Notulen raad 11 november 2024 - vastgesteld

-

a

a

a

dam); een herontwikkeling van het gebied rondom de Bleiswijkseweg tot een gemengd woon- en werkgebied kansen kan bieden om de toegankelijkheid van het Van Tuyllpark vanuit de zuidelijke richting te vergroten en de bijzondere Plas van Poot beter zichtbaar te maken;

verzoekt het college om: . te gaan ondezoeken of het gebied rondom de Bleiswijkseweg herontwikkeld kan worden naar een gemengd woon- en werkgebied (niet enkel bedrijvigheid); en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-68 ingediend door FVD, PvdA Begroten vanaf de nulbasis

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

.

r . r

de gemeente zich behalve met een acute bezuinigingsopgave ook geconfronteerd weet met structureelgestegen kosten en dalende inkomsten; De huidige handelswijze bij het begroten, tevens de handelswijze bijde bezuinigingsoperatie, de voorgaande begroting als uitgangspunt neemt en daarin wijzigingen ('mutaties') aanbrengt; de Zero Based Budgeting (ZBB)-begrotingsmethodiek, in tegenstelling tot de huidige handelswijze, de'nulbasis' als uitgangspunt neemt, waarbij alle uitgaven in elke nieuwe begrotingsperiode opnieuw moeten worden gerechtvaardigd en goedgekeurd; andere gemeenten, zoals Lelystad, Apeldoom, Noardeast-Fryslán en Mook en Middelaar, al positieve resultaten hebben behaald met ZBB;

ovenaregende dat: de gebruikte begrotingsmethodiek aan de basis ligt van het denken over de gemeentefinanciën en daarmee van niet te onderschatten invloed kan zijn op het behoud dan wel het verlies van een duurzaam financieel gezonde gemeente met stabiele en hoogwaardige publieke dienstverlening; door vanaf de 'nulbasis' te begroten steeds de inzet van financiële middelen wordt geëvalueerd in relatie tot de actuele behoeften en wensen van de gemeente, gemeenteraad en inwoners, dat sluipende scheefgroei in de begroting wordt voorkomen, dat overbodige en verborgen uitgaven

.

.

worden blootgelegd en dat doelmatigheid en prioritering bij de inzet van financiële middelen in relatie tot het realiseren van doelstellingen wordt bevorderd;

.

de kunst van het begroten vanaf de 'nulbasis' tijd kost om aan te leren en door te voeren en dat

r

toepassing van deze methodiek op de actuele bezuinigingsoperatie met betrekking op de Programmabegroting 2026-2029 aldus niet reëel en niet wenselijk is; het vanaf de Programmabegroting 2027-2030 wel reëel en wenselijk is om alle uitgaven kritisch te evalueren in relatie tot de voortschrijdende organisatiedoelstellingen en om daarop tijdig te anticiperen;

vezoekt het college om: . in de Perspectiefnota 2026 een plan op hoofdlijnen te presenteren voor het treffen van de nodige voorbereidingen om vanaf de Programmabegroting 2027-2030 geheel of gedeeltelijk (bijv. één of meer begrotingsprogramma's) vanaf de 'nulbasis' te kunnen begroten;

82

Raad 11 november2024

in de Perspectiefnota 2027 een gedetailleerd plan te presenteren om bij de Programmabegroting 2027-2030 te beginnen met begroten vanaf de 'nulbasis'; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-69 ingediend door FVD, PvdA Keuzediscussie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024;

constaterende dat: r het college de raad Raadsmemo proces bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden 2026 met stappenplan heeft doen toekomen; . in de lnventarisatienota bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden sprake is van een interne inventarisatie en beoordeling met een maximum van ongeveer € 75 miljoen aan bezuinigings- en dek-

. .

kingsmogelijkheden; om soms onduidelijke redenen begrotingsposten onaantastbaar blijven voor bezuinigingen; een externe specialist tijdens de bijzondere bijeenkomst Zoetermeer in balans advies aan de raad heeft gegeven over gemeentelijke bezuinigen met daarbij een op de Zoetermeerse gemeentebegroting toegesneden'bezuinigingsscan';

ovenltregende dat:

r

o r r .

de raad gedegen keuzes moet maken in de eerste helft van 2025 over de toekomst van de gemeentelijke taakopvatting en begroting/financiën ; het 'begrotingsravijn' niet alleen een bedreiging vormt, maar ook kansen biedt voor een financieel gezonde en doelmatige toekomst voor Zoetermeer; het wenselijk is dat de raad vanwege zijn budgetrecht nauw betrokken, zo niet leidend, is bij de uitwerking van de keuzes van de gemeentelijke taakopvatting en aanverwante begroting; het stappenplan uit de memo van 24 meijl. niet voorziet in een actieve, richtinggevende rol voor de raad in de uitwerking van de bezuinigings- en dekkingskeuzes voor de Perspectiefnota 2026; ook burgerparticipatie in het proces een mogelijkheid is;

vezoekt het college om:

. .

r

samen met de aangekondigde actualisatie van de bezuinigingsopgave, een stappenplan voor te stellen voor de aanloop naar het Voorjaarsdebat2O2S, dat tenminste voorziet in een actieve, richtinggevende rol voor de gemeenteraad in de uitwerking van de bezuinigings- en dekkingskeuzes; de raad een aanvenrvant procesvoorstel (inwoner)participatie te doen of te motiveren waarom dat onmogelijk of onwenselijk wordt geacht; de rolinvulling voor de raad in het stappenplan en, bij geval, het participatieniveau gedegen te motiveren;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-75 ingediend door FVD Verkenning nulbasisbegroting "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: . de gemeente zich behalve met een acute bezuinigingsopgave ook geconfronteerd weet met structureelgestegen kosten en dalende inkomsten; . de huidige handelswijze bij het begroten, tevens de handelswi)zebrl de bezuinigingsoperatie, de voorgaande begroting als uitgangspunt neemt en daarin wijzigingen ('mutaties') aanbrengt; . de Zero Based Budgeting (ZBB)-begrotingsmethodiek, in tegenstelling tot de huidige handelswijze, de 'nulbasis'als uitgangspunt neemt, waarbij alle uitgaven in elke nieuwe begrotingsperiode opnieuw moeten worden gerechtvaardigd en goedgekeurd; . andere gemeenten, zoals Lelystad, Apeldoorn, Noardeast-Fryslàn en Mook en Middelaar, al positieve resultaten hebben behaald met ZBB;

Raad 11 november2024

83

overwegende dat: de gebruikte begrotingsmethodiek aan de basis ligt van het denken over de gemeentefinanciën en daarmee van niet te onderschatten invloed kan zijn op het behoud dan wel het verlies van een duuzaam financieel gezonde gemeente met stabiele en hoogwaardige publieke dienstverlening; door vanaf de 'nulbasis'te begroten steeds de inzet van financiële middelen wordt geëvalueerd in relatie tot de actuele behoeften en wensen van de gemeente, gemeenteraad en inwoners, dat sluipende scheefgroei in de begroting wordt voorkomen, dat overbodige en verborgen uitgaven

.

r

. o

worden blootgelegd en dat doelmatigheid en prioritering bij de inzet van financiële middelen in relatie tot het realiseren van doelstellingen wordt bevorderd; de kunst van het begroten vanaf de 'nulbasis' tijd kost om aan te leren en door te voeren en dat toepassing van deze methodiek op de actuele bezuinigingsoperatie met betrekking op de Programmabegroting 2026-2029 aldus niet reëel en niet wenselijk is; het vanaf de Programmabegroting 2027-2030 wel reëel en wenselijk is om alle uitgaven kritisch te evalueren in relatie tot de voortschrijdende organisatiedoelstellingen en om daarop tijdig te anticiperen;

vezoekt het college om:

.

o .

een verkenning uit te voeren naar het nut en proces van begroten vanaf de nulbasis (zero based budgeting), vereiste competenties, verschillende implementatievarianten en een reëeltijdpad voor invoering, inclusief de mogelijkheid van een pilot; contact met andere gemeenten die vanaÍ de nullijn begroten of ook in een verkenningsfase zitten te betrekken bij de verkenning; een verkenningsplan te presenteren in de Perspectiefnota 2026;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van de Boomgaard voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van LHN. Mevrouw Siegelaer.

í3. LHN Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Wat een begrotingsdebat, en wel de groot-

ste begroting ooit. Vandaag bespreken we belangrijke onderwerpen die ertoe doen voor de stad. De LHN vindt het belangrijk dat Zoetermeer een stad is waar je prettig kunt wonen en verblijven, voor nu en in de toekomst. We willen dat Zoetermeer een veilige stad is, waar je buren naar je omkijken en we elkaar een helpende hand bieden. We willen dat de stad jong en oud blijft prikkelen om te ontwikkelen en een stad is waar we samen een toekomst op kunnen bouwen in een duurzame en veilige omgeving. Namens de LHN wil ik onze visie, enthousiasme en zorgen delen en enkele vragen stellen om helderheid en vooruitgang van deze mooie stad te bevorderen. Ondenrijs. De LHN vindt het belangrijk dat ieder kind naar school gaat en met een startbewijs de toekomst in stapt en moedigt het college aan om de samenwerking tussen ondenrrrijs en jeugdhulp verder te versterken. Welke stappen mogen we hier het aankomende jaar in venrachten, college? Wij maken ons specifiek zorgen over drie zaken. De toegankelijkheid en de vrije keuze van onderurijs, het functioneren van de leerplicht en de aansluiting naar het werkveld. Allereerst: hoe zit het met de doelstelling spreiding en gelijke toelatingskansen? lk bedoeldaarmee de inzet op een optimale spreiding om te voorkomen dat er in de ene wijk te weinig aanbod is en in de andere te veel, want dat is een goed uitgangspunt.

Maar waarom wordt er nu voor gekozen om te starten met de centrale aanmeldingsprocedure? We vragen ons af hoe zich dat verhoudt met de vrije keuze voor een basisschool. We zijn dan ook benieuwd naar de reactie van het college, maar ook naar hoe de raad hierover denkt.

En dan de leerplicht, voorzitter. We vragen het college om duidelijkheid. ls de leerplicht nu vijf man sterk? Ztln de extra taken uitgevoerd en is de preventieve aanpak al omgezet in uitvoerbaar beleid? Alhoewel slechts 0,02% van de jongeren niet naar school gaat, betekent dat niet dat we tevreden kunnen zijn. Er zijn nog steeds kinderen die geen passend ondenarijs krijgen. College, heeft u zicht op deze groep en wat wordt eraan gedaan om deze groep passend ondenruijs te bieden? Ook heeft de LHN zorgen waar het gaat om de overgang van school naar de arbeidsmarkt. Jaarlijks lezen we in de begroting dat de aansluiting niet naar venruachting verloopt. We zien dat als een terugkerend probleem en we willen graag van het college horen hoe het dit verbetert of wat het van de raad nodig heeft om hierin te kunnen faciliteren. Bestaanszekerheid, maar vooral bestaansonzekerheid, is voor Zoetermeerders iedere dag een zorg.

84

Raad 11 november2024

Vele inwoners komen financieel nauwelijks rond, durven hun banksaldo niet te bekijken en de post niet meer te openen. En ja, Zoetermeer is een stad die veel voorzieningen biedt om de bestaanszekerheid te vergroten, financieel en ondersteunend. Maar toch lijkt het erop dat veel werkende Zoetermeerders een laag besteedbaar inkomen overhouden en bij een hulpvraag telkens buiten de boot vallen. De LHN vindt het belangrijk om meer inzicht te hebben in deze doelgroep en neemt alvast een voorschot

op de uitkomsten van het ondezoek. Dan allereerst een woord van dank aan alle inwoners die hun persoonlijke verhaal gedeeld hebben. Daar is moed en lef voor nodig. En een compliment aan de wethouder voor de zorgvuldigheid van het onderzoek en de wijze waarop de inwoners betrokken zijn. De

toezegging Hulp voor gezinnen is hiermee afgedaan. Maar wethouder, wat mag deze doelgroep nu venarachten van de gemeente? Economie. Wat betreft de economische ontwikkeling zien we zowel mooie, als zorgelijke trends. Startups worden hartelijk ontvangen en bieden kansen voor de stad. Maar de stijgende huurprijzen maken het voor hen lastig om te groeien en innovatieve ideeën naar de markt te brengen. De LHN vraagt het college om deze zorg serieus te nemen. Het is zonde om zoveel potentie weg te sturen. De leegstand in de binnenstad blijft toenemen en de diversiteit in de winkelstraten vermindert. Wat doet het college om het ondernemersklimaat te stimuleren en de diversiteit te bevorderen? Daarom dienen we de motie van de WD mee in. Jeugdzorg. De kosten voor zorg overstijgen waar het eigenlijk over gaat; zorg voor de jeugd, zorg voor de meest kwetsbare kinderen en hen tijdig passende hulp bieden. De kosten hiervoor zijn niet meer uit te leggen. ln 2025 kiezen we ervoor om realistisch te begroten. Voozitter, wij vragen ons af op basis van welke gegevens het college de acute acties heeft ingezet, hoe de perspectiefnota is opgesteld en de crisisorganisatie is ingericht. En waar de raad betrokken is bij het feit dat er eerder niet realistisch is begroot. Misschien heel gek, maar de LHN gaat ervan uit dat een begroting altijd realistisch is.

We vragen ons wederom af of er met de herijking van jeugdzorg niet te snel is gehandeld in plaats van een welovenrogen aanpak die vooraf koers bepaalt, knelpunten benoemt en kan monitoren of de uitgezette acties ook bijdragen aan de noodzakelijke koersverandering te kiezen. Het verbaast ons dan ook dat ondanks de druk op de sociale voorzieningen het aantal huishoudens met een lager inkomen in Zoetermeer harder groeit dan in andere steden. Wat doet het college om de stad sociaal evenwichtig te houden zodat we voor onze inwoners kunnen zorgen zonder zorgen? En dan nog een vraag aan het college. Geeft de gemeente voldoende bijdrage aan de uitvoering van de hervormingsagenda in de huidige begroting, zodat we hier niet op gekort worden door het rijk? En klopt het dat de capaciteit van jeugd en gezinshulp eerder niet was begroot? Dan gaan wê naar veiligheid en ook dat geeft ons een avaar gevoel. Veiligheid is een groot goed. De cijfers over veiligheid in de wijken zijn redelijk, maar het stijgende aantal gevallen van huiselijk geweld is zorgwekkend. De LHN dringt erop aan dat veiligheidsafspraken stevig worden nageleefd en herhalen om voorkoming. ln de strijd tegen criminaliteit pleit de LHN al sinds jaar en dag voor een stevig beleid. De verharding op straat vraagt om een daadkrachtige aanpak.

We vragen de burgemeester om deze lijn vast te houden en de veiligheid in de stad te waarborgen en wederom te overwegen of preventief fouilleren toevoegen aan het maatregelenpakket mogelijk is. leder wapen op straat is er een te veel. En een mes op zak is vandaag de dag helaas gewoon geworden. Ook in Zoetermeer. Wij mogen onze ogen daar niet voor sluiten. Het raakt onze partij diep in het hart dat we in deze raad geen steun vinden voor deze maatregel. En als laatste vindt de LHN ook de verkeersveiligheid belangrijk. Gevaarlijke kruispunten en rotondes moeten veiliger gemaakt worden en daarom dienen we de motie Verkeersveiligheid rondom de Toneellaan in met Zó! Zoetermeer. De vootzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van mevrouw Van Damme en ik zie ook mevrouw Bink. Eerst mevrouw Van Damme. Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel voozitter. Voorzitter, ik heb eigenlijk een vraagje. lk heb eigenlijk nog nooit een gevaarlijk kruispunt gezien. Wel is het gevaarlijk hoe de weggebruikers ermee omgaan. Kunt u mijvertellen wat een gevaarlijk kruispunt is? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voor uw scherpe opmerking op deze middag. Daar heeft u helemaal gelijk in. Maar ik denk dat u het met mij eens bent dat de rotonde op de Toneellaan niet veilig is voor degenen die er gebruik van maken. De voorzitter: Mevrouw Van Damme.

Raad 11 november2024

85

Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel, voorzitter. De rotonde zelf is heel erg veilig, alleen de weggebruikers kunnen inderdaad misschien wel wat aanpassing gebruiken, maar de rotónde zelf is veilig.

De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, daarop nog behoefte aan reactie? Want dan ga ik eerst even naar mevrouw Bink en dan komt mevrouw Sandifort. Mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. Die rotonde bij de Toneellaan is druk, dat

klopt. Maar het zijn inderdaad de automobilisten die vrij hard rijden en daar helpt niets tegen. Dat is gewoon een maatschappelijk probleem. U gaat heel erg in op het ondezoeken, maar dat is niet te ondezoeken. De rotonde is gewoon veilig. Je moet goed opletten. De school komt daar. De benzinepomp is er. Het is de toegang van de weg om daar uit te gaan. Dus ik snap het probleem niet zo goed. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter, ik denk dat het probleem daar groot is. We kunnen het natuurlijk nu over mijn woordspeling hebben van de rotonde en hoe veilig die wêt of niet is, maar laten we niet vergeten dat het Alfrink College een school is waar 1700 leerlingen op zitten. Dus dat kleine stukje is gewoon bijna een dorp. lk denk dat we er alles voor moeten inzetten om te zorgen dat er geen ongelukken gebeuren. En als die rotondes veilig zijn, dan zouden we moeten kijken hoe-we deomgeving daarop in moeten richten, of degenen die hetgebruiken zodatzijveilig de rotonde over gaan. De voorzitter: Mevrouw Bink.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voozifter, nog even een klein dingetje. We krijgen daar waarschijnlijk een nieuwe RandstadRailhalte. ls het niet beter om dan daar de verkeerssituatiè nog eens een keertje in ogenschouw te nemen en dan eventueel maatregelen te nemen? De voozitter: Mevrouw Siegelaer, gaat uw gang.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voozitter. lk kan mij vinden in het geroezemoes, want moeten we dan afiruachten tot er ernstige ongelukken gebeuren of gaan we er nu wat aan doen? De voozitter: lk ga naar mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, voozitter dank u wel. Wij staan niet op de motie, maar ik wil toch ter verdediging daar wel iets over zeggen, want als er zoveel mensen te hard rijden, dan kun je best opnieuw even naar de inrichting van zo'n rotonde kijken. En zeker als er zoveel jongeren en kinderen dagelijks overheen gaan, kun je op zijn minst kijken 'waarom laat deze rotonde toe dat er zo hard wordt gereden en kunnen wij daar nog een rol in pakken als gemeente?' lk denk dat dat helemaalgeen gek idee is. Dus dat zomaar wegzetten als Ja, dat is een maatschappelijk probleem en ze riiCen daai te hard, dus we gaan er niet naar kijken', vind ik echt heel vreemd. De voorzitter: lk zie dat mijnheer Van Steenis nog een interruptie heeft. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja dank, voorzitter. lk denk dat we hier een aantal waarheden naast elkaar gezegd worden. lk denk alleen dat dit in alle gevallen geldt. lk denk dat daar waar ongelukken gebeuren, ondezoek gedaan zal moeten worden om daar de veiligheid te verbeteren. En ik zag ook een motie voorbijkomen over de routes die mensen op de fiets afleggen naar scholen meer speóifiek. lk denk dat die het dan net wat breder trekt dan door heel specifiek nu vanuit de raad aan te geven dat de rotonde van de Toneellaan extra aandacht nodig heeft.

Dus ik zou eigenlijk aan mevrouw -siegelaer willen vragen: steunt ze zdn motie en zou ze veel breder naar de verkeeisveiligheid, met name de fietsverkeersveiligheid, willen kijken? De voozitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. Volgens mij wordt er vandaag al de hele dag opgeroepen om naar de verkeersveiligheid in Zoetermeer te kijken. Dan hoor ik daar vàrschillende

86

Raad 11 november2024

rêacties op. De een geeft aan 'kijk in het klein', de ander kijkt in het groot. Wijwillen gewoon dat er geen ongelukken gebeuren en roepen daarom op met onze motie om deze uit te voeren. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat, mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Sport en vrije tijd. SpoÉen, samenkomen, zien en gezien worden, dragen bij aan de gezondheid, vrijetijdsbesteding, vermindering van eenzaamheid en vooral samenhorigheid. Laten we niet vergeten dat sporten en ontmoeten een belangrijke bijdrage leveren aan de stad waar het ftjn is om te wonen. We zien dan ook kansen voor mooie, gecombineerde activiteiten in de wijken en daarvoor dienen wij de motie Samenwerking tussen sportverenigingen en buurtverenigingen in, met ZólZoelermeer, D66 en het CDA. De voozitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van de heer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA): Dank u wel, voozitter. lk ben een beetje verbaasd door deze motie mevrouw Siegelaer. ln deze motie vraagt de LHN namelijk om het Sportakkoord in te zetten. En nu is er vorig jaar een motie aangenomen van het CDA die vraagt, en ik lees even voor, 'alle mogelijke inspanningen te verrichten om ervoor te zorgen dat er geen ongebruikte gelden overblijven binnen het Sportakkoord'. Nu zegt u 'laten we geld uit het Sportakkoord gebruiken'. Deze motie is afgedaan, dus die zouden er niet meer moeten zijn.Zegl u nu eigenlijk'wethouder, u had die motie niet moeten afdoen', of zegt u la, wethouder, u komt zelf niet met een sportvisie, dus beginnen we zelf maar'? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter, zoals wij het begrepen hebben en gelezen, vooral, is er nog budget over. En het antwoord waar u naar op zoek bent, laat ik graag bij de wethouder. De voorzitter: Akkoord, gaat u verder

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): En dan nog heel even over vrije tijd. Dan kunnen we dus niet om de Boerderij heen. Hoe staat het er momenteel voor? ln de stad gonst het van de verhalen over nieuwbouwplannen en dat muzikale Zoetermeerders niet meer terechtkunnen in de oefenruimtes en over het verplaatsen van de coffeeshop. Kan het college hier duidelijkheid over geven? De woningnood is hoog en de behoefte aan specifieke woningen groeit. We moeten nu bouwen en wij kunnen als Zoetermeer het goede voorbeeld geven door versneld te beginnen in de Entree. Hiervoor dienen wij de motie ln sneltreinvaart het stationsgebied ontwikkelen in samen met D66 en de PW. Dan gaan we over naar de verduuzaming van de stad, We willen heel graag dat er helderheid is voor de inwoners welke duurzaamheidsmaatregelen zij kunnen nemen, zodatzij geen verkeerde investeringen doen. Als we de berichtgeving mogen geloven, zijn de warmtepompen of zonnepanelen nauwelijks meer rendabel. Wij roepen het college dan ook op om hier duidelijkheid over te verstrekken aan inwoners, ook als hier veranderingen in zijn. Daarnaast zien we graag dat de resterende subsidiegelden voor verduuzamingen worden toegekend aan de huiseigenaren met een smalle beurs. Dan komen we bij de financiën. De LHN maakt zich zorgen over het financieel perspectief en over de snelheid van de uitpufting van de reserves.

Zoals u zelf aangeeft in de begroting zijn de omstandigheden onzeker en is het aan de gemeente om verstandige keuzes te maken. Deze begroting is beleidsarm, maar tegelijkertijd stijgen de kosten explosief. We begrijpen niet hoe dit te rijmen valt met het vezoek aan de raad om terughoudend te zijn met structurele uitgaven. Graag de reactie van het college. En wat de LHN betreft, is een pas op de plaats in de huidige situatie dan ook gewenst. Realistisch begroten is een must nu we weten dat het ravijnjaar zeker is. De LHN is van mening dat onderuitputting niet bijdraagt aan een evenwichtige begroting in 2026 en de jaren die daarop volgen. Daarom hebben we de motie Grote uitgaven voor het ravijnjaar opgesteld om de verbouwing van het Forum uit de begroting te halen, want het betreft hier wel € 3,7 miljoen . Deze dienen wij in met de PW en de SP. Het vertrouwen van de burger is in de politiek is laag en dat is zorgelijk omdat de LHN van mening is dat de gelukkige burger hart voor zijn stad heeft. Het mooie beoordelingscijfer van de dienstverlening is een compliment aan de gemeente en aan de ambtenaren die zich hiervoor inspannen. Maar hoe kunnen we de beoordeling hoog houden als we lezen dat er minder geld voor beschikbaar komt? Graag van het college een reactie daarop. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van mevrouw Sandifort.

Raad 11 november2024

87

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja,,dank u welvoorzitter. Een beetje laat, want ik dacht dat ik het nog bij elkaar hoorde, maar over de motie over die uitgaven voor het ravijnjaar. lk snap dat het voor de beeldvorming soms best wel lastig is. lk zie ook op social media dat inwoners denken 'we bezuinigen en dit kan allemaal niet en dan wordt er wel een nieuw zwembad gebouwd?' Of 'er wordt wel zus of zo gedaan, of er wordt wel iets verbouwd'. Tegelijkertijd ben ik wel benieuwd of de LHN het met ons eens is, dat je soms ook investeringen moet doen om daarmee wellicht structureel beter uit te komen of iets te verduurzamen. Dus ik snap niet zo goed waarom je incidentele uitgaven zou willen stoppen, anders dan dat je iets alleen maar voor de beeldvorming zou doen. Dat lijkt me toch niet de juiste afirueging. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozitter. Het gaat hier niet alleen om de beeldvorming. lk denk dat je alles wat we nu uitgeven dat niet noodzakelijk is en dat nog niet in uitvoering is, in overweging zou moeten nemen. Wij willen verder niet vooruitlopen op de bezuinigingen, maar omdat deze nog niet in gang is gezet, vinden wij deze toepasbaar, om daarmee geld te besparen. Gewoon om een evenwichtige begroting te behouden in de latere jaren. De vootzitter: lk zie twee handen, ik ga eerst naar mijnheer Van Steenis en dan naar mijnheer Van den

Boomgaard. O, mevrouw Sandifort, excuus.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja, dank u welvoorzitter, ik heb een kleine vervolgvraag. Want wat lost dit dan op qua ravijn, qua structurele tekorten, volgens u? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Voor het moment lost dat natuurlijk niets op, maar wij zijn wel van mening dat je keuzes maakt over wat je wel en niet uitgeeft en wat je nu niet uit hoeft te geven, kun je wel meenemen naar je bezuinigingen. Want ik begrijp heel goed dat er een verschil is tussen een structurele uitgave ên een incidentele uitgave. Maar als je een incidentele uitgave doet, haalje dat wel uit je budget dat je later niet meer kunt gebruiken. Als we nu ik vind dat een soort cherry picking alvast daaruit gaan kiezen'wat kies je uit die spaarpot?', zoals ik vandaag ook eerder heb gehoord, vind ik dat geen keuze die past bij de bezuinigingen die voorliggen.

-

-

De voorzitter: Dan ga ik naar mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, eigenlijk was dit al het eerste deel van mijn vraag. Dat is al beantwoord. lk denk namelijk dat het heel belangrijk is om te kijken naar wat je doet. Enerzijds moet je een afineging maken 'ik moet iets investeren, want ik bespaar, of ik werk efÍiciënter', of wat dan ook. Dat is de ene kant. Het tweede dat ik u heel nadrukkelijk hoor noemen, is de beeldvorming. Dus kunnen we het [iberhaupt wel uitleggen aan de inwoners dat wij een investering doen? lk denk dat investeren in kostenbesparing of efficiency heel prima uit te leggen is. Dus ik wil nog heel graag van u weten: bent u nu tegen dit voorstel dat we investeren in de verbetering en de kostenbesparing die dat oplevert? Of bent u tegen dat dat niet goed uit te leggen zou zijn? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ben niet tegen.... lk heb niets gezegd over de beeldvorming. Dat is wat mij gevraagd werd en deze motie is geen bijdrage aan... O, sorry. Oké. Laat ik het anders zeggen. lk vind het belangrijk dat we keuzes maken. Dat je ook een keuze hebt gemaakt en dat je nu geen voorschot neemt op iets dat veel geld kost, dat mogelijk ook anders besteed kan worden. Want dit wordt wel uit het eÍra geld gehaald. Daar gaat het om. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, ik denk dat het een weloverwogen besluit is geweest uit het verleden om hierin te investeren omdat het noodzakelijk was. En dan is het inderdaad wel zaak dat je het goed uitlegt, zeker vlak voor zo'n ravijnjaar waarin we toch iets gaan roepen over de broekriem aanhalen. Dus ik wil heel graag van u weten: bent u het nu niet eens met deze keuze om te investeren en dit te verbeteren? Of ziet u het niet zitten omdat het niet goed uit te leggen zou ztln?

88

Raad 11 november2024

De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): lk ben van mening dat als er bezuinigingen voorliggen of komen, je bewuste keuzes moet maken. Dat is mijn ovenareging om deze motie in te dienen. De voorzitter: lk ga naar mijnheer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja voozitter, dank u wel. lk vond het een mooi debat tussen mevrouw Sandifort en mevrouw Siegelaer, waarbij mevrouw Sandifort aangaf 'met eenmalige uitgaven kunnen we wellicht structureel geld besparen' en waarbij mevrouw Siegelaer aangaf la, maar het ravijn komt op ons af, we moeten dingen die onnodig zijn, voorkomen'. Dat is exact waar onze motie toe oproept, om juist deze discussie te voeren: wat is nodig volgens de raad? En wat is onnodig? Dat is natuurlijk altijd relatief en afhankelijk van de politieke kleur. Kan ik uit de woorden van mevrouw Siegelaer dan ook opmaken dat zij voorstander is van de Keuzediscussie, de motie van FVD? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voozifter. Volgens mij ben ik daar vandaag al twee keer duidelijk over geweest. lk ga dat meenemen in mijn fractie, maar voor zover ik het nu kan inzien, zijn we daar geen voorstander van. En niet omdat we geen voorstander zijn van een keuzediscussie, want die discussie gaan we met elkaar in de raad voeren. Maar ik weet niet of wij de motie zullen steunen die voorligt. Dat heeft niets te maken met de discussie die gaat plaatsvinden over bezuinigingen. De voorzitter: De heer Van den Boomgaard

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dat kan ik niet helemaal rijmen, voorzitter. Want daarnet tijdens mijn inbreng gaf mevrouw Siegelaer aan dat als er maar gezegd was tegen haar dat het dictum aangepast moest worden, ze dan voor zou stemmen. Nu is hij aangepast. Nu is die motie kleurloos. Eigenlijk bereiken we hiermee hetzelfde en nu neigt ze naaÍ niet steunen van die motie. Hoe zit dat nou? Vanwaar die draai? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Bedankt voorzitter, ik zie geen draai. U heeft het constant over oppositie-coalitie, 'wie zoekt wie op?' Dit is hoe wij erin staan en daar is mijn antwoord mee voldaan. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Dank u wel, voozitter. lk wil toch mevrouw Siegelaer en de LHN nog een keer ernaar vragen. De heer Van Steenis vraagt het ook en ik probeerde er ook al naar te vragen. ln die motie staat heel duidelijk dat de LHN als overweging heeft dat het verstandig en juist naar inwoners zou zijn om dit soort uitgaven niet te doen. Dus die vraag blijft echt overeind; wilt u nou dit voorstel niet, of gaat u straks tegen alle voorstellen die incidenteel wat geld kosten en daarmee structureel wellicht een hoop opleveren zijn omdat het niet uit te leggen zou zijn? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank voorzitter. lk ga proberen om het dan duidelijker te vent/oorden. Nee, we zijn niet tegen alle incidentele uitgaven. Wel vinden wij het belangrijk dat er vooraf helderheid is over wat de impact is van alle incidentele uitgaven die gedaan worden, met het oog op een sluitende begroting in de komende jaren. Want op het moment dat we nu onze spaarpot leeg maken, opmaken, of er veel van gebruiken, hebben we straks minder ruimte over om die begroting sluitend op te leveren. Dus de LHN vindt het belangrijk dat we erop letten dat het huishoudboekje op orde blijft. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat met uw betoog en ook even op de tijd let, want die loopt ook

hard door. Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Tot slot. De LHN pleit ervoor dat bij aanbestedingen zoveel mogelijk Zoetermeerse bedrijven worden betrokken. Dit ondersteunt een stevig ondernemersklimaat en

Raad 11 november2024

89

zorgt ervoor dat de lokale bedrijven van projecten kunnen profiteren. Neem deze dag nou als voorbeeld, de Zoetermeerse cateraar die ons van het hoognodige voorziet. Dat is een samenwerking waar iedereen een goed gevoel en een volle buik aan overhoudt. Voorzitter, ik rond af. Onze rode draad vandaag is samen, betaalbaar en realistisch. De meest kwetsbare groepen hebben onze aandacht hard nodig. We willen dat Zoetermeer een stad is waar iedereen kan en mag meedoen en waar iedereen zich veilig voelt. Daarom dienen we met overtuiging onze voorstellen in en vragen we de collega's om deze te steunen en het college om mee te denken. Dank voorzitter.

Ítlotie nr. 2411-70 ingediend door LHN, D66, CDA, Zót Zoetermeer "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

.

Zoetermeerse sportverenigingen een belangrijke taak vervullen en de ervaring hebben om (spor-

o .

tieve) activiteiten te organiseren; veel mensen te weinig bewegen en het is duidelijk dat bewegen gezond is; sporh/erenigingen een cruciale rolspelen bijsociale cohesie;

overuegende dat: . sportverenigingen samen met de buurfuerenigingen activiteiten in de wijken zouden kunnen organiseren om de bewoners meer te laten bewegen; r door het samen bewegen en het doen van andere activiteiten, inwoners de mogelijkheid hebben

r r

elkaar te ontmoeten; Íhêt name bewegen en ontmoeten voor onze senioren van belang is, niet alleen voor hun gezondheid maar ook om sociaal isolement te voorkomen; veel (sport)verenigingen na corona te maken hebben met een terugloop van leden en vrijwilligers en door het organiseren van dergelijke activiteiten inwoners kunnen worden gestimuleerd lid te worden van een vereniging;

verzoekt het college: . samenwerking tussen wijk- en sportverenigingen te agenderen voor het eerstvolgende Sportcafé om een eerste stap te zetten om genoemde activiteiten toe te lichten; . de buurtcoach en de sportverenigingen te betrekken bij het onderzoek waar gro-up bij betrokken is. Onderdeel van dit onderzoek is te kijken hoe hun activiteiten beter kunnen aansluiten op de behoefte van diverse bewonersgroepen; . om bij een positieve uitkomst een stimuleringsbijdrage van het Sportakkoord ter beschikking te stellen; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-71 ingediend door LHN, Zó! Zoetermeer Verbeteren verkeersveil ig heid rotonde Toneellaan "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: . er veel scholieren gebruík maken van de rotonde bij het Alfrink College (Toneellaan, Brechtzijde

. . . .

en Zijdewerf); de Íietsende scholieren op verschillende manieren (links- en/of rechtsom) de rotonde nemen waardoor er een onduidelijke (fiets)verkeersstroom is; er een aantal aanrijdingen en bijna-aanrijdingen hebben plaatsgevonden tussen fietsende en lopende scholieren en automobilisten; de verlichting op de rotonde onvoldoende is, waardoor de fietsers met name in de wintermaanden slecht zichtbaar ztln; er onvoldoende snelheidsremmende maatregelen zijn;

overwegende dat: o er veel verkeersbewegingen van scholieren zijn voor en na de lessen en tijdens de pauzes van het

90

Raad 11 november2024

e o

Alfrink College; het van groot belang is dat de leerlingen zich van en naar school veilig kunnen bewegen; de verkeersveiligheid in de directe omgeving van de school niet optimaal is;

vezoekt het college:

o

te onderzoeken welke verkeersmaatregelen er getroffen kunnen worden om de veiligheid brj genoemde rotonde te vergroten. Hierbij kan gedacht worden aan het bevorderen van het gebruik van één rijrichting, waardoor de verkeersstroom overzichtelijker wordt, de lichtsterkte van de lantaarnpalen te vergroten, verkeersdrempels, et cetera;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-72 ingediend door LHN, D66, PW ln sneltreinvaart het stationsgebied ontwikkelen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024;

ovenregende dat: . de Nelson Mandelabrug een cruciale schakel vormt voor de verbinding van het stationsgebied en de nieuwe wijk Entree, maar momenteel te maken heeft met frequente storingen en beperkingen die de toegankelijkheid en veiligheid belemmeren; o het stationsgebied en het naastgelegen gemeentelijke plot belangrijke ontwikkelingslocaties zijn voor Zoetermeer, die in lijn met de bredere plannen voor de wijk Entree een sleutelrol kunnen spelen in de stedelijke vemieuwing en de transitie naar een duuzame stad; o het nemen van initiatief door de gemeente voor de herontwikkeling van het gemeentelijke plot een stimulerend effect kan hebben op verdere ontwikkelingen in de wijk Entree en zal bijdragen als

.

voorbeeldfunctie;

de gemeente recentelijk o.a. NOVEX-gelden, Woningbouwimpulsgelden en andere rijksbijdragen voor Entree Zoetermeer en Versnellingsgelden voor de Binnenstad heeft ontvangen voor het versterken van grootschalige stedelijke opgaven, wat een unieke kans biedt om met een geïntegreerde aanpak zowel de brug, als het omliggende gebied te revitaliseren;

vezoekt het college:

. .

r .

deze beschikbare gelden gericht in te zetten voor een versnelde en integrale herontwikkeling van de Nelson Mandelabrug, het stationsgebied en het naastliggende gemeentelijke plot; bij de herontwikkeling prioriteit te geven aan de verbetering van de toegankelijkheid en duuzaamheid van de infrastructuur, met specifieke aandacht voor het onderhoud van de brug en het ontwerp van een toekomstbestendig stationsgebied; het gemeentelijke plot als een voorbeeldproject te positioneren binnen de nieuwe wijk Entree en hierbij duuzaam bouwen en een hoogwaardige ruimtelijke inrichting centraalte stellen; de raad regelmatig te informeren over de voortgang van de werkzaamheden en de besteding van deze gelden in het kader van dit integrale project;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-73 ingediend door LHN, SP, PW Grote uitgaven voor het ravijnjaar "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat:

. .

.

er € 3,7 miljoen wordt begroot voor de verbetering kwaliteit en functionaliteit van het StadhuisForum; 2026 het ravijnjaar wordt genoemd omdat de gemeente het dan met flink minder geld moet gaan doen; de begroting beleidsarm is en de inwoners van Zoetermeer van ons verwachten om terughoudend te zijn met uitgaven;

overwegende dat: het verstandig en juist naar de inwoners zou ziln om als gemeente pas op de plaats te maken als

r

Raad 11 november2024

91

het gaat om dit soort uitgaven; verzoekt het college: om dit voorstel uit de begrotingsplannen te schrappen;

.

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 2411-74 ingediend door LHN, ZólZoelermeer, CDA, WD, D66, PDvZ Realisatie bushalte bijVan Tuyll (sport) park "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: het Van Tuyll(sport)park momenteel opnieuw wordt ontwikkeld en reeds diverse faciliteiten huisvest, waaronder het nieuwe zwembad De Watergeus; êr geen bushalte of RandstadRailhalte in de directe omgeving van het park is, wat de bereikbaarheid van dit gebied beperkt; het Van Tuyllpark en omliggende gebieden veel sport- en vrijetijdsactiviteiten faciliteren en het aantal bezoekers naar venrachting verder zal toenemen door de toekomstige ontwikkelingen in dit gebied;

e .

r

overwegende dat: een bushalte bij het Van Tuyllpark de bereikbaarheid voor bezoekers en gebruikers aanzienlijk zal verbeteren en zal bijdragen aan een betere verkeersafiarikkeling en vermindering van verkeersdruk in de buurt;

.

r

bereikbaarheid met het openbaar vervoer van groot belang is voor een inclusieve en duuzame

o

stad, waar ook jonge sporters, bezoekers zonder auto en ouderen het gebied goed moeten kunnen bereiken; de gemeente Zoetermeer afhankelijk is van de MRDH (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) voor de realisatie van openbaarvervoerhaltes;

roept het college op om:

o r .

in overleg te gaan met de MRDH en relevante vervoersbedrijven om de mogelijkheden voor de realisatie van een bushalte bij het Van Tuyllpark actief te verkennen; zich in te zetten voor het opnemen van deze bushalte in de toekomstige OV-plannen van de MRDH en de betrokken vervoerders; de raad tijdig te informeren over de voortgang en uitkomsten van de gesprekken met de MRDH en de vervoersbedrijven;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Siegelaer voor uw eerste termijn. Daarmee komen wij aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad en dat betekent dat wij nu gaan schorsen. Dat doen wij tot 16.25 uur, een uur, omdat het college tijd nodig heeft om alles voor te bereiden. Dus 16.25 uur. lk schors de vergadering.

Schorsing De voozitter: lk heropen de vergadering en ga over naar de eerste termijn van het college en geef het woord aan wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, dank. Geachte voorzitter, raadsleden, aanwezigen op de tribune en kijkers thuis. Vandaag heb ik het privilege om alweer voor de derde keer namens dit college een begroting aan de raad te presenteren. En dat doe ik met trots en dat is een privilege omdat ik als geen ander weet hoeveel werk en tijd erin heeft gezeten om dit financiële plaatje te maken. De bekende Amsterdamse volkszanger zou zeggen 'met bloed, zweet en tranen'. Het college en uw raad hebben bij het voorjaarsdebat al de contouren geschetst van dat waar wij in 2025 en de jaren daarna naartoe willen gaan met onze mooie stad. En dat ligt nu voor. Voozitter, de begroting die ik aan uw raad voorleg voor 2025 tot en met 2028 is wederom een sluitende begroting. Dat bent u van ons gewend. Dat is ook waar wij voor staan, maar dat is ook wel een opgave

92

Raad 11 november2024

die steeds lastiger wordt. En het ravijn, waar wij het al zo vaak over hebben gehad, nadert nog steeds. Het is inmiddels duidelijk geworden dat het nieuwe kabinet ook geen handreiking aan ons doet die in de buurt komt van een oplossing voor het verschil tussen meer knaken en minder taken. De VNG bracht afgelopen vrijdag nog naar buiten dat het landelijk tekort is opgelopen van dik € 600 miljoen in 2023 tot maar liefst € 828 miljoen in 2024. De kosten voor bijvoorbeeld de jeugdzorg rijzen de pan uit, maar het rijk staat erbij en kijkt ernaar. En dan nog het ravijn waar wij als gemeente keer op keer flink door benadeeld worden. Leuker wordt het er niet op, voozitter, als wij kijken naar wat ons door Den Haag voorgeschoteld wordt. En toch wil ik dit najaarsdebat niet in zulke mineur met uw raad spreken, want dat zou geen recht doen aan al het harde werk dat wij hier iedere dag vezet zien worden door iedereen in de stad; onze ambtenaren, de professionals in het veld, onze vele vrijwilligers en al die andere mensen die wij gedurende de week in de stad ontmoeten. Want juist nu gebeurt er heel veel goeds in, rond en voor Zoetermeer. Neem bijvoorbeeld het goede nieuws dat iedereen nu van onze buurgemeenten, tot aan de provincie en zelfs in de Tweede Kamer voor woningbouw op Bleizo is. Onze Stadshartpassage krijgt een makeover.

We gaan in het Sociaal Domein aan de slag met een aantal mooie preventieprojecten en er wordt nog veel meer geïnvesteerd in onze stad. Kortom, Zoetermeer is lekker bezig. Dus voorzitter, er is heel veel om positief over te zijn en vooral dat gevoel geef ik nu graag mee in de raad, want er komen moeilijke keuzes aan. Daar zijn we ons allemaal van bewust en die opgave zullen we ook gezamenlijk moeten oppakken. De voorbereidingen daarvoor heeft u al gezien in het maatregelenpakket dat wij uw raad hebben gestuurd. Wij zijn met uw raad en in het bijzonder met uw Auditcommissie aan het bespreken hoe college en raad samen zo goed mogelijk het pad zullen bewandelen om de bezuinigingen van zo'n € 30 miljoen volgend jaar in onze begroting te verwerken. En dat pad bewandelen zal niet altijd leuk zijn. Maar het helpt als we die dingen waar we trots op zijn, waar onze inwoners wat aan hebben, ook scherp op ons netvlies hebben. Er gebeurt heel veel moois en door 6% van onze begroting te moeten afschalen, want dat is ongeveer waar we het over hebben, zal echt niet al het moois verloren gaan. Met deze woorden in het achterhoofd zal ik nu wat dieper ingaan op de verschillende moties die u heeft ingediend, waarbij ik als eerste inga op de moties die te maken hebben met mijn portefeuille Financiën en die over de hele begroting gaan. De meeste moties hebben het predicaat'oordeel raad'gekregen.

Een paar wil ik graag kort toelichten, punt. De vootzitter: Wethouder ledema, ik liet u even uw zin afmaken, maar ik zag een interruptie van mevrouw Bakkers, gaat uw gang.

Mevrouw Bakkers (D66): Ja, ik merkte dat de wethouder richting de moties ging, maar hij was net begonnen te vertellen hoe we eigenlijk het gesprek zijn aangegaan, in ieder geval als college met de Auditcommissie, over de weg naar de bezuinigingen toe. Mijn vraag uit mijn eerste termijn was: hoe ziet dat proces er een beetje uit? Kunt u een en ander schetsen daarover? Komt dat nog, of bent u nu dat blokje gepasseerd? Want dan wil ik daar nog even extra aandacht voor vragen. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Ja voorzitter, ik heb mijn betoog opgebouwd als'positieve uitstraling, behandelen van de moties, behandelen van de vragen'. En mocht u dan nog denken, 'daar wil ik nog op doorgaan', dan sta ik hier nog wel even. De voozitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Ja voorzitter, dan begin ik bij een motie 2411- 57 De kosten gaan voor de baten uit. Dat is lopend beleid, maar uiteraard zijn concrete suggesties welkom. En dan motie 2411-64 Kostendekkendheid leges. Het verhogen van de kostendekkendheid maakt onderdeel uit van de bezuinigingsmaatregelen die ook al naar uw raad zijn verstuurd. En het ondezoek is ook al in gang gezet, dus ook die maakt deel uit van ons staande beleid. Dan motie 2411-68, het ondezoek naar de herontwikkeling Bleiswijkseweg. De voorzitter: Voordat u verdergaat, een interruptie van mijnheer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voozitter. lk hoor de wethouder zeggen over die motie Kostendekkendheid leges dat het onderdeel uitmaakt van bestaand beleid. Maar ik ben even op zoek, want ik heb het ovezicht van vorig jaar gezien over de inventarisatie die u heeft gedaan met

Raad 11 november2024

93

bezuinigingsvoorstellen. Daar wordt heel specifiek op twee leges ingegaan, omgevingsvergunningen en ik geloof over paspoorten en rijbewijzen, et cetera. Maar er zijn natuurlijk meer leges die niet worden meegenomen in het ondezoek. lk zou graag een discussie willen over le wilt niet op 100% kostendekkendheid zitten als gemeente, maar 75-85o/o zou wel interessant kunnen zijn. En wat zou dat dan betekenen voor de verhoging van die leges?'Wordt dat nu ook inzichtelijk gemaakt? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Ja voorzitter, volgens mij streven we dan in ieder geval hetzelfde na, namelijk kijken hoe we het ravijn zo goed mogelijk te lijf kunnen gaan. Dus dalzal betekenen 'waar kunnen we minder uitgeven?', maar ook 'waar kunnen we de inkomsten wat vergroten?'Als u het idee heeft dat dat in de stukken die voorliggen nog onvoldoende is, dan zou ik dat vooral hier nog eventjes goed over het voetlicht brengen. Nogmaals, wij hebben ook gezegd 'oordeel raad' en dat is omdat wij ook vinden dat we echt goed moeten kijken naar de kostendekkendheid van de leges. En dan zie ik uw motie als een soort specificering van het totaalaantal moties. De voorzitter: Gaat u verder

Wethouder ledema: Voozitter, ik was bij de motie 2411-68 onderzoek naar de herontwikkeling van de Bleiswijkseweg. Als dat 67 is, dan zal mijn hele nummering niet meer kloppen. Maar goed, de motie over de herontwikkeling Bleiswijkseweg geven wij ook het advies 'oordeel raad'. Wel met een kanttekening, want het is op dit moment niet opportuun omdat het strijdig is met de visie Van Tuyllpark die ook nu ter inzage ligt en de gebiedsontwikkeling Dutch lnnovation Park, die daarmee samenhangt. Maar wellicht wel over een paar jaar als Bleizo wordt ontwikkeld en er meer behoefte is aan voozieningen. Kortom, wij worden er positiever van als college als het onderzoek voor de ontwikkeling op wat langere termijn bijvoorbeeld onderdeel kan uitmaken van de Ruimtelijke Strategie. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heerVan den Boomgaard (FVD): Ja dank u, voorzifter. Een vraag aan de wethouder of hij hem dan aansluitend mee kan nemen bij de eerstvolgende mogelijkheid dat het ter sprake is. lk heb begrepen dat het Van Tuyllpark eerst is en natuurlijk moet met Bleizo ook eerst de start gemaakt worden. Maar als het dan aansluitend op de gebiedsvisie waar deze motie dan inpast, wordt meegenomen, is dat prima. Daarom is er ook geen deadline in onze motie. Dus als het akkoord is, zie ik graag dat hij dan wordt meegenomen wanneer het college daarvan het startsignaal geeft.

De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, een kleine nuancering vanuit het college want ik hoorde daarstraks ook wel een klein beetje de politieke messen over de motie geslepen worden. Voor wat betreft de uitvoerbaarheid door ons, past hij het beste in het meenemen met de Ruimtelijke Strategie. Dan kunnen we hem ook in een wat bredere context zien. En dan laat ik verder de politieke afiltreging aan u en uw collega's. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard nog? De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozitter, dus als ik in het dictum meeneem 'en verzoekt het college het mee te nemen in de Ruimtelijke Strategie', dan is hij akkoord? De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzifter, wij geven als college geen wel of niet akkoord. Maar volgens mij heeft u me goed gehoord. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder ledema.

Wethouder ledema: De motie 2411-72, waarschijnlijk, ln sneltreinvaart het stationsgebied ontwikkelen. Die opdracht past prima bij onze ambitie. Het is wel goed om te weten dat wij op dit moment al bezig zijn met het opwerken van een integraal structuurontwerp voor het stationsgebied. Dat wordt medio mei volgend jaar aan de raad aangeboden, ik zeg mei, maar dat staat hier niet. Die wordt medio volgend

94

Raad 1í november2024

jaar aan uw raad aangeboden. ln het structuurontwerp wordt ook het toekomstperspectief voor de brug opgenomen en dan kunnen we ook aanvragen doen voor cofinanciering van de al toegekende rijkssubsidies. De motie is in de geest van het project. Maar wat betreft de titel, daarom zeg ik het ook zo specifiek: het zal geen versnelling opleveren. Dus we nemen het mee, maar wê kunnen er geen versnellingen op garanderen. De voozitter: lk zie de heer Meijroos, gaat uw gang.

De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel. lk ga de titel niet meer aanpassen, maar ik hoor wat u zegt. De motie is dus een preftig duwtje in de rug. De voorzitter: Mijnheer ledema

Wethouder ledema: Voorzitter, dat is wel een heel korte samenvafting van wat ik net heb gezegd, maar... En het dictum vroeg gelukkig ook niet om versnelling, daar geef ik de heer Meijroos dan wel weer gelijk in. Dan motie 2411-68 Begroting vanaf de nulbasis. Oordeel raad met de opmerking dat we dat eigenlijk al doen doordat wij alle bezuinigingsmogelijkheden ook naar uw raad hebben gestuurd. Daarmee heeft u alle opties al inzichtelijk gekregen. En zojuist hoorde ik dat die op sommige plekken wellicht nog weer aangescherpt worden. Motie 2411-69 over de keuzediscussie. Dat is iets dat echt nadrukkelijk helemaal alleen bij uw raad ligt. Maar als u dat wilt, ben ik natuurlijk bereid om namens het college die discussie te faciliteren. Dan motie 241149. Geen brug over de Plas van Poot. Voorzitter, die moet ik toch wel als onuitvoerbaar bestempelen. De visie Van Tuyllpark ligt namelijk op dit moment nog ter inzage. Die komt ook binnenkort in de gemeenteraad voorzien van de nota van zienswijzen en een reactie erop. En als wij midden door

dat proces heen gaan, vind ik dat we geen recht doen aan de inspraak van alle stakeholders. En ik verbaas me enigszins over de uitspraak van mevrouw Kraneveldt, want het is absoluut geen verrassing dat het college streeft naar de oversteekbaarheid van de Plas van Poot. Dat mag ook en we hebben het zelfs positief met de Vrienden van de Plas van Poot daarover gehad, zij het dat we niet uitkwamen op een brug, maar op een vlonder. De voozitter: Dat roept reactie op. Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, wij overleggen ook regelmatig met de Vrienden van de Plas van Poot en zi'1 zien een wandelbrug dwars over de Plas helemaal niet zitten. Wat ze eventueel wel zouden zien zitten, is bijvoorbeeld een soort loopvlonder dat je af kunt sluiten en dat met begeleiding wel toegankelijk is, bijvoorbeeld voor scholen of mensen die daar een excursie doen. Maar niet een brug die vrij toegankelijk is voor al die mensen die met hun lunchpakketjes over die Plas gaan wandelen en daar misschien wel troep in gooien en de beesten verstoren. Dus ik weet niet waarom de wethouder zegt dat de Vrienden van de Plas van Poot hier zo blij mee zijn.

Maar onze motie spreekt ook over het feit dat wij denken dat een brug over de Plas van Poot ook wettelijk niet mogelijk zouzijn. Zou de wethouder in ieder geval kunnen toezeggen dat hij daarop ingaat? Dat hij dat ook eens even uit laat zoeken, of hij toch ook denkt dat daar een punt in zit? Want u kunt wel onderzoek uitvoeren, maar als het gewoon niet mag volgens de Omgevingswet houdt het ook op. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voorzitter, ik laat hetvolgens de Omgevingswet nog even uitzoeken. lk heb destijds wel ondezoek laten doen naar natuurkerngebied en wat daar dan allemaal mag. Daar is ook toegankelijkheid en zelfs recreatie toegestaan, weliswaar natuurlijk met een paar aandachtspunten. Daar vinden we elkaar ook. Die moeten we denk ik hoog in het vaandel houden. Voor wat betreft de brug. U haalde volgens mij letterlijk mijn woorden aan, over het gesprek met de Vrienden van de Plas van Poot. lk had het over oversteekbaarheid en we kwamen samen met de Vrienden ook uit op geen brug, wel een vlonder. Dus wat mij betreft ben ik van die vlonder nog steeds een groot ambassadeur. De voozitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Maar dan hoor ik de wethouder zeggen 'de brug is van de baan'. Het zou een vlonder kunnen worden. Maar volgens mij bent u bezig met een onderzoek over een brug? Of heb

Raad 11 november2024

95

ik dat verkeerd gezien? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Voozitter, ik heb het zelf telkens 'de oversteekbaarheid van de Plas van Poot' genoemd, omdat er volgens mij, zoals op zoveel plekken in Zoetermeer, diverse belangen en diverse wensen en diverse meningen zijn. lk denk dat zowel het Van Tuyllpark als het Dutch lnnovation Park het meeste baat hebben bij de oversteekbaarheid van de Plas van Poot. lk heb verschillende mensen gehoord over verschillende opties daarover, maar dat is in ieder geval wat ik graag zou willen in het kader van de visie van die beide parken. De voorzitter: lk ga naar mevrouw Brouwer, die wil hier ook op interrumperen. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Nee hoor. lk wilde een andere vraag stellen. lk wil graag even terugkomen op het advies dat mijnheer ledema uitbracht op motie 68 over de nulbasis. Begroten vanaf de nulbasis. Het is net of wij een andere motie hebben gelezen dan de wethouder, want het advies 'eigenlijk doen we dit al omdat we alle opties naar de raad sturen', snap ik echt niet als advies b'rj deze motie. De voorzitter: Wethouder ledema.

Wethouder ledema: Voozitter, datzal ik toelichten. De motie van FVD venruijst naar de activiteiten die bijvoorbeeld Apeldoom, Noordoost-Friesland en Almere hebben gedaan. Vervolgens zijn wij zelf ook even op ondezoek uit geweest en wij zagen dat al die drie gemeenten zijn geadviseerd door BMC. En dat de adviezen die daar lagen, grotendeels overeenkwamen met'maak nou eens inzichtelijk wat voor maatregelen je hebt, wat er zou gebeuren als je het niet meer doet, wat de effectiviteit is, de efficiëntie et cetera'. Dat lijkt heel erg op wat wij nu doen. Als je sec kijkt naar de economische variant zero based budgeting, dus echt helemaal van nul af beginnen, dan snap ik uw reactie op mijn reactie ook. Dat is inderdaad niet wat we gedaan hebben. Maar dat maakt het ook wel heel lastig. Het is verleidelijk om te zeggen 'laten we een pilot doen en bij een klein ondenrerp beginnen en zeggen 'bouw dat eens helemaal van scratch af aan op'.' Tegelijkertijd is het, als je dat doet, daar ook niet zo moeilijk om te kijken wat gebeurt er als je minder doet. Dus het venijn, maar ook de meeste winst, zit hem in de complexe materie van onze begroting. Dan kom je meteen in een soort spagaat.

Om een goede pilot te doen met zero based opbouwen van bijvoorbeeld subsidie, of inkomensondersteunende maatregelen of wat dan ook, zit je natuurlijk meteen in soort van moeilijk vaarwater als gemeente omdat je daar ook een heleboel reacties mee krijgt. Dat is voor BMC bij die andere gemeenten ook de voomaamste reden geweest om te zeggen 'bouw dat nou op, op die manier dat je als een soort gedachte-experiment kijkt naar'wat is er nodig, wat levert het op?' Dat sluit, denk ik, aan bij de adviezen die u van ons gehad heeft. De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk begrijp deze genuanceerde uitleg wel, maar die past niet zo erg bij de ongenuanceerde motie, eigenlijk. Wat er wat er in het dictum van deze motie staat, is volgens mij echt iets heelanders. De voorzitter: lk ga eerst naar mijnheer Van den Boomgaard en dan naar wethouder ledema. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, om wellicht even de angel eruit te halen voor mevrouw Brouwer, zijn we wel voornemens om die verkenning wat meer toe te lichten in de motie, dus er komt een aangepaste motie om deze verkenning, exact zoals de heer ledema aangeeft, zoals dat in Almere wordt toegepast, ook in Zoetermeer verder uit te diepen en om zero based budgeting zoveel als mogelijk toe te passen. De voorzitter: lk kijk nog even of wethouder ledema nog behoefte heeft hierop te reageren.

Wethouder ledema: Nou ja voozitter, richting mevrouw Brouwer. Het is grotendeels natuurlijk een politieke afirueging. De inschatting van het college is dat u al grotendeels bediend bent door wat u al heeft. De voorzitter: Gaat u verder? O, nee, dan ben ik iets te snel. Mevrouw Sandifort.

96

Raad 11 november2024

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel voorzitter. lk hoor de heer Van den Boomgaard zeggen 'we gaan de motie iets aanpassen en dan wordt het meer een verkenning naar bijvoorbeeld gemeenten die dit al gedaan hebben'. lk hoor de wethouder zeggen 'die verkenning hebben we eigenlijk al gedaan'. Of begrijp ik dat dan verkeerd? Heeft u al met de gemeenten gesproken of geleerd van gemeenten die dit zero based budgeting of een vorm daarvan al hebben toegepast? De voorzitter: Wethouder ledema

Wethouder ledema: Nee, voozifter, dat zou heel snel zijn tussen het indienen van de motie en nu. lk kon gisteren al een klein inkijkje nemen, dus ik had het kunnen doen. Nee, wat we gedaan hebben, is snel een ondezoekje ingezet naar'wat is daar dan gebeurd met zero based budgeting?' Daarbrj kwamen we steeds uit op dezelfde vorm van advisering door dat bureau BMC en de dingen die zij daar voorstelden, leken wel heel erg op wat wij hier aan het doen waren. Dus vandaar mijn advies. De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard en dan stel ik voor verder te gaan.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Even ter verduidelijking voor onze fractie dan aan de wethouder, voozitter. Dus die verkenning zal verdiept worden nadat de motie eventueel is aangenomen, waar ik nu dan wel van uitga, zodat u in contact kunt treden met een Almere en vragen 'oké, hoe doen jullie dat nu exact? En waar liggen nog kansen om dat verder uit te diepen en te specificeren?' De voorzitter:Wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voorzitter, de heer Van der Vlies riep op om in duidelijke taal te spreken. lk hoop dat ik uw collega's voldoende heb ontmoedigd om voor de motie te stemmen, omdat ik denk dat het wel erg veel werk is voor iets dat eigenlijk al voorligt. De voorzitter: Volgens mij hebben we nog een tweede termijn, dus dit ondenrerp komt zeker nog terug.

lk stel voor dat de wethouder verdergaat met de behandeling van de moties. Gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voozitter, dan de publiekstrekkers in het centrum. Met zoveel indieners kan je haast niet alleen zeggen 'oordeel raad', dan ken je misschien de uitslag alwel. Het is wel goed om te weten dat dat een erg arbeidsintensief traject is. Waarvan akte. Dat was 2411-45. En dan ga ik door naar 2411-31, de richtlijnen voor het gebruik van Al-applicaties. Een hele mond vol. Daar kan ik kort over zijn, oordeel raad, wel met dien verstande dat we ook dat al doen. We hebben al richtlijnen voor het gebruik van generatieve Al-toepassingen. Er is ook continu aandacht voor het opleiden van collega's door onder andere lunchlezingen, internetberichten, bewustwordingscampagnes en trainingen en we blijven er ook op inzetten om die veiligheid te waarborgen. 2411-18 Kwijtschelding gemeentebelasting. Die motie ip echt onuitvoerbaar, voorzitter. Het is namelijk wettelijk niet toegestaan om bepaalde groepen mensen wel of geen belasting op te leggen. Wat we wel kunnen en wat we ook doen, is het automatisch kwijtschelden van belastingen. Dus mensen hoeven niets met hun aanslag te doen en geen kwijtschelding aan te vragen als ze voldoen aan bepaalde criteria. De voozitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang.