Notulen raad 27 mei 2025 - vervolg van 12 mei 2025 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 27 MEI2025- VERVOLG VAN í2 MEI 2025

Voorzitter: de heer Duiven, vicevoozitter Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 36 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, mevrouw Bink-Winterkamp, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman (vanaf 21.38 uur), mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven, Ekkelenkamp, Van Gils en Haak, de dames Haak (vanaf 20.51 uur), Hoekstra, Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Nikerk, Van der Perk, Van Proosdij en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heren Zamani en Zanoni Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, mevrouw Frinking, de heer ledema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weenrag Afwezig zijn: de heer Bezuijen, mevrouw Bakkers, de heer Boerboom en de heer Nawijn

AGENDA

7.

Debat (inclusief stemmingen)

b. Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp 2025 c. Raadsvoorstel Ontwerpvolkshuisvestingsprogramma 8.

9.

Stemmingen Sluiting

VERSLAG

De vootzitter: Goedenavond. Bij dezen heropen ik de geschorste vergadering van 12 mei 2025. Voor dit deel van de vergadering hebben wij berichten van verhindering ontvangen van burgemeester Bezuijen, vandaar dat u mij op deze plaats aantreft, mevrouw Bakkers en mijnheer Boerboom. Later komen mevrouw Haak en de heer Buisman. 7

Debat (inclusief stemmingen)

b. Raadsvoorctel Verordening Jeugdhulp 2025 De vootzitter: We gaan door met agendapunt 7, met name agendapunt 7.b RaadsvoorstelVerordening Jeugdhulp 2025. Het debat vanavond gaat over hoe in Zoetermeer de jeugdhulpplicht wordt ingevuld en wordt begrensd. lk zal eerst vragen wie over dit ondenrerp het woord wil voeren. lk zie mevrouw Siegelaer, mevrouw Sandifort, mijnheer Zanoni, mijnheer Smits, mevrouw... Ja, dat weet ik, maar de griffier heeft moeite met het tempo. Mevrouw Brouwer, de heer Markes, mijnheer Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, mevrouw Van Damme en dan heb ik iedereen. Dan gaan we beginnen met de eerste termijn van de raad en geef ik het woord aan mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Vandaag ligt de Verordening Jeugdhulp 2025 voor. Een belangrijk instrument want het raakt direct aan het welzijn van onze jeugd en de toekomst van de stad. Tegelijkertijd staan we ook voor de opgave om de middelen binnen het Sociaal Domein doelmatig in te zetten voor de kwetsbaarste jeugdigen. We zien in deze verordening een stap in de goede richting, maar om die stap echt kracht bij te zetten, is inzicht nodig. lnzicht in doelmatigheid en de financiële effecten van de keuzes die we maken. Niet om te bezuinigen, maar om ervoorte zorgen dat de middelen bijdragen aan jeugdhulp waar die het hardst nodig is en te zorgen dat deze beschikbaar blijft. Met de motie die we vandaag indienen, samen met de PW en de SP, vragen wij het college om dit inzicht te bieden. Door transparant te maken welke financiële effecten worden beoogd, kunnen wij als

Raad 27 mei 2025

1

raad onze kaderstellende en controlerende rol goed vervullen. Dat helpt niet alleen ons, maarvergroot ook het draagvlak in de samenleving. Daarnaast stellen wij in het amendement voor om de evaluatie niet een keer per vier jaar te doen, maar jaarlijks structureel te borgen. De voorzitter: lk onderbreek u even voor een interruptie van mêvrouw Brouwer,

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Door het woord 'transparant' te gebruiken, suggereert mevrouw Siegelaer dat die data er zijn en aan ons bekendgemaakt moeten worden, terwijl ik de indruk heb dat die data er niet zijn en ook niet kunnen zijn omdat we gewoon geen businesscase kunnen maken van iets waar we aan alle kanten met man en macht tegenaan werken. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter en dank voor uw inbreng hierop. Transparant betekent inzicht geven in wat er is en dat op een duidelijke manier doen met alle middelen die we hebben om daar als raad een goed oordeel over te geven. Dat is wat we bedoelen. De voorzitter: Een doorvraag van mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dat is precies wat ik bedoel. lk denk dat wij de data die er zijn, hebben en er dus niet meer transparantie is dan dat. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank. lk denk, wijdenken, als LHN, dat de middelen en alle informatie die beschikbaar is in rapportages bij elkaar geclusterd worden. Daar zullen elke keer andere gegevens bij komen, maar we hebben wel indicatoren die inmiddels steeds meer zicht bieden, waarvan ik denk dat die inzichtelijker naar de raad toe kunnen komen. Dus dat kan best met bestaande middelen zijn in één rapportage en het kan ook zo zijn dat die wordt uitgebreid met alles wat beschikbaar is. De voozitter: Kunt u vervolgen?

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Door jaarlijks te rapporteren over de uitvoering van deze verordening blijven we met elkaar in control en kunnen we bijsturen. Dit is een uitnodiging aan het college om samen te blijven werken aan doelmatige, doeltreffende en transparante jeugdhulp. Voorzitter, tot slot. Dit gaat niet alleen over cijfers, het gaat om de kinderen in onze stad. Om hen die afhankelijk zijn van onze keuzes. Laten we samen zorgen voor beleid dat niet alleen op papier werkt, maar in de praktijk ook het verschil mag maken. We vragen de fracties om deze motie en het amendement te steunen. Laten we deze verantwoordelijkheid samen dragen. Dank. De vootzitter: Dank u wel. Voordat u weggaat is er nog een interruptie van de heer Markes.

De heer Markes (ZólZoetermeer): Dank u wel, voorzitter. lk wil nog even doorgaan op de interruptie van mevrouw Brouwer. lk heb een beetje het gevoel dat we met zijn allen een heel grote puzzel aan het maken zijn en dat de LHN nu, na het leggen van de eerste paar stukjes, vraagt wat het eindresultaat zal ziin. Dat lijkt me heel makkelijk. lk denk dat daar pas iets zinnigs over gezegd kan worden als we veel verder zijn in het oplossen van die puzzel. Zou mevrouw Siegelaer kunnen zeggen welke indicatoren het zijn aan de hand waarvan wij meer zicht kunnen hebben op het eindresultaat en die financiële effecten? Kan ze wat meer toelichting geven op waar we dat moeten zoeken? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. De LHN vraagt niet om het eindresultaat. Ze vraagl om de piketpaaltjes naar het eindresultaat en nu hebben we die piketpaaltjes niet staan. We zijn heel goed bezig. De wethouder en het college zijn met elkaar goed bezig met al dit beleid dat wordt gemaakt, waar men zich voor inzet, op de weg vooruit. Dat is goed en dat ziet er ook goed uit en er wordt goed werk verricht. De LHN ziet liever dat het document transparant wordt, zodat de raad daarop terug kan vallen. Het gaat hier nog steeds over een heel groot deel van de begroting waar wij als raad uiteindelijk de verantwoording over hebben. Als we dan geen inzichten hebben, die duidelijk op papier

2

Raad27 mei2025

staan, in waar een crisisorganisatie mee bezig is geweest, waar de acute acties toe leiden - want de verordening die nu voorligt, is de kapstok om juist te komen tot passend beleid binnen het budget - en als we dat niet transparant kunnen formuleren, kunnen we als raad daar niet op toezien, of dan hebben we in ieder geval niet de inzichten om het doel dat we wensen te bereiken. Dan kunnen we onze verantwoording daar niet over afleggen want er is nu geen middel om die verantwoording af te leggen. De voorzitter: lk zie een doorvraag van de heer Markes.

De heer Markes (26lZoelermeer): Oké. Dank u wel voor dit antwoord. ln de commissie hebben we, als ik het goed heb begrepen, met zijn allen besproken dat naar aanleiding van de nieuwe verordening de

kosten logischerwijs omlaag zullen gaan. Het college heeft aangegeven dat het er bl'rj mee zou zrln wanneer we er met zijn allen voor zouden kunnen zorgen dat de kosten binnen de begroting blijven. ls dat voldoende piketpaal voor u? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Ook dat heb ik gehoord tijdens de commissievergadering en dat maakte mijn zorgen in die zin groter, want buiten de opmerking dat we hopelijk binnen budget blijven met alle inzet die we daartoe plegen, is er ook gezegd dat we van één op zes, naar één op vijf jeugdigen in de jeugdzorg kunnen afdrijven. Dus ik denk dat deze motie en het amendement kunnen bijdragen om te zien 'waar kunnen we uiteindelijk verbeteren?' zodat we dat als raad ook weten en dat niet alleen binnen het college bekend is. De voorzitter: Dan heeft u nog een interruptie van mevrouw Van Damme, zie ik.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel, voozitter. Misschien ook een beetje bijval. We willen natuurlijk ook zien of de mensen gebruikmaken van de hulp die geboden wordt. Misschien ziln daar ook indicatoren voor. Als er hulp wordt geboden waar geen gebruik van gemaakt wordt, zou daar eventueel geld kunnen worden weggehaald. Daar zijn indicatoren ook handig voor en dan is het aan het college hoe dat aan te kleden. De voorzitter: Dat was een vraag die u heeft gesteld? Dat was een bijval, bij dezen. Dan was er nog een interruptie van mevrouw Bout. Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u voorzitter. ln de Verordening Jeugdhulp is nu geregeld dat elke twee jaar evaluatie plaatsvindt. Waarom vindt de LHN het nodig om dat eens per jaar te doen? Zeker ook omdat, zoals mevrouw Brouwer aangaf, de kans groot is dat we niet ieder jaar genoeg cijfers hebben om op terug te kijken omdat de tussentijd te kort is? Waarom wil de LHN dat toch heel graag geregeld hebben? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. lk zie dat als een voordeel. U kunt het ook zien als een monitor die veel meer zal behelzen dan wat we nu allemaal in losse rapportages ontvangen, maar dan gewoon in een goed ovezicht ontvangen. De voorzitter: Doorvraag van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, maar dat beantwoordt niet de vraag waarom dat dan ieder jaar moet. Wat is het verschil? We gaan nu afspreken dat het om het jaar gebeurt. Dan kun je tenminste zien of je 4 centimeter vooruit bent gegaan. Anders kun je maar zien dat je 0,5 centimeter of 2 centimeter vooruit bent gegaan. Waarom die tussentijd van een jaar? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk denk dat er op dit moment ontzettend veel ontwikkelingen zijn en dat alle acties die ingezet worden, niet tegelijkertijd tot effect leiden. Sommige duren lang, sommige duren kort en op het moment dat je twee jaar wacht, of, zoals in het laatste voorstel dat ik zag, vier jaar, is het veel lastiger om bij te sturen. Het geeft je ook de ruimte om te zien waar je zou willen en kunnen bijsturen. Als je twee jaar wacht en er zijn maar,.. Als je elk jaar nu een monitor zou hebben,

Raad27 mei 2025

3

dan zie je elke keer de stukjes die erbij komen. Wat wilt u daarvan dan weten? De voozitter: lk zie verder geen nieuwe interrupties en u was klaar met uw betoog. Als u de motie en het amendement inlevert, maken die bij dezen deel uit van de beraadslagingen en dan geef ik nu het woord aan mêvrouw SandifoÉ.

Amendement nr.2505-A ingediend door LHN Wijzi g ng raadsbesl u it Ve ro rden i n g Jeu gd h u p Zoetermeer 2025 i

I

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei2025; gelezen het voorstel betreffende de Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025, (zaaknummer 2025015804); besluit:

.

het toevoegen van besluitpunt 3:

Artikel34 - Evaluatie en monitoring 1. Het college brengt jaarlijks voor het begrotingsdebat verslag uit aan de gemeenteraad over de uitvoering van deze verordening. 2. Dit verslag bevat in ieder geval informatie over: de feitelijke inzet van jeugdhulpvoorzieningen; de effecten en resultaten van het gevoerde beleid; signalen uit de praktijk van venarijzers, aanbieders en cliënten; de mate waarin de kostenontwikkeling in lijn is met de beoogde doelmatigheid. 3. De raad kan naar aanleiding van het verslag bijsturen of nadere wensen kenbaar maken ten aanzien van de uitvoering en reikwijdte van de verordening."'

a. b. c. d.

Motie nr. 2505-02 ingediend door LHN, P\ru, SP Zorgvuldige keuzes vragen om inzicht "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei 2025; constaterende dat:

.

de Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 wordt gepresenteerd als instrument om jeugdhulp

r

effectiever en doelmatiger in te zetten; in het raadsvoorstel en de toelichting geen onderbouwing is opgenomen van de venarachte finan-

r

ciële effecten;

jeugdhulp momenteel een van de grootste uitgavenposten is binnen het sociaal domein, waarbij de druk op het gemeentelijk budget structureel groot is;

overwegende dat:

o r . . o

de Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 wordt gepresenteerd als beleidsinstrument om de gemeentelijke jeugdhulp scherper af te bakenen en kosteneffectiever te maken; in het raadsvoorstel en de onderliggende stukken geen kwantitatieve inschatting of financiële onderbouwing is opgenomen over de beoogde effecten; de raad slechts in staat is om zijn kaderstellende en controlerende rol goed te vervullen als de financiële consequenties van beleidskeuzes inzichtelijk zijn; transparantie over de venrachte resultaten van beleid bijdraagt aan draagvlak in de samenleving en betere politieke besluitvorming; zonder concrete financiële onderbouwing het risico bestaat dat de nieuwe verordening slechts een papieren wijziging blijft zonder aantoonbare impact op de uitgaven en effectiviteit;

vezoekt het college:

.

. c

na vaststelling van de verordening inzichtelijk te maken welke financiële effecten worden beoogd met deze verordening en wat dit betekent voor de toegankelijkheid van jeugdhulp voor inwoners, en deze voor het begrotingsdebat aan de raad te presenteren; daarbrj te onderbouwen op welke onderdelen van de jeugdhulp de kosten worden teruggedrongen en in hoeverre dit aansluit op de reeds bestaande beleidsmaatregelen; deze onderbouwing structureelte betrekken bijtoekomstige begrotingen en verantwoordingen en deze jaarlijkse te actualiseren zodat monitoring en bijsturing mogelijk is;

4

Raad27 mei2D25

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw Sandifort (WD): Dank u welvoorzitter. De Zoetermeerse WD steunt de door het college ingeslagen weg om de uitvoering van de jeugdzorg kwalitatief goed en financieel houdbaar in Zoetermeer in te richten. Uiteraard, zoals we reeds in de

commissievergadering hebben uitgesproken, dus ook steun voor de Verordening Jeugdhulp Zoeter-

meer2025. Voorzitter, het zal u niet verbazen, maar er is toch een amendement dat ik namens mijn collega, de heer Duiven mag indienen, Het college heeft naar aanleiding van een opmerking van de WD in de commissievergadering aangegeven dat concrete voorbeelden in het gewijzigde raadsvoorstel zullen worden verwijderd, Dit is alleen niet in alle artikelen gebeurd en wij hebben een amendement waarin dit alsnog wordt gerealiseerd. Dus het is vrij technisch, maar wel relevant. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, ik zie dat u een interruptie krijgt van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Mijn vraag aan de WD: u steunt het college

en de richting die is ingeslagen. Uiteraard doen wij dat ook want wij vinden ook dat de richting die ingeslagen is, goed is. Maar wij zijn wel benieuwd hoe u verantwoording kunt nemen als u geen cijfermatig inzicht krijgt over alle acties die nu zijn ingezet. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u wel voozitter. lk ben het er niet helemaal mee eêns dat we dat inzicht niet krijgen. lk denk dat het college een vrij redelijk voorstel doet, ook gezien de tijd die je sommige maatregelen moet geven. Als je dat te snel gaat bekijken, heb je kans dat je als raad wilt bijsturen, tenrijlje eigenlijk het goede beeld nog niet hebt, dus dat je te snel in die processen gaat zitten wroeten omdat we allemaal zo gtaag willen. Sommige dingen duren gewoon even. lk heb er overigens alle vertrouwen in dat, als er aanleiding is om ons eerder te informeren omdat het het een bepaalde kant op gaat, het college dat ook doet. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een doorvraag.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Hoelang mag het voor de WD dan duren dat we daar geen inzicht in hebben? De voorzifter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Als u doelt op uw eigen motie om dat elk jaar te hebben, vind ik dat dus te vaak. lk denk dat twee jaar heel redelijk is. Nogmaals, ik vertrouw het college er vooral in dat het ons meeneemt, daar waar resultaten relevant zijn. Dus een overalloverzicht elke twee jaar, lijkt me prima, maar ik ga er helemaal van uit dat we dit hot topic sowieso bij elk begrotingsdebat en bij elk perspectiefnotadebat ook op de agenda hebben staan. Dan zullen we het er ook over hebben. De voorzitter: Nog één keer een doorvraag van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Wat doet het dan bij de WD als blijkt dat, ondanks alle acties die we inzetten, we mogelijk buiten de begroting vallen en dat we richting één op de vijf kinderen in de jeugdzorg gaan? De voozitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja voozifter, dat zijn eigenlijk twee losse vragen. Als we naar één op de vijf kinderen in de jeugdzorg gaan, is dat, nog even los van de cijfers, natuurlijk een ontwikkeling die je echt niet wilt zien. Ten eerste omdat het iets zegt over kinderen die hulp nodig hebben, maar ten tweede omdat het ook iets zegt over wanneer de maatschappij vindt dat kinderen hulp nodig hebben. Van allebei word ik niet heelvrolijk. Dan het tweede punt over die financiën. lk heb er echt vertrouwen in dat we met de maatregelen die worden ingezet alles doen wat we nu kunnen doen om het financieel beter te maken en haalbaarder te maken. Of dat in de praktijk ook zo is, zal moeten blijken. Je hebt op heel veel variabelen ook geen invloed. Je kunt van dit college ook niet venryachten dat het dat wel heeft.

Raad27 mei2025

5

De vootzitter: lk zie verder geen interrupties. Dank en uiteraard maakt het ingediende amendement deel uit van de beraadslagingen.

Amendement nr. 2505-8 ingediend door WD, Zó! Zoetermeer, D66, Zoetermeer Vooruit Geen voorbeelden in Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei 2025; besluit: het raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 als volgt te wijzigen: beslispunt I wordt: 'De Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 vast te stellen met dien verstande dat artikel 5 eerste lid wordt: 'lndien jeugdige medisch noodzakelijke zorg nodig heeft, dan valt dit niet onder de jeugdhulpplicht van de Jeugdwet en is er in dat kader geen recht op een vooziening op basis van de Jeugdwet' en artikel 6 wordt: 'De afbakening tussen aanspraken op een voorziening op basis van de Jeugdwet en op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning is als volgt geregeld: Als naar het oordeel van het college met betrekking tot de problematiek een aanspraak bestaat op een vooziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, dan is deze voorliggend op het verlenen van een vooziening op grond van de Jeugdwet. Tenzij sprake is van een maatwerkvoorziening inhoudende begeleiding als bedoeld in artikel 1 .1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning'. Met deze verordening wordt: a. helder afgebakend wanneer jeugdhulp wel of niet ingezet kan worden; b. beschreven wat ouderlijke zorg- en opvoedingsplicht inhoudt en wanneer er sprake is van 'eigen kracht'. c.

de positie van de toegang versterkt om maatwerk te kunnen bieden voor wie het nodig hebben."' De voorzitter: lk geef nu het woord aan mijnheer Zanonl

De heer Zanoni (FVD): Dank u wel voorzitter. Geen botte bezuinigingen, maar een noodzakelijke stap richting taakbeheersing, in het belang van kinderen, van gezinnen en een gemeente die haar verantwoordelijkheid serieus neemt. Wie betaalt, bepaalt, zullen we maar zeggen. Tien jaar lang bepaalden de verkeerde partijen. Het is hoog tijd dat wij de rol terugpakken en met deze jeugdverordening zetten wij daartoe de eerste wezenlijke stap. Wij steunen deze jeugdverordening. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Smits.

De heer Smits (PW): Dank u wel voozitter, de nieuwe Verordening Jeugdhulp 2025 bevat goede uitgangspunten. Het is positief dat we uitgaan van het gewone leven en van normale hobbels in opvoeden. Meer hulp is niet altijd beter. Daar zijn we het mee eens. Maar dan moeten we wel weten wat deze koerswijziging betekent voor de praktijk en voor de portemonnee. Juist dat ontbreekt in het voorstel. We

zien nergens een concrete financiële onderbouwing, geen cijfers, geen prognose en geen inschatting van wat de beoogde besparingen zouden kunnen zijn, tenrvijljeugdhulp een van de grootste kostenposten is binnen het sociaal domein. Als gemeenteraad hebben we een kaderstellende en controlerende taak. Dan moeten we ook weten wat het beleid gaat kosten en wat het gaat opleveren. Daarom dienen wij de motie Zorgvuldige keuzes vragen om inzicht van de LHN mede in. Beleid zonder financiêle onderbouwing is niet uitvoerbaar, maar slechts een mooie tekst op papier. De voorzitter: U krijgt een interruptie van mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel voozitter. lk hoor u zeggen dat er inzichten zijn in de kosten en beleid. lk neem aan dat jullie ook inzichten willen in wat het voor de kinderen en de hulpbehoevenden

oplevert? lk neem aan dat u dat inzicht ook wilt? De voozifter: De heer Smits.

De heer Smits (PW): Dank u wel voorzitter. Dat is zeker wat we ook willen. Dat hebben we ook al tijdens de commissievergadering uitgesproken, maar om nu alles te herhalen wat toen besproken is,

6

Raad27 mei2025

lijkt me niet echt nodig De voorzitter: Gaat u door met uw betoog

De heer Smits (PW): Dank u wel. Wij vragen het college dan ook, indien mogelijk, om voor het begrotingsdebat inzichtte geven in de verwachte financiële effecten van deze verordening. Datwil nietzeggen dat we geen vertrouwen in het college hebben, maar we willen gewoon wat meer duidelijkheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Brouwer. Mevrouw Bink had een interruptie?

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Nee, even een mededeling, Er staat iets verkeerd met de amendementen in iBabs. Dat is misschien een aanpassing waard. De voorzitter: De griffier heeft daar kennis van genomen en gaat ernaar kijken. Nogmaals, ik geef nu het woord aan mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, de voorgestelde nieuwe verordening heeft een belangrijke functie bij het markeren van de grens tussen de jeugdzorg en andere wetten en bij het verbeteren van goede plaatsing en goede planvorming. Het is voor ons aannemelijk dat deze verbeterde regels gaan helpen bij het verhogen van de kwaliteit en het verlagen van de kosten. Hoe tegenstrijdig dat ook klinkt. Wij zijn overtuigd dat het redelijk is om in tijden van schaarste strikter toe te zien op de verdeling van de beschikbare zorg, juist omdat je wilt dat die terechtkomt bij jeugdigen die het het meest nodig hebben. Daarom heeft deze nieuwe verordening onze instemming. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel dan geef ik nu het woord aan de heer Markes.

De heer Markes (ZólZoetermeer): Dank u welvoorzitter.

Al heel lang is Zól Zoetermeer proactief als het gaat om de nodige aanpassingen in de jeugdzorg. Gemeenten in het hele land verdrinken in de kosten, tenrijl het juist de gemeenten zijn die niet aan de knoppen draaien om de nodige wijzigingen door te kunnen voeren. Met de nieuwe verordening bakent het college duidelijk af wanneer jeugdzorg aan de orde is en wanneer niet. Daarnaast wordt het duidelijker wat er van ouders wordt venracht. Wat 26l Zoelermeer betreft, is dit een heel goede stap. Laten we daar snel mee aan de slag gaan. Dank u wel voozitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Kan 2:6lZoetermeer met ons meegaan in

onze motie? lk ben van uw partij gewend dat u altijd kiest voor duidelijkheid, voor monitoring, voor scherp zijn, voor inzicht in financiën. Wat is daarop uw reflectie? De voorzitter: De heer Markes.

De heer Markes (ZólZoetermeer): Voorzitter, mijn reflectie is dat het goed is om te horen dat u van ons gewend bent dat we duidelijkheid en transparantie willen. Dat neem ik vast mee. We geloven er ook in dat die duidelijkheid door het college volop wordt gegeven door de wijze waarop het ons tot nu toe altijd heeft meegenomen in wat er wordt gedaan en wat de resultaten daarvan zijn. Die motie bedoelt een vooruitblik te werpen in de toekomst. Wij - het is nu al een paar keer gezegd geloven dat het moeilijk is voor het college om iets zinnigs te zeggen over wat we hiermee bereiken, in die zin dat het moeilijk is dat precies aan te geven. Logischenrijs gaan die kosten naar beneden door die afbakening, doordat we ons gaan richten op eigen kracht van ouders en jeugdigen, et cetera. Maar om precies te pinpointen wat de resultaten zullen zijn, is ongelooflijk lastig met al die andere besparingsmogelijkheden die ook nog spelen. De voorzitter: Een doorvraag van mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk begrijp dat het logischerwijs heel lastig is en ik begrijp ook dat het college zich volledig inzet om hier iets neer te zetten waar we langdurig op kunnen bouwen.

Raad27 meí2025

7

Maar dat neemt niet weg dat we op ons onderbuikgevoel af kunnen gaan dat het dan in de toekomst goedkomt en dat we moeten afiryachten wat eruit komt. lk neem aan dat u ook benieuwd bent naar alle acties die zijn ingezet en naar wat daar mogelijke piketpaaltjes zijn die we mee kunnen nemen in de monitoring en daar niet nog twee jaar op willen wachten. De voorzitter: De heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel. lk wil er wel afstand van nemen dat we hier afgaan op onderbuikgevoelens. We zijn deze hele raadsperiode al continu met elkaar in gesprek over wat we moeten doen om de resultaten in de jeugdzorg te verbeteren. Dat is meer dan alleen onderbuikgevoel. Daar is ondezoek aan vooraf gegaan. We hebben daarover gepraat. Dus daar ga ik niet in mee. Die piketpaaltjes, dat hebben we net ook al even besproken, tijdens ons onderlinge debatje zojuist. lk heb die piketpaaltjes, voor zover dat mogelijk is, gehoord. De voozitter: Nog een tweede doorvraag, mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Mijn laatste vraag aan u. Hoe kunt u zo meteen de verantwoording afleggen over de jaarrekening als het budget buiten de begroting valt en als u geen inzicht en monitoring heeft waar dat dan op gestoeld is? Dan hebben we het over de onderdelen in plaats van over het grote geheel van het budget. Waar kunt u dan straks richting meegeven aan het college? De voorzitter: De heer Markes De heer Markes (Zól Zoelermeer): Voozitter, als de resultaten straks bij de jaarrekening of daarna niet zijn zoals we ze gewend zijn, is het in de eerste plaats de vraag of dat komt door onze aanpak of factoren die daarbuiten liggen. Op dat moment zullen we samen moeten heroverwegen wat we in de toekomst verder gaan doen. Maar nogmaals, het is nu...

lk ga het niet voor een derde keer herhalen dus ik houd het even hierbij. De voorzitter: lk zie verder geen andere interrupties. Dan geef ik het woord aan de heer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Voozitter, als CDA Zoetermeer juichen we het uitgangspunt van eigen kracht, dus eerst kijken wat ouders en het netwerk kunnen doen, toe. Niet elk kind dat een boze bui heeft, hoeft meteen in therapie. Zoals in de commissievergadering aangegeven, hebben wij, kort gezegd, liever een klankbord dan een behandelbank. De toegangsteams krijgen wel veel op hun bord. Laten we er met elkaar voor zorgen dat het bord niet overloopt. Daarbij kijk ik nadrukkelijk naar de wethouder. lk venracht dat zij erop toe zal zien dat het niet overloopt en ons informeert wanneer dat wel gebeurt. Voozitter, ik rond meteen af want we hebben in de commissie al heel veel besproken. Het CDA Zoetermeer staat achter deze verordening, maar blijft ook scherp. Goede hulp vraagt niet alleen regels, maar ook, om in sporftermen te blijven, om rugdekking. Rugdekking naar elkaar, rugdekking voor de wethouder en vertrouwen op elkaar, dat je met elkaar op de toekomst kunt vertrouwen en daarin met elkaar financieel degelijke afspraken kunt maken. De voorzitter: Dank u wel. U heeft een interruptie van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voorzitter. Vertrouwen is gewoon terecht, er gebeuÉ hier veel goeds. lnzicht lijkt me belangrijk. lk heb in eerdere debatten de afgelopen tijd gehoord dat u dat ook heel erg belangrijk vindt, om te monitoren en inzichten te verkrijgen. Kunt u daarmee onze motie en amendement steunen? De voorzitter: M ijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank voozitter. lk was het al een beetje aan het uitlokken. Maar we zullen het niet steunen, eigenlijk om twee redenen. De wethouder en het college hebben in het raadsvoorstel heel duidelijk aangegeven dat de kwantificering nog zal komen. Er speelt op dit moment heel erg veel binnen het jeugdzorgdomein. Daarmee vinden wij het eigenlijk onredelijk om nu, iets dat het college al aangeeft te gaan doen... Het komt nog naar ons toe met die kwantificering. lk weet niet of dat een raadsbesluit of een memo wordt, maar als dat een memo wordt waarvan wij denken 'dit gaat wel heel erg de perken te buiten', kunnen we altijd dat memo nog agenderen. Dan doen we zeker daaraan

8

Raad 27 mei 2025

mee. Maar we vinden voor nu een motie om al die financiële inzichten nu volledig te krijgen, iets te voorbarig. De voorzitter: Een doorvraag van mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ben dan wel benieuwd naar uw reflectie op de inkoopstrategie, want daar verzocht u toch duidelijk om daar met een monitor inzichten in te krijgen. Voor onze eigen jeugdzorgverordening vraagt u dat niet? De voorzitter: M ijnheer Weekenstroo.

De heer Weekenstroo (CDA): Voor mij is de grip op de H9 een stuk ingewikkelder en als wij nu met elkaar, met alle H9-gemeenten geen duidelijke kaders neezetten, wordt het heel moeilijk om daar nog iets bij te plussen. Hier zitten we in de raad, we kunnen elkaar direct aankijken, we hebben direct contact met de wethouder en direct contact met elkaar op het moment dat er iets aan de hand is. Als er iets in de H9 gebeurt, is het heel veel moeilijker om dat af te stemmen en te coórdineren met elkaar. De voorzitter: lk zie verder geen andere interrupties. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Voozitter, GroenLinks ziet in deze nieuwe Verordening Jeugdhulp belangrijke stappen, maar we blijven ons zorgen maken over het beperken van de doorurijzingsbevoegdheid van artsen. De juridische basis blijkt wankel. We vragen de wethouder de raad actief te informeren zodra hierover knelpunten ontstaan. Daarnaast is deze verordening niet genoeg. Er is aanvullend beleid nodig, zoals een sterker voorliggend veld. Groenlinks roept de wethouder op hier voortvarend mee aan de slag te gaan. Doet zij dat niet, dan komen wij zelf met voorstellen. Tot slot dienen wij de motie in voor continuileit van zorg bij de overgang naar volwassenheid. Juist rond hun achttiende levensjaar vallen jongeren, vooral pleegjongeren, vaak tussen wal en schip. Dat moet anders. Hierbij. De voorzitter: Dan maakt deze motie deel uit van de beraadslaging, maar u hebt nog een interruptie van de heer Markes.

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dat klopt, voozitter. lk heb de motie bekeken. lk was eigenlijk op zoek naar de toegevoegde waarde want als ik kijk naar artikel 9, zie ik dat het college de jeugdhulp gaat toespitsen op de behoeften van jongeren, dat we de zorgcontinuileit waarborgen en dat we vanaf het zestiende levensjaar al rekening gaan houden met wat te doen met de zorg nadat iemand achttien is geworden. Dus ik ben op zoek naar wat deze motie toevoegt. De voorzitter: Mevrouw Van Werkhoven

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Sorry, bedoelt u artikel 9 van de motie? De voorzitter: De heer Markes?

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Nee, ik bedoel het volgende. De motie is de motie, maar in aÉikel 9 van de verordening wordt de motie eigenlijk al gedekt. De voorzitter: Mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Als GroenLinks vinden we het niet voldoende hoe dat gedekt wordt en merken we toch bij de jongeren zelf, waar we als partij contact mee hebben, dat er een gat ontstaat na hun achttiende. De voorzitter: De heer Markes

De heer Markes (Zól Zoetermeer): Oké, dan komen we bij de vraag waar de toegevoegde waarde dan zou kunnen zitten. Wat vindt GroenLinks dan dat er onvoldoende is? Erkent Groenlinks dat er, zodra de jeugdzorg voorbij is, op welke leeftijd dan ook, ook nog volwassenenzorg is daarna - waaraan

Raad27 mei2025

I

gerefereerd wordt in de motie - om dat op te vangen? De voorzitter: Mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (GroenLinks): Ja. Maar de motie gaat ook over de soepele overgang naar de volwassenenzorg. Dus die volwassenenzorg is er. Maar er mag geen gat zijn tussen de jeugdzorg en volwassenenzorg. De voorzitter: De heer Markes

De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Ja, voorzitter. Heel koÉ nog, volgens mij staat dat in artikel 9, maar daar zijn we het dan over oneens.

Motie nr. 2505-03 ingediend door Groenlinks, PvdA, D66 Continuïteit van zorg voor jongeren bij overgang naar volwassenheid "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei 2025; constaterende dat: de voorgestelde nieuwe Verordening Jeugdhulp de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor jeugdhulp scherper afbakent en daarbij de randen van de wet opzoekt; de overgang van jeugdhulp naarvolwassenenzorg bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd voor veeljongeren, met name pleegjongerên, leidt tot knelpunten en discontinu'rteit in zorg en ondersteuning; de Jeugdwet verlengde jeugdhulp tot 23 jaar mogelijk maakt, maar dat dit in de praktijk niet altijd wordt benut; voor pleegzorg landelijke afspraken zijn gemaakt om deze standaard tol21 jaar door te laten lopen, tenzij de jongere anders wenst;

o . . .

ovenrvegende dat:

r r

o

jongeren in de overgang naar volwassenheid behoefte hebben aan stabiele relaties, begeleiding en ondersteuning op maat, zoals beschreven in de handreiking 'Van jeugd naar volwassenheid' van het Nederlands Jeugdinstituut2; het abrupt beëindigen van jeugdhulp bij achttien jaar contraproductief is en kan leiden tot terugval of verergering van problematiek; het essentieel is dat jongeren pas worden 'losgelaten' wanneer zij beschikken over een stevige basis op het gebied van support, wonen, school/werk, inkomen en welzijn (de 'Big 5');

vezoekt het college:

r

. o r

in de uitvoering van de nieuwe Verordening Jeugdhulp het belang van het kind en de continui'teit van zorg centraal te stellen voor kinderen die de leeftijd van 18 bereiken; specifiek voor pleegzorg de landelijke afspraak te volgen om deze standaard tot 21 jaar voort te zetten, tenzij de jongere anders wenst; in samenwerking met jeugdhulpaanbieders en jongeren tijdig toekomstplannen op te stellen die gericht zijn op een soepele overgang naar volwassenenzorg, met aandacht voor de 'Big 5'; de gemeenteraad te informeren over de warme overgang van 18- naar 18+ bij de evaluatiemomenten die zijn opgenomen in de verordening;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: lk zie geen andere interrupties. Dan is het woord aan mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u wel voozitter. Er is al veel gezegd in de commissievergadering. We behandelen vandaag de regels die bepalen hoe de ouders en de kinderen in Zoetermeer geholpen zullen worden als ze het thuis even niet meer redden. Dan praat ik niet over een gebroken teen. lk zeg u eerlijk, ik maak me zorgen. Niet omdat erverkeerde bedoelingen zijn, maar omdat er belangrijke zekerheden verdwenen zijn. Er stond namelijk in de vorige verordening heel duidelijk 'voor vrij toegankelijke hulp heb je geen beschikking nodig'. Dat betekent dat de ouders zonder gedoe een aanvraag konden doen. Hiermee verdwijnt dus ook die zekerheid, want dat zinnetje is geschrapt. Zelfs de Adviesraad Sociaal Domein noemt de verordening te vaag. Gelijk hebben ze want als je als ouder of als jongere

10

Raad27 mei2025

hulp zoekt, moet je niet eerst twijfelen of je een formulier nodig hebt. Je moet weten waar je aan toe bent, punt uit. Dan hebben we artikel 11.Zelfs alzegt een huisarts dat er hulp nodig is, mag het college alsnog bepalen wat er geleverd wordt. Het college neemt dus het medische advies van de huisarts niet serieus. De voozitter: lk interrumpeer u even voor een interruptie van mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Die gaat nog even over'vrij toegankelijk'. Wat ons betreft zijn de woorden 'vrij toegankelijk' best duidelijk over dat het vrij toegankelijk is. De voorzitter: Mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel voozitter. Dat ligt dus niet meer juridisch vast omdat het zinnetje geschrapt is. Dus op papier kan iets heelgeduldig zijn. Wettelijk kan iets heelgeduldig zijn. Wat is het probleem om, als het er de vorige keer in heeft gestaan, het er nu weer in te zetten? De voorzitter: U kunt uw betoog vervolgen

Mevrouw Van Damme (SP): Dat noemden we dus niet echt heel heftig. Als de toegangsteams dus nog niet eens helemaal correct op orde zijn, weet je ook niet of daar de medische kennis zit want daar zit geen huisarts. Wie gaat er dan nog bepalen wat er nodig is? Dan komt er nog bij dat de wijkteams in ontwikkeling zijn en de ouders soms weken moeten wachten - acht weken, zo staat in artikel 13 - voor een gezin dat nu vastloopt. Dat is niet te doen. Daarom doen wij twee voorstellen: een amendement dat gewoon zegt wat in 2015 ook al gold, namelijk voor vrij toegankelijke hulp is geen beschikking nodig. Eén zinnetje. En we dienen een motie in die het college oproept om helder uit te leggen wat ouders en jongeren van hulp mogen verwachten. Dan heb ik de laatste oproep, voozifter. lk wil graag tegen iedereen, van links tot rechts, zeggen: dit gaat niet om bezuinigingen, of wel? Het gaat om de duidelijkheid voor ouders, om het vertrouwen in de hulp, de zekerheid voor kinderen. Daar kan je niet op tegen zijn. De jeugdhulp moet geen doolhof zijn. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: U krijgt een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk hoor mevrouw Van Damme over vrije toegankelijkheid, de wachttijden en dat het niet gaat om bezuinigingen. Maar u staat wel onder de motie van mevrouw Siegelaer van de LHN die alleen maar rept van financiële effecten, de kosten en de begroting. U zegt dat het niet om bezuinigingen gaat, maar dat komt wel zo over als uw naam onder deze motie staat. Hoe rijmt u dat met elkaar? De voorzitter: Mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Dank u welvoozitter. Ze hebben er ook een heel mooie zin bij geplaatst, in de motie, over wat het inhoudt - ik weet hem even niet letterlijk uit mijn hoofd - voor de kinderen en de jeugdhulpverlener. Die is er mooi tussengeplaatst zodat het dus niet alleen als een bezuinigingsmiddel kan tellen. De voozitter: Dat was even de hulplijn. U bent klaar met uw antwoord? Dan is er nog een interruptie van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voozifter. Een vraag aan mevrouw Bout van de PvdA. ln het voorliggende raadsvoorstel staat onder de financiën duidelijk aangegeven dat de verordening aangepast wordt om de financiën houdbaar te houden door de inzet van jeugdzorg zo minimaal mogelijk bij wat nodig is te houden. Daarvoor hebben we ook in verordening gezet dat we in veel gevallen gaan voor de voordeligste aanpak van jeugdzorg. Dus u kunt nu aangevên dat wij hier alleen voor bezuinigingen gaan, maar wij gaan hier ook voor efficiënt en kijken hoe we goed met dit geld om kunnen gaan. Als we niet weten waar we kunnen veranderen in de jeugdzorg, kunnen we onze euro niet beter uitgeven dan we nu doen. Dat is wat hier staat. Dus die hele verordening gaat over het versoberen van de jeugdzorg, ook in de financiële middelen. Daarom willen wij daar graag inzicht in hebben.

Raad27 mei2025

11

De voorzitter: Mevrouw Bout, wilt u daarop reageren?

Mevrouw Bout (PvdA): Ja. Zeker voozitter. lk hoor mevrouw Siegelaer ook alleen maar over efficiëntie, euro's uitgeven en versoberen praten. Wij missen de verzoeken om verbetering van de kwaliteit van de jeugdzorg, waar dit wat ons betreft over gaat, en dat we op zoek zijn naar een betere match tussen een zorgaanbieder en een jeugdige, dat we op zoek zi5n naar vermindering van de wachttijden, dat we een selectievere toegang met meer regie door buurtteams een investering vinden. lk hoor mevrouw Siegelaer ook nu weer alleen maar over geld praten. Dat is dus precies de reden waarom ik mevrouw Van Damme interrumpeerde. De voorzitter: Een heel korte interruptie, mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. Volgens mij hebben wij meermaals doelmatigheid en efficiëntie van jeugdzorg benoemd, om te zorgen dat jongeren tijdig en passende hulp krijgen. Dus volgens mij heeft u dan niet goed naar alle inbreng geluisterd. Dank. De voorzitter: Mevrouw Bout, wilt u daarop reageren? Dat is niet het geval. lk kijk rond of er nog andere interrupties zijn. Dat is niet het geval. Dan zijn we klaar met de eerste termijn van de zijde van de raad. Als mevrouw Van Damme even de amendementen inlevert, gaan ze ook deel uitmaken van de beraadslaging, anders zijn we heelsnel klaar.

Amendement nr. 2505-G ingediend door SP Herstel hulp zonder beschikking "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei 2025; besluit: het Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 als volgt te wijzigen: beslispunt 1 wordt: 'De Verordening Jeugdhulp Zoetermeer 2025 vast te stellen, met dien verstande dat artikel 10 lid 3 (nieuw) wordt toegevoegd, luidende: "Voor vrij toegankelijke voozieningen van jeugdhulp is geen beschikking vereist."; a de leden 3 en 4 van artikel 10 worden hemummerd in de leden 4 en 5." a

Motie nr. 2505-04 ingediend door SP Duidelijkheid toelichting voor inwoners "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 27 mei 2025;

constaterende dat: . de Verordening Jeugdhulp 2025 minder concrete bepalingen bevat dan de versie uit 2015; r inwoners en verwijzers onvoldoende zicht hebben op hun rechten en de toegang tot hulp; overwegende dat:

.

begrrjpelijke communicatie essentieel is voor toegankelijke jeugdhulp;

besluit / draagt het college op:

. .

om voor 1 september2025 een publieksvriendelijke toelichting op de verordening te publiceren, met daarin helderheid over toegangswegen, termijnen en rechten; en de raad hierover schriftelijk te informeren;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Maar we zijn klaar met de eerste termijn van de zijde van de raad en dan kijk ik naar wethouder Van der Meer of ze meteen in staat is te beantwoorden of een schorsing wenst,

Wethouder Van der Meer: lk hoef geen schorsing, maar ik zou het wel fijn vinden als ik de laatste amendementen van de SP nog even krijg. De voorzitter: Die hebben we net ontvangen

12

Raad27 mei2025

Wethouder Van der Meer: Daarom. Doe mij maar even een kopie. Anders begin ik wel en dan komt het vanzelf. De voorzitter: U krijgt een kopie, maar u kunt beginnen met de eerste termijn.

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. lk reageer om te beginnen maar even uitgebreid op de LHN die aan één stuk door aan de raad uitlegt hoe wij, zonder getallen en zonder te weten wat er gebeurt, vier jaar moeten wachten totdat er ineens wat verschijnt. Dat begrijp ik niet helemaal want wij hebben u uiteindelijk al eerder een duidelijk memo gestuurd met de momenten waarop we gaan rapporteren. Dan ziet u staan dat we in juni gaan rapporteren over de stand van zaken vanwege de kosten op dat moment, dat we gaan rapporteren over de prognose, dat wij gaan rappoÉeren over wat we op dat ogenblik in de crisisorganisatie aan het doen zijn. Dat heeft u allemaal in het memo staan over de rapportages. Dat weet u ook. U krijgt ook nog voor het zomerreces, dat hebben we natuurlijk in de commissievergadering al een aantal keer gezegd, het raadsvoorstel om de lokale teams in te richten. Als u dat raadsvoorstel krijgt, krijgt u daarbij ook een eerste duiding van wat wij denken dat die teams voor effect zullen hebben op de kosten voor het deel dat we daar te pakken hebben. Dus daar kunnen we op dat moment ook iets over zeggen. Dat krijgt u allemaal. Daarnaast krijgt u natuurlijk... De voorzitter: lnterruptie van mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voorzitter en dank voor de toelichting hierover. lk wil wel de indruk wegnêmen dat ik aangeef dat u niet rapporteert en dat niet duidelijk heeft en dat het niet naar ons toe zou komen. lk breng de motie juist in op de verordening om de juiste informatie tijdig bij elkaar te hebben, zodat we daar een tijdpad in zien. Alle rapportages die wij ontvangen, gaan over heel veel onderdelen die vaak niet geclusterd zijn en niet te monitoren zijn. Daar gaat het hier over. Dus ik val u niet af op welke inzet u pleegt want ik vind dat u die inzet goed pleegt. lk vraag alleen om daar een betere monitoring voor de raad op te hebben. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, ik was nog aan het vertellen waar we allemaal over rapporteren. We hebben niet alleen deze aantallen rapportages waarvan wij van tevoren gezegd hebben dat u ze zou onfuangen. Daarnaast hebben wij natuurlijk de monitor Sociaal Domein. We hebben de rapportages over de projecten. We hebben de monitor over de Regionale jeugdvisie, want op alles wat daar gebeurt wordt vanuit de regio gerapporteerd. We hebben verslagen over de leerplicht. We hebben ook nog alles wat u in de jaarrekening en in de tussenberichten aantreft. Als u zegt 'we willen rapportages op basis van de verordening', is dat natuurlijk totaal niet gebruikelijk want die verordening gaat niêt alleen maar over dingen die geld gaan opleveren, maar ook over hoe we dingen gaan doen. We geven nooit rapportages die horen bij verordeningen. Wel doen we af en toe een evaluatie om te kijken of we die verordening moeten aanpassen. Dus als u al die rapportages die u in uw motie en amendementen voorstelt, wilt hebben, moet ik een heleboel van die andere rapporten intrekken want ik kan niet zoveel mensen de hele dag alleen maar met die rapportages bezig laten zijn. Dus ik moet zowel uw motie als uw wijziging van het raadsbesluit ontraden. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voorzitter. lk vind het jammer om te horen dat u deze beide moet ontraden omdat ik denk dat het een heel goede tool kan zijn om de verbinding tussen de raad en het college nog verder te verbeteren. Uiteindelijk is het de taak van de raad om zo meteen een akkoord te geven op het gat in de begroting, of andere richtingen mee te geven. lk vraag u dan toch, als we al deze rapportages los zouden zien, hoe we die dan moeten inzien of moeten lezen en hoe we daar eigenlijk een goede reflectie op kunnen geven. De voorzitter: Wethouder Van der Meer

Wethouder Van der Meer: Misschien is het handig als u afiaracht hoe die rapportages eruitzien en we ze dan met elkaar bespreken.

Raad 27 mei 2025

13

Voorzitter, dan heb ik een motie van Groenlinks gekregen die gaat over 18-min /18-plus. Daar heb ik het volgende over te vertellen. Om te beginnen heeft u een aantal dingen waarvan u zegt'die moeten eigenlijk in de uitvoering van de verordening staan'. Dat is eigenlijk heel erg overbodig want dat zijn allemaal dingen die al gebeuren. De pleegzorg is namelijk iets wat we regionaal inkopen en daar is ook altijd JONG doet mee! bij betrokken. Daarom gebruiken wij ook al de handleidingen die we krijgen - dat heet niet handleidingen maar handreikingen - van de VNG. Wij volgen al die afspraken. Dus dat nog toevoegen aan de vordering, maakt het alleen maar ingewikkelder. Maar u zegt wel dat u graag geïnformeerd wilt worden over 18-min en 18-plus. Nu is de verordening en de evaluatie daarop niet de plek om daarover te rapporteren. Maar we kunnen u bijvoorbeeld wel meenemên in de rapportage van het Sociaal Domein. U zou dan als fractie mij een mail kunnen sturen met de dingen die u zo graag zou willen zien en dan gaan wij kijken of we daar een touw aan vast kunnen knopen. ln ieder geval moet ik deze motie zoals die er nu ligt, ontraden. U had het erover dat u klachten heeft van 18-plussers die zich in de steek gelaten voelen. Meldt u ze vooral bij ons, want dan weten we waar het over gaat. Bij ons dienen ze zich op die manier niet aan. Dus ik hoor het heel graag van u.

Maar de motie gaan wij ontraden. Het amendement van de WD, dat klopt helemaal. We hadden afgesproken 'we halen een aantal voorbeelden eruit'. Maar we hadden ze nog niet allemaal te pakken. Dat heeft mijnheer Duiven in orde gebracht, dus dat amendement kan ik van harte aanbevelen. Dan heb ik er nog twee, ten eerste het amendement van de SP. Die wil graag een duidelijk onderscheid

tussen 'vrij toegankelijk' en 'niet vrij toegankelijk'. Dat hebben we ook geregeld, want wat hebben we gedaan? We hebben opgeschreven dat als je een niet vrij toegankelijke voorziening nodig hebt, je dan een beschikking nodig hebt. Dat betekent dat dat voor alle andere dingen niet hoeft. Dat staat zo in de verordening, dus die is overbodig. Daarom ontraad ik hem. U vraagt nog iets. U heeft gekeken naar de aanwijzingen van de ASD die zei 'wij vinden de verordening erg ingewikkeld'. Dat klopt ook want dat is vaak zo met die juridische stukken. Daarom hebben wij in het raadsvoorstel op pagina 5 onder het kopje'communicatie'opgeschreven dat na vaststelling door de raad, het college inwoners, jeugdigen, aanbieders en samenwerkingspartners uitgebreid gaat informeren over de inhoud. Het opstellen van een publieksversie hoort daarbij. Dat is dus al geregeld. Dus ook die motie is eigenlijk overbodig. Voozitter, ik wil het hier bij laten, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even de zaal rond of er behoefte is aan een tweede termijn. lk zie dat dat niet... Ja, dat is toch het geval? Dat is alleen mevrouw Van Werkhoven. Dan heeft mevrouw Van Werkhoven het woord voor haar tweede termijn.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): lk vroeg me nog even af of we geïnformeerd worden over knelpunten op het moment... De doorwijzingsbevoegdheid wordt beperkt en we hebben eerder meegemaakt dat er door de rechter anders besloten was. Als dat soort dingen ontstaan, is de vraag tijdig geïnformeerd te worden als raad. De vootzitter: Dan kijk ik nog even rond. Niemand anders voor de tweede termijn. Dan nu de tweede termijn van de zijde van het college. Wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: Dat berust op een misverstand. Wij kunnen op geen enkele manier het doorverwijzen van een huisarts tegenhouden. Wij gaan wel zeggen, en daarover zijn we ook volop in gesprek met bijvoorbeeld de huisartsen, 'zorgen jullie ervoor dat jullie aan ons vertellen 'deze jeugdige heeft dit of dat nodig, die moet geholpen worden voor zus of zo' en dan kijken wrj op welke plek dat op dat moment het beste kan gebeuren'. Huisartsen hebben nu namelijk een veel beperktere blik, soms, op wat er allemaal in het veld te doen is. Wij zeggen 'laat ons dat nou doen, dan kunnen we er ook meteen de regie op houden'. Als de huisarts zegt'nee, ik wil per se wat anders', gaan we dat niet tegenhouden. Wij hebben daar alleen staan 'wij behouden ons het recht voor om daarover in gesprek te gaan en eventueel aan te wijzen, want wij moeten wel betalen'. lk moet u zeggen, in de praktijk is het probleem lang zo groot niet omdat wij natuurlijk nu al, op dit moment, werken met de praktijkondersteuners. De praktijkondersteuners zitten heel dicht op onze buurtteams en bij de huisartsen. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat we ook de tweede termijn van de zijde van het college hebben gehad. Daarmee sluit ik de beraadslagingen bijdit agendaondenarerp.

De stemmingen over het raadsvoorstel en ingediende amendementen en moties volgen aan het einde van de raadsvergadering bij het agendapunt Stemmingen. Dan sluiten we agendapunt 7.b af.

14

Raad27 mei2025

c. Raadsvoorctel Ontwerp Vol ksh uisvestingsprog ramma De vootzitter: We gaan naar agendapunt 7.c Raadsvoorstel Ontwerpvolkshuisvestingsprogramma. Het ondenarerp van het debat is het spreken over het woningaanbod en hoe dat eruit gaat zien in Zoetermeer over de komende vijftien jaar. lk inventariseer wie er over dit ondenarerp het woord willen voeren. lk zie

mijnheer Van Gils, mijnheer Ekkelenkamp, mevrouw Bink, mevrouw Kraneveldt, mijnheer Van Steenis, mijnheer Velner, mijnheer Van der Perk, mijnheer Van Proosdij, mijnheer Van Rumpt en mijnheer Zamani. Pardon, Zanoni. lk geloof dat ik die fout al eerder heb gemaakt. Onvergeeflijk! Heb ik zo iedereen gehad? Dat is het geval. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voorzifter, dank u wel. Het is alweer even geleden dat we de commissievergadering hadden, maar ondanks dat het is verlaat, nu toch. Met dit volkshuisvestingsprogramma geven we invulling aan hoe we de komende vijftien jaar gaan werken aan het oplossen van de woningnood, met als het allerbelangrijkste punt dat er tot wel 16.000 woningen gepland moeten worden. We kunnen lang doorpraten over hoe we te veel huishoudens over te weinig huizen gaan verdelen, maar zonder genoeg huishoudens valt er uiteindelijk altijd iemand buiten de boot. Voordat we dit volkshuisvestingsprogramma nu voorleggen aan onze inwoners, zodatzil ook hun mening daarover kunnen geven, zouden wij wel nog twee wijzigingen willen aanbrengen. Ten eerste dient er, wat ons betreft, meer uitgezocht te worden over het in stand houden van betaalbare koopwoningen. Bij de WD speelt de zorg of die inzet wel wenselijk is. Daarmee ga je namelijk regels opleggen voor iemands eigen bezit.

ln de raad speelden meer en ook andere zorgen en om als raad uiteindelijk een goede aflarcging te kunnen maken, hebben we dit amendement waarmee we het college de brede opdracht geven om nog voor de definitieve versie de wenselijkheid, vorm en termijn van zo'n regeling over koopwoningen uit te zoeken. Deze is mede ingediend door vrijwel de hele raad, maar niet helemaal. Voordat we dit volkshuisvestingsprogramma laten inzien door inwoners, willen wij voorstellen een aantal visualisaties van het woningbouwprogramma aan te passen. Er staat nu per wijk aangegeven hoeveel procent elk woningbouwsegment in 2040 moet zijn. Dat is wat verwarrend. Zo zien we bijvoorbeeld in de wijk Palenstein dat het percentage sociale huurwoningen daar daalt van 59o/o naat 43% en daardoor kan het nu net lijken alsof er sociale huunroningen worden venrrrijderd, terwijl er in werkelijkheid juist 65 sociale huunaroningen bijkomen. Het percentage daalt dus vooral doordat we in andere segmenten meer bijbouwen. Door dat anders te visualiseren, kunnen we die verwarring bij onze inwoners voorkomen. Daarvoor hebben we een amendement samen met D66 en Zoetermeer Vooruit. Met die wijzigingen kan, wat ons betreft, het volkshuisvestingsprogramma ter inzage gelegd worden. Terwijl dat dan ter inzage ligt, hebben we nog wel twee verbeterpunten die we het college graag meegeven voor de definitieve versie.

Ten eerste willen we het college vragen in de definitieve versie meer aandacht te geven aan de kwaliteitsimpuls die woningbouwprojecten ook met zich meebrengen voorwijken en buurten, bijvoorbeeld bij het opknappen van verloederde omgevingen, slecht functionerende wijkwinkelcentra, het verbeteren van OV en het beter onderhouden van parken en speeltuinen. Met het tweede punt willen we het college vragen in de definitieve versie meer aandacht te geven aan de link tussen betaalbaarheid van woningen en meer woningen. Dat woningen op dit moment veel kosten bij de koop of het huren, komt natuurlijk doordat er te weinig huizen zijn waardoor we allemaal tegen elkaar aan het opbieden zijn. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Meijroos

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. Mooie amendementen. Daar zijn we op zich ook wel gevoelig voor want die doen echt iets met het stuk dat voorligt. We hebben er wat moeite mee dat u nu begint over de definitieve versie. Volgens mij is dat iets dat we straks moeten bespreken. lk denk dat het niet oké is dat we nu daar een voorschot op nemen. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Het is, denk ik, inderdaad een beetje een schot voor de boeg juist om in de aanloop naar de definitieve versie, die volgens de planning in november komt, het college de tijd te geven om met die wensen uitgebreider aan de slag te gaan. Het is best een hoop werk om vanuit de raad in dit soort forse documenten - het zijn, even uit mijn hoofd, 60 pagina's aan volkshuisvestingsprogramma - op een goede manier dingen te wijzigen. De punten die ik noem, over de impact die het heeft op de kwaliteit van wijken en buurten en de link tussen betaalbaarheid en meer woningen, zitten heel

Raad27 mei2025

15

vaag in zo'n document. Als je dat in november pas gaat amenderen, moeten we of het stuk maar helemaal terugsturen, zodat het nog aangepast kan worden, of je krijgt een amendement van drie pagina's. lk denk dat we dat kunnen voorkomen door nu een motie in te dienen. Als de raad het daarmee eens is, kunnen we het gewoon meenemen, dan zit het goed in de definitieve versie venrerkt zonder dat het dan ook weer veÉraging geeft bij de ter inzagelegging. De voorzitter: De heer Meijroos met een doorvraag.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel. lk begrijp dat u moties daarover gaat indienen. Dat vinden wíj als LHN wat prematuur. Als u gewoon had gezegd 'ik geef de tips mee aan het college en dan kijken we of we vanaf nu tot aan november eventueel nog input kunnen leveren', dan is dat voor ons genoeg. Maar ik vind moties echt heel ver gaan over een definitieve versie van iets dat we nu nog slechts ter inzage leggen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Aan het eind van de dag wordt ons natuurlijk gevraagd of die terinzagelegging akkoord is bij de raad. Wat mij betreft, is die dus akkoord, maar wel met wat kanttekeningen. Als u wilt dat we ook instemmen met die definitieve versie, zien wij hier al twee verbeterpunten. Kijk, ik ga die moties natuurlijk niet indienen als de wethouder dit zo dadelijk toezegt. Maar ik kan me aan de andere kant voorstellen dat het voor hem ook fijn is om te weten of deze tips van de WD en CDA en D66 ook breder in de raad leven en er ook een meerderheid voor is. Dus vandaar de moties. De voozitter: U heeft een interruptie van mijnheer Van Rumpt.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Dank u wel. Aangaande de motie over die kwaliteitsimpuls over de woningbouwprojecten. Volgens mij hoort dat gewoon thuis in de ruimtelijke strategie die we nog met elkaar gaan bespreken. Waarom wordt dat hier nog een keer extra onder de aandacht gebracht? De voozitter: Mijnheer Van Gils

De heer Van Gils (WD): Aan het eind van de dag gaat zo'n volkshuisvestingsprogramma ook een beetje over de reden waarom we woningen willen bouwen en de redenen zijn heel specifiek. Dat is zodat we mensên kunnen huisvesten. Er wordt heel erg ingezoomd op het feit dat de autonome groei van Zoetermeer een reden is om de huisvestingsvoorraad te vergroten, maar tegelijkertijd zijn er ook meer redenen waarom je zou kunnen willen dat de stad aan inwonersaantal toeneemt. Los van de autonome groei, dus het feit dat we gewoon meer huishoudens krijgen omdat mensen met minder personen in één huis wonen of doordat er kinderen geboren worden, is er het feit dat je inwoners zou kunnen aantrekken van buiten de stad omdat je daarmee de kwaliteit in een wijk of buurt kunt vergroten. ln het verleden hebben we dat ook wel eens de schaalsprong genoemd. We zien in heel veel discussies dat daar best kansen liggen. Bijvoorbeeld ook rond een ziekenhuis. Je hebt uiteindelijk wel genoeg inwoners nodig om al die faciliteiten die bij een stad horen in stand te kunnen houden. De voozitter: Doorvraag van mijnheer Van Rumpt.