Notulen extra raad 25 oktober 2021 - vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 25 OKTOBER 2021 Voorzitter: Secretaris:

RAAD

DER

GEMEENTE

de heer Bezuijen, burgemeester de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 37 leden, te weten: mevrouw Bakkers, de heren Bauer en Beij, mevrouw Bink-Winterkamp, de heren Blansjaar, Boerboom en Bos, de dames Bout-Wijngaards en Brouwer-Weemhoff, de heren Duiven en Ekkelenkamp, mevrouw Frinking, de heer Van Gils, de dames Hoekstra en Hostmann, de heer De Jong, de dames Kraneveldt-van der Veen, Van Leeuwen en Van der Meer, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mooiman en Moree, mevrouw Mulholland, de heer Nawijn, mevrouw Van Oudheusden, de heren Schoonbeek, Schotel, Smitskam, Van der Snoek, Van Steenis, Van der Vlies, Weekenstroo en Weening, de dames Wortel-Driessen en Van Yperen, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: mevrouw Van Driel, mevrouw Groeneveld, de heer Iedema, mevrouw Ter Laak, de heren Paalvast en Rosier Afwezig zijn: mevrouw Van den Berg, de heer Zinck AGENDA 1. 2. 3. 4. 5.

Opening en vaststelling agenda Bekrachtiging/opheffing geheimhouding Raadsvoorstel Wensen en bedenkingen noodopvang statushouders Interpellatieverzoek Sluiting

VERSLAG 1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad en gasten op de publieke tribune, welkom bij deze extra raadsvergadering die hiermee ook is geopend. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Van den Berg van de Fractie Van den Berg en de heer Zinck van de VVD. Die zijn vanavond niet aanwezig. We gaan over naar de vaststelling van de agenda. Deze raadsvergadering gaat over de herstemming van het amendement 2110-D bij het raadsvoorstel Wensen en bedenkingen noodopvang statushouders en stemming over de overige amendementen, het raadsvoorstel en de moties. Dat gaan we straks als eerste doen. Dan heeft de heer Boerboom van GroenLinks samen met de heer Weekenstroo, mevrouw Kraneveldt en mijnheer Schoonbeek een interpellatieverzoek ingediend inzake Undercover onderzoek islamitische organisaties. Ik stel voor om de interpellatie toe te voegen als agendapunt 4 van deze extra raadsvergadering en voor de eerste termijn een spreektijd van twee minuten per fractie te hanteren. Zoetermeer Vooruit wenst veertig seconden extra en Zó! Zoetermeer wenst een minuut extra en het lijkt me goed om dat te honoreren. Is er iemand die stemming hierover wenst? De heer Mooiman, gaat uw gang. De heer Mooiman (PVV): Ja, dank u wel voorzitter. We zouden als die mogelijkheid er is, ook graag een minuut extra willen gebruiken. De voorzitter: Nu zie ik meer handen omhooggaan. Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Als ik een beetje doorpraat, lukt het mij ook in veertig seconden extra.

Raad 25 oktober 2021

1

De voorzitter: Laten we afspreken dat… Ik kan dat makkelijk toezeggen want ik hoef het straks niet voor te zitten, maar dat is heel flauw. Maar ik kijk even naar de plaatsvervangend voorzitter van de raad en die knikt, die vindt dat goed. Dus wat mij betreft, is zowel voor de heer Mooiman als mevrouw Van der Meer die extra tijd beschikbaar en u heeft altijd nog een tweede termijn, zeg ik er meteen ten overvloede bij. Maar ik ga nog even terug naar de stemming over de vraag of iedereen akkoord is dat het interpellatiedebat aan de agenda wordt toegevoegd. Ik zie daar verder geen reacties, dat is dan bij dezen ook gebeurd. Mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter, ik heb een punt van orde. Voor deze vergadering is geen inspreekrecht bedacht maar als ambassadeur van Vrede voor Zoetermeer, verbonden aan het ILOZ wil ik graag aan de raad het volgende vragen: om de heer Shamier Madhar, voorzitter van het ILOZ, het InterLevensbeschouwelijk Overleg Zoetermeer, kort het woord te geven om een persoonlijk woord te delen met de raad en de stad Zoetermeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat is een voorstel van orde. Ik kijk even rond om te kijken of iedereen zich daarin kan vinden.

Ik zie allemaal knikkende gezichten dus dit voorstel is overgenomen en dan krijgt de heer Madhar straks de mogelijkheid om het woord aan u te richten bij aanvang van agendapunt 4. Dat voor wat betreft de agenda, iemand die nog iets over de agenda heeft? Is er iemand die nog stemming wenst over de vaststelling van deze agenda? Niet het geval. Toch nog even voor de volledigheid, vooral voor mensen die wellicht zijn gekomen voor de commissievergadering van vanavond: de start van de commissie Plenair zal ongeveer tien minuten na afloop van deze extra raadsvergadering zijn. Dan weet u ook dat dat op deze manier gebeurt. Mevrouw Van der Meer? Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): U zegt nu dat de commissie Plenair later start, maar ik denk dat het nog veel belangrijker is te zeggen dat de commissie Stad en commissie Samenleving niet doorgaan, want dat hebben we eigenlijk ook nog niet met elkaar geregeld. De voorzitter: Nee, maar ik ben niet meer zo blauw en ik heb inmiddels wel geleerd dat de commissie Plenair daar straks zelf een formeel besluit over neemt. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Oké, maar misschien is het toch goed om het even te zeggen nu? De voorzitter: De winstwaarschuwing kan vast gegeven worden dat die waarschijnlijk niet door zullen gaan, maar het moet nog wel formeel door uzelf in de commissie Plenair worden vastgesteld.

Om maar even de regels te blijven hanteren. 2.

Bekrachtiging/opheffing geheimhouding

De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 2, hier zijn geen bijzonderheden dus ik stel voor dat agendapunt daarmee als afgehandeld te behandelen. 3.

Raadsvoorstel Wensen en bedenkingen noodopvang statushouders

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 3. Het raadsvoorstel Wensen bedenkingen noodopvang statushouders. Over de amendementen 2110-A tot en met 2110-C is maandag 11 oktober jl. al gestemd dus die kunnen we overslaan. We beginnen bij amendement 2110-D. Die stemming is gestaakt en dit amendement wordt vanavond opnieuw in stemming gebracht. Mevrouw Van der Meer heeft bij amendement H een mondeling amendement ingediend en daarin is de tekst 'een halfjaar' vervangen door 'negen maanden'. Dat is de mondelinge toelichting en de amendementen 2101-J, 2110-N en 2110-Y zijn ingetrokken. Dat nog even voor de volledigheid. U kunt alle stukken vinden in iBabs en dan gaan we zo beginnen met de stemming over 2101-D. Ik constateer dat er 37 raadsleden aanwezig zijn. Amendement 2110-D. Welke leden van de raad zijn voor dit amendement? Voor zijn SP, PDvZ, Zoetermeer Vooruit, VVD, LHN, PVV, Zó! Zoetermeer 19 voor, 18 tegen; het amendement is aangenomen. Amendement 2110-E Noodopvang dringende wens communicatie. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die het amendement in stemming gebracht wenst te hebben? Ik hoor een ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn vragen hun hand op te steken?

2

Raad 25 oktober 2021

Tegen zijn PvdA, Zoetermeer Vooruit, PVV, 31 voor, 6 tegen; het amendement is aangenomen. Amendement 2110-F Noodopvang wens jongeren en/of flexwoningen. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand dit in stemming gebracht wenst te hebben? Ik hoor een ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, D66, Zoetermeer Vooruit, VVD, Zó! Zoetermeer, LHN, PVV, ChristenUnie-SGP. Het amendement is aangenomen met 25 voor, 12 tegen. Amendement 2110-G Noodopvang dringende wens dagbesteding. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ik hoor een ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen is de PVV, dit amendement is met 35 voor, 2 tegen aangenomen. Amendement 2110-H Noodopvang wens plan voor uitstroom. Dat is mondeling geamendeerd. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn GroenLinks, Zoetermeer Vooruit, PDvZ, PVV, D66, met 22 voor, 15 tegen is het amendement aangenomen. Amendement 2110-I Noodopvang eis middelen voor inburgering. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Dat is niet het geval.

Is er behoefte om dit amendement in stemming te brengen? Ik hoor een ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, Zó! Zoetermeer, VVD, ChristenUnie-SGP. Dit amendement is verworpen met 17 voor, 20 tegen. Amendement 2110-J is dus vervallen, dan gaan we over naar 2110-K Noodopvang beperking duur. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, we hebben natuurlijk D al aangenomen, maar we weten met z'n allen nooit hoe het allemaal gaat. Het zijn alleen nog maar wensen en bedenkingen dus we willen dit amendement toch in stemming brengen zodat op het moment dat er toch weer druk op ons wordt uitgeoefend om te verlengen, in ieder geval de evaluatie erin komt te staan. En dat het na twee jaar echt afgelopen is. Dus we brengen het amendement nog steeds in stemming. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): De burgemeester heeft al gezegd 'we gaan voor een jaar', dat schept helderheid. We vinden dat je met dit amendement de deur nu eigenlijk al openzet naar verlenging en dat geeft een onduidelijk signaal af naar onze inwoners.

Als er te zijner tijd een verlenging wordt gevraagd, en het kan heel goed zijn dat we dat dan prima vinden, gaan we dat dan weer beoordelen, maar nu gaan we uit van een jaar. De voorzitter: Dank u wel. Anderen met een stemverklaring? Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, met het aannemen van amendement D van de PVV dat maximaal een jaar noemt, is dit amendement wat ons betreft overbodig en we zullen dus tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel, nog anderen met een stemverklaring? Niet het geval, dan breng ik dit amendement in stemming. Welke leden van de raad zijn voor dit amendement? Voor zijn Zó! Zoetermeer, ChristenUnie-SGP, CDA, Zoetermeer Vooruit. Dit amendement is verworpen met 10 voor, 27 tegen. Amendement 2110-L Noodopvang onder voorwaarden financiën. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Nee, dan is dit amendement unaniem aangenomen. Amendement 2110-M Noodopvang referendum niet mogelijk. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn PVV, PDvZ, 34 voor, 3 tegen; aangenomen. 2110-N is vervallen. We gaan over naar 2110-O Veiligheid in de omliggende wijken en bedrijventerrein.

Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, op de amendementen die door de burgemeester

Raad 25 oktober 2021

3

zijn ontraden omdat een veiligheidsplan is toegezegd, zullen wij tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie mevrouw Meurs en dan mevrouw Frinking. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Inderdaad, met de toezegging dat er een veiligheidsplan komt, is er voor ons geen reden dit te steunen dus we zullen tegen stemmen. De voorzitter: Mevrouw Frinking. Mevrouw Frinking (CDA): Voor ons geldt hetzelfde, vanwege de toezegging zullen we tegen stemmen. De voorzitter: Mijnheer Schoonbeek. De heer Schoonbeek (D66): Ik sluit me aan bij wat mevrouw Brouwer zei, overal waar het om veiligheid gaat en bij alles dat we hebben opgenomen in het veiligheidsplan, zullen we tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan breng ik het amendement in stemming, welke leden van de raad zijn voor dit amendement? Voor zijn PVV, LHN, VVD, PDvZ, SP, 15 voor, 22 tegen; het amendement is verworpen. Amendement 2110-P Voorrang blijft voor woningzoekenden van de huidige lijst. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, VVD, ChristenUnie-SGP, PDvZ, met 16 voor, 21 tegen is het amendement verworpen. 2110-Q, de 24-uurs BHV-organisatie. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, we zijn het helemaal eens met de inhoud maar we vinden het echt heel erg overbodig dus daarom zullen we niet instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Er is een set amendementen die ik samenvat als 'daar gaat het COA over' en daar zullen we tegen stemmen. Dat geldt ook voor dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog voor een stemverklaring? Niet? Ik neem aan dat dit amendement in stemming moet worden gebracht, dan vraag ik de leden van de raad die voor 2101-Q zijn hun hand op te steken. Voor zijn PVV, LHN, 7 voor, 30 tegen; verworpen. Amendement 2110-R Werkdruk ambtenaren en capaciteit gefaciliteerd door het COA. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, Zó! Zoetermeer, GroenLinks, 14 voor, 23 tegen; verworpen. Amendement 2110-S Landgenoten bij elkaar op een vleugel. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Meurs, gaat uw gang. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, we hebben een heel mooie rondleiding gekregen in de voormalige penitentiaire inrichting en daar werd gezegd dat het juist beter is om dat niet te doen dus we zullen ook niet meestemmen.

De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Niet het geval, mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor is de fractie van LHN. Dit amendement is verworpen met 5 voor, 32 tegen. Amendement 2110-T Veiligheid borgen. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Niet het geval. Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, Zó! Zoetermeer, VVD, SP, 16 voor, 21 tegen; verworpen. Amendement 2101-U Veilige fietstunnels en bushalte. Is er iemand die daar een stemverklaring over

4

Raad 25 oktober 2021

wenst af te leggen? Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): We willen nog even zeggen dat we het eigenaardig vinden om zware repressieve middelen preventief in te zetten. Daarom stemmen we tegen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen voor een stemverklaring? Mag ik ook hier vragen de leden van de raad die voor dit amendement zijn, hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, VVD, SP, 14 voor, 23 tegen; verworpen. Amendement 2110-V Geen ruimte voor agressie. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn PvdA, GroenLinks, D66, 25 voor, 12 tegen; aangenomen. Amendement 2110-W Vooraf zicht op uitstroom. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, VVD, ChristenUnie-SGP, SP, 16 voor, 21 tegen; verworpen. Amendement 2110-X Garanties voor het Nieuwe Dorp. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn VVD, LHN, PVV, 13 voor, 24 tegen; verworpen.

Amendement 2110-Y is ingetrokken en geen onderdeel meer van besluitvorming. Amendement 2110-Z Opvangquotum vergunninghouders vervalt voor 2021 en 2022. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn Zoetermeer Vooruit, ChristenUnie-SGP en PVV, 6 voor, 31 tegen; verworpen. Amendement 2110-AA Noodopvang alleen voor statushouders. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, Zoetermeer Vooruit, VVD, LHN, PVV, 16 voor, 21 tegen; verworpen. Amendement 2110-AB Bevorderen integratie door vermenging bewoners. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor is Zoetermeer Vooruit, 2 voor, 35 tegen; verworpen. Amendement 2110-AC Maak gebruik van relevante ervaring in de stad. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja.

Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, CDA, Zoetermeer Vooruit, ChristenUnie-SGP, Zó! Zoetermeer, LHN, een deel van LHN? U had uw hand niet omhoog, mevrouw Wortel, maar ook LHN. Dit amendement is aangenomen met 28 voor, 9 tegen. Amendement 2110-AD Onbekend maakt onbemind. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn PVV, LHN, VVD, CDA, PDvZ, 19 voor, 18 tegen; het amendement is aangenomen. Amendement 2110-AE Inrichten buurtoverleg. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, ChristenUnie-SGP, Zó! Zoetermeer, 17 voor, 20 tegen; verworpen. Amendement 2110-AF Humane opvang. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): We vinden dit echt buitengewoon overbodig, net alsof het COA niet humaan met de mensen zou willen omgaan, dus we zijn het er natuurlijk mee eens maar we gaan tegen stemmen omdat dit overbodig is. De voorzitter: Dank u wel.

Anderen voor een stemverklaring? Dat is niet het geval. Wilt u dit ook in stemming hebben gebracht? Dan vraag ik de leden van de raad die voor zijn hun hand op te steken. Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, ChristenUnie-SGP, 15 voor, 22 tegen; verworpen. Amendement 2110-AG Noodopvang ook voor de lhbtiq+-community veilig. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van

Raad 25 oktober 2021

5

de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, VVD, Zó! Zoetermeer, PVV, 23 voor en 14 tegen; aangenomen. Amendement 2110-AH Woorden doen ertoe. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PvdA, GroenLinks, D66, CDA, 16 voor, 21 tegen; verworpen. Amendement 2110-AI Wens communicatieplan. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, CDA, Zó! Zoetermeer, LHN, Zoetermeer Vooruit en de PDvZ, 27 voor, 10 tegen; aangenomen. Amendement 2110-AJ Een warm welkom. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Niemand. Is er iemand die stemming wenst? Ja. Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn PVV, LHN, VVD, Zoetermeer Vooruit, PDvZ, 21 voor, 16 tegen; aangenomen. Amendement 2110-AK Kwaliteit gaat voor kwantiteit. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Is er iemand die stemming wenst? Ja.

Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn, vragen hun hand op te steken? Voor zijn PvdA, GroenLinks, D66, CDA, ChristenUnie-SGP, 18 voor, 19 tegen; verworpen. Amendement 2110-AL Laat lokale ondernemers meedoen. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? De heer Meijroos. De heer Meijroos (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. Ik heb zelfs begrepen dat er ondernemers zijn die daar nu, in de lege gevangenis al druk bezig zijn met cursussen, workshops en catering en alles erop en eraan en die krijgen straks inderdaad niets meer, dus het is een mooi idee. De voorzitter: Dat was de stemverklaring. Wie wenst er verder nog een stemverklaring af te leggen? Niemand. Is er iemand die dit amendement in stemming wenst te hebben gebracht? Mag ik de leden van de raad die tegen dit amendement zijn, 2110-AL, vragen hun hand op te steken? Tegen zijn PVV, ChristenUnie-SGP, Zoetermeer Vooruit, 31 voor, 6 tegen; aangenomen. Amendement 2101-AM Alleenstaande statushouders een eigen ruimte. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Mevrouw Meurs. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel voorzitter. We vinden dat ook neven en broers en noem maar op, andere familieleden bij elkaar mogen op een kamer, als ze dat zouden willen. Dus we stemmen tegen het amendement. De voorzitter: Dank u wel.

Dan mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, voorzitter, dit amendement kwam in de plaats van een amendement dat zei dat het aantal gehalveerd moet worden en we hebben het idee dat de overwegingen in het amendement er nu bij gesleept zijn om op een andere wijze tot uitdrukking te brengen dat het getal gehalveerd moet worden. Daar zijn we niet voor. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Frinking. Mevrouw Frinking (CDA): Wij hebben de discussie over aantallen gevoerd en u heeft gevraagd om dat niet zo strak te doen. In feite is dit inderdaad een nieuw scenario daarvan en daarom zullen tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen met een stemverklaring? Niet het geval, dan ga ik amendement 2110-AM in stemming brengen, Alleenstaande statushouders een eigen ruimte. Mag ik de leden van de raad die voor dit amendement zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn PVV, LHN, Zó! Zoetermeer, VVD , 15 voor, 22 tegen; verworpen. Dan hebben we, als het goed is, alle amendementen gehad en komen we nu eerst, voor we nog de drie moties doen, aan het raadsvoorstel. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, een moment, ik wil graag heel even overleggen omdat AM het niet gehaald heeft. Daarom hebben we al onze andere moties ingetrokken dus ik wil graag even overleggen of we nu voor of tegen het voorstel gaan stemmen.

6

Raad 25 oktober 2021

De voorzitter: Dan schors ik even voor vijf minuten. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik heropen de vergadering en ik verzoek iedereen weer even stilte in acht te nemen. Ik kijk naar mevrouw Van der Meer want die heeft de schorsing aangevraagd. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voorzitter, wij komen dadelijk met een stemverklaring. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond, dan stel ik voor om nu het geamendeerde raadsbesluit in stemming te brengen en dat ga ik bij dezen doen. Daarvoor begin ik altijd met de vraag wie een stemverklaring wenst af te leggen. Mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja voorzitter, we hebben ernstig getwijfeld of we nu met het raadsvoorstel moeten instemmen, vooral ook omdat zowel het college als een groot deel van de raad zegt '750 mensen in de gevangenis is te veel'. Tegelijkertijd hebben we nu een heleboel amendementen en wensen en bedenkingen aan u meegegeven dus wat ons betreft, gaat u zorgen voor een heel strakke onderhandeling en zorgt u ervoor dat u heel uitgebreid aan ons terugkoppelt hoe dat gelopen is. In ieder geval willen we meegeven dat we nooit meer op deze manier met wensen en bedenkingen over een dergelijk belangrijk voorstel willen beslissen. Maar voor nu zullen we instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Leeuwen, gaat uw gang.

Mevrouw Van Leeuwen (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, voorzitter, we hebben amendementen ingetrokken die over aantallen gingen en we hebben gedacht met elkaar een brug te kunnen slaan, waarop u ook positief heeft gereageerd. Helaas blijkt dat de meerderheid van de raad ons daarin niet volgt. We vinden het een heel lastige conclusie die we moeten trekken, maar dat heeft wel tot gevolg voor ons dat we niet zullen instemmen met het raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Leeuwen. Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, ik heb aangegeven in mijn termijn dat we een aantal strakke voorwaarden stellen aan de komst van de noodopvang. Die zijn niet allemaal opgenomen in deze wensen en bedenkingen. Dat betekent dat we met de komst onder alleen de meegegeven voorwaarden niet akkoord zijn. Over de veiligheid is nu nog te veel onduidelijk en het mag helder zijn dat de VVD ontevreden is over het onderhandelingsresultaat als deze wensen niet alsnog in een bestuursovereenkomst zullen landen. Daarnaast mag het helder zijn dat over de aantallen nog veel onzeker is maar we absoluut tegen de komst van het grote aantal zijn dat het COA voorstelt. Desondanks zullen we om de overige wensen te borgen wel voor het raadsvoorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils. Mijnheer Blansjaar, gaat uw gang. De heer Blansjaar (PDvZ): Dank u wel voorzitter.

Doordat er voor ons wat essentiële amendementen zijn aangenomen, zullen we voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel voorzitter. Gezien de schrijnende situaties in de azc's en overal in het land op andere plekken waar asielzoekers en statushouders onder niet al te fraaie omstandigheden moeten leven op dit moment, is het buitengewoon noodzakelijk dat de burgemeester snel aan de slag kan met het COA om tot een goed plan te komen dat we graag hier weer terugzien. We hebben niet alles binnengehaald dat we hadden willen binnenhalen, voor vanavond. Er is ook een aantal amendementen wel aangenomen die niet de onze waren, maar desondanks denk ik dat er een heel aardig pakketje ligt voor de burgemeester om mee aan de slag te gaan en we wensen hem daarbij zeer veel succes. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Beij, gaat uw gang.

Raad 25 oktober 2021

7

De heer Beij (SP): Ja voorzitter, zoals ik eigenlijk de hele avond al zeer moeilijke beslissingen moet nemen namens de SP, moet ik dat nu ook doen. Er is volgens de SP te weinig tijd als dit op dit moment doorgaat, zeker gezien de amendementen die wel en niet zijn aangenomen, om zowel de veiligheid, de aantallen als de leefsituatie voor de mensen daar te borgen en dat is de reden dat ik tegen zal stemmen. De voorzitter: Mijnheer Schoonbeek. De heer Schoonbeek (D66): Dank u wel voorzitter. Naast onze bestuurlijke plicht hebben we ook de morele plicht om mensen in nood op te vangen. Dat hebben we al vaker gezegd. We hebben met deze amendementen en de insteek die het college eerder heeft aangegeven er alle vertrouwen in dat we met de inwoners van de stad en de organisaties dit goed kunnen bolwerken, dank u wel. De voorzitter: Dan mevrouw Meurs. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Zoetermeer Vooruit staat voor rechtvaardig en met gezond verstand met de kennis van nu de juiste beslissingen nemen. Tegemoetkomen aan de oproep van het COA lijkt zo'n beslissing. We hebben vertrouwen in de onderhandelingen van de burgemeester met het COA en de Rijksgebouwendienst, we vinden een veiligheidsplan en communicatieplan wel heel erg belangrijk en we zijn blij dat we de scenario's met afwegingen wel te zien krijgen.

We geven nu wensen en bedenkingen mee en we besluiten verder niets dus we zullen hier wel mee instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga nog naar de heer Mooiman en dan mevrouw Frinking. De heer Mooiman (PVV): Dank u wel voorzitter, onze fractie blijft tegen een noodopvang en we zien onze voorstellen onvoldoende terug in het voorstel en daarom zullen we tegen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Frinking. Mevrouw Frinking (CDA): Het CDA zal voor stemmen. De mensen in nood moet je helpen, dat is waar we nu ook met z'n allen mee bezig zijn. Het moet zorgvuldig en fatsoenlijk gebeuren. U heeft allerlei wensen en bedenkingen van onze kant meegekregen en we wensen u er veel succes bij om daar echt een goed voorstel voor te maken. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. We betreuren het dat het voorstel twee weken langer is blijven liggen want we zien gewoon hoe groot de druk en de urgentie is en dat er op dit moment, waar sommigen zeiden dat het overbodig is, gewoon inhumane situaties optreden op sommige plekken in het land. We kunnen daar als Zoetermeer een oplossing aan bieden door nu ook onze bijdrage te doen en we zullen daarom dit voorstel steunen. De voorzitter: Anderen nog voor een stemverklaring? Als dat niet het geval is, ga ik het raadsvoorstel in stemming brengen.

Mag ik de leden van de raad die tegen dit raadsvoorstel zijn vragen hun hand op te steken? Tegen zijn SP, PVV, LHN. Daarmee is dit raadsvoorstel met 29 voor, 8 tegen aangenomen. Dan gaan we over naar de moties. Er liggen nog vier moties als ik het goed heb. Motie 2110-02 Geen leegstand in voormalige penitentiaire inrichting. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Geen stemverklaring. Iemand die stemming wenst? Ja, dan ga ik de motie in stemmen brengen. Mag ik de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn PDvZ, Zoetermeer Vooruit, 3 voor, 34 tegen; verworpen. Motie 2110-03 Coördinatie vrijwilligers. Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval. Is er iemand die stemming wenst? Ja, mag ik de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, GroenLinks, D66, CDA, ChristenUnie-SGP, VVD, Zó! Zoetermeer, LHN, 32 voor, 5 tegen; aangenomen. Motie 2110-04 Woonruimte breder inzetbaar/flexwoningen. Is er iemand die daar een stemverklaring

8

Raad 25 oktober 2021

over wenst af te leggen? Niet het geval. Is er iemand die stemming wenst? Ja, mag ik de leden van de raad die tegen deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Tegen zijn GroenLinks, PDvZ, Zoetermeer Vooruit, CDA, VVD, LHN, PVV, 12 voor, 25 tegen; verworpen. Motie 2110-05 Graag een tunnelvisie! Is er iemand die daar een stemverklaring over wenst af te leggen? Niet het geval. Is er iemand die stemming wenst? Ja, mag ik de leden van de raad die voor deze motie zijn vragen hun hand op te steken? Voor zijn SP, PvdA, D66, CDA, ChristenUnie-SGP, VVD, LHN, PVV, 27 voor, 10 tegen; aangenomen. Ik dank u hartelijk want daarmee zijn we aan het eind gekomen van de stemming over dit raadsvoorstel en daarmee aan het eind van agendapunt 3. Dat betekent dat we overgaan naar agendapunt 4. 4.

Interpellatieverzoek

De voorzitter: Dit is het interpellatieverzoek inzake Undercover onderzoek Islamitische organisaties en omdat dit een agendapunt betreft over mijn eigen portefeuille, vraag ik aan de heer Jong het voorzitterschap over te nemen en schors ik heel kort om daarheen te gaan. (De heer De Jong neemt voorzitterschap over.) De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Bij dit agendapunt krijgen zo dadelijk de indieners van het interpellatieverzoek het woord om vragen te stellen. We hebben netjes afgesproken en besloten dat de heer Madhar van het ILOZ de gelegenheid krijgt om vijf minuten het woord tot ons te richten. Dus ik nodig de heer Madhar zo dadelijk uit. Daarna krijgen de indieners van het interpellatieverzoek het woord om hun vragen te stellen. Daarna krijgt de burgemeester als portefeuillehouder het woord en vervolgens krijgen alle fracties de gelegenheid te spreken zoals we hebben afgesproken, met een maximale spreektijd van twee minuten per fractie en mevrouw Bink, mevrouw Van der Meer en de heer Mooiman hebben respectievelijk veertig seconden en een minuut en een minuut extra spreektijd gevraagd en die ook gehonoreerd gekregen. Dat betekent dat ik als eerste de heer Madhar uitnodig om het woord tot u te richten. Dat mag vanaf het spreekgestoelte en zoals gezegd, krijgt u daarvoor vijf minuten de tijd.

Inspreker Madhar (ILOZ): Beste voorzitter en raadsleden, hartelijk dank dat ik vanavond alsnog het woord tot u mag richten. Een beetje emotioneel omdat er de afgelopen periode natuurlijk veel over ons in de kant heeft gestaan. Ik ben Shamier Madhar, voorzitter van het ILOZ. Tijdens de undercoverperiode was ik voorzitter van de moskee. Ik wil ook direct duidelijk maken dat we als ILOZ geen communicatiemisverstanden hebben, of wat dan ook met de huidige nieuwe burgemeester. Wij als ILOZ treden naar voren als een soort mediator tussen de moskeeën en de gemeente. Dat is onze rol op dit moment, zoals we die willen vervullen. Ik spreek ook namens de vier moskeeën en een beetje namens mijzelf omdat ik in het verleden hierin was opgenomen. Daarnaast zou ik ook een beetje vanuit mijn eigen visie en beeld het woord tot u willen richten. Namens de vier moskeeën, wel te verstaan twee Marokkaanse moskeeën, een Surinaamse moskee en een Turkse moskee, wordt het vertrouwen als bevroren gezien. Wij zeggen dat het vertrouwen is bevroren, dat we nu niet verder kunnen met de gemeente, op dit moment. Ik ben natuurlijk ook een burger van Zoetermeer en het doet me heel veel om te moeten horen dat ik werd meegenomen in een scan, een rapport, waarvan ik niet op de hoogte was. Het doet me veel als ik zo veel wil betekenen voor Zoetermeerders en voor de veiligheid waarvoor we ons ook als ILOZ inzetten.

Ik heb ervoor gekozen om verder te gaan in het bestuur van het ILOZ om in het bredere geheel diensten aan de Zoetermeerders te kunnen aanbieden; of het nu christelijk is, joods of welk geloof of welke levensbeschouwing het ook moge zijn, ik sta er voor eenieder, welke religie of wat je ook bent. Het was een nare periode, als ik daaraan terug mag denken, toen er uitreizigers waren vanuit Zoetermeer. Een heel nare periode, ook voor ons. We moesten ook als moskeebestuurders kijken 'hoe moeten we reageren en wat voor activiteiten ontplooide men zodat er helaas uitreizigers ontstonden?' Wij moesten onze eigen jeugd en onze mensen zelf ook bekijken en kijken hoe zij ermee omgingen, maar wij, als vier moskeeën, stonden er keihard voor om er te zijn voor een veilig Zoetermeer. We hadden nauwe contacten met de gemeentelijke ambtenaren en ook met de politie met wie we ook direct contact hadden als er ook maar iets plaatsvond. Wij hadden direct contact. Heel mooi is dat een van de moskeebesturen aangeeft 'we hebben niet onze woonkamer geopend, maar we hebben onze slaapkamer geopend voor eenieder'. En alsnog waren we geen vertrouwelingen, of

Raad 25 oktober 2021

9

betrouwbare partners maar werd aangegeven dat we gescand moesten worden. Dat doet ons erg pijn. Zoals ik begon, een beetje emotioneel, omdat ik voor u allen sta en u allen wil meenemen – het maakt mij niet uit of u links of rechts bent – in wat het met mij doet. Want wij zijn ook burgers. En wij willen ook heel veel betekenen voor Zoetermeerders. Ik als persoon draag daaraan bij. Wij geloven in gesprek, met alle activiteiten, om anderen te laten weten wie ik ben als moslim. Ik leer ook van anderen hoe jullie denken over Maria, enzovoort. Ik geloof in gesprek zodat we van elkaar kunnen leren. Ik wil gaan voor een compassievol Zoetermeer, want uiteindelijk hebben jullie ook samen getekend voor het Handvest voor Compassie, op basis waarvan we met elkaar omgaan zoals ik ook mezelf toe zou wensen. Waar is dat Handvest voor Compassie gebleven? Hoe gaan we dat in de toekomst waarborgen? Ik zie dat ik nog maar enkele seconden heb. Ik kan nog de hele avond hierover praten maar ik hoop dat u het Handvest voor Compassie nakomt. We zijn een 'gemeente van respect' geworden, ik hoop dat dat respect er ook is en dat we zeker een inclusieve samenleving met elkaar nastreven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Madhar. Dan ga ik over naar de indieners. De eerste is de heer Boerboom, daarna de heer Weekenstroo, dan mevrouw Kraneveldt en daarna mijnheer Schoonbeek.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, we hebben onderling, omdat we de vragen hebben afgestemd en om dubbelingen te voorkomen, afgesproken dat de heer Weekenstroo aftrapt, met uw goedvinden. De voorzitter: Akkoord, dan de heer Weekenstroo en daarna u. Heeft u misschien de volgorde voor mij? De heer Boerboom (GroenLinks): De heer Weekenstroo, dan mevrouw Kraneveldt, dan de heer Boerboom en tot slot mijnheer Schoonbeek. De voorzitter: Dan gaan we het zo doen. Mijnheer Weekenstroo. De heer Weekenstroo (CDA): Voorzitter, namens het CDA zal ik beginnen met een kort statement en een aantal vragen, de rest volgt in onze eerste termijn. De vragen, zoals net al gewisseld, zullen worden gesteld door ons, dan de PvdA en dan GroenLinks en D66 en ze zijn onderling afgestemd om dubbelingen te voorkomen. Voorzitter, ieder mens telt. Ieder mens is gelijkwaardig aan de ander. Dat zegt vrij vertaald, artikel 1 van onze Grondwet. De harde praktijk van vandaag de dag leert ons dat dat niet vanzelfsprekend is, zoals deze affaire, deze undercoveraffaire laat zien. Een groep inwoners is in opdracht van de gemeente, mensen die zij vertrouwden, bespioneerd. Dat brengt schade toe in het vertrouwen. We hebben het over inwoners die net zoals u en ik recht hebben op de waarborgen en rechtszekerheid van dezelfde wet die voor ons geldt.

Deze waarborgen en deze rechtszekerheid lijken met de voeten getreden door de burgemeester. De voorzitter: Mijnheer Weekenstroo, een korte onderbreking, ik zag een hand van de heer Van Gils, ik denk voor een interruptie. Mijn verzoek is om tijdens de inleiding door de indieners dat niet te doen en daar echt het debat voor te gebruiken straks, daar heeft u straks ook de termijnen voor. Dat is niet alleen voor u, maar even raadsbreed. Ik verzoek mijnheer Weekenstroo zijn bijdrage te vervolgen. De heer Weekenstroo (CDA): Ik was bezig met de waarborgen en rechtszekerheid. Deze lijkt met voeten getreden door de burgemeester, het college in zijn geheel, of door zijn voorgangers. Het CDA Zoetermeer wil een volledig feitenrelaas. Vanavond horen we de eerste feiten, maar we willen daarnaast in een memo antwoord op de vragen die vanavond worden gesteld en de vragen die de PvdA en wijzelf al eerder hebben gesteld. Daarnaast willen we een actieplan voor het herstel van vertrouwen waarbij excuses uit het hart de enige basis voor het herstel van het vertrouwen kunnen zijn. Onze vragen: 1.

Kan het college aangeven hoe de besluitvorming tot het benaderen van NTA tot stand is gekomen? Daarbij onder andere de vraag: door wie is het college op deze instantie gewezen? Daarbij nog een aanvullende vraag: kan het college de opdrachtbevestiging naar de raad toe laten komen? De aanleiding hiertoe is het memo van vandaag waarin staat dat er bij de onderzoeksopzet vraagtekens worden gesteld. De vraag is dus: wanneer was het college op de

10

Raad 25 oktober 2021

hoogte van deze onderzoeksopzet? 2. Wanneer en op basis van welke signalen heeft het college besloten om undercoveronderzoekers in te zetten bij moskeeën in Zoetermeer? 3. Lag hieraan een officieel college besluit ten grondslag? Viel dat besluit binnen het mandaat van de burgemeester of is het ambtelijk gemandateerd? Is er überhaupt overleg geweest met de andere wethouders? 4. Hoe legt het college het combineren van functies, zowel bij de gemeente, als eventueel het NTA uit? Is dit volgens de gedragscode van de gemeente? Was de gemeentesecretaris hiervan op de hoogte? 5. Hoe is het mogelijk dat de gemeente in een reactie aangeeft erg geschrokken te zijn terwijl er op het stadhuis toch mensen van hebben moeten geweten? Wist de burgemeester hiervan bij aanvang van zijn burgemeesterschap? Zo nee, wanneer was de burgemeester op de hoogte en wat heeft hij naar aanleiding van het feit dat hij op de hoogte was, gedaan? Waarom is de raad hier toen niet terstond over geïnformeerd? 6. Van welke periode tot welke periode heeft NTA geïnfiltreerd bij organisaties in Zoetermeer en tot welke tijd is de NTA voor de gemeente actief geweest? Of verleent NTA nog steeds diensten aan de gemeente? 7. Bij welke organisaties heeft NTA geïnfiltreerd in Zoetermeer en hoe is tot de selectie van organisaties gekomen? Dan nog een aantal vragen over de juridische grondslag: 1.

Kan het college toelichten of er bewust voor een externe partij, zijnde NTA, is gekozen waarmee de Gemeentewet omzeild kon worden? 2. Is het college zich ervan bewust dat er volgens deskundigen een verboden handelwijze is gebruikt en hoe reflecteert het college hierop? 3. Hoe zit het met de privacy van de getroffen personen en organisaties? Wat is gedaan met deze informatie en wordt deze informatie nog steeds gebruikt? Is het college zich bewust dat mogelijk een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens verwacht kan worden? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Weekenstroo. Als volgende mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, dank u wel. Als er een concrete dreiging is van terrorisme of een ander strafbaar feit waardoor de veiligheid van Nederland in gevaar komt, moet je natuurlijk onderzoek doen, en dat kan ook undercover zijn, maar dat doe je door de geëigende instanties, bijvoorbeeld de AIVD. Dan is dat met wettelijke regels omkleed en dan moet je als land het gevoel hebben dat je die organisatie kunt vertrouwen.

Maar als je als gemeentebestuur de opdracht geeft aan een particulier bedrijf om onderzoek te doen naar mensen met wie je, wat ons betreft, constructief aan het samenwerken was – we kregen tenminste altijd de indruk van de vorige burgemeester dat dat zo was – en je laat die door een particulier onderzoeksbureau onderzoeken en dat komt dan uit, zijn wij in ieder geval als fractie geschokt. We zijn ook verontwaardigd dat we nooit, zelfs niet in vertrouwen of geheim, ook maar iets te horen hebben gekregen van het feit dat er misschien toch wel twijfels waren. We sluiten ons aan bij de vragen die de andere fracties stelden en nog zullen stellen. Ik focus even op wat er in het stadhuis precies is gebeurd. Collega Weekenstroo heeft al gevraagd naar de rol van de burgemeester. Ik wil ook graag weten hoe het zit met de ambtenaren, in welke positie zij zijn gebracht bijvoorbeeld. Dus mijn eerst vraag is: - Waren er ambtenaren bij het onderzoek en de bezoeken aan de moskeeën betrokken en zo ja, wat was dan hun precieze rol daarbij? - Heeft de gemeente de rapporten van de NTA doorgestuurd naar organisaties als NCTV, AIVD en politie? Graag specifiek wat naar wie is gestuurd en of er uiteindelijk door die partijen tot actie is overgegaan naar aanleiding van deze rapporten.

- In hoeverre heeft de NTA invloed gehad op het handelen van de gemeente? Dus wat heeft de gemeente met al die analyses gedaan? Is er actie gekomen? - Hoeveel van het radicaliseringsbudget dat we van het rijk hebben gekregen is naar dat NTA gegaan? Of heeft de NCTV alles betaald, zoals we in NRC konden lezen? Of waren er toch ook nog kosten voor de gemeente? - Hoeveel rapporten heeft het onderzoek nu eigenlijk opgeleverd en wie hebben kennisgenomen van de inhoud? Ook ambtenaren? Of niet? - Heeft het onderzoek relevante informatie opgeleverd waarmee extremisme, radicalisering of uitreizen naar IS daadwerkelijk zijn voorkomen? - Met de raad is nooit over de inzet van dit undercoveronderzoek gesproken, ook niet vertrouwelijk of

Raad 25 oktober 2021

11

geheim. We hoeven echt niet alle details te weten, je moet ook de burgemeester kunnen vertrouwen in die veiligheidsdriehoek, maar waarom is de gemeenteraad op geen enkel moment betrokken geweest, noch bij het besluit om te starten, noch bij de informatie over de opbrengsten? - Welke afspraken gaat het college met de raad maken rond zulke besluitvorming en operaties mochten die zich in de toekomst voordoen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt, dan is mijnheer Boerboom de volgende spreker namens de indieners. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, het komt zelden voor dat GroenLinks zich genoodzaakt ziet om een interpellatiedebat aan te vragen. Echter, de afgelopen week zijn we geschokt door berichtgeving in de media over het undercoveronderzoek dat de gemeente heeft laten doen naar islamitische gemeenschappen en moskeeën in de stad. Nota bene door een particulier onderzoeksbureau, en tot slot ook nog zonder de gemeenteraad ook maar op enig moment te informeren in de afgelopen zes jaar. Begrijpelijkerwijs heeft dit voor veel opschudding gezorgd in de gemeenschappen die dit raakt. Gesprekken die ik afgelopen week heb gevoerd met mensen die hierdoor geraakt zijn, waren indringend. Hun gevoel van veiligheid en het idee van een overheid die er voor hen is, is ver weg. Ook hebben zij, net als verschillende fracties in de raad, veel vragen.

Antwoorden daarop zijn noodzakelijk om straks weer stapje voor stapje te kunnen gaan werken aan herstel van vertrouwen. GroenLinks sluit zich aan bij de vragen van collega-interpellanten van CDA, PvdA en D66 en zelf willen wij de volgende vragen stellen aan het college: 1. Ten tijde van het onderzoek was de gemeente veelvuldig partner van deze gemeenschappen en in gesprek in het kader van radicalisering, soms zelfs wekelijks. Hoe zag het college het undercoveronderzoek in het kader van het belang van vertrouwen in de samenwerking die die radicaliseringsaanpak nodig had? 2. Niet alleen de islamitische gemeenschappen, maar ook andere geloofsgemeenschappen zijn ongerust in de stad. Zij hebben een overheid gezien die niet vanuit vertrouwen, maar vanuit wantrouwen opereert. Zij zijn benieuwd of er ook onderzoek naar hen is gedaan. Heeft het college inmiddels eenieder geïnformeerd naar wie onderzoek is gedaan en hen ook geïnformeerd over wat er over hen is vastgelegd? 3. In het verlengde daarvan voelt ook niet iedereen zich veilig om zelf contact op te nemen met de gemeente. Is het college bereid om een onafhankelijk iemand aan te stellen bij wie inwoners en organisaties terechtkunnen met hun vragen? 4. Het is noodzakelijk dat er excuses worden gemaakt. Dat kan vanavond in de gemeenteraad, maar belangrijker voor GroenLinks is dat dit gedaan wordt aan de mensen die het betreft.

Graag horen we van het college of het hiertoe bereid is. 5. We zitten in een tijd waarin de polarisatie toeneemt. Als gemeente hebben we overal staan dat we juist voor verbinding en samenwerking willen gaan. Hoe denkt het college dit te realiseren na wat er is gebeurd de afgelopen periode? 6. Door dit onderzoek is er wantrouwen gekomen in het handelen van de gemeente. Wat denkt het college dat de impact van dit onderzoek zal zijn op het veiligheidsbeleid in de stad? 7. Vandaag heeft het college een memo gestuurd waarin het aankondigt met een onderzoek te komen en we zijn heel benieuwd wat de burgemeester van plan is concreet te onderzoeken, hoe lang het onderzoek gaat duren en wanneer u verwacht met de resultaten daarvan naar de gemeenteraad te kunnen komen. Dank. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Boerboom. Dan als laatste in dit rijtje de heer Schoonbeek. De heer Schoonbeek (D66): Voorzitter, vertrouwen is de basis voor samenwerking en vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Daarom is het zaak dit vertrouwen dus ook zo spoedig mogelijk weer te herstellen. In deze raad zal niemand twijfelen aan de noodzaak om onze samenleving veilig te houden.

In het licht van de periode waarin we met uitreizigers te maken hadden, is het misschien voorstelbaar dat 'alles in het werk wordt gesteld om', maar wat mijn fractie betreft, wel alleen met methoden die binnen de wet en binnen de bevoegdheden en taken van de gemeente vallen. Als je onveiligheid effectief en met gezag wilt bestrijden, mag je van de overheid ook verwachten dat ze zich aan haar eigen regels houdt.

12

Raad 25 oktober 2021

In het VNG-document De rol van gemeenten in de aanpak van radicalisering staat een aantal taken voor de gemeenten, bijvoorbeeld het tegengaan van radicalisering. Het betreft dan bijvoorbeeld het bespreken van beleid in de gemeenteraad, het bouwen van een vertrouwensrelatie met maatschappelijke organisaties en religieuze gemeenschappen en het maken van afspraken over de wijze van samenwerken. Het inhuren van een extern bureau staat hier niet vermeld en het laten infiltreren, lijkt ons ook niet een taak van de gemeente. Bij ons heerst daarom de vraag: op welke grondslag zijn deze activiteiten gerechtvaardigd geweest? Daarnaast is het samenwerken tussen de overheid en groepen waar radicalisering kan ontstaan, een van de belangrijkste redenen dat het in Nederland relatief goed gaat met radicalisering en voorkomen van aanslagen. Dit contact en deze samenwerking is gestoeld op wederzijds vertrouwen. Als we dan lezen en horen dat de voorzitter van een Zoetermeerse moskee aangeeft zich bedrogen te voelen, vragen we ons af hoe je in vredesnaam deze goedlopende samenwerking weer op de rails krijgt. Gezien het zojuist genoemde, hebben we naast de vragen die de andere fracties al hebben gesteld nog de volgende vragen: - In NRC van 22 oktober jl. staat vermeld dat de NCTV de risico's van undercoverwerk reeds kende.

Is de gemeente hierin door de NCTV gekend? Wat is er met het risico gedaan en zijn daar mitigerende maatregelen op genomen? - Nu is er veel onrust op dit moment. maar wanneer wist het college, in casu de burgemeester, van dit onderzoek van NRC en het verschijnen van het artikel in NRC? - Welke taken moeten wij als gemeente inclusief de burgemeester überhaupt willen uitvoeren? Hoe verhoudt het inhuren van de NTA zich tot de taak die wij wel of niet moeten doen en ook moeten willen doen? - Ten slotte, en daar begon ik ook mee, hoe krijgen we het vertrouwen tussen de gemeente en de betrokken organisaties terug? We begrepen dat zaterdag een gesprek plaats heeft gevonden met de moskeebesturen. Klopt dat en wat is voor de burgemeester de afdronk van dit gesprek? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Schoonbeek, we hebben nu vier indieners gehoord en dan wend ik me nu tot het college, in het bijzonder de burgemeester. Bent u zover dat u over kunt gaan tot het geven van een reactie? U vraagt een schorsing aan, voor hoe lang ongeveer? Tien minuten. Dan schorsen we tot 21.20 uur. Schorsing De voorzitter: Ik stel voor dat we de vergadering hervatten. De burgemeester staat klaar, ik wil graag voorafgaand daaraan nog een mededeling doen of iets neerleggen namens het presidium. Dat gaat over de agenda van vanavond.

We merken aan hoe het nu gaat dat er wel behoefte is om dit onderwerp goed en ruimhartig te kunnen bespreken. We hebben nog een plenaire commissie hierna staan. Ik heb gesproken met de voorzitter van de plenaire commissie en mijn voorstel aan u is om dat niet vanavond meer te doen, maar morgenavond, na de besprekingen die er al staan en dat zal zijn vanaf 21.00 uur. Dus morgenavond vanaf 21.00 uur het plenaire gedeelte. Dat betekent dat we vanavond dit debat op een nette manier kunnen voeren met elkaar, zonder de druk van het plenaire gedeelte erachteraan. Mag dat rekenen op uw instemming? Mevrouw Meurs. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ik vraag me af of alleen de plenaire vergadering naar morgen gaat en de commissies dan sowieso vervallen? De voorzitter: De commissies zijn al doorgeschoven naar 8 november a.s., uit mijn hoofd. Dus alleen het plenaire gedeelte morgen om 21.00 uur. Dat betekent dat over de technische vragen morgen kan worden gesproken. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik ben daar niet voor want onze fractie kan dan in zijn geheel niet aanwezig zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik constateer dat twee mensen in ieder geval niet voor zijn. En ik zie mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee, wij zijn ook niet voor deze oplossing. Gewoon doorgaan. De voorzitter: Ik zie dus in ieder geval twee reacties.

Dan gaan we toch verder met wat ik nu heb

Raad 25 oktober 2021

13

voorgesteld, dat betekent morgen het plenaire gedeelte en dan gaan we nu naar de burgemeester voor zijn reactie op de vragen die zijn gesteld. Nu zie ik nog een hand bij mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): U neemt nu een besluit voorzitter, terwijl al een paar fracties zeggen 'daar voelen we niet zoveel voor'. Ik denk dat het een goed idee is om te kijken hoe laat we straks klaar zijn met dit gedeelte en op dat moment te beslissen of we het moeten uitstellen, ja of nee. Als het meevalt, doen we het plenaire deel vanavond, en anders morgen. Ik vind wel dat we een beetje rekening met elkaar moeten houden. De voorzitter: Ik dacht met dit voorstel niet alleen u een dienst te bewijzen, maar ook een aantal mensen dat hier zit te wachten om een rol te hebben in het plenaire gedeelte. Die duidelijkheid zou ik niet alleen u gunnen, maar ook de mensen die daar een rol in hebben. Ik heb uw reactie gehoord, mevrouw Van der Meer, maar ik kijk nog steeds rond en ik hoor geen andere reacties. Dan lijkt het me toch dat er wel steun is. Mijnheer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voorzitter. Is het niet mogelijk om alles door te schuiven naar 8 november a.s.? De voorzitter: Dan krijgt u de technische uitleg van de vragen pas na de behandeling van de begroting. De heer Ekkelenkamp (D66): Oké, dat deel.

De voorzitter: Ja, dus we zitten wel in een zekere tijdklem en vandaar dit voorstel van het presidium. Wenst iemand nog het woord hierover? Dan concludeer ik toch dat we, met de uitzondering van drie fracties, met grote meerderheid kunnen instemmen met het voorstel van het presidium en dan gaat de plenaire commissie naar morgenavond, waarvoor dank. Dan ga ik naar de burgemeester voor zijn reactie op de interpellanten. Burgemeester Bezuijen: Voorzitter, dank u wel. Er zijn van die momenten, en dit is er een van, waarop je soms denkt 'wat gebeurt mij – of ons – nu toch?' Zo is het bij mij ook gegaan. Uiteraard ben ik, net als u, behoorlijk geschrokken over wat vorige week zaterdag in NRC stond. Ik ben ook heel erg geschrokken en ik begrijp met name ook dat er heel veel reacties, zorgen en vragen zijn geuit vanuit de betrokken islamitische organisaties, de moslimgemeenschap zelf, het ILOZ, maar ook door u als gemeenteraad. Dat blijkt vanavond ook. Maar ik kan u vertellen, ook ik heb een aantal vragen dat ik heel graag verder uitgezocht wil zien. Een aantal van u heeft er al aan gerefereerd, er is vandaag een memo uw kant op gekomen met een eerste reactie. Ik begrijp heel goed dat u al die vragen heeft en dat is de reden dat ik de gemeentesecretaris opdracht heb gegeven om een onderzoek te doen naar wat hier nu precies is gebeurd en wat hier precies is gedaan.

Juist ook om heel nadrukkelijk te kunnen kijken naar 'wat is hier gebeurd, wat betekent dit voor het onderling vertrouwen?' en er is gewoon meer tijd voor nodig om dat uit te zoeken. Dus ik zal ook bij een aantal vragen zeggen dat ik die daar absoluut naar door zal verwijzen. Dat betekent overigens niet dat ik daarmee zeg dat alles naar het onderzoek gaat. Ik wil toch ook zeggen dat, dat heb ik het memo ook gezegd en dat wil ik hier ook echt expliciet gesteld hebben, zonder dat ik nu vooruit wil lopen op de uitkomst van dat onderzoek en de rechtmatigheid van de methoden die daar zijn gebruikt, het in ieder geval iets is waar ik als burgemeester absoluut niet voor sta. Ik sta voor een open en transparante cultuur. Dat is waar ik voor sta. Gezamenlijk met de organisaties en instellingen en inwoners van onze stad. Zo heb ik dat ook in uw memo geschetst en dat meen ik oprecht. Wethouder Ter Laak en ondergetekende hebben samen een eerste gesprek gehad met het ILOZ en met de moskeebesturen. Ik heb gezien welke emoties dit heeft losgemaakt en dat raakt mij ook. Zo wil ik niet opereren en zo moeten we met elkaar ook niet opereren want dat hoort gewoon niet op deze manier. Maar het is ook heel makkelijk om nu te zeggen 'we wisten van het onderzoek van vier jaar geleden, wat er precies gebeurde en welke afwegingen daar zijn gemaakt'. Dat weet ik niet en dat kan ik niet weten.

Daarom wil ik ook heel erg graag dat echt alles tot op de bodem wordt uitgezocht. En natuurlijk – dat is eigenlijk de derde lijn die er ook in zit – wij betreuren het niet alleen als burgemeester, maar zeker ook als college dat de relatie met de betrokken organisaties en met de moslimgemeenschap, maar ook met het ILOZ is geschaad. Dat vind ik echt bijzonder jammer en het

14

Raad 25 oktober 2021

college daarmee ook. We zullen dan ook alles doen, wat mij betreft, echt alles – dat is meteen een antwoord op de vraag of er een actieplan komt – om dat vertrouwen terug te winnen. Vandaar dat wethouder Ter Laak en ik daar zaterdag ook zijn geweest om dat eerste gesprek te voeren en daar zullen nog meerdere gesprekken op volgen om te kijken hoe we dat met elkaar doen. Het is een lange weg. U zei het al, vertrouwen komt te voet en gaat te paard en dat is hier ook zo. We zullen daar ook als college, maar zeker ook als gemeente, behoorlijk in moeten investeren. Er is door u ook een aantal vragen gesteld dat te maken heeft met 'ligt dit nu in het burgemeestersmandaat?' Dat is de vraag die ik ook heb en die uitgezocht moet worden in het onderzoek. Ik heb in ieder geval wel kunnen constateren in de afgelopen week dat het onderzoek inderdaad vanuit de burgemeestersportefeuille is gedaan en dat er geen collegebesluit aan ten grondslag ligt. Dat betekent dus ook dat we moeten kijken of dat kan. Het staat in het memo ook uitgelegd waarom dat is. Dat heeft te maken met de bevoegdheid die de burgemeester heeft in het kader van de openbare orde en veiligheid en of deze methoden überhaupt wel mogelijk zijn, want juist het bureau dat is ingeschakeld predikt zelf – dat staat ook in het memo – dat die methoden die gebruikt zijn, ook daadwerkelijk wel volgens wet- en regelgeving zijn.

Maar dat betwijfelen wij. Vandaar dat we dat ook nadrukkelijk willen laten onderzoeken. Dus daarom is ook de boodschap dat het inderdaad niet via het college is gegaan, maar via het burgemeestersmandaat. Het onderzoek is uiteindelijk uitgevoerd. Er is ook door u nog een aantal vragen over gesteld en dat kan ik ook verantwoorden wat er vervolgens daarmee is gebeurd. Het onderzoek heeft niet geleid tot een wijziging in beleid. Het uitvoerend rapport is uiteindelijk opgesteld en wat daar precies mee gebeurd is – dat zult u misschien flauw vinden, maar dat is niet mijn intentie – moet echt verder uitgezocht worden. De afgelopen week heb ik een aantal zaken boven tafel kunnen krijgen, maar ik vind dat onvoldoende en ik wil daar absoluut een onafhankelijke waarborg op. Dus ook al uw vragen waarom het college en/of de raad wel of niet is geïnformeerd, zijn zaken die we echt dan moeten achterhalen. Er werd ook gevraagd om een feitenrelaas, maar ik denk dat de bedoeling van dit onderzoek ook is de feiten heel nadrukkelijk te gaan onderzoeken. Wat mij betreft, is dat dus ook een heel belangrijke eerste stap. Ik heb afgelopen zaterdag in het gesprek met de bestuurders ook gezegd te gaan kijken hoe we daar dan verder in kunnen opbouwen.

Mijnheer Boerboom stelde nog de vraag 'is het dan mogelijk om iemand anders in te schakelen, als mensen zich niet veilig genoeg voelen om contact op te nemen met de gemeente?' Daar zal ik naar kijken en er zal wat mij betreft ook naar gekeken moeten worden in relatie tot het plan dat we gemaakt hebben om het vertrouwen weer verder te herstellen. Dus nogmaals voorzitter, wat ons betreft gaan we er alles aan doen om dat ook te doen en ik zal er wat mij betreft ook alles aan doen om dat te doen. U weet, dat heb ik tot nu toe ook altijd gedaan, ik probeer altijd in transparantie te kijken hoe het veiligheidsbeleid zich ontwikkelt en u daar ook in mee te nemen. Ik vind het buitengewoon vervelend, dat is zacht gezegd, dat het op deze manier is gegaan. Dat neemt niet weg dat we wel goed moeten kijken of het fenomeen van analyse, een krachtenveldanalyse in dit geval, voldoende is en of we daarmee ook verder uit de voeten kunnen en of de methoden die daarbij gebruikt worden ook daadwerkelijk kunnen worden toegestaan. Dat zijn de vragen die ik ook graag beantwoord wil zien. Ik heb ook gekeken naar de reacties van andere gemeenten die ook genoemd zijn in het artikel, gemeenten als Rotterdam, Ede, Arnhem en ook Amsterdam. Er wordt verschillend op gereageerd en daarom vind ik het ook belangrijk om te kijken wat er nu precies gebeurd is en waar het wel of niet goed is gegaan.