanistan en je heet Nadia Abdirahman. ln jouw land kun je niet naar school, of je mag zelfs niet naar school. Je ouders zijn analfabeet of laaggeletterd. Er is vaak oorlog. Je ouders nemen het dappere besluit om te vluchten naar een veiliger plek voor de toekomst van jou. Je ouders spreken de taal niet, misschien ben jij al veel ouder dan vier jaar. Je ouders kunnen niet met jou naar de bibliotheek of naar het museum gaan en kunnen je ook niet of nauwelijks helpen met je schoolwerk. De achterstand die jij had bij de start van het ondenrijs, loop je maar heel langzaam in.

Dan komt het moment dat je moet overstappen naar het voortgezet ondenruijs. Voor alle leerlingen een spannend moment. Maar gelukkig ben je door de basisschool aangemeld voor het project School's cool van Jong Perspectief. Je krijgt een begeleider die jou in principe anderhalf jaar lang begeleidt totdat jij in de tweede klas zit, rond de kerst van de middelbare school. Die begeleider komt iedere week bijjou thuis om met jou te praten over je huiswerk, over'hoe ga ik plannen? Hoe werk je met een agenda, hoe leer je voor je toetsen?' Maar ook over'hoe functioneer jij in de maatschappij? Hoe beweeg jij je op een goede manier tussen twee culturen in?' lk mocht gedurende heel veel jaren vele jongeren aanmelden voor dit project. Daar zijn heel mooie resultaten mee bereikt. lk wil er twee noemen. Een jongen die via het speciaal basisondenryijs bij ons op school kwam en van school ging met een vmbo-kaderadvies. Zijn begeleiding is pas afgesloten en hij is een stapje omhooggegaan naar vmbo theoretische leerueg. Maar veel belangrijker is dat hij zich naar zijn mentor heeft kunnen en durven openen om zijn oorlogsverleden, zijn vluchtgeschiedenis een plekje te geven. Een ander meisje, de allereerste die ik heb aangemeld, was een meisje dat zelfs al acht jaar geleden meedeed. Zij sprak de taal nog niet zo goed, had heel veel moeite met lezen en was door alle

Raad 30 juni 2025

3

problematiek in haar gezin heel erg onzeker. Zij is opgestroomd en uitgegroeid tot een prachtige, zelfverzekerde jonge vrouw met een mbo-diploma op zak. Haar begeleider, die ook aanwezig is Rob, dank je wel - heeft zelfs het hele gezin onder zijn hoede genomen en begeleidt na acht jaar het gezin nu nog steeds wekelijks. De gemeente Zoetermeer wil dat iedereen participeert in de samenleving en door dit prachtige mentorproject School's cool hebben deze jonge mensen echt een kans gekregen. Als u besluit de subsidie voor dit mooie project te stoppen, betekent dat dat jongeren minder kansen krijgen op een succesvolle toekomst. Wanneer u moet besluiten welk project in Zoetermeer moet stoppen, hoop ik dat u zich dit succesverhaal van deze twee jonge mensen herinnert. lk wens u veel wijsheid toe. Dank u wel.

-

De voozitter: Dank u wel mevrouw Leenders voor uw bijdrage. Dan ga ik naar de derde inspreker, de

heer Madhar. Hij is de voorzitter van het ILOZ over de goede samenwerking met de gemeente bij het voeren van de dialoog met inwoners. Gaat uw gang. De heer Madhar: Dank u wel. Voozitter, college, raadsleden, commissieleden, publiek en kijkers thuis. Dank voor de gelegenheid om vandaag namens het lnterlevensbeschouwelijk Overleg, het ILOZ, in te spreken. De perspectiefnota die vandaag voorligt, richt zich begrijpelijkerwijs vooral op de financiële keuzes richting 2026. Maar vandaag wil ik u meenemen naar wat leeft in onze stad, naar wat wij als ILOZ zien en horen want achter die cijfers schuilt een samenleving vol zorgen hoop en spanning, maar ook vol kracht, veerkracht en initiatieven die verbinden. Wie de wereld volgt, voelt hoe groot de onzekerheid is, de oorlog in Oekraïne, de dreiging vanuit Rusland. Het voortdurende geweld tussen lsraël en Gaza. De spanning in lran, Syrië, lndia en Pakistan en de conflicten in Soedan en Ethiopië. Maar die spanning blijft niet hangen aan de grens van het journaal, die komt binnen. Ook hier in Zoetermeer. ln onze stiad wonen duizenden mensen met wortels, familie of herinneringen in die gebieden. Als daar onrust is, voelje dat ook hier. Mensen maken zich zorgen over hun familie, over verdeeldheid, over hun plek in deze samenleving. Die zorgen worden versterkt door wat er hier gebeurt. De toon in het maatschappelijk debat is harder geworden.

Polarisatie lijkt de norm. Groepen worden uitgesloten of verantwoordelijk gehouden voor conflicten ver weg. Dat raakt mensen diep. Dat maakt samenleven kwetsbaar, in onze wijken, op scholen, op de werkvloer en op andere plekken waar mensen elkaar dagelijks tegenkomen. Bij ILOZ horen wij deze signalen. Mensen zoeken een plek om hun verhaal te delen, niet om te overtuigen, maar om te kunnen zeggen 'dit is wat mij raakt'. We zoeken ruimte voor echte ontmoeting, voor luisteren zonder oordeel, voor gesprekken die niet verdelen, maar verbinden. Dat merken we ook aan de enorme opkomst bij onze activiteiten. Zoals onder andere de Stadslftar, georganiseerd in samenwerking met Stichting Piëzo, gro-up en de gemeente Zoetermeer en ondernemers. Dit jaar was het binnen twee dagen volgeboekt met meer dan 220 aanmeldingen. Omdat de locatie niet meer mensen aankon, was dit het aantal dat we konden behappen. We hielden een wachtlijst bij van ruim honderd mensen. Daarom hebben we een tweede iftar georganiseerd, gecombineerd met een dialoogbijeenkomst. Dit laat zien: de behoefte aan verbinding en ontmoeting leeft en groeit. Daarom starten we binnenkort, samen met Stichting Piëzo en de gemeente Zoetermeer, het project Samen luisteren naar Zoetermeer, een initiatief waarvoor inwoners en vrijwilligers zich kunnen aanmelden, waarbij ook ambtenaren zelf hebben aangegeven graag te willen deelnemen.

Zijworden opgeleid om gesprekken te voeren en te begeleiden over verschil, spanning, cultuur, geloof, klasse en gender; gesprekken met sensitiviteit. Met aandacht voor waar mensen vandaan komen en waar ze naartoe willen. Zo bereiken we meer inwoners, horen we het er echt speelt en creëren we ruimte voor verhalen en beleving. Een plek waar contact met zorg en aandacht wordt vormgegeven, waar ontmoeting weer vanzelfsprekend mag zijn. We bouwen voort op wat we al doen. De Stadslftar, de Week van Respect, de jarenlange samenwerking en dialoog in deze stad. We doen dit niet voor het eerst, we doen dit aljaren. Steeds opnieuw blijkt: als

mensen echt met elkaar in gesprek gaan, ontstaat er ruimte voor erkenning, voor vertrouwen, voor samenleving. Juist dat verdient een plek in uw perspectief op 2026 want waar bezuinigd moet worden, moet ook gezocht worden naar wat ons verbindt. Waar het schuuÉ, moeten we durven luisteren. Waar de cijfers spreken, moeten we ook het verhaal bl'rjven horen. Laat Zoetermeer een stad blijven waar mensen elkaar zien, niet ondanks hun verschillen, maar juist daarom. Laten we de kracht van luisteren nooit onderschatten. lk wil afsluiten met woorden van Nelson Mandela. Hij zei: als je met mensen praat in de taal die zij begrijpen, gaat het naar hun hoofd. Maar als je spreekt in hun eigen taal, raakt het hun hart. Laten we blijven spreken tot elkaars hart. Dank u wel.

4

Raad 30juni 2025

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Madhar voor uw bijdrage. Dank ook aan alle insprekers want daarmee hebben we de insprekers voor vandaag gehad. Dat betekent dat ik kan overgaan naar agendapunt 3.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dat zijn de mondelinge vragen, maar die zijn er niet.

4.

Mededelingen

De vootzitter: Dan ga ik over naar het agendapunt Mededelingen. Ztln er mededelingen uit de raad? Mijnheer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Eigenlijk heb ik een soort van mondelinge vraag aan u voozitter, of via u aan de raad. Zoals u net aangaf, is het hitteplan in werking buiten. Wellicht kan de temperatuur in combinatie met verhitte discussies hier binnen ook hoog oplopen. Juist vanwege het respect dat we hebben voor de diensfuerleners alhier, zoals bijvoorbeeld de bodes, lijkt het mij gepast om hen toe te staan om, naar eigen gelieve, wel of geen stropdas of colbert te dragen met deze hifte. Graag uw mening daarover. De voorzitter: Dat mogen ze zeker ook zelf bepalen, zolang ze maat niet in een korte broek gaan lopen.

Dat is de enige vereiste die ik heb. Maar volgens mij kan dat. Dat is niet echt een mededeling, maar volgens mij kan iedereen zich, zolang dat inderdaad fatsoenlijk blijft, naar de temperatuur kleden. Ztln er andere mededelingen uit de raad? Dat is niet het geval. Mededelingen van het college? Niet het geval.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan gaan we naar de afdoening van ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst te voeren? Mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, dank u voorzitter. We vinden dat het college de laatste maanden goed op weg is om de ingekomen stukken te beantwoorden. Dank daarvoor. Toch vinden wij de termijn van beantwoording soms wat te lang. Momenteel staat er een brief van een inwoner op de lijst die al langer dan zes weken geleden is gestuurd en nog steeds niet is beantwoord. Dat gaat om de brief met nummer 150. We vezoeken het college om de beantwoordingstermijn kort te houden. Dank u.

De voorzitter: Ja, dank u wel, mijnheer Van der Vlies. lk kan dat als voorzitter van het college in ieder geval zelÍ even beantwoorden. U weet dat we inderdaad proberen dat zo goed mogelijk doen. We zullen deze in ieder geval meenemen. Elke week wordt dit in het college aan de orde gesteld. Daar proberen we echt deze brieven tijdig te laten beantwoorden. Maar we zullen dit voorbeeld in ieder geval even meenemen. Dank voor deze signalering in ieder geval. Anderen nog over de ingekomen stukken? Niet het geval. ls er iemand die stemming erover wenst? Niet het geval, dan zi'1n ze bij dezen vastgesteld. 6.

Hamerstukken

a. Raadsvoorstel Fietsroute Bleiswijkseweg-west b. Raadsvoorctel Jaarschijf Mobiliteit 2025 De vootzitter: Dan gaan we over naar de hamerstukken. Aan de orde zijn de raadsvoorstellen die als hamerstuk kunnen worden afgedaan. De titels kunt u vinden op de agenda. Heeft iemand behoefte aan het geven van een stemverklaring over een van de raadsvoorstellen? Dat is niet het geval. ls er iemand die stemming wenst over een van deze raadsvoorstellen? Ook niet het geval, dan zijn beide raadsvoorstellen vastgesteld. 7

Debat

a. Raadsvoorstel Vastgoednota 2025-2029

Raad 30juni 2025

5

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 7, het debat. We beginnen dus, zoals al gezegd bij de vaststelling van de agenda, met het raadsvoorstel Vastgoednota 2025-2029. Daarvoor had in ieder geval mijnheer Van den Boomgaard zich gemeld. Zrln er nog anderen die daar het woord over wensen te voeren? Niet het geval, dan geef ik het woord aan mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzitter, we dienen een amendement in voor de vastgoednota om onderscheid te maken tussen duuzaamheidsmaatregelen die kunstmatig op één hoop zijn gegooid. FVD Zoetermeer steunt efficiency en besparingsmaatregelen, zoals isolatie en dubbelglas, die uitgaven verminderen. We zijn echter tegen keuzevrijheidsbeperkende maatregelen zoals COz-vr'rj en gasloos bouwen. Deze maken projecten onnodig duur en veroozaken netcongestie die de bouw blokkeert. Voor

werkelijke bouwvooruitgang moet dit worden gecorrigeerd. Daarvoor dient ons amendement dat we mede indienen met de PW. Dank u voozitter.

Amendement nr.2506-l ingediend door FVD en PW Houd de Vastgoedportefeuille in de knip

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; gelezen het raadsvoorstel Vastgoe dnola 2025-2029, zaaknummer 2024-1804 7 5; besluit:

r

de tekst van punt 1b. uit het raadsbesluit, te weten: "b) Het verduurzamen van de huidige vastgoedportefeuille aan de hand van de routekaart verduur-

zaming met het oog op de beschikbare budgetten en de netcongestie." te wijzigen in: "b) Het verduuzamen van de huidige vastgoedportefeuille aan de hand van speciÍieke energiebesparingsmaatregelen voor gebouwen, zoals het energie-efÍiciënt functioneren en het verbeteren van energielabels. Daarbij wordt nadrukkelijk geen uituoering gegeven aan beleidsdoelen die verder gaan dan direct gebouwgebonden maatregelen, zoals het verplicht aardgasvrij maken van panden of het streven naar volledige COz-neutraliteit door in te zetten op alternatieve energiebronngn.""

De voozitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard, het amendement is overigens al in iBabs geplaatst, dus u kunt daar ook kennis van nemen als u wilt. lk kijk even naar het college. Wie van de wethouders heeft behoefte daarop te reageren? Dan kan dat bij dezen. Wethouder Van der Meer. Wethouder Van der Meer: Voorzitter, ik heb het nog niet, maar dat maakt niet uit. lk denk dat er niets zomaar op één hoop gegooid is in deze vastgoednota en wat mij betreft moet ik dit amendement ontraden. De voorzitter: Akkoord. lk kijk nog even rond of de mijnheer Van den Boomgaard nog wil reageren. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozifter, ik bespeur dat de term 'op één hoop gooien' de wethouder wat doet. Maar volgens mij is het heel duidelijk dat efficiency, dus het beperken van het gebruik, dus de reductie, iets anders is dan beperkende maatregelen in keuzevrijheid, et cetera. Maar die zitten nu wel in één duurzaamheidsportefeuille in deze vastgoednota. Die willen wij graag uitsplitsen. Als dat nu op één hoop gegooid is en we dat anders willen zien, prima, maar laten we het wel uit elkaar halen zodat we verder kunnen met de bouw. De voorzitter: Dank u wel. Nog behoefte aan een reactie van de wethouder? Nee, geen behoefte. Dan is dit amendement ingediend en gaat het straks naar de stemmingen. Dan sluit ik de beraadslaging over dit raadsvoorstel en uiteraard zult u aan het eind van de dag hierover gaan stemmen.

8.

Perspectiefnota2026(exclusiefstemmingen)

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 8, het raadsvoorstel Perspectiefnota 2026. Er is uiteraard geloot en we gaan dat op volgorde van de loting doen. lk geef het woord als eerste aan mijnheer Velner van de SP. Gaat uw gang.

6

Raad 30juni 2025

1. SP De heer Velner (SP): Dank u wel voozifter. Het college voelt de noodzaak om een financieel gezonde gemeente te blijven met een sluitende begroting. Hiervoor hebben we een ovezicht gekregen met bezuinigings- en dekkingsvoorstellen, waardoor we in 2026 nog een overschot op de begroting hebben staan van € 1 miljoen. Daarna verslechtert het resultaat in rap tempo waardoor er vanaf 2028 tekorten ontstaan die groter zijn dan € 20 miljoen, ondanks het feit dat er al bezuinigingsmaatregelen zijn opgenomen van ruim € 16 miljoen. Nu blijkt vanuit het verleden dat het uiteindelijke resultaat altijd positiever uitpakt dan we vooraf hebben bedacht. De vraag die je daarbij dus kunt stellen is: trappen we bij het opstellen van de begroting niet te hard op de rem, waardoor we te veel in voorzieningen gaan snijden, tenrvijl het achteraf misschien helemaal niet had gehoeven? Bepaalde bezuinigingsvoorstellen hebben een kleine impact op het begrotingstekort, maar een grote impact op sociale en maatschappelijke projecten, zoals het schrappen van een aremdiplomavergoeding, mentortrajecten van Jong Perspectief, Huttenbouw en het zomerkamp YMCA. Een deel van het positieve resultaat wordt veroozaakt door een positieve invloed van de mei- en septembercirculaires waarmee vaak extra middelen vanuit het rijk naar de gemeenten toekomen, die we echter niet meer uitgegeven krijgen.

Hierdoor ontstaat het beeld dat de financiële situatie van onze gemeente rooskleurig is, tenlt/jl dat bij het opstellen van de begroting van het komende jaar niet zo blijkt te zijn. We steunen op dit punt de motie van D66 met titel Samen zorgen voor meer zekerheid over de meerjarenbegroting. Daarnaast willen we het college vezoeken om meer transparantie bij pm-posten in deze perspectiefnota. Daarvoor hebben we een motie voorbereid met dezelfde titel. Wat uit de begroting wel duidelijk naar voren komt, is dat het financièle ravijn nu twee jaar later komt. Onze stad hanteert als slogan: Zoetermeer is de plek. Echter, als we kijken naar een tweetal bouwprojecten, zien we toch een ander beeld. Bij de Entree staat heel prominent in beeld 'Entree, leuk dat je er bent' en 'Entree, kom je bij ons wonen'. Het is een van de grootste binnenstedelijke bouwprojecten in Nederland maar de uitvoering wil nog niet erg vlotten. We zien wel enige activiteit op de plek van Terra Nova, maar van een echte versnelling is onzes inziens nog geen sprake. ln de voortgangsrapportage is deze positief ingeschat door de status te wijzigen van rood naar groen, We gaan sinds het woningbouwprogramma 2017 uitvan de realisatie van 700 woningen per jaar, waardoor je dan in 20322o'n 10.000 woningen extra gerealiseerd zou hebben. Echter, dat aantalwordt nu pas zes jaar later gerealiseerd, in 2038.

Als argument wordt aangevoerd dat geplande projecten in tijd kunnen verschuiven door factoren zoals procedures, regelgeving, participatietrajecten en andere mogelijke knelpunten. Alleen wachten onze senioren niet met ouder worden. Een oplossing die hiervoor aangedragen wordt, is de vergroting van de plancapaciteit. Onlangs hebben we het raadsvoorstelVolkshuisvesting aangenomen waarin de ambitie is opgenomen om de wijken meer met elkaar in balans te brengen. Gaat dit nog van invloed zijn op de planvorming? De nieuwe woningen zullen ingepast worden tussen de bestaande bebouwing omdat Zoetermeer haar buitengrenzen heeft bereikt. Er zal dus binnenstedelijk gebouwd moeten worden. Hierin is participatie dus erg belangrijk, immers, de directe leefomgeving van de huidige bewoners zalveranderen. Participatie is daarom een belangrijk onderdeel bij de realisatie van nieuwbouwplannen. Een voorbeeld van hoe het niet moet, is de stroperige procedure rond Oostergo / Westergo, waarbij omwonenden zich keer op keer niet serieus genomen hebben gevoeld. Omwonenden moeten vanaf het begin betrokken worden en het moet vooraf ook duidelijk zijn wat de status van hun inbreng is. Het uiteindelijke streven moet zijn om te komen tot cocreatie. We hebben hiervoor de motie De mening van de buurt telt. Die wordt mede ingediend door FVD.

Uit de rapportage Fysiek van programma's en projecten blijkt dat we wel dicht bij de percentages zitten die opgenomen zijn in de Versnellingsagenda Woningbouw 2018. We vragen ons als SP wel af waar nu de zoekopdracht is gebleven naar 16,000 woningen in onze stad. Een van de bezuinigings- en dekkingsvoorstellen is om de inventarisatie van leegstand in de kantorenmarkt te reduceren naar eens in de collegeperiode. Wij zien dat als onwenselijk omdat je daarmee minder snel anticipeert op leegstand. Bovendien is het de vraag wanneer je dat dan Ín de raad wilt bespreken. Met de komst van meer woningen, zeker in het stadscentrum, moet het autoverkeer ontmoedigd worden en het fietsen meer gestimuleerd worden. Er moeten meer maatregelen genomen worden om het fietsen in Zoetermeer te bevorderen, bijvoorbeeld door de aanleg van meer fietsstraten en door verkeerslichten meer af te stemmen op het fiets- in plaats van het autoverkeer. We hebben hiervoor dan ook een motie voorbereid met de titel Fietsen in de stad stimuleren, mede ingediend door D66. De voozitter: Maar ik zie een interruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang.

Raad 30juni 2025

7

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, dank u wel. lk wil eventjes terug in uw verhaal want misschien kunt u voor mijverduidelijken wat u precies zei over het onmenselijke, in verhouding tot de kantorenhoeveelheid? Of heb ik dat verkeerd begrepen? De voorzitter: De heer Velner, gaat uw gang

De heer Velner (SP): lk heb het woord 'onmenselijke' niet gebruikt in mijn presentatie De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Kunt u even herhalen wat u zei over die kantoren? De voorzitter: Mijnheer Velner. En dan via de voorzitter, als dat kan graag. Gaat uw gang.

De heer Velner (SP): Een van de bezuinigingsmaatregelen en dekkingsvoorstellen is om de inventarisatie van de leegstand op de kantorenmarkt te reduceren naar eens in de collegeperiode. We zien dat als onwenselijk omdat je daarmee minder snel kunt anticiperen op leegstand. 'Onwenselijk', was het dus. De voorzitter: Voordat u verdergaat, mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. lk wil graag even ingaan op de motie Fietsen in de stad stimuleren, wat op zich natuurlijk hartstikke sympathiek is en waar wij als Groenlinks uiteraard ook van harte voor zijn. lk ben wel een beetje zoekende naar wat u nu precies beoogt met uw motie. We hebben vanmorgen als hamerstuk met elkaar besloten over de jaarschijf mobiliteit. Daar staan verschillende voorstellen in op het gebied van fietsen. Daar waren wij in ieder geval hartstikke positief over. Wat wilt u nu concreet extra zien, of heeft u zelf voorstellen? Heeft u ook dekking daarvoor? Wat wilt u met deze voorstellen? Nu klinkt het een beetje als een algemene oproep die we volgens mij allemaal met elkaar al hebben vastgesteld in Zoetermeer 2040. De voorzitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang.

De heer Velner (SP): Ons doel is met deze motie om de fiets meer voorrang te geven in de stad op bepaalde plekken, waar het kan. De voorzitter: Mijnheer Boerboom, nog behoefte? Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja voorzifter, dat is precies wat in Zoetermeer 2040 staat en wat volgens mij dit college met praktische handvaten probeert invulling te geven. Dus ik ben nog steeds op zoek: wat wilt u dan dat ze nu extra gaan doen? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Dat bij de aanpassing van straten en inrichting van wijken de fiets een prominentere plek krijgt. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog. Mijnheer Velner, gaat uw gang.

De heer Velner (SP): De extra woningen die de komende jaren gerealiseerd worden, zullen allemaal binnen de bestaande infrastructuur worden gebouwd. Dit levert druk op voor de voorzieningen die er nu al zijn in een buurt. Wij willen dat minimaal 3% van het bebouwde oppervlak wordt bestemd voor buitenspeel- en verblijfsruimte. Hiervoor hebben we de motie Spelen moet mogelijk blijven. Die wordt mede ingediend door D66, Groenlinks, PvdA en de PW. Bouwterreinen liggen regelmatig langer dan een jaar braak. De SP stelt voor om deze braakliggende terreinen tijdelijk te vergroenen. Naast het feit dat dit een fijnere aanblik geeft, kunnen mensen hier ook tijdelijk recreëren. We hebben hiervoor de motie Braakliggende bouwterreinen opgesteld. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mevrouw Bink. Gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozitter, een vraag aan de heer Velner. Als ik nu kijk naar Edisonstraat en het Edisonpark dat daar moet komen, zijn daar alle struiken weggehaald. Dat ligt nu braak en daar moeten grondwerkzaamheden plaatsvinden. Daar wilt u weer groen plaatsen? Leuke

8

Raad 30juni 2025

struiken? Gaan we dat dan na verloop van tijd weer weghalen? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Je kunt daar tijdelijk groen plaatsen. Dus in principe had daar het groen helemaal nog niet verwijderd hoeven worden. De voorzitter: Mevrouw Bink nog, ik zie u aarzelen maar ik geef u toch het woord.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozifter, dat groen moest wel weg want er moesten werkzaamheden plaatsvinden en dat ligt nu braak want er wordt straks gestart met de bouw. Wilt u dan op dat terrein weer groen plaatsen? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): lk kom daar zo meteen verderop in mijn presentatie nog even op terug. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Een goed voorbeeld van een terrein dat al jarenlang braak ligt is het oude Miss Etamterrein bij het Prinses Máximaplein. Dit had vergroend kunnen worden en mooi gebruikt kunnen worden om doorheen te wandelen met bijvoorbeeld een hond. Uit het programma Samenleven en ondersteunen, blijkt dat nu voor het eerst WMO-meldingen binnen de wettelijke termijn van acht weken worden afgehandeld. Dat is voor de SP positief. De druk op de uitvoering van de WMO blfift onverminderd hoog, onder meer door het toenemende aantal meldingen en complexiteit van aanvragen. Dit mag nooit tot gevolg hebben dat mensen min of meer gedwongen worden om Wlz aan te vragen. De voorzitter: Mijnheer Velner, voordat u verdergaat , ikzag een interruptie van mijnheer Doncker. Gaat

uw gang. De heer Doncker (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank u wel voorzitter. lk ben een beetje benieuwd naar die braakliggende terreinen. Soms zijn die terreinen van de gemeente, maar soms ziln ze ook van een particuliere eigenaar. Volgens mij kunnen wij dat niet zomaar vergroenên. lk ga een beetje door op wat Zoetermeer-Vooruit zei, dat lijkt me ook een beetje zonde van het geld want je maakt het eerst braakliggend en dan maak je het weer groên en dan moet dat weer weg. Maar zoals ik al zei, het is niet allemaal van ons. Hoe ziet u dat voor zich bij particuliere eigenaren? De voorzitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang.

De heer Velner (SP): Dank u wel. Misschien is dan vergroenen niet het juiste woord, maar je kunt het wel een tijdelijke invulling geven. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met waar u was. Gaat u verder mijnheer Velner. De heer Velner (SP): Even kijken. Dit mag nooit tot gevolg hebben dat mensen min of meer gedwongen worden om de Wlz aan te vragen. Dreigen dat ze anders geen hulp ontvangen, is uit den boze. Het onderhoud aan verstrekte hulpmiddelen laat regelmatig te wensen over. Er hebben de SP signalen bereikt dat reparaties aan scootmobielen wel lang op zich laten wachten. Dat vinden wij onacceptabel. Dit beperkt de mensen die het betreft in hun bewegingsvrijheid en dat kan toch niet de bedoeling zijn? Op deze wijze maak je ze nog meer afhankelijk van hun omgeving. Welke afspraken zijn hierover gemaakt met de desbetreffende leveranciers? Thuiszorg is meer dan alleen hulp bij het huishouden. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel, voozitter. De heer Velner heeft ongetwijfeld kennisgenomen van een motie die de WD later in het debat zal indienen over minder gedoe en meer resultaten in de WMO met een aantal concrete voorstellen om de hele procedure in de WMO te versnellen. lk hoor hem zorgen uitspreken over de behandelduur die nog steeds lang is. lk neem aan dat hij kennis heeft van die

Raad 30juni 2025

9

voorgenomen motie en dat hij heel sympathiek staat tegenover de strekking daarvan en de concrete voorbeelden en verbeteringen die daarin genoemd staan? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Wij staan inderdaad positief tegenover dit voorstel De voorzitter: Dat officieel nog niet is ingediend, gaat u verder, mijnheer Velner?

De heer Velner (SP): Even kijken, waar was ik gebleven? Thuiszorg is meer dan alleen hulp bij het huishouden. De zorgverlener kan belangrijke signalen oppakken rond de gezondheid van degene met een hulpvraag. Dit moet zorgvuldig worden ingericht, aangezien mensen steeds langer thuis willen c.q. moeten blijven wonên. Daarnaast heeft het ook nog een belangrijk sociaal aspect, zoals het voorkomen van eenzaamheid. Verder blijkt binnen de afdeling Jeugd- en gezinshulp dat de wachtlijst is gestegen door onder andere langdurige ziekte van een aantal medewerkers. Kan de wethouder een verklaring geven waarom het binnen de WMO wel is gelukt, maar binnen de jeugd- en gezinshulp niet lijkt te lukken? Om de wachttijden niet verder op te laten lopen is er ingezet op extra capaciteit door de inzet van tijdelijke medewerkers. Hebben we voor de jeugdgezondheidshulp nu eên realistische inschatting gemaakt voor de verwachte kosten, of zijn we in 2026 ook weer genoodzaakt om extra budget beschikbaar te stellen? Bij de jeugdzorg bleek uiteindelijk dat er over 2024 sprake was van een overschot € 4 miljoen. Dat lijkt positief. Echter, dat resultaat ontstond nadat we het budget met € 12 miljoen naar boven toe hebben bijgesteld.

Waarom is er niet tijdelijk ingezet op extra capaciteit om de wachtlijsten weg te werken? We zien in de begroting dat het college nu € 250.000,00 per jaar heeft begroot om te bezuinigen op de extra exteme inhuur. Wij zijn van mening dat dit verder teruggedrongen moet worden. Dat willen we doen middels de motie Beperking externe inhuur minimaalS%. Waarom denkt het college de toestroom... De voorzitter: lk zie twee interrupties. lk ga eerst naar de heer Mohammadian en dan naar mevrouw Haak. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik hoorde de heer Velner zeggen 'waarom heeft het college niet meer extra inhuur gedaan om de wachttijden terug te dringen?'Zijn volgende zin is'hoe gaan we de externe inhuur beperken?'Het is toch bijna altijd zo dat als je de lange wachttijden wilt beperken op de korte termijn, je wel exteme inhuur moet doen? Dat wil ik als eerste meegeven. Maar mijn interruptie is: wij staan als Zoetermeer Vooruit volledig achter de motie EÍerne inhuur beperken. lk denk dat dat geldt voor bijna alle raadsleden hier. Alleen staat op bladzijde 85 van de perspectiefnota letterlijk dat erop wordt ingezet om externe inhuur met tenminste 5% te beperken. Dus ik begrijp niet zo goed, en misschien kan de heer Velner mij dat verduidelijken, wat de motie anders venruacht dan het college beoogt.

De voorzitter: lk ga naar mijnheer Velner De heer Velner (SP): Wij zien in de begroting € 250.000,00 ingeboekt staan en dat is volgens ons geen 5o/o.

De voorzitter: De heer Mohammadian, gaat uw gang

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): € 250.000,00 van € 5 miljoen is volgens mij wel 5% De voorzitter: De heer Velner

De heer Velner (SP): Volgens mij heb je het dan globaal over twee fte. De voorzitter: Oké, deze rekenexercitie mag u straks verder voeren. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u welvoorzitter. lk begrijp de bedoeling van de SP, maar zegt u dan '5% overall', of zegt u 'nee, bepaalde beleidsterreinen vinden wij zo belangrijk, daar kan de inhuur wel

10

Raad 30juni 2025

nuttig zijn, maar bij bepaalde beleidsterreinen misschien nief. Dus maakt u daar een keuze in? De voozitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): Over dat punt kunnen we inderdaad met elkaar in debat. lk denk dat het inderdaad heel verstandig is om daar eens een keer met elkaar verder over van gedachten te wisselen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk had gehoopt dat u zelf ook die keuze zou hebben gemaakt. Enerzijds klinkt het altijd heel goed, eÍerne inhuur beperken, minder ambtenaren. Aan de andere kant is het soms ook wel makkelijk omdat je er dan eigenlijk ook bij moet zeggen wat je niet wilt doen. Dus ik vroeg me gewoon af waar u het dan specifiek weg zou willen halen. De voorzitter: Mijnheer Velner nog een reactie daarop?

De heer Velner (SP): Nee. De voozitter: Dan mag u nog niet verder want de heer Van Rumpt heeft ook een interruptie.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. De discussie ging al eventjes over externe inhuur versus onderbesteding en dat soort zaken, wat vaak tegenstrijdig lijkt te zijn. De heer Velner geeft zelf in de motie aan dat het vaak onduidelijk is wat externe inhuur oplevert. Maar nu is de Rekenkamer een onderzoek gestart. ls het niet verstandig om dat onderzoek eerst eens af te wachten voordat we hier heel grote uitspraken over doen? De voozitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): Zoals ik al zei, in de begroting staat € 250.000,00 als besparingsmaatregel ingeboekt, voor vijf jaar lang dus. Deze motie moet je daarbij zien als een ondersteuning daarvan. De voozitter: Mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voorzitter, dank u wel. Los van het feit dat die motie volgens mij verder niets toevoegt, suggereert het natuurlijk dat we allemaal dingen extern doen waarvan we niet weten wat het oplevert. Dat is een beetje de reden waarom u deze motie indient. Zo lees ik het tenminste in de constatering in die motie. Die vraagstelling, die daar aan de basis ligt van deze motie, wordt gewoon beantwoord straks in dat onderzoek dat de Rekenkamer doet. Dus we kunnen toch beter eerst dat onderzoek afuvachten, voordat u in deze motie de stelling poneert dat het onzinnig is dat we die mensen extern inhuren. De voorzitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): Volgens mij heb ik niet in de motie staan dat het onzinnig is. De voorzitter: Oké. lk denk dat het verstandig is dat u verdergaat met uw betoog.

De heer Velner (SP): Het uitgangspunt bij de uitvoering van de jeugdzorg is dat iedereen recht heeft op zorg. Aandacht zal liggen bij het terugdringen van de bureaucratie en de wachtlijsten. Bij de uitvoering van de jeugdzorg zoeken we de samenwerking en uitwisseling met de regio. De verantwoordelijkheid voor de zorg voor onze jeugd is een taak voor professionals en mag niet bij vrijwilligers worden neergelegd, zoals sportclubs en scoutingverenigingen. Er is veel te doen in Zoetermeer. We hebben het regelmatig in deze raad over vergroten van de bruis in de stad. Voor een aantal activiteiten kunnen mensen met een laag inkomen gebruikmaken van de ZoetermeerPas om korting te krijgen. De SP stelt voor om deze ZoetermeerPas, net als in Rotterdam, beschikbaar te stellen voor alle inwoners. Voor de inwoners met een laag inkomen blijft deze gratis. Voor de overige inwoners kan deze pas tegen een geringe vergoeding worden aangeschaft. De voozitter: Een interruptie van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Raad 30juni 2025

11

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter. Heeft mijnheer Velner in de gaten dat wethouder Velzen al geruime tijd bezig is met werken aan een voorstel voor een brede stadspas? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Nee, dat is mij even ontschoten. Dank u wel De voorzitter: Een mooie herinnering. Gaat u verder, mijnheer Velner, De heer Velner (SP): Hiermee stimuleren wij Zoetermeerders actief om erop uit te gaan in Zoetermeer en geven wij Zoetermeerse ondernemingen een extra impuls. Hiervoor hebben we de motie ZoetermeerPas voor iedereen voorbereid. We hebben onlangs een bezoek gebracht aan de schietvereniging COM, Contact Oud-Mariniers. We zagen een groep mensen die zorgdraagt voor elkaar en voor veel mensen is dit een dagbesteding. De gemeente wil echter dat ze gaan verhuizen, tenntijl ztl zelf op de huidige plek willen blijven. Gevreesd wordt namelijk dat sociale cohesie van de groep uit elkaar valt, met alle gevolgen van dien. Ze hebben

elkaar nodig.

Wij dienen straks acht moties in en zeven andere moties van partijen dienen we mede in. Daar wil ik het bij laten in eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner. U heeft het al gezegd, u heeft acht moties en die kunnen bij de griffier worden ingediend.

Motie nr. 2506-04 ingediend door SP en D66 Fietsen in de stad stimuleren "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: er onder andere in het stadscentrum steeds meer binnenstedelijk wordt gebouwd; er steeds minder ruimte is voor auto's;

. .

ovenalegende dat:

. r

het gebruik van de fiets gestimuleerd zou moeten worden; door het treffen van maatregelen ten gunste van fietsers het aantal mensen dat de fiets zal gaan gebruiken zal toenemen ;

draagt het college op: om voor de behandeling van de begroting van2026 met voorstellen te komen om het fietsgebruik binnen de stad te stimuleren. Te denken valt aan het aanleggen van fietsstraten of het afstellen van verkeerslichten ten gunste van fietsers;

.

en gaat over tot de orde van de dag,"

Motie nr. 2506-05 ingediend door SP, D66, Groenlinks, PvdA, PW Spelen moet mogelijk blijven "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: er de komende jaren steeds meer binnenstedelijke gebouwd zal gaan worden; speelruimte door de binnenstedelijke bouw onder druk komt te staan;

. .

ovenaregende dat:

r o

kinderen veilig in hun eigen buurt moeten kunnen buitenspelen; diverse organisaties bepleiten dat 3% van de bebouwde oppervlakte bestemd moet zijn voor buitenspeel- en verblijfsruimte;

besluit:

.

dat speelruimte niet mag wijken voor bebouwing. Daar waar speelruimte moet wijken voor

12

Raad 30juni 2025

bebouwing zal in de nabijheid nieuwe speelruimte gecreëerd worden; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-06 ingediend door SP Braakliggende bouwterreinen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: bouwterreinen vaak lange tijd braak liggen;

.

overwegende dat: een braakliggend terrein niet bijdraagt aan een leefbare omgeving; groên een frjnere aanblik is; mensen tijdelijk kunnen recreëren in de vergroende c bouwterreinen;

. r .

besluit: wanneer een bouwterrein meer dan een jaar braak ligt en er nog geen concrete plannen zijn dat er ook daadwerkelijk gebouwd zal gaan worden, het terrein tot die tijd vergroend worden en het tenein zal worden opengesteld voor recreatie;

.

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-07 ingediend door SP ZoetermeerPas voor alle inwoners "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: Rotterdam de Rotterdampas heeft waarmee alle inwoners actief gestimuleerd worden om deel te nemen aan verschillende activiteiten in en om de stad Rotterdam; de bruis in onze stad kan vergroten;

r r

ovenruegende dat:

r .

inwoners actief gestimuleerd worden om er in onze stad op uit te gaan; we Zoetermeerse ondernemingen hiermee een extra impuls geven;

draagt het college op: e te onderzoeken in hoeverre de ZoetermeerPas, naar het voorbeeld van Rotterdam, aan de behoefte van Zoetermeerders zou kunnen voldoen; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-08 ingediend door SP en Zoetermeer Vooruit Geen bezuiniging VRH zonder impactanalyse "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: r de perspectiefnota een structurele bezuiniging van € 740.000,00 op de Veiligheidsregio Haaglan-

.

den voorstelt; er geen inhoudelijke impactanalyse is over de gevolgen voor brandweerzorg, paraatheid of crisiscapaciteit;

ovenrvegende dat: veiligheid een kerntaak is; zonder inzicht in de gevolgen geen zorgvuldige besluitvorming mogelijk is;

r r

draagt het college op:

Raad 30juni 2025

13

. o

deze bezuiniging pas door te voeren nadat de raad beschikt over een openbare impactanalyse; hierin explicietaandachtte besteden aan brandweerzotg, rampenparaatheid en aanrijtijden inZoetermeer;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-09 ingediend door SP Beperking externe inhuur minimaal 5% "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: de kosten voor externe inhuur structureel stijgen; het vaak onduidelijk is wat dit oplevert of waarom het niet inteÍn kan;

r o

overwegende dat: soberder bestuur begint bij de gemeentelijke organisatie zelf; transparantie essentieel is voor democratische controle;

o r

besluit: het aandeel externe inhuur in 2026 met ten minste 5% te verlagen ten opzichte van 2025; en deze besparing in te zetten voor sociaal beleid of jeugdpreventie; jaarlijks opnieuw te bekijken in hoevene dit mogelijk is;

. . r

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-í0 ingediend door SP en FVD De mening van de buuÉ telt! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: er de komende jaren op diverse plekken in de stad sprake zal ziln van binnenstedelijk bouwen; binnenstedelijk bouwen directe gevolgen voor omwonenden heeft;

. o

ovenaregende dat:

.

o

het belangrijk is dat de participatie rondom projecten voor binnenstedelijk bouwen goed is vormgegeven; het vroegtijdig betrekken van omwonenden tot meer draagvlakzal zorgen voor de nieuwbouw in hun buurt;

draagt het college op: om omwonenden vroegtijdig te betrekken wanneer er (nieuw)bouw plannen zijn in hun buurt. De participatie wordt ingezet op meepraten (en niet alleen informeren);

.

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2506-1í ingediend door SP Transparantie bij pm-posten "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 30 juni 2025; constaterende dat: meerdere posten in de perspectiefnota als 'PM'zijn opgenomen, zonder nadere onderbouwing of dekking;

r

ovenrvegende dat:

r r

dit kan leiden tot latere tekorten of onvenruachte bezuinigingsdruk; transparantie essentieel is voor democratische controle;

14

Raad 30 juni 2025

draagt het college op: o alle pm-posten in de perspectiefnota voor het najaarsdebat nader uit te werken en te specificeren - of er externe financiering wordt venracht, en - of gemeentelijke dekking nodig is; en gaat over tot de orde van de dag." De voozitter: Dan ga ik over naar de fractie van de PvdA, mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

2. PvdA Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, iedereen kent inmiddels wel de bekende uitspraak van oudKamerlid, -staatssecretaris en -wethouder van Amsterdam, Jan Schaefer van de PvdA: in gelul kan je niet wonen. Nog voordat hippe spindoctors met designerbrillen en campagnestrategen in snelle pakken hun intrede deden, kon je als politicus dus al met één pakkende zin een heel beleidsterrein samenvatten. Omdat politici die zeggen 'ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg' in werkelijkheid vaak pas weten wat ze denken als ze horen wat ze zelf zeggen, is een andere bekende uitspraak van Schaefer vandaag beter van toepassing, namelijk: is dit beleid, of is erover nagedacht? U ziet, mevrouw Brouwer heefi niet het alleenrecht op doordenkertjes vandaag. We staan als stad voor moeilijke keuzes. Het geld dat we uitgeven, moet terechtkomen waar het het hardst nodig is: bij mensen die moeite hebben om hun energierekening te betalen, bij kinderen die extra

ondersteuning op school nodig hebben en bij ouderen die zorg verdienen. Bij bouwen en wonen, en bij maatregelen die de leeÍbaarheid en veiligheid van onze stad vergroten. Bezuinigingen, zeker als het meer dan € 20 miljoen is, raken de kern van ons dagelijks leven hier in Zoetermeer. En wat je eenmaal wegbezuinigt, ik zeg het vaak, kun je niet zomaarweer terugkrijgen. 400 inwoners hebben onze enquête Zoetermeer met Minder ingevuld. Die vonden dat ook. Wij zagen in de antwoorden dat Zoetermeerders die het goed hebben, inwoners die het auaat hebben, best willen ontzien. Het behoud van voorzieningen vinden zij ook heel belangrijk. We zeiden het al eerder bij het begrotingsdebat en in april bij de kerntakendiscussie: het gaat over de plek waar onze kinderen spelen, het buurthuis waar we sociale contacten opdoen en het zorgcentrum dat voor onze ouders klaarstaat. Juist daarom moeten we keuzes maken die eerlijk en doordacht zijn en waarbij de pijn niet alleen, of beter gezegd, vooral niet wordt neergelegd bij inwoners die het al moeilijk hebben. Het maakt het extra lastig dat we in een tijd leven waarin de kosten voor het dagelijks leven de pan uit rijzen. De woningmarkt zit op slot, met name voor onze jongeren en ouderen, en we zien dat ons landsbestuur nog steeds instabiel is, waardoor belangrijke beslissingen weer worden uitgesteld. Dat merken we hier ook.

Aan de oostkant van Europa woeden twee gruwelijke conflicten, die ook mensen in ons land verdelen. We zien dat polarisatie de overhand neemt. Daar maken we ons zorgen over. We nemen de boodschap van de heer Madhar van het ILOZ van zojuist dan ook zeer ter harte. Maar goed, heeft het college dus goed nagedacht? De PvdA constateert dat dat voor een groot deel wel het geval is en we zijn niet te beroerd om daar ook een compliment voor uit te delen. lk kan net als in april zeggen: het had een stuk erger kunnen zijn. Daarom zal de PvdA niet, samen met Groenlinks, een compleet alternatief bezuinigingspakket indienen, maar een viertal amendementen waarin we een aantal bezuinigingen schrappen. lk zal straks de onze toelichten, de heer Boerboom doet dat uiteraard bijdie van GroenLinks. Voorzitter, wij hebben dus onze rode bril met groene pootjes opgezet en goed gekeken naar dit beleid. Daarbij hebben we ons laten leiden door compassie, solidariteit en sociale rechtvaardigheid. Hard bezuinigen op voozieningen voor mensen die al kwetsbaar zijn, is voor ons niet acceptabel. Bezuinigen op voorzieningen die daarna niet makkelijk meer terug te krijgen zt1n, daar zijn we niet voor. En van bezuinigingen op ons groen, onze kwetsbare natuur in de stad en de leefbaarheid van de wijken, zijn we ook niet gecharmeerd.

Als we dan inzoomen op het pakket, zagen we in de drie scenario's die we de vorige keer bespraken bij het kerntakendebat al dat het Sociaal Domein, duuzaamheid en voozieningen zoveel mogelijk worden ontzien, net als wonen en veiligheid. Er is eerst gekeken naar wat er op het stadhuis zelf minder kan en wat financieel slimme maatregelen zijn waar onze inwoners weinig van merken. Het beroep op onze gemeenschappelijke reserves vinden we fors, maar niet onverantwoord. De PvdA blijft van mening dat we ook iets met de ozb hadden kunnen doen om bezuinigingen elders te vezachten. We zijn dus niet blij met de voorgestelde bezuinigingen op preventie, zowel bij ouderen als bij de jeugd,

Raad 30juni 2025

15

en op de energietransitie. Op het vlak van ouderenzorg en verduurzaming liggen er te grote opgaven, laten we daar niet in snijden. Hier dienen we twee amendementen voor in. We hebben daar, denken wij, adequate dekking voor gezocht. Naast amendementen op het bezuinigingspakket moet er tijdens een perspectievendebat ook ruimte zijn voor de raad om wat nieuwe voorstellen in te dienen. Wij dienen er vier in dus we zijn uiterst bescheiden geweest voor ons doen. lk licht ze graag toe. Allereerst een motie over de bijstand. Er zijn gerechtelijke uitspraken geweest die zeggen dat je de term 'fraude'eigenlijk niet automatisch meer in verband mag brengen met mensen die een beroep doen op de bijstand of de Participatiewet. Het is een stigmatiserende term die vaak leidt tot onterechte meldingen. Dan zit het maar mooi in je dossier, dat is heel vervelend. De gemeente heeft het woord 'fraude' al uit de |CT-systemen gehaald. Nu nog van de website, is ons vezoek, want daar staat het nog. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voorzitter. lk heb eigenlijk een aantal vragen aan mevrouw Kraneveldt. Allereerst: erkent mevrouw Kraneveldt dat er wel eens mogelijk misbruik voorkomt binnen de Participatiewet? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Zeker, dat zal ook zeker voorkomen. En waar dat zo is, moet je dat goed

onderzoeken. Als dat betekent terugvordering of bestraffing, of dat je naar de rechter stapt als gemeente, kan ik me dat heel goed voorstellen. Maar nu is het zo dat, als je iets zou willen melden, dat meteen onder de knop'fraude'wordt gecategoriseerd. Dat is heel erg stigmatiserend. ln Rotterdam blijkt 77o/o van de meldingen gewoon niet terecht te zijn, maar dan staat het wel in je dossier. Dat mag van de rechter niet meer, Dat zit ook al niet meer in de |CT-systemen van de gemeente, zo hebben wij na technische vragen begrepen. Maar op de knoppen van de website voor meldingen staat het nog wel. Wij zeggen dan: trek dat gelijk en haal het daar ook weg. De voorzitter: lk hoorde nog een tweede vraag van mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dat klopt inderdaad. Stel dat u zelf ziet dat uw buurman en zijn zoon bijvoorbeeld tegelzetters zijn, maar u weet ook dat ze in de bijstand zitten. Zou u daar dan zelf een melding van willen maken? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nou, dat is wel een gewetensvraag. lk zou allereerst wel heel zeker moeten weten dat er iets mis is. lk zou allereerst mijn buurman zelf erop aanspreken. Zoveel lef heb ik dan ook nog wel. lk ben niet zo gauw van het klikken. lk vind dat niet altijd even ftjn. Maar je zou hem wel een signaaltje kunnen geven 'hé joh, we zien wat je doet en de rest van de buurt ook'. Natuurlijk moet je, als je echt denkt'dit is helemaal foute boel', dat ergens kunnen melden. Maar waarom dat meteen onder de knop fraude moet? Dat kan ook anders. De voorzitter: Nog één vraag van mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dat klopt, de laatste vraag inderdaad. lk denk dat voor de gemiddelde inwoner, op het moment dat die zo'n situatie tegenkomt, de eerste term die hij zoekt op het moment dat hij een melding wil doen, 'fraude' is. lk vermoed dat dat ook de reden is dat de term fraude heel bewust op de website is blijven staan. Anders wordt het, denk ik, voor de inwoners heel lastig om te zoeken naar 'waar kan ik mijn met mijn melding terecht?' De gemiddelde inwoner zal, denk ik, niet zo snel gaan googelen op'mogelijk misbruik binnen de Participatiewet'. Bent u dat met mij eens? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee, dat ben ik niet. lk vind het woord fraude echt stigmatiserend en de rechter zegt ook dat het in al die andere systemen in het kader van de Participatiewet, als het te herleiden is tot mensen, niet mag. Waarom zou je het dan in je meldpunten nog steeds doen? Je kunt ook iets anders zeggen. Je kunt het ook'vermoeden van misbruik', of iets dergelijks neerzetten. Dat klinkt al een stuk beter dan het woord 'fraude', dat elders dus niet meer mag. Alleen hier staat het nog. Haal

16

Raad 30juni 2025

het dan ook gewoon weg. De voorzitter: Helder. lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel. Dan iets heel anders. Wij pleiten vandaag voor meer vrouwelijk schoon. Niet voor in deze zaal, want dat is hier dik in orde, toch, dames? Maar wel voor in de openbare ruimte. Helaas voor alle mannen die nu rechtop zijn gaan ziften, gaat het ons daarbij niet om dames van de soort homo sapiens, maar van de soort arbor, oftewel 'boom'. Vrouwelijke bomen geven namelijk minder pollen af dan mannelijke bomen en dat is frjn voor inwoners die daar last van hebben. En ze zijn ook goed voor de biodiversiteit. Vandaar een pleidooi voor meer vrouwelijke bomen in de stad, op plekken waar dat goed kan. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt, een interruptie van mijnheer Van den Boomgaard. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Als we het over vrucht dragen hebben inderdaad. Maar uiteraard hebben wij oog voor het vrouwelijk schoon van de PvdA, en dan bedoel ik de bomen. Maar we hebben ook een vraagje. Dat hebben we voorbereid: heeft de indiener er ook bij stilgestaan waarom vaak voor mannelijke bomen is gekozen, als deze nadelen hebben? Kan het zijn dat vrouwelijke bomen andere, vrouwelijke en misschien zelfs grotere nadelen hebben, of begeef ik me dan op glad ijs? De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt. lk ben heel benieuwd. Gaat uw gang.