Notulen raad 14 juni 2021 - vastgesteld

De voozitter: Dank u wel mijnheer Blansjaar voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar de fractie van Groenlinks. De heer Boerboom, gaat uw gang.

Raad21juni2O21

3

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u welvoorzitter. Vanavond wil ik beginnen met het bedanken van college en ambtenaren voor de secure reacties op onze moties en amendementen. De reactie van het college op ons amendement B zien we als goede aanvulling en nemen wij over. Dan, in de eerste termijn kwam ik er niet aan toe, maar Groenlinks wil een viertal belangrijke voorwaarden aanhalen om de visie Zoetermeer 2040 te realiseren. 1, heb aandacht voor diversiteit en inclusie. Dit is nog altijd geen vanzelfsprekendheid. Nog altijd vindt er discriminatie plaats op allerlei plekken. Dit verhindert het realiseren van de ambities uit de visie. Zet de inzet op diversiteit en inclusie van de afgelopen jaren voort, en bouw dit verder uit.2, zorg ervoor dat iedereen meedoet. Alleen samen kunnen we de ambities waarmaken. Dus college, durf dingen over te laten aan inwoners en organisaties en ga daadwerkelijk aan de slag met initiatieven als 'Right to Bid'. 3, het realiseren van de ambities vraagt om een andere manier van werken van het volledige bestuur van de stad. Welk beeld heeft het college hierover, en hoe denkt zij dit samen met de raad te gaan bereiken? Vier, in de inleiding noemde ik het al, we moeten investeren...

De voorzitter: Mijnheer Boerboom, een interruptie van mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer, gaat uw gang.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, ik hoor mijnheer Boerboom een vurig pleidooi houden voor inclusie. Kan ik daaruit opmaken dat u ons amendement L, dat u niet wilde mee indienen, maar dat u dat wel gaat mee ondersteunen? De voozitter: De heer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): Voozitter, daar kan ik positief op antwoorden. De reden dat we hem niet mede indienen zat hem met name dat wij het wat jammer vonden dat het op een specifiek geval focuste, op mensen met een lichamelijke beperking, wij zien diversiteit en inclusie een stuk breder. En dat was voor ons de reden. Aan al die dingen willen we aandacht besteden, niet zozeer alleen aan die zaak. De voorzitter: lk zie een vervolgvraag van mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voozitter, ik merk dat ons amendement gewoon verkeerd gelezen wordt. lk pak het nu heel snel erbij. Het is amendement L. Wat wij zeggen is: 'wij willen graag een tolerante samenleving. We willen geen discriminatie op welke grond dan ook'. Dus daar b.eginnen we met de inclusie op alle mogelijke gronden. Je kleur, je ras, je seksuele geaardheid en noem maar op. En we hebben aan het eind alleen nog gezegd 'we hebben er ook behoefte aan om ook de letterlijke uitsluiting van gehandicapten daarmee op te pakken', want daar zit vaak niet een mentaal probleem, maar gewoon een fysiek probleem. Dus wij hebben juist de gehandicapten als laatste genoemd in de opsomming. Maar ik merk dat heel veel mensen hem hebben gezien alsof wij het alleen maar over de gehandicapten hebben, maar we willen alle mensen in de stad gewoon een goede plek geven. Dat is ook een van de hoofdpunten van onze partij. Dus bij dezen hoop ik dat ik het genoeg heb toegelicht. De voorzitter: De heer Boerboom, gaat u verder.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja voozitter, volgens mij is het heel fijn dat we dat zo kunnen onderstrepen met elkaar. Dat is denk ik iets wat we hopelijk gewoon als voltallige raad delen, want dat lijkt mij cruciaal. lk ga verder voozitter. lk kwam bij mijn punt 4 aan. ln de inleiding noemde ik het al, we moeten volop durven te investeren in de stad om de ambities uit de visie waar te maken. Wat Groenlinks betreft gebruiken we daarvoor niet alleen de Eneco-gelden, of schuiven we met middelen, maar maken we de koek ook groter door extra middelen te verwerven. Voorzitter, afrondend, er zijn stevige debatten geweest over met name woningbouw. Een belangrijk onderdeel, maar de visie bevat zoveel meer. Volop aandacht voor de bestaande wijken, maximale inzet op preventie, en een stad waarin groen een centraal element inneemt. Groenlinks gelooft erin dat we daarmee de stad echt een impuls geven. We kijken ernaar uit om de komende jaren samen met alle partners verder te bouwen aan de stad. Dank u wel. Amendement 2106-81 Amendement nr. 2í06-81 ingediend door GroenLinks, PvdA, Fractie Van den Berg, GDA

4

Raad 21 juni2021

Zoetermeer is mijn thuis, dus met een huis voor iedereen! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op í4 juni 2021 en21juni2021; gelezen het raadsbesluit'Omgevingsvisie Zoetermeer 2040' met nr.0637682223; besluit.

o

beslispunt 1 aan te vullen met de volgende tekst: ", met dien verstande dat A. op pagina 15 van de bijlage'ontwerp-Omgevingsvisie Zoetermeer 2040' de tekst: 'Dit betekent dat we nieuwbouw met meer precisie gaan inzetten. ln de nieuwbouwproductie stappen we af van de standaardverdeling van percentages sociale huurwoningen, vrijesectorhuurwoningen en vrijesectorkoopwoningen. We gaan naar een meer precieze verdeling, waarbij maatwerk per wijk of project wordt geleverd. Ook kijken we gericht naar bijzondere woonvormen (Tiny Houses, Knarrenhofies, houtbouw, zelfbouw etc.) om andere inwoners met andere leefstijlen een plek te geven in Zoetermeer. Passend bij de opgave om meer balans in wijken te creëren en de stad als geheel in een opwaartse beweging te krijgen.' wordt vervangen door: 'Dit betekent dat we nieuwbouw met meer precisie gaan inzetten. ln de nieuwbouwproductie stappen we af van de standaardverdeling van percentages sociale huurwoningen, vrijesectorhuurwoningen en vrijesectorkoopwoningen. We gaan naar een meer precieze verdeling, waarbij maatwerk per wrjk of project wordt geleverd. Daarbij creëren we meer spreiding & diversiteit van verschillende typen woningbouw in elke wijk en blijven we zorgen dat er in de stad voldoende woningen in elk segment bijkomen.

Ook kijken we gericht naar bijzondere woonvormen (Tiny Houses, Knarrenhofles, houtbouw, zelfbouw, flexwonen etc.) om andere inwoners met andere leefstijlen een plek te geven in Zoetermeer. Passend bij de opgave om meer balans in wijken te creëren en de stad als geheel in een opwaartse beweging te krijgen.' B. op pagína 15 van de bijlage'ontwerp-Omgevingsvisie Zoetermeer 2040' de tekst: 'Door te kiezen voor een gevarieerd woonpalet is de roltrap 'breder'en 'langer'gemaakt. Hiermee heeft Zoetermeer een alternatieve formule gevonden voor de invulling van de grote woningvraag. Een formule die niet uitsluitend is gericht op kwantiteit. Maar een formule die erop is gericht om de stad sociaaleconomisch in balans te krijgen. Dat betekent dat nieuwe woningen een bijdrage leveren aan de ambities van Zoetermeer 2040. Niet meer van hetzelfde, maar woningbouw die ten dienste staat van de gemêleerde samenleving, de sociaaleconomische kracht en de woonaantrekkelijkheid van de stad.'

wordt vervangen door: 'Door te kiezen voor een gevarieerd woonpalet is de roltrap 'breder' en 'langer' gemaakt. Hiermee heeft Zoetermeer een alternatieve formule gevonden voor de invulling van de grote woningvraag. Een formule die niet uitsluitend is gericht op kwantiteit. Maar een formule die erop is gericht om de stad sociaaleconomisch in balans te krijgen. Dat betekent dat nieuwe woningen een bijdrage leveren aan de ambities van Zoetermeer 2040. Niet meer van hetzelfde, maar woningbouw die ten dienste staat van de gemêleerde samenleving, de sociaaleconomische kracht en de woonaantrekkelijkheid van de stad. Dit resulteert in een goede diversiteit van verschillende typen woningbouw in alle wijken, maar een groei van het absolute aantal woningen in alle segmenten (van sociaal tot vrije sector). Daardoor is voor iedere Zoetermeerder een woning binnen bereik."' De voozitter: Dank u wel mijnheer Boerboom voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de SP. De heer Beij, gaat uw gang.

De heer Beij (SP): Ja, dank u wel voozitter. Het college heeft mij in de eerste termijn niet weten te overtuigen. lk zie nog steeds dezelfde problemen en dezelfde beren op de weg als het gaat om met name de woningbouw en de toekomst van de stad. lk kan niet anders doen in deze tweede termijn dan mijn collega-raadsleden op te roepen om voor de amendementen te stemmen die bepaalde passages in het raadsvoorstel, hetzij willen schrappen, he2ij aan willen passen naar wat menselijkere maat. En daar houd ik het op dit moment bij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Beij voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PvdA. Mevrouw Bout, gaat uw gang.

Raad 21 juni2021

5

Mevrouw Bout (PvdA): Microfoon aanzetten blijft toch iedere keer weer een probleem. Voozitter, is de omgevingsvisie een sprookje oÍ een judaskus? Hebben we allemaal wel hetzelfde stuk gelezen? We lezen blijkbaar allemaal iets anders in de omgevingsvisie. Dat zegt ons iets over de kwaliteit van de visie. Er is meer duidelijkheid nodig. Er staan passages in die wat de PvdA betreft niet voor meer dan één uitleg vatbaar mogen zijn. Amendement F vraagt zo een onduidelijke zin te schrappen. De wethouder vezocht om een aanpassing en we hebben daarom de toelichting aangepast en dienen het amendement opnieuw in. Als een zin cruciaal is, moet je helder omschrijven wat je bedoelt. De nieuwe zin van de wethouder vinden wij nog steeds niet duidelijk. Haal het gewoon weg en dan blijft het volgens ons nog steeds een goed lopende tekst. En ook bij amendement J is de toelichting aangepast en dienen we deze opnieuw in. De manier waarop gesproken wordt over huurders, mensen met een krappe beurs en mensen die blijkbaar niet het juiste opleidingsniveau hebben vinden wij beschamend. Dat willen wij niet voor onze rekening nemen. Amendement D wordt ontraden, maar de PvdA vindt aanpassen overbodig. Wij zijn helemaal niet tegen eigenwoningbezit, maar dat moet niet ten koste gaan van huurders. We willen de onnodige scherpe tegenstelling tussen huren en kopen eruit hebben.

En natuurlijk staan er ook goede dingen in deze visie. We zijn blij met aandacht voor een Leven Lang Ontwikkelen en het bestrijden van kansenongelijkheid. Dat noemen wij al bijna 130 jaar verheffing, en daar ztln we natuurlijk blij mee. Maar we missen expliciete aandacht voor de meest kwetsbare kinderen in het onderwijs. Tijdens een informele bijeenkomst zei een van mijn collega's laatst dat je invloed kunt uitoefenen op de structuur van de stad door de aantrekkelijkheid van het onderwijs. Het stelt ons dan ook teleur dat het college motie H ontraadt. Voozitter, ik rond af, we hebben lang nagedacht over de motie van het CDA. Als we deze visie zouden moeten samenvatten, zouden we cynisch kunnen zeggen: 'Bij de armen ga je slopen, zodat de rijken kunnen kopen.'. Dat klinkt weinig verbindend, als je het ons vraagt. En als dat niet de bedoeling is, wat het college plechtig beweert, laten we dan deze omgevingsvisie aanpassen, zodat iedereen zich in Zoetermeer welkom voelt, ongeacht je inkomen, je opleiding, of je nu koopt of huurt. Want alleen samen maken weZoetermeer mooi, duuzaam, groen, leefbaar en levendig, klaar voor de toekomst.

Amendement nr. 2í06-Fí ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP Geen dubbelzinnige uitspraken over woningbouw "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op í4 juni 2021 en21juni2021; besluit: Raadsvoorstel0637682223 'Omgevingsvisie Zoetermeer 2040' als volgt te wijzigen: . aan besluitpunt 1, luidende: 'De ontwerp-Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 zoals opgenomen in de bijlage met onderstaande essentiële elementen vast te stellen'toe te voegen: , met dien verstande dat op pagina 22van de ontwerp-Omgevingsvisie in het oranje tekstkader de zin luidende: 'Nieuwbouwprojecten die als gevolg van verhuisstromen leiden tot een afname van de sociaaleconomische kracht van omliggende wijken passen daar niet in.' wordt geschrapt."

Amendement nr. 2í06Jí ingediend door PvdA, Fractie Van den Berg, SP Afspraak is afspraak "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 14 juni 2021 en 21 juni 2021; besluit: Raadsvoorstel0637682223 'Omgevingsvisie Zoetermeer 2040' als volgt te wijzigen: aan besluitpunt í, luidende: 'De ontwerp-Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 zoals opgenomen in de bijlage met onderstaande essentiële elementen vast te stellen'toe te voegen: , met dien verstande dat op pagina 33 van de ontwerp-Omgevingsvisie in de eerste kolom, de eerste bullet de zin luidende: 'Dit betekent dat we niet werken met vaste percentages, maar bekijken welke mix brjdraagt aan de gewenste opwaartse beweging: een sociaaleconomische krachtige stad die beter in balans is. ln latere fasen breiden we dit pakket ook uit met passende voozieningen voor zorg, onderwijs, sport, cultuur en detailhandel. lmmers nieuwe doelgroepen vragen meer dan alleen woningen.'

.

wordt gewijzigd in: r 'Dit betekent dat percentages of aantallen woonsoorten die we in de stad en in de regio met elkaar afspreken niet als blauwdruk voor iedere wijk afzonderlijk gelden. We bekijken welke mix bijdraagt aan de gewenste opwaartse beweging: een sociaaleconomische krachtige stad die be-

o

Raad 21 juni2021

ter in balans is. Tegelijkertijd breiden we dit pakket ook uit met passende voozieningen voor zorg, ondenruijs, sport, cultuur en detaílhandel. lmmers nieuwe doelgroepen vragen meer dan alleen woningen."' De voozitter: Dank u wel mevrouw Bout, u was net over de twee minuten heen, maar net op tijd, dus dat komt goed. lk ga over naar de fractie van CDA. Mevrouw Frinking, gaat uw gang. Mevrouw Frinking (CDA): Dank u wel voozitter. Het CDA Zoetermeer dankt het college voor de antwoorden in de eerste termijn en de toelichtingen op de amendementen en moties. ln deze termijn willen we nog op een tweetal zaken ingaan, en dat eerste gaat over de financiële onderbouwing van de visie. En het is logisch dat de visie zelf geen financiële bijlage heeft, maar voor het uitvoeren van de strategische agenda's is dat wel nodig. En wij horen graag nog een reactie wanneer en hoe het college dat gaat doen. En of ook dit met de tijdelijke werkgroep Modernisering begroting kan worden gedaan. Een tweede opmerking gaat over de reactie op onze motie, en dan sprekende de ambitie voor de visie Zoetermeer 2040. De PvdA had het er net over, je kunt cynisch kijken of niet. Wij doen dat in ieder geval niet. En ik denk ook dat wij in ieder geval tussen het college en onszelf ook over verschillende zaken praten, want het gaat niet over citymarketing.

En de motie gaat over de impact van de visie en hoe deze echt leidend en vernieuwend kan zijn in het handelen van iedereen die erbij is betrokken. lnwoners, organisaties, bedrijven en de gemeente zelf. En een ambitie of een visie geeft in korte vorm ook weer wat de toekomst is, geeft de veranderingen aan en is dynamisch. Zoals, ik noem het nog maar even, binnen tien jaar een mens naar de maan brengen en ook weer terug. Binnen een generatie fossielvrij leven mogelijk maken. Kinderen sterker dan oorlog, zo doen we dat, of het spelen van de toekomst uitvinden. Het zijn enkele ambitievolle visies. En graag horen we van het college of deze verduidelijking helpt, zoals ze gevraagd hebben bij de beoordeling van de motie. Voozitter, met de visie kunnen wij instemmen, en we hopen dat we met elkaar, de hele stad en de hele raad achter die visie gaan staan, zodat we er in 2040 beter voorstaan dan in 2000. Dan hebben we niet veertig jaar stilgestaan, maar sprongen vooruitgezet. Dank u wel. De voozitter: Dank u wel mevrouw Frinking. U heeft allemaal geoefend, precies in de bel. Hartstikke goed. Dank u wel voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de WD. De heer Duiven, gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Voozitter, dank u wel. Dank aan het college voor de reactie op de inbreng van de WD in de eerste termijn en de gestelde vragen. Het college onderstreept terecht het belang om naast het versterken van de wijken, juist ook te investeren in evenwichtiger en een gevarieerder woningaanbod als katalysator voor een sociaaleconomisch krachtige stad. En deze koers kreeg afgelopen week zelfs steun vanuit de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de OESO. Want in een rapport over de Nederlandse economie werd onder meer gepleit voor het investeren in de woningmarkt, onder meer door de bouwprocedures te versnellen, sociale huur alleen in te zetten voor groepen die dat echt nodig hebben en meer ruimte te bieden voor investeringen, bijvoorbeeld door het realiseren van meer vrije huurwoningen. Een sector die in Nederland in dat rapport zelfs als onderontwikkeld wordt gekwalificeerd. Kortom, meer evenwicht, meer variatie, meer volume en meer kwaliteit in de Zoetermeerse woningvoorraad om de woonaantrekkelijkheid te verbeteren en sterker te maken. Voozitter, in de eerste termijn van de raad gaven enkele fracties aan, weliswaar niet gelezen te hebben, maar wel zo gevoeld te hebben in de omgevingsvisie dat zij niet zou verbinden. lntegendeel, juist zou polariseren.

En dat is opmerkelijk, omdat in alle hoofdlijnen van het toekomstbeeld juist de nadruk steeds wordt gelegd op het organiseren van verbinding, op het benadrukken van inclusie, op het stimuleren van meedoen en meedenken, het bevorderen van het ontmoeten, et cetera, et cetera. En voozitter, dit is wat de WD leest in de omgevingsvisie van Zoetermeer 2040... De voozitter: Mijnheer Duiven, een interruptie. lk kwam er bijna niet tussen. lk moet u nu even helaas onderbreken. De heer Duiven (WD): lk was op dreef, excuus. De voorzitter: Ja dat is hartstikke goed, dat is ook helemaal geen probleem, maar dan moet ik even een moment zoeken. Mevrouw Bout wil interrumperen. Mevrouw Bout, gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voozitter. lk begrijp dat mijnheer Duiven begint over het compliment van de OESO, maar we werden ook op de vingers getikt door de VN, omdat er vandaag is be-

Raad 21 juni2O21

7

gonnen met de sloop van 600 huizen in de Tweebosbuurt in Rotterdam-Zuid, en we zijn door de VNrapporteur op de vingers getikt, omdat dit in strijd is met de mensenrechten. Dus het gaat niet overal goed en uw zienswijze is toch, ook vorige week, en nu ook deze week weer, anders dan die van mij. Hoe kijkt u daar dan tegenaan, dat de VN dus niet blij is met de sloop van woningen? De voorzitter: Mijnheer Duiven, gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Ja voozitter, het slopen van woningen als doel op zich is natuurlijk niet goed, maar als het onderdeel uitmaakt van een verbeteringsslag, een vernieuwingsslag, waarmee je de woningvoorraad, in dit geval in Rotterdam, of waar dan ook, verbetert, kwalitatief op een hoger plan trekt, verduuzaamt, dan is slopen als daad die je daarmee stelt goed te verdedigen. lk ken de Rotterdamse situatie niet, dus daar kan ik geen oordeel over geven. lk ken alleen de Zoetermeerse situatie. lk ken het rapport van de OESO, die op datgene wat in de omgevingsvisie staat reflecteert. Natuurlijk niet specifiek, maar daarin dezelfde ontwikkelingen en hoofdlijnen beschrijft en daarin zie ik een grote overeenstemming, en zelfs steun, voor de lijn die in de omgevingsvisie wordt uitgewerkt. En daarom heb ik het in mijn tweede termijn verwerkt. De voozitter: lk zie een vervolgvraag, interruptie van mevrouw Bout. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u voozitter. Mijnheer Duiven, dat is ook precies waarom ik terugkom, juist op die sloop in Rotterdam, want daar worden dus woningen voor € 390,00 nu te huur, vervangen door woningen van € 750,00 als ze klaar zijn en mensen geven aan dat ze echt niet weten hoe ze dat moeten betalen. En als we dat dus in Zoetermeer ook gaan doen, want u pleit daarvoor, dan zou ik niet weten waar die mensen nog een plakje kaas van op de boterham moeten betalen. En daarbij komt nog dat er minder woningen terug worden gebouwd dan dat er dus eerst stonden, of nu nog staan, of tot vandaag stonden. En ook dat voozien wij dus in Zoetermeer te gaan gebeuren. Daar kunt u toch niet voor zijn? De voozitter: Mijnheer Duiven.

De heer Duiven (WD): Dank u wel voozitter. lk ken de situatie in Rotterdam niet, dus ik vind dit niet juist, en ook niet op mijn plek, om als lid van de Zoetermeerse raad daar iets over te zeggen. Wij gaan hier over de situatie in Zoetermeer. lk heb aangegeven hoe de WD daar tegenaan kijkt, dat het niet zo eenvoudig in elkaar hoeft te steken als u beschrijft. Dus in dat opzicht kan ik u niet over de Rotterdamse situatie van repliek dienen. Wellicht dat u die vraag aan uw Rotterdamse collega's in de raad stelt en dan kan daar het debat daarover, over de Rotterdamse situatie plaatsvinden. En daar hoort hij ook. De voozitter: lk stel voor dat u verdergaat, mijnheer Duiven, met uw betoog.

De heer Duiven (WD): Dank u welvoozitter. Dit is wat de WD wel leest in de omgevingsvisie, en ik had het over het benadrukken van inclusie, stimuleren van meedoen en meedenken enzovoorts. Niet tussen de regels, maar in de regels. Deze omgevingsvisie is niet het ultieme broddelwerk dat vol staat met vaagheden, elkaar tegensprekende plannen en wollige taal. Het is ook geen sprookjesboek, maar de omgevingsvisie is een realistisch, integraal, analytisch gefundeerd streefbeeld over hoe Zoetermeer er over twintig jaar uit zou kunnen zien. Een puik stuk werk dat daarom de steun van de WD verdient en krijgt. Tot zover voozitter. De voozitter: Dank u wel mijnheer Duiven voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar de fractie van ZolZoelermeer. Mevrouw Van der Meer, gaat uw gang.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dank u wel. Door de schorsing konden we de uitspraken van het college even rustig terugluisteren en ons nog een keer verbazen. We vonden het raar dat wethouder Van Driel zei dat Zoetermeer 2040 eigenlijk niet aan de man gebracht hoeft te worden en ze verwees naar de marketing met'Zoetermeer is de plek'. Wat ons betreft heeft dat niets te maken met de visie, want die gaat over 'Zoetermeer wordt in de toekomst een nog veel betere plek'. Uit de reactie van het college op ons amendement M, begrijpen we dat het college toch niet van plan is om de visie stilletjes ter inzage te leggen. Er worden onder andere een persbericht en filmpjes genoemd. Als wethouder ledema ons belooft dat er ruim publicitaire aandacht komt voor zowel de visie als de mogelijkheid om er nog op te reageren, en dat dit niet alleen maar reclame wordt voor de leden van

I

Raad 21 juni2021

het college, dan willen wij wellicht amendement M wel intrekken. Wij horen dat graag in zijn tweede termíjn. Goed dat de wethouder meldde dat wat in de kaders staat, bedoeld is als voorbeeld en als denkrichting. Wij horen graag uitdrukkelijk dat die teksten in die kaders niet volgende week worden behandeld als in beton gegoten. Van wethouder Paalvast willen we nog drie dingen weten. We hoorden hem over de sociale woningbouw zeggen 'wat we in de regio afspreken, betekent niet automatisch dat waarin we Zoetermeer aangaan, voldoen'. Dat past bij wat onze buurgemeenten al jaren doen, maar dat is juist niet de bedoeling. Wat bedoelde de wethouder nu precies? Ten tweede stelt hij dat hij wil voorkomen dat krachtige bewoners vertrekken uit de ene wijk naar de nieuwbouw in een andere wijk. Wij hebben geen idee hoe hij dat wil realiseren. En dan ook nog even over onze motie 2106-05. ln de reactie stelt het college dat het overbodig is, omdat het in lijn is van de visie. Maarwe hebben geen enkel voorbeeld kunnen vinden van hoe gezorgd wordt dat de wooncarrière van de mensen die sociaaleconomisch krachtig zijn, langer wordt binnen Zoetermeer. Het is toch de bedoeling om ook hen in Zoetermeer te houden en dat ze niet verhuizen naar Noordwijk. Voozitter, nog als laatste nabrander, De voorzitter: lk vraag u af te ronden, u bent door de twee minuten heen.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Een laatste zin, maar dit komt doordat mevrouw Brouwer mij op een idee bracht. Misschien kan ik een toezegging krijgen van het college om in het vervolg niet alleen de cijfers van Buytenwegh en De Leyens gesplitst te krijgen, maar ook die van de twee grote buurten in Oosterheem en die van de twee grote buurten in Rokkeveen. Als we die toezegging krijgen, dan kunnen we motie 6 intrekken. En anders komen we er wel op een ander moment op terug. Maar graag een toezegging. De voozitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer voor uw tweede termijn. Dan ga ik over naar Fractie Van den Berg, mevrouw Van den Berg, gaat uw gang. Mevrouw Van den Berg (Fractie Van den Berg): Voozitter, dank u wel. Voozitter, de omgevingsvisie is er na een stevig debat vorige week niet duidelijker op geworden. Het blijft een stuk dat voor veel interpretaties vatbaar is. Bovendien hebben wij moeite met de rode lijn door de visie. Een sociaaleconomisch krachtige stad, maar wel ten koste van mensen met een laag inkomen. Voor ons is het nog steeds niet duidelijk welk probleem je oplost met de verkoop van sociale huur, of wat de toegevoegde

waarde is van woningbezit. ln de visie worden aannames gedaan over hoe woningbezit de verbondenheid met de buurt zou bevorderen. Maar dit wordt nergens gestaafd met ondezoeken die dat bevestigen. Maar het is wel een belangrijke strategie in deze visie. Wij zien in de verkoop van sociale huur een nieuw probleem ontstaan. Woningen die straks niet meer beschikbaar zijn voor starters op de woningmarkt, die toch aljaren moeten wachten. Dit zal de vergrijzing zeker niet ten goede komen. Wij zijn niet tegen koop, integendeel, maar met de enorme wachtlijsten voor sociale huur, die in de regio nergens worden opgelost, moet iemand zijn verantwoordelijkheid nemen. Graag zouden wij van de wethouder horen dat het aantal sociale huurwoningen inderdaad niet zal afnemen, en het liefst zelfs toenemen. De toelichting van de wethouder op het amendement van PvdA Geen sociale huurwoningen omzetten, waarin hij stelt dat het omzetten van sociale huur naar sociale koop interessant kan zijn, doet bij ons echt de wenkbrauwen rijzen. De doelgroep voor sociale koop is niet per definitie dezelfde als die voor sociale huur. Wat ons betreft wordt sociale huur niet omgezet en ook niet ge-

sloopt, maar wel gerenoveerd en bouwen we sociale woningen bij. Voozitter, ik ga afronden. Voor Fractie Van den Berg is sociale huur dus een heet hangijzer. Schrijnende gevallen doen zich voor door lange wachtlijsten voor sociale huur. Zoals de visie nu is opgesteld, waarin de indruk wordt gewekt, en wij hopen dat dat onbedoeld is, dat het aantal sociale huurwoningen zal afnemen, in plaats van toenemen, kunnen wij zeker niet instemmen met deze visie. Daarvoor vinden wij dit onderwerp te belangrijk. Hopelijk kan de wethouder toch wat meer duidelijkheid geven over de percentages sociale huur in de visie. Hartelijk dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Berg voor uw tweede termijn. lk ga over naar de fractie van de PW. De heer Smitskam, gaat uw gang.

De heer Smitskam (PW): Dank u wel voozitter. We hebben niets toe te voegen aan wat we vorige week hebben ingebracht, dus we laten het hierbij. De voozitter: Dank u wel. Dat is kort en krachtig. Dank u welvoor uw inbreng. Dan de heer Meijroos van LHN, gaat uw gang.

Raad21juni2021

9

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter, mijn tweede termijn is eigenlijk het laatste stukje van mijn eerste termijn, want die was wat lang. Maar eerst moet mij nog wat anders van het hart voozitter. ln 1950 zei PvdA-minister-president Willem Drees: 'Nederland is vol.'. We waren toen met 10 miljoen Nederlanders. Hij wilde voorkomen dat we niet meer voor onszelf zouden kunnen zorgen. En 23 jaar later zijn Joop den Uyl, tevens PvdA-minister-president, hetzelfde, toen met inmiddels 13 miljoen Nederlanders. En hier in Zoetermeer gebeurt dat in het klein. Rapport Louter geeft een helder signaal af, en wij, de gemeenteraad, zullen hierop moeten acteren. De framing van een aantal partijen moet stoppen. We gaan helemaal geen sociaalzwakkere de stad uitjagen. Dat is populistisch geklets. De visie neemt juist verantwoordelijke zorg voor onze inwoners, rijk en arm. En dat wil de LHN ook voozitter. Sommige fracties willen op onverantwoordelijke wijze de toekomst in over de rug van onze zwakkere inwoners. En het is uiterst ongepast om hier in dit debat de 27o/o sociale huurwoningen ter discussie te stellen. Het is een stadsvisie, niet een woonvisie. Een aantal uitgangspunten die uit deze mooie visie 2040 voortkomen vragen ook om een nadere verduidelijking.

Wat wordt verstaan onder concurrerende woonaantrekkelijkheid en de sociaaleconomische kracht? De voorzitter: De heer Meijroos, er is een interruptie op uw verhaal en dat is van mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, als de LHN vindt dat we aan die 27o/o niet moeten tornen, wat ik van harte met de LHN eens ben, dan gaat u vast ook voor ons amendement stemmen dat zegt dat we in ieder geval, ze kunnen fluïde zijn, wel met elkaar afspraken moeten maken en dat we ons daaraan ook moeten houden. lk ga dan ook uit van uw steun voor dat amendement. En als u zegt dat PvdA-kopstukken in het verleden, in een hele andere tijd hebben gezegd 'vol is vol', dan denk ik 'in Zoetermeer zijn we ook al vol', alleen toch zien we nog wel kans om bij te bouwen. Dat hebben we ook met elkaar afgesproken. Dus ik snap die opmerking die u maakt niet. Wat is daar de portee van? De voorzitter: De heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): lk snap wel dat u die opmerking niet snapt of wilt snappen. lk ga niet uw amendement steunen, want de cijfers zijn al bekend. We hebben gewoon met elkaar afgesproken in de regio 27Vo.Wi zitten daar dik boven als Zoetermeer en de andere gemeenten om ons heen houden zich daar wat minder aan. Daar zullen we op moeten sturen, dat die wat meer gaan opvangen. En dat betekent niet dat wij nog veel meer mensen binnen moeten halen die we straks zelf niet meer kunnen vezorgen. Dat is asociaal beleid en daar gaan wij niet voor. lk hoop dat dat voldoende antwoord voor u is. De voozitter: lk heb het gevoel van niet. Anders zou er geen vervolg in mijn app komen. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee, want u zegt'we houden ons eraan', maar als wij een amendement maken dat zegt 'laten we ons ook echt aan die afspraak houden', want er staat namelijk in deze omgevingsvisie... Het is overigens geen stadsvisie mijnheer Meijroos, maar het is een omgevingsvisie, nogal een verschil. Daar staan wel zinnen in die je zou kunnen lezen als 'wij gaan ons nog terugtrekken met betrekking tot die afspraak, want wij willen een andere kant op met Zoetermeer'. Dus wat is nu bij de LHN 'afspraak is afspraak'? Waar kunnen we u dan aan houden? De voozitter: De heer Meijroos.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): U kunt ons eraan houden dat we de afspraken gewoon nakomen en die hoeven we hier niet ter discussie te stellen opnieuw. Dat is nergens voor nodig, want daar hebben we gewoon al afspraken over. En dat er inderdaad in de visie staat 'we zullen wat minder moeten', dat is niet meer dan terecht, want we zitten gewoon te hoog. Dat betekent als u zegt: 'maar er moet nog meer bijgebouwd worden en overal moeten we sociale woningen bij blijven bouwen, nog hoger en nog meer dan die 32Yowaar we alzitten'. Dat is onverantwoord, en daar staan wij absoluut niet achter. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat mijnheer Meijroos, met uw tweede termijn

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voozitter. Wat wordt er verstaan onder concur-

10

Raad 21 juni2O2l

rerende woonaantrekkelijkheid en de sociaaleconomische kracht, vraag ik aan het college. En hoe definieert het college het verschil tussen wijken en buurten? Voor de LHN is sport ook belangrijk. De LHN vraagt extra aandacht voor de sport. Zoetermeer is een sportieve stad met veel sporters, en wat ziet het college daarin, als we kijken naar de omgevingsvisie? Afrondend voozitter, Zoetermeer 2040, wie kan ertegen zijn? Echter, wat ons betrefi is de visie te veel dan en te weinig nu. De ambities zijn mooi, maar wat de LHN betreft beginnen we direct. De basis voor een visie moet sterk zijn, een visie als deze. Daar heeft de burger wat aan, daar kunnen we het verschil gaan maken. Het is niet anders dan thuis. Als een van de kinderen een nieuw behangetje wil, zeg ik 'prima, maar ga eerst je kamer maar eens opruimen' en dat is wat we nu ook al kunnen doen, want het is bijvoorbeeld een troep in de stad, dus laten we opruimen. De veiligheid laat zoals eerder gezegd, momenteel nogalte wensen over, dat zei ik in mijn eerste termijn vorige week. Steekincidenten ztln aan de orde van de dag. Hier móet op geacteerd worden. Dat zijn zaken die niet kunnen en niet hoeven te wachten tot 2040. We dreigen nu dingen te verliezen die een voorwaarde zijn om de visie waar te kunnen maken. Want als de BOA's verdwijnen in 2022, geen visie. Ziekenhuis weg in 2022, geen visie.

En daarom hebben wij een motie opgesteld die heet 'De toekomst begint hier en nu'. lk hoop dat die nu wel duidelijk is. De voozitter: De heer Meijroos, mag ik u vezoeken af te ronden, u bent door de twee minuten heen.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ben klaar De voorzitter: Excuses, heel goed. Dat is mooi, dan is daarmee uw tweede termijn afgerond, maar ook de tweede termijn van de gemeenteraad. Dank daarvoor. Dat betekent dat we overgaan naar de tweede termijn van het college. Daar heb ik een vezoek gekregen van een korte schorsing van tien minuten. Dat lijkt mij prima, dus op mijn klok is het 20.37 uur, laten we er 20.50 uur van maken. Dat maakt het wat praktischer. We gaan door om 20.50 uur. lk schors de vergadering. Schorsrng

De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. lk stel voor dat we verdergaan en dat betekent dat we verdergaan met de tweede termijn van het college en daarvoor geef ik wethouder ledema het woord. Wethouder ledema: Voozitter, ben ik goed te verstaan? lk zie een enkeling knikken dus ik neem aan dat het antwoord Ja' is. Voozitter. Dit is de tweede termijn en we hebben met elkaar inmiddels al zo'n 6,5 uur zitten debatteren, ik heb die acht minuten niet helemaal nodig. Maar het is allicht onze laatste digitale vergadering en dan meteen ook een memorabele. ln de jaren zeventig en tachtig was Zoetermeer 'the place to be' en dat kwam onder andere doordat we de uitstraling hadden energiek en jong te zijn. Er hing een sfeer van vernieuwing en maakbaarheid. Zo werden we een grote stad, maar helaas horen bij een grote stad ook grotere problemen. Het rapport van Louter liet ons allemaal schrikken. Op veel plekken in de stad gaat het helaas niet goed. Dat is geen oordeel, dat is een feit en wij als college, maar ook u als raad, maken ons daar zorgen over. En dit college vindt dat we daar iets aan moeten doen. Dat zijn we aan elkaar, maar vooral ook aan onze inwoners verplicht. Dat kunnen we niet allemaal in een keer oplossen, maar in deze visie die u hopelijk vanavond gaat vaststellen staan veel denkrichtingen.

Denkrichtingen over sociale cohesie; hoe voelen onze inwoners zich veilig en betrokken? Maar ook over groen, over wonen, over werk, over onderwijs, over bereikbaarheid en veel meer. Het is een ambitieuze visie, absoluut. Maar dit college wil, net als u, het beste voor iedereen in deze stad. Kortom, een visie voor 2040 die richting geeft aan onze toekomst. ls het daarmee een antwoord op alles? Nee, dat is een visie helaas nooít. Maar het is wel een landkaart waarop we onze routes de komende tijd kunnen gaan uitstippelen, onder andere door het vaststellen van de strategische agenda. U heeft in uw tweede termijn nog een aantal vragen gesteld en die zal ik nu met u doornemen. De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Bout.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel voozitter, mijnheer ledema heeft het over een kaart. Wat bijvoorbeeld niet in deze visie staat, is een kaart. Hoe kijkt men naar de regio? Dat staat er niet in. Waar liggen de grenzen van Zoetermeer? Over welke stad gaat het? Het is niet op een plaatje te zien, het is niet op een schema te zien. Vindt u niet dat dat ontbreekt wethouder?

Raad 21 juni2021

11

De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, het flauwe antwoord is: als mevrouw Bout graag wil dat we een landkaart van de gemeente Zoetermeer toesturen, dan doe ik dat natuurlijk met alle plezier. Volgens mij weten we allemaal heel goed hoe Zoetermeer eruitziet op de kaart en als u het erover heeft dat het niet over de regio gaat, ben ik dat niet met u eens. Er staan wel degelijk ook uitgangspunten bij over hoe we ons willen opstellen en gedragen en ook over hoe we verbinding zoeken met de regio. De voozitter: Mevrouw Bout een vervolgvraag. Gaat uw gang.

Mevrouw Bout (PvdA): Dank u wel. lk heb vorige week een vraag gesteld in mijn eerste termijn over de plannen die mogelijk zijn in de buurgemeenten die we hebben. Het EIB heeft berekend dat we 25.000 woningen bij onze buren kwijt kunnen. Maar over wat wij vinden van dat soort ideeën, of we voor of tegen zijn, of wat we vinden van het bouwen in het Groene Hart waar we door omringd worden, zegt deze omgevingsvisie en de wethouder helemaal niets. Misschien kunt u dat nu nog even toelichten? De voozitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Het klopt dat deze visie daar niets over zegt. U heeft mij als raad een opdrachtgegeven om met Louter aan de slag te gaan en daarmee de visie voor de stad Zoetermeer te maken. Daarmee hebben we als college er inderdaad voor gekozen om niet een visie te maken over het bebouwen van buurgemeenten. En toch, in de dagelijkse praktijk zijn we daar met de buurgemeenten wel eens over bezig. Zo refereer ik bijvoorbeeld aan het project in Bleizo-West waar we samen met Lansingerland ook aan het kijken zijn hoe je daar iets neer kunt zetten, op het gebied van bouwen, maar ook werken en onderwijs. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, een aantal van u heeft gevraagd naar duidelijkheid over percentages. Die staan nu niet in de visie en dat klopt. Nogmaals, deze visie gaat uit - en daar kom ík zo nog uitgebreider op terug - van het weer in balans brengen van de stad. Het remmen van de mechanismen, waartoe u inderdaad ook opdracht heeft gegeven. Dat betekent dat we op een andere manier gaan kijken naar allerlei zaken in de stad, maar ook naar het wonen. Dat betekent ook dat we met een strategische agenda bekijken wat dat betekent voor het huidige beleid en wat het betekent voor toekomstig beleid. En over dat toekomstig beleid gaat u in de raad nog vaak met elkaar in debat. Er zal opnieuw over een woonvisie gesproken moeten worden en er zal ook met elkaar moeten worden gekeken naar wat dit nu betekent voor - ik noem maar wat - de onderwijshuisvesting of de manier waarop we werkgelegenheid en arbeidsmarkt willen aanvliegen. Nogmaals, deze visie geeft een nieuw kader voor de invulling waar we later nog vaak met elkaar het politieke debat over zullen voeren. Dat is de reden dat u hier niet de vaste percentages in vindt, maar u vindt wel het feit dat we daar met elkaar in de toekomst nog een paar stevige debatten over zullen hebben. Een voorschotje op het woondebat heeft u al genomen en ik verheug me persoonlijk op alle andere debatten die ook nog komen.

De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Kraneveldt

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter, over amendement J. Daar hebben we het over percentages. Wij noemen daar ook geen cijfers. We zeggen daar alleen 'percentages zijn nodig omdat je met elkaar in de stad, met je partners in de stad, maar ook in de regio, wel afspraken moet maken zodat iedereen weet waar hij naartoe moet werken'. Maar u zegt 'vaste percentages, daar gaan we niet mee werken'. Het gaat ons niet om het getalletje dat voor het procenttekentje staat, het gaat erom dat je afspraken nodig hebt. Denkt u met ons, hoe fluïde ze ook kunnen zijn in de toekomst, dat je wel afspraken nodig hebt? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, ik deel niet de stelling dat je die in de visie nodig hebt. We hebben het in deze visie ook over het toevoegen van extra onderwijs, extra leerlijnen en u vindt ook niet een lijstje met allerlei opleidingen die we nog gaan toevoegen. U vindt wel het uitgangspunt dat die moeten pas-

12

Raad 21 juni2021

sen bij het karakter van de stad. Volgens mij is dat wat u in deze visie vindt. We hebben een aantal mechanismes gezien en proberen die te keren. Of in de roltrapgedachte: we proberen onze woonroltrap breder en langer te maken, we proberen de instroom diverser te maken en de uitstroom op een andere manier te benaderen. Dan moet je dus niet nu op voorhand met percentages gaan werken, daar heb je een visie voor nodig en de visie heeft u voor u liggen. De voozifter: Mevrouw Kraneveldt voor een vervolg.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk begrijp wel dat u geen aantallen wilt noemen, maar u zegt wel in een van die zinnen - die wij dus willen wijzigen -'dat betekent dat we niet werken met vaste percentages maar bekijken welke mix bijdraagt aan een bepaalde ontwikkeling van een wijk'. Daar kun je toch niet op bouwen? Daar kun je niet op bouwen met je partners, ook niet in de regio. Je zult met elkaar op een gegeven moment aantallen woningen of percentages of wat dan ook moeten vastleggen. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt, iets korter graag

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Er blijkt uit die zin dat het allemaal fluïde zou zt1n. Zo kun je toch niet werken met elkaar? De voozitter: We gaan niet door elkaar praten, dat sowieso niet, ik geef zo het woord aan de wethouder maar er is nog een vraag van mijnheer Ekkelenkamp die we eerst doen. Dan geef ik het woord aan de wethouder. Maar deze discussie is volgens mij al uitgebreid gevoerd vorige week dus dan wil ik dit afsluiten. Er liggen straks gewoon amendementen voor, voor het raadsvoorstel. Daar kan over gestemd worden. Eerst mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voozitter. Een vraagje aan de wethouder over amendement J van de PvdA. Er wordt gezegd in de toelichting door het college dat dat eigenlijk gewoon alwordt uitgevoerd en in feite overbodig is. Wat zou er dan toch nog tegen zijn om voor dit amendement te stemmen? De voozitter: lk ga naar wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voozitter, om met de vraag van mevrouw Kraneveldt te beginnen. Er staat in de visie dat we niet meer willen werken met de standaardpercentages omdat we juist aangeven dat wijken een divers beeld hebben. Volgens mij zit daar de kern van de visie in. Voor het overige denk ik dat we het vanavond niet met elkaar eens zullen worden. We hebben elkaars argumenten denk ik genoeg gehoord. De vraag van mijnheer Ekkelenkamp. U kent de mening van het college: als zaken overbodig zijn, dan zijn we van het ontraden. Mijn mening over werken met percentages in deze visie heeft mevrouw Kraneveldt, denk ik, al uitvoering behandeld. Dan ga ik door met de vragen. Mevrouw Bink van Zoetermeer Vooruit. lk had het vorige week over ondenruijs en arbeidsmarkt en toen stelde u een vraag over participatie dus die werd in mijn hoofd meteen gelinkt aan de Participatiewet. Daarom verwees ik u naar mevrouw Van Driel. Maar u bedoelde de participatie die we vroeger hier wel eens samenspraak noemden. Dan moet ik heel eerlijk zeggen dat ik de precieze vraag daardoor niet helemaal heb begrepen, maar ik moet het doen met een vertaling uit tweede hand. U vroeg dan onder andere naar de terugkoppeling van de pilot Buytenwegh. ln december krijgen we fase 2 en daarna nog fase 3 en dan komen we uiteraard uitgebreid bij u daarop terug. Mijnheer Blansjaar. U vroeg zich af waar moeten straks de...

De voozitter: Wethouder ledema, een vraag van mevrouw Bink

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, het overvalt me een beetje want ik dacht dat mevrouw Van Driel deze vraag zou beantwoorden dus ik moest hem er zelf ook even bijhalen. Het ging erom dat u een pilot ging starten en dat u misschien te hard van stapelzou lopen omdat voor die pilot een soort tussenstop verwacht wordt in het vierde kwartaal. En mijn vraag was 'bent u al begonnen of loopt u niet te hard van stapel omdat die vakantieperiodes en zo er ook in zitten?' Het is heel kort dag en het gaat dus meer om de invulling en de vraag of u wel tijd genoeg heeft. Gaat u het wel goed doen? De voozitter: Wethouder ledema

Raad 21 juni2021

13

Wethouder ledema: We gaan het sowieso - excuus burgemeester, ik ben erg bevlogen, merkt u. Maar ik hoorde wel mijn naam dus ik heb nu wel het woord. We gaan het sowieso, uiteraard goed doen. Lopen wij te hard van stapel? Dat denk ik niet. Het vierde kwartaal loopt tot eind december en we gaan meteen na het reces daaraan beginnen. Dat betekent dat we nog dit jaar in ieder geval al een paar goede stappen kunnen zetten. Nogmaals, we nemen u en de omgeving daar echt goed in mee. Mocht het zo zijn dat u met elkaar denkt 'misschien moeten we een tandje minder hard lopen', dan komen we daar wel op terug. Goed is belangrijker dan heel snel. De heer Blansjaar vroeg zich af 'waar moeten straks de verpleger en de politieagent wonen? Weet u wel, college. watzq voor hypotheek kunnen krijgen?' Nu wist ik het antwoord, maar u gaf het zelf ook al. En uw vraag is natuurlijk de basis van het woongedeelte van deze visie. Want we willen meer betaalbare woningen voor iedereen, zoals ik net ook al zei, de roltrap breder en langer maken. Op uw vraag 'hoe ziet u dat voor zich?' heb ik het hele duidelijke, maar ook een beetje flauwe antwoord: dat leest u in de Zoetermeerse Visie 2040. Daarin staat redelijk uitgebreid beschreven hoe we dat voor ons zien, dus ik hoop dat ik u alsnog kan verleiden om vanavond voor de visie te stemmen. De PvdA gaf aan 'we hebben twee nieuwe amendementen'.

De toelichting is aangepast, maar de inhoud niet. Dat betekent dat het college ook blijft bij de oorspronkelijke beoordeling, of het advies aan de raad. Mevrouw Van der Meer en Zoetermeer Vooruit hebben hun amendementen samengevoegd. Daarvan zeiden we de vorige keer al 'oordeel raad'. We kunnen ons voorstellen dat de manier waarop wij hebben aangegeven met u in gesprek te willen gaan in de P&C-cyclus over de gevolgen van deze visie een manier is, maar als uw raad zegt'we willen daar graag vaker over praten', gaan we dat als college niet in de weg staan. Dat is echt een oordeel dat ik aan uw raad laat. Mevrouw Van der Meer gaf voorts aan 'kan de wethouder een toezegging geven om ruime publicitaire aandacht te geven aan de hele visie en aan de manier om daar een zienswijze op te geven?' Mevrouw Van der Meer, ik zeg dat echt met mijn hele hart en namens het hele college met liefde toe. En ik heb ook uw opdracht gehoord om er niet alleen een collegeshow van te maken maar vooral een oproep te doen aan heel Zoetermeer om dat samen met ons te doen. Daar hoort u als raad bij en daar horen de ambtenaren bij en daar horen natuurlijk vooral onze inwoners bij. Dus ja, die toezegging doe ik.

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó!Zoetermeer): Voozitter, voor ik mijn vraag stel, trek ik amendement M in. Dan zijn we daar ook vanaf. Dus bij dezen is amendement M weg op basis van de toezegging van de wethouder. Een vraag die ik nog had, gaat over zijn voorwoord. ln zijn voorwoord staat een technische fout over het aantal woningen en de jaartallen en ik heb dat technisch aangegeven, maar ik wil graag van de wethouder horen dat het voordat we het publiceren, daar wel even goed neergezet wordt want dit soort dingen gaat een eigen leven leiden. De voozitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ook die toezegging doe ik voozitter. lk heb zelf nog een tikfout gevonden op pagina 33 en mocht u nog iets opvallen, zal ik als u mij een mailtje stuurt, zorgen dat dat soort vormfouten eruit gaat voordat we breed de publiciteit opzoeken. Mevrouw Van der Meer vroeg ook om een toezegging om de cijfers gesplitst te krijgen per buurt in plaats van per grote wijk. Die toezegging kan ik helaas niet doen. We willen per vraagstuk kijken welke cijfers daar nodig zijn en hoe dat per buurt gaat. U noemde een aantal voorbeeldwijken, maar in bijvoorbeeld Meezicht is het zeker net zo belangrijk om per buurt te kijken wat er belangrijk is. Dus wij zorgen ervoor dat de cijfers per vraagstuk steeds relevant en ter zake zijn. Dat brengt mij tot slot - nee, nog niet tot slot, schrik niet - bij het CDA, mevrouw Frinking. Allereerst stelde het CDA een vraag over de financiële onderbouwing. Die zit niet bij de visie, maar komt die bij de strategische agenda? Het antwoord is ja, bij de strategische agenda komt ook de financiële onderbouwing. En u gaf, gevraagd door het college, nog een toelichting op uw motie. Met die toelichting en ook met het gesprek dat we daar kort nog samen over hadden, begrijp ik het ook veel beter. De leidende gedachte van deze visie is nu Zoetermeer meer in balans te brengen en dat is ingegeven door de urgentie die Louter ons heeft meegegeven.

U zegt'hoe kun je nu de buurman - in mijn woorden mee laten lopen en laten begrijpen wat er gebeurt en wat dat betekent voor de stad?' lk denk dat dat voor onderdelen nu al best te doen is. Kijkend naar mijn eigen portefeuille, doorlopende leerlijnen van nul tot honderd, dat zijn van die dingen waar je redelijk snel iemand in mee kunt nemen. Voor deze

14

Raad 21 juni2021

visie is dat wat lastiger

De voorzitter: Wethouder ledema, over een halve minuut zit u op de acht minuten. Dat wil ik even vertellen, maar gaat u verder. Wethouder ledema: Oké. Dat is heel goed, dan is mijn korte voorstel om dit vooral mee te nemen richting het stadscongres in januari en daar dus langzamerhand ook een inzet voor te bedenken, maar dan ook met de inwoners. Tot slot, de motie van... De voorzitter: Wethouder ledema, een interruptie van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voozitter. lk vind het heel erg jammer dat de wethouder een handreiking van ons zomaar weer wegzet. We willen met elkaar de stad sturen en daar hebben we goede cijfers bij nodig. Het voert ons nu te ver om de motie aan te passen. We zullen motie 6 intrekken, maar we komen er bij het voorjaarsdebat op terug want we vinden dit eigenlijk geen manier van doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Meer. Wethouder ledema, gaat u verder.

Wethouder ledema: lk heb er nog eentje, de motie van de LHN, de heer Meijroos. lk begrijp goed wat u zegt, helemaal die analogie maakt veel duidelijk. Als je nieuw behang wilt ophangen, moet je eerst je kamer opruimen. Maar als ik heel eerlijk ben, denk ik dat het kamer opruimen voor het grootste gedeelte het dagelijks werk is dat we zijn blijven doen en gaan blijven doen tenarijl we deze visie hebben. Volgens mij hoort uw punt nog het meest thuis volgende week bij het voorjaarsdebat. Dat was mijn termijn, voozitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Frinking heeft een vraag

Mevrouw Frinking (CDA): Even voor de duidelijkheid omdat plotseling even verschillende ondenruerpen door elkaar liepen. U zei dat u de gedachte van de motie, dus een ambitie neezetten over alles wat met de visie te maken heeft, tijdens het stadscongres van volgend jaar mee wilt nemen en het daar onderdeel wilt laten zijn van de bespreking met inwoners en anderen. Heb ik het dan zo goed begrepen? Dat is de vraag even. De voozitter: Dank u wel. Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, nog even rustig samengevat dan. lk begrijp uw oproep'kunnen we niet een verbindende-visiestatement, als het ware, hebben?' Mijn voorstel is om daar gedurende de komende tijd met elkaar over te praten en dat dan uiteindelijk vast te stellen en een goed voorstel daarvoor te hebben bij het stadscongres zodat we ook de inwoners daarbij kunnen betrekken. Uiteindelijk zijn zij het ook die we mee moeten nemen. De voozitter: Dank u wel wethouder ledema. Als het goed is, kom ik daarmee ook aan het eind van de reactie van het college want volgens mij is er op dit moment geen aanleiding voor andere collegeleden om het woord te voeren. Dus daarmee kom ik aan het eind van de tweede termijn van het college. 'Nee, zeker niet', zie ik van mevrouw Van der Meer, waarom vindt u dat? Mevrouw Van der Meer (Zól Zoetermeer): Nee, voozitter. We hebben drie duidelijke vragen gesteld aan mijnheer Paalvast en ik heb geen enkel antwoord daarop gekregen. Dus u wilt vast niet dat ik ze herhaal en ik denk dat mijnheer Paalvast ze vast heeft opgeschreven maar ik wil er wel antwoord op.

De voorzitter: Dat snap ik, maar dan moet ik even kijken of daar wethouder ledema of wethouder Paalvast het woord over wil voeren. Wethouder Paalvast: lk heb een keurige beantwoording gekregen van een van de medewerkers dus ik kan de vragen van mevrouw Van der Meer beantwoorden. De voozitter: Gaat uw gang.

Raad21juni2021

15

Wethouder Paalvast: De eerste vraag is: hoe zorgen we ervoor dat we ons aan de regionale afspraken houden? Wat dat betreft geldt afspraak is afspraak. Wat ík heb bedoeld te zeggen, maar ik kan niet meer precies naar boven halen hoe ik het in eerste termijn heb gezegd, was dat we natuurlijk definities regionaal en definities lokaal hebben en die verschillen van elkaar. Maar dat laat onverlet dat wat we lokaal hebben aÍgesproken past binnen - in dit geval - de regionale afspraken dus dat is een beetje appels met peren vergelijken. Dat heb ik denk ik toen bedoeld. En als mevrouw Van der Meer dat anders ziet, hoor ik dat graag. De tweede vraag was 'hoe wil de wethouder realiseren dat kwetsbaren tussen wijken kunnen schuiven?' Daar wilje natuurlijk juist met het nieuwbouwprogramma afspraken over maken dat als je een deel sloopt, zogezegd, je dat in andere wijken die krachtiger zijn, terugbouwt en dat moet aan de orde komen in de uitwerking van de strategische agenda. Vraag 3 was'we hebben geen enkelvoorbeeld kunnen vinden van hoe gezorgd wordt dat sociaaleconomisch krachtigere mensen in Zoetermeer kunnen blijven'. Daarop is het antwoord dat in de visie is aangegeven dat er voor alle segmenten wordt gebouwd. Dus ook voor sociaaleconomisch krachtige segmenten en dat zít volgens mij op het punt van de diversíteit. De voorzitter: Dank u wel wethouder Paalvast.

lk zie een interruptie van mevrouw Kraneveldt en die sta ik toe, maar ik ga wel langzamerhand naar een afronding want anders gaan we weer een nieuwe discussie hierover voeren en dat wil ik echt voorkomen. Dat zeg ik vast bij voorbaat. Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voozitter. lk hoorde de wethouder net zeggen 'als we ergens sociale woningen slopen, dan moeten we dat ergens in sociaal krachtigere wijken bijvoorbeeld compenseren'. Maar u heeft in de omgevingsvisie een zin gezet waarin gezegd wordt 'als iets niet bijdraagt aan sociaaleconomische kracht van een wijk, gaan we zo'n woningbouwproject niet doen'. Kunt u zich voorstellen dat wij ons dan zorgen maken over waar dan die sociale woningen nog wel moeten komen en begrijpt u dan ook waarom we amendement F hebben ingediend? De voorzitter: Wethouder Paalvast, ik geef u nog een keer het woord voor een reactie want dan hebben we deze discussie afdoende gevoerd.

Wethouder Paalvast: Dat snap ik eigenlijk niet want wat volgens mij bedoeld werd, zo heb ik het tenminste gelezen en het college volgens mij ook, is dat je juist kijkt 'wat kan een wijk hebben?' Dus dat je als je in de ene wijk zegt 'daar moet je juist wat slopen' of 'daar wilje meer diversiteit aanbrengen', in een andere wijk een stukje terugbouvvt. Dus dat je daar dan bijvoorbeeld juist sociaal bijbouwt en dat je een beetje gaat schuiven tussen de wijken om er zo voor te zorgen dat elke wijk goed leefbaar -van is. Volgens mij móet je het zo zien, maar ik weet niet of dat het antwóord op de vraág mevrouw Kraneveldt is. De voorzitter: Ze heeft een vervolg en eigenlijk had ik al gezegd dat ik dat niet zou toestaan. Heel kort, mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Als u dat bedoelt, moet u dat ook zo opschrijven. Maar in de zin die wij juist willen schrappen staat dat nieuwbouwprojecten die niet in de sociaaleconomische kracht van de omliggende wijken passen, niet in het programma passen. Dus u bedoelt het misschien goed, maar u schrijft iets anders op. Dan moet u het beter omschrijven. De voozitter: Wethouder Paalvast, is er nog behoefte daarop te reageren?

Wethouder Paalvast: Wat kan ik daarop zeggen? Als u dat anders in de visíe wilt zien komen, dan moet dat geamendeerd worden want het ligt nu bij de raad en niet meer bij het college. Maar wat mij betreft, moet u het wel zo lezen dat we proberen te schuiven tussen de wijken om er zo voor te zorgen dat je meer diverse wijken krijgt en de leefbaarheid wordt verbeterd. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij is deze discussie nu voldoende gevoerd en u zei het al terecht, het ligt nu bij de raad en er liggen amendementen en moties die ofwel richtinggevende uitspraken doen ofwel het voorstel amenderen dus daar wil ik nu echt naar toe. lk sluit nu de beraadslaging over dit raadsvoorstel. lk heb twee toezeggingen genoteerd die door wethouder ledema zijn gedaan, dat is in ieder geval ruime publicitaire aandacht. Naar aanleiding daarvan is de motie ingetrokken door Zol Zoetermeer. lk heb ook gehoord dat er nog een aantal aanpassingen in de tekst zullen worden

16

Raad21 juni2021

gedaan en die zullen geen invloed hebben op de verdere inhoud van het document en het stuk. Dat zijn de twee toezeggingen die ik heb. lk zie dat u behoefte heeft aan schorsing. Voor ik dat ga doen, nog een interruptie van mevrouw Frinking. Mevrouw Frinking (CDA): lk wilde nog vragen naar de toezegging die wethouder ledema aan mij gedaan heeft over het uitwerken van de ambitie zoals we dat in de motie hebben gevraagd. Daar had u een heel pad voor. De voorzitter: Die ga ik niet herhalen, maar ik snap het.

Mevrouw Frinking (CDA): Dat die erwel bijzit. De voorzitter: Eens, daar heeft u gelijk in, die uitwerking komt in de toezeggingenlijst zoals dat door de wethouder ís geformuleerd en die zullen we toevoegen, dank daarvoor. Dan is er een vezoek tot schorsing. Het is 21.17 uur op mijn klok en erwordt om drie minuten gevraagd. lk geef iets meer, we gaan door om 21.25 uur. Laten we het makkelijk houden. lk schors de vergadering. De heer Duiven (WD):Voozitter, hol De voozitter: Mijnheer Duiven, u heeft nog een vraag zie ik, die kwam heel laat binnen op mijn telefoon. Gaat uw gang.

De heer Duiven (WD): Punt van orde zijn drie woorden, zo snel ben ik niet voozitter, vandaar maar even zo. lk heb een iets grotere fractie dus ik heb iets mee tijd nodig om de wijzigingen af te stemmen. Het is ook nog steeds een groot aantal dus ik vezoek minimaal een kwartier schorsing. De voorzitter: Dat snap ik, als ik 21.30 uur zeg, is dat nog te kort voor u? Moet ik naar 21.35 uur? De heer Duiven (WD): 21.35 uur spreekt me meer aan. De voorzitter: Prima, 21.35 gaan we verder. lk schors de vergadering. Schorsrng De voozitter: lk heropen de vergadering. Het is 21.35 uur. Dat betekent dat we verdergaan en zoals ik al eerder heb gezegd, zijn we aan het eind gekomen van de beraadslagingen, die zijn gesloten. lk heb de toezeggingen vermeld en we gaan over naar de stemmingen. lk zeg er meteen Oil Oat it< Oe stemmingen in een keer ga doen. Dat betekent dus dat we alles vanavond doen, dus dat er wat mij betreft geen briefstemming aan te pas zal komen. Dat heeft alles te maken met dat de visie dan straks als die wordt aangenomen ter inzage kan worden gelegd en met het feit dat dat voor de griffie minder werk betekent zodat ztl zich kunnen voorbereiden op het voorjaarsdebat volgende week. We gaan daarmee aan de slag. lk hoop dat ik uw medewerking krijg zodat we er snel doorheen kunnen gaan. lt stel voor dat iedereen die niet aan het woord is, zijn microfoon uitzet. Dank daarvoor.

We gaan over naar de stemmingen en ik zal proberen zo luid en duidelijk mogelijk aan te geven waar het om gaat. Dat doe ik altijd, maar het zijn er nogal wat en dat betekent dat we dat goed met elkaar door moeten nemen. We beginnen met de amendementen. U weet dat amendement 2106-A ingetrokken is. Dat is de Zoetermeerse beleidscyclus, die is geen onderdeel meer van de besluitvorming dus die kunnen we overslaan. lk begin met amendement 2106-81 Zoetermeer is mijn thuis dus met een huis voor iedereen, dat breng ik nu in stemming en ik begin met vragen of er een stemverklaring is. lk zag dat mevrouw Bout al bij alle amendementen heeft gevraagd om een stemverklaring dus ik begin bij mevrouw Bout.