Notulen raad 20 november 2023 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 20 NOVEMBER 2023 Voorzitter: Secretaris

de heer Bezuijen, burgemeester de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 37 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, mevrouw Bink-Winterkamp, de heren Blansjaar, Boerboom en Van den Boomgaard (tot 22.08 uur), de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinking, de heren Van Gils en Haak, de dames Hoekstra, Kraneveldt-van der Veen, de heren Louw, Markes en Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Mooiman, Nawijn, Van der Perk en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, Wareman en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer ledema, mevrouw Ter Laak, mevrouw Van der Meer, mevrouw Mertens, de heerVelzen, de heerWeenrag Afrarezig zijn: mevrouw Bakkers, de heer Smitskam

AGENDA

1.

2. 3. 4.

Opening en vaststelling agenda Mondelinge vragen Mededelingen Debat (inclusief stemmingen):

a. lnterpellatie'Nachtbus in Zoetermeer' 5.

Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond, dames en heren. lk open deze extra vergadering van vanavond van de gemeenteraad op 20 november 2023. Berichten van verhindering zijn ontvangen van de heer Smítskam van de PW en mevrouw Bakkers van D66. Die zullen vanavond niet aanwezig zijn. Dan begin ik met de vaststelling van de agenda. Door de heer Zamani, D66, samen de heer Van Gib

van de WD, de heer Van der Vlies van Zót Zoetermeer en de heer Mohammadian van Zoetermeer Vooruit is een interpellatievezoek ingediend inzake Nachtbus in Zoetermeer. lk stel voor de interpellatie toe te voegen als agendapunt 4.a. van deze extra raadsvergadering. ls er iemand die daar stemming over wenst? Dat is niet het geval, dan is dat aldus besloten. Dan gaan we over naar de spreektijden. Het voorstel voor de spreektijd is drie minuten per fractie en twaalf minuten voor het college. Wenst iemand hierover stemming? Dat is niet het geval, dan stel ik vast dat dat ook vastgesteld is. Dank u wel.

2.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 2. Dat zijn de mondelinge vragen. Er zijn geen mondelinge vragen ingediend.

3.

Mededelingen

De voozitter: Dat betekent dat overgaan naar agendapunt 3 van de vergadering, de mededelingen. Zrln er mededelingen van de raad? Volgens mij zijn er ook geen mededelingen van het college. Dat is

het geval.

Raad 20 november 2023

4.

Debat (inclusief stemmingen) :

a. lnterpellatie'Nachtbus in Zoetermeer' De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 4.a. lnterpellatie Nachtbus in Zoetermeer. lk neem aan dat u allemaal de procesbrief heeft gelezen. Daarin is vermeld dat we zo beginnen met vragen van

de interpellanten en de antwoorden daarop van de wethouder. Dit doen wij zonder interrupties, dat betekent dat de interpellanten zonder interrupties hun vragen kunnen stellen. Hierna volgt een debat in twee termijnen, zoals gebruikelijk. Tenslofte krijgen de interpellanten nog eenmaal het woord, als zij dat wensen. lk ga ervan uit dat er na de inbreng van het college en ook na die van de interpellanten een vezoek tot schorsing zal komen, dan kunt u daar alvast rekening mee houden. lk geef het woord aan de interpellanten en ik geef als eerste het woord aan de heer Zamani van D66. De heer Zamani (D66): Voorzitter, dank u wel. Voozitter, wij zijn verkeerd geïnformeerd. Het vertrouwen van onze inwoners, inclusief mijn eigen vertrouwen, heeft schade opgelopen door de onduidelijkheden, tegenstrijdigheden en onjuiste informatievooziening over de uitvoering van de motie Nachtbus en de handelwijze van de wethouder. Onze stad verdient een openbaar bestuur dat niet alleen woorden geeft aan de belangen van de inwoners, maar deze belofte ook nakomt en voldoet aan de informatieplicht. Vandaag staan we niet slechts voor een interpellatiedebat. We staan voor de uitdaging om het vertrouwen te herstellen, met name onder jongeren. En ik neem daarbijook mijn eigen gevoelens van teleurstelling en verlies van vertrouwen in de politiek mee.

Het is geen geheim dat deze kwestie niet alleen de nachtbus betreft, maar ook de integriteit van ons democratisch systeem en deze ook raakt. Als jonge stemmer en als volksvertegenwoordigers voelen wij de last van deze kwestie des te zwaarder. Vandaag wil ik niet alleen spreken namens de jongeren, maar ook als raadslid dat verantwoordelijkheid draagt over het herstellen van vertrouwen en integriteit in ons lokaal bestuur. Met deze intentie wil ik de vragen formuleren. Vragen die niet slechts gaan over de nachtbus maar over het fundament van onze politieke systeem en het vertrouwen dat jongeren in ons hebben gesteld. Voorzitter, nogmaals, de raad is verkeerd geïnformeerd. Dit is door het college bevestigd en er zijn excuses aangeboden, zonder aan te geven wanneer en waarover de raad verkeerd is geïnformeerd. Er zijn vele vragen te stellen. Laten we allereerst helderheid proberen te krijgen waar het gaat om tegenstrijdigheden die we van de wethouder menen te hebben gehoord. Verrast door ontheffing. Voorzitter, tijdens het begrotingsdebat op 6 november jl. en tijdens onderlinge telefoongesprekken met raadsleden op 27 oktober jl. gaf de wethouder aan dat ze vol optimisme was begonnen met de uitvoering van de motie Nachtbus en dat ze dacht dat het eenvoudig te realiseren was. Maar ze was verrast dat het niet zo simpel is. Haar letterlijke woorden op 6 november jl.

waren 'het blijkt niet zo eenvoudig als ik dacht'. Na het voorjaarsdebat was een mooie motie aangenomên door de raad, inclusief dekking. lk dacht 'nou, bellen met busmaatschappijen en we gaan heen en weer rijden', maat zo simpel blijkt het niet te zijn. Je mag als gemeente,' zo geeft zr1 aan,'niet zomaar openbaar vervoer starten'. Voorzitter, het was niet voor niets dat de raad heel erg verbaasd was over de inbreng van de wethouder en haar reactie. ln de beantwoording van de schriftelijke vervolgvragen namelijk, van WD en D66 op 3 mei jl. gaf de wethouder al aan 'het college maakt zich bij de MRDH hard voor het verlenen van ontheffing'. Als het voor de wethouder op 3 meijl. al duidelijk was dat ze formeel ontheffing moet aanvragen voor nachtvervoer, waarom geeft ze dan aan verrast te zijn dat de gemeente een ontheffing moet aanvragen? En dat ze dacht dat het een kwestie was van een bus huren? Waarom informeert de wethouder de raad zo? Waarom heeft de wethouder vijf maanden lang nagelaten om een ontheffing aan te vragen? Terwijlze dat, volgens de beantwoording van schriftelijke vragen, ruimschoots voor het voorjaarsdebat al wist? Voorzitter, dan 2 november jl. Voor het bestuurlijk overleg met de MRDH van 2 november jl. kunnen we volgens de wethouder kiezen uit drie waarheden. Optie 1 .

Tijdens het begrotingsdebat gaf de wethouder veelvuldig aan dat ze een formeel ontheffingsverzoek had ingediend bij de MRDH. Dat heeft ze aan mijnheer Duiven, mijnheer Van Gils en aan mij bevestigd. Dat is optie 1. Optie 2, in de tweede termijn van het debat gaf de wethouder aan toch geen formeel ontheffingsverzoek te hebben ingediend omdat de MRDH dit niet adviseerde. Dat is optie 2. Optie 3, voozitter. We kregen een tijdlijn afgelopen vrijdag, waarin staat dat op 2 november jl., in dat bestuurlijk overleg waar ontheffing formeel wel of niet is aangevraagd, niet gerept is over de aanvraag van een ontheffïng. Dus optie 3 is: er is helemaal niet gesproken over een ontheffingsverzoek. Voorzitter, we willen nu echt weten wat waar is. We kunnen zo ons werk als raad niet doen. Waarom beweert wethouder in haar tijdlijn dat er achteraf ook geen adviesvraag over de ontheffing was, maar dat er helemaal niets over ontheffing is gevraagd? Waarom beweert de wethouder formeel ontheffing

2

Raad 20 november 2023

te hebben aangevraagd bij de MRDH, terwijl ze later aangeeft dat ze werd geadviseerd om dat niet te doen? Voorzitter, dan het verkeerde memo. Tijdens het begrotingsdebat geeft de wethouder aan dat het memo dat we op dezelfde 6 november jl. hebben ontvangen, een fout memo is. De juiste memo wordt aan de raad beloofd door de wethouder. De volgende dag, belooft ze, die is nooit gekomen. Wij hebben echter de memo nooit ontvangen. We hebben wel op 9 november jl. een excuusmemo ontvangen. 'Waarom is de memo van 31 oktober jl. dan nog relevant?' zou je kunnen denken? Die is nog relevant omdat we begrijpen dat hetcollegeop24 oktober jl. heeft besloten om een memo genaamd Verdaging afhandeling motie Nachtvervoer niet naar de raad te sturen. Vervolgens is een ander memo Afhandeling motie 230610 Nachtbus op 31 oktober jl. in het college besproken en besloten om die wel naar de raad te sturen. ln de tijdlijn staat'afdoening motie Nachtbus', na het doorvoeren van wijzigingen, te versturen naar de raad. De wethouder wordt gemandateerd om de wijzigingen door te voeren. Echter heeft de raad de memo, waarin de motie wordt afgedaan, nooit ontvangen. Voorzitter, er is dus in het college op 31 oktober jl. al besloten om de motie Nachtbus als afgedaan te beschouwen, tenrrrijl de wethouder pas 2 november jl. het bestuurlijk overleg met de MRDH zou voeren, dus later.

Waarom heeft de wethouder ons de memo van 31 oktober jl. niet gestuurd, dat is punt 1, maar verkeerd memo op 6 november jl.? Waarom heeft de wethouder niet meteen na haar mededeling in de raad op 6 november jl. ons de juiste memo verstrekt, van 31 oktober jl.? Waarom hebben we die nog niet? Dan de brief van de MRDH. De MRDH beantwoordt de brief die Zoetermeer op 20 julijl. heeft verstuurd op 18 september jl. De gemeenteraad ontvangt de brief van MRDH met de beantwoording van 18 september jl. op 6 november jl. Waarom besluit de wethouder pas na 49 dagen de brief naar de raad te sturen? Dan toch naar de excuusmemo. Voorzitter, we kregen op 9 november jl. een memo met de mededeling dat we als raad verkeerd zijn geïnformeerd. Voor welke punten geeft de wethouder excuses met betrekking tot de verkeerde informatieverstrekking aan de raad? Dat is voor ons onduidelijk. Heeft het betrekking - dat is een tegenstrijdig verhaal - op het verrast zijn dat een ontheffing nodig is, terwijl ze dat al maanden wist? Of heeft het betrekking op uw bewering in de raad met betrekking tot de formeel aangevraagde ontheffing die nooit is aangevraagd? Of heeft het betrekking op dat u ons een fout memo heeft gestuurd, of het memo van 31 oktober jl. nooit aan de raad heeft verstrekt? Dat u op 31 oktober jl. de motie wilde afdoen, terwijl op 2 november jl.

het bestuurlijk overleg plaatsvond? Voorzitter, laten we duidelijk zijn, dit debat gaat niet enkel over procedurele kwesties. Het gaat over het herstellen van vertrouwen van de jongeren die hier tal van avonden hebben gestaan om hun stem te laten horen. Hun vertrouwen is geschaad. Van ons allen wordt venracht, als college en raad, de integriteit van ons lokaal bestuur te herstellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zamani, dan ga ik over naar de tweede interpellant, en dat is mijn-

heer Van Gils. De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. Dank ook aan mijn collega-raadsleden, niet alleen voor dit debat, maar voor de hele extra raadsvergadering die we vanavond hebben. We hebben het vanavond over de uitvoering van de motie over de Nachtbus. Het liefst ga ik daar als indiener natuurlijk inhoudelijk

over van start. Over de vraagtekens die bij mijn fractie zijn ontstaan door het verkeerd en onvolledig informeren van de raad hierover, in de hoop dat het beantwoorden van die vragen zorgt voor een duidelijke weg voorwaarts zodat het nachtvervoer zo snel mogelijk weer gaat rijden, want daar gaat het ons, en die inwoners uiteindelijk echt om. Het was afgelopen voorjaar dan ook niet voor niets dat een breedgedragen uitspraak van de raad het college verzocht het nachtvervoer tussen Zoetermeer en Den Haag en Zoetermeer en Leiden terug te brengen. Terug te brengen naar de situatie zoals die was voor corona. Niet iedereen hier in de zaal was daarvoor en ook niet iedereen was daar zo enthousiast voor als ik dat zelf ben. lk kan me dan ook voorstellen dat bij velen van u hier vanavond de vraag rijst'waarom toch al dit gedoe rondom een nachtbus?' Dat is op zich een heel relevante vraag, want hoewel het ondenruerp dat vanavond inhoudelijk voorligt, de nachtbus is, gaat de discussie ook over een veel breder onderwerp, iets dat ons allemaal raakt, of je nachtvervoer nu wel of niet belangrijk vindt. Het gaat namelijk over hoe wij als raadsleden iets voor de stad kunnen betekenen. We hebben allemaal ideeën over hoe onze stad eruit moet zien, wat goed is en wat beter kan. Die voorbereidingen doen we veelalalleen, in een beperkte tijd en met een beperkte ondersteuning.

Onze toeverlaat in het vertalen van onze wensen naar de praktijk is het college. Coalitie of oppositie, uiteindelijk moeten de wethouders en de burgemeester ervoor zorgen dat dat in deze zaal wordt gezegd en besloten ook boven in de organisatie tot uitvoering wordt gebracht. Na een debat blijft het voor ons lange tijd stil. Het is niet ongebruikelijk om maanden niets te horen over een motie waar met veel passie

Raad 20 november 2023

3

aan is gewerkt en waar in deze zaal voor is gevochten. En net zo vol van venrachting als alle jonge Zoetermeerders nu elke avond de schoen zetten in de hoop dat Sint en Piet langskomen met wat leuks en lekkers, zitten wij hier in spanning of wat we proberen te bereiken eigenlijk wel is geland, of er wel aan wordt gewerkt en of dat wel echt gaat lukken. Heel vaak eindigt dat goed, maar soms gaat dat helemaal mis. Daarom heeft de WD vanavond dit interpellatiedebat aangevraagd. Dit gaat dus over meer dan een nachtbus. Het gaat over de fundamentele werking van onze gemeenteraad, en daarmee ook de lokale democratie, dat als wij als democratische veÉegenwoordiging van Zoetermeer besluiten dat iets moet gebeuren, daar serieus en met zorg en aandacht mee wordt omgegaan. Voorzitter, daar hebben we helaas twijfels bij gekregen. Want de afgelopen vijf maanden heeft wethouder Ter Laak in gesprekken met mij, mijn fractiegenoten en in de communicatie naar deze raad nog geen enkele keer, naaronze mening, de indrukgewekt datze dewensvan de raad serieus heeftgenomen. Daarom onderschrijven wij ook de vragen die de heer Zamani hier zojuist stelde. We willen niet vooruitlopen op de antwoorden, maar aangezien we in dit gedeelte maar één termijn hebben, wil ik nu ook naar de inhoud. En de vraag over de inhoud stel ik omdat wij als raad verkeerd zijn geïnformeerd.

lk heb naar aanleiding daarvan alle informatie die voor ons beschikbaar is eens op een rijtje gezet en toen bleek er veel niet te kloppen. We vroegen dan ook niet voor niets om een nieuwe tijdlijn aan de wethouder. Dank voor het opsturen daarvan, maar tegelijkeÉijd blijft onze hoofdvraag volstrekt onbeantwoord. Dat is: waarom heeft het college besloten de wens van de raad niet uit te voeren? Het is een simpele eerste vraag en ik zou hier eigenlijk moeten kunnen stoppen, maar de wethouder heeft hem ook in de laatste tijdlijn niet beantwoord. Dus noodgedwongen ga ik op een aantaldetails inzoomen.

Daarbijwil ik eerst een punt expliciet benoemen want het college heeft besloten de motie over de nachtbus voor een belangrijk deel niet uit te voeren en dat besluit is tussen 24 en 31 oktober jl. genomen. De heer Zamani refereerde daar zojuist ook al aan. lk haal dat uit de besluitenlijsten van de collegevergadering. Vervolgens is op 2 november jl. nog wel een formeel bestuurlijk overleg geweest met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. En nu lijkt het in de memo van 9 november jl., de correctiememo, net of wat er op 2 november jl. is gezegd, voor het besluit op 31 oktober jl. heeft gezorgd. Voorzitter, ik zie dan twee opties: of de wethouder kan tijdreizen, of er klopt geen snars van. Concreet daarom de vraag. Hoe zit het nou met het overleg op 2 november jl.? Waarom heeft de wethouder een overleg over de ontheffingsaanvraag gehad, teruijl er al een collegebesluit was genomen? En dan over het aanvragen van de ontheffing. Laat ik dat heel kort toelichten. Met de motie over de nachtbus vroeg de raad om een paÉiculier busbedrijf met subsidie tussen Zoetermeer en Den Haag naar een nachtbus te laten kijken. Dat mag in Nederland niet zomaar. ln de Wet personenvervoer 2000 staat dat je of een concessie moet hebben, en dat heeft in dit geval de HTM, of een ontheffing moet krijgen.

De Metropoolregio is voor het stuk tussen Zoetermeer en Den Haag zowel verantwoordelijk voor het geven van die concessie, als voor die ontheffing. Over die ontheffing geeft de wethouder in het memo van 9 november aan dat zij 'alles overwegende de ontheffing voor de nachtbus niet wil aanvragen'. Daarmee geeft het college dus geen uitvoering aan de motie. Als wij dan in de memo al die overwegingen opzoeken, dan vinden we er eigenlijk maar één, namelijk dat de Metropoolregio zou hebben gezegd het niet kansrijk te vinden. We stellen daarom graag de controlevraag aan de wethouder:welke andere ovenaregingen hebben wij over het hoofd gezien? Als ik dan nog iets dieper op de inhoud inga, vraag ik mij af waarom de MRDH dat nou heeft gezegd, dat zij het aanvragen van die ontheffing niet kansrijk acht. ln de brief die zij op 18 september jl. naar de gemeente stuurde, staat eerst twee keer namelijk heel expliciet dat ze niet op voorhand een oordeel kunnen geven. Maar daarna hebben ze dal blijkbaar tijdens een werkbezoek op 25 september jl. en het formeel bestuurlijke overleg op 2 november jl. wel gedaan. Wij zijn benieuwd hoe dit nou zit; hoe hard is dat advies van de MRDA? Er valt verder te lezen dat het afkeurende advies zou komen omdat als wij, via een bedrijf, een chauffeur inhuren voor twee nachten in de week, dit een negatief effect zou hebben op de dagdienstregeling van de HTM.

Voozitter, wij vinden dat om meerdere redenen heel erg vaag. Het stemde mij dan ook positief dat de wethouder dat volgens mij ook vaag vond, want in het overleg op 2 november jl. heeft de wethouder de vraag gesteld aan de HTM wat nu eigenlijk de impact zou ztln van die nachtbus op de dagdienstregeling. Complimenten daarvoor, want dat is een heelgoede vraag en een heel relevante vraag. Maar bij het lezen van het antwoord viel ik van mijn stoel, want dat advies krijgen we begin 2024 pas. Toen dacht ik Ja, ho even, als dat ondezoek nog gedaan moet worden en dat advies niet bekend is, hoe weet de MRDH dan al dat het aanvragen van een ontheffingsvezoek niet kansrijk is?' En veel belangrijker, want dat is de vraag die de wethouder kan beantwoorden, op welke feiten baseert de wethouder dat de MRDH hier dan gelijk heeft? lk gaf aan dat wij het om meerdere redenen een vaag argument van de MRDH vonden en de belangrijke volgende vraag die wij daarover aan de wethouder willen stellen, gaat over de zogenoemde valide weigeringsgronden. Voorzitter, dat wordt een klein beetje technisch. ln de Wet personenvervoer 2000, die

4

Raad 20 november 2023

wet met die concessies en die ontheffing, staat'een ontheffing wordt slechts geweigerd als daarmee een onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de exploitatie van die concessie'. ln normaal Nederlands betekent dat:je krijgt alleen geen ontheffing als je daarmee gaat concurreren, met in dit geval de HTM. Maar de HTM rijdt nu helemaal niet 's nachts. Dus hoe kun je dan met de HTM concurreren? Dat is natuurlijk een vraag voor een jurist. Daarom vroeg ik de wethouder in het debat twee weken geleden om daarop te reflecteren. Dit werd vervolgens ook toegezegd, het antwoord zou in de memo komen. Tot de grote teleurstelling van mijn fractie heeft de wethouder het toegezegde antwoord niet in de memo gegeven. ln plaats daarvan zegt de wethouder dat reflecteren op de Wet personenvervoer 2000 niet kan, want dan zou er eerst een reactie moeten komen op een formele ontheffingsaanvraag en die wil de wethouder niet aanvragen. Voozitter, dat snappen wij niet. Want je kunt toch, wat de MRDH zegt, laten toetsen? ls dat antwoord van de MRDH nu een invalide grond om de aanvraag eventueel op af te wijzen? Daarom nogmaals de vragen: heeft de wethouder Íiberhaupt juridisch advies gevraagd? Zo ja, wat was dat advies en waarom stond dat dan niet in het memo van 9 november? En zo nee, waarom niet?

Voorzitter, collega's, ik kom aan het einde van een lang betoog. Samenvattend gaat het vanavond niet alleen om specifiek het nachtvervoer, maar ook over de uitvoering van besluiten die door deze raad worden genomen. lk hoop dat de wethouder zowel inhoudelijk de hiaten in de argumentatie rond het collegebesluit kan invullen, als dat zij kan laten zien hoe zij in de toekomst serieus en met zorg en aandacht wensen van deze raad tot uitvoering zal brengen. Nogmaals, dank voor de uitgebreide ruimte. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils. Dan ga ik over naar mijnheer Van der Vlies, Zó! Zoeiermeer De heer Van der Vlies (Zór. Zoetermeer): Dank u voozitter. De informatie die de raad over de nachtbus heeft ontvangen gedurende de afgelopen periode was niet altijd even zorgvuldig. Dat is ernstig, want als raad moeten we ervan uit kunnen gaan dat het college te allen tijde bevraagd kan worden en correct antwoord geeft. We moeten de informatiepositie van de raad ernstig nemen en we kunnen fouten niet accepteren. We hebben in de memo van 9 november jl. gelezen dat het college erkent dat er verkeerd is geïnformeerd en dat het college daarvoor excuses aanbiedt. Dat waarderen we. De onzorgvuldigheden in de communicatie geven ons niet het idee dat het hier gaat om een moedwillige poging van de wethouder om de raad met een bepaald doel onjuist of onvolledig te informeren.

De onzorgvuldigheden lijken meer het gevolg van het gebrek aan aandacht voor dit dossier. ln de tijdlijn die recent is gestuurd, komt dat enigszins naar voren. We lezen daarin bijvoorbeeld dat er zaken niet zijn uitgevoerd, ondanks dat datwelwas toegezegd. Dat is natuurlijk erg onhandig want je moet gewoon doen wat je zegt. Tegelijkertijd hebben we waardering voor de openheid. Voorzitter, wij willen graag van de wethouder horen hoe zij erop terugkijkt en wat zij vindt van onze indruk dat dit dossier te weinig bestuurlijke tijd en aandacht heeft gekregen. Dat moet wat ons betreft natuurlijk anders. We zijn dan ook benieuwd hoe de wethouder gaat zorgen dat dit dossier wel de prioriteit zal krijgen die het volgens de raad verdient. Daarmee bedoel ik dan de inhoudelijke acties en ook de manier waarop de raad zal worden meegenomen. De vootzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies, dan ga ik over naar de heer Mohammadian, Zoetermeer Vooruit. Gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, succes is niet definitief, falen is niet fataal. Het is de moed om door te pakken die telt. Vanavond sta ik hier, samen met de raad om een kwestie aan te kaaÉen. Deze kwestie smeekte al om moedige stappen tijdens het aannemen van de motie voor de nachtbus in het voorjaarsdebat. We waren ons bewust dat deze kwestie volharding vraagt en we hadden het college gevraagd om hierbij moed en volharding te tonen. Echter, tijdens het najaarsdebat zijn wij overvallen door het besluit van het college waarin het aangaf onvolledig uitvoering te gaan geven aan hetgeen gesteld is in de motie. Bovendien heeft de wethouder de raad meerdere malen onjuist geïnformeerd. Dit getuigt niet per se van moed en volharding van de wethouder op deze kwestie. Hierdoor is de perceptie ontstaan dat de wethouder niet de intentie heeft om de nachtbus te realiseren. Daarom sta ik hier, voorzitter, om met respect voor de voortgaande interpellanten, bij wie ik mij volledig aansluit, de essentiële vraag te stellen hoe het nu verder moet. Als de wethouder heeft gereflecteerd op haar eigen handelen, willen wij weten wat ze nu concreet gaat doen om de nachtbus echt in 2024 te realiseren. ln het memo van 9 november jl. wordt de suggestie gewekt dat de wethouder alles heeft gedaan wat binnen haar macht lag.

Vindt de wethouder nog steeds dal ze alles heeft gedaan wat in haar macht was? En zo ja, wat zijn de redenen achter deze beoordeling? Daarnaast willen wij weten wat de visie van de wethouder is op de haalbaarheid van de nachtbus. Waren de wensen van de raad

Raad 20 november 2023

5

hierbij onduidelijk? Als laatste: hoe gaat de wethouder om met de perceptie dat zij mogelijk niet de intentie heeft om de nachtbus te realiseren? Tot slot voozitter, wil ik graag met de volgende wijsheid afsluiten. lnformatie is als een zaadje. Als het correct wordt geplant, vloeien er vruchtbare beslissingen uit. Laten we streven naar een vruchtbare grond van eerlijke communicatie waarin de belangen van onze inwoners gedijen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee zijn we gekomen aan het eind van de eerste interpellanten en ik heb u al aangekondigd dat er in ieder geval een verzoek is van het college om nu te schorsen om zich

te beraden op de vragen die zijn gesteld door de interpellanten. We gaan hot21.45 uur schorsen. lk schors de vergadering en we gaan om 21 .45 uur verder. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering. lk ga het woord geven aan wethouder Ter Laak en ten overvloede, dit is nog zonder interrupties. Wethouder Ter Laak, gaat uw gang.

Wethouder Ter Laak: Geachte raad. We zijn vanavond bij elkaar vanwege een interpellatiedebat over de nachtbus. Of beter gezegd, we zijn bij elkaar omdat ik als wethouder steken heb laten vallen. Laat ik daarmee beginnen. U bent als raadslid voozien van tegenstrijdige en verkeerde informatie. Ook ben ik niet voldoende daadkrachtig geweest in het dossier Nachtbus. Daarnaast heb ik u te laat deelgenoot gemaakt van de dilemma's die er zijn bij het laten rijden van een nachtbus en daarvoor bied ik u allen mijn oprechte excuses aan. D66 heeft heel expliciet gevraagd 'waarvoor zijn die excuses dan?' lk ga u daar zo goed mogelijk in meenemen. Er is onjuiste informatie verspreid. Er is een brief gekomen op 20 apriljl. van de MRDH en die is op dat moment niet gedeeld met u en daarin werd een mededeling gedaan over het weer opstarten van de nachtbus of over het niet opstarten van de nachtbus. ln de beantwoording van de vragen tijdens het najaarsdebat heb ik verkeerde aannames gemaakt en u verkeerd geïnterpreteerd en daardoor werd het onduidelijk. Er is een verkeerd memo terechtgekomen op 6 november jl. en die is met u als raad gedeeld, tenrijl de bedoeling was een ander memo te hebben en de intentie was voortdurend om die ook veeleerder met u als raad te delen. Daarin moest ook de bijlage, de brief van 18 september jl.

van de MRDH waarin werd gemeld dat de MRDH weinig kans van slagen in de ontheffingsaanvraag. Bij dat alles geldt dat ik onvoldoende scherp had hoe het hele proces van aanvraag van ontheffing verloopt tussen de beantwoording van de schriftelijke vragen in mei en het verzenden van de brief aan de MRDH en ook de brief die ik van de MRDH terugkreeg. Daardoor heeft u informatie niet op tijd gekregen en hebben we niet het juiste debat hier kunnen voeren. En als het gaat over dat daadkrachtig optreden, waar het gaat over Leiden, hebben we ook geleerd dat we wel bezwaar hebben gemaakt, maar dat niet hebben afgemaakt, in de zin van het laten opnemen in een officieel programma van eisen richting de MRDH, richting concessie. ln onze brief van 20 junijl. aan de MRDH geven we ook geen expliciete toelichting op de uitvoering van de motie. ln en na het debat van 6 november jl. is de suggestie gewekt dat ik bewust zaken achtenarege heb gelaten of verkeerd heb voorgesteld. lk heb aangegeven dat ik fouten heb gemaakt en ik ben politiek verantwoordelijk. U mag van mij verwachten dat ik mij volledig committeer. lk had duidelijker moeten zijn over de antwoorden die ik wel en niet heb. lk had meer prioriteit moeten geven aan de opdrachten die de raad me geeft.

lk had u ook open, snel en eerlijk moeten informeren over de keuzes en de knelpunten die tijdens de uitvoering van de motie naar voren kwamen. Dat is wat ik heb geleerd. Door mijn handelen is de uitvoering van de motie nog niet zo ver als u zo graag had willen zien. lk wil ook samen met u het debat voeren over hoe het nu verder moet en wat u van mij venruacht. lk sta hier voor u met goede intenties en ik ben ook zoekende naar de weg vooruit. lk heb u dat zeker ook horen zeggen, en zo ken ik u ook. lk ken u als een constructieve raad die op inhoud het debat aangaat. lk heb heelveelvragen gekregen en die wil ik proberen zo goed mogelijk te beantwoorden aan de hand van de tijdlijn die u heeft gekregen omdat ik denk dat er op die manier enigszins ordening in de vragen komt. Dan begin ik bij 3 meijl. de schriftelijke vragen die door WD en D66 zijn gesteld en de tegenstelling die u daarin ziet, dat we daar zeggen 'we maken ons hard voor ontheffing', en we hebben vervolgens met de MRDH vooral gekeken in eerste instantie naar wat de mogelijkheden waren om het nachtvervoer weer te realiseren. Dus eigenlijk om het nachtvervoer weer op te schalen binnen de concessie die we hebben met de MRDH. En we hebben ook gekeken of er particulier vervoerders ingeschakeld konden worden, waar u in uw motie ook toe oproept.

We zijn niet direct na de motie gestart met de ontheffing aanvragen op die manier. Dat had er ook mee te maken - daar kom ik later op terug. Er is dus vooral gekeken naar de intenties van de motie.

6

Raad 20 november 2023

Dan komt de motie zelf en na het indienen van de motie zijn we daarmee aan de slag gegaan. We hebben gekeken of we een betrouwbare vervoerder konden vinden om dat vervoer vorm te geven. Dat vinden van die betrouwbare vervoerder is niet gelukt in de periode na het indienen van de motie. Dan ga ik naar 20 julijl. 26 junijl. was de motie. Van 20 juli jl. is de brief van ons aan de MRDH. ln die brief heeft de gemeente bij de MRDH formeel aangedrongen op terugkeer van het nachtvervoer. ln de raad sprak uw raad voortdurend over een formele onthefÍingsaanvraag. Dat is een plan, dat is iets anders. Daarover heb ik onduidelijkheid laten bestaan. Daarvoor heb ik ook mijn excuses gemaakt. Dus de raad sprak over een officiële ontheffingsaanvraag terwijl we er met een brief op aangedrongen hebben. Dan ga ik naar de brief van 18 september jl. van de MRDH, het antwoord. U heeft aan mij gevraagd of

we twijfels hadden bij de brief van de MRDH over de ontheffing aanvragen. Voor ons was de brief duidelijk. De MRDH... we hadden niet het gevoel op basis van de brief dat er veel ruimte was om een ontheffing te krijgen. Dat speelt zich ook af in een context waarin we voortdurend bezig zijn met opschalen van ons OV-netwerk, ook het dagvervoer. Na corona moesten we afschalen, er is personeelstekort dus de gesprekken in de MRDH gingen daar ook voortdurend over. U vraagt wat maakt dat we de MRDH vertrouwen. Dat heeft ermee te maken dat de MRDH voor ons een betrouwbare partner is in die zin. Wij hebben aan hen gevraagd 'leg het uit'en zij hebben aangegeven dat het moeizaam is om het op die manier op te schalen omdat het gevolgen heeft voor het dagvervoer. Dat was hun argument en in de brief was dat nog niet zo duidelijk. Dat werd duidelijk in het gesprek. Dan 24 oktober, 31 oktober, het tussendoor informeren van de indieners van de motie en 2 november jl. Er is op 24 oktober jl. in het college gesproken over het verdagen van de motie. Dat had ermee te maken dat we bezig waren met de motie en we kwamen allerlei dilemma's tegen over de uitvoering. Voor ons was het belangrijk dat die dilemma's naar de raad zouden gaan, zodat de raad die mee zou kunnen wegen in het najaarsdebat. 24 oktober jl.

is erover gesproken, toen is ook gezegd 'de memo moet drastisch worden aangepast, we maken er een afdoening van op deze wijze'. Daarbij heb ik gemeend de indieners mee te nemen. Dat is de reden geweest dat ik met hen contact heb gezocht, omdat het voor het college belangrijk was die dilemma's goed te bespreken. Dat besluit is formeel genomen op 31 oktober jl. in het college, vanuit de intentie de raad tijdig te informeren en mee te nemen in de dilemma's die we hadden en dat ook mee te nemen in het najaarsdebat. Dus het is dubbel spijtig dat die memo nooit is gekomen. Dan snap ik ook dat het heel raar leest in de tijdlijn dat we 2 november jl. een formeel gesprek hebben met HTM over die onthefÍing, over'wat houdt die ontheffing in en wat is de grondslag waarom de MRDH bij ons aangeeft dat daar geen ruimte voor wordt gezien?' De reden dat ze in dat overleg aangaven daar geen ruimte voor te zien, is dat ze aangeven dat de arbeidsmarkt voor chauffeurs krap is en dat, als er al chauffeurs zouden zijn, dan zou de HTM ze inhuren om hun dienstverlening op te schalen. Samen met alle gemeenten die samenwerken in de MRDH zijn we aan de slag om dat personeelstekort op te lossen.

Daar hebben wê samen afspraken over gemaakt waarbij een keuze gemaakt om op te schalen, dus terug naar het OV-netwerk van voor corona, waarbij eerst de lijnen worden opgeschaald waar de meeste reizigers op zaten voor corona. Dat zijn dus vooral daglijnen en de nachtlijnen zitten dus later in het opschalingsschema. Dat is ook besproken op 2 november jl., de venarachting om dat in 2025 weer op te starten. Dan ga ik naar het begrotingsdebat van 6 november jl. Daar vroeg u 'wat is het nu, wethouder, heeft u nu formeel een ontheffingsvezoek aangevraagd?'We hebben geen formeel ontheffingsverzoek aangevraagd in de zin zoals u dat bedoelde. lk heb u geprobeerd aan te geven dat de brief waar we mee begonnen, die we stuurden voor de zomet, maar ook het formele gesprek dat ik heb gevoerd, in mijn interpretatie ook formele stappen zijn in het aanvragen van een ontheffing. Dat was niet wat u bedoelde en dat zorgde voor veel onduidelijkheid. Dan vroeg u nog 'heeft u juridisch laten toetsen of die weigeringsgronden van de MRDH kloppen?' Dat hebben we juridisch laten toetsen omdat wij ervan uitgingen dat we of een ontheffing gingen indienen en als we die zouden indienen en die zou worden afgewezen, dan zou voor ons pas het vraagstuk zijn geweest om te reflecteren op wat de weigeringsgronden zijn. Dan kun je ook besluiten of je verder dat juridische traject in wift of niet.

Nu hebben we formeel nog geen weigeringsgrond van de MRDH liggen. Dan vroeg u ook om verder te kijken richting de toekomst. Dat gaat over twee lijnen, de een van Den Haag naar Zoetermeer en de andere van Leiden naar Zoetermeer. lk begin met die van Den Haag naar Zoetermeer. Daarvan hebben MRDH en HTM aangegeven dat ze begin 2025 vervuachten weer te rijden volgens de concessie. De MRDH heeft aangegeven dat als Zoetermeer zelfstandig wil rijden, zij niet op voorhand ruimte zien om die ontheffing goed te keuren. Wat betreft de toekomst is het welzo dat een ontheffing aanvragen door een vervoerder moet worden gedaan. Dus we moeten een particulier vervoerder hebben die bereid is dat te doen. En zoals ik al aangaf, die particulier vervoerder hebben we tot op heden niet gevonden. Maar het is me duidelijk dat u nachtvervoer wilt dus ik denk dat het goed is om dat te gaan doen en daartoe ook alles op alles te zetten om te kijken of er een particuliere vervoerder

Raad 20 november 2023

7

is die op die verbinding wil rijden. Dan denk ik dat het goed is om met u af te spreken, want dat werd ook gevraagd, ook door 26l Zoetermeer'hoe spreken we dan af - dat zei ook de heer Mohammadian - dat de raad wordt geïnformeerd?',

dat we op zoek gaan naar een particulier vervoerder en met die particulier vervoerder een plan maken en kijken of het ons lukt om A. die particulier vervoerder te vinden en B. dat plan te maken en dat ik u voor het kerstreces informeer of dat gelukt is. Dan de nachtbus naar Leiden. Daarvoor geldt dat daar geen particulier vervoerder was die er interesse in had, maar na het najaarsdebat heeft één particulier vervoerder aangegeven misschien wel mogelijkheden daartoe te zien. Dat spoor zou ik willen uitlopen. Dat betekent dat die particulier vervoerder een onthefÍing moet aanvragen bij de provincie Zuid-Holland. Er zitten behoorlijk wat uitvoeringsvraagstukken in dat hele verhaal, omdat we rijden en er gehalteerd wordt in andere gemeenten, dus er moet ook toestemming zijn van andere gemeenten. En er wordt aangegeven dat er uitvoeringsvraagstukken aan vast zitten en ook moet er een veiligheidsplan gemaakt worden. Daarvan zou ik ook willen afspreken: laten we duidelijkheid krijgen over de vraag of die particulier vervoerder ertoe in staat is dat plan in te dienen en ook dat middels een memo aan u te laten weten voor het kerstreces. Volgens mij sta ik hier met een zwaar gemoed en ik heb mijn best gedaan om u mee te nemen in wat er is gebeurd. Dat is eigenlijk even wat het is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder Ter Laak.

Dat betekent dat we de interpellanten hebben gehad en dan zouden we naar de eerst termijn van de raad gaan. Maar ik zie daar handen omhooggaan, de heer Zamani.

De heer Zamani (D66): Ja voorzitter, we willen graag schorsen. Graag drie kwartier. Er zijn heel wat vragen beantwoord en we moeten onze eerste termijn nog opstellen omdat we niet wisten wat voor antwoorden er zouden komen voorzitter, dus vandaar. De voorzitter: Maar mag ik...? Dan ga ik het in stemming brengen. U vraagt drie kwartier, dat mag u natuurlijk vragen, dat staat u vrij. lk kijk even rond. lk ga toch een poging wagen. ls een halfuur ook goed? De heer Zamani (D66): Een halfuur is ook goed, hoor ik. De voorzitter: Dat is alweer een kwartier eraf. Het is een ordevoorstel, dus we gaan niet in debat hierover. Dat gaan we niet doen, er is een ordevoorstel voor een halfuur. Als iedereen daarmee akkoord kan gaan, dan gaan we eerst een halfuur schorsen nu en dan gaan we verder met de termijn van het debat van de raad. lk zag eerst mijnheer Van den Boomgaard en dan mijnheer Nawijn. De heer Van den Boomgaard (FVD): Dan even ter aanvulling op het ordevoorstel, want anders wordt het wel een hele lange avond, de vraag of in ieder geval de eerste termijn van andere partijen eerst gevoerd kan worden. Want daarna zal, denk ik ook het college weer behoefte hebben aan een schorsing, denk ik. Als we dan die twee in één keer kunnen pakken, zal dat denk ik tijd besparen. Dus graag hoor ik wat de rest van de raad daarvan vindt.

De voorzitter: Ja, dat is een wijzing van het ordevoorstel, maar dan ga ik eerst naar mijnheer Nawijn en daarna ga ik een conclusie trekken.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Ook wij scharen ons achter wat FVD inbrengt, dat we niet op dit moment schorsen, want wij vinden dat ook de andere partijen dan de interpellatiepartijen eerst gehoord moeten worden voordat we verdergaan. En als er dan een schorsing komt, dan kan dat. Maar ik denk wel dat andere partijen eerst aan het woord moeten komen. De voorzitter: Maar nogmaals, ik zie nu allemaal handen omhooggaan, maar daar ga ik echt niet in mee. Dat kunt u nu alvast vergeten. Dan weet u dat vast. Er ligt een ordevoorstel gedaan door mijnheer

Zamani voor een halfuur schorsing. Er is een vezoek gedaan, dat is een wijziging, om in de eerste termijn van de raad de fracties die niet het woord hebben gevoerd, eerst het woord te laten voeren. Dus ik kijk naar mijnheer Zamani, heeft u er bezwaar tegen als dat gebeurt? De heer Zamani (D66): Nee, voorzitter, als de andere fracties niet hoeven voor te bereiden, dan mogen ze, maat ik zie al een hand. . .

8

Raad 20 november 2023

De voorzitter: Mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voorzitter wij hebben wel behoefte om eerst te schorsen en de antwoord van de wethouder te wegen. De voorzitter: Dan ga ik het ordevoorstel van mijnheer Zamani voor een halfuur schorsing gewoon in stemming brengen. Dan kijken we even wat daaruit komt. Dus het ordevoorstel van mijnheer Zamani zonder de wijziging van mijnheer Nawijn en mijnheer Van den Boomgaard voor een halfuur schorsing, breng ik nu in stemming. Wie is voor het ordevoorstel? Dat is een ruime meerderheid. Dan constateer ik dat daar een meerderheid voor is en schors ik de vergadering tot 22.35 uur. Schorsing De voorzitter: Leden van de raad, dames en heren, ik heropen de vergadering. We gaan over naar de eerste termijn van de raad. lk heb al aangegeven dat daarbij allereerst de fracties het woord krijgen die nog niet als een van de fracties bij de interpellatie het woord hebben gevoerd. lk ga even kijken wie het woord wensen te voeren. lk zie mijnheer Nawijn, mevrouw Bout, mijnheer Velner, mijnheer Blansjaar, mevrouw Brouwer, mijnheer Boerboom, mevrouw Frinking. Dan heb ik ze volgens mij allemaal gehad en begin ik met mijnheer Nawijn. Gaat uw gang en daarbij geldt overigens wel, zeg ik er even voor de volledigheid bij, nu ook de spreektijdregeling.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, die kennen we allemaal, voozitter. De voorzitter: Dat zeg ik allemaal ten overvloede, mijnheer Nawijn. Gaat uw gang.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Mijnheer de voorzitter, dank u voor het woord. Wij zullen ons beperken, wantje kunt natuurlijk een heel verhaal houden overwat de wethouder ons heeft voorgehouden, maar dat zullen we niet doen. ln de eerste plaats zullen we zeggen, en dat geldt ook richting D66 en de WD, dat wat ons betreft moties moeten worden uitgevoerd. Dat is een stelregel van deze raad en dat moet ook zo blijven. Dat mag ook niet anders. ln de tweede plaats is het zo dat de raad volledig moet worden geïnformeerd en ook wij proeven in de woorden van de wethouder dat dat niet altijd gebeurt, of is gebeurd en niet op tijd. Maar dat is geen goede zaak. De raad moet zo snel mogelijk worden geïnformeerd, zeker als er een motie niet zou kunnen worden uitgevoerd. Het derde is dat wij het optreden van de wethouder op zich niet sterk vonden. Wij zullen ons daar inhoudelijk ook niet mee bezighouden want of er nu wel een ontheffing of niet een ontheffing is aangevraagd of dat sooÉ zaken, er zijn een heleboel dingen fout gegaan. We moeten wel zeggen dat we het groots vinden van de wethouder datze haar excuses heeft aangeboden, en niet een keer, maar zelfs meerdere keren. Wij missen aan het eind het plan van aanpak voor hoe nu verder. Dat zouden wij ook wel graag van de wethouder weten.

Dat moeten we binnen enkele weken, bijvoorbeeld vier of zes weken, wel hebben want wat gaan we nu doen en wat is nu de uitgestippelde weg richting uitvoeren van de motie, zoals die is ingediend? Daar wil ik het bij laten, voozitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Nawijn. Dan mevrouw Bout, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voorzitter. De PvdA staat onder de motie Nachtbus en voor ons is het nog steeds heel simpel. Wij willen zo spoedig als mogelijk nacht-OV voor Zoetermeer. Een stad van 125.000 inwoners verdient dat. En daar willen we de wethouder graag aan houden. Maar de venrarring is inmiddels compleet. De enorme brei aan informatie en het verhaal van de wethouder zelf hebben een en ander nog steeds niet verhelderd, wat ons betreft. En de wethouder heeft de raad verkeerd geïnformeerd, maar het is mij nog steeds niet duidelijk welke informatie nu eigenlijk verkeerd was. Hoe is de raad verkeerd geïnformeerd en overwelk deel van de informatie hebben we het dan? Waarom is er meteen in de zomer al gesproken over financiën met de MRDH en met andere gemeenten als er nog niets geregeld was en terwijl de raad € 600.000,00 beschikbaar heeft gesteld aan de wethouder? Hoe kan het dat de memo van 31 oktober jl. nou niet naar de raad is verstuurd, zelfs niet nadat ontdekt was dat die niet verstuurd was? Waar is het dan misgegaan in de organisatie? En tenslotte zien wij nu vanavond helaas een aangeslagen wethouder. Wij hopen nu op actie van het

Raad 20 november 2023

9

college. Kan de wethouder garanderen dat ze er nu weer vol energie voor gaat? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bout, dan ga ik naar mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Het duurde even, maar we hebben nu verbinding. ln de reactie van de wethouder heeft zij het boetekleed aangetrokken over het proces. Wat ons betreft, is daarmee de angel uit dit interpellatiedebat. Laat dit een waarschuwing zijn waar de wethouder mee aan de slag moet. Dit hoort niet zo in onze raad. Onze wensen kunnen we kenbaar maken middels moties die soms wel, of niet worden aangenomen. Ook wij als SP hebben de motie Nachtbus mede-ingediend. Als ik dan bijvoorbeeld kijk naar de tijdlijn die we uiteindelijk kregen afgelopen vrijdag, is het bijvoorbeeld raar dat er in september al ontwikkelingen zijn die pas op 9 november jl. met de raad werden gedeeld, naast het feit dat er in de beantwoording op technische vragen van de WD van 24 oktober jl. wordt aangegeven dat er gewerkt zal worden aan de uitvoering van de motie. Dan is het natuurlijk vreemd dat het daarna heel erg stil is gebleven. Het schept een beeld waaruit naar voren komt dat de informatievoorziening richting de raad niet op orde is. Dat bevreemdt ons als SP. Hoe kunnen we hier lering uit trekken? Wethouder, grijp de kans en los het op. De voozitter: Dank u wel, mijnheer Velner. Dan ga ik naar mijnheer Blansjaar.

De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voorzitter. De PDvZ is teleurgesteld in het feit dat de raad verkeerd is geïnformeerd. Ook het vervolg verdient zeker geen schoonheidsprijs. Doordat wij tegen de motie hebben gestemd, hebben wij de procedures niet geheel gevolgd, Wij zijn om even alle prikkelingen omtrent dit ondenrverp niet van mening dat deze fouten bewust gemaakt. Een wat meer empathische opstelling met betrekking tot deze motie hebben we wel gemist bij de wethouder. We horen de wethouder zeggen dat het haar aan daadkracht heeft ontbroken. Met deze zelfreflectie en de beantwoording van de vragen in de tweede termijn zullen wij ons standpunt bepalen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Blansjaar. lk ga naar mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u welvoorzitter. Alle, en dan ook letterlijk alle vragen die interpellanten hebben gesteld vinden wij heel begrijpelijk en ze stonden ook allemaal op ons lijstje met dingen die wij niet begrepen en graag wilden weten. We zullen daarom de vragen niet herhalen, maar ons daargewoon inhoudelijk bijaansluiten. We begrijpen heelgoed dat het bijde indieners van de motie heftige gevoelens oproept en dat ze zich niet serieus genomen voelen. We hebben zelf als fractie niet voor die motie gestemd en daarom gaat de discussie bij ons vooral over vertrouwen, niet zozeer over een nachtbus.

Dat wethouder zojuist excuses heeft aangeboden en ook nadrukkelijk heeft uitgelegd waarvoor ze excuses aanbood, vinden wij heel goed. De wethouder doet haar best om transparant te zijn en dat waarderen we. Maar we houden wel steeds het gevoel dat we niet het hele verhaal kennen. De hele geschiedenis geeft ons eigenlijk het gevoel dat de wethouder liever niet wilde vertellen dat ze het een beetje makkelijk heeft opgegeven en daarom de ondernomen acties een beetje aandikt. Dat geeft dan het gevoel van draaien in het najaarsdebat, is onze analyse. Voor de toekomst vragen we ons af of de wethouder dit dossier bereidwillig en met urgentie gaat oppakken en we roepen op tot veel transparantie en daadkracht. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Dan ga ik naar mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u welvoozitter. Wat Groenlinks betreft, staat nog steeds als een paal boven water dat wij zo snel mogelijk nachtvervoer naar Zoetermeer willen hebben. Dat past bij een stad van onze omvang en dat verdienen onze jongeren. De wethouder laat er bij ons nog steeds tw'tjfels over bestaan. De wethouder geeft aan in de beantwoording nog met de raad in debat te willen over die motie. Echter, de opdracht van de raad is heel helder: regel die nachtbus! Staat de wethouder 100% voor de uitvoering van die motie? Daarnaast is de informatieplicht aan de raad cruciaal, zodat wij ons werk goed kunnen doen en de juiste besluiten kunnen nemen. Dat we de wethouder bijna tien keer'sorry' hebben op horen zeggen wekt aan de ene kant vertrouwen dat zij excuses aanbiedt, maar tegelijkertijd zorgt het bij ons ook voor veel twijfels. Hoe kan dat als u nu bijna tien keer excuses moet aanbieden, dat u niet eerder in het proces heeft gedacht'misschien gaat hier iets mis en moet ik bijsturen?'Waarom bent u daar niet eerder open over geweest?

10

Raad 20 november 2023

Tot slot. Wij snappen dat dit pittig is voor de wethouder, maar ze maakt een verslagen indruk en straalt op geen enkele manier uit ervoor te staan en gaan. Dat vinden wij zorgelijk, ook om dadelijk daadkrachtig op te kunnen treden, niet alleen in dit dossier, maar ook in andere dossiers. We willen hier een reflectie op van de wethouder. Voorzitter, mijn collega's zullen vast nog veel meer vragen en ook vragen stellen over het proces en hoe dat is gegaan. Die volgen wij met interesse. ln de tweede termijn zullen wij onze conclusies geven. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mijnheer Boerboom, dan ga ik naar mevrouw Frinking.

Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozitter. Sinds 2016 heeft het CDA Zoetermeer de komst en vervolgens het behoud van de nachtbus gesteund. We vinden het jammer dat de nachtbus nog niet kan rijden. Ook wij willen dat Zoetermeer aahtrekkelijk blijft voor jongeren als woonstad, we steunen het OV en willen ook meer verkeersveiligheid. Uit het feitenoverzicht blijkt dat dat de wethouder ruim voor de motie van juni2023 aan de slag is gegaan om bij de MRDH en de provincie het belang van de nachtbus onder de aandacht te brengen. Ook blijkt dat een aantal zaken beter had gekund, zoals bij de inbreng van de zienswijze bij de concessie provincie Zuid-Holland-Noord. Over de ontheffing is venararring in de raad ontstaan en ontstond tijdens het najaarsdebat onduidelijkheid over de status. De wethouder heeft dat erkend en het college heeft daar zijn excuses over uitgesproken in de memo van 9 november jl. en vanavond in dit debat. Door de onduidelijke communicatie was het zoeken naar wat er nu wel en niet is gebeurd in de afgelopen periode. ln het feitenovezicht zien we dat de wethouder het onderwerp Nachtbus als onderwerp serieus heeft opgepakt en het zeker zestien keer sinds juni 2022 ambtelijk en/of bestuurlijk bij diverse partners aan de orde heeft gesteld. Dat leidde wel degelijk tot actie en reactie van de MRDH, hoewel die steeds lang op zich liet wachten.

We zien ook dat de MRDH steeds stelliger wordt in de uitspraken geen ontheffing te willen verlenen indien Zoetermeer daar een vezoek toe zou doen. De brief van de MRDH van 1 8 september jl. is daarover al duidelijk en in het overleg van 2 november jl. geeft de MRDH geen enkele ruimte meer. Het argument van de MRDH is 'er is personeelstekort, we geven prioriteit aan het dagvervoer en aan de positie van de HTM zelf. We zijn over de reactie van de MRDH zeer teleurgesteld. Wel is het verheugend dat de MRDH de nachtlijnen vanaf 2025 gaat oppakken. Dat is later dan gehoopt, maar biedt perspectief voor de gebruikers. De lijn tussen Leiden en Zoetermeer is nog niet rond en de wethouder heeft eerder melding gemaakt van de mogelijkheid tot het inzetten van kleinschalig vervoer, waarvoor mogelijk meer chauffeurs beschikbaar zijn. We gaan ervan uit dat de wethouder hierop haar energie inzet. Voor het vervolg is het belangrijk dat de raad goed geïnformeerd wordt over de komende stappen. De interne en externe communicatie kan beter en moet ook beter. Maar we weten dat de wethouder een keiharde werker is en dat ze zaken voor elkaar krijgt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Frinking. lk wil even nog melden want dat heb ik net niet gedaan, dat mijnheer Van den Boomgaard vanwege privéomstandigheden de vergadering heeft verlaten.

En de heer Mooiman, u had zich nog niet aangemeld, maar u wilt alsnog het woord voeren in de eerste termijn. Gaat uw gang.

De heer Mooiman (PW): Ja, dank u wel voorzifter. Onze fractie vindt het in essentie problematisch wanneer moties die door de raad zijn aangenomen niet worden uitgevoerd. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen, met goede onderbouwing, zou dat mogelijk moeten zijn, maar aan deze voonraarden is in deze situatie niet voldaan. Het is ook niet de eerste keer dat we dat zien, en dat betreuren we, bijvoorbeeld bij een motie van onze fractie, waar ook FVD overigens nog het woord over wilde voeren. Des te problematischer wordt het echter wanneer de gemeenteraad onjuist of onvolledig wordt geïnformeerd. De raad moet er vanuit kunnen gaan dat de informatie die hij krijgt juist is om zo zijn werk goed te kunnen doen en zodat besluiten kunnen worden genomen op de juiste gronden. Goed, er waren en er zijn veel vragen, zoals al door de interpellanten genoemd. Die hebben veel passie voor dit onderuerp en ik denk ook dat daar niet heel veel vragen meer bij komen. We delen de zorgen van de interpellanten ook. Tegelijkertijd horen we de excuses van de wethouder en vinden we het goed dat zij die ook maakt. De motie staat, wat de PW betreft, nog steeds. Het college geeft nu aan te zoeken

naar een weg naar voren. Maar het is natuurlijk wel aan het college om ons mogelijkheden te bieden en die motie concrete invulling te geven. Gedeeltelijk doet het college dat al, onder meer met een tijdpad, maar we zien dit nog graag gedetailleerder terug in een memo aan de raad. We hopen ook dat het college deze situatie zeer serieus neemt om in het vervolg zeker te zorgen dat de raad juist en volledig wordt geïnformeerd. Dank u wel voorzitter.

Raad 20 november 2023

11

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Mooiman. Dan constateer ik dat in ieder geval iedereen in de raad die nog niet het woord had gevoerd, dat nu heeft gedaan. lk ga dan naar degenen die de interpellatie zijn begonnen. lk stel voor dezelfde volgorde aan te houden. Dus ik begin met mijnheer Zamani. De heerZamani (D66): Dank u wel, voorzitter. Zoals ook andere partijen hebben aangegeven, we willen

gewoon zo snel mogelijk nachtvervoer. We hebben nu nog steeds grote twijfels of we dat voor elkaar krijgen. Zeker als de wethouder aangeeft 'raad, wat wilt u nu eigenlijk?' Dan denk ik 'hoe moeten we het nog meer aangeven? We hebben een raadsbesluit ingediend. Daar staat € 600.000,00 in, in de begroting. We hebben een memo bijna unaniem laten aannemen. Wat moeten we doen, hoe moeten we nog meer laten zien wat we willen?' Daardoor heb ik heel erg twijfels of we uiteindelijk nachtvervoer krijgen. We hebben geen antwoord gehad van de wethouder op de waaromvraag. We hebben heel veel vragen gesteld. We wisten dat we een memo misten, we wisten dat we verkeerd zijn geïnformeerd. Maar waarom zijn we verkeerd geïnformeerd? Waarom heeft de wethouder ons de memo niet verstrekt? Wat was de achterliggende gedachte? Verder sluiten we aan op het gevoel dat we nog niet het hele verhaal kennen. Wat speelt er allemaal? We snappen gewoon nog niet waarom de wethouder de dingen heeft gedaan die ze heeft gedaan. Daar houd ik het even bij. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zamani, dan ga ik naar mijnheer Van Gils. Gaat uw gang.

De heer Van Gils (WD): Voorzitter, dank u wel. De wethouder heeft openhartig en uitgebreid excuses gemaakt en dat respecteren we. Maar, en dit is helaas een maar, de wethouder start vervolgens toch een heelwarrig verhaal en helaas zijn veelvan de gestelde vragen onbeantwoord gebleven. Laat mij één punt nu direct corrigeren waar ik en mijn fractie heel zwaar aan tillen. De wethouder heeft zojuist gezegd dat op 27 oktober jl. met onder andere ons is gesproken over de status van de motie. Dat is onjuist. We hebben gesproken over strategieën rond het uitvoeren van de motie en de haken en ogen die met het formeel indienen van ontheffing te maken hebben. Dit kwam op ons over als een overleg met de positieve uitvoering van de motie als uitkomst. De wethouder vroeg ons zelfs of wij bereid waren mee te denken over oplossingen om bij de MRDH iets in gang te zetten. De wethouder zou de uitvoering vooral niet redden voor het najaarsdebat. Wij hebben dus niets te horen gekregen over dat de motie afgedaan zou worden. We vinden het dan ook echt een schoffering van de samenwerking dat nu aan de raad wordt voorgehouden dat wij in het voorgenomen besluit van het college zijn gekend en zijn meegekomen.

Het tweede punt dat ik nu wil maken, is dat het voor ons onduidelijk blijft of is wat de reden is dat de memo die in het college voorlag in één week veranderde van een verdaging naar een afdoening. We denken nu meer dan eerder dat de hele grondslag van het collegebesluit enkel berust op een gevoel, omdat de wethouder dat zojuist ook zo zei. De wethouder erkende zojuist ook dat de meest basale stap, een juridisch advies, gewoon is overgeslagen, alleen nadat het wordt afgekeurd. Dat lijkt toch verdacht veel op voorsorteren op falen. En als derde punt erkende de wethouder dat het overleg, dat plaatsvond op 2 november jl., een overleg na het besluit van het college, gek is, maar ztl geeft daar geen duiding aan. Daar hebben we wel om gevraagd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils. Dan ga ik naar mijnheer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja voorzitter, dank u. Dank aan de wethouder voor de uitgebreide excuses. De wethouder is aangeslagen, dat is duidelijk. Dat kan ik me voorstellen, want er wordt wel getwijfeld aan de integriteit en ik kan me voorstellen dat dat eventjes schrikken is. Tegelijkertijd willen we nu natuurlijk daadkracht zien. Dus we hopen dat de wethouder die oproep tot zich neemt en daadkrachtig het vervolg inzet. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Vlies. Dan ga ik naar de heer Mohammadian.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel voozitter. Voorzitter, de beste mest voor het verbouwen van wijsheid is het besef van de fouten en het zaaien van spijt. lk waardeer de excuses van de wethouder en het feit dat ze haar tekortkomingen op dit dossier toegeeft. Dank u wel. Wel moet ik benoemen dat ik naar de beantwoording van de wethouder echt niet wijzer ben geworden. De wethouder geeft aan dat ze het debat aan wil met de raad. Debat over wat, vraag ik me af. Dan iets anders. De wethouder geeft aan dat ze tijdens het najaarsdebat de raad probeerde uit te leggen

12

Raad 20 november 2023

walze bedoelde met betrekking tot de ontheffingsaanvraag. lk vraag me af hoe de wethouder dit kan zeggen. Hierover werden door drie verschillende raadsleden gedurende een tijdbestek van 2,5 uur meer dan dertien keer een vraag over gesteld. We hebben geen enkel duidelijk antwoord gekregen die avond. Daarnaast hebben we de oorspronkelijke memo nog steeds niet ontuangen. Wanneer krijgen we die memo? Dan vind ik het opmerkelijk dat zich na het najaarsdebat een vervoerder aanbiedt voor de lijn tussen Zoetermeer en Leiden. Dit terwijl de motie de wethouder opriep om actief op zoek te gaan naar vervoerders. Kortom, voozitter, we hebben nog steeds veel onduidelijkheden en ons vertrouwen is nog steeds beschadigd. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel de heer Mohammadian. Dan constateer ik dat dit de eerste termijn van de gemeenteraad was. lk kijk naar het college of de wethouder behoefte heeft aan schorsing of nu wil reageren. lk zie behoefte aan een schorsing. lk stel voor dat wij doorgaan om 23.20 uur. Dat is dus 23 minuten. lk schors de vergadering tot 23.20 uur. Schorsing De voorzitter: Leden van de raad, ik heropen de vergadering en ga over naar de eerste termijn van het college, wethouder Ter Laak. Gaat uw gang.

Wethouder Ter Laak: Dank u wel voozifter. Moties moeten worden uitgevoerd, dat is duidelijk voor u, dat is duidelijk voor het college. En ja, ik ben aangeslagen, maar ik ben ook strijdbaar en heb energie en focus om met deze motie aan de slag te gaan en om u deelgenoot te maken en transparant te zijn over wat de vervolgstappen zijn. lk ga aan de slag. Er komt een plan van aanpak en voor het kerstreces wordt u geTnformeerd hoever het daarmee staat en wat de vervolgstappen zullen zijn. Dan zijn er vragen gesteld over het proces. De PvdA zei 'de verwarring is compleet en welke informatie is nu niet gedeeld met de raad?' Er is op 20 apriljl. een brief gestuurd vanuit de MRDH die niet met u als raad is gedeeld. Met de kennis van nu had ik die meteen door moeten zetten. De beantwoording in het najaarsdebat was onduidelijk en daardoor ontstond nog meer verwarring. De intentie van het college was te allen tijde om voor het najaarsdebat een memo met u te delen over de afwegingen en de dilemma's die we kenden bij het realiseren van de uitvoering van de motie. Die memo is nooit gekomen en