Concept notulen raad 4 juni 2026

Amendement 2606-B ingediend door PVV en PDvZ Voldoende parkeernormen en behoud parkeercapaciteit "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; gelezen het raadsvoorstel Raadsbesluit Deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan; besluit: 1. besluitpunt 1e als volgt te wijzigen:

14

Raad 4 juni 2026

"1e. De onderdelen uit het raadsbesluit Mobiliteitsstrategie Binnenstad d.d. 7 april 2025 die betrekking hebben op de Zuidflank Nederlandlaan, waaronder het weghalen van de lus Bovenlangs, realisatie van de parkbrug en de voorwaardelijke sloop van parkeergarage P5 aan de Amsterdamstraat, onder de voorwaarde dat parkeergarage P5 pas wordt gesloopt wanneer aantoonbaar is gemaakt dat er voldoende, minimaal een parkeernorm van 1,1, alternatieve en goed bereikbare parkeercapaciteit beschikbaar is voor bewoners, bezoekers en ondernemers van het Stadshart." 2. De aanhef van Beslispunt 1 als volgt te wijzigen: "1. De aanvullingen en wijzigingen op de Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan vast te stelten, zoals opgenomen in de in bijlage 1 opgenomen Addendum Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan en de op dit raadsbesluit aangenomen amendementen."" Amendement 2606-C ingediend door PVV en PDvZ Geen eenrichtingsverkeer op de Nederlandlaan "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; gelezen het raadsvoorstel Raadsbesluit Deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan; besluit, in afwijking van het voorstel: 1. Beslispunt 1, sub e van het raadsvoorstel, als volgt te wijzigen: "1e. De onderdelen uit het raadsbesluit Mobiliteitsstrategie Binnenstad d.d.

7 april 2025 die betrekking hebben op de Zuidflank Nederlandlaan, waaronder het weghalen van de lus Bovenlangs, realisatie van de parkbrug en de voorwaardelijke sloop van parkeergarage P5 aan de Amsterdamstraat, met dien verstande dat in afwijking van de Mobiliteitsstrategie Binnenstad de Nederlandlaan en Amsterdamstraat geen eenrichtingswegen wordt." 2. De aanhef van beslispunt 1 als volgt te wijzigen: "1. De aanvullingen en wijzigingen op de Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan vast te stellen, zoals opgenomen in de in bijlage 1 opgenomen addendum Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan en in de op dit raadsbesluit aangenomen amendementen."" Amendement 2606-D ingediend door PVV Geen eenrichtingsverkeer op de Duitslandlaan "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; gelezen het raadsvoorstel Raadsbesluit Deelgebied 5A Zuidflank NederlandIaan; besluit, in afwijking van het voorstel: 1. Beslispunt 1, sub e van het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: "1e. De onderdelen uit het raadsbesluit Mobiliteitsstrategie Binnenstad d.d.

7 april 2025 die betrekking hebben op de Zuidflank Nederlandlaan, waaronder het weghalen van de lus Bovenlangs, realisatie van de parkbrug en de voorwaardelijke sloop van parkeergarage P5 aan de Amsterdamstraat, met dien verstande dat in afwijking van de Mobiliteitsstrategie Binnenstad de Duitslandlaan geen eenrichtingsweg wordt." 2. De aanhef van beslispunt 1 als volgt te wijzigen: "1. De aanvullingen en wijzigingen op de Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan vast te stellen, zoals opgenomen in de in bijlage 1 opgenomen addendum Deelgebiedsvisie 5A Zuidflank Nederlandlaan en in de op dit raadsbesluit aangenomen amendementen."" De voorzitter: U had volgens mij verder geen bijdrage meer in de eerste termijn. Dank u hartelijk. De amendementen zijn ingediend en onderdeel van de beraadslaging en ook straks van de besluitvorming. Dan ga ik naar de fractie van de ChristenUnie-SGP, de heer Bruin. Gaat uw gang. En ook voor u geldt dat u uw maidenspeech heeft. De heer Bruin (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, er zijn een aantal zekerheden in het leven, zoals dat de zon opkomt, je belasting moet betalen en dat de ChristenUnie-SGP twee raadszetels haalt in Zoetermeer. Nu is dat laatste helaas geen vanzelfsprekendheid meer. Waar het jarenlang vanzelfsprekend leek hebben we de afgelopen twee verkiezingen met een kleine marge onze twee raadszetels net weten te behouden.

We zijn in deze raad allemaal teleurgesteld over de lage

Raad 4 juni 2026

15

opkomstcijfers in Zoetermeer, maar bij mij geeft dat een dubbel gevoel. Want bij een aardig hogere opkomst had ik me nu vermoedelijk geen raadslid mogen noemen. Ik wil dan ook vanaf deze plek alle kiezers nogmaals bedanken die op 18 maart jl. op een van de 37 kandidaten van onze kieslijst hebben gestemd, waardoor we als ChristenUnie-SGP onze twee zetels hebben mogen behouden. Hier op aarde leven we door de zondeval helaas in een gebroken wereld waar we als mensen zelf verantwoordelijk voor zijn. Een andere zekerheid in ons leven is namelijk dat we uiteindelijk allemaal komen te overlijden. Als christenen geloven wij dat sterven God ontmoeten is. Dan zullen we ter verantwoording geroepen worden over ons leven. Door het geloof in Jezus Christus kunnen uit genade onze fouten en tekortkomingen worden vergeven. Wij geloven daarom dat we als christenen pelgrim zijn op deze wereld en hier op aarde geen blijvende stad hebben. In afwachting van de wederkomst van Christus is de aarde niet ons uiteindelijke thuis, maar een doortocht naar het hemelse vaderland. Tot die tijd zoeken we als christenen hier het goede voor onze medemens en voor de aarde. Ik heb tot nu toe in mijn leven veel van de wereld mogen zien en elke keer na thuiskomst in Nederland valt het me weer op hoe goed we het voor elkaar hebben in ons land.

We zijn bevoorrechte mensen en behoren tot de welvarendste en gelukkigste mensen op deze aardbol. Dat geeft reden tot dankbaarheid, alleen ervaren veel mensen dat niet zo. Ik wil me als raadslid ervoor inzetten om de goede zaken te behouden en te verbeteren wat beter kan of beter moet. Een van de actuele zaken die verbeterd moet worden is het gebied aan de achterkant van het Stadshart bij Bovenlangs en de Nederlandlaan. Voorzitter, allereerst wil de ChristenUnie-SGP waardering uitspreken voor het voorliggende plan en de kwaliteit van de stukken. Het is goed dat deze kant van het Stadshart, die lange tijd onderontwikkeld is gebleven, nu ook serieus wordt aangepakt. We zien een doordachte combinatie van woningbouw, betaalbare segmenten, commerciële functies en aandacht voor leefbaarheid, openbare ruimte en vergroening. Tegelijkertijd willen we als controlerende raad aandacht vragen voor een aantal belangrijke risico's, Tijdens de commissievergadering heeft ons commissielid Arjan Walinga al aandacht gevraagd voor de risico's bij het realiseren van de parkbrug. Hierbij heeft de wethouder aangegeven dat hoewel erg complex er in de businesscase verschillende risicomitigerende maatregelen op zijn gezet. Daarnaast zien wij risico's rondom markt en voorzieningen. De businesscase rekent op commerciële functies en stevige grondopbrengsten, terwijl de retailmarkt onder druk staat.

Daardoor wordt ook expliciet genoemd dat het onzeker is of er een goede alternatieve locatie voor de Hema gevonden kan worden. Dat is relevant omdat de Hema een belangrijke trekker van winkelend publiek is. Verplaatsing kan gevolgen hebben voor bezoekersstromen en de economische vitaliteit van het Stadshart. Ook benoemen de stukken zelf het risico dat de minnelijke aankoop van vastgoed duurder uitvalt dan geraamd. Dat kan grote financiële gevolgen hebben. Tot slot willen wij benoemen dat er bestuurlijk feitelijk al sprake is van een zekere lock-in. Naarmate verwerving en infrastructuur verder worden uitgevoerd, wordt terugdraaiing steeds moeilijker. Met dit besluit wordt de verbondenheid aan het project verder versterkt. Wij zeggen dat niet om het plan af te wijzen, maar wel dat het belangrijk is dat de raad zich bewust is van de consequenties van de keuzes die we vandaag maken. Voor wat betreft de inbreng van de inspreker van het bedrijf Wereldhave Sofidy zijn we erg benieuwd naar de reactie van de wethouder. Met betrekking tot de amendementen van de PVV zullen wij deze niet steunen. Wij zien in dit stadium geen aanleiding om af te wijken van vorig jaar gemaakte keuzes bij de vaststelling van de Mobiliteitsstrategie voor de binnenstad. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, en ook dank u wel voor uw maidenspeech, mijnheer Bruin.

Dan ga ik over naar de fractie van 50PLUS, mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Voorzitter, in de commissievergadering van 21 mei jl. hebben wij uitvoerig gesproken over het raadsvoorstel Deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan. Langzaamaan geeft deze enorme gebiedsontwikkeling en -verandering een beeld van wat er in de toekomst zou kunnen ontstaan en dit alles met de bedoeling de kwaliteit van het gebied te verbeteren, woningen toe te voegen, levendige plinten en betere loop- en fietsverbindingen te organiseren en te creëren. Maar ook met verwijzingen zoals bijvoorbeeld het verdwijnen van de lus en het creëren van eenrichtingsverkeer op de Duitslandlaan hebben wij nog wel bedenkingen. Want wie gaan hier allemaal last van krijgen? Er komen in dit gebied veel nieuwe inwoners bij en die kunnen we uiteraard niet verplichten om te gaan fietsen of lopen en daarom is de bereikbaarheid per auto van onze binnenstad en uiteraard parkeerplekken voor deze nieuwe gebruikers essentieel. Dit blijft een punt van aandacht. Met de proefopstelling heeft de gemeente bekeken of de wegen aangepast kunnen worden en of dit past binnen de gewenste kwaliteit, maar er is niet mee vastgesteld dat de doorstroming niet wordt gehinderd. Ook dit is wel iets om rekening mee te houden.

Gelukkig heeft de wethouder verklaard dat de ontwikkeling van dit gebied niet statisch is en dat er in de volgende fase weer meer duidelijkheid komt. Onze vraag, die wij gesteld hebben op 21 mei jl. met betrekking tot de bouw van woningen die specifiek bedoeld zijn voor senioren zullen wij

16

Raad 4 juni 2026

in ieder geval aan de opvolger van de wethouder voorleggen, want dat is in onze stad echt nodig. Voorlopig is het wachten op de echte planwijzigingen en de wijziging op het omgevingsplan, en van alle nog te verwachten actualisaties. Nu stemt 50PLUS in met dit raadsvoorstel. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mertens, voor uw eerste termijn. Daarmee kom ik aan het einde van de eerste termijn van de raad en ik heb net begrepen dat wij door kunnen, dus als u het goedvindt ga ik het woord geven aan de wethouder namens het college. Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Sorry, voorzitter, beetje baldadig. Voorzitter, allereerst wil ik de heer Bruin feliciteren met zijn maidenspeech en als acting rentmeester, een begrip waar hij ook groot voorstander van is, durf ik met vertrouwen ook een stuk verantwoordelijkheid aan u over te dragen, dus heel veel succes en plezier. Ook de heer El Achkar gefeliciteerd met zijn maidenspeech. Ik weet nu al dat ik daar meer van genoten heb dan dat ik ook van een havercappu ga doen, dus u ook heel veel plezier. Voorzitter, dan dank voor alle complimenten en de achterban is vandaag ook weer in groten getale aanwezig, dus ik zal zorgen dat ze ook daar weer terechtkomen. Dank ook voor uw steun aan het voorstel. Ik denk dat we ook al een mooi debat in de commissie hebben gevoerd.

Maar er was nog een aantal vragen en de eerste ging ook over de invulling van het aantal woningen et cetera. Daarmee kom ik ook meteen al even bij het amendement van de SP, hoewel erg sympathiek wil ik dat toch ontraden en dat heeft er alles mee te maken dat wij voor de gehele binnenstad de verdeling volgen zoals u die in het Volkshuisvestingsprogramma heeft vastgesteld. Daarmee is dit misschien niet uw ideale invulling op deze plot, maar we proberen wel over de hele stad heen en ook over de hele binnenstad heen dus de woningen zoveel mogelijk te krijgen die we hier willen. Ik heb u ook goed gehoord over wat we nu tegenwoordig goedkoop en betaalbaar noemen. Dat is een heel ander begrip dan toen wij in ieder geval de woningmarkt op stapten. Ik geef u ook aan, en u bent daar gelukkig zelf ook bij, en dat is een opdracht die het volgende college weet ik zeker ook met verve zal aannemen, we gaan echt kijken hoe we daar zoveel mogelijk aan kunnen doen om die prijzen omlaag te krijgen, hetzij met subsidies, hetzij met andere zaken waar wij in ieder geval zelf als gemeente wat aan kunnen doen. Daarmee denk ik dat ik impliciet ook al een antwoord heb gegeven op de vraag van de heer El Achkar over de woningen voor jonge mensen. Ook daarvan heeft het Huisvestingsprogramma duidelijke uitspraken gedaan, gekeken waar die ook allemaal kunnen komen.

Hier zitten er een aantal, maar bijvoorbeeld straks ook bij Markt 10, daar heeft u er als raad ook echt een aantal in geamendeerd. En ook op de Entree zullen we er ook weer aantal bij bouwen, dus blijvende aandacht ook daarvoor. Dan voorzitter, is een ander punt van aandacht de bereikbaarheid van de binnenstad. Ik deel de zorg of tenminste de aandacht daarvoor. De binnenstad moet gewoon bereikbaar blijven. Als je er woont moet je bij je woning kunnen komen en als je er winkelt moet je bij de winkels kunnen komen. Met ov, met de fiets of met de auto, omdat je ook wel eens een keer een kratje bier wilt halen. Maar voorzitter, deze plannen zijn er wel op gericht om die stromingen zo goed mogelijk te begeleiden, zo goed mogelijk ook te scheiden waar dat kan en ervoor te zorgen dat bijvoorbeeld de bezoekers van de binnenstad met name aan de buitenkant over de ringweg aankomen en daar kunnen parkeren. Vandaar ook die parkeergarage op de Denemarkenlaan waar u later nog een keer komt te spreken in deze zaal, en de bewoners dan wat meer binnendoor te begeleiden. Daarin passen ook de voorstellen over eenrichting et cetera, en ik heb ook al even kort voorgesproken met de heer Van der Tang van de PVV. Van zijn amendement over de Duitslandlaan had ik al gezegd dat u dat het best kunt bespreken bij de plannen over deelgebied 3, de Duitslandlaan, die zeer binnenkort naar u toekomen.

En voor het overige, wij verschillen van mening over wat de beste doorstroming is. U heeft mij en het college de opdracht meegegeven via de Mobiliteitsstrategie Binnenstad en via eerdere besluitvorming. Wij denken daarom dat deze voorstellen met deze verkeersrichting de beste zijn, maar uiteraard kunt u daar als raad ook nog even uw politieke oordeel over laten gaan. Dan voorzitter, Zoetermeer Vooruit memoreerde ons natuurlijk terecht nog even aan de blijvende aandacht die we moeten hebben voor de toegankelijkheid, maar ook voor het feit dat het allemaal best wel weer een beetje sneller mag. We zijn ook al stappen aan het zetten met parallel plannen en ik hoop dat we dat ook in de binnenstad door kunnen blijven doen. We zitten nu aan het eind van de haalbaarheidsfase, we gaan dadelijk de volgende fase in en ik zou uw raad ook mede namens de heer Van der Vlies willen oproepen: blijf inderdaad hameren op die toegankelijkheid en de snelheid van de bouw. De voorzitter: Wethouder Iedema, een interruptie van mevrouw Bink, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja voorzitter, dat was niet Zoetermeer Vooruit, u noemde Zoetermeer Vooruit, maar dit heb ik niet gezegd.

Raad 4 juni 2026

17

De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Voorzitter, u heeft gelijk. Ik refereerde aan de teksten van Zó! Zoetermeer terwijl ik Zoetermeer Vooruit noemde. Zo zie je maar, een fusie is nooit ver weg. Nee voorzitter, Zoetermeer Vooruit vroeg ernaar hoe nu de bijzondere woonconcepten worden gerealiseerd. Daar heb ik nu geen antwoord op, dus nogmaals, dit is de haalbaarheidsfase, het zou daar goed moeten kunnen en ik denk dat we juist in die volgende fase, in de planfase, moeten kijken hoe we daar nu zo goed mogelijk op kunnen sturen, wat krijgen we daar voor elkaar? Wat mij betreft daar waar het gemeentelijke daken betreft maken we die meteen zo toegankelijk mogelijk en zullen wij in ieder geval bij andere eigenaren oproepen om daar zoveel mogelijk aan mee te doen. Dan voorzitter, de vraag van ChristenUnie-SGP om even te reflecteren op de inspreker, want hij vertegenwoordigt een van die andere eigenaren. De inspreker gaf ook al aan dat wij eerder deze week een gesprek hadden gehad en een briefwisseling met elkaar hebben gehad. Die brief zit overigens, wij waren net te laat voor uw dagmail, morgen in uw dagmail, dus dan kunt u ook meelezen.

Over één ding zijn wij het roerend eens, want het is inderdaad ook voor ons klip-en-klaar dat met een goede samenwerking alles beter gaat dan op basis van juridisering of tegenover elkaar staan in de rechtbank en dat willen we dus ook geenszins. Maar u kent mij ook als iemand die graag duidelijkheid wil scheppen over waar de gemeente voor staat en in de metafoor van de inspreker, de bestekla hebben wij open en bloot neergelegd en wij hebben ook laten zien dat er een paar scherpe messen in zitten. Scherpe messen overigens in de vorm van Wet voorkeursrecht of actief grondbeleid waartoe uw raad het college ook heeft opgeroepen uit ervaringen verder met bouwen et cetera. Nogmaals, ik hoop dat we ze niet nodig hebben, we zijn in goed gesprek met elkaar en als we dat samen kunnen bouwen zou dat ons een groot goed zijn, want dat gaat echt veel sneller dan welke procedure dan ook. Maar ik denk dat uw raad er goed aan doet om in ieder geval naar de buitenwereld duidelijk te laten zien: hier staan wij voor en dit is het arsenaal dat wij hebben. En voorzitter, tot slot had ChristenUnie-SGP het ook over de bestuurlijke lock-in. Dat deed mij een klein beetje denken aan die oude mop van drie mannen die het Kanaal overzwemmen. De eerste zei na een meter: ik kan niet meer, ik ga terug. De tweede zei vlak voor de helft: ik kan niet meer, ik ga terug. En die derde zat in de zogenaamde lock-in.

Die zei een meter voor het einde: ik kan niet meer, ik ga terug. We zitten nu nog niet een meter voor het einde, dus ik denk dat er nog geen sprake is van een bestuurlijke lock-in. We zitten nog aan het begin, maar het is natuurlijk wel zo dat hoe verder we gaan, hoe logischer het op een gegeven moment ook is om het traject af te maken. Voorzitter, volgens mij heb ik daarmee in ieder geval globaal alle vragen beantwoord en de amendementen behandeld. De voorzitter: Ja, maar ik zie nog twee interrupties. Ik ga eerst naar de heer Van Steenis en dan naar mevrouw Siegelaer. De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks-PvdA): Dank u, voorzitter. Behalve dat ik natuurlijk de wethouder graag even mee wil geven dat je prima bakfietsen hebt waar je meerdere kratjes bier mee kan vervoeren, heb ik hem nog niets horen zeggen over de zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding. Daaruit leid ik af dat het college het daar volledig mee eens is en dat ook gaat uitvoeren. Het tweede punt waar we om vroegen, om die koopprijs laag te houden, daar hoorde ik best interessante geluiden, en ik denk: nu komt er een soort toezegging want u begon al over subsidies. We hebben op zich als stad ontzettend veel geld. We hebben veel liggende gelden waar we effectief mee om kunnen gaan.

Hoe ziet u dat als wethouder, hoe kunnen we dat het beste inzetten voor de starters? De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Ja voorzitter, heel eerlijk, ik hoorde ook niet meteen een vraag in uw betoog, maar vooral een pleidooi voor de zaken die we hebben en daar ben ik het mee eens. We hebben inmiddels een aantal zaken die u ook als raad heeft vastgesteld. Dus u heeft instrumentarium en ik zou vooral ook willen zeggen: gebruik dat in die volgende fase om zoveel mogelijk voor elkaar te krijgen wat u als raad ook wilt. Dat geldt dan eigenlijk ook, ik ga nu natuurlijk geen toezegging meer doen over waar we allerlei geld aan besteden. Hoewel het wel heel verleidelijk is, maar ik denk dat u dichter bij het vuur zit waar u dat veel beter kunt regelen op dit moment dan ik. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Siegelaer. Gaat uw gang. Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank voorzitter, en dank voor de uitgebreide beantwoording. Ik had nog een vraag over de P5.

18

Raad 4 juni 2026

De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Ja voorzitter, dat is ook klip-en-klaar. We hebben bij de Mobiliteitsstrategie ook afgesproken dat we met de dynamische parkeerbalans goed kijken wat iedere ontwikkeling doet in de stad. Dat houden we bij. En u heeft ook de opdracht meegegeven dat P5 pas wordt gesloopt als we echt zekerheid hebben dat dat kan. De voorzitter: Ja, oké, dan dank ik de wethouder voor de beantwoording. Dan ga ik nog wel even kijken of de raad behoefte heeft aan een tweede termijn. Als dat niet het geval is, want dan ga ik niet alle partijen af. Ik zie de heer Van der Tang, u heeft wel behoefte aan een tweede termijn? Dan ga ik u het woord geven. De heer Van der Tang, gaat uw gang, voor de tweede termijn. De heer Van der Tang (PVV): Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de beantwoording namens het college. Ik ga mijn amendement over de Duitslandlaan dan intrekken. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat dat amendement is ingetrokken, dus dat zult u ook straks niet meer terugzien. Dat is amendement 2606-D. Dat zal straks geen onderdeel meer zijn van de beraadslaging. Is er nog iemand anders die behoefte heeft aan een tweede termijn? Als dat niet het geval is, sluit ik de beraadslagingen over agendapunt 9.b. en is het een fantastisch idee om nu een korte schorsing te doen. Ik schors de vergadering tot 20.00 uur. Schorsing c.

Raadsvoorstel Reorganisatie Sociaal Domein De voorzitter: Ik heropen de vergadering en wij gaan verder met 9.c., het raadsvoorstel Reorganisatie Sociaal Domein. Diverse ontwikkelingen hebben geleid tot de noodzaak voor het college om een reorganisatie binnen het Sociaal Domein van de ambtelijke organisatie door te voeren en de raad wordt gevraagd om akkoord te gaan met de daarmee gepaard gaande financiële consequenties. De eerste spreker staat al klaar, heel goed. De fractie van de PDvZ, mevrouw Haak heeft het woord. Gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. Laat ik beginnen waar we de vorige keer zijn geëindigd. In de commissie hebben we duidelijke zorgen geuit over dit voorstel. Zorgen over de aannames, de financiële risico's en de uitvoering. En wat we vervolgens nodig hebben is een college dat die zorgen serieus neemt en de raad voorziet van heldere en complete informatie. Voorzitter, dat is niet wat wij hebben gezien. De reorganisatie Sociaal Domein leunt op grote aannames. Aannames over forse besparingen op de gespecialiseerde jeugdhulp. Aannames over de beschikbaarheid van deskundig personeel en aannames over het gedrag en de doorstroom van jongeren in een systeem dat nog in ontwikkeling is. Tegelijkertijd zetten we wel een grote stap. Een uitbreiding met zo'n 120 fte met bijbehorende structurele kosten.

Dat betekent dat als deze aannames niet uitkomen, we straks en de extra personeelskosten hebben en geen of slechts een beperkte daling zien in de kosten van de gespecialiseerde jeugdhulp. Voorzitter, dan hebben we een financieel probleem van enorme omvang en dat risico vinden wij op dit moment onvoldoende beheerst. De inhoudelijke aanname hierachter is dat minder jongeren doorstromen naar specialistische hulp en dat problemen eerder en lichter worden opgevangen in het voorliggend veld. Dat is een wens maar nog geen bewezen werkelijkheid. Sterker nog, als dit niet werkt zoals gedacht, lopen we het risico dat we problemen niet oplossen maar verplaatsen. Voorzitter, de PDvZ staat niet afwijzend tegenover de richting, maar we zijn wel scherp op de financiële risico's. Het minste wat het college hierin kan doen is de raad goed meenemen en instrumenten geven om te kunnen bijsturen. Wij dienen dan ook samen met de LHN de motie Grip op groei Sociaal Domein in, en deze wordt mede ingediend door de PVV. Dank u wel. De voorzitter: Ik zie een interruptie van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u voorzitter. Ik begrijp niet helemaal de huiver van mevrouw Haak voor aannames.

Is mevrouw Haak het niet met mij eens dat een begroting altijd aan elkaar hangt van aannames en als we dat niet doen we nooit vooruit zouden kunnen denken of dingen zouden kunnen veranderen? De voorzitter: Mevrouw Haak, gaat uw gang.

Raad 4 juni 2026

19

Mevrouw Haak (PDvZ): Ik zeg natuurlijk ook niet dat we dit niet moeten doen, maar hierin zijn wel heel grote aannames gedaan die nog niet bewezen zijn. En ja, in een begroting doe je altijd aannames, maar vaak doe je dat wel op basis van ervaring. En dat is hier niet het geval. De voorzitter: Mevrouw Brouwer nog zag ik, en dan mevrouw Hensen. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik begrijp niet hoe iemand kan zeggen: we moeten het wel doen, maar we mogen geen aannames doen, want we hebben toch nog geen feiten en werkelijkheid als we nog in de fase van aannames zitten? De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dan heeft mevrouw Brouwer denk ik nog niet goed geluisterd, want ik heb niet gezegd dat we geen aannames mogen doen. Ik heb gezegd dat de aannames in dit raadsvoorstel zodanig groot zijn dat wij best wel risico's zien en om dat risico enigszins in te perken of om de raad comfort te geven om te kunnen bijsturen waar mogelijk, is de reden waarom we nu deze motie indienen. De voorzitter: Mevrouw Hensen. Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel voorzitter. Maar het is toch ook zo dat er gekeken is naar de best practices uit andere steden, dus de aannames zijn niet helemaal uit de lucht gegrepen. De voorzitter: Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. Dat klopt en wat we daar zien is slechts een lichte daling bij de specialistische jeugdhulp.

Motie 2606-02 ingediend door LHN, PDvZ en PVV Grip op groei Sociaal Domein "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; constaterende dat: de kosten voor specialistische jeugdzorg de afgelopen jaren fors zijn gestegen; het college toekomstige besparingen op specialistische jeugdzorg als structurele dekking opneemt; deze besparingen op dit moment nog onzeker zijn en nog onvoldoende aantoonbaar zijn gerealiseerd; de uitbreiding met vaste medewerkers leidt tot structurele lasten op de begroting; hierdoor het risico bestaat dat structurele tekorten verder oplopen binnen de begroting van het Sociaal Domein; overwegende dat: structurele lasten alleen verantwoord zijn wanneer daar ook structurele en aantoonbare dekking tegenover staat; de raad tijdig moet kunnen bijsturen wanneer blijkt dat verwachte besparingen niet of onvoldoende worden gerealiseerd; voorkomen moet worden dat financiële risico's in het Sociaal Domein pas zichtbaar worden wanneer overschrijdingen al zijn ontstaan; draagt het college op: de raad halfjaarlijks via de voortgangsrapportage expliciet te informeren of de geraamde besparingen, kostenontwikkeling en formatiegroei nog in lijn liggen met de vastgestelde meerjarenbegroting; wanneer sprake is van substantiële afwijkingen, niet alleen te rapporteren over de afwijking, maar daarbij ook concrete bijsturingsopties aan de raad voor te

leggen; daarbij in ieder geval inzichtelijk te maken welke gevolgen deze afwijkingen hebben voor de financiële taakstellingen, de ontwikkeling van specialistische jeugdzorg, de formatiegroei en de continuïteit van zorg; de raad hiermee in staat te stellen tijdig politiek te wegen of aanvullende maatregelen nodig zijn;

20

Raad 4 juni 2026

en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Geen verdere opmerkingen? Dan dank ik u voor uw eerste termijn en is daarmee als het goed is de motie ingediend en onderdeel van de beraadslagingen en ook straks van de besluitvorming. Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van 50PLUS, mevrouw Mertens, gaat uw gang. Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik zal het vanaf hier doen, het is een korte interruptie. De reorganisatie van het Sociaal Domein. Op 21 mei jl. is er in de commissie Samenleving uitgebreid gesproken over de reorganisatie hiervan. Een enorme opgave gezien de ambitie om de zorg goedkoper te laten worden terwijl de zorg wel gelijkwaardig moet blijven. De keuze om te gaan werken met eigen lokale teams lijkt een positieve aanpak. Fijn dat er al voorbeelden zijn in andere plaatsen zoals Westland, waarbij deze aanpak schijnt te werken. Een jaarlijkse evaluatie vanaf de start van de uitvoering is uiteraard logisch, maar omdat dit een nieuwe aanpak is, is het misschien mogelijk de eerste evaluatie wat eerder te houden om te zien of er nog zaken opgedoken zijn die niet voorzien waren. Ik hoop dat ook de inwoners er iets van gaan merken, door bijvoorbeeld kortere wachttijden, een vast aanspreekpunt, minder overdrachtsmomenten en ondersteuning zoals het nodig is en een minder ingewikkeld traject voor de aanvragen.

Om de informatie en communicatie met de inwoners te verbeteren, zou het wenselijk zijn om de effecten vast te leggen in prestatie-indicatoren. Kan de wethouder toezeggen dat dit tot de mogelijkheden behoort? 50PLUS Zoetermeer dient het amendement mee in van GroenLinks-PvdA en VVD en ik wens de nieuwe wethouder veel succes met de vernieuwde aanpak. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mertens. Dat amendement is nog niet ingediend maar zal straks ingediend worden. Ik ga nu over naar de fractie van de ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer. Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, de reorganisatie van het Sociaal Domein past naadloos in de ontwikkelingen waar we al jaren mee bezig zijn. De aannames die worden gedaan passen bij de besluitvorming rond lokale teams binnen de eigen organisatie. De reorganisatie staat bovendien op het punt om in werking te treden en komt langs de raad omdat de financiële gevolgen in de begroting verwerkt moeten worden. Dat je in dit stadium werkt met: we verwachten ongeveer zoveel te investeren en het is aannemelijk dat dat deze gevolgen heeft, dat is onontkoombaar. En natuurlijk is het een risico. Natuurlijk kan er iets anders uitpakken en natuurlijk willen ook wij graag op de hoogte worden gehouden van hoe het zich ontwikkelt. Maar soms moet je gewoon de bezem erdoor durven halen als de omstandigheden veranderen.

In de commissievergadering klonk steeds: er zijn te veel onzekerheden om dit nu te beslissen. Maar begroten, ik zei het al, is onzeker. En de Bijbel zegt het heel mooi in Prediker: wie altijd op de wind let, komt nooit aan zaaien toe en wie altijd naar de wolken kijkt, komt nooit aan maaien toe. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van Zó! Zoetermeer, de heer Van der Vlies. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u, voorzitter. Ik doe het even vanaf hier, want ik heb een heel korte spreektekst. Zó! Zoetermeer steunt dit voorstel, dat zal niet verrassend zijn. Het Sociaal Domein verandert en dan moet de organisatie mee veranderen. Wij gaan gelukkig niet over de inrichting van die ambtelijke organisatie, maar wel over de middelen en de resultaten. Daarom zullen wij ook het amendement van de VVD over de monitoring straks steunen. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Vlies, voor uw eerste termijn. De fractie van D66, mevrouw Dijkstra en dat is ook een maidenspeech. Gaat uw gang. Mevrouw Dijkstra (D66): Voorzitter, vandaag sta ik hier voor het eerst als raadslid van D66 Zoetermeer. Een bijzonder moment, een moment van trots maar ook van verantwoordelijkheid, want het vertrouwen dat inwoners ons gegeven hebben bij de verkiezingen is niet vanzelfsprekend.

Zij verwachten dat wij luisteren, afwegen en keuzes maken die bijdragen aan een betere toekomst voor onze stad. En allereerst wil ik dan ook die inwoners bedanken die gestemd hebben. Ook wil ik mijn fractiegenoten, mijn familie en vrienden bedanken voor hun steun en vertrouwen, want politiek bedrijven doe je misschien als individu of als fractie, maar zeker niet alleen. Voorzitter, voor mij is dit moment extra bijzonder omdat ik opgegroeid ben in Zoetermeer. Als kind uit een gezin met zeer beperkte financiële middelen heb ik zelf ervaren hoeveel verschil een stad kan maken in het leven van een jongere. Dankzij

Raad 4 juni 2026

21

de mogelijkheden die Zoetermeer bood kon ik ontdekken waar mijn interesses en talenten lagen. Met de ZoetermeerPas probeerde ik bijna alles uit wat er te proberen viel. Van boogschieten tot rhönradturnen, van paardrijden tot voetbal. Ik daag ieder een sport te benoemen in Zoetermeer die ik niet gedaan heb. Niet omdat thuis alles vanzelfsprekend was, maar omdat de stad ervoor zorgde dat die kansen er waren en daar ben ik nog steeds dankbaar voor. Maar ik heb ook geleerd dat kansen aanbieden niet altijd voldoende is. Niet iedereen lukt het om die kansen daadwerkelijk te grijpen. Soms omdat omstandigheden tegenzitten, soms omdat het zelfvertrouwen ontbreekt en soms omdat er op dat moment net niet die ene persoon is die nodig is, die in je gelooft en je laat zien dat je meer kunt dan je denkt. En als ik terugkijk op mijn eigen jeugd, weet ik hoe belangrijk zulke mensen zijn. Een docent, een coach, een hulpverlener of een vrijwilliger die vertrouwen uitspreekt op een moment dat het verschil maakt. Juist daarom geloof ik dat goed beleid niet alleen gaat over voorzieningen, budgetten en regels, maar het gaat over mensen. Over het creëren van kansen en zorgen dat mensen die kansen daadwerkelijk kunnen benutten. En dat besef neem ik met mij mee als raadslid. Ik ben woordvoerder op onder andere financiën, toegankelijkheid en jeugdzorg.

En op papier lijken dat heel verschillende onderwerpen, maar voor mij hebben ze één belangrijke overeenkomst. Ze gaan over keuzes. En dat geldt zeker voor de jeugdzorg. Steeds meer gemeenten worstelen met stijgende kosten en een groeiende vraag naar ondersteuning. Ook in Zoetermeer staan we voor de uitdaging de hulp toegankelijk te houden voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben. Daarbij moeten we voorkomen dat de financiële discussies het zicht ontnemen op waar het uiteindelijk om draait. De jongeren die zich veilig kunnen ontwikkelen en ouders die niet van loket naar loket worden gestuurd. Tegelijkertijd wil ik benoemen dat achter die zorg duizenden professionals staan, die iedere dag het verschil maken voor kinderen en gezinnen die het moeilijk hebben. Zij verdienen ruimte, vertrouwen en ondersteuning om hun werk goed te kunnen doen. Voorzitter, een tweede onderwerp dat mij bijzonder aan het hart ligt, is toegankelijkheid. Voor veel mensen is toegankelijkheid iets waar zij pas bij stilstaan wanneer ze ertegenaan lopen. Maar voor inwoners met een beperking is toegankelijkheid geen luxe, het is een voorwaarde om mee te kunnen doen. Meedoen op school, op het werk, in de wijk of meedoen in onze samenleving.

Daarom is altijd de vraag: maken wij beleid voor mensen of met mensen? En zorgen we dat toegankelijkheid niet iets is wat we afvinken, maar iets wat we vanzelfsprekend organiseren? En voor D66 is dat helder. Een stad die iedereen laat meedoen is een sterkere stad. Voorzitter, dat brengt mij bij het agendapunt dat vandaag voorligt. De reorganisatie van het Sociaal Domein en de vorming van de lokale teams. D66 Zoetermeer staat voor een sterke sociale basis in de wijken, toegankelijke hulp, zodat niemand tussen wal en schip valt. Wij kiezen voor zoveel mogelijk preventie en zijn ons terdege bewust dat ook aan de oplopende kosten iets gedaan moet worden. Deze reorganisatie past in die beweging en tegelijkertijd gaat het om een grote transformatie met forse financiële gevolgen, een stevige taakstelling en een impact op toegang tot zorg. Juist daarom is het essentieel dat de raad goed zicht houdt op de uitvoering. We hebben in de commissie aandacht gevraagd voor de vraag hoe deze reorganisatie gevolgd wordt en geëvalueerd. Het viel op dat onder het kopje Rapportage en evaluatie niet van toepassing was aangemerkt. En dat vonden wij bij een operatie van deze omvang moeilijk uitlegbaar.

Daarom zijn wij mede-indiener van het amendement van GroenLinks-PvdA en de VVD om de raad te informeren over de voortgang, de risico's en de personele opbouw en de gevolgen daarvan voor de toegang tot zorg. Niet om extra bureaucratie toe te voegen, maar om grip te houden daar waar nodig. Daarnaast heb ik nog een vraag aan het college over de integraliteit binnen dit voorstel. Wij zien de meerwaarde van integraal werken, zeker bij lokale teams en bij ondersteuning op meerdere levensgebieden. Maar in het voorstel blijft de borging nog vrij algemeen. Gezamenlijke werkprocessen en overlegstructuren. Mijn vraag is hoe het college ervoor gaat zorgen dat de integraliteit niet alleen een organisatieprincipe blijft, maar ook echt merkbaar wordt voor inwoners met meerdere problemen tegelijkertijd. Want overlegstructuren op papier zijn nog geen integrale samenwerking in de praktijk. Voorzitter, wat D66 betreft werken wij aan een Sociaal Domein dat menselijk, toegankelijk en financieel houdbaar is en daar is een reorganisatie voor nodig met aandacht voor de uitvoering en effecten voor inwoners. Voorzitter, ik rond af. Ik realiseer mij dat wij als raad verschillend kunnen denken, dat hoort bij onze democratie en dat maakt ons werk beter.

Maar ik hoop dat we elkaar blijven vinden in iets groters dan partijpolitiek, de wens om Zoetermeer elke dag een beetje beter te maken en ik kijk ernaar uit om samen met u allen, het college, de inwoners aan die opdracht samen te werken, met een open houding, met respect voor verschillende opvattingen en met de overtuiging dat iedereen in Zoetermeer de kans verdient om mee te doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Dijkstra, voor uw maidenspeech en uw inbreng in deze eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks-PvdA, de heer Van der Hel. Dat is volgens mij ook een maidenspeech. Gaat uw gang.

22

Raad 4 juni 2026

De heer Van der Hel (GroenLinks-PvdA): Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, in de 28 jaar dat ik op deze wereld mag rondlopen, ben ik op vele manieren in contact gekomen met de jeugdzorg en ik neem u graag mee in een paar voorbeelden. Zo heb ik het voorrecht gehad om een aantal jaar in het speciaal onderwijs te werken. In mijn klas kwam toen een jongen van een jaar of tien. Hij had zo met zichzelf in de knoop dat hij niet langer dan drie uur op school kon zijn. Vele uren zijn in hem geïnvesteerd. Door mij, door mijn toenmalige collega's en door de hulpverleners in de jeugdhulp. Uiteindelijk werd de juiste hulp gevonden en hij bloeide meteen op. Voorzitter, in een andere situatie was er een jongen die tijdens de middelbare school steeds meer vastliep. Vrienden om hem heen konden wel uren leren, en behaalden over het algemeen prima cijfers. Hij niet. Hij was na twee seconden afgeleid en het leren ging slecht. En hoe dat kwam? Geen idee. Totdat hij zich liet onderzoeken en de diagnose ADHD werd gesteld. Die diagnose gaf rust. Hij was niet ineens een ander persoon, maar kon voor zichzelf wel een heleboel verklaren. Er volgde een traject van twaalf weken waarin hij zichzelf beter leerde snappen en hij kreeg medicatie die bij hem paste. Ik ken ook een hulpverlener in de jeugdzorg.

Zwanger van haar eerste kind en alsnog werkt ze bijna iedere week meer uren dan ze in haar contract heeft staan. Niet omdat ze zo graag extra geld wil van de gemeente, maar omdat er te weinig hulpverleners zijn. En de hulpverleners die er zijn, zijn tot op het bot gemotiveerd om die kwetsbare jongeren verder te helpen. Zodra die kwetsbare jongeren verder kunnen met minder zorg dan wordt dat ook meteen gedaan. Niet zonder er eerst goed over na te denken en alles tegen elkaar af te wegen, maar zodra het kan gebeurt dat. Voorzitter, ook vanuit deze positie kom ik in aanraking met jeugdzorg en we zien de alsmaar stijgende kosten en de druk die het op onze begroting legt. Ook ik voel de urgentie om die ontwikkeling te stoppen en die druk te verlagen. Maar voorzitter, tegen dat jochie in het speciaal onderwijs zeggen dat hij gewoon een beetje anders is, helpt niet. De hulp die hij kreeg hielp wel. De hulpverleners zorgden ervoor dat hij zichzelf, zijn emoties en zijn gedrag beter ging begrijpen. Hij kon al snel weer naar school en het traject duurde uiteindelijk twee jaar en op het moment dat de hulp kon worden afgebouwd werd dat dus ook gedaan. Tegen die jongen op de middelbare school zeggen dat hij vier rondjes om het schoolgebouw moet rennen en dat het dan goed is, helpt hem niet.

Door de hulp die hij kreeg kon hij verder in het onderwijs en staat hij hier nu zijn maidenspeech te houden. Tegen die hulpverlener zeggen dat zij die jongeren te lang vasthoudt en dat haar manager alleen maar extra geld wil, helpt haar niet en die jongeren niet. Door de hulp die zij biedt, heeft zij al vele jongeren terug begeleid naar het onderwijs. Ja, er zijn rotte appels in het systeem. Dat ontken ik niet. Dat de financiële druk hoog is, ontken ik ook niet. Maar iedere keer dat wij het hier hebben over de jeugdzorg en de financiële druk op onze begroting moeten wij die kwetsbare jongeren en die gemotiveerde hulpverleners niet vergeten. Want wat wij hier zeggen doet ertoe. Dus laten we niet alles en iedereen in de jeugdzorg over één kam scheren. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het overgrote gedeelte van iedereen in de jeugdzorg daar met de juiste intenties zit. Vanuit de gedachte dat met het lokale team sneller passende ondersteuning kan worden geboden aan de jongeren, kunnen wij dit raadsvoorstel steunen. Maar vanuit de financiële onzekerheid dienen wij vanavond samen met de VVD, D66, CDA, 50PLUS, Zoetermeer Vooruit, PVV, LHN en de PDvZ een amendement in, zodat wij als raad goed geïnformeerd blijven, zonder dat wij het proces van de reorganisatie verstoren. Voorzitter, dank u wel.

Amendement 2606-E ingediend door GroenLinks-PvdA, VVD, D66, CDA, 50PLUS, Zoetermeer Vooruit, PVV, LHN en PDvZ Monitoren reorganisatie Sociaal Domein "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; gelezen het raadsvoorstel Reorganisatie Sociaal Domein met nr. 2026-025517; l. Nieuwe besluitpunten 4 en 5 toe te voegen. De besluitpunten luiden: 4.

De raad in de reguliere P&C-cyclus expliciet te rapporteren over de voortgang van de reorganisatie Sociaal Domein, totdat de reorganisatie is afgerond. Daarin specifiek mee te nemen: a) De voortgang van de personeelswerving (de beoogde groei in fte's) en de implementatie van de lokale teams; b) De realisatie van de taakstellingen binnen de WMO en de specialistische jeugdhulp; c) De actuele financiële risico's en de eventuele impact van afwijkingen op de meerjarenbegroting. d) De gevolgen voor de toegang, wachttijden en continuïteit van de zorg; 5.

Jaarlijks een technische bijeenkomst te organiseren over de reorganisatie Sociaal Domein.

Raad 4 juni 2026

23

ll. Het bestaande besluitpunt 4 wordt vernummerd naar besluitpunt 6. Het besluitpunt luidt: 6.

De uit dit besluit voortvloeiende begrotingswijziging vast te stellen."

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hel, ook voor uw maidenspeech en ook meteen een ingediend amendement dat onderdeel is van de beraadslagingen en de besluitvorming. Dan ga ik over naar de fractie van de VVD, mevrouw Somai, ook haar maidenspeech. Gaat uw gang. Mevrouw Somai (VVD): Voorzitter, dank u wel. Daar sta ik dan, mijn allereerste maidenspeech in de gemeenteraad van ons mooie Zoetermeer. En traditiegetrouw hoort daar een persoonlijk woordje bij. Wie mij een beetje kent, weet dat mijn reis begon met kleurrijke wortels in Suriname. Via omwegen langs dynamische wereldsteden als Singapore en Hongkong ben ik uiteindelijk definitief geland in Zoetermeer, inmiddels 22 jaar geleden. En ik kan u vertellen, na de internationale dynamiek van die Aziatische metropolen voelt het als een voorrecht om mijn energie nu volop te mogen inzetten in het hart van onze eigen lokale politiek. Naast mijn werk als bedrijfseconome en adviseur ben ik al bijna tien jaar met veel trots trouwambtenaar. Ik mag dus graag mensen in de echt verbinden. En voorzitter, die verbindingsdrang neem ik mee deze raad in. Politiek is immers samenwerken. Maar vandaag staan we hier niet om ringen uit te wisselen maar om scherp te onderhandelen over de huwelijkse voorwaarden van de reorganisatie van het Sociaal Domein.

Die betrokkenheid bij de leefwereld van onze inwoners trek ik ook op een andere manier voor. Naast het verbinden van bruidsparen zet ik mij namelijk al jaren met veel toewijding in als vrijwillige jongerencoach. Ik help de nieuwe generatie graag hun weg te vinden in een complexe wereld. En voorzitter, daar ligt meteen ook mijn persoonlijk haakje met het raadsvoorstel dat vandaag voor ons ligt. Want in de dagelijkse praktijk zie ik van heel dichtbij hoe belangrijk een laagdrempelige effectieve sociale basis is voor jongeren en gezinnen die met struggles kampen. Als we praten over de transformatie van het Sociaal Domein en de opzet van lokale teams, praten we in essentie over hun toekomst. Als adviseur heb ik ruim 23 jaar lang lokale overheden door heel het land ondersteund en begrotingen doorgelicht. Je zou kunnen zeggen dat ik een lichte professionele afwijking heb ontwikkeld. Waar een ander in de avonduren een spannend boek leest of Netflix kijkt, kan ik oprecht enthousiast worden van een solide meerjarenraming. Maar voorzitter, laat ik één ding duidelijk maken. Ik ben niet zomaar een financial die blind stuurt op euro's. Mij gaat het er juist om wat er achter die cijfers schuilt. Cijfers zijn voor mij geen droge tabel, maar de vertaling van onze maatschappelijke ambities.

De echte waarde zit in de verbinding tussen het geld, de beleidsdoelstellingen en de harde uitvoering in de praktijk. Naast doelmatigheid en rechtmatigheid is de effectiviteit voor mij net zo belangrijk. Bereiken we met het geld ook echt wat we voor onze inwoners beogen? Met de grote budgettaire verschuivingen die vandaag voorliggen, is zo'n scherpe brede controlerende blik vanuit deze raad nodig. We moeten niet alleen sturen op mooie beleidsdoelen, maar ook op de financiële realiteit. Dat is exact de reden waarom we vanavond met een breed amendement komen om de vinger strak aan de pols te houden. De VVD staat achter dit raadsvoorstel van het college. Wij steunen de verdere doorontwikkeling naar sterke eigen lokale teams in de wijken, hulp laagdrempelig en dicht bij onze inwoners organiseren en tegelijkertijd de grip op de kosten voor lange termijn terugkrijgen, dat is in de kern echt liberaal handelen. Met deze reorganisatie kiest Zoetermeer voor een ambitieuze, structurele doorontwikkeling naar sterke eigen lokale teams aan de voorkant. De kosten gaan hierbij echter voor de baten uit. Het succes van dit hele plan staat of valt met het succesvol binnenhalen en behouden van de extra fte's aan eigen professionals. En alsof die krappe arbeidsmarkt op zichzelf nog niet genoeg uitdaging biedt, herinnert de VNG ons in haar recente begrotingsadvies van 19 mei jl.

er nadrukkelijk aan dat de meerjarige cijfers binnen het Sociaal Domein landelijk met grote onzekerheden zijn omgeven. Als we nu de structurele lasten aan de voorkant gaan verhogen, moeten we als raad er zeker van zijn dat de beoogde besparingen op de specialistische zorg aan de achterkant ook daadwerkelijk worden gerealiseerd. We mogen van deze reorganisatie geen financieel kaartenhuis maken. En daarom voorzitter, ben ik blij dat we de politieke handen stevig ineen hebben geslagen. Dit amendement wordt vanavond ingediend door GroenLinks-PvdA en de VVD en met de brede medeindienende steun van D66, het CDA, 50PLUS, Zoetermeer Vooruit, PVV, LHN, PDvZ en Zó! Zoetermeer. Een prachtig raadsbreed signaal. Samen dienen wij vanavond het amendement Monitoren reorganisatie Sociaal Domein in. Geen zorgen, wij gaan het college niet vermoeien met nog een extra zware bureaucratische rapportagetool. Dit amendement vraagt simpelweg om bestaande informatiestromen slim te combineren en de raad in de bestaande reguliere P&C-cyclus expliciet te rapporteren over de voortgang. Om als volksvertegenwoordigers scherp en verantwoord te kunnen sturen op de fte's, de taakstelling en de financiële risicoketen en de continuïteit en toegang van de zorg voor onze inwoners, vragen wij om een jaarlijkse technische bijeenkomst over deze reorganisatie. Voorzitter, de kop is eraf, mijn debuut is gemaakt.

De VVD is klaar om de mouwen op te stropen. Laten

24

Raad 4 juni 2026

we samen aan de slag gaan om ons Zoetermeer nog mooier, financieel gezonder en onze dienstverlening efficiënter en effectiever te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Somai, ook voor uw bijdrage en uw maidenspeech, heel mooi. Dan gaan we over naar de fractie van de SP, de heer Westhoek. De heer Westhoek (SP): Dank u wel, voorzitter. Drie maidenspeeches voorafgaand, die eigenlijk alle drie wat mij betreft de spijker op de kop slaan, van wat mij door mijn commissielid is ingefluisterd: als ze dit onderwerp gaan behandelen, moet je ze duidelijk maken dat het om mensen gaat. Dit stuk gaat vooral over financiën, financiën, financiën. D66 begon er al heel duidelijk mee: het gaat om mensen. En ja, natuurlijk moeten we het budget niet uit het oog verliezen. Het moet betaalbaar blijven. Maar in eerste instantie moet het menselijk zijn. De heer Van der Hel deed er nog eens een keer schepje bovenop door gewoon een aantal heel mooie voorbeelden te geven hoe je met een beetje hulp kinderen al veel verder kan helpen. En ik ben blij dat de VVD, mevrouw Somai, in haar betoog ook nog aangaf: ja, je moet naar de cijfers kijken, maar weet dat er ook mensen achter zitten. En dat was ook hetgeen ik hier neer moest leggen van mijn collega: zorg ervoor dat we ook goed grip kunnen houden op hoe het nu gaat met die mensen.

Ja, natuurlijk moeten we ook grip houden op de financiën, maar we willen in die rapportage ook graag gewoon zien hoe het nu gaat met de mensen die daarachter zitten. Voorzitter, daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Westhoek, voor uw eerste termijn. Dan ga ik naar de fractie van het CDA, mevrouw Hensen. Gaat uw gang. Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel, voorzitter. Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. En wat we kregen waren steeds verder oplopende kosten in het Sociaal Domein. Wij herkennen daarom de noodzaak om anders te gaan werken. Het versterken van lokale teams, vroegsignalering en ondersteuning dicht bij huis sluit aan bij hoe het CDA Zoetermeer naar de samenleving kijkt. Wij zien echter ook dat dit een grote ambitieuze reorganisatie is, die een serieuze investering vraagt waarbij de kosten voor de baten uit moeten gaan. Om dat in het oog te houden, dienen wij het amendement van GroenLinks-PvdA en VVD mee in. We willen graag de mogelijkheid hebben om te monitoren of de reorganisatie werkt zoals wij denken. Voorzitter, CDA Zoetermeer ziet de noodzaak van verandering, maar wil vooral dat deze hervorming leidt tot een sterk, menselijk en ook toekomstbestendig Sociaal Domein voor de inwoners van Zoetermeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hensen, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PVV, de heer Kats.

De heer Kats (PVV): Dank, voorzitter. Als PVV Zoetermeer begrijpen we de reorganisatie in het Sociaal Domein en de benodigde vernieuwing die dit met zich meebrengt. Onze Zoetermeerders hebben recht op goede zorg en het is goed dat we in dat kader onder andere met lokale teams gaan werken. Op basis van antwoorden op technische vragen die wij hebben gesteld, wil ik ook een compliment maken. Het aantrekken van personeel voor de lokale teams loopt sinds 2026 positief en met de werving liggen we op schema. Dat is in een krappe arbeidsmarkt knap, dat de juiste medewerkers worden gevonden. We hopen dat dit wordt doorgezet. Het raadsvoorstel dat voorligt, richt zich puur op de financiële kant. Een financieel raadsvoorstel waarbij de verwachte besparing in de specialistische jeugdzorg positief wordt voorgesteld. Als de verwachte besparing in de specialistische jeugdzorg echter uitblijft, gaat dit een negatieve impact met zich meebrengen op ons begrotingssaldo. Een begrotingssaldo dat de aankomende jaren al flink onder druk lijkt te komen staan met een tekort dat oploopt tot € 21,3 miljoen in 2029. De vraag die bij ons dan ook rijst is op wat voor manier er gaat bijgestuurd worden als de verwachte besparingen niet worden behaald. Daarbij hebben we ook de vraag aan de wethouder of er een scenario is uitgewerkt waarin we niet de volledige geprognosticeerde besparing behalen.

Zo nee, is de wethouder gezien de grote impact als het niet behaald wordt bereid hier alsnog naar te kijken? Gezien het grote belang op financieel gebied en op het gebied van een goede zorgverlening is het van cruciaal belang de voortgang goed te blijven monitoren. Op basis daarvan zullen we de motie van LHN en het amendement van GroenLinks-PvdA mede indienen. Ook wij zullen zelf een motie indienen. Onze motie richt zich simpelweg op een overzicht van berekeningen waarin de besparingen binnen de gespecialiseerde jeugdzorg worden uitgesplitst in de verschillende onderdelen verdeeld over de jaren 2026 tot en met 2029. Na contact met de ambtelijke organisatie is gebleken dat dit overzicht er nog niet is, maar wel gecreëerd kan worden. Dit overzicht zou ons als raad de mogelijkheid geven om straks goed te monitoren waar het goed loopt en waar mogelijk dient te worden bijgestuurd richting het behalen

Raad 4 juni 2026

25

van de doelstellingen. Deze motie is benodigd voor betere inzage en mede-indieners zijn dan ook van harte welkom. Dank voorzitter. Motie 2606-03 ingediend door PVV Geen besparingen zonder inzicht "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 4 juni 2026; gehoord de beraadslaging; constaterende dat: het raadsvoorstel Reorganisatie SociaaI Domein uitgaat van een verlaging van het budget voor gespecialiseerde jeugdhulp van € 4,3 miljoen ín 2026 oplopend tot € 18,6 miljoen in 2029; deze besparíng een belangrijk en cruciaal onderdeel vormt van de financiële dekking van de reorganisatie; overwegende dat: de raad zijn kaderstellende en controlerende taak alleen goed kan uitvoeren wanneer de financiële aannames voldoende onderbouwd en inzichtelijk zijn; het realiseren van de geraamde besparingen voor een groot deel leunt op de grote besparing binnen de specialistische jeugdzorg; verzoekt het college om: een overzicht te creëren waarín de besparingen binnen de specialistische jeugdzorg worden uitgesplitst naar de verschillende onderdelen, verdeeld over de jaren 2026 t/m 2029; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kats, voor uw eerste termijn van de PVV en het indienen van de motie. Die is onderdeel van de beraadslaging en de besluitvorming. De fractie van Zoetermeer Vooruit, mevrouw Meurs, gaat uw gang.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, Zoetermeer Vooruit staat positief tegenover de richting van dit raadsvoorstel. Wij steunen de beweging naar sterke lokale teams en een Sociaal Domein dat dichter bij de inwoner is georganiseerd. Dat is een noodzakelijke ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn wij kritisch op de uitvoerbaarheid en de financiële afhankelijkheden binnen deze reorganisatie. De opgave is groot en de risico's zijn reëel, met name waar het gaat om de personele opbouw en de beoogde besparingen binnen WMO en jeugdhulp. Om die reden hebben wij het amendement van GroenLinksPvdA mede ingediend, om de raad beter in positie te houden op voortgang, risico's en effecten. Met die kanttekening kunnen wij met het voorstel instemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Meurs, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van LHN, mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel, voorzitter. LHN steunt de sterke lokale teams ook. Zorg moet dichtbij zijn, toegankelijk en gericht op inwoners die het echt nodig hebben. Maar goede zorg vraagt ook om financiële discipline. Want als de organisatie groeit zonder dat de kosten daadwerkelijk dalen, dan maken we het Sociaal Domein niet toekomstbestendig, maar juist kwetsbaar. Daar zit voor LHN vandaag de kern.

De formatie neemt fors toe en tegelijkertijd worden de besparingen ingeboekt op de specialistische jeugdhulp en andere onderdelen van het Sociaal Domein. Onze vraag is daarom heel concreet: op welke basis en welke gegevens weet het college dat deze besparingen gerealiseerd gaan worden? Want voorzitter, we willen voorkomen dat vaste lasten structureel verhogen terwijl de besparingen nog onzeker zijn. Dan lopen we het risico dat de begroting blijvend oploopt en de raad pas achteraf moet constateren dat het financieel niet houdbaar is. Dat is niet zorgvuldig richting inwoners, niet richting medewerkers en niet richting de gemeentelijke begroting. Daarom vraagt LHN ook: hoe verhouden de bezuinigingen zich tot de groei van de formatie? Besparen we daadwerkelijk op dure inhuur en specialistische zorg of bouwen we vooral een grote gemeenschappelijke organisatie op? En wanneer ziet de raad concreet terug dat deze uitbreiding leidt tot kortere trajecten, minder zware zorg en lagere kosten? Voorzitter, daar komt nog iets bij. De financiële positie van de gemeente staat onder druk. Als wij structureel meer lasten opnemen in de begroting, zonder voldoende harde onderbouwing van de dekking, kan dat ook gevolgen hebben voor het provinciaal toezicht. Daarom

26

Raad 4 juni 2026

willen we van het college weten: is de provincie betrokken bij dit plan of hierover geïnformeerd? En hoe beoordeelt het college het risico dat de provincie ons aanspreekt op een structureel oplopende begroting? Om hier grip op te krijgen hebben we samen met de PDvZ een motie gemaakt en dienen we het amendement van GroenLinks-PvdA en VVD mee in. Voorzitter, LHN wil goede zorg voor inwoners die dat nodig hebben. Maar goede zorg kan alleen blijven bestaan als we eerlijk zijn over de rekening. Daarom steunen we de richting, maar vragen we vandaag om een harde financiële onderbouwing, duidelijke sturingsinformatie en tijdige betrokkenheid van de raad. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Siegelaer. En u heeft ook een motie of is die al ingediend? Helemaal goed, dan is die ook onderdeel van de beraadslaging. Dan komen we hiermee aan het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad. Ik kijk naar de wethouder of zij behoefte heeft aan een schorsing. Wethouder Van der Meer: Voorzitter, in principe niet, maar ik heb de moties en amendementen nog niet allemaal en die wil ik graag op papier hebben. Zo gauw ik die heb, kunnen we door. De voorzitter: Maar dan gaan we even schorsen. Ik schors de vergadering voor tien minuten en dan gaan we om 20.45 uur weer verder. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en het woord is aan het college.

Wethouder Van der Meer, gaat uw gang. Wethouder Van der Meer: Dank u wel. Allereerst alle maidenspeeches van harte gefeliciteerd. Wat een geweldige verhalen hebben we allemaal van u gehoord, ook met de jeugdzorg daarbij. Fijn dat u er zo betrokken bij zit. Wat er wel aan de hand is, is dat het net lijkt, en dat realiseerde ik me in de commissie, dat heel veel van u denken dat we op dit moment de beslissing nemen over de invoering van buurtteams voor de jeugd. Dat hebben we in 2023 en in 2025 al gedaan. Dit is namelijk alleen maar een financiële weerslag hoe we die in de begroting gaan zetten, dus dat mijnheer Westhoek zegt: het is allemaal financiën, financiën, dat klopt als een bus. Want alle besluiten dat we dit gaan doen zijn al genomen en die kunnen we ook niet meer terugdraaien, want dat heeft ook te maken met dat we alle mensen die hier in huis werken aan het plaatsen zijn in de teams. Hoe gaan we nu aan de gang met die teams? Zes teams zijn al begonnen op kleine schaal. Iedere keer proberen we daar weer mensen aan toe te voegen. Daarbij liggen we op schema. De laatste twee teams starten per 1 juli a.s.

Zo gauw we genoeg mensen hebben gaan we niet alleen maar de nieuwe jeugdigen die hulp vragen behandelen, maar gaan we ook kijken naar de jeugdigen die al in gespecialiseerde jeugdzorg zitten, om te kijken hoe we op een goede manier de regie kunnen voeren daarover, want dat hebben we tot nu toe te weinig gedaan, waardoor we gaan zorgen dat mensen vanuit de gespecialiseerde jeugdzorg er minder lang in zitten, op de goede plekken zitten, niet altijd eerst stapelen, eerst wat niet zo goed is en dan toch weer verder, zodat we daarmee deskundig aan de gang zijn. De werving loopt op dit moment prima, dus we hebben daar een goed idee bij. Verder hebben we dat gedaan op basis van de kleine beetjes ervaringen die we al hebben opgedaan, maar we hebben vooral gekeken naar de gemeenten rondom ons die hier al veel langer mee bezig zijn. Pijnacker-Nootdorp is veel verder, Delft is veel verder, Westland is veel verder. Westland is zelfs al in 2015 begonnen om de sociale teams op deze manier in te richten. En op dit moment zijn dat juist de gemeenten waar de instroom niet zo heel hard meer daalt, maar die zitten structureel al veel lager dan wij. Die zitten ook veel lager met de kosten per kind. U krijgt eerdaags de monitor vanuit de Jeugdregio en dan ziet u dat wij echt uitzonderlijk veel geld uitgeven en dat ook per kind en ook hoe lang kinderen in de jeugdzorg zitten.