Notulen raad 16 juni 2025 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG í6 JUNI 2025

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier Aanwezig zijn: 36 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Van den Boomgaard en Boerboom, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en Haak, de dames Haak, Hoekstra en Kraneveldtvan der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Nikerk, Van der Perk, Van Proosdij en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van der Snoek, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani

Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, mevrouw Frinking, de heer ledema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weerwag Afintezig zijn:de heren Ekkelenkamp, Van Gils en Nawijn

AGENDA

1

Opening en vaststelling agenda a. Benoeming en installatie commissielid W. van Vliet

2. 3. 4. 5. 6.

Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. RaadsvoorctelZienswijze Beleidsnota reserues, voor:zieningen en fondsen 2025 MRDH

b. VERVALLEN Raadsvoorstel 'Aanpassing APV ivm het gewijzigde Bomenbeleid'

c. Raadsvoorctel Zienswijze ontwerpbegroting MRDH 2026 d. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpmeerjarenbegroting 2026-2029 VRH Haaglanden

e. RaadsvoorctelZienswijze ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Haaglanden

f. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2026 en ontwerpbegrotingswijziging 2025 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden

g. Raadsvoorctel Zienswijze ontwerpbegroting 2026 en ontwerpbegrotingswijziging 2025 GR GGD en WH h. Raadsvoorctel Financiële stukken GR Bleizo

i. Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Grote Projecten j. Raadsvoorstel Herinrichting en onderhoud openbaar gebied 't Seghe WaeÉ k. Raadsvoorstel Aankoop Kerkenbos 8

l. Raadsvoorctel PaÉicipatieplan 'lntegraal werken aan een gezonde stad' m. Raadsvoorstel Manifest Fysieke toegan kel ijkheid Zoetermeer

n. Raadsvoorstel Participatie Retailvisie o. Raadsvoorctel Procedurevoorstel bu rgerin itiatief ' Motion -park' p. Besluitenlijsten en notulen van 12 mei en 2iuni2025 7. 8.

Debat (inclusief stemmingen)

8. Resultatendebat Jaarctukken 2024 (exclusief stemmingen) Volgorde fracties conform loting: í. ChristenUnie-SGP

2.PDvZ 3. D66 4. PW 5. SP

Raad 16juni 2025

6. Zoetermeer Vooruit 7. Zól Zoetermeer 8. PvdA 9. WD

í0. cDA íí. Groenlinks í2. FVD í3. LHN 9.

í0.

Stemmingen Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De vootzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Zoetermeer van 1 6 juni 2025. lk heet natuurlijk alle aanwezigen op de publieke tribune van harte welkom en ook iedereen die de vergadering via de livestream volgt. Natuurlijk u zelf als leden van de raad ook van haÍe welkom. Vandaag is het verantwoordingsdag, in de Haagse volksmond werd dat vroeger ook wel 'gehaktdag'genoemd, maar dat doen we hier maar niet. U gaat tijdens het resultatendebat spreken over de jaarstukken en daarmee legt het college verantwoording af over het jaar 2024. Allereerst de berichten van verhindering. Die hebben we ontvangen van mijnheer Ekkelenkamp van D66. Er zijn verder geen berichten van verhindering ontvangen dus ik ga ervan uit dat de leden die horen op de lege plekken, later zullen arriveren. Dan de agenda van vanavond. Aan de orde is de agenda zoals die op 22 mei 2025 in iBabs is gepubliceerd. Op I 2 juni jl. is deze agenda voorzien van de laatste wijzigingen. ls er iemand die stemming over de vaststelling van de agenda wenst? Dat is niet het geval, dan is de agenda vastgesteld. De spreektijden. Het voorstel is de spreektijden vast te stellen op zes minuten per fractie en 36 minuten voor het college. ls er iemand die daar stemming over wenst? Dat is ook niet het geval, dan zijn ook de spreektijden vastgesteld. We gaan we over naar agendapunt 1.a.

a. Benoeming en installatie commissielid W. van Vliet De vootzitter: Dat is de benoeming en installatie van commissielid W. van Vliet, mevrouw Van Vliet. Namens de fractie van Zól Zoetermeer is zij voorgedragen als commissielid en in het kader van de benoeming van het nieuwe commissielid wordt u ook, zoals gebruikelijk, gevraagd u uit te spreken over de geloofsbrieven. lk deel aan de gemeenteraad mee dat die ook inmiddels in handen zijn gesteld van de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven. Die taak is ook al verricht, zo is mij gebleken dus ik ga het woord geven aan de heer Duiven, de voozitter van de commissie. De heer Duiven (WD): Dank u wel voorzitter. De commissie heeft de geloofsbrieven van het voorgedragen commissielid van de gemeenteraad, mevrouw Van Vliet ondezocht. De commissie heeft het genoegen de raad te rapporteren dat de geloofsbrieven en de daarbij conform de Gemeentewet overgelegde bescheiden in orde zijn bevonden. Het rapport van de commissie ligt, zoals gebruikelijk voor de leden ter inzage bij de griffie en de commissie adviseert de gemeenteraad dan ook mevrouw Van Vliet als lid van de gemeenteraad te benoemen. De vootzitter: Dank u wel, mijnheer Duiven voor het uitbrengen van het rapport en ook dank aan de commissie. lk stel aan de raad voor om dit advies te volgen.

ls er iemand die daar stemming over wenst? Dat is niet het geval, aldus besloten. Dan gaan we over tot de installatie van mevrouw Van Vliet. lk verzoek mevrouw Van Vliet naar voren te komen en iedereen die daartoe in staat is, vezoek ik te gaan staan. Goedenavond, ik ga zo de verklaring voorlezen en aan het eind mag u uiteraard 'dat verklaar en beloof ik'zeggen.

'lk verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

lk verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig

2

Raad 16juni 2025

geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. lk beloof dat ik getrouw zal zrln aan de Grondwet, dat ik de weften zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen.' Mevrouw Van Vliet (Zor.Zoetermeer): Dat verklaar en beloof ik! De voozitter: Dan wil ik u van harte feliciteren en heel veel succes wensen als commissielid en u krijgt een mooi applaus. (Onder applaus feliciteeÉ de burgemeester mevrouw Van Vliet met een boeket.) lk stelvoor om mevrouw Van Vliet persoonlijk te feliciteren bij de eerste schorsing tijdens deze vergadering. Dan heeft u daar straks de tijd voor.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 2, dat is het spreekrecht. Er hebben zich geen insprekers gemeld.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan ga ik over naar agendapunt 3. Dat zijn de mondeling vragen. We hebben mondeling vragen ontvangen van mevrouw Bink van Zoetermeer Vooruit over de werkzaamheden aan de ophaalbrug in De Leyens. Mevrouw Bink, gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, dank u wel. Zoetermeer Vooruit heeft gehoord dat aan de ophaalbrug in De Leyens werkzaamheden gaan plaatsvinden. De brug wordt tijdelijk weggehaald en de palen waarop de brug staat, worden vervangen. De vaarweg wordt afgesloten en ook voor de fietsers en de voetgangers is er geen brug meer. De werkzaamheden zouden 30 juni a.s. starten en mogelijk acht weken duren. We hebben de volgende vragen aan de wethouder. Klopt het dat de werkzaamheden aan de burg plaatsvinden? Klopt de tijd van start en de duur van de werkzaamheden? Waarom staan er nergens borden dat er werkzaamheden gaan plaatsvinden en hoe is de communicatie gegaan met de inwoners? Dank u wel. Graag helderheid. De vootzitter: Dank u wel, mevrouw Bink. Dan ga ik naar het college. Wethouder Van der Meer, gaat uw gang.

Wethouder Van der Meer: Voorzitter, dank u wel voor de vragen. We gaan inderdaad de brug vernieuwen. Dat gebeurt inderdaad eigenlijk in de weken van de zomervakantie, maarwe hebben net iets meer nodig, dus we beginnen inderdaad 31 juni/begin juli. We gebruiken juist de zomervakantie omdat de brug heel vaak door scholieren wordt gebruikt. Er zijn door de aannemer 1200 brieven in de buurt verspreid om dat mede te delen. Er is bij de mensen die er direct naast wonen, ook aangebeld om hierover te vertellen. lk begreep daarstraks van u dat de borden er nog niet staan. lk kreeg ambtelijk door dat die er wel moeten komen. lk zorg ervoor datze er woensdag staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter. Wethouder, dank u wel voor uw beantwoording. We vinden het weljammer, althans, de omwonenden vinden het heel erg jammer dat het nu juist in het seizoen gebeurt dat de mensen gaan suppen en met hun bootjes gaan varen want zij kunnen dadelijk niet meer de plas op en het is wel een paar weken lang. Toch nog wat betreft de communicatie. Het blijft altijd een gedoe; hebben de mensen de brief wel ontvangen of hebben ze hem nu niet ontvangen? in dit geval krijg ik gewoon te horen dat die brieven niet ontvangen zijn. Maar als u de borden alweer gaat plaatsen uiterlijk woensdag, zal dat ook weer een beetje helpen. Dank u wel. De voorzitter: Ja, wethouder Van der Meer nog? Gaat uw gang.

Wethouder Van der Meer: Voozitter, ik heb niet helemaal in beeld gekregen dat er ook niet gevaren kan worden. lk probeer dat in de loop van de avond te achterhalen. Voor die borden gaan we in ieder geval zorgen. We hebben altijd dat er mensen zijn die op de een of andere manier de brieven niet krijgen. Daar kan ik niet heel veel aan veranderen, maar we gaan er in ieder geval voor zorgen dat die borden er komen.

Raad l6juni 2025

3

De voorzitter: lk ga eerst naar mijnheer Van der Snoek want u mag aanvullende vragen stellen. Maar ik wil voorkomen dat dit een debat wordt. Aanvullende vragen en dan kan het college reageren. Eerst mijnheer Van der Snoek, gaat uw gang. De heer Van der Snoek (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzÍtter, w'rj waren voornemens om morgen schriftelijke vragen in te dienen, maar Zoetermeer Vooruit, haÉelijk dank hiervoor. lk heb de volgende vragen: is de veiligheid van de brug dusdanig in gevaar dat de afsluiting voor het vaarseizoen noodzakelijk is? De vaarders hebben immers afgelopen jaar opgelegd gekregen dat de boot elektrisch dient te zijn en zij kunnen nu geen gebruikmaken van de vaarroute. Yraag2. Alleen een aantaldirect aangrenzende bewoners is laat geïnformeerd. lk hoorde de wethouder net over 1200 brieven. Wijkbreed is dat dus niet gedeeld en de brug wordt ook wijkbreed gebruikt. Waarom is de informatie niet breder gedeeld? Vraag 3. Wij krijgen ook vragen over de bekleding van de brug. ls er rekening gehouden met de eerdere klachten over het brugdek? En tot slot, voozitter. Gaat de renovatie door in de bouwvak of gaat het werk dan drie weken plat? Tot zover, voozitter. De voorzitter: lk kijk even naar links, wethouder Van der Meer.

Wethouder Van der Meer: Ja voozitter, dit zijn allemaal vragen die ik niet van tevoren gekregen heb, dus ik kan er bijna niet op antwoorden. We zullen zorgen dat u de vragen beantwoord krijgt. De brug moet gewoon vervangen worden. Daar is die aan toe en er is met opzet gekozen voor de schoolvakanties. Juist omdat de leerlingen hem volop gebruiken. lk laat vanavond nog even uitzoeken of er iets te zeggen valt over dat varen. De voozitter: Dan Mijnheer Zamani nog?

De heer Zamani (D66): Ja, voozitter, ik zal geen technische vraag stellen, maar ik zou het wel fijn vinden als de wethouder inderdaad gaat kijken naar de signalen van omwonenden die geen brief hebben ontvangen want die kregen wij ook van mensen die 50 meter van die brug af wonen. Dus die zijn wel reëel, dus daar zou ik echt graag een reactie op krijgen. Dank u wel voozitter. De voozitter: Akkoord. De wethouder heeft toegezegd om daar schriftelijke op terug te komen, ook naar aanleiding van de vragen van de heer Van der Snoek, dus dan kan dat ongetwijfeld meegenomen worden. lk stel voor de vragen dan als afgehandeld te beschouwen. lk moet overigens ook meteen melden dat de heer Van Gils en de heer Nawijn vanavond ook afiarezig zijn. Dan is bij dezen ook vastgelegd dat zij niet aanwezig zullen zijn vanavond.

4.

Mededelingen

De voozitter: Dan gaan we over naar de mededelingen. Zijn er mededelingen uit de raad? Dat is niet het geval. Mededelingen uit het college? Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang.

Wethouder Blansjaar: Dank u wel voozitter. lk wil graag iedereen erop attenderen dat er dinsdag 24 juni a.s. een bijeenkomst is over het afualbeleid. Dus bij dezen de vraag om dat allemaal in uw agenda te zetten. De voorzitter: Dank u wel, ik kijk rond. Geen andere mededeling van het college?

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan de afdoening van de ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst? ls er iemand die hier stemming over wenst? Er zijn 36 raadsleden als ik het goed heb. Nee? Dan zijn ze aldus afgehandeld.

6.

Hamerstukken

a. RaadsvoorstelZienswijze Beleidsnota reseníes, voorzieningen en fondsen2025 MRDH

c. Raadsvoorctel Zienswijze ontwerpbegroting MRDH 2026 d. Raadsvoorctel Zienswijze ontwerpmeeriarenbegroting 2026-2029 VRH

4

Raad 16juni 2025

Haaglanden

e. RaadsvoorctelZienswijze ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Haaglanden

f. RaadsvoorctelZienswijze ontwerpbegroting 2026 en ontwerpbegrotingswijziging 2025 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden

g. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2026 en ontwerpbegrotingswijziging 2025 GR GGD en WH h. Raadsvoorctel Financiële stukken GR Bleizo

i. Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Grote Projecten j. Raadsvoorctel Herinrichting en onderhoud openbaar gebied 't Seghe WaeÉ k. Raadsvoorstel Aankoop Kerkenbos 8

l. Raadsvoorstel PaÉicipatieplan 'lntegraalwerken aan een gezonde stad' m. Raadsvoorstel Manifest Fysieke toegankelijkheid Zoetermeer

n. Raadsvoorstel PaÉicipatie Retailvisie o. Raadsvoorctel Procedurevoorstel burgerinitiatief 'Motion-park' p. Besluitenlijsten en notulen van12 meien 2iuni2025

De vootzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 6, dat zijn de hamerstukken. Aan de orde zijn de raadsvoorstellen die als hamerstuk kunnen worden afgedaan. lk vraag u - het is een behoorlijke lijst is er iemand die behoefte heeft aan het geven een stemverklaring bij een van deze raadsvoorstellen? Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

-

De heer Van den Boomgaard (FVD): Voorzifter, dat zijn er meerdere, met uw goedvinden.

lk begin geclusterd met 6.a tot en met 6.h. Voozitter, het toezicht op financiën, taakbeheersing en ambities van de gemeenschappelijke regelingen schiet thans tekort in onze ogen. FVD wil graag samen met uw raad optrekken om onze eigen taken en stukken beter te gaan beheersen. Blind, of tenminste, slechts met het vertrouwen in de GR-besturen en ambtenaren, stemmen we deze keer nog mee. Dan over 6.k het raadsvoorstel Aankoop Kerkenbos. Voorzitter, in het raadsvoorstel staat expliciet dat De Oase al geruime tijd niet meer in gebruik is als kerk. Dat is onjuist. Het PKN-bestuur is er misschien niet in geslaagd een functie binnen de eigen kerk aan het pand te geven, maat ze verhuren die ruimte wel aan een tweetal andere kerkelijke gemeenten. De Oase is nu dus wel degelijk in gebruik als kerk en pas na de verkoop niet meer. De ontkerkelijking van Meezicht is kennelijk collegebeleid. Dat bevreemdt FVD en daarom stemmen we tegen. Dan heb ik nog wat over de Participatie Retailvisie. Zoals betoogd in de commissie, ziet FVD participatie in dit stadium als leertraject. ln ons stemgedrag laten we daarom snel het voordeel van de twijfel gelden. Zo ook bij het participatieplan voor de Retailvisie. We twijfelen over de weging van participatieve invloed tussen inwoners en organisaties, maar zijn tevreden dat onzorgvuldigheden uit het raadsvoorstel zijn vergaderd.

Onze participatieve democratie verd ient zorgvu ld igheid. Dan de laatste. 6.o over het Motion-park, het burgerinitiatief. Als groenste partij van Zoetermeer is FVD bij voorbaat al enthousiast over het burgerinitiatief Motion-park. Met zoveel stedelijke verdichting is een stukje beweeglijk groen erbij letterlijk een verademing. Dat is pas werken aan êen gezonde stad. Hartstikke mooi, dank aan de initiatiefneemster ên - nemers en een van de meest betrokken inwoners van Zoetermeer, mevrouw Bontje, bij dezen. De voorzitter: Dank u wel, ik kijk rond of er nog anderen voor een stemverklaring zijn. Dat is niet het geval. lk vraag of iemand stemming wenst over een van deze raadsvoorstellen. We hebben overigens aangemerkt dat op 6.k FVD in ieder geval heeft aangetekend tegen te hebben gestemd. Mijnheer Van den Boomgaard. De heerVan den Boomgaard (FVD): Zozijnwe ook tegen 6.1. lntegraalwerken aan een gezonde stad. Dat is overbodig. De voorzitter: Dan staat in ieder geval in de notulen dat op 6.k en 6.1 de fractie van FVD heeft aangetekend tegen te stemmen. Zijn er nog anderen? Dan zijn deze raadsvoorstellen vastgesteld.

7.

Debat (inclusief stemmingen)

Er zijn geen punten ter bespreking b'tj dit agendapunt.

8.

ResultatendebatJaarstukken2024(exclusiefstemmingen)

Raad 16juni 2025

5

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 8, het resultatendebat. Daarvoor hebben we natuurlijk zoals altijd geloot. Dus er is een volgorde van fracties en daar gaan we mee beginnen. De allereerste fractie is de ChristenUnie-SGP. Mevrouw Brouwer, gaat uw gang,

1. GhristenUnie-SGP Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u welvoozitter. Omdat ik dit jaar als eerste aan de beurt ben, zal ik het maar even zeggen. We bespreken vandaag de jaarstukken over 2024.lk sprak laatst met een collega over dit resultatendebat, dat ik nog wel wat werk had aan de voorbereiding, en ze zei: ach, het is toch maar terugkijken. We zijn in dit huis gewend om de perspectiefnota en de begroting met meer respect te behandelen dan de jaarstukken en er meer tijd aan te besteden, zeker als je het omrekent per bladzijde. We kijken graag vooruit en kunnen het ook bijna niet laten om bij het jaarstukkendebat over 2024 al voorstellen te doen voor 2026. Maar terugkijken heeft zin. Churchill zei, met woorden die hij op zijn beurt ook weer geleend had:'Zrl die niet van de geschiedenis leren, zijn gedoemd die te herhalen'. Dus laten we eens kijken wat we leren van 2024. Als je even naar de getallen kijkt, zie je dat we hadden ingeschat dat we zo'n € 8 miljoen onder nul uit zouden komen en uiteindelijk bijna € 7 miljoen boven nul uitkomen. Een verschilvan € 15 miljoen. De helft daarvan stond al in een eerder memo en grofrreg de andere helft is geld dat we niet uitgegeven konden krijgen.

Dat staat dan als financiële voordelen in de jaarstukken, maar eerlijk is eerlijk, een voordeel van € 300.000,00 op de leerplicht is geld dat gewoon uitgegeven had moeten worden aan het voorkomen van schoolverlaten. En de € 200.000,00 die over zijn bij groenprojecten, hadden nu bomen moeten zijn. Maar de geschiedenis leert dus dat het ons niet lukt om onderbesteding van de budgetten te voorkomen en ook dat het de landelijke overheid niet lukt om ons op tijd te laten weten hoeveel geld we mogen uitgaven, maar dat het de wethouder van Financiën wel steeds beter lukt om het saldo van de begroting richting nul te duwen. Wetend dat die twee dingen er zullen zijn, de onderbesteding en dat'laatstemomentgeld', duwen en trekken we net zo lang aan de begroting om de lucht eruit te halen en realistisch te plannen. Als je even meerekent dat we € 5 miljoen uit de reserves mochten meetellen, die achteraf niet nodig waren, zijn we echt heel dicht bij de werkelijkheid gekomen. Dat is wel een compliment waard. Het is eigenlijk jammer dat echt realisme niet mag van de toezichthouder. Als je al een percentage voor onderbesteding zou mogen meerekenen en een stelpost voor nagekomen specifieke uitkeringen.... Je zou haast vragen om een schaduwbegroting die we dan gewoon niet aan de provincie zouden geven.

Wel tamelijk dramatisch is de besteding van de kredieten. Het is bijna niet te geloven dat we € 100 miljoen hadden ingepland om te investeren en datwe een kwart daarvan hebben gerealiseerd. Dat heeft weliswaar wat minder directe invloed op het saldo van de begroting omdat het over het uitgeven van reserves gaat, maar de jaarlijkse kapitaallasten zijn op deze manier natuurlijk bijna niet te begroten. Volgens ons ligt hier een volgende opdracht voor de wethouder van Financiën: realisme zoeken in de investeringen. De ambtelijke beoordeling die ten grondslag ligt aan het in stand houden van de kredieten, mag best iets politieker worden van ons want het gaat ook over prioriteiten in de uitvoering. Zo zie je maar: terugkijken is niet alleen leren van je fouten, maar ook leren van wat gelukt is, Als je inhoudelijk verder kijkt, zie je dat ook. We herinneren ons de midterm review die het college ons stuurde, november vorig jaar. lk heb trouwens geen idee waarom dat niet gewoon een 'tussentijdse evaluatie' heet. Maar ondanks alle onzekerheid, de dreigende financiële tekorten en het personeelstekort lukt het dit college om plannen te realiseren. Op focuspunten van deze coalitie, zoals veiligheid, woningbouw en duurzaamheid, zien we vooruitgang. Er wordt steeds vaker projectmatig gewerkt, langs de lat van de stadsvisie.

We zien voor het eerst in tijden hoopvolle ontwikkelingen op jeugdzorg. Er worden wijkplannen opgeleverd, het Geldpunt draait goed, we krijgen aandacht en geld voor bouwprojecten en voor de New Town-lobby. We doen serieus ons best met participatie en toegankelijkheid. De bomenmonitor staat in het groen. De aanpak jeugdgroepen werpt duidelijk vruchten af .Zomaar een paar dwarsstraten, Er blijft nog van alles te wensen over en er is nog van alles niet gelukt of niet af. Niemand weet wat de volgende crisis zal zijn, wat voor nieuw kabinet er gaat komen - misschien is dat wel de volgende crisis - en wat dat betekent voor onze financiën. Maar dat hoeft ons er niet van te weerhouden om samen te doen wat nodig is. Verantwoordelijkheid nemen bij het kleine beetje licht dat we hebben in het vertrouwen dat er zegen rust op het goede zoeken voor je stad. Dank u wel voorzitter. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PDvZ. O, een interruptie. Die kon ik niet zien, die zat achter mijnheer Boerboom. Dat geeft niet. Dat ligt niet aan u. Mijnheer Nikerk heeft een interruptie. Gaat uw gang.

6

Raad 16juni 2025

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel voorzifter. lk zal de volgende keer gaan staan. Het was een mooi betoog dat mevrouw Brouwer net gehouden heeft. Bij het aantreden van ik wilde al zeggen 'dit kabi-

-

net'- dit college verzuchtte u 'en een beetje vlot graag'. ls dat wat betreft de ChristenUnie-SGP gelukt? De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Vlot bestaat niet in de politiek, toch? lk ben een keer 2,5 jaar de politiek uit geweest en toen ik terugkwam, hadden ze net een kopje koffie gedronken, zogezegd. lk had echt nauwelijks wat gemist. De voorzitter: Dat is voldoende geloof ik. Anderen nog? Dank u wel mevrouw Brouwer. De PDvZ, de heer Buisman. Gaat uw gang.

2- PDvZ De heer Buisman (PDvZ): Voorzitter, dank u wel. Allereerst complimenten van de PDvZ voor de laaraliteit van de jaarstukken. De inzichtelijkheid groeit ieder jaar. Helaas houdt de lijvigheid van het boekwerk gelijke tred daarmee. De tafeltjesavond was, wat de PDvZ betreft, weer een succes. Vrijwel alle technische vragen konden bij die gelegenheid door ambtenaren worden beantwoord. We danken hen voor hun inzet en bereidheid hiertoe. Het rekeningresultaat was wederom positief in 2024 en Zoetermeer kan bogen op een gezonde met de kanttekening die mevrouw Brouwer ook heeft gemaakt - financiële positie. De onheilsberichten vorig jaar ten aanzien van de stijging van de kosten voor de jeugdhulp zijn gelukkig niet volledig bewaarheid. De overschrijding was minder groot dan voorzien. Voorzitter, het Jaarverslag 2024 is aanleiding voor slechts één opmerking en die betreft de aanpak van ondermijning. De PDvZ stelt vast dat de verbreding van de ondermijningsaanpak zoals die vorig jaar in de jaarstukken2023voor2024 werd aangekondigd heeft plaatsgevonden. Als zodanig kunnen wijons tot ons genoegen vaststellen dat daarmee de veiligheid en de leefbaarheid in de stad in aanleg zijn vergroot. De jaarrekening over 2024 is ook aanleiding voor slechts één opmerking. Die pakt, wat ons betreft, niet positief uit.

Het betrefi een opmerking in het financieel verslag over de inkoop en rechtmatigheid. Een jarenlang regelmatig terugkerend fenomeen is dat op het gebied van Europese aanbestedingen de desbetreffende regelgeving wordt overtreden. Evenals in 2023, was dit ook in 2024 weer het geval. Het college dacht vorig jaar probleem op te lossen door de verplichtingenadministratie aan te scherpen. Dat heeft dus niet gewerkt. PDvZ denkt nog steeds dat het gehele inkoopproces opnieuw en beter moet worden ingericht en dat informatievoorziening gedurende dit proces adequaat moet gaan werken. Niet alleen voor dit proces trouwens. Nog te vaak wordt de raad onaangenaam verrast met de ongunstige uitkomsten van projecten en processen die het college kennelijk niet, of niet op tijd heeft zien aankomen. Denk aan jeugdhulp, de sporthal, het zwembad en ga zo maat door. De PDvZ zou graag zien en doet bij dezen een verzoek daartoe, dat de administratieve organisatie van de gemeente eens grondig wordt doorgelicht. Op voorhand kan worden begonnen met de managementinformatie op kritische processen onder de loep te nemen en, waar nodig, dusdanig te verbeteren dat de ambtelijke top en het college tijdig en volledig worden geïnformeerd omtrent afia/jkingen in verloop van processen zodat vervolgens adequate maatregelen kunnen worden getroffen en er een hoop leed kan worden voorkomen.

Een van de onderzoeksuggesties die PDvZ onlangs heeft ingediend bij de Rekenkamer betreft overigens dit onderwerp, de kwaliteit van de managementinformatie. Het is misschien wel aardig om te vermelden dat de tekortkoming op het gebied van de inkooprechtmatigheid helaas vaker is vastgesteld. Ooit, negentien jaar geleden, in 2006 dus, zat ik zelf ook voor kortere tijd in de raad. lk had aan mijnheer Nawijn willen vragen 'weet u nog wel?', maar dat kan helaas niet. In de jaarrekening 2005 kwam de tekortkoming waar we het nu over hebben, ook al voorbij. Ook in de jaren daarna nog regelmatig. Als het niet zo betreurenswaardig was, zou men schertsendenrvijs kunnen vaststellen dat men een Zoetermeerse jaarrekeningfolklore heeft ontwikkeld op dit punt. Misschien kunnen we dat ooit als zodanig als erfgoed aanmerken. Dan heb ik nog een laatste punt. Voozitter, de PDvZ heeft tijdens de tafeltjesavond vragen gesteld over de resultaten van het inburgeringsprogramma. Wij begrijpen dat maar liefst4l% van de inburgeraars de zogenaamde Z-route volgt. Deze route is specifiek bedoeld voor inburgeraars die, ook met maximale begeleiding, naar verwachting het taalniveau B 1 niet zullen behalen. Het gaat hierbij veelal om personen met een lage leerbaarheid, beperkte schoolervaring en/of cognitieve beperkingen. Het overgrote deel van deze doelgroep is dus - nog - niet werkrijp. Voorzitter.

Dit baart de PDvZ grote zorgen. Wat zijn de vooruitzichten voor deze mensen straks in onze maatschappij? We zijn benieuwd hoe het college

-

Raad 16juni 2025

7

hiertegen aankijkt. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel voor uw eerste termijn. Er is nog een interruptie van de heer Mohammadian. Als u even blijft staan? De heer Mohammadian, gaat uw gang. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzifter, dank. Een inspirerende spreektekst. lk heb wel een vraag over het laatste dat mijnheer Buisman heeft gezegd, over de integratie- en inburgeringscursussen. Eigenlijk heb ik twee vragen. Beseft u wel dat u nu een selectiebias maakt door 40% te benoemen? En ik vroeg me af of u als partij ook met voorstellen kunt komen voor hoe we dat wel kunnen

aanpakken. De voorzitter: De heer Buisman. De heer Buisman (PDvZ): Dat gaan we zeker doen. Ja, dus. De voorzitter: Mijnheer Zamanl

De heer Zamani (D66): Voozitter, de heer Buisman had het over een overgrote meerderheid, maar hij zegt4O%. Wat bedoelt hij precies met'overgrote meerderheid'? De voorzitter: De heer Buisman, gaat uw gang.

De heer Buisman (PDvZ): lk heb gezegd'41o/o'. De voorzitter: U mag het nog een keer proberen, mijnheer Zamani, nog één keer, gaat uw gang.

De heer Zamanl (D66): Ja. U zei 'overgrote meerderheid' en tegelijkertijd zegt u'41o/o'. Vandaar: klopt die 41o/o niet of die overgrote meerderheid niet? De voorzitter: De heer Buisman

De heer Buisman (PDvZ): De woorden 'overgrote meerderheid' heb ik niet gebruikt. De voorzitter: De heer Mohammadian nog. Gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, niet zozeer een vraag, maar wat ik net bedoelde met een selectiebias was dat mensen die al problemen hebben met leren, lang in het integratietraject of de inburgering blijven waardoor mensen die sneller kunnen, sneller uitstromen, waardoor de groep groter lijkt. Maar het is niet zo dat het een heel grote groep is, dat was meer mijn bedoeling. De voorzitter: Mijnheer Buisman nog? De heer Buisman (PDvZ): Dank voor de aanvulling.

De vootzitter: Als er verder geen interrupties meer zijn, dank ik u hartelijk en gaan we over naar de fractie van D66. Mevrouw Bakkers, gaat uw gang.

3. D66 Mevrouw Bakkers (D66): Ja voorzitter, dank. Nog één keer gehaktdag deze raadsperiode. We kijken nog één keer terug, terug op 2024.Wat ons betreft was het een jaar met plussen en met minnen. Zo gingen we van een min naar een plus want over 2024 - mevrouw Brouwer zei het al - dachten we dat we wat negatiever uit zouden komen met een min van zo'n € 7 of bijna € 8 miljoen. Maar we komen toch uit op een plus van bijna € 7 miljoen. Toch bijna een verschil van € 15 miljoen. Dankzij een gezonde financiële positie zijn we gelukkig in staat om tegenvallers op te vangen en tegelijkertijd ook te blijven investeren in de stad. Daar kom ik straks graag nog even op terug. Voorzitter, u kent D66 als een positieve partij. Laten we daarom enkele plussen eruit lichten. Het groen in onze stad. Dat wordt heel erg gewaardeerd en als D66 waren we ook blij om te zien hoe onze motie voor gratis bomen uitvoering heeft gekregen. We hopen dat het ook dit nalaar weer een succes wordt. Ook een plus voor ons is de bibliotheek. Die krijgt gemiddeld een 8 van de respondenten van de

8

Raad 16juni 2025

stadspeiling en dat is superfraai. We zien echter wel een terugloop in het aantal uitlenen en dat baart ons wel enige zorgen. We vragen daarom het college extra aandacht te hebben voor dat punt. We hebben ook een vraag daarbij: welke inspanningen gaat het college verrichten om die trend te doen keren?

We blijven nog even bij het blokje educatie want D66 vindt het belangrijk dat onderw'rjsachterstanden, mevrouw Brouwer refereerde daar net ook al even aan, van kinderen en jongeren voorkomen dan wel bestreden worden. ledereen moet immers volop de kans krijgen om mee te doen in onze samenleving. Helaas zien we dat zowel bij de WE als de vroegtijdige schoolverlaters de doelen niet zijn gehaald. Wat gaat het college eraan doen om die doelen wel te gaan halen? Waar we ook nog werk hebben te verrichten, is bij het schoonhouden van onze leefomgeving. ln 2024 zijn er bijna 35.000 meldingen over de openbare ruimte gedaan. Dat is een toename van 13%. Afualdumping is met 60% toegenomen en de oozaak, zo schrijft het college in de jaarstukken, is lastig te achterhalen. ls het college het dan ook met D66 eens dat we ons daar wel voor moeten gaan inspannen? Wat doet het college eraan om die oozaken te achterhalen en om die afualdumpingen en dat zwerfafual verder tegen te gaan? ln aanloop naar het perspectiefdebat kan ik u alvast melden dat de voorgestelde bezuiniging op dat vlak, wat D66 betreft, richting de prullenbak kan. Voozitter, als we het hebben over de minpunten, moeten we toch wel een beetje met pijn in onze buik, denk ik, met zijn allen vanavond terugkijken of die afboeking van € 5 miljoen voor de Entree.

De voorbereidingskosten die zijn gemaakt voor de planvorming en de planologische procedure van de Entree kan de gemeente helaas niet verhalen. Eerder werd het risico al bekend, maar nu moeten toch die kosten worden afgeboekt. Een dikke min dus. Maar dat brengt ons ook wel bij een wat groter minpunt. Het verschil tussen die begroting en het uiteindelijke resultaat. Mevrouw Brouwer was redelijk positief daarover te noemen. Het is weliswaar te verklaren, maar als we de jaren op een rijtje zetten, zien we toch wel wat grote verschillen. We zien dat we vaak wat somberder begroten dan we onderaan de streep overhouden. Daar komen we bij het perspectiefdebat nog even op terug. Het gevolg van dat grote verschil is wel dat je in wijken en op scholen, bij culturele instellingen en verenigingen soms gewoon moet bezuinigen omdat de voorgestelde begroting ons die kant op dirigeeÉ. Een kleine cliffhanger, de 30e komen we daarop terug. Voorzitter, tot slot nog twee vragen aan het college. We hebben helaas moeten constateren dat er leegstand is ontstaan in de DlP. Dat baart ons ook zorgen. ls het college voornemens zich in te spannen om die leegstand zo spoedig mogelijk om te vormen tot een invulling met nieuwe innovatieve bedrijven? En dan de laatste vraag.

Uit de jaarstukken komt ook naar voren dat inwoners nu al een aantaljaren de evenementen van Zoetermeer minder hoog waarderen dan we, denk ik, met zijn allen zouden willen. Dat gaat om allerlei soorten evenementen van groot, middelgroot tot kleinschalig. Voor het eerst dit jaar was er ook een aantal subsidieaanvragen voor evenementen dat hoger lag dan er totaal in de subsidiepot zat. Hoe kunnen we desondanks toch ruimte houden voor vernieuwende evenementen als al het geld naar bestaande evenementen dreigt te gaan? Tot zover in deze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Bakkers voor uw eerste termijn, dan ga ik over naar de fractie van de PW. De heer Smits, gaat uw gang.

4. PW De heer Smits (PW): Voorzitter, op het eerste gezicht lijkt het goed te gaan. Er is een positief resultaat van € 6,8 miljoen. Maar zonder onze spaarpot, de reserves, stonden we nu diep in het rood. ls dat

verstandig beleid? Maar we willen beginnen met een compliment. De inzet van ambtenaren verdient respect. Er is hard gewerkt en daarvoor onze waardering. Maar het gaat hier niet alleen om inzet, maar ook om resultaat. Nu blijven we toch te vaak hangen met plannen op papier. Zoals onderwijs en zorg. Kinderen zitten op scholen waar te weinig plek is. Maar de oplossing komt pas in 2027. Dat is ons echt te laat. Ook in jeugdzorg lopen we vast. Te weinig personeel, te lange wachtlijsten. Ook deze jongeren kunnen helemaal niet wachten. Armoede. Het Nibud is duidelijk. Veel inwoners redden het financieel niet meer. Toch komt het actieplan pas eind 2025. Dat vinden wij veel te laat. Daarom hadden wij voor vandaag al twee moties klaar liggen. We kondigenze aan voor over twee weken bij het voorjaarsdebat. Een motie die het college oproept om nog dit najaar voordat het actieplan klaar is met een concreet tussenpakket te komen voor inwoners die nu in de knel zitten. En een motie die vraagt om een bedrag van € 750.000,00 van het overschot van 2024, te reserveren voor deze aanpak. Dat geld was oorspronkelijk bedoeld voor het sociaal domein, maar het is niet besteed. Dat moeten we alsnog goed inzetten en niet in de reserve laten verdwijnen, maar bijde mensen brengen die het nu eenmaalecht nodig hebben.

Raad 16juni 2025

9

Dan het woningbeleid. Het project Entree kost de stad € 5 miljoen. Geld dat we nooit meer terugzien. Ook andere projecten lopen vertraging op. De ambities zijn groot maar de uitvoering blijft achter. Veiligheid. Opvallend is dat er bij veiligheid geen concrete doelen of maatregelen worden genoemd die zijn vertraagd of niet zijn uitgevoerd. Tegelijkertijd zien we geen extra investeringen, tenarijl bewoners in meerdere wijken overlast blijven melden. Waar is dat geld aan besteed? En waar blijven de zichtbare effecten voor onze inwoners? Wij vragen het college dan ook... De voorzitter: lk zie een interruptie van mijnheer Nikerk, gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel voorzitter. lk hoor mijnheer Smits wat zeggên over veiligheid en dat er klachten zijn. Maar ja, die zullen er altijd blijven, maar gemiddeld scooÉ Zoetermeer een 8 op veiligheid. Hoe rijmt u dat? De voorzitter: Mijnheer Smits,

De heer Smits (PW): Dank u wel voorzitter. lk zeg ook niet dat Zoetermeer slecht scooÉ op veiligheid, maar er zijn gewoon heel veel plannen niet uitgevoerd die wel voor meer veiligheid hadden kunnen zorgen. De voorzitter: Mijnheer Nikerk. De heer Nikerk (PvdA): ls de heer Smits het dan met mij eens dat het heel goed gaat met de veiligheid in Zoetermeer?

De voorzitter: Mijnheer Smits. De heer Smits (PW): Ja, dank u wel voozitter. Voor de PW kan het in ieder geval altijd beter De voorzitter: Gaat u verder? De heer Smits (PW): Dank u wel. We vragen het college dan ook: waarom worden belangrijke problemen zoals schoolcapaciteit en woningbouw, pas over jaren opgelost? Wat doen we nu voor de inwoners die in armoede leven of dreigen weg te zakken? Hoe zorgen we dat veiligheid geen mooi woord blijft, maar echt zichtbaar wordt in de wijk? Tot slot de digitale plannen. Een mooi rapport. Maar wat gaan onze inwoners hier nu direct van merken? We willen namelijk geen dikke rapporten, maar betere service, minder gedoe en meer duidelijk. Voozitter, de PW blijft kritisch, maar we willen ook vooruit. We willen een stad waar je veilig woont,

waar jongeren eerlijke kansen krijgen en de ouderen niet aan hun lot over worden gelaten. 2024ligt achter ons. Laten we met zijn allen zorgen dat 2025 een nog beter jaar wordt. Geen papieren winst, maar echte vooruitgang. Dank u wel. De voozitter: Een interruptie van de heer Mohammadian. Gaat uw gang. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, als ik het goed heb, heb ik de heer Smits het college horen vragen 'wat doen we met de armoede of met mensen die in de armoede dreigen te vallen?' We hebben in de gemeente Zoetermeer een heel armoedebeleid. We hebben een wethouder die daar bovenop zit. Wat zou de PW anders willen zien? De voorzitter: Mijnheer Smits.

De heer Smits (PW): Dank u wel voorzitter. Daar hadden wij ook de moties eigenlijk voor klaarliggen voor vandaag. Die gaan we over twee weken indienen. Ten eerste is uit het Nibud-ondezoek toch gebleken dat steeds meer mensen onder de armoedegrens komen. Natuurlijk weet ik ook wel dat er veel gedaan wordt voor armoede, maar toch die vraag omdat er nog steeds meer mensen in blijven komen, wat we voor die mensen kunnen doen. Daar hadden we ook een motie voor klaarliggen die we over twee weken gaan indienen. De voorzitter: Dank u wel. lk zie verder geen interrupties. Dan dank ik mijnheer Smits voor zijn eerste termijn en ga ik over naar de fractie van de SP, mijnheer Velner.

10

Raad 16juni 2025

5. SP De heer Velner (SP): Dank u wel voozitter, vanavond zijn we bij elkaar gekomen om terug te kijken naar vorig jaar. ln hoeverre zijn we tevreden over de keuzes die gemaakt zijn? Allereerst wil ik de ambtenaren bedanken voor hun inzet en voor het verslag dat voor ons ligt. Ook dit jaar ztln we weer geëindigd met een positief resultaat van € 6,7 miljoen, dat € 14,5 miljoen hoger is dan begroot. Dat klinkt natuurlijk allemaal erg rooskleurig. Echter, als je de taken die niet of niet volledig zijn uitgevoerd, ervan afhaalt, is er sprake van een negatief resultaat. Evenals vorig jaar maakt de SP zich grote zorgen over het feit dat het binnen de gemeente niet lukt om alle vragen uitgevoerd te krijgen waarvoor we budget beschikbaar stellen. Vorig jaar ging het over 60% van het uiteindelijke resultaat. Dit jaar komt het wat lager uit, namelijk 55% . Mijn vraag hierover aan het college is dan ook: wat gaan we dit jaar veranderen om alle taken waarvoor we budget beschikbaar stellen wel uitgevoerd te krijgen? ls er ook dit jaar nog steeds sprake van planningsoptimisme? Moeten we dan als raad niet wat tijd inplannen om te kijken wat voor ons prioriteit heeft en wat voor ons wel later kan? Nu worden we elk jaar voor een voldongen feit gesteld.

We moeten niet steeds in de reflex schieten om bij elk project maar weer externen in te gaan huren, aangezien je hiermee enkel de kennis van die externe versterkt en niet de kennis van je eigen ambtenaren. We hebben het in deze raad ook vaak over het maken van lastige keuzes. Maar die keuzes zijn voor onze inwoners nog veel moeilijker. Steeds meer huishoudens hebben namelijk moeite met rondkomen. Dat zijn al lang niet meer alleen de huishoudens op het sociaal minimum, maar zelfs huishoudens met een middeninkomen. Goed dat er vanuit Zoetermeer een bijdrage is geleverd aan de totstandkoming van het manifest Geen pleisters meer!, binnen de G40. Welke bijdrage gaat dit rapport leveren aan de verlichting van meerdere Nederlanders en Zoetermeerders in het bijzonder? Kan de wethouder daar een reactie op geven? Wat kunnen we van het actieplan verwachten dat het college voornemens is aan het eind van dit jaar op te leveren? Zal dil de start zijn van een lokaal noodfonds om directe hulp aan onze inwoners met armoede en betalingsproblemen te geven? Dat lijkt ons verstandig want wij staan voor een stad waar mensen niet alleen tellen, maar ook meetellen. Laten we nu inzoomen op een aantal concrete zaken. Allereerst de woningbouw. Deze ligt ver af van de doelstelling. Vorig jaar konden we nog melden dat we de doelstelling bijna hadden behaald.

Nu zijn we daar ver van venrijderd met 451 gebouwde woningen. Misschien gaat er verbetering komen in deze cijfers door het feit dat het kabinet nu 24 locaties heeft aangewezen waarvan er twee in onze stad liggen, namelijk de Entree en Bleizo. Maar bij de Entree staat nog wel de opmerking dat nader ondezoek nodig is. Kan de wethouder aangeven waar we nu nog op wachten? Er is al veel geld uitgegeven ter voorbereiding op deze plannen. De voorzitter: Mijnheer Velner, een interruptie van mijnheer Aptroot. Gaat uw gang.

De heer Aptroot (WD): Voozitter, dank u wel. Het wordt een tweetraps, dus ik kom erop terug Voorzitter, is voor de SP nu woningbouw een belangrijk thema? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Woningbouw is in zichzelf een belangrijk thema, maar zoals ik al in mijn eerdere bijdragen in voorgaande periodes heb aangegeven, kunnen we wel een hele discussie hebben over betaalbaar. De voorzitter: Mijnheer Aptroot.

De heer Aptroot (WD): Ja voorzitter, dan de volgende vraag: waarom stemt de SP tegen bijna ieder woningbouwplan dat wij in deze stad hebben? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Omdat wij een andere verdeling voor ogen hebben dan we door de WD voorgeschoteld krijgen. De voorzitter: Heel kort nog, mijnheer Aptroot. Dan gaan we door.

De heer Aptroot (WD): Voorzitter, dus als u niet uw zin krijgt, bent u tegen woningbouw? Dat is het enige wat u nu dus weer zegt. U bent boos op het college dat het niet genoeg woningen bouwt. Maar u

Raad l6juni 2025

11

zegt ook meteen 'als het niet precies ís zoals ik het wil, willen we geen woningen bouwen'. Het is in ieder geval duidelijk dat u niet wilt dat mensen in een woning zitten. De voorzitter: Mijnheer Velner De heer Velner (SP): Nu slaat u het wel heel erg plat. lk zeg alleen dat wij een andere verdeling van de percentages voorstaan dan wat u voornemens bent te gaan doen. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat, mijnheer Velner.

De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Dan het overschot op de jeugdhulp van € 4,5 miljoen bestaande uit deels specialistische jeugdhulp en de vooziening JeugdzorgPlus. Zijn we te ruimhartig geweest bij het verhogen van het budget bij het tweede tussenbericht? Of is hier sprake van een trendbreuk? Kan de wethouder hierover een toelichting geven? We hebben over de stijgende kosten binnen de jeugdzorg een brief gestuurd naar de minister en hierop een reactie onfuangen. De reactie komt er in het kort op neer dat medebewindstaken voldoende financiering moeten krijgen. Maar dit is, in onze ogen, een nietszeggend antwoord. ls er ondertussen al wat meer over bekend? ls het dus wel verstandig om het bedrag vrij te laten vallen en dit bedrag niet over te hevelen naar volgend jaar? Het enige dat we er nu over terug zien in de bestemming van het resultaat is op dit vlak € 248.000,00 voor de crisisorganisatie jeugd. Voor culturele gezelschappen uit Zoetermeer is het bijna niet meer mogelijk om in het Stadstheater op te treden vanwege de hoge kosten. Kan het college op dit vlak nog wat betekenen om lokale initiatieven te ondersteunên en onze jongeren in aanraking te laten komen met cultuur? Ten slotte nog een aantal suggesties. Sommige dingen maken we te ingewikkeld. Het kost geld en

vertrouwen. Daarom een viertal voorstellen die simpeler en korter kunnen. Subsidies onder de € 5.000,00 vereenvoudigen zodat die sneller afgerond kunnen worden, geen plankosten zonder overeenkomst, de externe inhuur beperken, dat staat ook in de perspectiefnota trouwens, en het doelgroepenvervoer regionaal bundelen. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. lk zie een interruptie van mijnheer Nikerk. Gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, volgens mij hoor ik een heleboel voorstellen van mijnheer Velner langskomen, maar dient mijnheer Velner daar ook moties over in of komt dat over twee weken? De voorzitter: Mijnheer Velner

De heer Velner (SP): Dat komt over twee weken De voorzitter: lk zie verder geen reacties. Dan dank ik mijnheer Velner en ga ik over naar de fractie van Zoetermeer Vooruit. De heer Mohammadian, gaat uw gang.

6. Zoetermeer Vooruit De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Voozitter, de jaarstukken zijn meer dan alleen cijfers op papier. Ze veÉellen het verhaal van een stad die leeft, ademt en soms ook stoeit. Achter elk cijfer in de jaarstukken schuilt een Zoetermeerder; een jongere die wacht op een woning, een mantelzorger die eenzaamheid voelt of een ondernemer die vecht voor zijn of haar bestaan. Wat Zoetermeer Vooruit betreft gaan we vandaag over hun verhaal praten. Niet als een droge exercitie, maar als een leeffeestmoment, zoals ik dat graag noem. Zo'n leeffeestmoment is een moment om te vieren wat wel lukte, maar vooral om eerlijk te benoemen waar we moeten bijsturen. Voorzitter, we mogen ook best trots zijn op wat we de afgelopen jaren hebben bereikt hebben met zijn allen en complimenten geven waar ze horen. Onze economie laat veerkracht zien met meer banen en bedrijvigheid. Het verstevigen van Samen ZoeterMeer Gezond in Zoetermeer is een belangrijke overwinning voor onze gezinnen en onze inwoners. Op het gebied van duurzaamheid mogen we ook blij zijn. Met een ruim aantal aardgasvrije woningen en een groeiend aantal energiecoaches dat onze inwoners helpt bij het verduurzamen, zetten we goede stappen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van waar we als stad trots op kunnen zijn.

Maar voorzitter, laten we onszelf en onze inwoners niet troosten met alleen maar mooie woorden, maar ook handelen naar hun zorgen. We moeten ook moeilijke vragen blijven stellen want helaas voelt niet iedereen de vooruitgang. We investeren in evenementen, maar inwoners missen ze omdat de

12

Raad 16juni 2025

communicatie soms versnipperd is. We prijzen ons groen, maar zien tegelijkertijd hoe schoorvoetend innovaties, zoals mosbeton of groene parkeerplaatsen van de grond komen. We zeggen 'Zoetermeer is voor ondernemers', maar Het Ondernemershuis is een leeg gebouw zonder ambitie en ondanks alle mooie woorden over jeugdzorg en eenzaamheid blijven de wachtlijsten groeien en de eenzaamheidscijfers stijgen. Dit lflkt geen incidenteel iets, maar eerder een patroon. Het lijktwel alsof wij met zijn allen, inclusief het college, genoegen nemen met 'doel gehaald'. Tena/jl soms buiten de raadzaal de realiteit schreeuwt om lef. Van gezinnen die willen weten of er ooit een betaalbare woning komt voor een meerderjarig thuiswonend kind, van lokale ondernemers die vechten voor bloei in de stad. Van jongeren die de eenzaamheid voelen in onze stad, in een drukke stad als Zoetermeer. En tenrtrijlwe digitale criminaliteit zien exploderen, zitten onze jongste inwoners al voor hun negende verjaardag in de jeugdzorg. Laten wij onze kinderen genoeg kind zijn in Zoetermeef Dan heb ik nog niets gezegd over het naderende ravijn. Of projecten die vaak uitgesteld worden en positieve cijfers die eerder door geluk komen dan door goed beleid.

Hoe zorgt het college ervoor dat we niet gedwongen worden tot keuzes uit noodzaak, maar dat we kunnen blijven werken aan een toekomsfuisie voor onze stad? Voorzitter deze jaarstukken zijn meer dan alleen een administratieve verantwoording. Ze z1n een spiegel die ons laat zien waar we staan als stad. Ze tonen een stad op een kruispunt; kiezen we voor een uitstel of voor toekomstvisie? Voor koÉetermijnoplossingen of voor een duuzame verandering? Voor cijfers of voor mensen? Gelukkig zijn de jaarcijfers ook geen eindstation, maar eerder een routekaart. Een kaart die ons leidt naar een stad waar we in de toekomst hopelijk nog trots op kunnen zijn. Dank u wel. De vootzitter: Dank u wel de heer Mohammadian voor uw eerste termijn. Dan stel ik voor dat we schorsen tot 20.35 uur. De vergadering is geschorst.

Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en we gaan naar de voortzetting van de eerste termijn van de gemeenteraad, lk geef de fractie van Zól Zoetermeer het woord. Hij staat er al, de heer Markes. Gaat

uw gang.

7. 26l Zoetermeer De heer Markes (Zól Zoetermeer): Dank u wel voozitter. Het schijnt dat ik het een beetje anders ga doen dan mijn voorgangers. lk ben benieuwd wat iedereen ervan zalvinden. Voozitter, van dieren kun je veel leren en daarom neem ik iedereen vandaag mee naar de dierentuin. tenruijlwe terugblikken op het politieke jaar 2024. Onze eerste halte is het gorillaverblijf. ln de groep waakt de zilverrug, het dominante mannetje, over de veiligheid. ln onze stad vervult onze burgemeester die rol. Hoewel hij dat doet zonder borstgeklop of takkengegooi, zijn er dit jaar mooie resultaten gehaald. Daarvoor krijgt hij vanZól Zoetermeer de complimenten. Tegelijkertijd blijven voor ons de aanhoudende personeelstekorten bij de politie en handhaving een punt van zorg. We weten dat de burgemeester zich hiervoor hard maakt, onder meer door in de regio stevig zijn tanden te laten zien. We willen weten waar dit toe heeft geleid; wanneer kunnen we meer blauw op straat venarachten? Daarnaast zijn we benieuwd wat het college heeft ondernomen op het gebied van digitale criminaliteit. We krijgen steeds meer signalen dat deze problematiek toeneemt en in de jaarstukken missen we de acties op dit gebied. Kan het college vertellen wat eraan is gedaan en wat er is bereikt? Voozitter, het volgende verblijf. We gaan naar het beververbl'rjf.

De bever, een dier dat onvermoeibaar bezig is met het bouwen van woningen. Voorzitter, als we de afgelopen decennia meer hadden gebeverd, hadden we nu niet zo'n forse woningnood. Echter, nu we die woningnood hebben, moeten we onze mouwen opstropen en hem oplossen. Vandaar dat we sneller en meer moeten gaan bouwen. Het is dan ook teleurstellend dat het beoogde aantal opgeleverde woningen niet is gehaald in 2024. Wat Zót Zoelermeer betreft, wordt er doorgepakt op bouwlocaties waar de plannen en procedures zo goed als zijn afgerond. Neem bijvoorbeeld Terra Nova of de Eleanor Rooseveltlaan. Plekken waar we verder hadden kunnen en moeten zijn met de bouw. Voozitter, wanneer gaan we op die plekken nu echt aan de slag? Tegelijkertijd moeten we niet alles wat de bever doet als voorbeeld nemen. Zo bouwen ze zonder oog of oor voor hun omgeving wat hun bouwdrift ongecontroleerd en nietsontziend maakt. Dat dit leidt tot frustratie en weerstand, werd pijnlijk zichtbaar bij het project Oostergo. Daar werden omwonenden niet goed of te laat geïnformeerd en werden vragen niet volledig beantwoord. Om dit sooÉ situaties te

Raad 16juni 2025

13

voorkomen, blijft Zó! Zoetermeer het zeggen: zorg voor een goede participatie. Deze stad is van ons allemaal en daarom moeten we gezamenlijk blijven praten over de toekomst. Dat betekent niet dat we het altijd met elkaar eens zullen zijn of dat er nooit'nee' gezegd zal worden. Het betekent dat iedereen gehoord wordt en dat wensen en zorgen zorgvuldig kunnen worden meegewogen. Dat leidt niet alleen tot betere plannen, het zorgt ook voor wedezijds begrip en meer draagvlak. Dat is precies wat onze stad sterker maakt. Op het gebied van schuldhulpverlening was 2024 het jaar van de schildpad. Zó1. Zoelermeer is blij dat we met het college hebben afgesproken extra in te zetten op het geduld, de zorgvuldigheid en respect waarmee we mensen helpen die geldproblemen hebben, net zoals een schildpad dat zou doen. TegelijkeÉijd vinden we het jammer dat ook het tempo van een schildpad lijkt te zijn overgenomen bij de ontwikkeling van de brede stadspas. ln 2023 gaven Zó! Zoetermeer en het CDA hiervoor het startsein, met onze motie. Hoewel er in 2024 wel degelijk aan is gewerkt, is de finishlijn nog altijd niet in zicht. Voorzitter, waar staat dit project nu? We wandelen verder naarde olifanten. Misschien weet u het niet, maarolifanten zijn bijzondetzotgzame dieren.

Hun gedrag doet denken aan hoe de gemeente zich samen met haar partners heeft ingezet voor het geluk en de gezondheid van onze inwoners. Denk bijvoorbeeld aan de impact van de WMO-lijsten of de mooie initiatieven, zoals Eten & Ontmoeten. Er is ook altijd een olifant in de porseleinkast. ln 2024 was dat de nieuwe aanbieder van het leerlingenvervoer. Sinds de overstap regende het klachten. Hoewel eerdere gesprekken met de vervoerder tot verbetering leken te leiden, horen wij opnieuw verontrustende signalen. Zól Zoetermeer wil weten wat het college doet om de problemen definitief op te lossen. Tot slot de leeuwen. De man-vrouwverhouding bij deze dieren is tekenend voor de relatie tussen het rijk en de gemeenten. Het rijk, de mannelijke leeuwen en zogenaamde leiders, zijn vooral bezig met zichzelf , zijn continu met elkaar in gevecht en bereiken ondertussen vrij weinig. Het draaiende houden van de groep rust volledig op de schouders van de leeuwinnen, oftewelde gemeenten. Dat zien we ook terug in onze jaarrekening. Het rijk geeft ons onvoldoende geld voor de taken die we moeten uitvoeren en daarom heeft de raad moeten besluiten geld toe te voegen aan de begroting om te kunnen voozien in de behoeften van onze inwoners. Nu rest er een positief saldo van bijna € 7 miljoen, maar dat is pas nadat de gemeente ruim € 20 miljoen uit de reserves heeft toegevoegd.

Voorzitter, met dat in gedachten zit ons bezoek aan de dierentuin erop, maar van uitrusten is nog geen sprake. Ondenreg naar huis, bedenk ik me wat ik hierna nog ga doen. Een potje voetballen op een van de nieuwe kunstgrasvelden, chillen met de jongeren bij het honk in Buytenwegh, even langs het Nationaal Videogame Museum of toch snel een duik nemen in het nieuwe zwembad? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, ik zie de heer Nikerk met een interruptie. Gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel voorzitter. Erg klein, die dierentuin. lk ben zo benieuwd in welk verblijf we Zól Zoetermeer kunnen vinden? De voorzitter: De heer Markes.

De heer Markes (Zór. Zoetermeer): Je hebt in de dierentuin ook altijd een stuk waar je allerlei insecten hebt. Wij zouden zitten in het verblijf van de bezige bijtjes. De voorzitter: Dat spreekt voor zich, zou ik zeggen. Verder geen interrupties? Dank u wel mijnheer Markes voor uw eerste termijn. De fractie van de PvdA,, mijnheer Nikerk, gaat uw gang.

8. PvdA De voorzitter: Dank u voorzitter. De jaarstukken van 2024 in een bijna 500 pagina's tellend pakket geven ons waarschijnlijk de laatste kans om met dit college terug te kijken op behaalde resultaten. Het zalje werk maar zijn. We zijn dan ook alle ambtenaren die aan dit omvangrijke stuk hebben meegewerkt weer meer dan dankbaar. Het maakt ons raadswerk weer wat makkelijker. Het zal in ieder geval de laatste keer zijn dat de PvdA Zoetermeer een debat voert over de jaarstukken. Volgend jaar zal ons huwelijk met GroenLinks beklonken zijn. lk heb inmiddels begrepen dat we dan ook in blijde veruachting zijn van een nieuwe naam. Voorzitter, als ik dan heb over 'in blijde venrachting ziln', 2024 was het jaar dat de geboortezorg in Zoetermeer bleef. We hadden er niets over te zeggen, maar we hebben er wel - zeer terecht - iets over gezegd en dat is aangekomen. Als we kijken naar ons eigen aankomende politieke huwelijk, kunnen we ons de laatste tijd niet aan de

14

Raad 16juni 2025

indruk onttrekken dat er afgelopen drie jaar een verstandshuwelijk in de collegebanken zit dat af en toe ernaar hunkert dat de verkiezingsuitslag hen scheidt. Of wordt er gedacht dat er wat powerful ageing tot een verlenging van de levensduur van dit college kan leiden? Samen doen wat nodig is, is de leus van deze coalitie. Dat is arbitrair en ietwat behoudend. Zeker als je terugkijkt en ziet dat er in 27 maanden tijd ook27 vergaderingen uitgevallen zijn omdat er vanuit het college geen stukken kwamen. Wij hebben ons dan ook vaak afgevraagd of er voor de stad niets nodig was, of dat het college vond dat het nog niets was om samen te doen. Met name op het gebied van wonen mist onze paÉij slagvaardigheid van dit college. De wethouder heeft het regelmatig over de woningopgave, maar het lijkt dan ook echt een opgave voor hen te zijn. Minimaal 3000 woningen opleveren in vier jaar tijd, met oog voor betaalbaarheid. Wat die betaalbaarheid is, is echter net zo te betwisten als 'doen wat nodig is'. Ook het snel meer flexwoningen in de stad realiseren voor statushouders en urgente woningzoekers, is wel heel relatief gebleken. Daarnaast blijven grote programma's als Van Tuyllpark en Entree uit. Het college wilde 'het aantal woningen en het realisatietempo van ontwikkeling niet verminderen'. Nou, dat is in de Entree gelukt.

Er zijn niet minder woningen gekomen en ook het tempo van de woningrealisatie is het afgelopen jaar niet verminderd. Maar of we daar nou blij mee moeten zijn? Over die Entree gesproken, we hebben begrepen dat er met scholen uit het Van Doornenplantsoen gekeken wordt of verhuizing naar die plek wellicht een optie is. Wethouder, klopt dat gerucht en wat heeft dit voor consequenties voor het onlangs ingediende burgerinitiatief? Voorzitter, soms gaat de slagkracht ons dan weer iets te snel. Hoe snel waren al die bomen voor het nieuwe Edisonpark om? Of ziet het college dat als onderdeel van het nieuwe afualbeleid waar we het ook binnenkort over gaan hebben? Of toch niet? Ook op het gebied van cultuur en sport zijn er nog wat noten te kraken in het komend halfjaar. Vrijetijdsvoorzieningen moeten meegroeien met het aantal inwoners in de stad. Daarom draaide het college direct een basisvoorziening, Museum De Voorde, de nek om. Met het groeiende aantal inwoners nemen wij aan dat zaken als een amateurtheater en andere culturele broedplaatsen die in 2024 niet gerealiseerd zijn, in de nabije toekomst wel deel van onze stad zullen uitmaken. Ook de beloften voor aanpassingen van CKC en Stadstheater liggen ergens op de plank en over het onderhoud aan sportaccommodaties hebben we het kortgeleden gehad. We horen graag van de wethouders welke accommodaties er op korte termijn aangepakt worden.

Toonaangevende Zoetermeerse evenementen wilde dit college behouden, maar we lezen nu regelmatig dat deze evenementen, zoals Rastaplas Festival, nu zelf Zoetermeer uit willen. Het college zou met hen in gesprek gaan. Wethouder, doe samen wat nodig is en behoud deze evenementen inderdaad voor onze stad. Daarnaast hebben wqin2022 ook gevraagd om herinvoering van de Zoetermeerse Uitmarkt te ondezoeken. Hoe ver is het college daarmee? En over toonaangevend gesproken, hoe staat het eigenlijk met de uifuoering van het nieuwe mediabeleid? Daar lezen we nog heel weinig over.

Voorzitter, in deze tijd politiek bedrijven, een stad besturen, is ook geen makkelijke opgave. Zeker in Zoetermeer waar deze coalitie met de unieke opgave van niet één, maar twee opposities moet werken, moeten alle coalitiekikkers in de kar gehouden worden, moeten raadsleden tijdens vergaderingen gewoon op hun stoel blijven zitten en dan komen daar ook nog de keuzes met het oog op de bezuinigingen bij, waar we het volgende week ongetwijfeld weer over gaan hebben. Ook onze partij realiseert zich dat dit college het niet makkelijk heeft met zaken als netcongestie, het uitblijven van voldoende politie- en boa-krachten, oorlogen die zorgen voor gigantische prijsstijgingen en een wanstaltig rechts ruziekabinet dat denkt dat het beleid is, in plaats van beleid maakt en uitvoert. De PvdA heeft zich de afgelopen jaren kritisch-coóperatief opgesteld en zal dat ook de komende tijd blijven doen. We zijn blij hoe bijvoorbeeld onze moties voor het gat in de Markt en de wijkjeugdhonken zijn uitgewerkt. Nu zijn we benieuwd naar de ontwikkeling van de nachtvisie die met de sluiting van Spetters nog noodzakelijker is, kijken we uit naar de gebiedsvisie van het Van Doornenplantsoen en zien we artikel 1 graag op een muur verschijnen. Ook in Zoetermeer moet het niet uitmaken wat je afkomst, geslacht, seksualiteit, enzovoorts is om Zoetermeerder te zijn.