Notulen raad 29 november 2021 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 29 NOVEMBER 202í

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 36 leden, te weten: de heren Bauer en Beij, de dames Van den Berg en Bink-Winterkamp, de heren Blansjaar, Boerboom en Bos, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heren Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinking, de heer Van Gils, de dames Hoekstra en Hostmann, de heer De Jong, de dames Kraneveldt-van der Veen, Van Leeuwen en Van der Meer, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mooiman en Moree, mevrouw Mulholland, de heer Nawijn, mevrouw

Van Oudheusden, de heren Schoonbeek, Schotel, Smitskam, Van Steenis, Van der Vlies, Weekenstroo en Weening, mevrouw Wortel-Driessen, de heren Zamani en Zinck

Tevens aanwezig zijn: 5 wethouders, te weten: mevrouw Van Driel, mevrouw Groeneveld, de heer ledema, mevrouw Ter Laak, de heer Paalvast Afwezig zijn: mevrouw Bakkers, mevrouw Van Yperen en de heer Van der Snoek AGENDA

1

Opening en vaststelling agenda a. Afscheid wethouder Rosier

2. 3.

4. 5. 6. 7.

Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Bekrachtiging/opheffi ng geheimhouding Hamerstukken: a. Herstemming Motie 2111-22 Woonplicht of woonrecht b. Raadsvoorstel Woonzorgvisie Zoetermeer c. Raadsvoorstel Tijdelijke verlenging dekking 7 fte BOA's voor 2023 d. Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie oktober 2021 e. Raadsvoorstel Verlenging tijdelijke dekking exploitatie wijkrestaurants 2023 f. Raadsvoorstel Vaststell in g bestemm i ngsplan Luxemburglaan 2-í 0 g. Raadsvoorstel Vaststellin g bestemmin gsplan Zalkerbos í h. Raadsvoorstel Regiovisie Beschemd wonen en Maatschappelijke opvang20222025

i. Raadsvoorstel Ontwerpbegrotin g 2022 De Binnenbaan B.V. i. Raadsvoorstel Vermindering formatie wethouders

k. Notulen en besluitenlijsten van í í oktober, 25 oktober en í november 2021

8

Debat (inclusief stemmingen) :

a. Raadsvoorstel Vraagstelling referendum b. Raadsvoorstel Vaststellen criteria wijzigingsbevoegdheid middengebied Entree

c. Raadsvoorstel lnvulling museale funcÍie 2022

d. Raadsvoorstel Verordening lnterÍerentiegebieden bodemenergie Zoetermeer 2021

e. Agenderin gsverzoek Tussenakkoord Won in gmarktafspraken

f. VERVALLEN Raadsvoorstel Wijziging Verordening ambtelijke bijstand

g. VERVALLEN Raadsvoorstel Wijziging Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad

h. VERVALLEN Raadsvoorstel wijziging verordening op de raadscommissies 9.

Zoetermeer Sluiting

raad 29 november 2021

1

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond, welkom allemaal, dames en heren, leden van de raad. Hierbij heb ik ook de gemeenteraadvergadering van 29 november 2021 geopend. lk zei al: van harte welkom. We hebben berichten van verhindering ontvangen van mevrouw Bakkers en mevrouw Van Yperen. Die zijn vanavond niet aanwezig. lk had gedacht dat ik ze nooit meer hoefde uit te spreken, maar ik ga ze toch weer uitspreken, de coronaregels waarmee we beginnen met de huishoudelijke mededelingen. U heeft het allemaal al gezien, we hebben weer de opstelling die bij de coronaregels hoort. lk doe een beroep op u om echt 1,5 meter van elkaar afstand te houden en probeert u ook zo min mogelijk door elkaar te lopen, dat maakt het ook zo min mogelijk mogelijk om binnen die 1,5 meter te komen. De katheder zal na elke spreker door een bode worden gereinigd. En u weet, vanwege de coronaregels is het, anders dan anders, ik zeg ik het nog een keer erbij, niet noodzakelijk dat amendementen en moties die worden ingediend zijn ondertekend. Dus dat is niet zozeet noodzakelijk, u kunt ze gewoon indienen. Ze worden in ieder geval zo spoedig mogelijk door de griffie, ook voor de kijkers thuis, via iBabs beschikbaar gemaakt en het enige dat u hoeft te doen, is uw iBabs-pagina te verversen met een druk op het huisje. Dat is bekend.

Het debat vindt primair hier plaats maar elk raadslid kan natuurlijk meedoen zoals altijd, ook als u in het gebied zit dat normaal gesproken de publieke tribune is. U kunt tijdens de schorsing ook wisselen van zitplaats, maar er zijn ook twee interruptiemicrofoons geplaatst dus als u wift spreken, dan loopt u gewoon naar een van deze microfoons en u krijgt van mij vanzelf het woord. lk vraag wel enige clementie voor het feit dat ik mijn nek af en toe moet draaien om te kijken of u daar dan staat, maar ik ga ervan uit dat u me daar ook wel op wijst. 'Ja hoo/, hoor ik aan mijn linkerkant dus dat komt helemaal goed, dat is bijdezen geregeld. Dan iets over de stemmingen. Normaal zouden we natuurlijk de stemmingen aan het eind van het agendapunt doen, Dat gaan we dus niet doen. De stemmingen bij de agendapunten 7 en I zullen aan het eind van de vergadering plaatsvinden en voor de stemmingen zal, zoals altijd, kort geschorst worden zodat u kunt wisselen van zitplaats en fracties bij elkaar kunnen plaatsnemen. De indeling vindt u als het goed is ook op uw tafel en daar treft u ook weer de rode en groene briefjes aan voor de duide-

lijkheid ter gebruik bij de stemmingen. Als ik vraag wie er voor is, gebruikt u het groene briefie en bij tegen, het rode brief,e. Dat even als inleiding voor wat betreft de coronamaatregelen. Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Bij agendapunt 7 Hamerstukken is het Raadsvoorstel vermindering formatie wethouders toegevoegd. lk hoop dat u dat ook heeft gezien. En als gevolg van de commissiebehandeling is bij agendapunt 7.9 het RaadsvoorstelVaststelling bestemmingsplan Zalkerbos I en agendapunt 8.b Raadsvoorstel Vaststellen criteria wijzigingsbevoegdheid middengebied Entree een gewijzigd stuk toegevoegd. En het agenderingsverzoek Tussenakkoord Woningafspraken is als agendapunt 8.e aan de debatpunten toegevoegd. En we hebben het ook al afgesproken, maar voor de volledigheid, meld ik dat vanwege de volle agenda de agendapunten 8.f, 8.g en 8.h zijn doorgeschoven naar de raadsvergadering van 20 december a.s. Dan heb ik van mijnheer Van Steenis van Groenlinks begrepen dat hij een amendement heeft aangekondigd bij agendapunt 7.d Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie oktober 2021 en dit agendapunt gaat dan ook van de hamerstukken naar het debat en wordt agendapunt f.i. Dat voor wat betreft de agenda. Dan gaan we naar de spreektijden en ik stel u voor om bij agendapunt 8 de volgende spreektijden vast te stellen. Maar voor ik dat doe, even naar mevrouw Van der Meer.

lk ga de agenda nog afronden hoor, mevrouw Van der Meer, vindt u het goed als ik eerst de spreektijden doe? Dan kom ik daarna terug op de agenda. De spreektrjd brj 8.a RaadsvoorstelVraagstelling referendum is twee minuten per fractie, bij de overige debaften een minuut per fractie. Er is een extra spreektijdminuut gevraagd door de fracties PvdA en D66 bij het agendapunt 8.b Raadsvoorstel vaststellen criteria wijzigingsbevoegdheid middengebied Entree en ik begreep net van mevrouw Kraneveldt van de PvdA dat zij ook de minuut van Fractie Van den Berg voor haar rekening zal nemen dus die krijgt daar nog een extra minuut voor. Ja, we zijn coulant vanavond. Dan ga ik naar mevrouw Van der Meer, want die stond op mijn lijstje, u wilt iets over de agenda zeggen. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): We willen graag bij 7b een amendement indienen voozitter.

2

raad 29 november 2021

De voorzitter: Dat is het Raadsvoorstel Woonzorgvisie Zoetermeer, dat betekent dat het ook naar het debat gaat als 8j. ls er iemand anders die nog iets over de agenda wil zeggen? Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoozitter, wij willen graag bij de afdoening moties een amendement indienen straks en daarnaast noemde u net mijnheer Van Steenis bij het voorstel maar volgens mij is daar na ambtelijke afstemming geen amendement bij gekomen. De voorzitter: lk krijg alleen maar door wat aan de griffie is meegedeeld en dat is dat er een amendement komt bij dat raadsvoorstel, maar begrijp ik het nu goed dat dat dus niet de bedoeling is?

De heer Boerboom (Groenlinks): lk geloof wel dat de andere fractie... lk zit even te twijfelen, misschien nog een keer, een voor een, dus voor de afdoening moties hebben we een amendement. De vootzitter: We doen dit juist van tevoren om te voorkomen dat we dit soort discussie krijgen. lk ga even kijken, is dat 8.i? Dat is nog steeds hetzelfde. De heer Boerboom (Groenlinks): O, dan is het goed zo. De voorzitter: Klopt het?

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja. De voorzitter: U brengt mij in venrarring, is dat de bedoeling of...? Het is gelukt.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, het wordt een lange avond, we kunnen beter maar vast testen of we scherp zijn. De voorzitter: Ja, ik snap het, ik had al gezegd dat op het Raadsvoorstel afdoening moties actualisatie een amendement is en dat gaat naar de debatstukken, net als het voorstel van mevrouw Van der Meer, dat wordt 8.j. Anderen nog over de agenda? ls er iemand die stemming wenst of kan iedereen akkoord gaan met deze agenda? Dat is het geval. Dat is heel mooi. We zijn beland bij agendapunt 1.a, het afscheid van wethouder Rosier. a. Afscheid wethouder Rosier

De voorzitter: We zijn beland bij het afscheid van wethouder Rosier. Hij is hier aanwezig rechts, samen met zijn partner Susanne van Veen. Van harte welkom in deze bijzondere vergadering. Het is wel heel bijzonder want volgens mij is het de derde keer vandaag. Even voor uw beeldvorming, hij heeft vanochtend afscheid genomen van een deel van het personeel, de mensen die daarbij aanwezig konden zijn, vanmiddag van de externen, digitaal, en vanavond neemt hij uiteraard ook van u als gemeenteraad afscheid. lk mag als eerste het woord voeren. Dus dan zet ik even deze microfoon uit en loop ik even naar het spreekgestoelte. De vootzitter: Leden van de gemeenteraad, dames en heren, mensen die ook meekijken en meeluisteren, Marc, Susanne, Het is tijd voor wat anders. . . Die woorden plukte ik uit een van de afscheidsinterviews die, het klinkt nog wat onwennig, oudwethouder Rosier de afgelopen weken hield. Marc, tegenover Omroep West venruees je met die uitspraak naar de drukke, ja soms hectische periode als wethouder van deze stad. 'Wethouder is een gave baan', zei je, 'maar het vraagt privé wel bizar veel van je'. Onze griffie - zo kent u onze griffie ook, dames en heren - heeft het exact bijgehouden. Gedurende twee raadsperiodes heb je precies zeven jaar, vijf maanden en 24 dagen deze functie voor je rekening genomen. Hè, had het nou nog zeven dagen langer volgehouden.

Dan waren we op precies zevenenhalf jaar uitgekomen. Maar het was tijd voor wat anders... Het lijkt alsof we te maken hebben met een bokser die afgemat in de touwen hangt en snakt naar nieuwe perspectieven van een beduidend ander karakter. Zo is het niet. De spirit was nog zeker aanwezig, maar er kwam nu eenmaal een functie voorbij die jij als een droombaan beschouwt:je gaat de afdeling leiden die bij de Metropoolregio Rotterdam Den Haag ver-

raad 29 november 2021

3

antwoordel[k is voor het openbaar vervoer. 'De OV-sector heeft mijn hart gestolen. Het zou zonde zijn om zo'n mooie baan te laten lopen', vertelde je onlangs in het Streekblad Zoetermeer. Wat meespeelde in je aíiregingen, was dat je al plannen had om na je tweede wethouderstermijn dus aanstaand voorjaar - te stoppen. Bovendien heb je zojuist als portefeuillehouder Financiën de Programmabegroting 2022-2025 keurig afgewikkeld in, en met de raad. Dit alles tezamen gaf je het vertrouwen dat je met een gerust gevoel de politiek vaanrel kon zeggen. Tijd voor, inderdaad, iets anders! Een nieuwe fase breekt aan in wat we gerust als een bliksemcarrière kunnen betitelen. Ga maar na: kort nadat jij en je toenmalige echtgenote in, als ik het goed heb, 2009 naar Zoetermeer waren verhuisd, besloot je je in de lokale politiek te verdiepen. Gewoon, voor de aardigheid, als hobby. Al in 2010 volgde je benoeming tot raadslid. Als jong en veelbelovend WD-vertegenwoordiger klom je in een razend tempo op tot fractievoorzitter en lijsttrekker. En op 19 mei 2014 ben je voor de eerste keer geïnstalleerd als wethouder. Je collega-WD-raadslid Jan ledema, nu wethouder en achter in de zaal zittend, droeg jou voor als, en ik citeer de notulen van destijds, 'iemand die het openbaar bestuur tot in de haarvaten kent'.

Met jouw komst kon het nieuwe college rekenen op, en ik citeer onze huidige wethouder ledema opnieuw, 'een mooie dynamische en frisse kijk op zaken'. Welnu, dat beloofde wat. Maar je maakte het waar. De Zoetermeerders leerden je kennen als een enthousiast, gedreven en

-

toegankelijk bestuurder die weet hoe hij zijn doel moet bereiken. Je toonde je ambitieus, kende je dossiers en beschikt over een goed ontwikkelde politieke antenne. Natuurlijk lukte niet alles. Het is niet voor niets dat onze jongste begroting ondanks tal van bezuinigingen nog steeds een tekort vertoont. Daar baalde je van, hoewel je precies kunt aangeven hoe dat kwam: de rijksoverheid schoof op het gebied van bijvoorbeeld de jeugdzorg en de WMO veel taken door naar de gemeenten, maar liet na om voor voldoende financiële middelen te zorgen. Je maakte van je hart geen moordkuil om hier en elders duidelijk te maken wat je daarvan vindt. Maar er was tijdens jouw wethoudersperiode niet alleen verontwaardiging, maar ook verbazing. lets wat ik vanmiddag ook aanhaalde. Bijvoorbeeld over de macht die, jawel, de rugstreeppad blijkt te bezitten. Vanmiddag bij de bijeenkomst voor externe relaties stipte ik dit al aan. Dat beestje is beschermd en bleek zich prinsheerlijk op een te ontwikkelen locatie in Oosterheem genesteld te hebben. De bouw moest ervoor worden stilgelegd. lk begreep - ik ben er niet bij geweest, maar toch - dat je het nauwelijks kon geloven. En het heeft nog heel wat voeten in de aarde gehad om hier een oplossing voor te vinden. Met enig ongeloof nam je aanvankelijk ook kennis van de potentie van het gebied rond de Afrikaweg.

Je kon je niet voorstellen dat van dit versteende en deels ook uitbundig geasfalteerde stukje Zoetermeer iets heel unieks is te maken. Maar een goed bestuurder staat open voor élke kant van het verhaal. En die is er. Het duurde dan ook niet lang voordat je 'om' ging. Zelfs ontwikkelde de Entree zich, en dat hebben we vanmiddag ook al mogen constateren, tot een van je favoriete projecten. Onder jouw leiding raakten de grondeigenaren al net zo enthousiast, zijn overeenkomsten gesloten, en beginnen op papier de contouren al zichtbaar te worden. En krijgen ook de inwoners van onze stad er steeds meer zin in. Een ander project dat ik beslist wil noemen, is dat van de ontsluiting van het Nutriciaterrein. Een aantaljaren geleden deden zich enkele zeer ernstige ongelukken voor. Het leed dat dit veroozaakte, liet je niet onberoerd. Het trof je, heeldiep. Je zocht het contact met de buurt op en ging met alle betrokkenen op zoek naar mogelijkheden om het zware bestemmingsverkeer uit de woonwijken te weren. Door alle procedures verliep het allemaal minder snel dan je had gewild, maar het is wel gelukt. Een maand geleden, rond de aankondiging dat je wegging, is de nieuwe weg in gebruik genomen. Zo kan ik nog wel even doorgaan.

Want wie gedurende - oké, op enkele dagen na - 7,5 jaar deel uitmaakt van het team dat in een grote en moderne stad aan het roer staat, maakt veel mee en ontdekt dat geen dag hetzelfde is. De andere collegeleden en de raad hebben jouw handel en wandel vanzelfsprekend goed gevolgd. Wat daarbij opviel, was jouw groeiende interesse in het vraagstuk van stedelijke ontwikkelingen, en dan met name in de rol die het openbaar vervoer hierin kan vervullen. Als goed voorbeeld van hoe het moet, hoeven we niet ver te gaan. We hoeven slechts naar station Lansingerland-Zoetermeer te kijken. ln december 2018 is het in gebruik genomen. Op haar internetsite spreekt spoonaregbeheerder ProRail van, en ik citeer, 'een prachtig architectonisch bouwwerk waar trein, metro, bus, auto en fiets samenkomen in een knooppunt tussen Zoetermeer, Rotterdam en Den Haag'. Dat zijn woorden die jou uit het haÉ zijn gegrepen. De volgende fase wordt natuurlijk dat de RandstadRail vanuit Lansingerland-Zoetermeer naar Rotterdam wordt doorgetrokken. lk heb dit vanmiddag ook al gezegd, dames en heren, maar de kracht van reclame is herhaling, heb ik altijd geleerd. Als wethouder en als, niet te vergeten, OV-portefeuillehouder in de Metropoolregio, ben je al volop met dit ZoRo-project aan de slag geweest. Straks als gezaghebbend MRDH-manager kun je misschien meteen even de finishing

4

raad 29 november 2021

touch voor je rekening nemen... Maar, nog even geduld. Nu vier je eerst, terecht ook, vakantie. Als familieman in hart en nieren kun je op adem komen met je kinderen Hugo en Laura, en je nieuwe partner Susanne en haar kinderen Jayda en Elynn. Het doet mij plezier om dit te zeggen. Want in jouw leven is de zon gelukkig weer gaan schijnen na de verdrietige privéomstandigheden waarmee je tijdens je wethouderschap te maken kreeg. Maar je hield je staande. Je bent niet bij de pakken neer gaan zitten. Dat verdient ons aller respect.

Marc, het is tijd voor wat anders. Voor een nieuwe functie, met nieuwe collega's en nieuwe uitdagingen. Natuurlijk zullen we elkaar blijven tegenkomen, al is het alleen al omdat Zoetermeer een stad is waar je niet omheen kunt. Hé, een stad waar je niet omheen kunt... Zekervoor een vervoersman die zich volop met nieuwe OV-verbindingen gaat bezighouden, is dat een uitspraak die je ook gerust in letterlijke zin mag uitleggen. Marc, het is tijd voor wat anders. En ook in dit geval mag dat letterlijk worden genomen, want bij een afscheid horen natuurlijk bloemen en niet te vergeten ons inmiddels traditionele aandenken voor vertrekkende gemeentebestuurders: het kristallen object met de raadzaal die ook voor jou zo vertrouwd is. Het vormt een blijvende herinnering aan een mooie en gedenkwaardige tijd waarin je veel voor onze stad hebt gedaan en betekend. Dank je wel, Marc namens iedereen. We wensen jou en je gezin heel veel geluk. (applaus) Het blijft toch een beetje raar dat je elkaar dan geen hand kunt geven, maar dat is helaas op dit moment niet anders. lk geef nu het woord aan onze nestor van de raad, mevrouw Van der Meer die mij ook gevraagd heeft, want dan kon ze Marc ook beter in de ogen kijken en dat lijkt me een goed idee, om dat van haar plek te doen. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Je moet altijd je slachtoffer... het feestvarken kunnen zien.

Marc Rosier Marc stond op de WD-lijst in maart 2010, op een spannende plaats: het was nummer 10 En - ik heb het nagekeken en zelf gezien hij kreeg een mooi aantal stemmen: 110.

-

En voor hem bleef het spannend tot ruim in mei, want pas toen twee wethouders waren benoemd, kwam hij erbij Hij kwam erbij in de fractie van de WD, en in september deed hij voor het eerst echt mee.

Hij besprak toen het Centrum voor Jeugd en Gezin, was hij toen voor of tegen? Het was meer er tussenin. Uiteindelijk stemde WD-fractie toen voor, met wat amendementen kwam het Meerpunt er toen door

Twee maanden later kwam Marc alweer aan de bak, toen hij de belastingverordeningen besprak. De rioolheffing moest toen zoveel mogelijk vast omdat je in een duur huis niet vaker plast. Na dit begin maakte Marc in de fractie snel furore. Zijn grote ambities kwamen stevig naar voren. ln 2011 deed hij al het begrotingsdebat. Tekorten van bijna een miljoen, dat vonden we toen heel wat! Marc wilde liefst snel een extra tussenbericht, - zodat we goed zouden worden ingelicht want economische crisis, meer bezuinigingen aan de orde? Koersvast moest Zoetermeer blijven. Het waren mooie woorden

-

ln de periode daarna trad Marc toe tot het college, Wat vond hij dat leuk! echt een privilege! Zichtbare vernieuwing wilde hij in de stad en daarom was hij een groot voortrekker van die fantastische HOM Een outlet als een ruimteschip boven op de tunnelbak,

raad 29 november 2021

5

heelveelmerkkleding op een enorm oppervlak. Het zou een aanwinst zijn voor de binnenstad, met betrokkenen honderden gesprekken gehad. Kosten nog moeite werden bespaard, niets was er te veel, maar helaas, het ging niet door, het bleef een luchtkasteel Marc gooide toen niet de handdoek in de politieke ring. Hijging door:zichtbare vernieuwing bleef zijn ding. Helaas kan ik hier de gemeentesecretaris niet letterlijk citeren, maar die heb ik pas toch echt nog horen beweren, 'Marc bleef onvermoeibaar, de plannen kwamen op stoom, en vooral De Entree was zijn supermooie droom.'

Hoewel, ... de laatste tijd verminderde ietwat het vuur. Kwam het door de doorlooptijden, de hele lange duur? Of was het misschien de nieuwe liefde, samen hand in hand, aandacht voor de kinderen, en hartjes in het zand? ln ieder geval besloot onze wethouder Marc Rosier, 'lk ga verder in de regio, en dus niet meer hier.' Een nieuwe baan bij de MRDH, manager OV wordt hij! Mooi voor ons, want dat brengt de ZoRo-lijn vast een stuk dichterbij. Marc, het stopt, we gaan nu niet meer argumenteren. Dank! Namens de hele raad, die nu gaat applaudisseren! (applaus) De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer voor deze mooie woorden. Dan geef ik het woord

aan Marc zelf. De heer Rosier: Beste burgemeester, raadsleden, collegeleden en ondersteuning, kijkers thuis, Suus, ik zou velen van jullie en nog veel meer anderen nu persoonlijk met wat woorden willen bedanken, maar dan ben ik alleen maar aan het woord tot 24.00 uur en er staan geloof ik nog wat dingen op de agenda. Voor degenen die mij een beetje kennen, de kans dat ik wat mensen vergeet, is veel te groot, dus dat doe ik niet. lk houd het algemeen. lk dank iedereen voor alle samenwerking. Dank voor nu, jullie beiden, Marijke en Michel, en vanmiddag ook en vanochtend ook al, voor alle mooie woorden en laat ik direct zeggen: ik heb altijd genoten van de samenwerking in deze zaal. Soms heel scherp, soms zeurderig, jullie of ik, soms hilarisch en soms heel gezellig, maar altijd op de inhoud en daar kunnen vele andere raden, maar toch ook kamers, Tweede Kamers, echt een voorbeeld aan nemen. Houd dat wat mij betreft alsjeblieft nog heel lang vast in deze zaal ln deze tijd van corona afscheid nemen, is eigenlijk gewoon helemaal niet leuk; zittend op 1,5 meter, zonder knuffel, zonder hand, geen mogelijkheid om een ongedwongen receptie te organiseren waar je lekker kunt kletsen en borrelen. Dat is lastig. Maar begrijp me goed, alle steun voor hoe we het nu moeten doen en alle steun voor de maatregelen.

Het overlijden van mijn vader aan corona heeft mij met eigen ogen laten zien wat het virus met een mensenlichaam doet. Dus let daarop. Maar toch, zo afscheid nemen na bijna 7,5 jaar wethouderschap, en dan na ongeveer 11,5 jaar in totaal in deze raadzaal doorgebracht te hebben, op deze manier, is minder leuk. Maar afscheid over een paar maanden is ook minder leuk, dus we maken er het beste van. De afgelopen 11,5 jaar heb ik bijna elke maandagavond in deze of de vorige raadzaal doorgebracht met een groot deel van jullie. Dat is echt bizar,'11,5 jaar, bijna elke maandagavond. Waarvan dus ook de afgelopen 7,5 jaar als wethouder. Wat een eerwas dat en wat hebben we veel gedaan en veel te doen gehad. Van het ene miljoenentekort naar het andere. Het begon ooit met € 1 miljoen, inmiddels is het structureel meer dan € 10 miljoen. Pijnlijke bezuinigingen en uitdagende trajecten, bijvoorbeeld de moskee, Dwarstocht, de Zilverster, doortrekken van de RandstadRail, inderdaad, naar Rotterdam, ên nog veel meer. Maar drie projecten hebben voor mij een speciale waarde en eigenlijk zijn ze ook al in bijna alle bijdragen teruggekomen.

Te beginnen Station Lansingerland-Zoetermeer. Mijn eerste volle werkdag, dinsdag 20 mei 2O14,was er een bestuurlijk overleg, mijn allereerste bestuurlijk overleg, en daar viel het besluit dat het station er

6

raad 29 november 2021

zou komen. De NS was eindelijk door de plomp en ja, financieel hadden we ook een deal. En wat hebben we met z'n allen een prachtig station gerealiseerd waar we trots op mogen zijn en dat wat mij betreft ook bewijst dat investeren in hoogwaardig OV en de bijbehorende voorzieningen loont. Dat het ook loont om als gemeente te blijven trekken aan ambities, ook als anderen het geloof kwijt zijn. Want op dat moment waren er alleen nog een aantal mensen in Zoetermeer die geloofden dat dat station er

zou komen. En kijk nu: het is gelukt. Voor mij is dat belangrijk omdat het bewijst dat ambitie en doorzettingskracht essentieel zijn om dingen te veranderen. Ten tweede: de ontsluitingsweg Nutricia. lnderdaad, vrijdag 8 maart 2019 vond er een heftig ongeluk plaats op de welbekende kruising, vlak daarvoor was er ook al een auaar ongeluk gebeurd en natuurlijk zo'n tien jaar daarvoor een ongeluk met dodelijke afloop. Maar eigenlijk constateren we dan met z'n allen dat er na ruim tien jaar praten en tekenen nog niet echt zicht is op een nieuwe ontsluiting. Maar door die ongelukken ontstond er druk en ja, het gaat altijd te langzaam, corona gooit ook nog eens roet in het eten, maar uiteindelijk kregen we toch in 2020 een definitief bestemmingsplan. En inderdaad, vorige maand, de allereerste dag dat het kon, hebben we die weg geopend, eindelijk. Het is voor mij een heel belangrijk traject omdat we hier hebben laten zien dat ondanks heel ingewikkelde onderhandelingen met Nutricia en de woningontwikkeling ernaast, en ondanks corona het toch is gelukt om die vaart erin te houden. En dat we met die nieuwe ontsluitingsweg met z'n allen een discussie van meer dan tien jaar eindelijk hebben afgerond. Dat we als stadsbestuur een merkbaar verschil kunnen maken voor heel veel van onze inwoners omdat die vrachtwagens niet meer door het dorp gaan.

Dat voelt, ondanks alle verschrikkelijke aanleidingen, goed. En ten derde wil ik natuurlijk bij de Entree stilstaan. Dalzal u niet verbazen. Maar natuurlijk kort, want u gaat het er vanavond nog over hebben. Daar moet genoeg tijd voor zijn met de nieuwe Entreewethouder. Maar ik weet één ding zeker, als ik over vijf jaar met de trein aankom op het station en de nieuwe hal uitloop, kom ik terecht in een onherkenbaar Zoetermeer. Niet meer het desolate verschrikkelijke gebied dat het nu is, maar een levendige wijk met groen, met water voor het Stationsplein, met allemaal nieuwe bewoners en ondernemers. Dat is waarom het moet gebeuren. Dat is waar ik het, met al die mensen, en met jullie, voor heb gedaan. Jaren ploeteren en trekken en vooral hard werken, leidt tot iets dat Zoetermeer nodig heeft, dat de stad zal veranderen. De Entree voelt en is als een kindje van mij en dat maakte mijn vertrek als wethouder ook echt lastiger. Geen betrokkenheid meer bij de Entree, dat doet gewoon pijn. Zeker in de huidige en vorige bestuursperiode is Zoetermeer zich steeds bewuster geworden van haar plek en rol in de regio.

Hing op mijn eerste werkdag als wethouder een plattegrond op mijn kamer, en op alle collegekamers, waarop onze buurgemeenten waren weggelakt, nu zijn Zoetermeerse bestuurders enorm actief in de regio; als voorzitter van de Bestuurlijke Tafel Wonen, maar zeker ook binnen de MRDH. Maar dat is goed. Zoetermeer is geen eiland en het is belangrijk om ons dat te realiseren en te acteren als onderdeel van de regio. En de regio is ook essentieel voor onze stad. Zoetermeer moet wat mij betreft de stad blijven die bestuurders levert die niet bang zijn voor uitdagende en gave, grote regionale klussen. Maar ook soms voor de lastige regionale klussen. Blijf als stad, als bestuurders de regionale rol spelen en blijf als gemeenteraad zien dat Zoetermeer onderdeel is van de regio, afhankelijk is van de regio en een rol speelt in de regio. lk hoop dat dat zo blijft voor Zoetermeer, voor de regio, maar ook voor de nieuwe manager OV. lk rond af. lk ben trots dat ik samen met jullie de stad heb mogen vernieuwen, maar ik ga een nieuwe uitdaging aan en daarom is het tijd om al die vernieuwingen als wethouder achter mij te laten. Ten slotte is er nog iets dat ik bij de gemeente achterlaat, maar wat ik gelukkig niet hoef te missen, juist niet. lets dat mijn leven heeftveranderd, en dat is natuurlijk geen iets, want jullie raden het al: Susanne.

Ondanks dat we elkaar niet hebben gevonden bij de gemeente, was onze start een kleine anderhalf jaar geleden wel een beetje puzzelen want vanaf het eerste digitale berichtje dat we elkaar stuurden, wisten we allebei 'wauw, dit is het'. Maar ook 'we zijn collega's', en dus moesten we heel snel formeel de burgemeester, de gemeentesecretaris, de directe collega's van ons beiden, ja zelfs de fractievoorzitters melden dat we elkaar wel heel leuk vonden. Het was een ingewikkelde manier om te starten. Maar echt, een ding was meteen duidelijk: dit is zo sterk dat we bij elkaar horen. lk hou zielsveel van je, vanaf de eerste dag. lk houd van ons samengestelde gezin met Jayda, Hugo, Laura en Elynn. Mijn kinderen houden van jou en ik houd van jou. En om met een voor ons belangrijke songtekst te eindigen: geluk maak je zelf, en jij mij, gelukkig ook. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank je wel Marc, voor deze mooie laatste woorden. Nou ja, dat weet je maar nooit, je moet nooit nooit zeggen, maar in ieder geval voorlopig voor je laatste woorden in deze gemeenteraad. Zoals ik al zei, er is al op verschillende manieren afscheid genomen. lk ga de griffier verzoeken om Marc en Susanne naar een plek te begeleiden want we gaan een defilé doen zoals u dat kent, daar in de hal, waar u langsloopt. Mijn verzoek is wel om dat niet allemaal tegelijk te doen en daar in de rij te

raad 29 november 2021

7

gaan staan maar laten we afspreken dat dit deel eerst even langsloopt en dat we het dan omkeren en dat het netjes gaat en dat u niet allemaal door elkaar gaat lopen want dat is wat mij betreft niet de bedoeling. lk schors de vergadering. Schorsing

2. Spreekrecht De voorzitter: lk heropen de vergadering. We gaan verder met de raadsvergadering en dat betekent dat we bij het spreekrecht zijn. Er hebben zich twee insprekers gemeld die, zoals u weet, elk vijf minuten maximaal krijgen. Als eerste wil ik de heer Vergers naar voren vragen over het raadsvoorstel Vraagstellin g referend u m.

De heer Vergers: Goedenavond dames en heren, leden van de raad, leden van het college en de toehoorders. Mijn naam is Peter Vergers en ik wil graag vanavond op persoonlijke titel iets vertellen over de vraagstelling van het referendum. Maar eigenlijk zou ik voordat ik dat doe, graag een motie van orde willen indienen voorzitter. 'Orde van de dag', heet dat hier geloof ik hier, want ik had een presentatie in PowerPoint voorbereid en wat blijkt nu? lk kwam hier aan en de griffie zei'ja, maar dat mag helemaal niet mijnheer Vergers, een PowerPointpresentatie in de raadsvergadering, dat hoort niet, dat mag in de commissie, maar dat mag niet in de raad. Dus jammer voor u, u improviseert maar wat vanavond, dat is aan u, maar het gaat niet gebeuren'. Nou, ik moet dus improviseren en dat is toch wel wat jammer, want ik had allerlei komische plaatjes om de zaak een beetje te verluchtigen en die moet ik u nu onthouden. Maar goed, u houdt ze misschien tegoed via de mail. Dan kom ik bij het onderwerp. lk heb het de titelgegevên Referendum, wat is dat nou eigenlijk? ls dat sublieme samenspraak? Of is dat een grove geldverspilling? En dat moet u met een korreltje zout nemen. Laten we eens kijken, wat is het geval? Wat zal bijvoorbeeld het opkomstpercentage zijn van het referendum? Dat kunnen we heel nauwkeurig schatten, want we weten dat er 100.000 inwoners zijn en de helft komt stemmen.

85o/o zal zowel het kiesbiljet invullen als het referendumbiljet, dat weten we uit Arnhem, dus het resultaat zal ziln dat de opkomst ongeveer 42,5o/o is. Dat kunt u makkelijk uitrekenen. Zo kan je ook schatten wat de uitslag van het referendum is. lk heb dat op mijn manchet even geprobeerd en ik kom dan op een percentage van 44o/o, plus of min 7o/o. Dus de uitslag van het referendum zalztln:37%is tegen tot en met 44 plus 7, dus 51% is tegen. ln die range zal dat ongeveer liggen. U hoeft mij natuurlijk niet te geloven en het is ook een globale schatting. Dat geef ik ook toe. Mijn advies zou zijn: beste raad, raadsleden, zorg dat je dat precies gaat weten. Vraag aan de afdeling Statistiek en ondezoek, een hele goede afdeling binnen het gemeentehuis om dit nauwkeurig te schatten binnen een 95% betrouwbaarheidsinterval. Dat kan, dat is een eenvoudige sample die je kunt nemen. Die is klein en dat kan in een à twee weken en dat is ook goedkoop. Dat kost niet meer dan een paar duizend euro. Laten we nou de hypothese nemen dat meer dan 40o/o tegen het afualbeleid is. Een uitslag die ik zeer waarschijnlijk vind. Wat zouden we dan kunnen logisch kunnen beredeneren? Het college zal, neem ik aan, het afvalbeleid met zo'n weerstand niet ongewijzigd willen doorzetten. Er is dan een nieuw college. Een nieuw college zal een nieuw voorstel maken en een nieuw voorstel betekent afstemmen van

het huidige voorstel. Afstemmen van het huidige voorstel betekent afstemmen van het referendum of sommigen vinden een referendum toch een heel mooiding waar je nietaan moet komen. Oké, neem dan een heel simpele vorm die niet € 370.000,00 kost, maar bijvoorbeeld € 25.000,00 ofzo. Want een referendum is natuurlijk met heel veel waarborgen omgeven, wat het ook heel erg duur maakt. En uiteindelijk bespaar je dan € 370.000,00, toch een respectabel bedrag voor een gemeente die niet in heel florissante financiële omstandigheden is. Dus mijn advies zou zi,1n voor vanavond: neem een motie aan voor dat ondezoek om het percentage precies vast te stellen, zorg dat dat ondeaoek er 15 december a.s. is en verwerp op 20 december a.s. als de hypothese bevestigd wordt, het afvalbeleid. Schaf het referendum af en bespaar € 370.000,00. Maar goed, het kan natuurlijk toch ook altijd weer anders lopen. Want stel nou dat het referendum wel doorgaat? Het zou kunnen dat de hypothese niet bevestigd wordt, of dat om allerlei politieke redenen, want politieke partijen hebben natuurlijk wel soms belangen om een referendum wel of niet door te laten gaan, het referendum wel doorgaat. Dat zou ik zeggen: haal eruit wat erin zit. Voeg een extra vraag toe aan het referendum.

Die vraag zou zi'1n: wilt u ja of nee afual scheiden? Kan het simpeler: wilt u ja of nee afual scheiden? Als u zegt'nee', dan kiest u voor gemak en wift hiervoor meer betalen, zeg maar de variant liever lui dan moe, of zegt u la, ik wil me extra inspannen, inspannen voor het milieu en inspannen voor mijn eigen beurs'? Als je dat weet, ga je voor het gemak of ga je voor het

I

raad 29 november 2021

milieu, zalje ook andere dingen doen. Als je voor het gemak gaat, zalje willen inzetten op een beleid dat op nascheiding gericht is. Want die burger doe het niet zelf, dus je zal daarna iets moeten doen. Als je inzet op het milieu en op scheiden, dan moet je het huidige voorstel wat verbeteren en de scherpe kantjes eraf halen. Mijn voorstel is dus om die extra vraag 'wilt u ja of nee afual scheiden?'toe te voegen aan het huidige referendum. Daarvoor heb ik een burgeramendement ingediend, op zich bijzonder want een burger kan natuurlijk helemaal geen amendement indienen. Dat is volstrekt onmogelijk. Alleen een raadslid kan volgens de Gemeentewet een amendement indienen, niet een burger. Maar ik hoop via u, met u als hulp, dat toch uiteindelijk kunnen doen. Dus ik zou zeggen: lieve Rob, Jeffrey, Robert, Jan-Willem, enzovoort, help mij, adopteer het amendement en dan ben ik reuze benieuwd hoe het afloopt. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vergers voor uw inspraak. Straks wordt het onderwerp besproken. Dank u wel. Dan gaan we naar de tweede inspreker, dat is de heer Van den Ende over het aanstellingsbeleid.

De heer Van den Ende: Goedenavond. Elke stad, dorp heeft zijn eigen aard en karakter. Maastricht, Amsterdam, Zoetermeer, Bolsward, Staphorst zijn allemaal totaal verschillend. De bevolking kiest de lokale bestuurders en bij langdurige uniforme inkleuring van de politieke sturing, ontstaan er rechtse, linkse, christelijke, groene en rode dorpen en steden. Bestuurders stellen diensthoofden aan die welwillend staan ten opzichte van de politieke sturing. Die diensthoofden stellen weer medewerkers aan waaryan zij venarachten dat deze het beste passen om de gemeentelijke politieke sturing te concretiseren. Dit kan leiden tot het larderen van eenzijdige politieke doelstelling binnen de gemeentelijke organisatie. Zo'n doelstelling zou kunnen zijn: het prioriteren van bedrijven. De gekozen bestuurders zijn wethouders die, zoals het woord al zegt, zich aan de wet moeten houden. Om dat te borgen, leggen ambtenaren een eed af dat ze geen andere belangen zullen dienen dan het zuiver uitvoeren van wet- en regelgeving. Dus die staan los van politieke ideologieën. Als een bestuurder een opdracht geeft die strijdig is met wet- en regelgeving, moet die ambtenaar dat weigeren uit te voeren. Deze toezichthoudende politionele baan moeten ze vrij en onbekommerd kunnen uitvoeren. Ook bij een voortdurende, overheersende, sturende kracht, zonder bang te zijn voor ontslag.

Vanuit dit gegeven is het buitengewoon onwenselijk dat er particulieren als ambtenaren op politionele functies worden ingezeL Zeker op projecten die van bestuurlijk belang zt1n. Deze zzp'ers zijn kwetsbaar en afhankelijk van contracfuerlenging en daardoor beïnvloedbaar. Ze zijn gevoelig voor voortdurende, overheersende, sturende krachten en bestuurlijke wenselijkheden. Natuurlijk wordt in Zoetermeer geen zzp'er ontslagen omdat hij zich strikt aan wet- en regelgeving houdt. Maar wel omdat hij niet past binnen het team of teamspirit mist, of omdat hij een einzelgànger is. lk vind het verontrustend als B&W openlijk schrijven dat zij het belang van een bedrijf voorrang geven boven het uitvoeren van de regelgeving. Of dat ze brutaalweg aan een burger vragen 'toon maar eens aan dat we onze wettelijke taak moeten doen'. Kennelijk hebben B&W niet in de gaten dat ze hiermee een bestuurlijke doodzonde begaan. Dat kan alleen als er op ambtelijk niveau iets mis is. Daarom pleit ik ervoor geen chantabele zzp'ers meer te plaatsen in politionele functies. Dat was het. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van den Ende voor uw bijdrage. Volgens mij is het daarmee afgerond, dank u wel.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan gaan we naar de mondelinge vragen, maar die zijn er niet.

4.

Mededelingen

De vootzitter: Dat betekent dat ik overga naar de mededelingen, agendapunt 4. Zln er mededelingen vanuit de raad? Niet het geval. Mededelingen vanuit het college z4n er ook niet. Dan mag ik ook dat agendapunt als afgedaan beschouwen.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: lk begrijp dat mevrouw Van der Meer hier het woord over gaat voeren, gaat uw gang. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u wel voorzitter, in het voorjaar kregen we ingekomen sluk21-122 van de burgemeester van Alphen, mevrouw Liesbeth Spies. U, onze burgemeester, heeft

raad 29 november 2021

9

daarop geantwoord namens ons dat mevrouw Spies uiterlijk in september een reactie kon venarachten. We ontvangen graag een afschrift van de reactie. De voorzitter: lk weet niet meer waar het over ging, maar ik zeg u toe dat u daar een afschrift van krijgt. Geen enkel probleem. Ztln er anderen die hierover het woord wensen te voeren? Niet het geval, is er iemand die stemming over de afdoening van ingekomen stukken wenst? Ook niet het geval dan stel ik vast dat dit is vastgesteld en gaan we over naar agendapunt 6.

6.

Bekrachtiging/opheffing geheimhouding

De voorzitter: Er zijn geen stukken bij dit agendapunt, dus we gaan over naar agendapunt 7

7.

Hamerstukken: a. Herstemming Motie 2111-22 Woonplicht of woonrecht

De vootzitter: ls er iemand die nu nog behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval, dan ga ik ervan uit dat u hier stemming over wenst. Dit zal terugkomen aan het eind van de

vergadering.

b. Raadsvoorstel Woonzorgvisie Zoetermeer De voorzitter: Dit is 8.j geworden, daar komen we straks op terug.

c. Raadsvoorstel Tijdelijke verlenging dekking 7 fte BOA's voor 2023 De voorzitter: ls er iemand die hier een stemverklaring over wenst af te leggen? ls er iemand die hier stemming over wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard.

d. Raadsvoorstel Afdoening moties actualisatie oktober 2021 De voozitter: We hebben net al besloten dat dit ook naar de debatstukken gaat.

e. Raadsvoorstel Verlenging tijdelijke dekking exploitatie wijkrestaurants 2023 De voorzitter: ls er iemand die hier een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval, is er iemand die hier stemming over wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard.

f. Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Luxemburglaan 2-í0 De vootzitter: ls er iemand die hier een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval, is er iemand die stemming wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard.

g. Raadsvoorstel Vaststel in g bestemm ngsplan Zal kerbos í I

i

De voorzitter: lemand die hier een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval, is er iemand die hier stemming over wenst? Niet het geval, dan is ook dit voorstel aanvaard.

h. Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang20222025

De voorzitter: lemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Mevrouw Bout, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voorzitter, de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang is net als de Woonzorgvisie wat ons betreft vaag. Maar een ding kun je er tussen de regels door uit opmaken, dat heeft de wethouder ook bevestigd, de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen wordt weliswaar overgedragen op onze eigen gemeente, maar in de praktijk blijven we alles regionaal regelen, zoals we dat nu ook al doen. De veranderingen zitten dus vooral op bestuurlijk niveau en niet op de praktische invulling. Deze regiovisie gaat niet zorgen voor meer lokale mogelijkheden voor beschermd wonen, om de Zoetermeerder binnen Zoetermeer te houden. Dat was eigenlijk

10

raad 29 november 2021

het doel van deze centralisatie. De ruimte daarvoor is er wel in deze regiovisie. We zullen voor de regiovisie stemmen, maar we hopen dat het college de ruimte pakt die er wel degelijk is om meer mogelijkheden voor beschermd wonen te creëren in Zoetermeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bout. Anderen nog voor een stemverklaring, niet het geval. ls er iemand die hier stemming over wenst? Ook niet het geval, dan is het voorstel aanvaard. i. Raadsvoorctel Ontwerpbegroting 2022 De Bin nen baan B.V.

De voorzitter: ls er iemand die hier een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval, is er iemand die hier stemming over wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard.

i. Raadsvoorstel Vermindering formatie wethouders De voorzitter: lemand behoefte aan het geven van een stemverklaring? Niet het geval, is er iemand die stemming wenst? Niet het geval, dan is het voorstel aanvaard. Anders had wethouder Rosier terug moeten komen.

k. Notulen en besluitenlijsten van í í oktober, 25 oktober en í november 2021 De vootzitter: ls er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring? Niet. lemand die stemming wenst? Niet het geval, dan zijn de notulen vastgesteld. 8.

Debat (inclusief stemmingen):

a. Raadsvoorstel Vraagstelling referendum De voorzitter: Voor de volledigheid, na de termijn van de raad zal ik de gelegenheid geven aan de Referendumcommissie die achter in de zaal aanwezig is om te reageren, en vervolgens aan het college. Namens de Referendumcommissie zijn aanwezig Marion Veerbeek en Charlotte Wagenaar. We hebben afgesproken dat u twee minuten per fractie krijgt. lk ga even inventariseren wie hier het woord wensen te voeren. U wilt graag even ruilen? Zullen we dan heel even schorsen? Dan schorsen we zodat een wisseling kan plaatsvinden en dan inventariseer ik de sprekers. lk schors kort de vergadering. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering, ik had mevrouw Van der Meer als eerste. Ziln er nog ande-

re leden van de raad die het woord willen voeren? De heer Smitskam, mijnheer Duiven, mevrouw Frinking, mevrouw Bink, mijnheer Ekkelenkamp, mevrouw Kraneveldt, mijnheer Van Steenis en mevrouw WoÉel achterin, ik zie u zwaaien, en mijnheer Blansjaar en mijnheer Weening. Dan geef ik eerst het woord aan mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u wel. Mede namens alle andere raadsfracties dient Zól Zoetermeer een amendement in met de vraagstelling over het afualbeleid in één vraag: wilt u dat het nieuwe afualbeleid wordt ingevoerd ja of nee? Met een uitgebreide toelichting. Mevrouw Van Yperen van de WD en ik hebben ons bij het opstellen gehouden aan drie uitgangspunten: één vraag,

eenvoudig Nederlands en zo dicht mogelijk bij het oorspronkelijke besluit. We bedanken alle raadsleden die voorstellen hebben gedaan voor de tekst. Natuurlijk is het met zoveel partijen altijd een compromis, maar Zól Zoetermeer is blij dat we een vraagstelling hebben waarin de hele raad zich kan vinden.

Wat ons betreft is het nodig als er een 'nee' uit het referendum komt, dat we dan een stadspeiling doen over het afualbeleid, zodat we een duidelijk beeld krijgen van hoe we daarna verder kunnen. Wij dienen daarom de motie van Zoetermeer Vooruit mee in. Dank u wel voorzitter.

Amendement nr. 2111-G ingediend door Zó! Zoetermeer, VVD, PW, PDvZ, LHN, GhristenUnieSGP, SP, PvdA, Fractie Van den Berg, GDA, D66, Groenlinks, Zoetemeer Vooruit Eén vraag referendum afualbeleid

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021; besluit in raadsvoorstelVraagstelling Referendum besluit I en 2 te schrappen en te vervangen door:

raad 29 november 2021

11

besluit voor het referendum over het afualbeleid de volgende tekst en vraagstelling te gebruiken: 'Referend u m Afua lbeleid

ln december 2O2O heeft de gêmeenteraad van Zoetermeer besloten dat er nieuw afvalbeleid komt. Over dit besluit is een referendum aangevraagd. Daarom is het invoeren van het nieuwe beleid uitgesteld. Het nieuwe afualbeleid wordt hieronder in het kort uitgelegd. Wilt u dat het nieuwe afualbeleid wordt ingevoerd? JA / NEE

Het nieuwe afualbeleid moet ervoor zorgen dat de kosten voor het ophalen en venrerken van afual dalen. Belangrijk is dat het afval zo goed gescheiden wordt dat er veel minder restafual overblijft. De belangrijkste punten staan hieronder. 1. Het doel is dat Zoetermeerders gemiddeld maximaal 100 kilo restafual per persoon per jaar weggooien, met als eerste stap 160 kilo restafual. (Op dit moment gooien Zoetermeerders gemiddeld 230 kilo restafual per persoon per jaar weg.) 2. Om dit doel te bereiken is het plan 'Afualscheiden. lk haal er alles uit!'opgesteld. Dat betekent het volgende: a. De gemeente stopt met het gratis ophalen van grofuuil aan huis. Ophalen van grofuuil gaat (vanaf) €.42,00 per keer kosten. Voor mensen met een ZoetermeerPas is het mogelijk om een keer per jaar€ 32,00 korting te krijgen voor het ophalen van het grotuuil. b. Er komt een onderzoek over het scheiden van plastic, blik en drinkpakken. Gekeken wordt wat het beste is: iedereen houdt plastic, blik en drinkpakken apart (dat heet bronscheiden) of iedereen kan plastic, blik en drinkpakken bij het gewone afual gooien en dat wordt er dan later door een bedrijf uitgehaald (dat heet nascheiden).

Afhankelijk van de uitkomst van dat onderzoek komen er extra ondergrondse containers om het plastic, blik en de drinkpakken in te verzamelen voor die huishoudens (Zoetermeerders/gezinnen) die nu hun afual weggooien in ondergrondse containers. Bij het onderzoek naar bronscheiding of nascheiding moet in ieder geval worden gekeken of het de gemeente minder geld kost, of er minder restafual overblijft, wat de keuze voor gevolgen heeft voor de korte termijn en de lange termijn, en wat de risico's zouden zijn. c. Alle huishoudens die nu een groene en grijze afoalbak (kliko) van de gemeente hebben, krijgen een extra afualbak. Deze nieuwe afualbak is bedoeld om plastic, blik en drinkpakken (PBD) in weg te gooien. Die nieuwe afvalbak wordt een keer in de vier weken geleegd door de gemeente. Mensen die deze extra afualbak niet willen, kunnen hem weer laten ophalen. d. De grijze afualbakken voor het restafual worden maximaal een keer in de vier weken door de gemeente geleegd. (De groene GFT-afualbakken worden even vaak geleegd als nu, een keer per twee weken.) e. De gemeente gaat in de toekomst invoeren dat per keer dat restafual wordt weggegooid, betaald moet worden. Dus wie vaak restafual weggooit, betaalt meer dan iemand die dat minder vaak doet.

Voor mensen met een laag inkomen die voor kwijtschelding van de afualstoffenheffing in aanmerking komen, komt er een regeling waarbij zij gratis een keer per week een afualzak kunnen weggooien of een keer per vier weken de restafualbak kunnen laten le-

f.

gen.

De gemeente gaat deze nieuwe maatregelen uitleggen aan iedereen, en reclame maken voor het op de juiste manier scheiden van het afual."'

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer. Dan ga ik over naar mijnheer Smitskam, gaat uw gang.

De heer Smitskam (PW): Dank u voozitter. ln december 2020 ging de meerderheid van deze gemeenteraad akkoord met het voorgenomen afualbeleid van de wethouder, dat tot gevolg zou hebben dat de Zoetermeerders meer zouden moeten gaan betalen, er minder vaak vuil zou worden opgehaald en sommige bewoners zouden worden opgezadeld met nog een klikobak in de voortuin. De PW kon zich in de plannen niet vinden en heeft zich er vanaf het begin tegen verzet. Dat een groot deel van de bewoners zich evenmin kon vinden in de plannen, is inmiddels duidelijk en heeft uiteindelijk geleid tot een referendum. De PW staat volledig achter deze initiatiefnemers. Vanavond spreken we ons uit over het advies dat door de Referendumcommissie is uitgebracht, een meervragenformulier waarin bewoners op verschillende onderdelen van het voorgenomen afualbeleid

12

raad29 november 2021

kunnen aangeven of zij voor tegen zijn. De enquête zoals de Referendumcommissie deze voorstelt, ontraden wij. ln een referendum ben je voor of tegen voorgenomen plannen en om dat kenbaar te maken, moet het wat de PW betreft zo simpel mogelijk. Ermee rekening houdend dat je bij stemhokjes geen onnodige wachttijden wift creêren en het referendum simpel moet houden, dienen wij met Zó! Zoetermeer en de rest van de gemeenteraad het amendement in dat pleit voor een eenvoudig ja of nee tegen het volledige plan. Dat was het voozitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smitskam. Mijnheer Duiven, gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. lk kan en ik zal het kort houden. ln de commissie is reeds uitvoerig over de vraagstelling van het referendum gesproken. De discussie in de commissie heeft de WD-fractie ervan overtuigd dat een meervoudige incomplete vraagstelling niet de aangewezen weg is om inwoners van Zoetermeer te bevragen over een standpunt over het afualbeleid. Een referendum hoort geen halve menukaart te zijn waarop niet alle gerechten staan en waarop de prijzen ontbreken. Daarbovenop is het afualbeleidsplan een ingewikkelde bezuiniging die ging over een totaalpakket aan maatregelen die, op een enkele uitzondering na, niet los van elkaar gezien kunnen worden en horen te worden. Daarom dient de WD het amendement Eén vraag referendum afualbeleid dan ook mede in. Ook een referendum met een optie waarover de inwoners zich mogen uitspreken, vereist een goede en eenduidige toelichting bij de vraagstelling en de wijze van vraagstelling. Mijn vraag is dus of de inwoners de toelichting op het formulier tijdig vooraf thuisgestuurd krijgen. En hebben de inwoners ook in het stemhokje de beschikking over die toelichting? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Duiven. Dan ga ik over naar mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Dank u welvoozitter, we danken allereerst de Referendumcommissiê voor het verrichte werk. We zien dat het maken van een vraag of meerdere vragen voor een referendum, geen eenvoudige klus is, ook al omdat de gevolgen van de vragen niet duidelijk genoeg zijn. Heel veel inwoners hebben gevraagd over het afualbeleid. De deelvragen in het voorgestelde raadsbesluit over de bakken, het ophalen van grofuuil en de keren dat afual wordt opgehaald, lijken op de vragen die de inwoners hebben gesteld. Tegelijkertijd gaat het afualbeleid over meer dan alleen de deelvragen. De vraag die in de ogen van het CDA Zoetermeer de belangrijkste is, is of we in Zoetermeer minder restafual willen en wat we daarvoor over hebben, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, financiën en dienstverlening. Wat ons betreft is vraag 2 de betere vraag om aan onze inwoners voor te leggen. Het amendement dat wij mede-indienen is een toelichting op die vraag en laat de verschillende ondenruerpen van het besluit zien. De discussie die we nu hebben over de vraagstelling van het referendum, sterkt ons in de overtuiging dat over het instrument referendum nog eens goed moet worden nagedacht. Bijvoorbeeld: kunnen ondenrerpen waar veel kanten aan ziften wel met een simpelja of nee worden beantwoord? Wij denken van niet, maar dat is een debat dat we op een ander moment moeten gaan voeren.

Vanavond gaan we ervan uit dat met de vraagstelling in dit amendement de discussie tussen de inwoners over het afualbeleid kan worden gevoerd. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Frinking voor uw eerste termijn, mevrouw Bink, gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, dank u wel. Tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar krijgen Zoetermeerse inwoners de gelegenheid om te stemmen over het afualbeleidsplan dat eerder dit jaar door de overgrote meerderheid van de gemeenteraad is vastgesteld. Even voor de duidelijkheid: Zoetermeer Vooruit heeft niet ingestemd met dat aangenomen afualbeleidsplan. Het afualbeleid en de vraagstelling van het referendum geeft stof tot nadenken. Gaan we voor meerdere vragen, zoals de Referendumcommissie voorstelt, of gaan we voor één vraag? Zoetermeer Vooruit heeft besloten, op de valreep, om toch haar naam op het amendement Eén vraag referendum afualbeleid te zetten. Het spreekt voor zich dat dit een moeilijke beslissing was. Daarnaast dient Zoetermeer Vooruit een motie in, mede-ingediend door Zól Zoetermeer. Het dictum luidt: als uit het referendum blijkt dat de meerderheid van de Zoetermeerders niet wil dat het nieuwe afualbeleid wordt ingevoerd, zo spoedig mogelijk na het referendum een uitgebreide stadspeiling voor te bereiden over alle aspecten van het afualbeleidsplan, inclusief de financiële consequenties, de vragen voor de stadspeiling uiterlijk voor het zomerreces aan de raad voor te leggen en de uitkomsten van de stadspeiling voor het eind van 2022 aan de raad te sturen.

raad 29 november 2021

13

De voorzitter: Mevrouw Bink, ik zie een interruptie van mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voorzitter, we staan op zich sympathiek tegenover uw motie en we denken dat zo'n stadspeiling een goed idee is, maar zoals u het dictum heeft venroord, duurt het in het ergste geval tot eind 2022 voordat we weten waarom de bevolking van Zoetermeer dan tegen heeft gestemd, tegen het nieuwe afualbeleid. Ondertussen is er een college dat nieuw is aangetreden. Zou het niet wat sneller kunnen? Zou u uw motie zodanig kunnen veranderen dat het allemaal wat sneller kan? De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dat zou zeker kunnen als het college toezegt dat dat kan, dan zullen wij ter plekke de motie aanpassen. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder met uw eerste termijn, mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Zoetermeer Vooruit vindt het heel belangrijk dat de inwoners gehoord worden en dat er zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de wensen van de inwoners. Daarnaast dient Zoetermeer Vooruit de motie Stadspeiling "lk haal er alles uit" in, in de hoop dat andere fracties deze zullen ondersteunen. Dank u wel.

Motie nr. 211141 ingediend door Zoetermeer Vooruil, 2:6l Zoetermeer Stadspeiling "lk haal er alles uit" "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 29 november 2021; constaterende dat:

.

er een referendum over het Afual- en grondstoffenbeleidsplan 202í 'Afvalscheiden. lk haal er

alles uit!' wordt gehouden; ovenregende dat: r het raadsbesluit Afual- en grondstoffenbeleidsplan 2021.'Afualscheiden. lk haal er alles uit!'bestaat uit verschillende complexe beslispunten; r het referendum bestaat uit één keuzemogelijkheid JA of NEE; . daaruit niet duidelijk zal kunnen worden welke onderdelen van het nieuwe beleid de bewoners toejuichen en welke onderdelen zij niet zien zitten; . de verschillende meningen van inwoners op de diverse onderdelen van het afualbeleid kunnen helpen in het opstellen en vaststellen van toekomstig afualbeleid; draagt het college op om: f . indien uit het referendum blijkt dat de meerderheid van de Zoetermeerders niet wil dat het nieuwe afualbeleid wordt ingevoerd, zo spoedig mogelijk na het referendum een uitgebreide stadspeiling voor te bereiden over alle aspecten van het afualbeleid, inclusief de Íinanciële consequenties; 2. de vragen voor de stadspeiling uiterlijk voor het zomerreces aan de raad voor te leggen; 3. de uitkomsten van de stadspeiling voor het eind van 2022 aan de raad te sturen; en gaat over tot de orde van dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bink. Mijnheer Ekkelenkamp, gaat uw gang.

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u vooaitter, het terugdringen van de grote hoeveelheid restafual in Zoetermeer is voor mijn fractie een belangrijke doelstelling van nieuw afvalbeleid. Dat is goed voor de portemonnee van onze inwoners. Maar het is ook een bijdrage aan het klimaatbeleid dat noodzakelijk is voor de generaties na ons. Daarom zijn we voor de vernieuwing van het afualbeleid. Het nieuwe afualbeleid dat in december 2020 door de raad is vastgesteld, ligt nu voor bij de inwoners van Zoetermeer als een referendum. Het is goed dat onze inwoners zich kunnen uitspreken over dit afualbeleid. ln de commissievergadering over de referendumvragen, hebben we met elkaar het voorstel van de Referendumcommissie besproken. Dank overigens voor het voorstel van de Referendumcommissie. Het voorstel ging uit van een meervoudige vraagstelling. Mijn fractie is na zorgvuldige afirueging tot de conclusie gekomen dat een enkelvoudige vraagstelling toch de voorkeur verdient, de

14

raad 29 november 2021

onderdelen van het raadsvoorstel moeten immers in samenhang worden gezien. Als we dat niet doen, dan wordt het toch te veel een cafetariamodel waarbinnen je vrij kunt kiezen, tenrijl dat vanwege de samenhang binnen het voorgestane beleid en de kosten voor onze inwoners helemaal niet kan. Hierbij wegen wij ook mee dat de kosten van het afualbeleid moeten worden omgeslagen in de afualstoffenheffing die de bewoners moeten betalen. Wat ons betreft, moet de afualstoffenheffing betaalbaar zijn voor alle inwoners in Zoetermeer. Alles afirvegende, zijn we dus voor een enkelvoudige vraagstelling en mijn fractie dient daarom het amendement van Zól Zoetermeer en de Zoetermeerse WD mede in, dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ekkelenkamp, dan mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voorzitter. De PvdA heeft diverse keren een meervoudige vraagstelling voor het afualreferendum voorgesteld. Maar helaas kunnen we niet akkoord gaan met de meervoudige vraagstelling zoals deze door de Referendumcommissie is samengesteld en dat is geen venntijt richting de Referendumcommissie, want die kon eigenlijk niet anders dat dicht bij het raadsvoorstel blijven. Maar we missen de samenhang tussen de onderdelen en vooral een vraag over Diftar. Het gaat om de systematiek en niet om een tarief, nog niet in ieder geval. Dus volgens ons zou zo'n vraag mogelijk moeten zijn en omdat dat een beleidsonderdeel is dat voor ons echt wezenlijk was in het afualbeleid, want we waren erop tegen, was een vraag daarover wat ons betreft een absolute vereiste. Na de commissiebehandeling zijn we met pijn in het hart tot de conclusie gekomen dat we liever geen meervoudige vraagstelling hebben dan een onbevredigende vraagstelling waar we zaken in missen of graag anders hadden gezien. Maar als we allemaal gaan amenderen, hebben we geen tijd meer om dat zorgvuldig te wegen en dan wordt het onsamenhangend geheel en dat kan natuurlijk niet. Daarom staat de PvdA onder het amendement van Zol Zoetermeer en andere fracties om het bij één vraag te houden, namelijk ja of nee tegen het hele beleid.