Notulen raad 10 november 2025 - vastgesteld

wat wij in onze motie vragen is: geef visies een houdbaarheidsdatum, en na het verstrijken van die houdbaarheidsdatum is het dan: kijk, ruik, proef. Voldoet deze visie nog? Behoeft hij een update? Of denken we er tegenwoordig anders over? En in dat laatste geval moet hij ingetrokken worden. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, een interruptie van mevrouw Haak. Gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter. Mevrouw Brouwer geeft het zelf ook aan in haar termijn. We zijn er altijd om te kunnen ingrijpen. Om te zeggen wanneer iets wel of niet verouderd is. Als we aan

84

Raad 10 november 2025

de voorkant, dat is wat u voorstelt volgens mij, al een houdbaarheidsdatum meegeven. lk zie niet zo goed in wat de meenruaarde daarvan is als we altijd al in kunnen grijpen en het is ook soms moeilijk, denk ik, aan de voorkant voor een visie om te bepalen hoelang die daadwerkelijk van kracht is. Want soms kan de wereld veranderen, waardoor het niet meer actueel is. De voorzitter: Mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): We stellen ook niet per se voor, stel dat je een houdbaarheidsdatum van vijf jaar doet, dat het na vijf jaar wordt afgeschaft. Maar dat je na vijf jaar de thermometer erin steekt en kijkt: moeten we hier wat mee? Kan die zo verder? Of moeten we hem updaten? Dan hoef je niet van tevoren te weten hoelang die kan meegaan. Dan maak je daar een schatting van. De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, nog een vervolgvraag. lk heb het gevoel, maar ik weet niet of dat zo is, is dat er iets onder ligt. Dat het misschien iets te veel aan visie is. Klopt dat? Of ligt dat er niet onder? De voorzitter. Mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Nee hoor, als ik dat zou vinden zou ik dat zeker zeggen. De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): De motie die we over de visies indienen heet dus Houdbaarheidsdatum visies en we dienen hem in samen met de WD, de LHN, Zoetermeer Vooruit, de PW en SSPLUS.Dan voorzitter, hebben we nog twee heel praktische moties. De eerste gaat over adoptierotondes. Nee, daar hebben we het nog steeds niet genoeg over gehad. U heeft de antwoorden kunnen lezen die wethouder Van der Meer onze fractie heeft gegeven, en wij zien daar ruimte om te doen wat nodig is, een pragmatische, eerlijke oplossing. ln onze motie adoptierotondes zonder reclame stellen wijvoor om mensen en bedrijven die een rotonde reclamevrij en dus belangeloos voor de stad onderhouden, geen reclametarief te laten betalen. Dat willen we bereiken door voor hen de regels van adoptiegroen te laten gelden. Dat betekent dus: netjes onderhouden, geen reclame, geen kosten. Deze motie dienen we in met de WD, ZoZoetermeer, GroenLinks, PvdA, SP en 5OPLUS. En dan de laatste van de drie, eigenlijk zou mijnheer van Rumpt die moeten toelichten. We stellen voor om de vlag van Nederland, samen met de vlag van Zoetermeer, in de raadzaal een plek te geven. Niet als teken van uitsluiting, maar als teken van saamhorigheid, een gezamenlijke democratische basis. Dat we samen het goede zoeken voor onze stad en voor ons land. En voordat D66 erover begint, het goede zoeken voor Europa doen ze maar in Brussel.

Deze feestelijke vlagmotie dienen we in met natuurlijk D66 en verder met Zoetermeer Vooruit, de FVD en 5OPLUS. Voor u denkt dat we met deze vrolijke noot eindigen: ik wil nog twee dingen zeggen. De voorzitter: Voordat u verdergaat, ik denk dat het over deze motie gaat. Ja, de heer Nikerk, gaat uw

gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, als ik vanuit deze plek kijk, dan kijk ik tegen een prachtig schild aan met daarop het wapen van Zoetermeer. Wat maakt de vlag van Zoetermeer voor u van meerwaarde tegenover het wapen? Mevrouw Brouwer (GhristenUnie-SGP): Dat het zo mooi staat naast de Nederlandse vlag. De voorzitter: Verder geen... Dan stel ik voor dat u gewoon verdergaat.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, ik wil dus nog twee dingen zeggen. Eerst een heel kritisch ding en dan een goedkeurend ding. Het kritische punt gaat over de Kerkenvisie. Afgelopen juni heeft de gemeenteraad bijna unaniem onze motie Kerkenvisie aangenomen. Daarin heeft de raad het college opgedragen om, ik citeer, "Na de inventarisatie religieus vastgoed, nu verder te gaan met het opstellen van een Kerkenvisie, inclusief participatie, omzo te komen tot visie, beleid en samenwerking over het gebruik van gebouwen door geloofsgemeenschappen en de eerste concrete stappen nog deze raadsperiode te zetten." Dat laat aan duidelijkheid niets te wensen over en aan draagvlak overigens ook niet. Toch lezen we in deze begroting: het college geeft uitvoering aan een Kerkenvisie via de inventarisatie

Raad 10 november2025

85

religieus vastgoed. Ja, zo blijven we in een kringetje ronddraaien. En erger nog: een bevriende kerkbestuurder moest ons laten weten dat die eerste concrete stap die we nog hadden gewild, bestaat in het beëindigen van de functie van netwerkregisseur geloofsgemeenschappen. Daarom willen wij van het college weten hoe het alsnog uitvoering denkt te gaan geven aan deze breed gesteunde motie en hoe het denkt dat te gaan doen zonder deze netwerkregisseur geloofsgemeenschappen. Dan het beloofde positieve punt: we zien in de begroting dat het college inderdaad moeite heeft gedaan om in het programma sport en cultuur te zoeken naar een alternatieve bezuiniging, zodat de zwemcheque kon worden behouden, volgens onze motie in het voorjaarsdebat. Ook hier zouden we willen zeggen: zie je wel, het kan best. Ook de portefeuille van wethouder Blansjaar kon een redelijke invulling vinden voor een bezuiniging. Zo wil ik deze bijdrage beëindigen. Als je samenwerkt en probeert goed te doen, dan vind je wel een weg. Dan kunnen we als college, als raad, als coalitie, als stad, samendoen wat nodig is. Een balans vinden tussen al die belangen in de stad, een balans tussen voozichtigheid en daadkracht. Samen opstaan voor het goede. En als klap op de vuurpijl wil ik een groot man citeren, de apostel Paulus, in zijn brief aan de christenen in Galatië.

Hij zegt: "Laten we niet ophouden goed te doen, want als we volhouden, zullen we oogsten als de tijd daarvoor komt. Laten we dus, in de tijd die ons nog rest, voor iedereen het goede doen, vooral voor onze geloofsgenoten." En hoe u dat interpreteert: de tijd die ons nog rest, in politieke zin, dat mag u helemaal zelf weten.

Motie 2511-66 ingediend door ChristenUnie-SGP, D66, 50PLUS, Zoetermeer Vooruit, FVD Vlaggen in de raadszaal "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: de Nederlandse vlag symbool staat voor verbondenheid, vrijheid, rechtstaat en democratie; de Zoetermeerse vlag in 1965 is ingevoerd, en dus verbonden is aan onze ontwikkeling als New Town;

. .

overwegende dat: in tijden van polarisatie, individualisering, afnemende sociale samenhang en groeiende verdeeldheid het goed is om stil te staan bij wat ons bindt; de vlaggen van Nederland en Zoetermeer geen politiek statement z¡n, maar symbolen zijn van ons gezamenlijke doel: het goede zoeken voor ons land en onze stad;

¡ r

draagt het college op: in de raadzaalzowelde gemeentelijke als de Nederlandse vlag te plaatsen;

o

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-67 ingediend door ChristenUnie-SGP, WD, LHN, Zoetermeer Vooruit, 50PLUS, PW Houdbaarheidsdatum visies "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025: constaterende dat: de gemeenteraad, maar net zo goed de gemeente en de inwoners, te weinig zicht heeft op de visies en strategieën die achter beleid liggen; daardoor discussie kan ontstaan of een visie uit het verleden nog geldig is;

. .

ovenrvegende dat:

o .

het onwenselijk is als er onduidelijkheid bestaat over de gezamenlijke, actuele basis waarop we bouwen; we een voorbeeld kunnen nemen aan de werkwijze bij NEN / ISO normen, waarbij elke norm vijf jaar geldig is en daarna tegen het licht wordt gehouden;

vezoekt het college:

¡

te gaan werken met looptijden voor visies, strategieën en andere richtinggevende documenten waarbij een visie bijvoorbeeld vijf jaar geldt, gevolgd door een datum waarop wordt gecheckt of de visie nog geldig en actueel is, of een update nodig heeft, of vervangen of afgesloten moet worden;

86

Raad 10 november 2025

. t

een dynamisch overzicht hiervan samen te stellen dat voor iedereen (online) te raadplegen is; deze werkwijze ook toe te passen op bestaande richtinggevende documenten;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 25ll-68 ingediend door GhristenUnie-SGP, ZólZoete¡meer, GroenLinks, PvdA, WD, SP, SOPLUS

Adoptierotondes zonder reclame "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: de gemeente voornemens is om huur te gaan vragen voor adoptierotondes, omdat reclameruimte niet gratis mag worden aangeboden;

.

ovenruegende dat:

o

het niet redelijk is om bij iemand die geen reclame maakt, de kosten van reclame in rekening te brengen;

vezoekt het college:

¡

het vrijwillig onderhoud van rotondes, door inwoners of bedrijven, nadrukkelijk zonder reclameuitingen, teksten en borden, net zo te behandelen als groenadoptie en daar dus geen huur voor te vragen, maar wel kwaliteitseisen te stellen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer, voor uw eerste termijn en ook voor de ingediende moties die onderdeel zijn, zoals bij alle andere, van de beraadslagingen. Dan gaan we over naar de fractie van de PDvZ, dat is mevrouw Haak. lk geef u het woord.

13. PDvZ Mevrouw Haak(PDvZ): Dank u, voorzitter. De programmabegroting 2026 die vandaag voorligt, is op het eerste gezicht sluitend en dat verdient een compliment aan het college en de ambtelijke organisatie. Maar afs we verder kijken dan 2026 en het is al vaker genoemd vandaag, zien we donkere wolken aan de horizon. Vana|2027 krijgen we alsnog te maken met tekorten. De extra rijksmiddelen voor Jeugdzorg

vallen weg en de structurele tekorten lopen snel op. ln 2029 dreigt een tekort van ruim € 22 miljoen. Ondanks alle inspanningen staan we straks opnieuw voor pijnlijke keuzes en forse bezuinigingen. De PDvZ maakt zich daar zorgen over. We willen dat Zoetermeer een stad blijft waar iedereen prettig kan wonen, werken, leven, nu en in de toekomst. Onze zorgen gaan ook verder dan alleen de cijfers. Zoetermeer staat voor een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen groeit en hun aandeel in de bevolking stijgt snel. Dat betekent meer druk op onze zorgvoozieningen en het sociaal domein. Zorgkosten zijn nu al een van de grootste uitgavenposten en zullen alleen maar verder stijgen. Tegelijkertijd wordt het steeds moeilijker om geschikte betaalbare woningen voor ouderen te vinden. Er is een tekort aan levensloopbestendige woningen en de doorstroming op de woningmarkt stokt. Samen met woningcorporaties, zorginstellingen en marktpartijen moeten we zorgen voor voldoende passende woningen en goede zorg in de wijk, zodat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. En daarom pleit de PDvZ, zoals we al vaker hebben gedaan, voor de komst van een Knarrenhof in Zoetermeer. Een woonvorm waarbij ouderen zelfstandig kunnen wonen, met zorg en gemeenschapszin dichtbij. Dit bevordert ook de doorstroming op de woningmarkt en versterkt het sociale netwerk in de wijk.

We vragen het college: wat is de meest recente status van een eventueel Knarrenhof in onze stad. Voorzitter, als we het over wonen hebben, moeten we ook spreken over leegstand en misstanden. We zijn blij dat in2026 gestart wordt met de pilot Zoetermeerse pandenbrigade. Tegelijkertijd ergeren wij ons aan leegstaande bedrijfspanden die verkrotten. Het is een doorn in het oog en het is vragen om problemen. Daarom dienen wij de motie Aanpak verkrotting in Zoetermeer in en deze wordt mede ingediend door Zoetermeer Vooruit. Dan het verkeer. Zoetermeer is een forensische stad. De voorzitter: Mevrouw Haak, voordat u verdergaat. Mevrouw Kraneveldt met een interruptie, gaat uw

gang.

Raad 10 november 2025

87

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voozitter. Heeft u, mevrouw Haak, enig idee hoeveel verkrotting er eigenlijk is in Zoetermeer? Dat zal best wel wat z¡n, maar is het probleem zo groot als u schetst? De voorzitter: Mevrouw Haak, gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Nou, ik heb geen omvang van het probleem geschetst. Wel de impact. We hebben bijvoorbeeld over de gebouwen aan de ene kant van Meerzicht, langs de Afrikaweg, daar zien we panden die verkrotten. En misschien kun je dan in aantallen zeggen, nou dat ztln er geen honderden, zeker niet. Maar het is wel ook weer een stukje visitekaartje van Zoetermeer. Het is vragen om, ik zie iemand lachen, om graffiti, om andere problemen en dat vinden wij gewoon heel vervelend en dat zouden we niet willen zien. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, zou u het een idee vinden als we gaan kijken, want ik snap wel de problematiek, dat die pandjesbrigade dit ook zou kunnen oppakken? Dan hoeven we misschien niet een heel beleid te maken, maar kunnen we het daarin onderbrengen? De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): lk denk dat het een heel goed voorstel is. Zoals ik het nu heb gelezen in de begroting is het niet de hoofdfocus van de pandenbrigade. En dan kijk ik even naar het college, wellicht kan het daar in zijn eerste termijn wat over zeggen en dan kunnen wij kijken of dat impact heeft op onze motie. De voorzitter: lk zie nog een interruptie van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Wat wij graag willen weten is hoe het ruimte reserveren in de begroting er precies uitziet, als de begroting al voorligt en we geen amendement krijgen. De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u, voorzitter. Ja, ik heb de motie, zoals die was, iets aangepast. Dus die zal u zo meteen in iBabs zien. We willen nu eigenlijk de focus leggen op het inventariseren van wat deze panden zijn en wat daar de benodigde instrumenten voor zijn. Dus dat is vrij beperkt qua inzet. De voorzitter: Mevrouw Brouwer

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Oké, en dat kost geen geld De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Zoals ik net hoorde, zou het heel mooi zijn als het binnen de bestaande pandenbrigade kan worden opgepakt. De voorzitter: Geen andere vraag. Gaat u verder.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u voorzitter. Dan het verkeer. Zoetermeer is een forensenstad. Veel huishoudens hebben één of meerdere auto's. En natuurlijk willen we duurzamer worden, maar het is een illusie te denken dat autogebruik van de een op de andere dag radicaal gaat veranderen. En parkeren in de wijk moet mogelijk en veilig blijven. DePDvZzal dan ook scherp letten op de nieuwe nota parkeernormen, die komend jaar op de agenda staat. Voozitter, participatie is een speerpunt van onze partij. We zien dat er in deze bestuursperiode echt stappen ziin gezet. Het burgerberaad over het afualbeleid is een goed voorbeeld. lnwoners serieus nemen, ruimte geven en samen beleid maken. Tegelijkertijd moeten we kritisch blijven. Participatie moet niet alleen goed zt1n, maar ook efficiënt en betaalbaar. We vragen het college hoe we participatie in de toekomst slimmer kunnen organiseren zonder dat het aan kwaliteit inboet? We willen ook extra aandacht voor een doelgroep waar wij ons zorgen om maken: Zoetermeerse jongeren. Jongeren trekken weg uit de stad. Ze vinden hier te weinig te doen. Te weinig ondenvijs, te weinig nachtleven. En zonder jongeren is er geen toekomst. Om hen te betrekken

88

Raad 10 november2025

bij de toekomst van de stad, vragen wij het college om na te denken over meer jeugdparticipatie. En daartoe hebben wij een motie, Bevordering jeugdparticipatie, die we zo zullen gaan indienen. Dan, de PDvZ wil ook investeren in een bruisend centrum met ruimte voor horeca, cultuur, evenementen en nachtleven en vraagt het college dan ook: wanneer komt nu eindelijk die nachtvisie? En tijdens het perspectiefdebat dienden wij de motie voor een nachtburgemeester in. Die houden we nu nog even bij ons, maar die gaat zeker terugkomen in de toekomst. De organisatie van feesten en evenementen staat onder druk. Zo hoorden we dat dit jaar de laatste editie van LlT, het oud- en nieuwjaarsfeest voor jongeren is en dat kan niet de bedoeling zijn. We gunnen de jongeren een leuk feest en we gunnen de rest van Zoetermeer minder vernieling op straat. We dienen daarom mede de motie van LHN, Behoud van de NEF, in. Daarnaast willen we ook aan het college vragen om met de exploitanten van gemeentelijke gesubsidieerde panden, zoals het Stadstheater en de Boerderij, in gesprek te gaan. ln ruil voor subsidies van onze inwoners zien we graag dat het college stimuleert dat er feesten en evenementen voor Zoetermeerse jongeren worden georganiseerd. Denk bijvoorbeeld aan een gereduceerd zaaltarief, om het aantrekkelijker te maken voor organisatoren.

We hebben daarvoor een motie en die heet Geef jongeren weer feest en die gaan we zo meteen indienen. De voor¿itter: lk zie twee interrupties, drie zelfs. De heer Nikerk eerst, dan de heer Van Steenis en dan mevrouw Hensen. De heer Nikerk.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voozitter. Ja, u vraagt om een gereduceerd zaaltarief, onder andere. En nou weet ik dat het op dit moment bij cultuur ook speelt, bijvoorbeeld in het Stadstheater. En ik heb begrepen dat daar binnenkort ook nog het een en ander over naar de raad komt van de wethouder. Maar u vraagt om meer gereduceerd zaaltarief . Waar wilt u dat van gaan betalen? De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Bedankt voor de vraag van de heer Nikerk. Wat we in deze fase bedoelen, is dat we het college willen stimuleren om het gesprek aan te gaan. Om te kijken wat zijn de mogelijkheden om in deze panden ruimte beschikbaar te stellen voor feesten of evenementen. En dat kan bijvoorbeeld,

zitikzelf aan te denken, middels een gereduceerd zaaltarief. Dat hoeft niet zoteziin. Dus ik wil het daar niet toe laten beperken. Dus in deze fase vragen we om dat gesprek aan te gaan. En ik heb ook de motie weer enigszins aangepast. En daarin staat ook om voor het zomerreces van 2026 terug te komen met voorstellen over hoe we dit, eventueel structureel, dan zouden kunnen doen. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Van Steenis.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Ja, dank, voorzitter. We staan achter de oproep van deze motie, het slim dubbelgebruik, zeker van maatschappelijke vastgoed. De vraag die is al beantwoord, want het was dezelfde vraag die mijnheer Nikerk stelde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hensen

Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel voorzitter. Ja, ik had ook vrijwel dezelfde vraag want het is mij ook bekend dat in ieder geval het Stadstheater van de gereduceerde tarieven af wil. En is het ook niet zo dal de Boerderij al heel veel doet met optredens voor jongeren, schoolvoorstellingen? Kunnen ze nou nog meer doen? De voorzitter: Mevrouw Haak

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, als ik kijk naar mijn twee oudste kinderen van 15 en 17 en hun vrienden, ze hebben niks. Ze hebben niks in Zoetermeer waat ze heen kunnen. Qua feesten zoals wij dat misschien vroeger hadden in destijds Amphion, Locomotion en al dat soort zaken. Er zijn inderdaad initiatieven of

evenementen die worden georganiseerd in de boerderij, maar niet de feesten zoals we die vroeger hadden. En ik denk wel dat dit een behoefte vervult waar jongeren naar op zoek zijn. De voorzitter: Gaat u verder

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. Dan als laatste over jongeren. We zijn ook benieuwd naar de meest actuele bezoekerscijfers van de nachtbus en we vragen het college om daar inzicht in te geven. En als deze tegenvallen is het dan misschien idee om te gaan stoppen met de nachtbus naar

Raad 10 november2025

89

Leiden, zodat we de Zoetermeerse jongeren in Zoetermeer kunnen houden. Het is maar een ideetje. Dan, voorzitter, het economisch vestigingsklimaat. Wij krijgen als PDvZ signalen dat de huren van onder

andere gemeentelijke panden erg hoog zijn. Ondernemers wijken uit naar omliggende dorpen en steden. En dat vinden wij een zorgelijke ontwikkeling. We vragen het college: wat is uw visie op deze ontwikkeling? En hoe zorgen we ervoor dat Zoetermeer aantrekkelt¡k blijft voor ondernemers, starters en maatschappelijke organisaties? Voorzitter, een stad met toekomst heeft een sterke identiteit. Vraag je mensen buiten Zoetermeer waar de stad om bekend staat, dan hoor je vaak, dat is toch die stad met die wijknummers? En als je dan inwoners van Zoetermeer vraagt, dan noemen ze meestal waat ze wonen, dat is dan de wijk en niet zozeer de straat. Het is ook een belangrijk onderdeel van onze Zoe' termeerse identiteit. Denk bijvoorbeeld aan het dorp met zijn historische kern, of de Lions waar jongeren van de brug af in de Noord Aa springen, of Oosterheem waar men graag een rondje gaat lopen in het Bentwoud. ln elke wijk zijn bewoners actief, betrokken en trots en wij als PDvZ willen dat versterken. En we hebben daarom het idee om, een beetje zoals het Potje van de raad, een budget per wijk beschikbaar te stellen. Enezijds willen we daarmee de participatie vanuit de buurtbewoners stimuleren en anderzijds het gemeenschapsgevoel versterken.

We gaan dit op dit moment nog niet indienen, maar we gaan er nog even over kauwen en komen daar waarschijnlijk bij het perspectiefdebat volgend jaar op terug. En vooaitter, tot slot. De PDvZ wil dat Zoetermeer een stad is waar iedereen zich thuis voelt. Een stad die klaar is voor de toekomst, met ruimte voor jong en oud, voor innovatie en traditie, voor ontmoeting en verbinding. Dat vraagt om visie, lef en samenwerking met elkaar en met onze inwoners. Laten we samen investeren in een stad waar we trots op kunnen zijn. Dank u wel. De voorzitter: lkzie nog een interruptie van de heer Nikerk. Gaat uw gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, een mooi betoog dat mevrouw Haak hier gedaan heeft. En als ik naar het betoog van mevrouw Haak luister en verkrotting tegengaande in Zoetermeer en hoe staat Zoetermeer bekend. Als ik daar goed naar luister, dan neem ik aan dat de PDvZ ook heel positief staat tegenover onze motie die verkrotting van de 412 tegengaat'

De voorzitter: Mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Die moeten we nog even in onze fractie bespreken. We zijn er wat verdeeld over, maar dat komt misschien wel goed, ja.

Motie 25ll-69 ingediend door PDvZ Geef Zoetermeerse jongeren weer feest!

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025 constaterende dat: r jongeren aangeven dat er in Zoetermeer te weinig te doen is op het gebied van uitgaan, cultuur

¡ r

en evenementen; de organísatie van feesten en evenementen voor jongeren onder druk staat, onder andere door hoge kosten en beperkte beschikbaarheid van geschikte locaties; gêrrêêntelijk gesubsidieerde panden zoals het Stadstheater en de Boerderij een belangrijke rol kunnen spelen als laagdrempelige en toegankelijke locaties voor jongerenactiviteiten;

overwegende dat:

¡ . .

het behouden en aantrekken van jongeren essentieel is voor een toekomstbestendig en bruisend Zoetermeer; het wenselijk is dat gemeentelijke subsidies bíjdragen aan een breed en inclusief aanbod voor alle inwoners, inclusief jongeren; het faciliteren van feesten en evenementen voor jongeren bijdraagt aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad;

verzoekt het college:

o

in gesprek te gaan met de exploitanten van gemeentelijk gesubsidieerde panden, zoals het

Stadstheater en de Boerderij, om te stímuleren dat zij hun ruimtes beschikbaar stellen voor feesten en evenementen specifiek voor Zoetermeerse jongeren;

90

Raad 10 november2025

a

a

hierbij te onderzoeken of het mogelijk is om, bíjvoorbeeld vía een gereduceerd zaaltarief of andere stimuleringsmaatregelen, het organiseren van dergelíjke activiteiten aantrekkelijker te maken voor (lokale) in itiatiefnemers; de raad voor het zomerreces 2026 te informeren over de uitkomsten van deze gesprekken en eventuele vervolgstappen.

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 25ll-70 ingediend door PDvZ, ZoetermeerVooruit Aanpak verkrotting in Zoetermeer "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: er in Zoetermeer sprake is van panden die worden verwaarloosd door eigenaren, met als gevolg verkrotting; deze verkrotting leidt tot aantasting van de leefbaarheid, veiligheid en uitstraling van buurten; bewoners en ondernemers hinder ondervinden van langduríg leegstaande en vervallen panden; de gemeente momenteel beperkt instrumentarium inzet om (moedwillige) verkrotting effectief tegen te gaan;

.

. . ¡

overwegende dat: de begroting ruimte moet bieden voor actieve handhaving en beleidsontwikkeling op dit terrein; andere gemeenten succesvol beleid voeren tegen (moedwillige) verkrotting, bijvoorbeeld via hogere leegstandboetes, actieve aankoopstrategieën of publiek-private samenwerking; het tegengaan van verkrotting bijdraagt aan sociale cohesie, economische vitaliteit en het woongenot;

. ¡ ¡

verzoekt het college:

¡ ¡ .

in kaart te brengen welke panden in Zoetermeer structureel verkrotten en wie de eigenaren zijn; te ondezoeken welke juridische en financiële instrumenten beschikbaar zijn om moedwillige verkrotting tegen te gaan; de raad uiterlijk in Q2 van het komende jaar te informeren over de voortgang en voorstellen voor beleid;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 25ll-7f ingediend door PDvZ Bevordering van Jeugdparticipatie in Zoetermeer "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: actieve participatie van jongeren essentíeel is voor een levendige, betrokken en toekomstbestendige samenleving;

.

ovenruegende dat:

. .

diverse succesvolle initiatieven in Zuid-Hollandse gemeenten, zoals jongerenraden, culturele projecten en digitale participatieplatforms, aantonen dat jongerenbetrokkenheid positieve effecten heeft op zowel de ontwikkeling van jongeren als de kwaliteit van het beleid; Zoetermeer baat heeft bij vergelijkbare, versterkte inspanningen om jongere inwoners actief te betrekken bij het gemeentelijk beleid en besluitvorming;

verzoekt het college:

o

in samenwerking met maatschappelijke partners en jongeren beleid te ontwikkelen dat jongeren

.

structureel een stem geeft in gemeentelijke processen, inclusief het gebruik van innovatieve digitale platforms voor brede en inclusieve participatie; de gemeenteraad over de voortgang en resultaten te informeren vóór het Perspectievendebat

2026;

Raad 10 november 2025

91

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Nee, dan dank ik mevrouw Haak voor haar eerste termijn en

vraag ik haar de moties in te dienen die onderdeel zijn van de braadslaging. En dan gaan we naar de fractie van de WD, mevrouw Sandifort, die heeft het woord. 14. WD Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel, voorzitter. lk zal als laatste van de eerste termijn even proberen de aandacht vast te houden. lk heb daar geen vergelijking met een dierentuin voor meegenomen, of een boom, of een operette, of een gratis mobiel voor Jimmy, maar wel een paar mooie ideeeln voor Zoetermeer die ik graag met u wil delen en geloof me, die zijn de moeite waard. Voozitter, met de begroting 2026-2029 zetten we de lijnen uit voor de komende jaren en het is goed om te zien dat het coliege de wensen en signalen van de raad uit het perspectiefdebat duidelijk heeft meegenomen. De grote thema's waar mijn fractie zich sterk voor maakt, veiligheid, wonen, bereikbaarheid en een goede, gezonde financiële basis, zijn hierin herkenbaar. En in de financiêle omstandigheden waarbinnen de gemeente moet opereren, is het een compliment waard dat er een sluitende begroting ligt. De Zoetermeerse WD herkent zich in de koers van de begroting en we zijn bijzonder trots op de uitbreiding van de structurele boa-capaciteit. Dat betekent niet alleen meer blauw op straat, maar ook een veiligere stad.

En daarnaast zijn we er trots op dat we vooral keuzes maken die zorgen dat de gemeentelijke financiën op orde blijven, zonder dat inwoners de rekening gepresenteerd krijgen. Dat is staan voor je inwoners en dat is wat ons betreft goed en verantwoord bestuur. Maar, voorzitter, één zorg blijft voor ons wel overeind en dat is het betalen van de vaste lasten met de spaarrekening. Deze raad, dit college en waarschijnlijk ook de volgende, die barsten van de ambitie en dat is goed. Er is visie, heel veel visie, zoals mevrouw Brouwer al zel Er is energie, er is wil om Zoetermeer steeds beter te maken, maar daar is wel geld voor nodig. En in het eeuwige optimisme dat u van de Zoetermeerse WD gewend bent, dat het ravijn zich nog vanzelf gaat oplossen en dat het rijk dat allemaal voor ons gaat doen, gaan wij, zoals u weet, eenmalig akkoord met die greep uit deze kas, of uit onze kas. Maar laten we eerlijk zijn, hier moeten we echt geen gewoonte van maken. Een gezonde financiële basis is de randvoorwaarde voor alles wat we willen bereiken, voor onze inwoners, voor onze ondernemers en voor onze toekomst. En, voorzitter, Zoetermeer is een stad om trots op te zijn en dat willen we ook graag blijven. Een stad waar gezinnen hun kinderen groot brengen, waar ondernemers kansen pakken en waar ouderen veilig en prettig wonen.

En onze blik is op de toekomst gericht, waar Zoetermeer groeit, bruist, aantrekkelijk blijft voor iedereen die hierwoont, werkt en onderneemt. En daarom bouwt de Zoetermeerse WD graag aan een stad die klaar is voor de volgende generatie. Met ruimte om te wonen, gezonde, duurzame economie en een gemeente die niet in de weg staat, maar meewerkt. En dat vraagt om keuzes. Keuzes die slim investeren in morgen. Dat betekent dat we vandaag niet uit het oog mogen verliezen. Een goed voorbeeld daarvan is de aanpak van netcongestie. Nieuwe woningen, bedrijven en duuzame initiatieven lopen vast omdat het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt. En dat is een probleem dat we vandaag moeten aanpakken om toekomstige, grotere problemen te voorkomen. En de Zoetermeerse WD wil niet toekijken, maar doen en daarom dienen wij de motie Doen wat nodig is tegen netcongestie in. Om lokale samenwerking te stimuleren en te zorgen dat projecten die nu stilstaan, weer in beweging komen. En dit doen we samen metZól Zoetermeer, Zoetermeer Vooruit, D66, de PW en 5OPLUS. Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Sandifort, een interruptie van de heer Van Steenis. Gaat uw gang.

De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank, voorzitter. En voorzitter, met het risico dat ik erg ver vooruitloop op de Transitievisie Warmte en de warmteplannen die we nog moeten vaststellen, maar als we zo een enorm elektriciteitstekort hebben en het zo bedreigend is, dan is warmte en het hergebruik van warmte natuurlijk heel belangrijk. Vinden wij de WD aan onze zijde als we daarover gaan spreken met elkaar? De voorzitter: Mevrouw Sandifort:

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel, voozitter. U gaat de Zoetermeerse WD overal aan uw zijde vinden waar we dit probleem kunnen oplossen en op welke manier dat ook kunnen doen. Zo duurzaam mogelijk, met het oog op onze inwoners en ondernemers. Deze voorstellen zijn natuurlijk, die wij nu doen klein, met het oog op de grootte van het probleem maar wel iets waar we alvast wat van betekenis kunnen zijn voor onze ondernemers nu. En daar hebben wij ons vandaag op gericht.

92

Raad 10 november 2025

De voorzitter: Gaat u verder

Mevrouw Sandifort (WD): Dan ga ik verder. lk zei het al, we kunnen pas bouwen aan een toekomst als de stad ook vandaag op orde is. En dat betekent een veilige, schone en levendige stad. Een stad waarin mensen prettig leven en ondernemen en veiligheid begint op straat. We weten dat veel vrouwen en jongeren zich niet altijd veilig voelen in het uitgaansleven of op weg naar huis. En dat moeten we nooit accepteren. Dat is vandaag al heelvaak gezegd. Wij dienen een motie, campagne straatintimidatie, in om een vervolg te geven aan een eerdere campagne, gericht op jongeren met aandacht voor wat strafbaar is en hoe je jezelf en elkaar kunt beschermen. En deze motie dienen we in samen met Zól Zoetermeer, D66, de PW, PDvZ en het CDA. lk dacht, er komt een interruptie, maar top, dan venracht ik brede steun ook natuurlijk. Voorzitter, nog zo een belangrijk thema, ruimte voor ondernemers. Nu gaat die interruptie vast komen. We willen geen gemeente zijn die op de rem staat, maar een gemeente die gas geeft, figuurlijk dan. Ons centrum moet kunnen bruisen. En daarom dienen we samen met de LHN, de PW en de PDvZ de motie Verhogen geluidsnorm uitgaansgebied in. Om regels in lijn te brengen met andere steden, zodat horecaondernemers ruimte krijgen om te doen waar ze goed in zijn. Leven in de brouwerij brengen, zonder eindeloos gedoe. De voorzitter: Ja, die had u zien aankomen natuurlijk.

Dus ik begin wel met heer Van der Vlies, want die had al het eerste zijn hand opgestoken. Dan de heer Boerboom en dan de heer Nikerk. De heer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u, voozitter. Die had ik ook stiekem al een beetje aangekondigd. Wij willen graag wat meer duidelijkheid over deze motie. Want 20 dB vinden we om te beginnen nogal fors, dat is nogal een shock. En ook al lezen we in de overwegingen dat het nu in Zoetermeer fors lager is dan in andere gemeenten, er staat voor de rest geen onderbouwing bij. Dus dat is één vraag, of u daar wat meer over kunt melden. En ten tweede, waarom is dat nu plotseling aan de orde? Waarom is dat al die jaren niet aan de orde geweest? Dus wat is de concrete aanleiding hiervoor? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Nou, dank u wel voor deze vraag. Het is fijn om dat wat verder toe te lichten.

Om met het laatste te beginnen, wij zijn met de ondernemers uit het uitgaansgebied in gesprek geweest. En het heeft een beetje een lange aanloop, maar de korte variant ervan is: er is één anonieme klager geweest en er kon nooit achterhaald worden wie het probleem is want er waren verschillende eigenaren en toen de uitgaansgebieden in die straat samengingen en één eigenaar kwam, toen konden ze ineens wel iemand aanwijzen, want uiteindelijk één eindverantwoordelijke. En omdat dat vervolgens gezien werd als een nieuwe onderneming, waren er ook allerlei nieuwe regels die voor deze ondernemer gingen gelden. En die zijn streng, tot en met een decibelmeter in de zaak aan toe die de geluiden afslaat, muziek afslaat, zodra het ergens boven komt. Wij hielden er laatst zelf als fractie een politiek café en zelfs met wat achtergrondgeluid en gewoon praten in de microfoon zit je al ver boven de norm die er op dit moment is. Dat is natuurlijk voor een kroeg in een straat waarvan je hoopt dat hij bruist, echt niet oké. De eerste vraag was... Help me maar even. De voorzitter: De heer Van der Vlies?

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Je zou zeggen van wel. Twintig dB is nogal fors, lijkt het ons. De voor¿itter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dat kan ik me voorstellen. Dat is de ruimte die er maximaal is om af te wijken. En wij zijn voor het maximum gegaan, omdat we denken: zoveel plekken in Zoetermeer hebben we niet meer over waar je nog echt op die manier kunt genieten van horeca. Die gewoon wat geluid met zich meebrengt, wat overigens al die jaren altijd goed is gegaan, in goed overleg tussen de inwoners en de ondernemers. En wij waren het hartgrondig eens met de zin in de binnenstad of in ieder geval in dat uitgaansgebied woon je niet voor je rust. En wij gunnen echt Zoetermeer nog een klein stukje bruis. Juist ook om jongeren daarheen te trekken zodalze samen uit, maar ook weer samen veilig thuis kunnen komen. De voorzitter: Dank u wel. lk ga naar de heer Boerboom, gaat uw gang.

Raad 10 november2025

93

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel, voorzitter. lk heb eigenlijk twee vragen aan de WD, overigens een sympathieke motie. De eerste is, er komt een nachtvisie aan, die hebben we gevraagd aan het college. Waarom heeft u ervoor gekozen om toch nu al deze motie in te dienen en dat niet af te wachten? En het tweede is, denkt u dat als we deze motie aannemen er dan ook weer meer horecaplekken komen? Want daar heb ik zelf mijn twijfels bij. lk denk dat er andere aspecten meespelen en dat is volgens mij wel een van de kernen waarom u dit indient. De voor¿itter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel. Het eerste. Ja, ik wil er echt niet mee wachten. Die meter hangt daar nu. Die heeft daar een tijdje gehangen met de gedachte nou dan weten jullie wat voor geluid jullie produceren. En volgens mij is die sinds vrij recent ook echt, zeg maar, ingegaan. Dat gewoon de muziek afslaat. lk vind het echt gewoon geen porum voor een grote stad, dat we de enige echt levendige kroeg, nou we hebben er wel een paar meer, maar goed, het is er niet één, maar dat gewoon de muziek afslaat als we boven de 70 dB uitkomen. Dus ik wil niet wachten op die nachtvisie. lk vind gewoon dat die ondernemer die ruimte moet krijgen en dat onze inwoners een plek moeten krijgen waat ze gezellig heen kunnen en kunnen genieten en dat daar ook wel wat geluid bij mag zijn. En die tweede, ja ik ben niet zo goed in die twee dubbele vragen. Help maar weer even. De voorzitter: Volgens mij ging het over de nachtvisie. De heer Boerboom, gaat uw gang. De heer Boerboom (GroenLinks): Nee, de nachtvisie heeft ze beantwoord. Maar als ik u nu goed begrijp dan gaat het over één ondernemer. Terwijl mijn idee zouziin, als we dit aannemen, datwe dan meerdere

plekken krijgen waar ondernemers ook nachtleven gaan organiseren. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja. Nee, dank u wel. lk weet het weer. De aanleiding voor deze motie is het gesprek dat wij hebben gehad met die ondernemer die hierboven de horeca heeft, die ook 's nachts open is. Maar dit zou dan natuurlijk gelden voor het gebied dat wij aanwijzen als uitgaansgebied. En zelfs ook misschien nog wel op andere plekken. Dus de directe aanleiding is dat we het laatste stukje dat we nog hebben, echt overeind willen houden in Zoetermeer. En ik zou het van harte toejuichen als er wat meer nachthoreca en überhaupt horeca in de stad weer is. En ik denk ook, ik hoop ook, maar ik ben geen marketing, noem maar op, expert dat dat dan ook weer een aanzuigende werking heeft. Als daar weer leven komt, dat het dan hopelijk ook weer een beetje verder aantrekt. De voorzitter: Dan ga ik naar de Nikerk. Gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel en steun voor het laatste dat mevrouw Sandifort daar zegt. lk had ook twee vragen, maar mijnheer Boerboom heeft de eerste al gehad, dus ik heb één vraag aan u. U zegt, ja, dat is net als in vergelijkbare steden zoals Leiden, zoals Delft, zoals Den Haag, maar die hebben wat mij betreft juist een veel uitgebreider gebied waarin dat plaatsvindt. Hier is het eigenlijk natuurlijk maar één straat. Waarom vindt u dat vergelijkbaar? De voor¿itter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel. lk bedoel vergelijkbaar met dat er gebieden zijn aangewezen waar je een hogere geluidsnorm mag hebben. En in Zoetermeer is dat, in mijn ogen, droevig genoeg een heel klein stukje Zoetermeer, maar daar zou ik al hartstikke blij mee zijn. Als we daar uiteindelijk een iets groter gebied van kunnen maken, helemaal tof. Als dat allemaal in harmonie met alle inwoners, et cetera, kan. Maar mij gaat het erom dat er steden zijn die laten zien, je kunt best een stukje van je stad aanwijzen, weet daarvan, daar hebben we hogere geluidsnormen. Dus als je daar gaat wonen, geniet dan van de reuring, want die mag er zeker zìln. De voor¿itter: lk zie nog een interruptie van de heer Van Rumpt, gaat uw gang.

De heer Van Rumpt (ChristenUnie SGP): Ja, voozitter, dank u wel. Ja, voorzitter, ik begrijp op zich de ovenrueging van de WD om op te komen voor die ondernemer. Tegelijkertijd hebben we ook te maken met omwonenden, dus de mensen die boven of naast die zaken wonen. Wij waren al niet blij met de

94

Raad 10 november 2025

zinsnede:je woont hier niet voor je rust. Dat moet je welzorgvuldig communiceren richting die mensen. lk begrijp dat we inderdaad moeten voorkomen dat we één klager hebben die dat allemaal tegenhoudt, maar tegelijkertijd in één keer 20 dB opplussen en dat zomaat in één keer voor die mensen als feit neerleggen, ik kan me voorstellen dat mensen dan even moeten slikken. Bent u het met me eens dat we dit wel zorgvuldig moeten laten landen in de stad, want het gaat niet alleen om de binnenstad, zoals ik nu begrijp, maar ook bij de Dorpsstraat. Dat we dit wel goed overleggen en in ieder geval er over communiceren met deze mensen. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank u wel, voorzitter. Dat laatste, dat klopt niet helemaal. We hebben het nu echt even over het aangewezen uitgaansgebied. En in de toekomst wellicht op andere plekken, maar ons gaat het er nu om dat laatste stukje in ieder geval overeind te houden. En dat eerste, ja, ik zou het met u eens zijn als datzo was. Maar de dB's z¡n daar altijd een stuk hoger geweest, buiten en binnenin de zaak. Alleen de spelregels zijn recent aangepast, waardoor die dB's naar beneden zijn aangepast. En dus het verandert in die zin voor de omwonenden niet. Maar het is heel goed om hierover wel te communiceren. lk neem aan dat als je weet dat als je boven een kroeg gaat wonen, dat je weet dat je daar wat van kan horen. En wat ik heb begrepen, is dat het ook altijd goed is gegaan en in overleg tussen inwoners en omwonenden gegaan. Of ze werden uitgenodigd voor het feestje, of ze mochten de dag erna even een hapje komen eten. Die voorbeelden hebben we allemaal voorbij horen komen. En volgens mij hoor je zo met elkaar om te gaan. En daar heb ik alle vertrouwen in. De voorzitter: De heer Van RumPt nog?

De heer Van Rumpt (ChristenUnie SGP): Ja, voorzitter, even voor de zekerheid. Klopt het dan dat de motie is aangepast? Want ik zag in degene die ik ontvangen had staan: in het bijzonder de horecazone rond de Markt en de Dorpsstraat. Dus dat gaat verder dan alleen het uitgaansgebied rond de Markt. De voorzitter: Mevrouw Sandifort. lk hoorde iets anders zeggen, gaat u door.

Mevrouw Sandifort (WD): Dat is ook de Dorpsstraat. ln ieder geval de nachthoreca. lk denk dat dat komt, er zit natuurlijk wel een kroeg die ik recentelijk heb ontdekt, trouwens, voor het eerst in mijn leven. De voorzitter: Er is ineens iets in de motie terechtgekomen. Andere dingen nog? Dan ga ik naar mevrouw Kraneveldt en dan nog de heerVan den Boomgaard.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, toch nog even voor de gezondheid, want we willen natuurlijk allemaal bruis, maar we willen ook dat mensen gezond blijven. En vanaf 80 dB kan er al schade optreden en de Arbowet schrijft dan gehoorbescherming voor. En ja, een kleine toename heeft een groot impact. Met 3dB erbij betekent dat al een verdubbeling van geluid. Dat betekent ook dat de luistertijd, die nog veilig is voor mensen die zich dan in zo een horecatent bevinden, steeds korter wordt. Heeft u dat gezond heidsaspect meegewogen? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (VVD): lk wil hier zoveel op zeggen. Allereerst, ik ga toch het woord betutteling gebruiken. Volgens mij hebben wij allemaal hier wel eens in een kroeg gestaan en regelmatig ook. En leven we ook nog. En daarbij, die metingen zijn natuurlijk ook in de kroeg. Niet in de woning van iemand die daarboven woont, hè. Dus het gaat om wat je meet in de kroeg. En die gaan daar vrijwillig heen en dan kun je de oordopjes in doen als je het te hard vindt. Dat komt denk ik wel goed. De voorzitter: lk ga naar de heer Van den Boomgaard als eerste en dan naar de heer Zamani en dan gaan we dit blokje wat mij betreft afronden. Maar eerst van de heer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, natuurlijk een uiterst charmante motie. ln opvolging van wat de heer Van Rumpt zei, we hebben vorige week ook daarover gesproken. U heeft het nu over één notoire klager in het stukje van uw betoog, om het te introduceren zeg maar. Bent u niet bang, of wat doet u eigenlijk als juist door deze motie meer klagers ontstaan? Wat zijn jullie dan voornemers? Komt er dan wat meer handhaven bij, om die limiet wel te checken, of hoe ziet de WD dat?

Raad 10 november2025

95

De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, dank. lk ben daar niet bang voor en de ondernemer ook niet, omdat het geluidsniveau waarnaar we toe terug willen eigenlijk altijd in die straat daar is geweest. Die klager heeft ook nooit gelijk gekregen tot er allerlei bureaucratische aanpassingen waren. En verder is het eigenlijk altijd in goed overleg gegaan. Mochten er in de toekomst andere problemen zijn, dan moet daar aan de hand van de wet- en regelgeving en de handhavers, noem maar op, dan hebben we daar allerlei dingen voor. Daar ga ik niet op vooruitlopen. De voorzitter: lk ga naar de heer Zamani en ik zag ook de heer Van der Vlies nog, maar dan langzamerhand wel echt naar een afronding van dit blokje. De heer Zamani.

De heer Zamani (D66): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, D66 is groot voorstander van alle bruis die we in Zoetermeer kunnen brengen. Dan hoeven we onze jongeren niet naar Leiden. Dus een heel groot voorstander hiervoor. Alleen, we horen ook de zorgen, ja, dan hoeft de bus niet meer, inderdaad, We horen ook de zorgen. Hoe kijkt u naar een proefperiode? Zeker ook omdat het om een nieuwe locatie gaat, de Dorpsstraat. Dat we een proefperiode instellen en dan vervolgens kijken: is er inderdaad heel veel overlast of was er inderdaad maar één persoon? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, voorzitter, dan kom ik nogmaals terug op dat punt. Het is niet nodig, want dit is er altijd zo geweest. De voorzitter: Ja, gaat uw gang.

De heer Zamani (D66): Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, ik zie dan toch Dorpsstraat erin staan en daar was het volgens mij niet, of wel? De voor¿itter: Mevrouw Sandifort. Mevrouw Sandifort (WD): lk denk eerlijk gezegd dat zij daar helemaal geen dB-meters hebben. Die is er gekomen door het hele gedoe dat zich hierboven heeft afgespeeld. En daarom wordt deze ondernemer nu zo begrensd. Daarom lag primair voor mij die focus ook op deze ondernemer helpen. Maar ik ga hier niet een motie voor één ondernemer indienen, dus dan maken we de regels gelijk voor iedereen. De voorzitter: lk ga nog de heer Van der Vlies het woord geven, dan gaan we dit echt afronden, want ik hoor veel aanhalingen op dit moment in de discussie. De heer Van der Vlies.

De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u, voorzitter. Ja, nog eventjes ter bevestiging. U heeft het over een dB-meter en u heeft het over een begrenzing. Zit die begrenzer in die dB-meter? Want dat zou natuurlijk ook al een hele hoop rust geven. Als je dat ding instelt op een bepaalde hoeveelheid dB, dat die uitslaat, dan is het klaar. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): Ja, ik werk er niet, anders zou het gek zijn als ik deze motie zou indienen. Maar wat ik heb begrepen, is dat er nu een tijd een dB-meter heeft gehangen om te zien. Wat ik zei, toen wij er waren, zagen we ook dat we zo met dit 78 dB aantikten. En wat ik heb begrepen, is dat volgens mij vanaf 1 november of zo die begrenzer erop gaat, met 's nachts 25 dB, dan 45 dB en daarna 70 dB en dat die dus afslaat als die daarboven uitkomt. De voorzitter: Heel kort, want ik had al langzamerhand... Maar gaat uw gang.

De heer Haak (PDvZ) lk wil alleen even een toelichting geven over de dB-meters. Het wordt gemeten over een kwartier. Dus je hebt pieken en dalen. Hij kan nooit, wettelijk gezien, zeg maar als hij een bepaalde piek haalt, dat hij dan afslaat. Dat kan niet, want de meting moet over een kwartier. Zo is het vastgelegd.

96

Raad 10 november2025

De voor¿itter: Voordat we nu echt in de techniek gaan belanden, dank daarvoor, maar ik stel voor, want

volgens mij is hijgoed toegelicht. Mevrouw Sandifort (WD): Hij is goed toegelicht. En volgens mij moeten we er gewoon binnenkort daar maar een werkbezoekje aan de kroeg brengen om het zelf te ervaren. Ja, het raadsuitje. De voorzitter: Gaat u verder

Mevrouw Sandifort (WD): Even kijken, hoor. Dienstverlening, ook een punt van aandacht. Als gemeente moeten we doen wat werkt en niet vasthouden aan onze oude gewoonten. lnwoners willen niet wachten tot maandag 09.00 uur om iets te regelen hier op het stadhuis. Ze willen gewoon doorklikken, uploaden, et cetera, zoals we tegenwoordig alles doen. En met de motie Stimuleer digitale en flexibele dienstverlening vragen we om meer onlinemogelijkheden en flexibelere service aan de balie. Zodat inwoners zelf de regie hebben. En dit is ook nog eens financieel slim om te doen. Deze motie dienen we in samen met Zoetermeer Vooruit, D66, Groenlinks, PvdA en SOPLUS. En over die zelf de regie pakken gesproken, dat geldt ook voor jongeren die net volwassen worden. De stap van 18 min naar 18 plus is groot en de Zoetermeerse WD wil dat jongeren daarbij niet uit beeld verdwijnen, maar juist sterker in hun schoenen komen te staan. En wij namen kennis van de LUMOS app, een app die jongeren ondersteunt op allerlei gebieden, zoals wonen, werk en financiën. En het lijkt ons goed als de gemeente deze app onder de aandacht brengt, want wie weet wat het ze kan brengen en ook wat het kan voorkomen. Daarom dienen we deze motie in samen met Zoetermeer Vooruit, D66, CDA, 5OPLUS. De motie heet Geef jongeren steun, meer eigen regie. En dan tot slot, voorzitter.

Met deze begroting bouwen we verder aan een stad die klaar is voor de toekomst, maar ook nu op orde is. En met onze voorstellen vandaag versterken we dit. De Zoetermeerse WD kiest voor vertrouwen in ondernemers en inwoners, voor minder regels en meer ruimte en voor een gemeente die meedenkt en niet tegenwerkt. Voorstellen van andere part'rjen die daarbij aansluiten, steunen we van harte, om zo samen te bouwen aan een veilig, schoon en bruisend Zoetermeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. lk zie een interruptie van mevrouw Van Damme. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik ga een redelijk stukje terug, want ik zat even na te denken, maar hoorde ik u nu zeggen bij het gedeelte van iedereen voor online en uploaden, dat stukje, dat het financieel ook beter is. Hoe moet ik datzien? Gaat dan de gemeenteambtenaar het pand verlaten en elders een functie zoeken, of? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw Sandifort (WD): U haalt me de woorden uit de mond. Nee, dat is gekkigheid. Maar ja, natuurlijk, als wij meer diensten digitaal kunnen aanbieden, dingen hier flexibeler aan de balie kunnen regelen, voor een aantal dingen misschien geen afspraak meer hoeven te maken, dan kun je dat natuurlijk slimmer inrichten. Zeker, dat is wel de bedoeling. Motie 2511-72 ingediend doorWD, D66, ZoetermeerVooruit, CDA,50PLUS Geef jongeren steun meer eigen regie te voeren "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025;

constaterende dat: r jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken en uit de jeugdhulp stromen, regelmatig moeite hebben om zelfstandig hun weg te vinden richting wonen, werk, opleiding en financiële stabiliteít; . de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 nadrukkelijk inzet op eigen regie, normalisering en continuiÏeit van ondersteuning bij de overgang van 18- naar 18+; ¡ de gemeente Zoetermeer in haar Programmabegroting 2026-2029 en de Visie Sterke Sociale Basis inzet op bestaanszekerheid, kansengelijkheid en vroegsignalering; . de zogeheten Lumos-app, ontwikkeld in samenwerking met gemeenten, jongeren en zorginstellingen, positieve ervaringen laat zien als hulpmiddel om jongeren te ondersteunen bij het maken van een toekomstplan over meerdere leefgebieden (zoals wonen, werk, financiën en welzijn); overwegende dat:

Raad 10 november2025

97

a

de inzet van digitale hulpmiddelen als Lumos jongeren kan helpen om meer eigen regie te voeren, wat past bij het streven van de gemeente om inwoners te versterken in plaats van te vervangen; preventieve ondersteuning bij de overgang van l8- naar 18+ op termijn kan leiden tot minder beroep op zwaardere vormen van hulP; Zoetermeer in dit kader baat heeft bij een verkenning van de toepasbaarheid van de Lumos-app binnen het bestaande jeugd- en jongvolwassenenbeleid, inclusief mogelijke samenwerking met partners in de stad;

verzoekt het college: r te ondezoeken of en op welke wijze de Lumos-app een plaats kan krijgen binnen het bestaande beleid voor jongeren in de overgang van 18- naar 18+;

. .

daarbrj aandacht te besteden aan ervaringen van andere gemeenten, de aansluiting op bestaande werkwijzen binnen de lokale teams, en aan aspecten van privacy en gegevensbescherming; de raad hierover te informeren vóór het tweede kwartaal van 2026;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 25ll-73 ingediend doorVVD, LHN, PW, PDvZ Verhogen geluidsnorm uitgaansgebied "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: . de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer in oktober 2025 is vastgesteld en daarin expliciet wordt ingezet op een levendig, aantrekkelijk en bruisend stadscentrum; . de huidige geluidsnormen in het uitgangsgebied van de binnenstad aanzienlijk lager liggen dan in vergelijkbare steden zoals Leiden, Delft en Den Haag, waar hogere normen gelden voor horecaen uitgaansgebieden;

ovenvegende dat: o wê als stad trots mogen zijn op onze lokale horecaondernemers en de bijdrage die zij leveren aan levendigheid, werkgelegenheid en gastvrijheid; . ondernemers in het uitgaansgebied ruimte nodig hebben om aantrekkelijke terrassen, evenementen en muziekactiviteiten te organiseren die bijdragen aan de beleving van het centrum;

. . .

¡

de landelijke wetgeving gemeenten nadrukkelijk ruimte biedt om binnen redelijke grenzen hogere geluidsnormen vast te stellen voor specifieke gebieden zoals uitgaanszones; er in het verleden zelden tot nooit klachten of problemen zijn geweest ten aanzien van geluidsoverlast van omwonenden in het Zoetermeerse uitgaansgebied; het wenselijk is om de regels eenvoudiger en werkbaarder te maken voor ondernemers, zodat zij niet onnodig worden beperkt; het verhogen van de geluidsnormen met 20 dB bijdraagt aan een evenwichtiger en realistischer kader, passend bij een bruisend stadscentrum;

draagt het college op: . de geluidsnormen in het uitgangsgebied van de binnenstad (in het bijzonder de horecazone rond de Markt en Dorpsstraat) te verhogen met 20 dB, binnen de ruimte die de landelijke wetgeving

.

hiervoor biedt; de daarvoor benodigde wijziging in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) uit te werken en uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de raad voor te leggen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-74 ingediend door WD, Groenlinks, PvdA, D66, Zoetermeer Vooruit, 5OPLUS Stimuleer digitale en flexibele dienstverlening "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat

98

Raad 10 november2025

. ¡ . . .

met het accorderen van de Programmabegroting 2026-2029 de publieksbalie op zalerdag gesloten zal worden en de gemeente ook telefonisch op werkdagen een uur korter bereikbaar is; veêl inwoners zakelijk en privé gewend zijn om uiteenlopende zaken digitaal te regelen; de gemeente Rotterdam het mogelijk maakt om online de vermissing van een paspoort of identiteitskaart aan te geven; de gemeente Delft het mogelijk maakt om zonder afspraak een paspoort of identiteitskaart aan te vragen en op te halen; het op dit moment mogelijk is om zonder afspraak een rijbewijs op te halen, maar de gemeente dit niet op de website of tijdens het proces vermeldt;

overuvegende dat:

. . .

digitale dienstverlening de werkzaamheden voor de gemeente ook eenvoudiger en goedkoper maakt; de openingstijden van de publieksbalie het voor werkende inwoners lastig maken om zaken fysiek bij de gemeente te regelen; het voor een deel van de inwoners wel mogelijk is om flexibel gedurende de werkweek'even langs het stadhuis'te gaan;

vezoekt het college om: . te ondezoeken voor welke producten en diensten het proces nog meer digitaal aangeboden kun-

. ¡ .

nen worden, naast het bestaande fysieke proces; te onderzoeken voor welke producten en diensten het nog meer mogelijk gemaakt kan worden om zonder afspraak op het stadhuis langs te komen. Bijvoorbeeld om de aanvraagpapieren in te leveren; de uitkomsten van deze ondezoeken, tezamen met een plan van aanpak voor de invoering van de verbeteringen via een memo aan de raad te communiceren voor het einde van 2026Q1; zo snel mogelijk duidelijk op de website en tijdens de aanvraag te communiceren dat het mogelijk is om een nieuw rijbewijs zonder afspraak af te halen op het stadhuis;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-75 ingediend doorWD, 26lZoetermeer, PW, PDvZ, D66, CDA Campagne straatintimidatie

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bljeen op 10 november 2025; constaterende dat: inwoners, in het bijzonder vrouwen, zich in delen van onze gemeente onveilig voelen op straat, vooral in de avonduren en/of in situaties met weinig zichtbaarheid of aanwezigheid; straatintimidatie en (seksuele)intimiderende gedragingen op straat nog voorkomen, ondanks eerder gevoerde campagnes; de gemeente Rotterdam in de campagnes 'Wees een Baas' en 'Wat zie je?' helder aangeeft dat ongewenst seksuele intimiderend gedrag op straat - zoals sissen, nafluiten, naroepen, achternalopen - niet geaccepteerd wordt en melding mogelijk is via speciale apps; er in Zoetermeer al een campagne tegen straatintimidatie uitgevoerd is en dat hierop een vervolg

o ¡ ¡ .

¡

wenselijk is; rìââst het aanspreken van de dader zijde (het strafbare gedrag) het ook belangrijk is om het eigen handelen en de weerbaarheid van vrouwen (en jongeren) te versterken, zodat het veiligheidsgevoel toeneemt;

ovenuegende dat: een onlinecampagne gericht op jongeren effectief kan zijn om zowel het besef van onacceptabel gedrag te vergroten als handvatten te bieden voor veilig gedrag; de campagne een tweedelige opzet moet hebben: het strafbare deel: bewustwording onder jongeren dat seksuele straatintimidatie strafbaar, onacceptabel en meldbaar is; het preventieve deel: praktische tips en gedragsregels waarmee vrouwen en mannen zelf het veiligheidsgevoel kunnen vergroten en ondersteunend kunnen zt¡n naar elkaar (bijv.

. .

-

Raad 10 november 2025

99

a

fietsen zonder beide oortjes in, elkaar samen veilig thuisbrengen, locatie delen, aandacht voor donkere plekken, buddysysteem); samenwerking tussen scholen, jongerenorganisaties, politie, buurtpreventie en de gemeente van belang is voor effectiviteit en draagvlak;

draagt het college op: . een nieuwe onlinecampagne te ontwikkelen en uit te voeren gericht op jongeren (bUv. 12-25 jaar) in Zoetermeer met de hierboven beschreven tweedeling: strafbaar gedrag én eigen preventief

. . . . .

handelen; in die campagne expliciet aandacht te geven aan de locatiegerichte component: welke plekken in Zoetermeer voelen onveilig, wat kun je daar doen, hoe kunnen anderen helpen; samen te werken met fieugd)partners zoals scholen, jongerenorganisaties, politie en buurtpreventie voor contentontwikkeling, verspreiding en interactie; de campagne uit te voeren met herkenbare beelden, korte filmpjes, socialmediaformats, mogelijk influencers of stadsambassadeurs, zodat jongeren zich aangesproken voelen; de kosten voor deze campagne te halen uit het'Potje van de raad', met een maximum van € 15.000,00; uiterlijk voor het begrotingsdebat van 2026 de raad een rapportage te geven over de uitvoering, bereik, eerste effecten en vervolgstappen;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-76 ingediend door WD, Zó! Zoetermeer, PW, D66, Zoetermeer Vooruit, 5OPLUS Doen wat nodig is tegen netcongestie "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025;

constaterende dat: ¡ in de Programmabegroting 2026-2029 de gevolgen van netcongestie pijnlijk zichtbaar zijn, onder meer door hoge extra kosten voor lopende projecten; . de gemeente Zoetermeer in juni van dit jaar een Actieplan Netcongestie heeft opgesteld; e pêr I januari de nieuwe Energiewet in werking treedt, die het energiesysteem moderniseert en onder meer het toepassen van cable pooling mogelijk maakt; overwegende dat: