Document · PDF

GEWIJZIGD Bijlage 2 -Stedenbouwkundig plan Edisonpark

Raadsvergadering 8 juli 2024, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Raadsvoorstel Edisonpark15.466 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Def i ni t i efst edenbouwkundi gpl an( DOSP)

Disclaimer Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze planvisie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgevende partijen. Alle getoonde afbeeldingen in dit boekwerk betreffen referentiebeelden die dienen ter illustratie van de beoogde sfeer. De beelden geven nog geen ontwerpuitwerking weer.w De makers van dit document hebben zich ingespannen om de auteurs van de gebruikte referentiebeelden te achterhalen. Een ieder die meent aanspraak te kunnen maken op het auteursrecht van één of meer beelden kan dit kenbaar maken bij de makers van dit document.

Def i ni t i efst edenbouwkundi gpl an( DOSP)

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het Edisonpark 4

KCAP Architects&Planners

Inhoud 4 Inhoudsopgave

Deel 1. Definitief stedenbouwkundig plan (DOSP)

8 Introductie 10

1. Plangebied Kwadrank B+F

1.1

Transformatie van de voormalige volkstuinen

1.2

Randvoorwaarden

1.3

Hart voor de buren

2. Visie op de herontwikkeling

2.1

3. Stedenbouwkundig plan

3.1

Concept

3.2

Welkom in het Edisonpark

3.3

Kwaliteitdragers van het plan

4. Plan in aspecten

4.1

Ruimtelijke opbouw

4.2

Heldere definitie van clusters, zones en buitenruimtes

4.3

Attractief beekpark

4.4

Duurzame mobiliteit

4.5

Een autoluw gebied

5. Bouwvolumes en beeldkwaliteit

5.1

116

6. Fasering

118

6.1

Een nieuw groenstedelijk woonmilieu voor Zoetermeer

Raamwerk en kernwaarden vertaald naar 13 onderdelen

Stapsgewijze ontwikkeling

Edisonpark Zoetermeer [NL]

Def i ni t i efst edenbouwkundi gpl an

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het Edisonpark 8

KCAP Architects&Planners

Introductie Onder de noemer ‘Schaalsprong Zoetermeer’ heeft de gemeenteraad van Zoetermeer in 2017 besloten om verder te willen groeien met 10.000 tot 16.000 woningen. Om deze groei mogelijk te maken heeft men diverse inbreidingslocaties aangewezen, waaronder de voormalige volkstuinen aan de Van der Hagenstraat / Edisonstraat aan de oostkant van Zoetermeer. Wij, AM, Dura Vermeer en Synchroon, hebben op basis van een eerder ingediend initiatiefplan vervolgens een intentieovereenkomst gesloten met de gemeente om dit initiatiefplan verder uit te werken tot een aantrekkelijke propositie voor een nieuw, groen-stedelijk woonmilieu in Zoetermeer. Dit nieuwe woonmilieu ontstaat door de huidige Edisonstraat te verleggen en van twee volkstuinen één nieuw woonpark te maken. Het plan is eerst uitgewerkt in een Voorlopig Ontwerp (2021) en na verwerking van de open aanmerkingen vertaald in een Definitief Ontwerp Stedenbouwkundig plan, gecombineerd met een Voorlopig Ontwerp Inrichtingsplan voor de buitenruimten. Kenmerkend aan het stedenbouwkundig plan is de stevige rand van appartementen aan de noord- en oostzijde, die als het ware een groen en parkachtig binnengebied omarmen. In deze parkzone komen clusters van grondgebonden ééngezinswoningen die naast een privétuin ook een gemeenschappelijke tuin met elkaar delen. Het park zelf is openbaar en voor iedereen toegankelijk.

Auto’s worden zoveel mogelijk opgevangen aan de randen van het plangebied; de paden in het park zijn met name bedoeld voor fietsers en voetgangers (en natuurlijk de hulpdiensten indien nodig). Bij de inrichting van het (semi-)openbare gebied is nadrukkelijk rekening gehouden met biodiversiteit (onder andere door de voorgestelde beplanting), duurzaamheid (onder andere door de voorgestelde materialen) en de waterhuishouding. Maar ook op sociaal vlak is nagedacht over het gebruik van de nieuwe woonbuurt: het gebied is heel ‘doorwaadbaar’ en er wordt rekening gehouden met diverse ontmoetingsplekken die elk een eigen karakter zullen krijgen. De mix van woningen varieert van één en tweepersoons appartementen tot ruimte gezinswoningen in het park. Iedereen woont in of aan het Edisonpark. In totaal gaat het om ongeveer 550 woningen. De voorgestelde architectuur is gebaseerd op lichte kleuren baksteen, waarbij alle woningen (appartementen en grondgebonden woningen) zichtbaar familie zijn van elkaar. In de paragraaf beeldkwaliteit gaan wij dieper in op dit thema en laten wij aan de hand van referentiebeelden zien hoe Edisonpark er uit kan komen te zien. Elke woning krijgt zijn eigen buitenruimte en in combinatie met het voor iedereen toegankelijke parkgebied kunnen wij met recht spreken van een ‘groen stedelijk woonmilieu’. Ontwikkelcombinatie Edisonpark oktober 2022

Edisonpark Zoetermeer [NL]

hoofdstuk

1. Plangebied Kwadrant B+F

1. Plangebied Kwadrant B+F 1.1 Transformatie van de voormalige volkstuinen Historische wandeling

De locatie van de voormalige volkstuinen aan de oostkant van het centrumgebied, tegen Palenstein aan, biedt een goede kans om in de geschetste behoeften te voorzien. Als één van de laatste ontwikkellocaties binnen de ring en gelegen aan het historische lint kan hier een gevarieerd stukje Zoetermeer gerealiseerd worden. De historische kaarten van Zoetermeer en omgeving kennen twee markante herkenningspunten: de Zoetermeerse Meerpolder en de lange rechte lijn van de Zegwaartseweg. Als scheiding tussen de Palensteinse en Binnenwegse polder functioneerde de weg als verbinding met Benthuizen waarlangs zich in de loop der tijd een lint van boerderijen, schuren en landerijen ontwikkelde. Met de groei van Zoetermeer is de historische structuur van het polderlandschap grotendeels verdwenen, maar de Zegwaartseweg is behouden gebleven. Via de kruising met de Dorpstraat is het historische lint met het nieuwe centrum van Zoetermeer verbonden. De Zegwaartseweg vertaald zich vanuit historisch oogpunt in een langgerekt lint met informeel geplaatste (agrarische) bebouwing aan de weg en het water. De kavels hebben een afwisselend beeld van kleinschalige langs- en/of haaks geplaatste woonbebouwing en schuren. De plots worden omzoomd door slootjes, grote bomen en op sommige plekken houtwallen. Het lint vormt een sterke identiteit in de stad Zoetermeer.

Vanaf de kruising met de Van der Hagenstraat opent het lint zich en biedt het mooie vergezichten vanaf de brug naar het water. Door de jaren heen zijn er nieuwe tijdslagen aan het lint toegevoegd door andersoortige bebouwing, inbreiding en transformatie van bestaande kavels.

1850

1900

1950

1975

topografie 2000

topografie heden (2022)

De herontwikkeling van kwadrant B+F voegt indirect een nieuwe laag toe aan het lint. De visuele verankering is een ambitie die binnen de ontwikkeling van het Edisonpark moet worden gedragen door de nieuwe ruimtelijke hoofdstructuur. Tussen de Wijktuin en Activisie ligt een uitgelezen mogelijkheid om het Edisonpark aan te laten sluiten op het historische lint van de Zegwaart. Hierdoor ontstaat er een vergezicht vanaf het lint richting het Edisonpark.

12 KCAP Architects&Planners

Zoeterhage

Australiëweg

Edisonstraat

Van der Hagenstraat

Silverdome

twe

Oos

Zegw

aarts

Palenstein

eweg

Prinses Maxima plein

Van Tuyllpark

Hoornerhage

Plangebied Edisonpark Zoetermeer [NL] 13

1. Plangebied Kwadrant B+F Bestaande situatie De huidige terreinen van de voormalige volkstuinen Kwadrant B+F, liggen als een schakel tussen Palenstein en het Van Tuyllpark. Het gebied vormt een programmatische onderbreking van een bedrijvenstrook ten noorden en zuiden van de oostelijke invalswegen van Zoetermeer: de Oostweg, de Australiëweg en het Prinses Maximaplein. Het plangebied wordt begrensd door de Australiëweg in het noorden, de Oostweg in het oosten, de Van der Hagenstraat in het zuiden en de Zegwaartseweg in het westen. Binnen het plangebied zijn er enkele functies aanwezig die de aandacht vragen: gasverdeelstation, bestaande bedrijven en de wijktuin. De bestaande groene omzooming (dubbele bomenrij) aan de A-watergang - parallel aan de hoofdwegen - zorgt voor een beschutte groene ligging en geeft direct veel identiteit af aan de groene inbedding van het plangebied dat als een enclave in het stedelijk weefsel komt te liggen.

Zegwaartseweg

De groene inbedding en bestaande ecologische waarden in de directe nabijheid van het plangebied, biedt een unieke kans om op deze plek een bijzonder groen stedelijk woonmilieu te ontwikkelen. Een groen stedelijk woonmilieu dat goed bereikbaar is, dat de ontbrekende schakel tussen Palenstein en het Van Tuyllpark completeert, dat zich presenteert aan de hoofdwegen van Zoetermeer en waar ruimte is voor een pallet aan woontypologieën om de groeiende marktvraag binnen Zoetermeer e.o. te bedienen. Binnengebied van de voormalige volkstuinen

Zoeterhage

Kwadrant B+F Hoornerhage

Positionering van het plangebied in de stedelijke context 14 KCAP Architects&Planners

Gasverdeelstation aan de Van der Hagenstraat

Bebouwing aan het historische lint

Darwinstraat

Van der Hagenstraat oprit Oostweg

Edisonstraat

Cultuurhistorische kwelsloot

Aansluiting met de Australiëweg

A-watergang Edisonpark Zoetermeer [NL] 15

1. Plangebied Kwadrant B+F 1.2 Randvoorwaarden Eisen die de herontwikkeling sturen

Naast de ambtelijke terugkoppeling uit het tweekolommenstuk, dienen enkele locatie specifieke randvoorwaarden verder onderzocht te worden in relatie tot de aannames en voorstelen uit het eerder ingediende schetsontwerp (2020). Met name de inpassing van het gasverdeelstation, diens milieucontour en de ondergrondse infrastructuur onder de huidige Edisonstraat hebben een stevige impact op het eerder voorgestelde woonmilieu en woonprogramma. het inpassen van deze knelpunten vraagt om een herijking van het voorliggende planvoorstel. Buiten de nutsvoorzieningen dient het nieuwe plan zorgvuldig om te gaan met de aanwezige eigendomssituaties en perceelgrenzen. In een later stadium zal de impact mate van het wegverkeersgeluid worden geactualiseerd conform het voorliggend planvoorstel.

Verkeer en geluid De ligging van het plangebied aan het hoofdverkeersnetwerk van Zoetermeer oost, brengt enkele uitdagingen met zich mee als het gaat om geluid, emissie en verkeersveiligheid. Het omleggen van de Edisonstraat buiten de A-watergang, verbeterd - naast de ruimtelijke kwaliteit van de rand – de verkeersafwikkeling en hierbij wordt de bestaande Oostweg geíntegreerd in het wegontwerp. De Van der Hagenstraat krijgt geen extra kruisingen. Het behouden van de rotonde als wens, biedt kans als nieuwe gebiedsentree voor de zuidzijde van het plan.

16 KCAP Architects&Planners

Gasverdeelstation en veiligheidszonering Het gasverdeelstation wordt ingepast op basis van de huidige plotinrichting; een afsluitbaar en omheind kavel met toegangspoort voor onderhoudt aan de zuidzijde. Rondom het gasverdeelstation ligt een bebouwingsvrije zone van 30 meter van gevel-tot-gevel.

Ondergrondse infrastructuur Onder het huidige tracé van de Edisonstraat, liggen enkele ondergrondse infrastructuren die bij de doorontwikkeling zorgvuldig dienen te worden ingepast. Bestaande leidingen water, gas en riool blijven vooralsnog liggen en binnen het ondergrondse tracé vormen; de hoofdriolering, Dunea waterleiding (met beschermingszone), hogedruk gasleiding (met bebouwingsvrije zone) en hoofddata de belangrijkste uitdagingen. Daarnaast brengt de aanwezigheid van deze leidingen ook een groepsrisicozone met zich mee.

Wijktuin en kwelsloot De bestaande Wijktuin blijft behouden evenals de bestaande kwelsloot. De kwelsloot met bestaande boomsingel wordt onderdeel van de rand van het plan en wordt daarmee de begrenzing van de voorgenomen herontwikkeling.

A-watergang De bestaande A-watergang vormt de begrenzing van het plan aan de noordzijde. De A-watergang is onderdeel van het boezemsysteem van de Zegwaart met een inlaat t.h.v. de Zegwaartseweg. Doorstroming van de A-watergang dient te allen tijde geborgen te blijven. Aan de kant van de Oostweg ligt een stabiliteitsscherm in de aanlanding van het wegcunet wat om kostentechnische redenen behouden dient te blijven.

Eigendom Aanpalend aan het gebied van de herontwikkeling liggen enkele eigendommen. Aan de Zegwaartseweg ligt de plot van Activisie (geel) en de Wijktuin (groen). Beide plots dienen zorgvuldig te worden ingepast. De bestaande bedrijfspanden (paars) aan de Van der Hagenstraat blijven vooralsnog behouden en zijn vanuit het plan toegankelijk. Laatste eigendom betreft het behouden van het gasverdeelstation (rood). Hiervoor is een aparte regel aan randvoorwaarden meegegeven.

Edisonpark Zoetermeer [NL] 17

1. Plangebied Kwadrant B+F 1.3 Hart voor de buren Omwonenden van Kwadrant B+F

Onze directe buren zijn de bewoners van de woningen aan de Zegwaartseweg, tussen de Van der Hagenstraat en de Australiëweg, en de eigenaren en gebruikers van de bedrijfspanden aan de Darwinstraat. Een bijzondere ‘buurman’ is het gasverdeelstation in het oostelijk deel van Edisonpark. Andere ‘stakeholders’ in het gebied zijn de bedrijven aan de Storkstraat en het iets verderop gelegen Silverdome. In eerdere plannen voor het Edisonpark gingen wij uit van verplaatsing van de Wijktuin en van woningbouw langs de Zegwaartseweg. Na overleg met de buren, mede in verband met de spelregels voor bebouwing in het historische lint en de kwaliteit van de Wijktuin, hebben wij ervoor gekozen om de toe te voegen bebouwing te beperken tot een gebouw voor Villa Eigenwijze in de Zuidwest hoek van het plangebied, waar eerder al bebouwing heeft gestaan. Ook zien wij een goede mogelijk voor de bewoners van Villa Eigenwijze om op één of andere manier betrokken te worden bij de Wijktuin. De Wijktuin blijft in haar huidige vorm behouden en wellicht kunnen de nieuwe bewoners van Edisonpark hier in de toekomst ook gebruik van maken. Wij stellen voor om naast de ontsluiting aan de kant van de Zegwaartseweg een tweede ontsluiting van de Wijktuin te realiseren aan de noordzijde, aan de toegangsweg tot Edisonpark. Een derde ontsluiting aan de oostzijde is eventueel ook mogelijk.

De tuin heeft een functie voor de wijk en heeft ook een winkeltje waarin de eigen geproduceerde producten zoals planten, zaden, jam en honing worden verkocht. Op de hoek van de Zegwaartseweg – Australiëweg bevindt zich een zorgvoorziening voor mensen met een niet aangeboren hersenletsel en een hoge mate van zelfredzaamheid: Activisie. In een oude boerderij biedt de organisatie dagopvang en begeleiding bij het

18 KCAP Architects&Planners

veranderde leven van hun cliënten. Een grote tuin, waar voedsel gekweekt wordt, een plantenkas en voorzieningen voor houtbewerking maken onderdeel uit van de voorzieningen op de locatie. Deze voorziening blijft ook in het nieuwe plan bestaan. Aandachtspunt bij de ontwikkeling van de woningbouw aan de Noordwest kant van het plangebied betreft het handhaven of nieuw aanbrengen van de groene afscherming tussen Edisonpark en Activisie. Daarbij houden wij in het ontwerp rekening met de appartementen met de privacy-gevoeligheid (geldt met name voor de plaatsing van ramen in de kopgevels). Voor de gebruikers en eigenaren van de twee gebouwen aan de Darwinstraat zal er in de toekomst veel gaan veranderen. Na jaren naast een soort ‘jungle’ te hebben gefunctioneerd zullen beide gebouwen opgenomen worden in de nieuwe ontsluitingsstructuur van Edisonpark. Ook ten aanzien van het parkeren zal één en ander met hen besproken en aangepast moeten worden. Het gasverdeelstation is ingepast conform de daarvoor geldende regels en veiligheidseisen. De stakeholders zijn benaderd in het kader van een participatiebijeenkomst in december 2021 en zullen van het verloop van de planontwikkeling door ons op de hoogte worden gehouden.

Edisonpark Zoetermeer [NL] 19

hoofdstuk

2. Visie op de herontwikkeling

2. Visie op de herontwikkeling 2.1 Een nieuw groenstedelijk woonmilieu voor Zoetermeer Ambities die de herontwikkeling naar hoger niveau brengen Zoetermeer staat voor een aantal uitdagingen, waarop wij met het plan Edisonpark een antwoord willen geven. Ten eerste is daar de behoefte om tot 2040 te groeien met 10.000 – 16.000 woningen. Dat moet zoveel mogelijk opgelost worden binnen de contouren van de bestaande bebouwing; de ongeveer 9 hectare bruto terrein van de voormalige volkstuinen biedt hiervoor een mooie kans. Ten tweede is daar de wens om een nieuw, bijzonder en uniek woonmilieu te creëren, bedoeld om de doorstroming binnen de gemeente op gang te brengen, onder andere gericht op senioren die nu met één of twee personen een gezinshuis bewonen. Ten derde is er behoefte aan meer betaalbare huurwoningen in het sociale- en middel dure segment. Ten slotte is ook de wens geuit om binnen het nieuwbouw programma ruimte te reserveren voor bijzondere doelgroepen zoals Villa Eigenwijze en de zorgwoningen. Door het omleggen van de Edisonstraat naar het Noordoosten van het plan ontstaat een aanééngesloten terrein dat wij hebben ingericht als een park waarin en waaraan gewoond wordt: het Edisonpark.

Door een combinatie van gestapelde woningbouw aan de randen van het plan (tevens bedoeld als buffer tegen het verkeersgeluid van de Australiëweg en de Oostweg) en grondgebonden woningen ontstaat een uniek groen-stedelijk woonmilieu in Zoetermeer dat tevens een antwoord geeft op de wensen en eisen zoals die hiervoor zijn geformuleerd. De geclusterde bebouwing geeft ruimte aan onze ambities om zoveel mogelijk hoogwaardig ingericht (openbaar) groen te maken. Vanuit de lucht gezien bestaat het plan uit vier kwadranten die door een kruisvormig park met elkaar verbonden zijn. De assen van dit kruis vormen dan ook de noord-zuid respectievelijk oost-west verbinding door het groen. Laatstgenoemde as is breder en langer dan de noord-zuid as en vormt als het ware een lineair park waaraan gewoond wordt. De voorgestelde bijzondere bebouwing (parkwoningen) langs dit lineaire park benadrukt het bijzondere van dit deel van het plan. Binnen de vier kwadranten is de woningbouw georganiseerd rondom collectieve hoftuinen; bij de appartementen zijn dit gemeenschappelijke dektuinen en de grondgebonden woningen sluiten met hun (beperkte) privétuin aan op een gemeenschappelijk hof. Het groene karakter van het plan Edisonpark

22 KCAP Architects&Planners

wordt gevormd door de optelsom van privétuin, gemeenschappelijke hoftuin, collectieve dektuin en het openbare park. Aan de zuidzijde van het park zijn de stadswoningen drie- tot vier lagen hoog. Deze vormen een wand om het geluid van de Van der Hagenstraat tegen te houden en hiermee de stedelijke zuidwand van het Edisonpark te benadrukken. Toekomstbestendige ontwikkeling We hebben maar één aarde en daar moeten we zuinig op zijn. Circulair ontwikkelen bestrijkt een breed gebied. Wij zijn vooral geïnteresseerd in de impact die wij als ontwikkelaars kunnen maken in de transitie naar een circulaire economie. Impact maken, daar ligt onze focus. Daarbij streven we naar gezonde businesscases in samenwerking met anderen, een weerbare samenleving waar mensen tot volle ontwikkeling kunnen komen, in balans met de natuur en met respect voor de grenzen van onze planeet. Dat vraagt om fundamentele veranderingen. De manier waarop we onze samenleving en onze economie inrichten moet op de schop. In plaats van lineair moeten we circulair gaan denken en handelen. We moeten toe naar een manier van leven waarin duurzaamheid en zorgvuldig omgaan met grondstoffen, natuur en mensen ingeweven zijn in onze economische modellen en wijze van zaken doen. Daarin ligt de potentiële kracht van de circulaire economie en tegelijkertijd ook de complexiteit.

Wij onderscheiden een aantal impactgebieden die van toepassing (kunnen) zijn bij Edisonpark: Sterke samenleving We creëren toegankelijke plekken, waarin ontmoeting centraal staat. Sociale verbindingen blijken van groot belang voor onze mentale gezondheid. Zowel goede vrienden en familie als vluchtige contacten blijken van belang te zijn voor ons geluk. In onze gebieden en gebouwen willen we daarom ontwerpen op ontmoeting. Een goede balans tussen privé, collectief en openbaar is daarbij van groot belang. Een belangrijke factor voor geluk beleving is ook de mate waarin je je eigen keuzes kunt maken en invloed kunt uitoefenen op je eigen leven. Keuzevrijheid bij het kiezen van je woning en de mate waarin je invloed kunt uitoefenen op je omgeving, verhogen het geluksgevoel. Uit onderzoek blijkt dat

Kernwaarden Edisonpark

• Park als groen, • Park als gemeenschappelijk, • Park als buiten zijn, • Stedelijk als: dicht en stevig, • Stedelijk als: divers en gedifferentieerd, • Stedelijk als zichtbaar en verankerd in de stad,

TOE KO

Edisonpark

STENDIG BE ST

MMUNITY O C

DELIJK

• Community als actief, gezond, met ruimte voor ontplooing, een omgeving ingericht op ontmoeten en met die functies meer zijn dan wonen, • Community als divers en gedifferentieerd, met veel verschillende groottes en prijzen, • Community als robuust en veerkrachtig omdat vanuit gemeenschappelijke waardes en behoeftes de directe omgeving aanpasbaar is op nieuwe wensen en inzichten; de toekomst zit niet op slot, • Community als toekomstige bewoners delen waardes zoals liefde voor de natuur, gezondheid, saamhorigheid en vrijheid,

TE S K

• Toekomstbestendig als groen, water, hout, energie, bio divers, natuurinclusief, • Toekomstbestendig ook als mobiliteit als service, en andere gedeelde voorzieningen, • Toekomstbestendig ook vanwege mogelijkheden voor volkstuinen, boomgaarden, Edisonpark Zoetermeer [NL] 23

mensen die een actieve rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van een plek, zich meer verbonden voelen met die plek. Dat vertaalt zich ook in meer zorg voor de leefomgeving als ze er eenmaal wonen. Wij verrijken de bekende domeinen ‘publiek’ en ‘privaat’ met een range aan semipublieke en collectieve ruimten, bijzondere programmering en toegankelijkheid van plinten. Stadsnatuur Tuinen, parken, sloten en vijvers zijn belangrijke schakels in het netwerk van de natuur en hebben grote invloed op de kwaliteit van leven voor mens en dier. In het stedelijk gebied is soms meer biodiversiteit dan daarbuiten. Het helpt de natuur om te ontwerpen op verbindingen: groene verbindingen, maar ook blauwe verbindingen (water), bruine verbindingen (ondergrond) en zwarte verbindingen (duisternis). Op schaal van de stad moet gestuurd worden op verbindingen, routes en koppelingen van groene initiatieven. Natuur heeft ook een economische waarde. Investeren in natuur en het versterken van biodiversiteit is ook uit economisch oogpunt een verstandige zet. Een duurzaam en ecologisch verantwoorde omgeving vertaalt zich ook in een hogere waarde voor het vastgoed en recreatie. Tot slot leidt het investeren in natuur tot minder (maatschappelijke) kosten. Neem het toepassen van de wadi in Edisonpark, waardoor minder geld nodig is voor een dure riolering en op termijn minder water gezuiverd hoeft te worden.

Of natuur inclusief ontwerpen: dit draagt bij aan het verminderen van gezondheidsschade en heeft financiële en maatschappelijke voordelen. CO2 reductie De verhouding uitstoot door materialen en door energie verlegt zich steeds meer richting materialen. Daarom wordt het beïnvloeden van CO2-uitstoot door materialen steeds relevanter. Een van de knoppen waaraan we kunnen draaien is houtbouw. Hout is namelijk een materiaal dat CO2 opneemt. Een van de weinige, echt hernieuwbare bouwmaterialen zonder afval met licht gewicht, eenvoudigere bouwtechnieken en een vriendelijkere bouwplaats voor de omgeving. Binnen Edisonpark willen we onderzoeken in welke mate houtbouw toegepast kan worden in de parkwoningen. De CO2-uitstoot door mobiliteit die gepaard gaat met ontwikkelingen, wordt vaak vergeten. Toch is dat een

24 KCAP Architects&Planners

wezenlijke post. Het terugdringen van het autogebruik heeft dan ook veel impact op het terugdringen van CO2 Innovatieve mobiliteitsconcepten kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Ook kunnen elektrische deelauto’s een bijdrage leveren aan het verminderen van de CO2 uitstoot. Voor Edisonpark wordt een deel van de parkeerbehoefte ingevuld door inzet van deelmobiliteit. De deelauto’s die bij Edisonpark ingezet worden zullen elektrisch zijn. Circulair bouwen Voor het terugdringen van de uitstoot in de bouwfase kijken we naar houtbouw/toepassing prefab/modulaire bouw, maar ook naar zoveel mogelijk hergebruik van materialen en toepassing van biobased materialen. Voor het terugdringen van uitstoot in de gebruiksfase kijken we naar bijvoorbeeld energie neutrale concepten. Circulair bouwen vraagt actie op verschillende niveaus. Dat begint met het demonteren van reeds bestaande gebouwen en ervaringen opdoen met hergebruik. Daarnaast moeten we gebouwen ontwikkelen die weer uit elkaar gehaald kunnen worden en die opgebouwd zijn uit gestandaardiseerde en uitwisselbare elementen. Dat vraagt om het gebruik van een materialenpaspoort. Met informatie uit dit paspoort kunnen de gebruikte materialen in een gebouw in de toekomst verhandeld worden en opnieuw worden ingezet in een nieuw gebouw. Circulair bouwen begint bij het ontwerpen van een gebouw.

Naarmate we bewuster omgaan met materialen, wordt ook steeds helderder wat de toxische uitstoot is voor mensen van lijm, pur, plaatmateriaal en meubilair. Deze gegevens komen steeds meer beschikbaar en zijn goed meetbaar. Dat heeft geleid tot een Banned Chemicals List van Cradle to Cradle: een opsomming van stoffen die we eigenlijk niet meer zouden moeten gebruiken in onze projecten. Het streven is dan ook gericht op uitfasering van toxische stoffen.

Indicatief sfeerbeeld van de mogelijke uitwerking van het beekpark Edisonpark Zoetermeer [NL] 25

2. Visie op de herontwikkeling Kernwaarden vertaald in algemene sfeer- en referentiebeelden

Community als actief, gezond, met ruimte voor ontplooing

Uitnodigende openbare ruimte, die beweging en ontmoeting faciliteerd

Energieopwekking wordt onderdeel van de planontwikkeling

Gemeenschappelijk beekpark 26 KCAP Architects&Planners

Parkstedelijk karakter; verweven van buiten en binnen

Ruimte om de biodiversiteit te vergroten

Spelen en bewegen

Ruimte voor dieren en insecten

Grondgebonden woningen uitgevoerd in natuurlijk materiaalgebruik met meeontworpen voorruimte (Bosrijk, Eindhoven)

Vertikaal groen draagt bij aan groenstedelijk karakter en voorkomt opwarming

Inclusieve natuurontwikkeling

Community in een centraal parklandschap Edisonpark Zoetermeer [NL] 27

hoofdstuk

3. Stedenbouwkundig plan

3. Stedenbouwkundig plan 3.1 Concept

De voormalige volkstuinen Kwadrant B+F worden onderdeel van de stad De locatie ligt ingeklemd tussen drie belangrijke wijkontsluitingswegen: de Australiëweg aan de noordzijde, de Oostweg aan de Oostzijde en de Van der Hagenstraat aan de zuidzijde. De voormalige volkstuinen liggen door diens positionering en door de Edisonstraat - die dwars door het gebied loopt - als twee scherven in het stedelijk weefsel van Zoetermeer. Dat creëert een ‘gat’; een ontbrekend stukje stad die de aanpalende stedelijke gebieden met elkaar verbind. Uitgangspunt voor de herontwikkeling van de voormalige volkstuinen, is het transformeren van de locatie van enclave naar aantrekkelijke buurt die onlosmakelijk onderdeel vormt van Zoetermeer. Om deze ambitie om te zetten naar concrete stappen, dient op de eerste plaats de huidige Edisonstraat omgelegd te worden zodat het doorgaande autoverkeer niet dwars door het nieuwe woongebied rijdt. Nu nog loopt de Edisonstraat dwars door het gebied; wij stellen voor om deze naar de oostkant van het plangebied te verleggen waardoor er een aaneengesloten locatie met een parkachtig karakter ontstaat. Dat bracht ons op het idee om het plan ‘Edisonpark’ te noemen.

Positionering van het plangebied in de stedelijke context 30 KCAP Architects&Planners

Met de omlegging verenigen de twee volkstuinen zich tot één park dat herontwikkeld wordt tot een unieke en aangename groen stedelijke woonbuurt. Door de auto uit het gebied te weren ontstaat er ruim baan voor fietsers en voetgangers om het gebied te betreden. Door strategisch aan te haken op deze duurzame langzaam verkeersnetwerken, wordt het plangebied een verbindende schakel die de verschillende aanpalende stedelijke gebieden met elkaar verbind. Zo ontstaat er bijvoorbeeld een nieuwe verbinding tussen het centrum en de wijk Palenstein via het Edisonpark naar het Van Tuyllpark, de Silverdome en het buitengebied. Door het plangebied te verankeren met de stad, wordt het gebied ook onderdeel van de historische lintstructuur van de Zegwaart. Het Edisonpark vormt een nieuwe entiteit aan het lint en dat moet gevierd worden met een mooie zichtlijn vanaf het lint dwars het plangebied in. Het plangebied wordt naast fysiek ook visueel verbonden met de context. De doorkijk vormt een mooie aanvulling op het pallet van de historische karakteristieken van het lint, de stedelijke groeiperiode van Zoetermeer en de nieuwe ontwikkeling van het Edisonpark als groen stedelijke community.

Edisonpark vormt de verbindende schakel tussen stad, park en centrum

Verbinden, verankeren, verblijven: van Edisonstraat naar Edisonpark

Edisonpark

1. Twee volkstuinen gescheiden door de Edisonstraat In de huidige situatie worden de twee voormalige volkstuincomplexen gescheiden en versnipperd door de Edisonstraat. De bestaande infrastructuur vormt een barrière voor de samenhang van dit stadsdeel.

2. Één autoluw park door het verleggen van de Edisonstraat In de gewenste situatie krijgt de Edisonstraat een nieuwe plek aan de buitenrand van de locatie parallel aan de bestaande A-watergang. De bundeling van verkeersstromen zorgt ervoor dat er een enkelvoudige oplossing kan worden gecreëerd om het geluid te weren. Hierdoor ontstaat één verbonden luw gebied waar geen auto’s doorheen rijden.

3. Het plangebied wordt een verbindende schakel in Zoetermeer Met de aanleg van de Edisonboog (omgelegde Edisonstraat) ontstaat er een autoluw gebied dat een ontbrekende schakel vormt in recreatieve- en langzaam verkeerroutes. Het plangebied wordt als ontbrekende puzzel verankerd in het stedelijk weefsel van Zoetermeer. De verbinding van het polderlandschap met de Zegwaartseweg wordt hersteld en de wijk kan als één samenhangende geheel ontwikkeld worden.

versnipperd

verbonden

verankerd

Edisonpark Zoetermeer [NL] 31

3. Stedenbouwkundig plan Hoofdstructuur De hoofdstructuur van het Edisonpark wordt uitgezet door een groen assenkruis dat wordt gevormd door enerzijds de ruimte van de voormalige Edisonstraat en anderzijds de nieuwe aansluiting met doorzicht naar het lint van de Zegwaartseweg. Het assenkruis wordt de nieuwe parkidentiteit en van west naar oost vormt de beek en het beeklandschap de ruggengraad van het plan. Het beekpark opent zich naar het einde waar een bijzonder, markant en onderscheidend woongebouw een prachtige beëindiging vormt van het park. Deze ‘special’ wordt ook een uitzondering in hoogte en vormt daarmee een nieuw herkenningspunt in het stedelijke weefsel van Zoetermeer.

formele buitenzijde behouden bomen en bestaande ecologische waarden behouden bomen en bestaande ecologische waarden

landschappelijk inpassen maaiveld parkeren

Aan het nieuwe beekpark liggen woonclusters in het groen. De woningen worden gepositioneerd rondom collectieve binnenhoven waardoor een gelaagdheid ontstaat in het gebruik van de openbare ruimte. Alle woningen krijgen een adres aan de openbare ruimte. Het beekpark wordt door intieme woonstraatjes verbonden met de rand. De rand van het plangebied bestaat uit een formele- en een stedelijke buitenzijde. De formele buitenzijde aan de Australiëweg en Oostweg, wordt gevormd door een stevige rug aan appartementen die landen in de groenstedelijke omgeving van de A-watergang met boomsingels. De appartementen weren het verkeersgeluid waardoor het kerngebied luw wordt. Aan de zuidzijde wordt de buitenrand van het Edisonpark gevormd door de Van der Hagenstraat; een mooie parallelstraat met stadswoningen aan het groen. Vanaf de bestaande rotonde, via de Van der Hagenstraat / Darwinstraat is het plangebied aan weers zijden met de auto te betreden. Aan de zuidelijke parkentree in het hart van het park, komt een zorgcomplex met ruimte voor ouderenzorg.

landschappelijk inpassen maaiveld parkeren

verspringende volumes

strakke rooilijn met setback entrees

lint zichtlijn lint - parkbeëindiging

strakke rooilijn met setback entrees

binnenhof XL

opwaarderen bestaand watersysteem

beëindiging

binnenhof XL

maximaal wonen aan het park vergroten park

hoogteaccent vormt herkenningspunt

verwijding creeërt bijzondere plek

open

zorg hofje

hofje hofje

de Wijktuin

hofje

verspringende volumes

verharde voorzone verharde voorzone

behouden bomen en bestaande ecologische waarden inpassen maaiveld parkeren

stedelijke buitenzijde

32 KCAP Architects&Planners

open

Ontwerpuitgangspunten

Landschappelijk kader met formele wand aan bebouwing; • Bestaande ecologische waarden zoals boomsingels en houtwallen zoveel mogelijk behouden en versterken, • Bestaande kwelsloot en A-watergang vormen dragende structuren die de plangrens definiëren, • Stevige rand van bebouwing die het geluid buiten houden,

Autoparkeren aan de randen • Auto’s parkeren aan de rand in gebouwde parkeervoorzieningen op maaiveld (bewoners) of in kleinschalige, landschappelijk ingepaste parkeerplaatsen in de openbare ruimte (bezoekers), • Auto’s en geluid worden geweerd uit het binnengebied waardoor het parkstedelijke hart luw wordt gemaakt,

Een groen en luw hart voor de nieuwe community • Het binnengebied heeft een groen, parkstedelijk karakter met verblijfskwaliteit, • Het landschap is attractief en uitnodigend en wordt gevormt door het assenkruis (o.a. voormalige Edisonstraat), • De woonclusters worden gevormt door kleinschalige bebouwing en meeontworpen erfafscheidingen (tuinmuren), • Informele, zachte binnenrand van appartementen met zon georiënteerde private verblijfsruimtes.

Parkstedelijk woongebied met beek als drager • Beeklandschap vormt de kwaliteitsdrager van het Edisonpark, • De stedenbouwkundige opzet bestaat uit woonclusters in het groen, • De woonclusters omsluiten een collectief binnenhof dat gebruikt wordt door de bewoners die diverse mogelijkheden tot gebruik en inrichting bieden,

Beëindiging beekpark vormt een nieuw herkenningspunt in de stad • Mooie beëindiging van het beeklandschap in de vorm van een hoogteaccent met verbijzondering in de architectonische uitwerking,

Subtiele schakering van karaktergebieden • Één signatuur, maar met verschillende karaktergebieden, • Karaktergebieden worden gekenmerkt door nuanceverschillen in architectuur, beeldkwaliteit en in de inrichting van de openbare ruimte,

Edisonpark Zoetermeer [NL] 33

3. Stedenbouwkundig plan 3.2 Welkom in het Edisonpark

Wonen met allure op de voormalige volkstuingronden van Kwadrant B+F Het Edisonpark: een groene enclave in het stedelijk weefsel van Zoetermeer. Omkaderd door een stedelijk rand met appartementen ingebed in het bestaande groen, ontvouwt zich een nieuw, groen stedelijk woonmilieu waar grondgebonden woningen in een geluidluw, groen landschap liggen dat een geborgen, ongedwongen en autovrij buitenklimaat biedt voor bewoners en bezoekers. Compacte clusters met woningen landen in het landschap en vormen samen buurtjes rondom ruime collectieve hoven. Tussen de buurtjes door meandert een groene parkloper over de volledige diepte door de locatie. Het parklandschap opent zich naar de Zegwaartseweg en sluit zo niet alleen aan op de groene informele verkaveling van het historische lint, maar legt ook de verbinding met Palenstein. Diepe perspectieven vanuit het lint de locatie in nodigen bezoekers uit het parklandschap te ontdekken en te gebruiken. De losse schakering van bouwblokken zorgt voor een membraaneffect: de verkaveling is transparant, maar heeft soms meer doorzicht, soms minder. Daardoor zijn er geen achter gebieden en geen “gated communities”.

De collectieve tuinen versterken het buurtgevoel bij de bewoners. De woningen kijken uit op de collectieve tuin en staan ermee in directe verbinding via hun privé-buitenruimten. Lage hagen zorgen voor privacy op zithoogte en overzicht op stahoogte. Geen schuttingenlandschap zoals in de VINEX, maar een open, groen domein met een vanzelfsprekende overgang tussen collectief en privé. Elke hof heeft een andere uitstraling en gebruik doordat de bewoners zelf bijdragen aan de vormgeving en het gebruik van hun hof. Zo kan een hof worden ingericht als speelbos voor de kinderen, of als moestuin.

Activisie

De Wijktuin aan de Zegwaartseweg blijft behouden en door zijn prominente positie op de kop van het assenkruis, markeert de Wijktuin het begin van een nieuw idyllisch, luw woongebied te midden van de drukke stad. Op de hoek van de Zegwaartseweg en de Van der Hagenstraat komt Villa Eigenwijze. Dit bijzondere zorgcomplex staat aan de wijktuin. Bewoners van de villa kunnen zo op een vanzelfsprekende manier de verbinding aangaan met de wijktuin en haar gebruikers.

Het groene parklandschap is doorwaadbaar en toegankelijk. Helder gedefinieerde entrees markeren de overgang tussen het openbare park en het collectieve domein. De woningen worden vanaf het park bezien geschakeld met een spel van hoge en lage tuinmuren. Dit gecultiveerde spel van wanden hoog en laag vormt een sterk contrast met het landschappelijke casco. De woongemeenschappen vormen een eigen bastion in het groen; ’hard van buiten zacht van binnen’. Instinctief voel je aan dat je in een gebied betreed waar je te gast bent.

de Wijktuin

Villa Eigewijze Stedenbouwkundig plan Edisonpark 34 KCAP Architects&Planners

Edisonboog

5 meter 5 meter

Darwinstraat Van der Hagenstraat

Edisonpark Zoetermeer [NL] 35

3. Stedenbouwkundig plan

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het Edisonpark 36 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 37

3. Stedenbouwkundig plan 3.3 Kwaliteitdragers van het plan Hoofdelementen van het plan

Het Edisonpark wordt een nieuwe groenstedelijke community. Het stedenbouwkundige plan bevat een ruimelijke kwaliteitsdragers die het plan een onderscheidend signatuur geven. Om dit te borgen zijn er een zestal ruimtelijke kwaliteitsdragers geïdentificeerd met bijhorende spelregels.

Dragers zoals clusters van woningen aan het Beekpark omzoomt door een rand van appartementen 38 KCAP Architects&Planners

Een beekpark met water als herkenbaar en bruikbaar element

Kwaliteitdragers

Beekpark met mooie beëindiging

Dwarsstraatjes

Rand van appartementen

Stadsstraat Van der Hagenstraat

Clusters met binnenhoven

Groen zorgcluster

Edisonpark Zoetermeer [NL] 39

3. Stedenbouwkundig plan Beekpark met mooie beëindiging De woningen aan het park vieren de aanwezigheid van het park maximaal in typologie, organisatie en oriëntatie. Aan de centrale parkzone liggen de entrees en de private buitenruimtes in de vorm van tuinen met een meeontworpen tuinmuur in het vocabulair van de woning. De overgang tussen privé en openbaar wordt sterk aangezet als contrast tussen het parklandschap en de woonclusters die als bastion in het groen liggen. Aan het park is het belangrijk dat de bewoners hun eigen woning herkennen zonder dat er een kakofonie aan individuele pandjes ontstaat. Geen lange strengen rijwoningen, maar compacte clusters met een goede balans tussen repetitie en individuele expressie per gebouwkorrel. De hoogte is beperkt en kenmerkt zich als kleinschalig met 2 tot 3 bouwlagen met een setback.

noordkant

zuidkant

Principe doorsnede

Het beekparklandschap met mooie beëindiging vormt de kwaliteitsdrager van het Edisonpark, 40 KCAP Architects&Planners

Kleinschalige bebouwing met gestaffelde rooilijn verbreedt het park richting de beëindiging

Voorruimtes aan het park worden uitgevoerd als tuinen en/of stoepen

De beëindiging volgt de orthogonale morfologie en wordt een uitzondering in de architectonische uitwerking (accent)

Voortuinen met een tuinmuur aan het parklandschap. De gebouwde muren worden uitgevoerd in het vocabulair van de architectuur

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van de woningen aan het park

De woningen ogen kleinschalig

Plasticiteit en dynamiek in het gevelbeeld Edisonpark Zoetermeer [NL] 41

3. Stedenbouwkundig plan Dwarsstraatjes De Dwarsstraatjes hebben een intiem karakter door de compacte opzet van het groene straatprofiel. De woningen zijn met hun entree naar de openbare ruimte georiënteerd en zijn goed bereikbaar via een pad. De voorruimte wordt gemarkeerd door een klein stoepje met mee ontworpen plantenbakken. De woningen staan direct met de stoep aan het groen of ze hebben een groene, lage haag die de voortuinen omkaderen richting het centrale parklandschap. Hier monden de tuinstraten uit in een eigen plek met karakter. Dit vormen kleine ontmoetingsruimtes binnen het centrale park op de kruisingen van park en straat.

Principe doorsnede

Intieme dwarsstraten die park en rand verbinden vormen de looproutes naar de parkeervoorzieningen 42 KCAP Architects&Planners

Verspringende rooilijn verbreden de straatjes richting het park

Een private stoep als buitenruimte met directe ligging aan het groen

Kruispunten bieden ruimte voor ontmoetingsplekken

Verbijzonderingen in de gevel als de context daar aanleiding toe geeft

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het parkstraatje

Compact straatprofiel met woningen direct aan het groen Edisonpark Zoetermeer [NL] 43

3. Stedenbouwkundig plan Rand van appartementen In de Groene Edisonsingel ligt de nadruk op het vinden van een goede balans tussen geluidwering, levendigheid en natuurwaarden. Het creëren van rug van appartementen in een formeel doch dynamisch, transparant en levendig straatbeeld is essentieel om het plan kwalitatief te positioneren aan de stedelijke context. Door de appartementen op te delen in compacte blokken wordt de schaal van de aaneengesloten gevelwand verkleind, waardoor deze beter aansluit op de menselijke maat. Bestaande ecologische en natuurlijke waarden dienen zoveel mogelijk geïntegreerd te worden binnen de ontwikkeling van de Groene Edisonsingel. Langs de noord- en oostzijde van het plangebied wordt dit gekenmerkt door de hoofdwatergang en een hoge bomenrij. Groen en water verzachten het beeld van de groen-stedelijke wand.

Principe doorsnede

Landschappelijke rand met bomen, water en waar het autoparkeren wordt ingepast

44 KCAP Architects&Planners

Formele buitenrand met adressen en functies in het plint

Informele groene binnenrand met ruimte voor buitenruimtes gelegen aan een collectieve dektuin

Gebouwde parkeervoorziening voor bewoners op maaiveld

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van de rand van appartementen

Formele buitenzijde: variatie geleding binnen het bouwblok

Transparant plint met adressen en functies

Maaiveldparkeren wordt landschappelijk ingepast

Opgaand groen aan een solitaire gevel structuur Edisonpark Zoetermeer [NL] 45

3. Stedenbouwkundig plan Van der Hagenstraat Aan de Van der Hagenstraat komt een parallelweg met daaraan een wand van stoere stadswoningen. De gesloten wand van grondgebonden stadswoningen weren het geluid van de weg naar het binnengebied. De stadswoningen variëren in hoogte en rooilijn waardoor een divers straatbeeld ontstaat. De verspringingen worden geschakeld in clusters die ieder een eigen kleur en materialisatie krijgt. Zo ontstaat er diversiteit in de begeleiding van de Van der Hagenstraat. De plasticiteit is vooral per individuele woning afleesbaar door het toevoegen van erkers en uitkragingen of incidenteel een vierde laag. De stadswoningen krijgen een subtiel verhoogd voorterras die de overgang tussen privé en publiek domein markeert. Het publiek domein wordt gekenmerkt door groen en het integreren van het bestaande groen.

Principe doorsnede

Wand van stedelijke woningen aan de Van der Hagenstraat

46 KCAP Architects&Planners

Stadsstraat met verspringende rooilijn en een Delftse stoep

Bestaande groenzone met bomen en parkeren op maaiveld

Slimme ontsluiting via een parallelweg

Stadswoningen hebben voldoende hoogte om onderdeel te zijn van de wand

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van de stadswoningen

Stedelijke voortuin in de vorm van een stoep

Individuele parcellering Edisonpark Zoetermeer [NL] 47

3. Stedenbouwkundig plan Woonclusters met binnenhoven Het onderscheid tussen openbaar, collectief en privé is door de compacte morfologie duidelijk leesbaar. Het openbare landschap wordt duidelijk gedemarqueerd en begeleid door gevels, buitenruimtes, tuinmuren en hagen. Via ontspannen doorgangen betreedt men de collectieve binnenhoven die minimaal twee toegangspaden hebben. In het hart van elk bouwblok ligt een goed toegankelijk gemeenschappelijk hof. Het is een voorziening bovenop de ruime tuinzone die direct aan de gevel ligt. Alle EGW woningen hebben een eigen berging op de grens van de kavel. De bergingen worden deels ingepakt met taluds en groen. Daardoor heeft het hof een sterk groene uitstraling en sluiten de tuinen, die onderling door hagen zijn gescheiden, naadloos aan op het collectieve hart van het blok. De bergingen worden uitgevoerd in één vocaulair. Op de overgang van de appartementengebouw naar de omgeving liggen aan de zonzijde daktuinen op de eerste bouwlaag. Het is een belangrijk groen decor en de inrichting met meerstammige bomen, hagen en vaste planten sluit aan bij het tuinkarakter van de aangrenzende collectieve hoven. De daktuinen zijn gemeenschappelijk te gebruiken. De rijkdom van de beplanting draagt bij aan de ecologie van het gebied.

Principe doorsnede

Clusters van woningen in het groen,

48 KCAP Architects&Planners

Alzijdige, gesloten composities van woningen, tuinmuren en plantenbakken

Zachte, doorwaadbare binnenwereld van levendige, collectieve binnenhoven

Dektuinen die aansluiten op de hoven en waar het parkeren mooi wordt opgelost met groen

Zachte, groene binnenhoven met achtertuinen

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het collectieve aaabinnenhof

Appartementen aan een collectieve dektuin

Vocabulair van meeontworpen tuinmuren en alzijdige hoekoplossingen Edisonpark Zoetermeer [NL] 49

3. Stedenbouwkundig plan Groen zorgcluster Bij de entree aan de Van der Hagenstraat wordt een gebouw voor ouderenhuisvesting gesitueerd. Het gebouw staat bij de entree en is als het ware een schakelstuk tussen entree en park en krijgt een dubbele groene gevel. Een dubbelhoge entree, woonkamer en voorzieningen ruimte verankerd het gebouw in de directe omgeving.

Principe doorsnede

Centraal gelegen groen zorg gebouw markeert de entree van het park

50 KCAP Architects&Planners

Alzijdig gebouw met verspringing aan de parkzijde en de gevels pal in het groen

Collectieve ruimte aan het park

Landschappelijk inpassen van het maaiveld parkeren aan de zuidzijde

Indicatief sfeerbeeld van een mogelijke uitwerking van het zorggebouw

Cleane horizontale gevel indeling

Diversiteit in hoogte, alzijdig georiënteerd

Ritmiek in de gevel zoekt aansluiting bij de laagbouwomgeving

Collectieve woonkamer met terras aan het park Edisonpark Zoetermeer [NL] 51

5 meter

3. Stedenbouwkundig plan

Doorsnede noord - zuid

singel

hof wooncluster

Principe gelaagdheid in aanzicht en doorsnede 52 KCAP Architects&Planners

park

hofje

straat

wooncluster

Edisonpark Zoetermeer [NL] 53

3. Stedenbouwkundig plan

Doorsnede west - oost

54 KCAP Architects&Planners

hofje

wooncluster

park

hofje wooncluster

hof wooncluster

Edisonpark Zoetermeer [NL] 55

hoofdstuk

4. Plan in aspecten

4. Plan in aspecten 4.1 Ruimtelijke opbouw

Woning typologieën, bouwhoogte en volumeopbouw bepaald de positionering van het programma Woningtypologieën Het Edisonpark biedt een rijke mix aan woning typologieën, die geschikt zijn voor jong en oud, gezin en alleenstaand. Deze typologieën zijn verspreid gesitueerd over een aantal compacte clusters bebouwing die elk rond een collectieve tuin zijn gepositioneerd. Door deze clustering ontstaan buurtjes binnen de wijk - kleinere woongemeenschappen waarin de bewoners elkaar kennen, waar lichte ontmoeting plaats vind en waar men gemakkelijk op informele manier met elkaar in contact komt. Dit versterkt de gemeenschapszin en maakt het eenvoudig en laagdrempelig om bij elkaar aan te kloppen voor een boodschap of een beetje hulp. Ook zorg krijgt een plek in de nieuwe wijk door het positioneren van een woon-zorgcomplex in het hart van het plan. De wand van appartementen aan de Groene Edisonsingel is divers qua hoogteopbouw. Hier varieert het gevelbeeld in hoogtes tussen de 4 en 7 lagen met op een tweetal plekken een accent tot 9 lagen. De hoek ter hoogte van Activisie sluit in gepaste hoogte aan met de buren en vanaf dit hoekvolume neemt de hoogte toe- en af. De hoogte sprong bedraagt 1 tot 2 bouwlagen. Volumeopbouw Het kerngebied is kleinschalig van karakter met een hoogteopbouw van 2,5 tot 3 lagen.

Uitzondering op deze regel zijn enkele stadswoningen aan de Van der Hagenstraat waar tot 4 lagen mag worden gebouwd. De parkbeëindiging vormt in vorm en hoogte het spektakelstuk van het Edisonpark. De toren van 12 verdiepingen vormt een markante beëindiging van het park en positioneert het plangebied tegelijkertijd aan de stedelijk context van Zoetermeer. De toren vormt een nieuw herkenningspunt aan het Prinses Maximaplein en aanpalende hoofdwegen.

58 KCAP Architects&Planners

Volumeopbouw bepaald positionering van het programma Het Edisonpark is een gemengde, inclusieve woonwijk waar iedereen zich thuis kan voelen. Daarbij past een programma met voldoende mogelijkheden en keuzes. Het programma kan opgedeeld worden in appartementen (MGW) en grondgebonden woningen (EGW). Voor de appartementen ligt het aanbod binnen de range sociale huur, middelhuur, vrije sector huur en koop appartementen. Voor de grondgebonden woningen onderscheid het Edisonpark drie typologieën: de stadswoning aan de Van der Hagenstraat, de tussenwoning aan de parkstraten en de riante parkwoning (met veranda) aan het centrale parklandschap. Daarnaast biedt het Edisonpark ruimte aan een tweetal zorgvoorzieningen met ieder een eigen programmatische signatuur.

Villa Eigewijze

Edisonpark Zoetermeer [NL] 59

4. Plan in aspecten

Typo verdieping Uitwerking van het programma

5 meter

1500

75 m2

57 m2

75 m2

vrije ruimte lift

60 m2

1500

60 m2 80 m2

vrije ruimte lift

60 m2

T rooksluis

70 m2

70 m2 90 m2

50 m2

rooksluis

72 m2

vrije ruimte lift T

50 m2

60 m2

vrije ruimte lift

58 m2

70 m2

50 m2

57 m2

T rooksluis

vrije ruimte lift

1500

60 m2

75 m2

1500

89 m2

vrije ruimte lift

68 m2

89 m2

1500 T

rooksluis

50 m2

70 m2

50 m2

92 m2

50 m2

rooksluis

68 m2

vrije ruimte lift T 1500

92 m2

58 m2

1500

5 meter

rooksluis

vrije ruimte lift T 1500 vrije ruimte liften

60 m2 58 m2

vrije ruimte lift

70 m2

75 m2 60 m2

60 m2

vrije ruimte lift

60 m2

woonkamer

60 KCAP Architects&Planners

kantoor

61 m2

keuken

wasruimte

64 m2

1500

Programma behoefte

Programma KCAP

balans

GO(m2)

aantal

50 60 60 68 80 90 89 89

42 52 54 82 20 17 60 0 327

39 54 74 68 20 17 36 24 332

3 2 20 14 0 0 24 24 5

Zorg Complex 2 kamers 3 kamers Villa EW -

60 70 -

18 37 16 71

17 31 16 64

1 6 0 7

Stadswoningen 3 lagen 3.5 lagen Hofwoningen 3 lagen Parkwoningen 3 lagen

135 165 144 151

subtotaal

22 14 62 47 145

24 14 38 68 144

2 0 24 21 1

TOTAAL*

543

540

Typologie

Appartementen (MGW)

MGW Sociaal huur 2 kamers 3 kamers Belegger huur 2 kamers 3 kamers Belegger huur | Vrije sector 3/4 kamers 4 kamers Vrije sector 2/3 kamers 2/3 kamers subtotaal

subtotaal EGW

Zorgcluster

Indeling parkbeëindiging indicatief

Villa Eigewijze

Grondgebonden woningen (EGW)

Edisonpark Zoetermeer [NL] 61

4. Plan in aspecten 4.2 Heldere definitie van clusters, zones en buitenruimtes Zonering, oriëntatie en uitgeefbaarheid

Zonering Het onderscheid tussen openbaar, collectief en privé is door de morfologie van clusters duidelijk leesbaar. De openbare ruimte wordt duidelijk gedemarqueerd en begeleid door gevels, buitenruimtes, tuinmuren en hagen. Oriëntatie De collectieve hoven volgen het principe van de traditionele stedenbouw; een morfologie met alzijdige bouwvolumes die een entree hebben aan het publieke domein. Alle grondgebonden woningen zijn toegankelijk via de publieke ruimte. De appartementen aan de Groene Edisonsingel krijgen een collectieve entree aan de noordzijde die direct aansluit op het maaiveld met het parkeren.. Deze entrees kunnen in het stramien van het gebouw liggen voor de tussenliggende appartementen. De hoekbebouwing krijgt een uitnodigende hoekentrees met een royale lobby die de hoek begeleid van singel naar parkzone. Buitenruimtes De appartementen aan de groene Edisonsingel hebben een collectieve buitenruimte op het dak van de onderliggende parkeergarage. Deze buitenruimte vormt een collectief dek voor de bewoners. Het collectieve dek is via een ruime trap verbonden met de collectieve hoven op maaiveld. Elk apartement heeft een balkon op de zon, met uitzicht over het park. Deze configuratie draagt bij aan één samenhangende community tussen MGW en EGW. De grondgebonden woningen aan het park krijgen een veranda.

Diepe veranda’s aan de noordzijde, ondiepe veranda’s aan de zuidzijde van het parklandschap. De stadswoningen aan de Van der Hagenstraat hebben ieder een eigen, verhoofd terras met zonoriëntatie.

62 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 63

4. Plan in aspecten Organisatie van de hoven Binnenhoven Via ontspannen doorgangen betreedt men de collectieve binnenhoven die minimaal twee toegangspaden hebben. De collectieve hoven worden op een meanderende wijze aan elkaar geregen door een informeel padensysteem dat aansluit bij de hoofdpaden. De collectieven hoven volgen het principe van de traditionele stedenbouw; een morfologie met alzijdige bouwvolumes die een entree hebben aan het publieke domein. Alle grondgebonden woningen zijn toegankelijk via de publieke ruimte. Bergingen De grondgebonden woningen hebben een entree aan de publieke ruimte en een berging aan de binnenhof zijde. De berging staat op de rand van het perceel en is toegankelijk via de binnenhoven.

64 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 65

4. Plan in aspecten 4.3 Attractief beekpark Landschappelijke hoofdstructuur

De landschappelijk hoofdstructuur bestaat uit één verbindend park in de vorm van een assenkruis. De beek vormt hierin de belangrijke ruimtelijke- en landschappelijke drager van de publieke ruimte. De hoofdcompositie van woonclusters in het groen volgt de opzet van het assenkruis. Vanaf de Groene Edisonsingel bezien hebben de clusters grootschaligere maat, schaal en korrel die aansluit op de verbining tussen de rug van appartementen en het aanpalende grondgebonden woonmilieu. Tussen de centrale parkruimte en de Van der Hagenstraat, gaat de morfologie over naar een klienere, compacte opzet van woonclusters en binnenhoven. Samen met de parkstraten worden zo een reeks kleinere clusters gedefinieerd met enkel en alleen grondgebonden woniongen rondom een binnenhof. Deze hoven zijn toegankelijk en bieden een fijne groene dooradering die extra ruimtelijke kwaliteit aan de woonomgeving verlenen. De hoven worden door de bewoners zelf vormgegeven en kunnen dus qua inrichting en gebruik sterk van elkaar verschilen. Daar waar prominente structuren in het centrale parklandschap elkaar kruisen, ontstaan er bijzondere plekken die als zijnde ook zo geprogrammeerd kunnen worden met functies.

66 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 67

4. Plan in aspecten 4.4 Duurzame mobiliteit Fietsnetwerk, wandelroutes en OV

Fietsnetwerk De Zegwaartseweg, de Van der Hagenstraat en de Edisonstraat vormen een belangrijke verbinding in het hoofdfietsnetwerk van Zoetermeer. Deze prominente routes blijven voor het fietsverkeer gehandhaafd binnen de planontwikkeling, net als de fietsverbinding via het oorspronkelijke tracé van de Edisonstraat. In de toekomst kan de oostwest verbinding via een brug over de vaart worden verbonden met de wijk Palenstein, waardoor het plangebied sterk wordt verankerd door een route te bieden tussen het Van Tuyllpark en het centrum. Snel fietsen wordt ontmoedigt door het meanderend landschap, zodat de verblijfskwaliteit van het park gehandhaafd blijft. Het bestaande fietspad aan de Van der Hagenstraat wordt - als twee richting - verlegd naar de zuidkant om de verkeersveiligheid ter hoogte van de nieuwe aansluiting Oostweg te verbeteren. Wandelen De openheid van de publieke ruimte biedt maximale doorwaadbaarheid voor voetgangers. Voetpaden meanderen tussen de alzijdige bouwblokken door en via de hoofdstructuur zijn de collectieve hoven te bereiken

68 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 69

4. Plan in aspecten 4.5 Een autoluw gebied

Ontsluiting auto met het parkeren aan de rand Met het omleggen van de Edisonstraat is de doorgaande verkeersroute voor autoverkeer via het plangebied komen te vervallen. Dit biedt een uitgelezen kans om de wijk volledig autovrij te maken. De autobereikbaarheid van het Edisonpark wordt op twee manieren gefaciliteerd. Een entree aan de noordzijde die wordt aangesloten op de kruising met de Australiëweg, de bestaande Edisonstraat en de Edisonboog (omlegging.) en aan de zuidkant wordt het gebied ontsloten via de bestaande rotonde aan de Van der Hagenstraat. Het binnen gebied wordt door het buitenom leiden van het doorgaande verkeer geheel autoluw en is uitsluitend toegankelijk voor hulpdiensten en incidenteel bestemmingsverkeer.

70 KCAP Architects&Planners

Edisonpark Zoetermeer [NL] 71

4. Plan in aspecten Uitwerking van het parkeren

72 KCAP Architects&Planners

Gebied 1

0 0 9 27

0 0 2 6

103

103 145

42 145

16 4 deel autos deel autos

MGW MGW SociaalSociaal huur huur 50 m² 50 m² 21 210,9 60 m² 60 m² 14 140,9 Belegger Belegger huur huur 60 m² 60 m² 34 340,9 68 m² 68 m² 28 280,9 Belegger Belegger huur | huur Vrije sector | Vrije sector 80 m² 80 m² 12 12 1 90 m² 90 m² 12 12 1 Vrije sector Vrije sector 89 m² 89 m² 0 0 1 EGW EGW 0 01,7 Stadswoningen Stadswoningen 135 m²135 m² 0 01,7 165 m²165 m² 4 41,7 Hofwoning Hofwoning 144 m²144 m² 17 171,7 Parkwoningen Parkwoningen 151 m²151 m²

471

142

-10

totaal parkeren (behoefte):

199

normcorrectie normcorrectie 1 op 4 1 op 4 totaal parkeerbehoefte totaal parkeerbehoefte gebied gebied 1 incl. deelmobiliteit 1 incl. deelmobiliteit

143 145

66 13 9 21 17 9 9 0

13 9 21 17 9 9 0

7 5 11 9 4 4 0

1,71,4 1,71,4 1,71,4 1,71,4

1,40,3 1,40,3 1,40,3 1,40,3

0,3 0,3 0,3 0,3

0 0 6 24

0 0 2 6

108

108 156

48 156

48 48

87 92

totaal parkeren (behoefte):

GEBIED 4

18 12 28 28 0 0 20 0

EGW EGW 4 Stadswoningen Stadswoningen 135 m²135 m² 0 04 4 165 m²165 m² 0 04 4 Hofwoning Hofwoning 144 m²144 m² 6 64 4 Parkwoningen Parkwoningen 151 m²151 m² 19 194

3 3 3 3

1 1 1 1

0 0 18 57

0 0 6 19

149

307

307 131 438 438

131

MGW MGW

3 3 3 3 4 4 4

2 2 2 2 3 3 3

1 1 1 1 1 1 1

42 28 68 56 36 36 0

21 14 34 28 12 12 0

EGW EGW 4 Stadswoningen Stadswoningen 135 m²135 m² 0 04 4 165 m²165 m² 0 04 4 Hofwoning Hofwoning 144 m²144 m² 4 44 4 Parkwoningen Parkwoningen 151 m²151 m² 17 174

3 3 3 3

1 1 1 1

0 0 12 51

0 0 4 17

329

329 142 471 471

142

26 0 120 0

13 0 40 0

146

146 53 199 199

SociaalSociaal huur huur 50 m² 50 m² 60 m² 60 m² Belegger Belegger huur huur 60 m² 60 m² 68 m² 68 m² Belegger Belegger huur | huur Vrije sector | Vrije sector 80 m² 80 m² 90 m² 90 m² Vrije sector Vrije sector 89 m² 89 m²

151

-5

151

40 1

10,7

0,70,3

0,3

Vrije sector Vrije sector 60 - 9060 m²- 90 m² 40

38 54

16 54

34 50

16 50

deelautodeelauto factor 15% factor 15%

6 2

6 2 deel autos deel autos

MGW MGW SociaalSociaal huur huur 50 m² 50 m² 0 00,9 60 m² 60 m² 28 280,9 Belegger Belegger huur huur 60 m² 60 m² 12 120,9 68 m² 68 m² 12 120,9 Belegger Belegger huur | huur Vrije sector | Vrije sector 80 m² 80 m² 0 0 1 90 m² 90 m² 0 0 1 Vrije sector Vrije sector 89 m² 89 m² 0 0 1 Zorgcentrum Zorgcentrum 60 m² 60 m² 17 170,5 70 m² 70 m² 31 310,5 EGW EGW 12 121,7 Stadswoningen Stadswoningen 135 m²135 m² 6 61,7 165 m²165 m² 11 111,7 Hofwoning Hofwoning 144 m²144 m² 15 151,7 Parkwoningen Parkwoningen 151 m²151 m²

144

104

0,90,6 0,90,6 0,90,6 0,90,6 10,7 10,7 10,7 0,50,2 0,50,2

0,60,3 0,60,3 0,60,3 0,60,3 0,70,3 0,70,3 0,70,3 0,20,3 0,20,3

0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3

0 17 8 8 0 0 0 4 7

0 9 4 4 0 0 0 6 10

1,71,4 1,71,4 1,71,4 1,71,4

1,40,3 1,40,3 1,40,3 1,40,3

0,3 0,3 0,3 0,3

17 9 16 21

4 2 4 5

107

107 155

48 155

95 143

48 143

17 12 24 24

4 3 6 6

77 96

19 96

68 87

19 87

17 5 deel autos deel autos

MGW MGW 12 121,7 Stadswoningen Stadswoningen 135 m²135 m² 8 81,7 165 m²165 m² 17 171,7 Hofwoning Hofwoning 144 m²144 m² 17 171,7 Parkwoningen Parkwoningen 151 m²151 m²

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=f1a42c75-80c4-4a5f-b396-b2d8057e9076