Notulen Raad 15 maart 2021 - vastgesteld

Tot slot nog voor de zekerheid de vraag: mocht de motie van de PW worden aangenomen, wat betekent dat dan voor de stad, nog los van de duidelijke uitleg die u gaf dat we niet zo veel kunnen met die cijfers? Wat betekent dat dan qua inzet van ambtenaren en kosten voor ondezoek? Dat waren nog even de laatste twee, drie vragen, dank voozitter. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van Steenis. Dan de heer De Jong. Gaat uw gang.

De heer De Jong (CDA): Ja voozitter, een belangrijk deel van dit debat gaat over de kosten en ik moet eerlijk zeggen dat ik de reactie van de wethouder begrijp, maar het komt ook buitengewoon vreemd op mij over. De wethouder zegt 'als ik kijk naar het vergezicht met veel onzekerheden, vind ik dat niet zo veel zeggen', en u gebruikte ook het woord 'speculatief. Maar als u kijkt naar de korte termijn, zegt u ook 'het wordt pas haalbaar en betaalbaar als er een opschaling plaatsvindt en zover zijn we nog niet'. Er moet een bijdrage van het rijk komen, volgens mij zijn we ook zover nog niet, al roem ik de inzet van de VNG om dat voor elkaar te krijgen in het kabinet. Maar eigenlijk zeg ik daarmee 'de oproep van de motie van de PW lijkt alleen maar harder nodig om echt zicht te krijgen naar de toekomst toe'want op dit moment hebben we nauwelijks houvast. We hebben een heel mooie ambitie en die wil ik zeker graag waar maken, maar dan moet je wel een compleet verhaal hebben. Dat is het even voor nu, dat is hoe ik ertegen aankijk. Dank u wel.

De voozitter: Dank u wel. Excuus aan mevrouw Van der Meer want ik zie dat u nog een interruptie had bij mijnheer Van Steenis en dat is al even geleden, maar mijn telefoon was uitgevallen. Dus ik moest even weer inloggen. Wilt u nog interrumperen?

Raad 15 maart2021

29

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nou ja, ik was er ook rijkelijk laat mee. Maar ik verbaas me erover dat mijnheer Van Steenis eigenlijk steeds maar iets roept als 'we hoeven geen idee te hebben van wat het gaat kosten en hoeveel geld we kwijt zijn, als we het maar vlug doen'. lk denk dat we juist voor de goede afweging een beeld moeten hebben van wat we denken er voorlopig eraan kwijt te zijn, zowel de bewoners als wijzelf als gemeente en dat dat juist een van de ijkpunten is om steeds te kijken 'zijn we op de goede weg of loopt het helemaal uit de hand ten opzichte van wat we eerst besproken hadden?' Maar misschien kan mijnheer Van Steenis nog even vertellen hoe hij dat ziet. De voozitter: lk ga kijken of mijnheer Van Steenis daarop wil reageren. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank u voozitter, ik maak natuurlijk graag gebruik van de gelegenheid. We gaan met elkaar een transitie in, we gaan met elkaar een pad op met de bewoners, de komende tientallen jaren. Uit de uitleg van de wethouder was volgens mij niet helemaal duidelijk dat die cijfers op dit moment niet zo veel zouden zeggen. Er zit wel een paar heel duidelijke kaders en uitgangspunten in. Die kaders en uitgangspunten moet je continu helderen scherp hebben en dat zijn haalbaar en betaalbaar, hoe lastig het begrip ook is en woonlastenneutraliteit. lk zit vanwege mijn werk iets meer in die materie dus ik weet ongeveer waar het over gaat. Het zijn wel begrippen waar we duidelijke definities voor moeten hebben en we moeten kunnen uitleggen aan onze inwoners hoe we deze volledige energietransitie, die we de komende tientallen jaren doorlopen, met elkaar doen en dat die inderdaad haalbaar en betaalbaar is. De voozitter: Dank u mijnheer Van Steenis, dan gaan we nog even terug want de heer De Jong had zijn bijdrage afgerond maar daar wilde mijnheer Zamani nog wat over vragen. Gaat uw gang.

De heer Zamani (D66): Dank voozitter. lk had een vraag aan mijnheer De Jong over zijn opmerking dat hij een compleet verhaal wil hebben en dat hij daarom de PW-motie steunt. lk vroeg me af: wil mijnheer De Jong dan ook geen inzicht in de kosten die we naar de volgende generatie schuiven als we helemaal niets doen aan klimaatverandering en de gevolgen voor het klimaat? Wilt u daar geen inzicht hebben in het complete verhaal waar u het over had, om dat inzichtelijk te krijgen? De voorzitter: De heer De Jong

De heer De Jong (CDA): lk heb in ieder geval nooit gepleit voor niets doen. lk heb gepleit voor de ambities die we hebben. lk vind alleen de vragen van de fractie van de PW zeer legitiem als je bedenkt dat die ambitie heel veel onzekerheden kent. ln mijn bijdrage heb ik juist aan willen geven, na te hebben geluisterd naar de woorden van de wethouder die zegt 'we hebben eigenlijk tijd nodig voordat je kunt opschalen', dat dat eigenlijk alleen pleit maar voor vertragen van het tempo, terwijl je aan de achterkant ziet dat we tussen 2040 en 2050 niets inzichtelijk kunnen maken. Dus ik voel daar gewoon een spanningsveld. Daarom heb ik ook wel behoefte aan duidelijkheid, niet alleen aan de voorkant, maar ook aan de achterkant van het proces. De voozitter: Dank u wel, dan ga ik verder met de tweede termijn. Nee, ik zie nog een interruptie van mijnheer Van Steenis. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank voozitter, het was eigenlijk een vraag aan mijnheer De Jong die zegt 'we kunnen beter vertragen. ík zie het precies andersom. lk denk dat we eerder moeten versnellen met die randvoorwaarde die ik net al even uitlegde, dus dat we een inwoner niet vragen iets te doen als wij niet helder en duidelijk kunnen vertellen aan de inwoner wat het dan zou kosten en wat het zou betekenen. lk denk dat het wel belangrijk is om met elkaar in beweging te komen en met elkaar dat pad te bewandelen. Dat is steeds de vraag, die vraag die ik ook opnieuw weer aan de wethouder voorleg: hoe krijgen we iedereen ervan doordrongen welke urgentie er speelt en dat we in beweging moeten komen, verkennend in beweging moeten komen? Dus ik vroeg me af hoe u dat dan ziet met uw opmerking'we zouden juist een afwachtende houding moeten aannemen'. De voorzitter: De heer De Jong. De heer De Jong (CDA): Ja voozitter, het geluid viel gedeeltelijk weg in de bijdrage van mijnheer Van Steenis dus misschien heb ik wat stukjes gemist, maar ztln vraag ging erom 'moet je niet juist versnellen in plaats van vertragen?'Als u mij vraagt naar ambitie, dan zeg ik ook 'ik wil het liefste versnellen', maar als ik naar de wethouder luister, dan zegt die 'nee, we kunnen pas op stoom komen als die op-

30

Raad 15 maart2021

schalingen eraan zitten te komen'. Dan kun je wel willen versnellen, maar dan is eigenlijk je haalbaar en betaalbaar verhaal nog niet in orde. Dus daar zit voor mij ook het dilemma en daar gaan mijn vragen aan de wethouder ook over. De voorzitter: Dank u wel mijnheer De Jong. Volgens mij is dat nu helder. lk stel voor dat we verder gaan met de tweede termijn van de raad en dan kom ik bij mevrouw Brouwer. Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter, ik heb geen tweede termijn nodig. De voozitter: Dank u wel. Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, dank u wel. We hebben de motie van Zol Zoetermeer mede-ingediend en die van de PvdA gaan we steunen. En verder hebben we de reactie van de wethouder gehoord op de motie van de PW. We begrijpen wat de wethouder zegt, maar we zullen de motie van de PW steunen. Zoetermeer Vooruit wil graag in kaart gebracht zien wat de mogelijke meerkosten van aardgasvrij in 2040 zijn. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Bink. Mevrouw Wortel.

Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Dat we dit agenderingsmoment hebben op dit dossier is een teken aan de wand. Er zijn naar mijn mening nog heel veel zorgen over dit dossier en het is goed dat we dat nu met elkaar bespreken. Daarom ztln er ook drie moties ingediend, dat is ook niet voor niets. De motie van PvdA en Zól Zoetermeer steunden we al en bij die van de PW hadden we wat vragen en vraagtekens. Maar ondanks dat de wethouder aanhaalde dat we daar als LHN expliciete vragen over hadden en dus misschien wel mee zouden gaan, zijn we toch nu van mening dat we ook deze motie moeten steunen om er zeker van te zijn dat we geen stappen zetten op het financiële vlak die we niet aan de voorkant inzichtelijk hebben. Ondanks dat we weten dat de ontwikkeling een kostenreductie met zich mee kan brengen. Verder hoorde ik nog 'versnellen of vertragen' roepen, haalbaar en betaalbaar en urgentie, of medewerking en of de inwoners wel weten dat het speelt. We willen nog een ding zeggen. Dit dossier moet gewoon zorgvuldig uitgevoerd worden om iedereen aangehaakt te houden. Anders gaan we de doelstellingen zeker niet halen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Wortel. Dan stel ik voor over te gaan naar het college voor de tweede termijn, wethouder Paalvast. Wethouder Paalvast: Dank u wel voozitter.lkzal de volgorde van de sprekers aflopen.

Mijnheer Schotel, ik kan u toezeggen; jaarlijks komt de voortgangsrapportage in het eerste kwartaal en deze eerste komt voor 15 april a.s. uw kant op. Mevrouw Van der Meer had het over de kosten. lk denk dat het goed is ook aan te geven dat we met de Transitievisie Warmte nog geen bindende besluiten nemen, we kijken vooral naar wat kansrijk is en ik denk dat dat belangrijk is. Mevrouw Van der Meer had ook nog een nabrander waar het ging over de stadspeiling gebruiken om een beter beeld te krijgen. Dat lijkt ons een goed voorstel, maar dan wel zo dat we de gewone enquête doen en verdiepingsvragen stellen via die stadspeiling. Dat is dan onder 3000 inwoners van Zoetermeer, om toch wat verdiepende vragen en meer context te krijgen. Dus ik doe graag die toezegging dat we dat er ook bij zullen betrekken, we vinden dat een goed voorstel. Mevrouw Kraneveldt sprak haar dank uit. De heer Blansjaar had het over haalbaar en betaalbaar en dat is een rekbaar begrip. Het is inderdaad afhankelijk van de situatie of het voor iemand haalbaar en betaalbaar is. Maar het gaat uiteindelijk om een vrijblijvende stap die iemand bereid is te zetten. En dan de discussie over WOZ-waarde.

lk vind het op zich positief dat u zich zorgen maakt dat die energietransitie uiteindelijk een heel groot effect gaat hebben op de woningwaarde, dus dat u de kans ook ziet dat de waarde van duuzame woningen enorm omhoog zal schieten. Als dat zo is, is dat een heel mooie bijvangst, denk ik. En de heer Mooiman vroeg zich af 'staan er ook baten tegenover?' Het verduuzamen van woningen doen we niet omdat we het leuk vinden maar omdat het noodzakelijk is. We hebben met z'n allen een klimaatprobleem. Mijnheer Zamani wees daar volgens mij ook terecht op. Als ik kijk naar Palenstein gaan de huurders daar niet meer betalen, maar krijgen wel meer comfort en dat is ook wat waard. Dus er zitten wel degelijk ook baten aan. De voozitter: Wethouder Paalvast, een interruptie van de heer Mooiman.

De heer Mooiman (PW): Dank u wel voozitter. lk had het over de baten van versnellen, dus dat is

Raad 15 maart2o21

31

2040 ten opzichte van 2050. Want als je voor 2040 kiest, kies je voor minder efficiënte technologie, minder moderne technologie en je loopt simpelweg zaken mis. Dus dat wil ik even verduidelijken. Het ging niet om 2050, maar echt om 2040. Daarnaast zegt u nu over Palenstein 'ze ztln niet meer gaan betalen', maar dat is natuurlijk niet helemaal waar want diezelfde mensen betalen ook subsidies en de energierekening gaat voor heel veel andere mensen omhoog juist zodat die mensen in zo'n woning kunnen wonen. Dus ik vind het een half verhaal moet ik daarbij zeggen, wat denkt u daar nu zelf van? De voozitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: We zien in Palenstein dat de energierekening komt te vervallen. Dus je bent als bewoner niet meer afhankelijk van de prijsstijgingen op het gebied van energie. Een van de voordelen is dan ook dat je veel meer zekerheid krijgt en zeker als je in een sociale huurwoning zit, is dat denk ik wel wat waard. Je kunt kijken of het glas halfuol of halfleeg is. Wij zien wel degelijk kansen maar we zeggen daarbij wel: het kader moet haalbaar en betaalbaar zijn, we gaan mensen niet op kosten jagen, we gaan mensen niets verplichten. Dat zou u toch aan moeten spreken. En u had het over haastige spoed, is dat nu zelden goed? Dat sluit aan bij de opmerking van de heer De Jong. Klaarblijkelijk was ik daar onduidelijk over. We zien dat we niet moeten vertragen, maar het kost wel tijd om op te schalen. Opschalen betekent grotere volumes en op het moment dat je nu niet begint, ga je nooit die grotere volumes halen. Het mag duidelijk zijn dat die eerste stappen relatief duur zijn en daarvoor hebben we die subsidieregeling, maar het idee is dat als je op gang komt, vergelijkbaar met zonnepanelen, het na een tijdje interessant wordt voor iedereen. Maar met die opstartfase moeten we zo snel mogelijk beginnen.

Als Zoetermeer zijn we ook koploper met de proeftuin Palenstein Aardgasvrij en we hopen natuurlijk dal zo snel mogelijk meer van dat soort projecten kunnen worden gestart zodat we steeds meer gaan opschalen en de kosten verder omlaag gaan en het rijk daarvoor de juiste randvoorwaarden creëert zodat het ook daadwerkelijk op die grotere schaal voor iedereen bereikbaar wordt. Want we willen voorkomen dat straks de corporatiewoningen wel verduurzaamd worden, maar dat degenen met een eigen woning dat niet kunnen betalen. Dus dat zijn allemaal dingen waar we goed naar moeten kijken. De voorzitter: lk probeerde een opening in uw betoog te vinden, maar u was zo bezig, ik liet u even gaan. Maar mijnheer Zamani wil een vraag stellen, niet aan u, maar aan de heer Mooiman.

De heer Zamani (D66): Dank u wel voozitter. lk had ook een vraag over haastige spoed is zelden goed want we kijken nu naar de verkenning van de mogelijkheden en vervolgens gaan we kijken welke oplossingsrichting we kunnen kiezen en welke middelen we moeten inzetten. Dat doen we op basis van de participatie die we hebben gehad. lk vraag me af wanneer de PW inzicht wil hebben in de kostenbatenanalyse. Wilt u dat voordat we de participatie hebben gedaan of juist daarna, wanneer we inderdaad keuzes maken naar welke oplossingsrichting we gaan en welke middelen we willen inzetten? lk neem aan dat u dat wilt afirvachten? De voorzitter: De heer Mooiman

De heer Mooiman (PW): ln het stuk dat voor ons ligt, juist in de conceptstartnotitie, wordt heel duidelijk gesproken over aardgasvrij in 2040 en dat wordt uitgewerkt in die Transitievisie Warmte. Dus het college legt zich daar wel degel'rjk vast op dat tijdpad voor 2040 en de bijkomende kosten. ln die zin volg ik uw vraag niet helemaal want het moet gewoon glashelder zijn wat de kosten zullen zijn. En het tijdpad wordt ook al genoemd in het voorliggende stuk. De voorzitter: Mijnheer Zamani wil nog een vervolgvraag stellen en mevrouw Brouwer wil interrumperen, maar ik vezoek u echt het korter te houden want anders ga ik ingrijpen. Dan ga ik de interrupties zelf afkappen. Maar eerst krijgt mijnheer Zamani het woord voor zijn vervolgvraag.

De heer Zamani (D66): Dank voozitter, ik heb het erover dat we nu kijken naar de mogelijkheden en de oplossingsrichting straks aan het eind van het jaar in de Transitievisie Warmte komt. Daarvoor komt natuurlijk dat participatietraject en dan kiezen we welke oplossingsrichting er komt en dat komt in die Transitievisie Warmte. Mijn vraag is: wanneer wilt u die analyse hebben? Dat wilt u toch wanneer die Transitievisie Warmte er is, wanneer we de keuze maken voor welke middelen we gaan inzetten om inderdaad aardgasvrij te zijn? Dat kunnen we toch niet daarvoor doen, voordat we de mensen hebben gesproken en voordat we weten wat er uit die samenspraak komt?

32

Raad 15 maart2O21

De voorzitter: De heer Mooiman nog.

De heer Mooiman (PW): Nogmaals, in de startnotitie wordt ingezet op 2040, maar als u onze motie leest, ziet u dat we de kosten willen weten van zowel 2040, als 2050. En we denken dat juist dat verschil ontzettend belangrijk is voor het verdere traject. Dus we willen niet enkel de kosten voor 2040 maar ook de kosten voor 2050 weten zodat daarna weloverwogen besluiten kunnen worden genomen door deze raad. De voorzitter: Dank u wel de heer Mooiman. Mevrouw Brouwer voor een interruptie.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voozitter, ik snap natuurlijk dat die landelijke transitie belangrijk is, maar ik wil graag dat de wethouder uitlegt waarom we nu precies koploper moeten zijn. Koploper zijn is een dure overweging, waarom willen we dat nu precies? De voozitter: Wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: Mijn vraag aan mevrouw Brouwer zou zijn waarom dat duur is. Als ik kijk naar Palenstein, vraag ik me af of het duur is, wat we doen. Volgens mij hebben we een mooie subsidie binnengehaald omdat we ook goed georganiseerd zijn, samen met de corporaties die in Palenstein aan herstructurering deden en omdat we gewoon de juiste mensen in dienst hebben om dit aan te jagen. Maar het is niet zo dat we de hoofdprijs betalen. Volgens mij zijn we een van de projecten die tot nu toe met de proeftuin redelijk succesvol is. Dus het is zeker niet zo dat we daar een prijs voor betalen anders dan dat we op deze manier aanjagen en hopen dat het straks daadwerkelijk haalbaar en betaalbaar wordt als je dat stukje schaalvergroting krijgt. De voorzitter: Mevrouw Brouwer voor een vervolg.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dit is best een flauw antwoord want de wethouder zegt de hele avond zelf al dat het duur is om koploper te zijn omdat de eerste investeringen hoger zijn dan die daarna. Je probeert daarna schaalvergroting te bereiken, maar die kun je natuurlijk eigenlijk beter landelijk bereiken, met z'n allen tegelijk. Dan krijg je schaalvergroting en kunnen we daar ook van meeprofiteren en dat Palenstein voor ons goedkoper was, was gewoon vanwege de subsidie en niet om een andere reden. De voorzitter: Wethouder Paalvast

Wethouder Paalvast: Ja, maar dat maakt toch niet uit? Dat heb ik ook genoemd, dankzij die subsidie kunnen we dit doen en uiteindelijk moeten we inderdaad, zoals u zegt, opschalen naar landelijk. Maar in een keer landelijk losgaan, gaat niet werken. Je hebt proeftuinen nodig om te kijken 'wat werkt wel en wat werkt niet?' Een aantal proeftuinen heeft geleerd wat niet werkt en bij ons gaat het vooral nog goed en misschien zal straks de proeftuin Aardgasvrij Palenstein wel een voorbeeld zijn voor andere gemeenten om juist inderdaad tot de landelijke opschaling te komen. Maar je zult eerst een stukje ervaring moeten opdoen en dat is het proces waar we nu in zitten. Alle begin is moeilijk, ook voor een energietransitie. Maar zoals gezegd, we gaan daar niet de rekening voor betalen want het wordt uíteindelijk gewoon haalbaar en betaalbaar. lk ga naar mijnheer Van Steenis die nog een aantal vragen had gesteld. U vroeg 'hoe gaan we mensen meenemen in de urgentie?'We gaan natuurlijk een flinke campagne starten om mensen zo veel mogelijk in de participatie mee te krijgen. Voor degenen die betrokken zijn bij het onderwerp zal het heel makkelijk zijn. Voor degenen die er niet zo veel mee hebben, zal het een stuk lastiger zijn.

lk denk dat het voorstel van mevrouw Van der Meer voor die stadspeiling absoluut zal helpen en ik denk dat het op het moment dat we straks steeds concreter worden met de Transitievisie Warmte en daarna die volgende stappen gaan zetten, steeds meer zal gaan leven. En ik merk persoonlijk ook wel dat die groepen uit de wijk zich steeds beter gaan organiseren en ons ook weten te vinden. Dus het leeft wel. Dus ik denk dat uiteindelijk de urgentie ook steeds meer zal komen naarmate het steeds concreter wordt en tot die tijd zorgen we dat we in de participatie zo veel mogelijk Zoetermeerders bereiken. U vroeg ook 'wat betekent het dan als de motie van de PW over de kosten aangenomen wordt?' Dan gaan we feitelijk het werk van het Planbureau voor de Leefomgeving over doen en daar zitten forse kosten aan. Dat is niet iets wat je even op de achterkant van een sigarendoosje uitrekent. Dat zal minimaal€ 10.000,00, maar misschien wel een veelvoud daarvan, aan kosten zijn omdat we daar dan een bureau voor moeten inschakelen. Dat zal dan waarschijnlijk net als in Amsterdam het bureau CE

Raad 15 maart2021

33

Delft worden. Daar zit gewoon een prijskaartje aan. Dat mag duidelijk zijn. Dat brengt me bij de heer De Jong die het ook had over 'het prijskaartje inzichtelijk maken'. lk denk dat het inzicht echt een schijnzekerheid geeft want je hebt zoveel variabelen in de energietransitie, mijnheer Van Steenis zei dat ook. Dus het is heel moeilijk te voorspellen voor 2040 of 2050 wat het echt gaat betekenen. Daar-

om ben ik ook blij met dat ondezoek van het Planbureau voor de Leefomgeving om nu te kijken in 2020 mel een schatting voor 2030, en dat is al een beetje koffiedik kijken, naar de vraag 'wat betekenen de verschillende duuzame oplossingen nu voor de verschillende soorten eindgebruikers?' En ik denk dat dat belangrijke input is voor de Transitievisie Warmte. Dus welke oplossingen z'rjn kansrijk en welke niet, financieel gezien? Maar met uitzoeken wat het in theorie gaat kosten in 2040 of 2050 creeer je echt een schijnzekerheid. En dan kijk ik even verder of er nog andere vragen waren. Mevrouw Wortel had het nog over zorgen over deze energietransitie. Het is inderdaad een enorme operatie. We gaan ook geen stappen zetten die onomkeerbaar zijn. We gaan een richting aangeven met de Transitievisie Warmte 'hier zien we kansen'. Maar we gaan niets verplichten. Daarna gaan we de volgende stap in als we de eerste stap hebben gezet en ook kansrijk vinden. Dus we lopen het proces zorgvuldig door. En ook daarna, in de volgende stappen, is participatie en cocreatie een belangrijke stap in het proces. Dat was het voozitter. De voozitter: lk zie nog een interruptie van mevrouw Wortel. Gaat uw gang. Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Wethouder Paalvast, bedankt voor uw laatste opmerkingen en beantwoording van de vragen die gesteld zijn.

lk hoorde in de antwoorden op de vragen van de heer Van Steenis, meen ik, iets over de mate waarin de bewoners meegenomen kunnen worden in dit verhaal; hoe creëer je nu draagvlak? lk wil u wel een tip geven: als u nu eens met wethouder Groeneveld gaat praten over hoe zij de participatie of de communicatie over de afualverwerking op poten wilde gaan zetten. Daar straalde een enthousiasme uit waar je helemaal griezelig van werd en misschien is dat iets waar we als raad, en u als wethouder, ons voordeel mee kunnen doen. Dat wilde ik nog even meegeven. De voozitter: Gaat uw gang, wethouder Paalvast.

Wethouder Paalvast: lk ga graag dat gesprek aan met wethouder Groeneveld, maar dan hoop ik niet dat er daarna een referendum over het onderwerp gehouden wordt. Dank u wel. De voozitter: lk zie nog een interruptie van mevÍouw Van der Meer. Die laat ik toe en dan gaan we echt deze beraadslagingen afronden. Het is dat we mooi de tijd hebben vanavond, maar het gaat hier over de startnotitie. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, ik hoorde mijnheer Paalvast zeggen 'we gaan geen besluiten nemen'. lk dacht'dadelijk gaat hijzeggen dat het richtinggevend wordt'en dan gaat het me veel te veel op kavelpaspoorten lijken. Dus ik vind het doodeng wat we hier aan het doen zijn. lk denk dat haastige spoed zelden goed is. Laten we proberen onszelf de tijd te gunnen om over al deze dingen heel goed na te denken voozitter. Want ik vind het doodgriezelig wat we aan het doen zijn. lk realiseer me dat dit en interruptie is zonder vraag, dus u kunt lekker snel verder gaan. De voozitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer, want dan sluit ik nu de beraadslagingen af. Er ligt geen voorstel, maar wel drie moties die dus gaan we in stemming brengen. lk heb in ieder geval wat mij betreft een viertal toezeggingen genoteerd die de wethouder heeft gedaan.

ln ieder geval heeft de wethouder de toezegging gedaan iedere collegeperiode de Transitievisie Warmte te laten updaten, dat is een toezegging die hij heeft gedaan met betrekking tot de termijnen. Hij heeft ook toegezegd de vragen voor de enquête ter informatie toe te sturen, misschien kan hij straks nog even zeggen op welke termijn hij dat doet. Hij heeft ook aangegeven dat de jaarlijkse voortgangsrapportage voor 15 april a.s. komt en hij heeft toegezegd de verdiepingsvragen mee te nemen, naar aanleiding van de vraag van mevrouw Van der Meer, in de stadspeiling en die daarbij te betrekken. Misschien kan wethouder Paalvast nog even kort aangeven wanneer de vragen van de enquête naar de raad zouden kunnen?

Wethouder Paalvast: Ja voozitter, de enquêtevragen zullen in het tweede kwartaal naar de raad gaan, ik kan het niet preciezer aangeven, want dan gaan we ook de participatie doen. De voorzitter: Dan noteren we dat en dan heb ik volgens mij alle toezeggingen die ik de wethouder

34

Raad 15 maarl2021

namens het college heb horen geven genoemd. Dan gaan we over naar de drie moties die voorliggen. Allereerst motie nr. 2103-02, dat is de motie Warmtetransitie serieus ondenrerp van onder andere Zó! Zoetermeer en andere partijen, wie wenst daar een stemverklaring over te geven? lk zie niemand. Dat is niet het geval. ls er iemand die stemming wenst? Dat is niet het geval, dan is deze motie aangenomen.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Sorry voozitter? Er komt nog stemming toch? De voorzitter: Ja, ik had gevraagd of iemand stemming wenste en dan wacht ik tien seconden maar er kwam niets in de app. Maar wilt u stemming hierover? De heer Van Steenis (Groenlinks): Graag. De voorzitter: Dan gaat die naar de briefstemming, dat realiseert u zich? Dan constateer ik dat... lk vezoek u even de app te gebruiken alstublieft want ik zit echt te turen naar mijn telefoontje, ik heb er leesogen van gekregen. Dus wih u dat alstublieft even in de app zetten? Dat betekent dat de motie

Warmtetransitie serieus ondenruerp, dus 2103-02, naar de briefstemming gaat. Dan naar 2103-03 Een warme visie op participatie. Wie wenst daar een stemverklaring over af te geven? Niemand, is er iemand die stemming behoeft? Dan stel ik vast dat deze motie is aangenomen. Dan hebben we de laatste motie 2103-04 van PW en andere partijen. lk zie nu wel stemming over motie 03 van mijnheer Van Steenis, u bent wel later iedere keer, als ik heel eerlijk mag zijn. Want ik heb hem nu eigenlijk al afgetikt. Dus ik wil nu echt vaststellen dat die is aangenomen. De heer Van Steenis (Groenlinks): Voozitter, 03 is de laatste. De voozitter: O, bij mij is 04 de laatste. Maar u bedoelt 04.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Voor de duidelijkheid, ik denk dat ik het verkeerd heb getypt. Motie 03 is akkoord, motie 04 wil ik graag in stemming brengen. De vootzitter: Helder. Dank u wel mijnheer Van Steenis. Die gaat sowieso naar de briefstemming want dat is ook al door mevrouw Kraneveldt aangegeven. Maar mevrouw Brouwer wil graag een stemverklaring afgeven bij deze motie. Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel. We vinden het een gerechtvaardigde vraag van de PW om de kosten zo duidelijk mogelijk te hebben. Daarom zullen we voor deze motie stemmen. De vootzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer. Nog anderen voor een stemverklaring? Mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank voozitter, de motie roept op om een uitgebreid ondezoek te doen en zoals de wethouder heeft uitgelegd, is dat een enorm dure oplossing. Mocht deze motie worden aangenomen, wil ik vragen eerst bij de raad terug te komen met inzicht in de kosten voor capaciteit en ondezoek. De voozitter: Dank u wel mijnheer Van Steenis. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. Natuurlijk zijn de kosten een zeer belangrijk aspect voor mensen om al dan niet mee te doen met de energietransitie dus dat daar helderheid over moet komen, lijkt me duidelijk. Maar we zullen niet voor deze motie stemmen omdat we al het uitgangspunt hebben'het moet haalbaar en betaalbaar ztjn', omdat we al uitgaan van natuurlijke momenten zoals renovatie om dit mee te pakken. We denken dat dit in een later stadium nog uitgebreid aan de orde komt en we vinden ook de kosten van zo'n onderzoek nu te hoog. We moeten geen ondezoeken die door anderen al gedaan zijn, over gaan doen. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt. Dan mijnheer Zamani voor een stemverklaring.

De heer Zamani (D66): D66 sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Kraneveldt, dank u wel. De voozitter: Dank u wel voor uw stemverklaring. lk zie geen andere stemverklaringen meer. Als dat

Raad 15 maart2021

35

inderdaad niet het geval is, hebben we dat gehad en we hebben al besloten dat deze motie mee gaat naar de briefstemming. Dan rond ik hiermee agendapunt 8.b af en ik geef u nog ten overvloede mee dat u morgen voor 12.00 uur het stembiljet voor de briefstemming ontvangt dat u uiterlijk donderdag 18 maart voor 09.30 uur in de stembus van het stadhuis moet stoppen. lk heb al gezegd, niet voor die tijd ingeleverd, betekent niet gestemd en mocht u het voor donderdag doen, op dinsdag of woensdag, pas op want ook de stembussen voor de verkiezingen staan hier. Dus doet u hem niet in de verkeerde bus maar in de bus van de briefstemming.

9.

Sluiting

De vootzitter: Dank u wel voor uw aandacht want daarmee zijn we volgens mij aan het eind van de vergadering gekomen. lk dank u allen heel hartelijk en ik wens u nog een genoeglijke avond verder en sluit hierbij de vergadering. Dank u wel.

Sluiting om 23.03 uur

Vastgesteld in de openbare vergadering van 6 april2021,

Deg

MCM

J. Bezuijen

36

Raad 15 maarl2121