Notulen raad 10 november 2025 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG IO NOVEMBER 2025

Voorzitter: de heer Bezuijen, burgemeester Secretaris: de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 38 leden, te weten: de heren Aiobi (vanaf I 0.1 0 uur) en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Van den Boomgaard en Boerboom, mevrouw Bout (vanaf 10.16 uur), de heer Broekman, mevrouw Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en

Ekkelenkamp, Van Gils (vanaf 21.15 uur) en Haak, de dames Haak, Hoekstra (vanaf 15.25 uur) en Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian (vanaf 17.34 uur), Nikerk, Van der Perk, Van Proosdij en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en

Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn:

6 wethouders, te weten: de heer Blansjaar, de heer ledema, mevrouw Ter Laak, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weerwag Afwezig is: de heer Nawijn

AGENDA

1.

2. 3. 4. 5.

6. 7.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Ontslag commissielid P.N. Hebly Programmabegroting 2026 en Tweede Tussenberichl202S (exclusief stemmingen) 1. PvdA 2. Zoetermeer Vooruit

3. FVD 4. PW 5. Groenlinks 6. ZólZoetermeer 7. D66 8. 5OPLUS Zoetermeer 9. LHN 10. sP 11. cDA 12. ChristenUnie-SGP 13. PDvZ 14. WD

8. 9.

Stemmingen Sluiting

VERSLAG

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Een hele goede morgen, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Zoetermeer, 10 november 2025. Het hoogtepunt van het jaar, het begrotingsdebat. Fijn dat u er allemaal bent. lk zeg

altijd maar twee keer goedemorgen tegen u. Dat is bij het perspectiefdebat en bij het begrotingsdebat,

Raad 10 november2025

verder altijd goedenavond. Natuurlijk ook van harte welkom aan de mensen die op de publieke tribune zitten, ook de mensen die thuis nu al meekijken. Van harte welkom natuurlijk aan alle raads- en collegeleden, van harte welkom. Ja, vandaag gaat u de begroting vaststellen en eigenlijk ook wel een bijzondere, want het is de laatste begroting van deze raadsperiode. Dus het is ook altijd een einde van een cyclus en voor sommigen misschien ook de laatste. Maar dat gaan we natuurlijk allemaal straks, over een halfjaar zien. Het is in ieder geval wel weer bijzonder om daar vandaag aandacht aan te besteden. Vandaag gaat u natuurlijk ook en dat is eigenlijk het belangrijkste, de begroting van 2026 vaststellen. lk hoop op een mooi debat. Dat is altijd goed. lk vraag natuurlijk ook uw medewerking. lk doe ook altijd daarbij weer een oproep aan u, ik doe het toch maar weer ten overvloede, dat interrupties natuurlijk van harte welkom zijn, maar probeer ze ook enigszins kort en krachtig en het debat levendig te houden. Dat helpt ook altijd in de voortgang ervan en het feit dat mensen dat mensen dat ook goed kunnen volgen. lk doe nog een keer een beroep op u, maar u weet dat ik dat vaker heb gedaan.

Berichten van verhindering: Mevrouw Hoekstra (WD), de heer Van Gils (WD) en de heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit) hebben aangegeven later aanwezig te zijn vandaag. De heer Nawijn is afwezig vandaag.

Dan gaan we over naar de vaststelling van de agenda. Aan de orde is de agenda zoals deze op l6 oktober in iBabs is gepubliceerd. Die is op 6 november jl. van de laatste wijzigingen voozien. ls er iemand die stemming wil over het vaststellen van de agenda? Dat is niet het geval. Dan is deze vastgesteld.

Dan de spreektijden. Het voorstel van de spreektijd is 12 minuten per fractie en 72 minuten voor het college. ls er iemand die daar stemming over wil? Kan iedereen zich daarin vinden? Dat is ook het geval. Dan zijn de spreektijden vastgesteld.

2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 2, dat is het spreekrecht. Daarvoor hebben zich twee insprekers gemeld. Als eerste wil ik het woord geven aan de heer Kipping, namens Streekomroep Zoetermeer Lansingerland, over het mediabeleid versus het begrotingsdebat. De heer Kipping kent de procedures, hij heeft vijf minuten om het woord tot u te richten.

De heer Kipping (Streekomroep Zoetermeer Lansingerland): Goedemorgen beste

gemeenteraadsleden, mijn naam is Yoran Kipping van ZFM. lk heb u eerder toegesproken toen het mediabeleid hier ter bespreking was. ZFM is samen met Zoetermeer Actief de enige twee publieke, niet-

commerciële mediaorganisaties die in de stad actief zijn, gerund door vrijwilligers. Eerder hebben wij gemeld dat er nieuwe wetgeving in de maak is en dat de omroep verandert in een professionele streekomroep. Een journalistieke organisatie waarbij professionele krachten samen met vrijwilligers een publiek media-aanbod realiseren vrij van invloeden van derden. De wettelijke bekostigingsplicht verhuist in 2028 van de gemeente naar het rijk en voor de basis wordt opgeschaald, eindelijk, naar een model met betaalde krachten. Vanuit de gemeente wordt alleen nog maar een bescheiden bijdrage gevraagd voor de niet-journalistieke zaken als cultuur, sport, verbinding en amusement. Dit alles in l'tjn met de ambities van het ministerie van OCW en namens de gemeente gemandateerd door de VNG. Onze dank gaat dan ook uit naar het college, met in het bijzonder wethouder Blansjaar en zijn team, voor de ondersteuning in dat traject om te komen tot een goede streek, een mediabeleid dat tot 2028 de juiste ondersteuning aan die transitie zou moeten bieden. En ik zeg bewust zou, omdat de motie, om te komen

tot dat mediabeleid twee maanden geleden is afgedaan. Dat zou in mijn visie betekenen dat het nu actief is en ondersteunend werkt voor de twee publieke mediaorganisaties in de stad. Het tegendeel is waar. Naast dat het beleid een halflaar te laat kwam, waardoor de tekorten zijn opgelopen, ontbreken er nog twee zaken die destijds door de raad z¡n gevraagd in de raadsvergadering. Kaders voor een nieuwe aanwijzing, om te zorgen dat bij een nieuwe concessieperiode er niet weer heel veel discussie gevoerd hoeft te worden. En voor hoofdstuk 2, dal is een pot om op projectbasis het aanbod te ondersteunen, zouden de gunningskaders nog volgen en ze zouden gelimiteerd worden tot non-profit. Die laatste werkt alleen niet voor de publieke media omdat de behoeften in de inventarisatie heel

duidelijk zijn gemaakt. Structurele kwaliteit vraagt ook om structurele bekostiging en niet om projectpotjes. Die mogen we ook niet begroten van de wetgever. Ook de beperking tot de publieke

media en non-profit is in onze ogen niet goed gedaan. Maar het grootste probleem is dat het mediabeleid zelf een goed stuk is. Het is onderbouwd, het bevat drie pijlers, de ondersteuning van ZTY in die transitie,

de projectsubsidies en een budget voor fusie en samenwerking. Een noodzakelijk budget van € 165.000,00. Het college heeft daar in mijn ogen een stukje kwaliteit geleverd, maar toch gaat het mis als een goed onderbouwd stuk met maar € 30.000,00 aan dekking, dus alleen voor de projecten, door de raad gaat en de motie wordt afgedaan. lnmiddels zrlnbij ZFM namelijk de reserves op. lnvesteringen

2

Raad 10 november2025

zijn al een jaar niet gedaan en er is een tekort van € 30.000,00. Het college is hiervan op de hoogte en ik verwacht dat het vanuit goede wil, maar ook op basis van die wettelijk bekostigingsplicht, daaraan tegemoet gaat komen, maar het neemt niet weg dat dit aantoont dat de basis, dus het ondersteunen zoals in hoofdstuk 1 zou moeten gebeuren, waar nu geen dekking voor is, dus noodzakelijk is en dat dit het voortbestaan van de omroep bedreigt. Mijn verzoek aan de raad is dan ook simpel. Agendeer het mediabeleid opnieuw en vraag het college om de dekking te regelen. Een beleid vaststellen zonder dekking doet geen recht aan de motie, maar ook niet aan al het positiefs dat nu gebeurt. We zijn inmiddels gefuseerd met de buren in Lansingerland, we zitten in een professionaliseringsslag en we hebben zelfs een subsidie verworven van € 500.000,00, maar die mag alleen exclusief aan journalistiek personeel worden besteed. De ondersteuni-g in hoofdstuk 1 voor bureaus, laptops en de stroomrekening is noodzakelijk en ik vraag u als raad dan ook ervoor te zorgen dat wanneer een beleid wordt vastgesteld, ook de dekking geregeld wordt. lk wens u succes met deze lange vergadering. De voor¿itter: Dank u wel, mijnheer Kipping, voor uw bijdrage. Dan ga ik over naar de tweede inspreker.

Dat is de heer Van der Riet, secretaris Stichting DuurSamen Zoetermeer over het initiatievenpodium MeerZoeterMeer en het Huis van Actief Burgerschap. De heer Van der Riet heeft ook vijf minuten.

De heer Van der Riet (secretaris Stichting DuurSamen Zoetermeer): Goedemorgen leden van het gemeentebestuur, oud-collega-ambtenaren en mede-inwoners van Zoetermeer. Mijn naam is inderdaad Kees van der Riet en ik spreek hier nu als lid van de MeerZoeterMeer-organisatie en medeinitiatiefnemer van het Huis van Actief Burgerschap in Zoetermeer. Vandaag staat het begrotingsdebat op de agenda van het gemeentebestuur. De voorzitter zei het al, u gaat debatteren over het beleid en de begroting van Zoetermeer voor de komende jaren. Een jaarlijks feest, maar deze keer doet u dat voor de laatste keer in deze samenstelling, na een periode van vier jaar waarin u een aantal belangrijke besluiten hebt genomen. Daarbij denk ik aan de Visie 2040 en de Strategische Visie Ruimtelijke Ordening 2040. Die twee visies hebben er mede toe geleid dat er in de Zoetermeerse samenleving initiatieven zijn ontstaan, waarvoor ik nu uw aandacht vraag. U heeft eind vorige week via de griffie, waarvoor dank overigens, twee filmpjes toegestuurd gekregen. Eén had betrekking op MeerZoeterMeer 2025 en de ander op de lancering van het Huis van Actief Burgerschap in Zoetermeer op donderdag 30 oktober. Met MeerZoeterMeer willen we jaarlijks laten zien wat er al gebeurt en op 10 oktober volgend jaar doen we dat weer, en mensen inspireren om Zoetermeer meer gezond, meer duurzaam en meer sociaal te maken.

Met het Huis van Actief Burgerschap willen we, evenals in andere gemeenten, een plek creëren waar bewoners, organisaties, ondernemers en gemeente elkaar treffen en samen een zwerm vormen om het verschil te maken bij de gewenste ontwikkeling van de stad. Wij zien deze initiatieven als een invulling van een moderne, lokale democratie. De mensen maken immers de stad. Daarom heb ik nu het volgende vezoek aan u, het gemeentebestuur. Debatteer met elkaar over beleid en begroting voor de komende jaren. Debatteer met elkaar bij de komende verkiezingen, maar ga in dialoog met de Zoetermeerse samenleving en geef als gemeentebestuur de initiatieven van Huis van Actief Burgerschap en MeerZoeterMeer in meerdere opzichten de ruimte om Zoetermeer, zoals ik al zei, gezonder, duurzamer en socialer te maken. Het zou mooi zijn als mrjn oproep leidt tot een vertaling in een motie en dat u deze motie vandaag unaniem zal aannemen. lk heb u daarvoor een conceptmotie toegestuurd. Mocht u daar behoefte aan hebben, dan wil ik u daar ambtelijk bij ondersteunen. Verder wens ik u een hele prettige en aangename vergadering en ik hoop dat u veel plezier beleeft, voor degene die na deze raadsperiode niet van plan is om terug te komen. De anderen wens ik veel succes met hun debatten voor een zetel in de volgende gemeenteraad. Dank u wel' De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Riet, voor ook uw bijdrage.

Daarmee komen we aan het eind van agendapunt 2, het spreekrecht.

3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 3. Dat zijn de mondelinge vragen, die zijn er niet.

4.

Mededelingen

De voorzitter: Dus dan gaan we over naar agendapunt 4, de mededelingen. Zijn er mededelingen vanuit de gemeenteraad? Dat is niet het geval. Mededelingen vanuit het college? Volgens mij niet.

5.

Afdoening ingekomen stukken

Raad 10 november 2025

3

De voorzitter: Dus ook dan kunnen we overgaan naar agendapunt 5, de afdoening van de ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst te voeren? Dat is niet het geval. Volgens mij hebben we er nu 34 hoor ik net. ls er iemand die er stemming over wenst? Dat is niet het geval. Dan zijn de ingekomen stukken afgedaan. Dan gaan we over naar de hamerstukken.

6.

Hamerstukken a. Raadsvoorstel Ontslag commissielid P.N. Hebly

De voor¿itter: Aan de orde is het raadsvoorstel dat als hamerstuk kan worden afgedaan. Heeft iemand

behoefte aan het geven van een stemverklaring? Dat is niet het geval. lemand behoefte aan stemming over het raadsvoorstel? Dat is ook niet het geval. Dan is dit raadsvoorstel aangenomen.

7.

Programmabegroting 2026 en Tweede Tussenbericht202S

De voorzitter: Dan gaan we over naar datgene waar we voor bij elkaar zijn, agendapunt 7, de program-

mabegroting 2026 en Tweede Tussenbericht van 2025. Hel is net al gezegd, daar gaat u vandaag natuurti¡t< over debatteren en, daar ga ik tenminste vanuit, aan het eind van deze dag ook hopelijk vaststellen. Dat is wel de bedoeling. We gaan dan over naar de verschillende fracties. Dat hebben we natuurlijk uiteraard weer via loting gedaan. Dus ik wil als eerste het woord geven aan de fractie van de PvdA, mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

l. PvdA Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voozitter, je moet in de politiek een passant blijven die niet aan stoeltjes verkleeft, zei Femke Halsema ooit. lk ben zo een passant die vandaag voor de laatste keer als fractievoorzitter van de PvdA het woord zal nemen bij een begrotingsbehandeling. Na twaalf jaar ga ik in maart het stokje met een gerust hart en vol vertrouwen overdragen aan een nieuwe fractie van GroenlinksPvdA, want wij gaan samen de verkiezingen in en natuurlijk ook fuseren volgend jaar. Kortom, GroenLinks-PvdA Zoetermeer komt eraan. Het wordt tijd dat progressieve politiek hier weer het initiatief krijgt. Ons verkiezingsprogramma luidt niet voor niets 'Een nieuwe start voor Zoetermeer'. Maar vandaag wil ik stilstaan bij een onderwerp dat op het eerste gezicht misschien wat ver lijkt van onze dagelijkse gemeentepolitiek, namelijk de huidige geopolitieke situatie in Europa en daarbuiten. Want wat er buiten onze grenzen gebeurt, heeft ook zijn weerslag op onze stad, onze economie, onze veiligheid en ons dagelijfs leven. De oorlog in onder andere Oekraïne en het geweld in Gaza heeft niet alleen enorm veel menselijk leed veroorzaakt, maar ook de fundamenten van onze Europese veiligheid aan het wankelen gebracht en ook tweespalt gezaaid in onze samenleving. De energiemarkten zijn net zo onvoorspelbaar geworden als Donald Trump altijd al is geweest.

Migratie neemt toe en het internet is uitgegroeid tot áen nieuw strijdtoneel waar brave bits lijken te zijn vervangen door bots en bagger. De tachtig jaar oude zekerheid dat Europa en Nederland altijd stabiel zullen blijven, dat geldt niet meer. En voor een klein open land als Nederland en ook voor een stad als Zoetermeer, betekent dit dat we ons moeten aanpassen en alert moeten bl'rjven en daadkrachtig moeten handelen waar dat nodig is en dat is gezien het financiële ravijn, dat nog steeds voor ons opdoemt, niet makkelijk. We maken deel uit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Onze inwoners werken in de hele randstad. Onze bedrijven zijn afhankelijk van internationale handel, technologie en een stabiele energievooziening. Dus als die systemen onder druk staan, dan merken wij dat hier ook in onze lokale economie, in de energierekening, in de bouwkosten en in het gevoel van zekerheid voor onze inwoners. Onze economie draait op innovatie, kennis en digitale dienstverlening. Ongeveer een op de vijf banen in onze stad zit in de |CT-sector of een aanverwant vakgebied. Dat maakt ons vooruitstrevend, maar ook kwetsbaar. Als energieprijzen st'ljgen of als de handel stokt, dan voelen onze ondernemers dat direct. Maar er is ook goed nieuws.

Europa investeert nu volop in digitale zaken en cyberveiligheid en dat biedt ook kansen voor Zoetermeer en met het Dutch lnnovation Park en in samenwerking met scholen en kennisinstellingen kunnen we nieuwe ideeën, talent en investeringen aantrekken. Hoe speelt de gemeente hierop in? Dit is onze eerste vraag aan het college. Een tweede belangrijk thema is energie. We bouwen olie uit Rusland af. Dat geeft enérgieonafhankelijkheid, maar dat is wel een ingewikkeld verhaal. En de energietransitie speelt |icnat in onze huizen. We isoleren woningen, we breiden zonne-energie uit, we investeren in slimme lokale netten en werken aan nieuwe vormen van warmtevooziening. Maar dat kost tijd en geld, zo een overgang en als gemeente hebben we de plicht om inwoners en ondernemers te helpen om die overstap eerlijk en betaalbaar te maken. ln dat licht vinden we het jammer dat we eigenlijk geen hele grote stappen hebben gezet in de afgelopen vier jaar en zwalkend beleid vanuit Den Haag heeft ook niet geholpen.

4

Raad 10 november 2025

Door een nieuw college zal na maart de verduurzaming van Zoetermeer echt grondig moeten worden aangepakt. Een derde gebied waar we de gevolgen voelen is wonen en betaalbaarheid. Bouwmaterialen en personeel zijn flink duurder geworden. En het ambitieloze, zo mag ik dat wel zeggen, stikstofbeleid van dit kabinet is daar een extra uitdaging bij. Bij Terra Nova zitten we al drie jaar tegen een karkas aan te kijken en de Entree, toch het paradepaardje van Zoetermeer, is nog steeds niet op gang gekomen en dat zijn geen visitekaartjes voor de stad, maar het benadrukt ook wel waarom onze woningbouwplannen toekomstbestendig moeten zijn. Duurzaam, energiezuinig, sociaal inclusief en betaalbaar. Een huis is niet alleen een dak boven je hoofd, het is een veilige en vertrouwde thuisbasis, juist in tijden van verandering. Daarom is het niet leuk om te moeten constateren dat we nog niet op schema zijn met het bouwen van voldoende betaalbare woningen. We gaan het daar de volgende maand over hebben. De PvdA hoopt dat we eindelijk flinke stappen kunnen gaan zetten om frjn wonen bereikbaar te maken voor iedereen. En voorzitter, je creëert fijn leven in Zoetermeer niet alleen met beleid, maar juist ook samen met betrokken burgers. lnwoners die goed geïnformeerd zijn en meedoen en hun stem laten horen. lk mocht deze periode voorzitter zijn van de werkgroep Democratiseringsagenda.

Wij komen met een eindverslag en een advies voor de raad. Wij hopen van harte als PvdA dat u deze werkgroep wilt continueren, want investeren in onze lokale democratie blijft nodig. Daarom doen wijvia onze moties 3 en

4, daar enkele voorstellen voor. We zouden graag naar Amerikaans voorbeeld een lk heb gestemd'-

sticker' willen invoeren en de motiemarkt die we ooit maar één keer hebben gehouden nieuw leven willen inblazen. Ook dienen we de motie van D66 over de Zoetermeerse ombudsman nader in. Voorzitter, ik had het net over visitekaartjes. Onze geluidswallen op de 412, langs de A12 zijn dat niet. Zez¡n overwoekerd met onkruid mos en graffiti. Het verkeer dendert dwars door Zoetermeer heen, zonder dat zij veel van onze stad te zien krijgen en daarom zouden we graag via een motie willen verkennen of het mogelijk is om op de geluidswallen in Zoetermeer een creatieve muurschildering te maken. Samen met een weergave van diverse Zoetermeerse highlights. Moderne conflicten voorzitter worden niet alleen met wapens uitgevochten , maar ook met data en desinformatie en gemeenten zijn steeds vaker slachtoffer van cyberaanvallen. En daarom is digitale weerbaarheid voor Zoetermeer een topprioriteit. De risico's van cyberaanvallen en digitale kwetsbaarheid zijn in de begroting gelukkig expliciet benoemd. lnvesteren in die veiligheid is geen luxe, maar noodzaak, ook voor de waarborging van de privacy van onze inwoners. Onze vraag aan het college is: hoe goed is Zoetermeer voorbereid? En voorzitter, een ander gevolg van de geopolitieke situatie is migratie. Oorlog, armoede en klimaatproblemen dwingen mensen hun thuisland te verlaten. Sommigen vinden hier veiligheid.

Een kwart van de Zoetermeerders heeft een migratieachtergrond. Zoetermeer is dus aljaren een diverse en gastvrije stad. De inzet van het huidige college rondom de opvangstand van statushouders waarderen wij dan ook zeer. Diversiteit kan een kracht zijn, maar integratie en inclusie gaan niet vanzelf. Ze vraagt om inzet van migranten zelf en van ons. Als we het goed doen, krijgen we er niet alleen nieuwe buren bij , maar ook nieuwe vaardigheden, ideeën en energie. Talent onder migranten mogen we niet verloren laten gaan. Snelle integratie is noodzakelijk en dat brengt mij bij onze motie voor de wens voor een vaste plek voor de Internationale Schakelklas als ze over een paar jaar niet meer terechtkunnen in het Vernèdepark. Voorzitter, we kunnen de wereldpolitiek niet sturen, maar we kunnen wel onze eigen Zoetermeerse basis versterken. Betaalbaarwonen, duurzame energie, digitale veiligheid, een groene leefomgeving en een betrokken gemeenschap die verzekerd is van goede zorg en inkomstenondersteuning. als het even wat minder gaat. Dat laatste is niet makkelijk als het rijk met onvoldoende geld over de brug komt, maar het is toch knap dat we een sluitende begroting hebben en dat verdient een schouderklop. We begrijpen dan ook goed de hervormingen die bijvoorbeeld bij de jeugdhulp worden ingezet en hopen dat de nieuwe maatregelen het gewenste effect zullen sorteren.

Ook kijken we uit naar het nieuwe beleid rondom bestaanszekerheid dat gelukkig nog komt voor de verkiezingen. We hadden voor vandaag opnieuw een motie in gedachten om een aantal zaken uit de Participatiewet in balans naar voren te halen, maar na overleg met de wethouder blijkt dat die al een aantal zaken gaat doen en daar willen we onze dank voor uitspreken. En voozitter, na deze complimenten toch ook nog wel een kritische noot richting het college. U heeft ons deze periode bij een aantal dossiers wel lang in spanning gehouden. Met de visie op het Van Tuijlpark zeiden wij toen die dan toch werd opgeleverd, hè, hè, eindelijk. We hebben er jaren om gezeurd. En als de raad niet via een motie op haast had aangedrongen, hadden we voor de verkiezingen wellicht geen nieuw afualbeleid gehad. En college, u weet misschien dat ik iets heb met de Duitse taal. lk ga u niet met Goethe om de oren slaan, maar ik ken nog wel een mooie uitspraak van een Duitse bondskanselier, die zei 'Opposition ist das Salz in der Suppe der Demokratie'. Oftewel, oppositie is het zout in de soep van de democratie. En ik wil er maar mee zeggen, een beetje, of zelfs stevige tegenspraak, als dat nodig is, maakt de besluitvorming in de raad en in uw college beter. Daar ben ik van overtuigd. Dat hebben wij als PvdA met verve gegeven, maar altijd, zo hoop ik, op een constructieve manier.

Met het belang en het welzijn van onze inwoners en onze groene, duurzame en sociale stad

Raad 10 november 2025

5

voorop. En dat zal de combi Groenlinks-PvdA blijven doen, ook als we zelf mogelijk in een coalitie zitten. We hebben recht proberen te doen aan het Duitse gezegde, Wer sich umdreht, dem kommt man entgegen. Oftewel, als je je omdraait naar een ander, komt men je tegemoet en daar draait het natuurlijk om. Blijf met elkaar in gesprek en gun elkaar iets. Voozitter, ik ga afronden. Er is maar één manier om een volk te leiden en dat is door voort te gaan, zei Willem Drees. En gelukkig geeft deze raad het goede voorbeeld door op de inhoud en niet op de persoon het debat aan te gaan. Dat heb ik altijd zeer plezierig gevonden. Jan-Peter Balkenende zei ooit: 'er is meer in het leven dan de economie'. Oftewel, het gaat niet alleen om de kille cijfers, maar ook om de menselijke maat. Laten we dat in het oog houden. En dan echt tot slot, zoals altijd bedankt de PvdA alle beleidsambtenaren op ons stadhuis, die opnieuw een sluitende begroting hebben opgeleverd. En alle ondersteunende collega's die ervoor zorgen dat wij ons werk in de raad dagelijks goed kunnen doen. Hun inzet wordt door ons zeer gewaardeerd. Dank u wel.

Motie 25ll-05 ingediend door PvdA, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit lk heb gestemd-sticker "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: sinds de jaren '80 in de Verenigde Staten de "l Voted" ("lk heb gestemd")-sticker steeds populairder is geworden; een dergelijke sticker door lokale en regionale overheden aldaar wordt uitgegeven aan inwoners die hebben gestemd bij verkiezingen; sinds de jaren '10 van deze eeuw ontwerpwedstrijden worden georganiseerd, waarbij ook scholieren worden uitgenodigd een stickerontwerp in te sturen; sticker-ontwerpwedstrijden door federale instanties worden gepromoot als een instrument om inwoners op een leuke manier te betrekken bij de (lokale) democratie;

¡ .

¡ ¡

overwegende dat: "lk heb gestemd"-stickers ook in Zoetermeer een aansprekende manier kunnen zijn om verkiezingen onder de aandacht te brengen, zeker bij jongeren; het dragen van een "lk heb gestemd"-sticker inwoners de mogelijkheid geeft om te laten zien dat zij gestemd hebben en/of dat zij verkiezingen een groot goed vinden, waardoor anderen wellicht

¡ r ¡

geïnspireerd raken dit ook te doen (het 'oh ja ik moet niet vergeten te stemmen' of 'nou het is belangrijk, laat ik ook meedoen'-effect); het dragen van een "lk heb gestemd"-sticker daarmee een positieve invloed kan hebben op het

. .

aantal inwoners dat gaat stemmen, omdat iedereen in één oogopslag het belang van de democratie kan ervaren; een straatbeeld met al die stickers ook een feestelijk tintje geeft aan een verkiezingsdag; Zoetermeer hiermee een landelijke primeur heeft;

verzoekt het college:

. . .

¡

voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 een Zoetermeerse "lk heb gestemd"-sticker te ontwerpen; aan iedere kiesgerechtigde inwoner van Zoetermeer een dergelijke sticker aan te bieden (op het stembureau zelf , of bijvoorbeeld in de envelop samen met de stempas); hiervoor een budget van € 4.000,00 te reserveren, te dekken uit het Potje van de Raad (het drukken van 100.000 stickers kost ongeveer € 2.500,00 en daar komen dan wellicht nog wat kosten bij); nâ de verkiezingen te evalueren of de inwoners het leuk vonden om de sticker te dragen en indien datzo is, een voorstel aan de raad te doen hoe de sticker vast onderdeel kan gaan uitmaken van het verkiezingsproces;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-06 ingediend door PvdA, Groenlinks, D66, VVD Motiemarkt in het Stadhuis-Forum "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025;

6

Raad 10 november2025

constaterende dat:

. .

. o

de Zoetermeerse gemeenteraad in oktober 2O17 eenmalig een motiemarkt heeft georganiseerd, waarop inwoners en organisaties in Zoetermeer voorafgaand aan het begrotingsdebat hun ideeën of plannen konden voorstellen aan de gemeenteraad; voorstellen die op voldoende steun van raadsfracties konden rekenen, in de vorm van moties of amendementen bij het begrotingsdebat konden worden ingediend; een dergelijke motiemarkt daarna niet meer is georganiseerd; in Lelystad al acht jaar met succes een motiemarkt en zelfs al drie keer een KinderMotiemarkt is georganiseerd, die op veel enthousiasme in de raad en bij de inwoners kan rekenen.

van mening dat: . een motiemarkt (of: ideeënmarkt) een laagdrempelige manier is voor inwoners en organisaties in de stad om een wens, een concreet plan of idee aan de raad te presenteren en met raadsleden in gesprek te komen; . een motiemarkt voor inwoners en organisaties ook een leuke manier is om kennis te maken met de gemeenteraad in de nieuwe samenstelling; . een dergelijke motiemarkt goed past bij het versterken van de participatie van onze inwoners en daarmee van de lokale democratie; . de afstand tussen de lokale politiek en de inwoners ermee wordt verkleind en de bekendheid van het raadswerk ermee wordt vergroot; ¡ het jammer is dat het maar bij één motiemarkt is gebleven en de Motiemarkt een tweede kans verdient, zeker nu sinds 2017 het denken over alternatieve vormen van inwonersparticipatie flink is verbreed;

verzoekt het presidium en de griffie om: in 2026 een motiemarkt te organiseren, voorafgaand aan het begrotingsdebat; hiervoor voor het zomerreces een plan van aanpak te maken; ter dekking van de organisatie ervan maximaal € 5.000,00 te bestemmen vanuit het Potje van de

o ¡ ¡

raad;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 25ll-07 ingediend door PvdA, Groenlinks, D66, ZoetermeerVooruit, SP, VVD Vaste plek lnternationale Schakelklas "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; overwegende dat: de lnternationale Schakelklas (hierna: ISK) er speciaal is voor leerlingen van 12 tot 18 jaar die nog maar kort in Nederland wonen en onvoldoende Nederlands spreken en schrijven voor regulier onderwijs; de ISK onderdeel is van het Oranje Nassau College;

. .

constaterende dat: het gewenst is dat kinderen uit een anderstalig land zo snel mogelijk integreren in de maatschappÜ; integratie sneller gaat als er (afdoende) kennis is van de Nederlandse taal; er wachtl'ljsten zijn voor aanmeldingen bij de lSK, waardoor integratie wordt uitgesteld; er geen plek is voor de ISK binnen de gebouwen van het Oranje Nassau College;

. . . . .

de ISK al jaren binnen Zoetermeer van de ene naar de andere plek moet verhuizen, waardoor

. .

vastigheid en langetermijnperspectief ontbreken; de ISK sinds 26 februari 2024 voor minimaal drie jaar gehuisvest is in 2B-Home; het pand van 2B-Home op termijn plaats zal maken voor andere gebouwen in het Vernèdepark;

verzoekt het college om: proactief naar een permanente plek voor alle klassen van de ISK in Zoetermeer te zoeken;

. . .

bestaandebouwprojectenhierbijtebetrekken; ervoor zorg te dragen dat de ISK een nieuwe vaste locatie uiterlijk kan betrekken bij aanvang van het schooljaa r 2028-2029;

Raad 10 november 2025

7

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-08 ingediend door PvdA, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit Geef de Zoetermeerse wallen een facelift "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op maandag 10 november 2025; overwegende dat: Zoetermeer het afgelopen jaar op nummer 4 van 'lelijkste steden van Nederland' stond; Zoetermeer veel moois te bieden heeft; Zoetermeer voor veel mensen van buiten de stad (te) onbekend is;

¡ . .

constaterende dat: onbekend onbemind maakt; het verkeer over de A12 dwars door Zoetermeer dendert zonder veel van onze stad te zien; het bekender raken van Zoetermeerse highlights een positieve invloed kan hebben op (het aantal) bezoekers van onze stad en dús kan bijdragen aan de economische positie ervan; de Zoetermeerse geluidswallen langs de A12 aan beide zijden overwoekerd zijn met onkruid, mos en onduidelijke graffiti; dit een eerste blik op, maar zeker geen visitekaartje voor onze stad is; in 2019 een kunstenaar de opdracht gekregen heeft van de gemeente Sliedrecht en Rijkswaterstaat om langs de A15 een grote muurschildering te maken; het doel van die muurschildering is om automobilisten meer te laten zien wat er achter de geluidswallen te zien is; dit soort muurschilderingen vaker voorkomen in Europa;

. . . .

. ¡ . .

verzoekt het college om:

.

r . .

met Rijkswaterstaat in gesprek te gaan over een mogelijkheid om op de geluidswallen in Zoetermeer eenzelfde soort muurschildering te maken; hierbij als uitgangspunt te nemen dat de muurschildering een weergave is van verschillende Zoetermeerse highlights; de raad tijdig op de hoogte te brengen van de voortgang van deze gesprekken; bü een positief resultaat van deze gesprekken met een raadsvoorstel te komen;

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt voor uw eerste termijn bij de begrotingsraad en voor de

ingediende moties die natuurlijk uiteraard onderdeel zijn, dat spreekt voor zich, van de beraadslagingen en besluitvorming. Dan ga ik over naar de fractie van Zoetermeer Vooruit, gaat uw gang.

2. Zoelermeer Vooruit Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voozitter, collega's en inwoners van Zoetermeer. Vandaag bespreken we de begroting voor de jaren 2026 tot 2030. Een belangrijk moment om samen te bepalen welke richting we als stad op willen. Zoetermeer Vooruit kijkt met vertrouwen naar de toekomst. We zien een stad die volop in beweging is, waar mensen elkaar helpen, waar ondernemers kansen zien en waar bewoners zich betrokken voelen bij hun wijk en buurt. Tegelijk weten we dat er uitdagingen zijn. De druk op de woningmarkt, de kosten voor zorg en ondersteuning, de energietransitie en het belang van een gezonde financiële basis vragen om zorgvuldige keuzes. Deze begroting laat zien hoe we die balans zoeken tussen ambitie en haalbaarheid, tussen investeren en beheersen. Voorzitter, Zoetermeer Vooruit wil vooral dat de keuzes die we vandaag maken bijdragen aan een stad waar iedereen zich thuis voelt. Dat betekent een leefbare en veilige omgeving met aandacht voor groen, ruimte en schone energie. Een sociaal vangnet dat werkt zodat niemand buiten de boot valt. Een overheid die luistert en verbindt, die samenwerkt met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wij geloven dat we verder komen als we elkaar blijven opzoeken, over partijgrenzen heen. Want wat ons bindt, is groter dan wat ons scheidt, de wens om Zoetermeer sterker, duurzamer en menselijker te maken.

Voozitter, Zoetermeer Vooruit kijkt met een open blik naar deze begroting. We zullen meedenken, kritisch waar dat nodig is en ondersteunen waar het onze stad vooruitbrengt. Laten we samenwerken aan een toekomst waar iedereen kan zeggen: ik woon graag in Zoetermeer. Samen met verschillende andere partijen dien ik namens Zoetermeer Vooruit twaalf moties in, die ik kort in de kern even zal toelichten. Zo is

I

Raad 10 november 2025

er de mot¡e 24 uur per dag levens kunnen redden. Dat gaat om beter toegankelijke AED's, omdat die de overlevingskans bij hartstilstand aanzienlijk verhogen en dragen zo direct bij aan de veiligheid van inwoners. Een motie De rat en de fret, een effectieve bestrijding van de toenemende rattenoverlast draagt bij aan de gezondheid en veiligheid in de openbare ruimte. En er is een interruptie, voorzitter. De voorzitter: Twee zelfs. Mevrouw Siegelaer is de eerste en dan ga ik naar mevrouw Haak. Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank voorzitter. En dank voor de aankondiging van de moties over 24 uur per dag een levens redden. lk ben even benieuwd. Eerder ztln er heel veel moties ingebracht over de AED in Zoetermeer en hoe we daarmee omgaan. Toen heeft uw partij aangegeven dat het niet altijd noodzakelijk is om deze uit te breiden omdat er al een breed netwerk is. Mag ik vragen hoe u nu anders kijkt naar deze situatie? Dank. De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Uiteraard mag dat. We hebben via de ambtenaren nagevraagd

waar er nu openbare AED's hangen. Dat zijn er aanzienlijk minder dan dat wij in gedachten hadden. Vandaar deze motie, wij vinden het terecht om dat aan te vullen. De voorzitter: Dank u wel. lk zie mevrouw Haak ook nog met een interruptie, gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel voorzitter. lk heb een vraag over de rat en de fret. Eigenl'tjk een verduidelijkende vraag. Moet ik me hierbij voorstellen dat we de dieren, de fretten, dan loslaten in de stad? Naast de ratten? lk hoor het graag. De voorzitter: Mevrouw Meurs, dat is vroeg al. Gaat uw gang.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dat klopt. Het zijn speciaal getrainde fretten. Die worden inderdaad in de buurt van een rattenhol losgelaten. Zo verjagen ze de ratten. De voor¿itter: lk zie dat het voldoende is. Gaat u verder met uw verhaal.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Een keer graven is genoeg is een andere motie. Dat zou bij de fret kunnen passen, maar daar gaat deze niet over. Dit gaat over een goed gecoördineerd graafconvenant dat minder overlast zou moeten veroozaken, kosten besparen en COz-uitstoot beperken. En vooral de leefbaarheid van onze inwoners en de overlast verminderen. We hebben een motie, Herintroductie veiligheidsavonden, die we graag indienen. Want herinvoering van de veiligheidsavonden vergroot het veiligheidsgevoel, biedt inwoners een laagdrempelige mogelijkheid hun zorgen te uiten en draagt bij aan preventie tegen inbraken en oplichtingspraktijken en in het verleden zijn die altijd heel erg goed bezocht. De voorzitter: lkzie een interruptie van de heer Nikerk. Gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voozitter. Ja, ik heb twee vÍagen over deze motie. Allereerst weet u waarom hel in 2021 is afgeschaft en waarom dit nu weer wel zou voldoen? Dat is de eerste vraag. De tweede vraag, daar kom ik zo op terug. De voorzitter: Mevrouw Meurs, gaat uw gang.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Sorry, dat geeft mij de tijd om meteen te reageren op de eerste. Nu hoef ik het niet te onthouden. Het was een drukbezocht evenement, kan je wel stellen. Eerlijk gezegd weet ik niet waarom het is afgeschaft. Misschien door de tijdsdruk binnen het college? Nee, ik weet het niet. De voorzitter: Heeft u nog een tweede vraag mijnheer Nikerk? De heer Nikerk (PvdA): Ja, hoe komt u erbijvoorzitter? Dank u wel. Jazeker, dus dat hoor ik dan graag

van het college terug waarom dat toen is afgeschaft. De tweede vraag is: u noemt bij het vezoek om

dat per wijk weer in te voeren. Nu hebben we natuurlijk in 2021 de wijken anders ingedeeld, waardoor

Raad '10 november 2025

I

ze ruimer zijn. Wilt u dat echt per wijk? Of per buurt? De voorzitter: Mevrouw Meurs

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Zullen we dat aan de invulling van het college overlaten? Ja, dat is mij om het even eerlijk gezegd, ja. De voorzitter: Oké. Geen andere interrupties dan stel ik voor dat u verdergaat mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Het meest originele idee. Het stimuleren van creativiteit en humor binnen het gemeentebestuur kan leiden tot vernieuwd beleid een positieve bestuurscultuur en meer betrokkenheid van inwoners. ln een trommel zit geen rommel, door gezonde voeding op een leuke en toegankelijke manier te promoten, wordt bijgedragen aan betere concentratie, leerprestaties en het algemeen welzijn van kinderen. De voorzitter: Mevrouw Meurs, een interruptie van mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): Ja bedankt. Wat ik van een aantal moeders heb begrepen is dat er op Zoetermeerse scholen al volop aandacht wordt besteed aan wat kinderen mogen meenemen met de lunch en mee mogen trakteren. Dus, wat gaat uw motie toevoegen op wat er al is? De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Waarschijnlijk kunnen we de ouders die dat nu nog steeds niet doen hiermee overtuigen om alsnog ook te zorgen voor gezonde voeding in de trommel. De voor¿itter: Mevrouw Van Werkhoven.

Mevrouw Van Werkhoven (Groenlinks): lk deel niet per se uw optimisme, maar bedankt voor het antwoord. De voorzitter: Mevrouw Meurs, gaat u verder.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Rolstoelenglijbaan, een motie die inmiddels volgens mij bijna door de hele raad al wordt ondersteund. Die gaat over dat een inclusieve rolstoelglijbaan zorgt voor gelijke speelkansen voor alle kinderen. Het bevordert sociale interactie en maakt Zoetermeer een toegankelijkere en leukere stad. Zoetermeer Vooruit heeft al vaker voor toegankelijke kinderspeelplaatsen gepleit. De voorzitter: Mevrouw Meurs, een interruptie van de heer Markes. Gaat uw gang.

De heer Markes ((Zó!Zoelermeer): Voozitter, nog even over de motie Geen rommel in de trommel. lk heb begrepen dat er een programma Nationaal Schoolontbijt is, die eigenlijk voorziet in hetgeen mevrouw Meurs nu in de motie vraagt of bij de gemeente wil neerleggen. Mijn vraag is hoe zij daartegen aankijkt. De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): lk hoor daar dan graag de reactie van het college op, die weet dat ongetwijfeld. De voorzitter: Gaat u verder mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Een andere motie is Stop de bloeding. Het beschikbaar stellen van bleeding control kits voor grote overlevingskansen bij levensbedreigende bloedingen en versterkte paraatheid en veiligheid in Zoetermeer. Terugkeer van een centrale vuurwerkshow. De voorzitter: Voordat u verdergaat mevrouw Meurs, een interruptie van mevrouw Siegelaer, gaat uw

gang.

10

Raad 10 november 2025

Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank voorzitter. Ook dit vinden wij een mooie motie. Maar we zijn wel benieuwd, als je in zo een kit producten gaat stoppen, heeft u dan enig idee wat daar de houdbaarheidsdatum van is? Moet dat elk jaar worden vervangen? Of is dat iets dat lang mee kan gaan? Dank. De voorzitter: Mevrouw Meurs. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Een hele goede vraag, dat weet ik niet. Het is ook nog niet zover. lk denk dat het sowieso in combinatie met de AED's te organiseren valt maar ik weet niet hoe dat met houdbaarheid zit. Nee, daar kan ik u geen antwoord op geven. Sorry. De voorzitter: Gaat u verder mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): O, er is nog een vraag voorzitter. De voorzitter: De heer Weekenstroo, gaat uw gang.

De heer Weekenstroo (CDA): Dank voorzitter. U dekt hier eenmalig uit de vrij inzetbare reserve. Hoe zit het voor volgende jaren? Stel dat het succesvol is en we willen het uitbreiden? Het is eenmalig, dus stel dat het eens wordt vernieuwd, hoe wordt het dan teruggeplaatst? Heeft u nagedacht over de structurele dekking en niet nu alleen maar een eenmalige uitgave die vrij makkelijk nu uit de vrij inzetbare reserve is te halen? De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, laten we eerst kijken of we voldoende steun voor deze motie krijgen en dan gaan we over de toekomst praten. De voor¿itter: De heer Weekenstroo De heer Weekenstroo (CDA): lk denk dat het juist belangrijk is om steun te krijgen voor deze motie als u over de toekomst gaat praten mevrouw Meurs. De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Daar verschillen wij van mening. Dat mag. De voorzitter: Nou, dat komt nog terug, denk ik. Gaat u verder, mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Nog een keer proberen de terugkeer van de centrale vuurwerkshow van de grond te krijgen. Een centrale vuurwerkshow bevordert de saamhorigheid, creeert een feestelijke sfeer en vermindert het gebruik van individueel consumentenvuurwerk wat weer de veiligheid vergroot. En in het verleden hadden we centrale vuurwerkshows, die zijn vervangen door een centrale lasershow. Wij hebben de indruk dat die toch minder bezocht wordt dan het vuurwerk. De voorzitter: Voordat u verdergaat, mevrouw Haak.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. ln deze motie roept u op tot een vuurwerkshow vanaf Dobbe-eiland. Wilt u per se dat het Dobbe-eiland is, of staat u ook open voor eventuele andere locaties?

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Andere locaties zijn ook prima. Als het een goed bereikbare centrale plek is in de stad waar zo min mogelijk overlast is, is dat prima, ja. De voor¿itter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Ja, dank u wel voorzitter. Ten aanzien van de motie over de centrale

vuurwerkshow ook. We hebben sinds vorig jaar die lasershow. Volgens mij moeten we het ook even de tijd geven om te kijken hoe dat zich ontwikkelt. Er gaat de komende jaren best wat veranderen. Volgend jaar gaal er natuurlijk ook een landelijk verbod op consumentenvuurwerk gelden. Zouden we dat niet eerst moeten afwachten, voordat we nu alweer zeggen we willen terug naar een vuurwerkshow.

Raad '10 november 2025

11

De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Volgens mij is de lasershow al voor twee of drie keer gegeven. En juist omdat het consumentenvuurwerk volgend jaar verboden is dachten wij laten we dan de mensen die wel groot fan zijn van vuurwerk, over proberen te halen om naar een centrale show te komen in plaats van zelf te gaan rotzooien met illegaal vuurwerk. De voor¿itter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groenlinks): Voozitter, ik vrees dat de meeste mensen die zelf vuurwerk willen afsteken dan niet naar de show gaan, dat zou dan geen alternatief zijn. lk denk dat we een nieuwe traditie moeten ontwikkelen met elkaar, met nieuwe gezelligheden en tradities. En in onze ogen zou daar echt veel meer een lasershow bij passen en zouden we dat dus ook de tijd moeten geven maar volgens mij verschillen we daarover van mening. De voorzitter: Mevrouw Meurs nog een reactie hierop? Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ja, dat klopt mijnheer Boerboom. De voor¿itter: lk stel voor dat u verdergaat.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel. We hebben nog een motie Van garagebox naar compacte woonstudio. Het creëren van garagewoningen biedt jongeren betaalbare woonruimte, herwaardeert bestaande locaties en draagt bij aan duurzame en flexibele huisvesting. Bijde motie zit een link naar een artikel waar wat uitgebreidere informatie staat. Veilige openbare ruimte voor iedereen in Zoetermeer. Het actief betrekken van inwoners bij het signaleren van onveiligheidsgevoelens vergroot de veiligheid, transparantie en effectiviteit van gemeentelijk beleid. De voorzitter: Voordat u verdergaat een interruptie van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, het is best spannend om op precies het goede moment je hand op te steken. Dan moet de burgemeester het zien. Over die veiligheidsmotie. Weet u ook of er overleg is tussen al die partijen die vandaag een veiligheidsmotie indienen over veiligheidsgevoelens en veiligheid van vrouwen op straat en zo, want wij zouden het wel fijn vinden als er een mooie grote motie komt. De voorzitter: Mevrouw Meurs. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ja, ik kan me dat voorstellen mevrouw Brouwer. Er is onderling overleg via de e-mail, die heb ik ook voorbij zien komen. Die kwam op een nogal laat moment, dat sowieso, om het nog hierin te fietsen. Daar moeten we ons nog op beraden maar in principe staan we sowieso achter onze eigen motie.

De voorzitter: Ja, dat is ieder geval meegenomen zou ik haast zeggen. Mevrouw Siegelaer, gaat uw gang. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank voorzitter. Ook wij delen de mening om de motie samen te voegen, die de ChristenUnie net gaf maar daarnaast hebben wij ook de vraag waarom er bij 'constaterende' staat dat iedereen apart wordt benoemd in plaats van waarom niet alle inwoners? We willen ons toch allemaalveilig voelen in onze stad? De voorzitter: Mevrouw Meurs

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dat is een inhoudelijke vraag die ik niet zo paraat heb. Maar, wat we opviel is dat er heel veel veiligheidsmoties vooral gaan over vrouwen en over femicide. Een wij zijn van mening dat iedereen zich veilig moet voelen. Dus als dat niet zo in de motie is verwoord, dan is dat wel de bedoeling geweest. De voorzitter: Gaat u verder

12

Raad 10 november2025

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Terug naar de broodtrommels. Volle broodtrommels voor ieder kind. Structurele toegang tot gezonde voeding voor kinderen draagt bij aan gelijke kansen, betere concentratie en leerprestaties en voorkomt dat voedselondersteuning enkel een noodmaatregel blijft. En dat kan ook een reden zijn wellicht waarom de broodtrommels soms nog vol zitten met rommel, omdat dat goedkoper is dan de gezonde voeding. En dat was mijn bijdrage voor dit moment, voorzitter. De voor¿itter: lk zie nog een interruptie van mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, klopt het dat Zoetermeer Vooruit een apart beleid wil optuigen naast de andere dingen die wel al hebben rond schoolontbijt en dergelijke? De voorzitter: Mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Wij zijn van mening dat het een en ander misschien niet hoeft uit te sluiten, maar dat het een aanvulling kan zijn voor de mensen die dat echt nog nodig hebben. De voorzitter: lk zie geen reactie. Anderen nog? Mevrouw Haak, gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Misschien heb ik het gemist maar ik heb nog twee andere moties van Zoetermeer Vooruit over rolstoelenglijbaan en één keer graven is genoeg. Worden die wel of niet ingediend of heb ik dit gewoon gemist? De voorzitter: Ze zt¡n allebei genoemd. Maar even voor alle helderheid, u kunt de moties die zijn ingediend straks allemaal zien. Dat komt wel goed. lk snap dat u een mooi circuit heeft, maar andere dingen nog, mevrouw Meurs?

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Wat mij betreft niet, dank u wel op dit moment. De voor¿itter: Nee, dan stel ik voor... Dank ik u hartel'rjk voor uw eerste termijn in deze begrotingsraad.

Motie 251 l-09 ingediend door Zoetermeer Vooruit, PvdA, GroenLinks 24 uur per dag levens kunnen redden "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025;

constaterende dat: . btj een hartstilstand de overlevingskans per minuut met 10% afneemt als er geen reanimatie of AED wordt ingezet; ¡ in Zoetermeer op veel plekken al AED's aanwezig zijn, maar een deel daarvan niel24 uur per dag toegankelijk is (bijvoorbeeld binnen gebouwen of achter gesloten hekken); . een landelijke richtlijn adviseert om AED's zoveel mogelijk buitenshuis en dag en nacht bereikbaar te plaatsen; . burgerhulpverleners in Zoetermeer via HartslagNu worden opgeroepen, maar soms tevergeefs bij een gesloten pand aankomen; ovenivegende dat: meer 2417 loegankelijke AED's direct bijdraagt aan levensreddende eerste hulp in onze gemeente; de gemeente, samen met inwoners, ondernemers, scholen en verenigingen, kan helpen bij het stimuleren en faciliteren van beter toegankelijke AED's; een kleine investering in voorlichting, registratie en ondersteuning van AED-beheerders een grote impact kan hebben op veiligheid; het bevorderen van toegankelijkheid aansluit bij eerdere initiatieven zoals de uitbreiding van AED-netwerken en training van burgerhulpverleners;

. . . .

verzoekt het college om: ¡ in kaart te brengen in welke gebieden in Zoetermeer nog geen of weinig 2417 beschikbaar AED's toegankelijk zijn; . eigenaren en beheerders van deze AED's actief te benaderen en te stimuleren om deze buiten of in een 24-uurs kast te plaatsen, met eventueel beperkte gemeentelijke ondersteuning;

Raad 10 november2025

13

. .

te onderzoeken of bij gemeentelijke gebouwen of voorzieningen nog extra AED's buitenshuis kunnen worden geplaatst; de raad uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 te informeren over de resultaten en eventuele voorstellen voor verdere uitbreiding van het 2417 netwerk van AED's in Zoetermeer.

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251 l -l 0 ingediend door Zoetermeer Vooruit, D66 De Rat en de Fret "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat:

. . . .

ratten horen bij de stadsnatuur; er steeds meer meldingen komen in de BuitenBeter-app over ratten; ratten niet meer bestreden mogen worden door gif; er een voederverbod voor vogels, eenden of andere dieren in de openbare ruimte geldt;

ovenirregende dat:

¡ ¡ . ¡ .

ratten ziektes kunnen veroorzaken; in Zoetermeer de rat in oPmars is; de rat steeds moeilijker te bestrUden is;

de overlast van ratten toeneemt als er bouwactiviteiten plaatsvinden en de rat zijn schuilplaats kwijtraakt; dat de fret onder andere in Rotterdam goed werk levert in het bestrijden van ratten;

draagt het college op om: . om contact te zoeken met de gemeente Rotterdam en deze resultaten te gebruiken voor de eventuele inzet van de Fret in Zoetermeer. . een terugkoppeling te geven voor februari 2026; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2511-11 ingediend door Zoetermeer Vooruit, VVD, D66' LHN Eén keer graven is genoeg!! "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat:

.

. ¡

in Zoetermeer regelmatig straten meerdere keren kort na elkaar worden opengebroken voor werkzaamheden aan kabels, leidingen of andere ondergrondse infrastructuur; dit leidt tot onnodige overlast voor bewoners en ondernemers, hogere kosten en een negatieve impact op de leefbaarheid en verkeersveiligheid; in andere gemeenten (zoals Utrecht, Tilburg en Apeldoorn) afspraken bestaan in de vorm van een graafconvenant waarin nutsbedrijven, telecomaanbieders en de gemeente structureel samenwerken en informatie delen over geplande werkzaamheden;

overwegende dat:

¡

r . .

betere afstemming tussen betrokken partijen voorkomt dat dezelfde straat meerdere keren kort na elkaar open moet; gecoördineerd grondverzet leidt tot kostenbesparing, minder COz-uitstoot en minder ergernis bij inwoners; de gemeente Zoetermeer een centrale rol kan spelen in het opzetten en faciliteren van zo'n convenant; een convenant met duidelijke afspraken en digitale informatie-uitwisseling bijdraagt aan een efficientere en duuzamere werkwijze;

verzoekt het college om:

14

Raad 10 november2025

. . . .

te ondezoeken welke mogelijkheden er zijn om samen met nutsbedrijven, telecomaanbieders, waterschappen en andere relevante partijen te komen tot een "Zoetermeers graafconvenant"; daarbU aan te sluiten bij goede voorbeelden uit andere gemeenten en te verkennen of bestaande digitale platforms kunnen worden benut; uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 de raad te informeren over de voortgang en de mogelijkheden tot ondertekening van een convenant; hierbü nadrukkelijk te streven naar minder graafbewegingen, minder overlast en meer samenwerking in de openbare ruimte;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251l-12 ingediend door Zoetermeer Vooruit, PW Herintroductie veiligheidsavonden

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: . veiligheid in de breedste zin van het woord alle inwoners aangaat en betreft; r in het verleden door de gemeente veiligheidsavonden werden georganiseerd in de verschillende wijken die inzage gaven over hoe het met de veiligheid in die betreffende wijk gesteld was maar dat deze sinds 2021 niet meer worden georganiseerd; . inwoners konden ook preventieve informatie verkrijgen van brandweer, slotenmakers en derge-

.

lijke; inwoners met burgemeester, wijkwethouder, politie, handhavers en de wijkregisseur in gesprek konden over hun zorgen of ervaringen;

ovenvegende dat: de veiligheidsavonden altijd druk bezocht werden; er steeds vaker sprake is van oplichtingspraktijken aan de deur; ook Zoetermeer vergrijst en oudere inwoners steeds vaker aangeven zich onveilig te voelen in hun eigen wijk of huis; de veiligheidsavond inwoners op een laagdrempelige manier de mogelijkheid bood om hun zorgen te uiten en vragen te stellen;

. . o ¡

verzoekt het college om: de jaarlijkse veiligheidsavonden per wijk weer in te voeren waarin: ¡ inzage gegeven wordt in het aantal inbraken en andere ongeregeldheden in hun wijk van het afgelopen jaar; . wijkbewoners in gesprek kunnen gaan met burgemeester, wijkwethouder, wijkagent en handhavers uit de wijk; . informatie beschikbaar is vanuit de brandweer, slotenmakers en andere veiligheidsbevorderende bedrijven of instanties; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251 l-13 ingediend door Zoetermeer Vooruit Het Meest Originele ldee "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: innovatie en creativiteit binnen het gemeentebestuur essentieel zijn om nieuwe oplossingen te vinden voor lokale uitdagingen; ambtenaren en bestuurders mogelijk in de dagelijkse praktijk weinig ruimte ervaren om buiten de gebaande paden te denken;

¡ .

ovenvegende dat: gemeentebeleid vaak baat heeft bij frisse, onvenruachte en zelfs een beetje "gekke" ideeën; een gezonde dosis humor en creativiteit beleidsvernieuwing kan stimuleren;

. .

Raad 10 november2025

15

.

dergeltjke initiatieven bijdragen aan een positieve bestuurscultuuren betrokkenheid van inwoners;

draagt het college op om: . eenmalig een gemeentelijke wedstrijd te organiseren onder de titel "Het Meest Originele ldee van Zoetermeer", waarbij ambtenaren, raadsleden en inwoners worden uitgenodigd om hun meest verrassende, creatieve of zelfs enigszins absurde ideeën in te dienen; . de winnaar te belonen met een symbolische prijs (bijv. een trofee, ludieke onderscheiding of ver-

. .

melding op de gemeentelijke website); te onderzoeken of een aantal van de inzendingen kan worden meegenomen in het beleidsproces; btj voldoende enthousiasme te kijken of dit meerdere keren georganiseerd kan worden, bijvoorbeeld één keer in de twee jaar en terugkoppeling te geven voor maart 2026;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251l-14 ingediend door Zoetermeer Vooruit ln een Trommel zit geen Rommel "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 novembe¡ 2025; constaterende dat: . uit recent ondezoek van het CBS en recente berichtgeving in het Algemeen Dagblad blijkt dat veel broodtrommels van kinderen ongezonde snacks bevatten; . een gezond voedingspatroon bijdraagt aan concentratie, leerprestaties en het algemeen welzijn van kinderen; ovenregende dat: . ouders en scholen samen verantwoordelijk zijn voor het bevorderen van gezonde eetgewoonten; . er kansen liggen om gezonde voeding op school positief te stimuleren; ¡ bewustwording en aanmoedigen van gezonde eetgewoonten vaak effectiever zijn dan het verbieden van ongezonde eetgewoonten; . het belangrijk is dat gezonde keuzes leuk en eenvoudig worden gemaakt; draagt het college op om: . samen met scholen, GGD Haaglanden en ouders een lokale campagne te ontwikkelen onder het motto "ln een Trommel zit geen Rommel"; . deze campagne te richten op bewustwording over gezonde lunchtrommels, met praktische tips en eventueel lokale ondersteuning, waarbij een vergelijkbare campagne in Bodegraven-Reeuwijk ter

.

inspiratie dient;

de raad voor maarI2D26 te informeren over de voortgang;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251 l -l 5 ingediend door Zoetermeer Vooru¡t, WD, Zól Zoetermeer, PvdA, Groenlinks Rolstoelen glijbaan "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: . spelen een belangrijke bijdrage levert aan de ontwikkeling, gezondheid en sociale contacten van

. . .

kinderen;

kinderen met een lichamelijke beperking nog vaak minder speelgelegenheden hebben die écht inclusief zijn; in Eindhoven onlangs de eerste zogenaamde rolstoelglijbaan (de 'SpeelThijnbaan') is gerealiseerd, een glijbaan waar ook kinderen in een rolstoel zelfstandig gebruik van kunnen maken; dit initiatief, bedacht door de toen 9-jarige Thijn Broers, laat zien dat creativiteit, inclusiviteit en plezier samen kunnen gaan in de openbare ruimte;

overwegende dat: . ook in Zoetermeer veel speeltuinen de komende jaren worden vervangen of vernieuwd;

16

Raad '10 november 2025

. . .

het belangrijk is dat nieuwe speelvoozieningen voor álle kinderen, met en zonder beperking, aantrekkelijk en toegankelijk zijn; een rolstoelglijbaan een inspirerend symbool kan zijn van gelijke speelkansen en een inclusieve stad; het vroegtijdig meenemen van inclusieve speeltoestellen in het ontwerpproces efficiÈ¡nter en goedkoper is dan later aanpassen;

vezoekt het college om:

.

o . .

bû de vervanging of aanleg van nieuwe speeltuinen te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om één rolstoeltoegankelij ke gl ij baan te real iseren ; hierbij in overleg te treden met inwoners, scholen en ervaringsdeskundigen over geschikte locaties

en wensen; ervaringen van andere gemeenten (zoals Eindhoven) te benutten bij de beoordeling van veiligheid, kosten en ontwerp; de raad in de voorjaarsnola2026 te informeren over de uitkomst van dit onderzoek en de eventuele vervolgstappen richting realisatie van een eerste inclusieve rolstoelenglijbaan in Zoetermeer;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 251l-16 ingediend door Zoetermeer Vooruit, D66 Stop de bloeding "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: in Nederland jaarlijks 1400 mensen overlijden door ernstig bloedverlies na ongelukken of geweldsincidenten; snelle hulp bij ernstige bloedingen het verschil kan maken tussen leven en dood; er op veel openbare plekken al AED's aanwezig zijn, maar hulpmiddelen om ernstige bloedingen te stoppen (bleeding control kits) ontbreken; dergelijke kits relatief goedkoop en eenvoudig te plaatsen zijn naast bestaande AED's;

.

r . .

ovenvegende dat:

¡ . ¡ .

het vergroten van de overlevingskansen bij levensbedreigende bloedingen past binnen het gemeentelijke beleid op het gebied van openbare veiligheid en gezondheid; de gemeente als voorbeeldfunctie kan dienen richting partners, instellingen en bedrijven in de stad; het toevoegen van een zogenaamde bleeding control kits aan bestaande AED-locaties een efficiente en zichtbare manier is om de paraatheid bij noodsituaties te vergroten; er binnen de vrij te besteden reserves ruimte is om dit initiatief met beperkte middelen te realiseren;